Википедија mkwiki https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Википедија Разговор за Википедија Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија Портал Разговор за Портал TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk Список на македонски уметници 0 1957 5599392 5539992 2026-07-23T16:16:52Z ~2026-41172-73 135259 /* Д */ 5599392 wikitext text/x-wiki ---- == A == [[Податотека:Сергеј Андреевски 1.jpg|мини|Слика на Сергеј Андреевски]] * [[Атанас Атанасовски|Атанас Атанасоски]] - вајар * [[Борка Аврамова]] - вајар * [[Димитар Аврамовски-Пандилов]] - сликар * [[Кристина Александровска]] - сликар * [[Родољуб Анастасов]] - сликар * [[Сергеј Андреевски]] - сликар * [[Гаврил Атанасов]] - сликар == Б == * [[Јован Балов]] - сликар * [[Жарко Башески]] - вајар * [[Ибрахим Беди]] - вајар * [[Љубомир Белогаски]] - сликар * [[Глигор Беќаров]] - сликар и керамичар * [[Насо Беќаровски]]- вајар * [[Каролина Бурс - Божинова]] * [[Сашо Блажес]] - сликар * [[Тања Балаќ]] - сликарка == В == * [[Васил Василев]] - вајар * [[Иван Велков]] - сликар * [[Кераца Висулчева]] - сликар * [[Томе Владимирски]] - сликар * Мирослав Мишо Вељковиќ - сликар == Г == * [[Владимир Георгиевски]] - сликар * [[Мирослав Георгиевски]] - карикатурист * [[Јордан Грабуловски]] - вајар * [[Горјан Ѓорѓиев]] - сликар * [[Жаклина Глигориевска - Кочоска|Жаклина Глигориевска]] - сликарка == Д == * [[Благоја Дрнков]] - фотограф * [[Димитар Дурацоски]] - сликар * Дракул Петар- сликар == Ѓ == * [[Владо Ѓорески]] - сликар == Е == == Ж == == З == * Здравев Ѓорѓи - костимограф, сликар, етнолог и фолклорист * [[Дичо Зограф]] - зограф == Ѕ == == И == * [[Богољуб Ивковиќ]] - сликар == Ј == * [[Милан Јовановиќ]] - вајар * [[Петар Јанков]] - карикатурист * [[Ана Јовановска]] - графичарка == К == * [[Кирил Караџа]] - сликар * [[Димитар Кондовски]] - сликар * [[Рубенс Корубин]] - сликар * [[Димче Коцо]] - таписерист * [[Маринчо Коцалев]] - сликар * [[Вангел Коџоман]] - сликар * [[Благоја Кузмановски]] - сликар == Л == * [[Сократ Лафазановски]] * [[Борко Лазески]] - сликар * [[Лазар Личеноски]] - сликар == Љ == == М == * [[Петар Мазев]] - сликар * [[Стефан Маневски]] - вајар * [[Дарко Марковиќ]] - карикатурист * [[Никола Мартиноски]] - сликар * [[Андреј Митевски]] - вајар * [[Боро Митриќески]] - вајар == Н == * [[Вангел Наумоски]] - сликар * [[Стефан Хаџи-Николов]] - сликар * [[Благоја Николовски]] - сликар == Њ == == О == == П == * [[Роза Павлеска]] - вајар * [[Димитар Пандилов]] - сликар * [[Мери Аницин - Пејоска]] - вајар * [[Живко Пејоски]] - сликар и копаничар * [[Мима Пејоска]] - дизајнер на накит * [[Василие Поповиќ]] - сликар * [[Ангелина Поповска]] - сликар * [[Живко Поповски]] - сликар * [[Зоран Попоски]] - мултимедијален уметник * [[Димитар Андонов Папрадишки]] - сликар == Р == * [[Исмет Рамичевиќ]] - вајар * [[Драган Ристевски]] - сликар == С == * [[Анета Светиева]] - вајар * [[Томе Серафимоски]] - вајар * [[Јоне Симонче]] - сликар * [[Васко Смилевски]] - карикатурист * [[Драган Спасески]] - сликар и поет * [[Зоран Силјаноски]] - сликар == Т == * [[Атанас Талевски]] - фотограф * [[Борислав Траиковски]] - сликар * [[Васко Ташковски]] - сликар * [[Димо Тодоровски]] - вајар * [[Митко Тошев]] - вајар * [[Ристо Тошески]] - сликар == Ќ == == У == * [[Славко Упевче]] - сликар * [[Никола Упевче]] - мозаичар * [[Киро Урдин]] - сликар == Ф == * [[Нове Франговски]] - сликар == Х == * [[Петар Хаџи Бошков]] - вајар * [[Маја Хил]] - сликарка == Ц == * [[Никола Цонев]] - сликар == Ч == * [[Глигор Чемерски]] - сликар == Џ == == Ш == * [[Никола Шентевски]] - вајар * [[Томо Шијак]] - сликар * [[Ристо Шишков]] - глумец * [[Емил Шулајковски]] - сликар * [[Спиро Шулајковски]] - сликар [[Категорија:Македонци по заминање]] [[Категорија:Списоци за уметност|Македонски уметници]] [[Категорија:Списоци за Македонија|Уметници]] epf1lold5iypb47g1p2bdjrej1oca37 5599393 5599392 2026-07-23T16:18:52Z ~2026-41172-73 135259 /* В */ 5599393 wikitext text/x-wiki ---- == A == [[Податотека:Сергеј Андреевски 1.jpg|мини|Слика на Сергеј Андреевски]] * [[Атанас Атанасовски|Атанас Атанасоски]] - вајар * [[Борка Аврамова]] - вајар * [[Димитар Аврамовски-Пандилов]] - сликар * [[Кристина Александровска]] - сликар * [[Родољуб Анастасов]] - сликар * [[Сергеј Андреевски]] - сликар * [[Гаврил Атанасов]] - сликар == Б == * [[Јован Балов]] - сликар * [[Жарко Башески]] - вајар * [[Ибрахим Беди]] - вајар * [[Љубомир Белогаски]] - сликар * [[Глигор Беќаров]] - сликар и керамичар * [[Насо Беќаровски]]- вајар * [[Каролина Бурс - Божинова]] * [[Сашо Блажес]] - сликар * [[Тања Балаќ]] - сликарка == В == * [[Васил Василев]] - вајар * [[Иван Велков]] - сликар * [[Кераца Висулчева]] - сликар * [[Томе Владимирски]] - сликар * Мирослав Мишо Вељковиќ - сликар * Владо Аврамчев- вајар == Г == * [[Владимир Георгиевски]] - сликар * [[Мирослав Георгиевски]] - карикатурист * [[Јордан Грабуловски]] - вајар * [[Горјан Ѓорѓиев]] - сликар * [[Жаклина Глигориевска - Кочоска|Жаклина Глигориевска]] - сликарка == Д == * [[Благоја Дрнков]] - фотограф * [[Димитар Дурацоски]] - сликар * Дракул Петар- сликар == Ѓ == * [[Владо Ѓорески]] - сликар == Е == == Ж == == З == * Здравев Ѓорѓи - костимограф, сликар, етнолог и фолклорист * [[Дичо Зограф]] - зограф == Ѕ == == И == * [[Богољуб Ивковиќ]] - сликар == Ј == * [[Милан Јовановиќ]] - вајар * [[Петар Јанков]] - карикатурист * [[Ана Јовановска]] - графичарка == К == * [[Кирил Караџа]] - сликар * [[Димитар Кондовски]] - сликар * [[Рубенс Корубин]] - сликар * [[Димче Коцо]] - таписерист * [[Маринчо Коцалев]] - сликар * [[Вангел Коџоман]] - сликар * [[Благоја Кузмановски]] - сликар == Л == * [[Сократ Лафазановски]] * [[Борко Лазески]] - сликар * [[Лазар Личеноски]] - сликар == Љ == == М == * [[Петар Мазев]] - сликар * [[Стефан Маневски]] - вајар * [[Дарко Марковиќ]] - карикатурист * [[Никола Мартиноски]] - сликар * [[Андреј Митевски]] - вајар * [[Боро Митриќески]] - вајар == Н == * [[Вангел Наумоски]] - сликар * [[Стефан Хаџи-Николов]] - сликар * [[Благоја Николовски]] - сликар == Њ == == О == == П == * [[Роза Павлеска]] - вајар * [[Димитар Пандилов]] - сликар * [[Мери Аницин - Пејоска]] - вајар * [[Живко Пејоски]] - сликар и копаничар * [[Мима Пејоска]] - дизајнер на накит * [[Василие Поповиќ]] - сликар * [[Ангелина Поповска]] - сликар * [[Живко Поповски]] - сликар * [[Зоран Попоски]] - мултимедијален уметник * [[Димитар Андонов Папрадишки]] - сликар == Р == * [[Исмет Рамичевиќ]] - вајар * [[Драган Ристевски]] - сликар == С == * [[Анета Светиева]] - вајар * [[Томе Серафимоски]] - вајар * [[Јоне Симонче]] - сликар * [[Васко Смилевски]] - карикатурист * [[Драган Спасески]] - сликар и поет * [[Зоран Силјаноски]] - сликар == Т == * [[Атанас Талевски]] - фотограф * [[Борислав Траиковски]] - сликар * [[Васко Ташковски]] - сликар * [[Димо Тодоровски]] - вајар * [[Митко Тошев]] - вајар * [[Ристо Тошески]] - сликар == Ќ == == У == * [[Славко Упевче]] - сликар * [[Никола Упевче]] - мозаичар * [[Киро Урдин]] - сликар == Ф == * [[Нове Франговски]] - сликар == Х == * [[Петар Хаџи Бошков]] - вајар * [[Маја Хил]] - сликарка == Ц == * [[Никола Цонев]] - сликар == Ч == * [[Глигор Чемерски]] - сликар == Џ == == Ш == * [[Никола Шентевски]] - вајар * [[Томо Шијак]] - сликар * [[Ристо Шишков]] - глумец * [[Емил Шулајковски]] - сликар * [[Спиро Шулајковски]] - сликар [[Категорија:Македонци по заминање]] [[Категорија:Списоци за уметност|Македонски уметници]] [[Категорија:Списоци за Македонија|Уметници]] kus2ynkl9jjl86n46x9ld4aarh76q4l 5599661 5599393 2026-07-24T09:30:50Z Gurther 105215 Одбиени последните 2 промени (од [[Специјална:Придонеси/~2026-41172-73|~2026-41172-73]]) и ја поврати преработката 5539992 на Dandarmkd 5599661 wikitext text/x-wiki ---- == A == [[Податотека:Сергеј Андреевски 1.jpg|мини|Слика на Сергеј Андреевски]] * [[Атанас Атанасовски|Атанас Атанасоски]] - вајар * [[Борка Аврамова]] - вајар * [[Димитар Аврамовски-Пандилов]] - сликар * [[Кристина Александровска]] - сликар * [[Родољуб Анастасов]] - сликар * [[Сергеј Андреевски]] - сликар * [[Гаврил Атанасов]] - сликар == Б == * [[Јован Балов]] - сликар * [[Жарко Башески]] - вајар * [[Ибрахим Беди]] - вајар * [[Љубомир Белогаски]] - сликар * [[Глигор Беќаров]] - сликар и керамичар * [[Насо Беќаровски]]- вајар * [[Каролина Бурс - Божинова]] * [[Сашо Блажес]] - сликар * [[Тања Балаќ]] - сликарка == В == * [[Васил Василев]] - вајар * [[Иван Велков]] - сликар * [[Кераца Висулчева]] - сликар * [[Томе Владимирски]] - сликар * Мирослав Мишо Вељковиќ - сликар == Г == * [[Владимир Георгиевски]] - сликар * [[Мирослав Георгиевски]] - карикатурист * [[Јордан Грабуловски]] - вајар * [[Горјан Ѓорѓиев]] - сликар * [[Жаклина Глигориевска - Кочоска|Жаклина Глигориевска]] - сликарка == Д == * [[Благоја Дрнков]] - фотограф * [[Димитар Дурацоски]] - сликар == Ѓ == * [[Владо Ѓорески]] - сликар == Е == == Ж == == З == * Здравев Ѓорѓи - костимограф, сликар, етнолог и фолклорист * [[Дичо Зограф]] - зограф == Ѕ == == И == * [[Богољуб Ивковиќ]] - сликар == Ј == * [[Милан Јовановиќ]] - вајар * [[Петар Јанков]] - карикатурист * [[Ана Јовановска]] - графичарка == К == * [[Кирил Караџа]] - сликар * [[Димитар Кондовски]] - сликар * [[Рубенс Корубин]] - сликар * [[Димче Коцо]] - таписерист * [[Маринчо Коцалев]] - сликар * [[Вангел Коџоман]] - сликар * [[Благоја Кузмановски]] - сликар == Л == * [[Сократ Лафазановски]] * [[Борко Лазески]] - сликар * [[Лазар Личеноски]] - сликар == Љ == == М == * [[Петар Мазев]] - сликар * [[Стефан Маневски]] - вајар * [[Дарко Марковиќ]] - карикатурист * [[Никола Мартиноски]] - сликар * [[Андреј Митевски]] - вајар * [[Боро Митриќески]] - вајар == Н == * [[Вангел Наумоски]] - сликар * [[Стефан Хаџи-Николов]] - сликар * [[Благоја Николовски]] - сликар == Њ == == О == == П == * [[Роза Павлеска]] - вајар * [[Димитар Пандилов]] - сликар * [[Мери Аницин - Пејоска]] - вајар * [[Живко Пејоски]] - сликар и копаничар * [[Мима Пејоска]] - дизајнер на накит * [[Василие Поповиќ]] - сликар * [[Ангелина Поповска]] - сликар * [[Живко Поповски]] - сликар * [[Зоран Попоски]] - мултимедијален уметник * [[Димитар Андонов Папрадишки]] - сликар == Р == * [[Исмет Рамичевиќ]] - вајар * [[Драган Ристевски]] - сликар == С == * [[Анета Светиева]] - вајар * [[Томе Серафимоски]] - вајар * [[Јоне Симонче]] - сликар * [[Васко Смилевски]] - карикатурист * [[Драган Спасески]] - сликар и поет * [[Зоран Силјаноски]] - сликар == Т == * [[Атанас Талевски]] - фотограф * [[Борислав Траиковски]] - сликар * [[Васко Ташковски]] - сликар * [[Димо Тодоровски]] - вајар * [[Митко Тошев]] - вајар * [[Ристо Тошески]] - сликар == Ќ == == У == * [[Славко Упевче]] - сликар * [[Никола Упевче]] - мозаичар * [[Киро Урдин]] - сликар == Ф == * [[Нове Франговски]] - сликар == Х == * [[Петар Хаџи Бошков]] - вајар * [[Маја Хил]] - сликарка == Ц == * [[Никола Цонев]] - сликар == Ч == * [[Глигор Чемерски]] - сликар == Џ == == Ш == * [[Никола Шентевски]] - вајар * [[Томо Шијак]] - сликар * [[Ристо Шишков]] - глумец * [[Емил Шулајковски]] - сликар * [[Спиро Шулајковски]] - сликар [[Категорија:Македонци по заминање]] [[Категорија:Списоци за уметност|Македонски уметници]] [[Категорија:Списоци за Македонија|Уметници]] 1yrebdxkaacelvzawn6s9o6xbjgmxan Слободна трговија 0 2228 5599457 4130298 2026-07-23T20:12:33Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599457 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} [[File:Press conference EU-Mercosul on June 26, 2019 (VII).jpg|thumb|Договорот за слободна трговија меѓу Европската Унија и Меркосур формирал една од најголемите зони за слободна трговија во светот.]] '''Слободна трговија''' е непречен проток на производи и услуги помеѓу земјите. Тоа е и име кое се припишува на економските политики и групите што поддржуваат зголемување на таквата трговија. Релативните [[општествен трошок|трошоци]] и користи од слободната трговија се предмет на дебата помеѓу [[Академија|академици]], [[економисти]], влади и групи. {{економија-никулец}} [[Категорија:Трговија]] [[Категорија:Економија]] iemxul1029sjeem1fqgit15sb74n4wz Норвешка 0 5346 5599697 5518430 2026-07-24T10:39:02Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599697 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name = ''Kongeriket Noreg''&nbsp;<small>([[нинорск]])</small><br />''Kongeriket Norge''&nbsp;<small>([[бокмал]])</small> |conventional_long_name = '''Кралство Норвешка''' |common_name = Норвешка |image_flag = Flag of Norway.svg |image_coat = Coat of Arms of Norway.svg |image_map = Europe-Norway.svg |map_caption = {{map caption|location_color=темнозелено|region=[[Европа]]|region_color=темносива|legend=Europe-Norway.svg}} |national_motto = Кралско гесло: ''Alt for Norge''<br /><small>(„Сè за Норвешка“)</small><br />1814 заклетва: ''Enig og tro til Dovre faller''<br /><small>(„Обединето и верни сè додека планините на Довр се затресат“)</small></div> |national_song = Неофицијална: ''[[Ja, vi elsker dette landet]]''<br /><small>(„Да, ние ја сакаме земјата“)</small><br />Официјална: ''Sønner av Norge'' <br /><small>(„Синови на Норвешка“)</small><ref name="Anthem">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nrk.no/magasin/17_mai/1.6612321|title="Ja, vi elsker" 150 år|last=Herven|first=Marit|date=2009-05-16|work=Norsk rikskringkasting|publisher=NRK|language=no|accessdate=2009-05-22}}</ref> |national_anthem = ''[[Ja, vi elsker dette landet]]''<br /><small>(„Да, ја сакаме оваа земја“)</small><center>[[Податотека:Norway (National Anthem).ogg]]</center> |royal_anthem = ''[[Kongesangen]]''<br /><small>(„Кралска песна“)</small> |official_languages = [[норвешки]]<br />([[нинорск]] и [[букмол]]) |regional_languages = [[севернолапонски јазик|севернолапонски]], [[лулолапонски јазик|лулолапонски]], [[квенски јазик|квенски]] и [[јужнолапонски јазик|јужнолапонски]] |demonym = [[Норвежани]] (Норвежанец/Норвежанка) |ethnic_groups = 81% '''[[Норвежани]]'''<ref name=autogenerated6>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ssb.no/innvbef_en/tab-2011-04-28-01-en.html |title=Statistics Norway – Population 1 January 2010 and 2011 and changes in 2010, by immigration category and country background. Absolute numbers |language=no |publisher=Ssb.no |date=2010-01-01 |accessdate=2011-07-23}}</ref><br />2% [[Лапонци]]<ref name="autogenerated4">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/no.html |title=CIA – The World Factbook |publisher=Cia.gov |accessdate=2011-07-23 |archive-date=2020-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200506091556/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/no.html |url-status=dead }}</ref><br />17% други<ref name=autogenerated6 /> |capital = [[Осло]] |latd=59 |latm=56 |latNS=N |longd=10 |longm=41 |longEW=E |cctld=[[.no]] |largest_city = capital |government_type = Унитарна парламентарна уставна монархија |leader_title1 = [[Крал на Норвешка|Крал]] |leader_name1 = [[Харалд V Норвешки|Харалд V]] |leader_title2 = [[Премиер на Норвешка|Премиер]] |leader_name2 = [[Jonas Gahr Støre]] ([[Arbeiderpartiet|Ap]]) (2021–) |leader_title3 = Собраниски претседател |leader_name3 = [[:en:Masud Gharahkhani|Masud Gharahkhani]] ([[:en:Arbeiderpartiet|Ap]]) <small>(2021–)</small> |state_religion = [[Норвешка Црква]] |established_event1 = Обединување на Норвешка |established_date1 = 872 |established_event2 = Устав |established_date2 = 17 мај 1814 |established_event3 =Распад на унијата со Шведска |established_date3 = 7 јуни 1905 |established_event4 = Ослободување од германска окупација |established_date4 = 8 мај 1945 |area_rank = 67-ва |area_magnitude = |area_km2 = 385,207<ref name="kart_2019">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|title=Arealstatistics for Norway 2019|publisher=Kartverket, mapping directory for Norway|year=2019|accessdate=2019-03-26|archive-date=2019-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608034913/https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|url-status=dead}}</ref> |area_sq_mi = 148,729<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = 5.7{{Smallsup|3}} |population_estimate = {{increase}} 5,627,400<ref name="ssbf">{{Cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|title=Population, 2026-01-01|publisher=Statistics Norway|date=2026-02-25|accessdate=2026-02-26|language=en}}</ref> |population_estimate_rank = 120-та |population_estimate_year = 2026 |population_census = 4,485,945|population_census_year = 2001 |population_density_km2 = 14.6 |population_density_sq_mi = 38 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 213-та |GDP_PPP_year = 2010 |GDP_PPP = $377.1 милијарди<ref name="imf2">{{Наведена мрежна страница |title=Norway |publisher=International Monetary Fund |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=52&pr.y=9&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=142&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=}}</ref> |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_per_capita = $70,665<ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = |GDP_nominal = $414.462 милијарди<ref name=imf2/> |GDP_nominal_rank = 4та |GDP_nominal_year = 2017 |GDP_nominal_per_capita = $73,450<ref name=imf2/> |GDP_nominal_per_capita_rank = 3-та |Gini_year = 2017 |Gini = 23.5 <!--number only--> |Gini_rank = 1ва |Gini_category = <span style="color:#090;">низок</span> |HDI_year = 2022 <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the publication year--> |HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.966 <!--number only--> |HDI_ref = <ref name="UNDP2023">{{Cite web|url=https://hdr.undp.org/data-center/human-development-indexindicies/HDI|title=2022 Human Development Index Ranking|publisher=United Nations Development Programme|date=2023-03-13|accessdate=2024-03-17|language=en}}</ref> |HDI_rank = 2ва |currency = [[Норвешка круна]] |currency_code = NOK |time_zone = [[средноевропско време|CET]] |utc_offset = +1 |time_zone_DST = [[средноевропско летно време|CEST]] |utc_offset_DST = +2 |date_format = dd.mm.yyyy |drives_on = десно |calling_code = 47 |footnote1 = }} '''Норвешка''' ([[норвешки]]: ''Norge [книжевен], Noreg [нов норвешки]''), официјално '''Кралство Норвешка''' (Kongeriket Noreg/ Kongeriket Norge) или ретко '''Норвегија'''<ref>''Правопис на македонскиот јазик, стр. 164, Просветно Дело, Скопје, 2007''</ref> — држава во [[Северна Европа]]. Се наоѓа на [[Скандинавски Полуостров|Скандинавскиот Полуостров]], опфаќајќи го неговиот [[запад]]ен [[брег]]. [[Главен град]] е [[Осло]] кој од оснoвањето во [[1624]] година па сè до [[1925]] година го носеше името Кристијанија. Осло е единствениот град во кој, покрај [[Стокхолм]], се доделува една од [[Нобелова награда|Нобеловите награди]] — [[Нобелова награда за мир|Нобеловата награда за мир]]. Таа на [[исток]] граничи со [[Шведска]]; нејзиниот [[Финмарк|најсеверен регион]] граничи со [[Финска]] на [[југ]] и [[Русија]] на запад. [[Обединетото Кралство]] и [[Фарски Острови|Фарските Острови]] лежат западно преку [[Северното Море]], а [[Данска]] лежи на југ. Долгото крајбрежје на Ноpвешка, во северен [[Атлантски Океан]] и [[Баренцово Море|Баренцовото Море]], се дом на нејзините познати [[фјорд]]ови. По завршувањето на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Норвешка забележува огромен [[економски раст]], и денес е меѓу најбогатите земји во целиот свет. Норвешка е четврт најголем извозник на [[нафта]] во светот, и нејзината петролејска индустрија зафаќа повеќе од четвртина од нејзиниот [[БДП|бруто-домашен производ]]. Норвешка е исто така богата со [[природен гас]], хидроенергија, [[риба]], [[шума|шуми]] и [[минерал]]и. Таа беше најголемиот извозник на морска храна после [[Кина]] во [[2006]] година. Други примарни индустрии се: преработка на храна, бродоградба, металната и хемиската индустрија, [[рударство]]то, [[риболов]]от и производството на производи од хартија и пулпа. Норвешка има скандинавски социјален модел. Норвешка била највисоко оценета од сите земји на полето на развојот на човекот од [[2001]] до 2006, и го дели првото место со [[Исланд]] од [[2007]] до [[2008]]. Исто така, таа била оценета како најмирна земја во светот во 2007 година, и е една од основачите земји на [[НАТО]]. == Потекло на поимот == {{Главна|Име на Норвешка}} == Историја == {{Главна|Историја на Норвешка}} Според [[археологија|археолошките]] ископувања се претпоставува дека Норвешка била населена уште пред околу 12 000 години. Тамошното население се населило на овие простори или од [[Северна Германија]] или од [[Лапонија (Финска)|Северна Финска]] и [[Русија]]. Норвешките традиции биле променети во текот на [[9 век]]. Во текот на [[9 век]], Норвешка претставувала множество од мали кралства. Се смета дека [[Харолд]] бил оној којшто ги соединил сите мали кралства во [[872]] година по Битката кај Хаферсерд. Тој имено станал и првиот [[крал на Норвешка]]. За време на [[Викинзи|викиншката епоха]] од [[8 век]], [[норвежани]]те го населиле [[Исланд]], [[Гренланд]] и дел од островите на [[Велика Британија]]. Тие ги основале и денешните ирски градови [[Лимерик]], [[Даблин]] и [[Вотерфорд]] создавајќи трговска линија преку [[Корк]] и [[Даблин]]. Овие града подоцна станале најважните и најразвиените града во [[Ирска]]. Распространувањето на [[христијанство]]то во Норвешка станало пред сè благодарение на [[Олав Тригвасон]] и Свети Олав, и покрај тоа што [[Хокон Добриот]] бил првиот христијански крал на Норвешка. Со примањето на христијанството, долгите традиции на норвешкото општество се измениле. Во [[1349]] година, се појавила [[епидемија]] на тие простори која предизвикала смрт на околу 50% од населението на Норвешка. Ова довело и до огромно забавување на развојот на Норвешка во економски и политички план. Во времето на Кралица [[Маргарет I]], Норвешка влегла во т.н. [[Калмарски сојуз]] со [[Данска]] и [[Шведска]]. И покрај тоа што [[Шведска]] во [[1523]] година ја напуштила унијата, Норвешка останала во сојузот цели 434 години, сè до [[1387]] година. Во текот на [[национален романтизам|националниот романтизам]], целата кралска, интелектуална и административна власт била сместена во [[Копенхаген]], [[Данска]]. Ова била една од причините за слабеењето на Норвешка. Во [[1537]] година се појавило [[протестанство]]то. Архиепископот во Трохејм бил прогонет и приходите на црквата биле испраќани во [[Данска]]. Во тој период, Норвешка изгубила многу верници како и провинциите [[Бахуслен]] и [[Јемтленд]] по војната со Данска и Шведска. Тие територии биле вклучени во составот на Шведска. [[Податотека:Saami Family 1900.jpg|мини|лево|Семејство Лапонци околу 1900 година]] По нападот на [[Велика Британија]], државата во сојуз со [[Данска]] создала нов сојуз со силите на [[Наполеон Бонапарт]]. Кралот Овденбург бил принуден да абдицира и да го предаде престолот во Шведска. Провинциите [[Исланд]] и [[Гренланд]] останале под власта на [[Данска]]. Веднаш по ова, Норвешка ја објавила својата независност. Данскиот крал [[Кристијан Фредерик]] бил избран за крал на [[17 мај]] [[1814]] година. Шведска од друга страна ја принудила Норвешка династијата Бернадот да управува со земјата. Како замена на тоа, Норвешка ја зачувала својата демократска власт со независни институции. === Независност === [[Кристијан Микаелсен]] станал премиер на Норвешка во [[1905]] година. Тој има голема улога во историјата на Норвешка поради мирниот начин на отстранување на Норвешка од [[Шведска]] на [[7 јуни]] [[1905]] година. Големото незадоволство од месното население била главната причина поради кој бил напуштен сојузот со Шведска. Веднаш по напуштањето на сојузот, бил објавен [[Референдум]] според кој норвешкиот народ ја претпочитале [[монархија]]та пред [[република]]та. Така, норвешката власт го предложил данскиот принц Карл за крал на Норвешка. Тој го зел името [[Хокон VII]]. Во негово време бил даден правото на глас на сите мажи, а по [[1913]] година и на сите жени. === Прва и Втора светска војна === Во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], Норвешка останала неутрална. Државата се стремила да ја задржи својата независност и во [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Таа била нападната од страна на [[Нацистичка Германија]] на [[9 април]] [[1940]] година. Норвешка не била подготвена за војна, но сепак пружила отпор на [[Германија]] во следните два месеци. Освен [[СССР]], ниту една друга држава во Европа за време на втората светска војна не успеала да ѝ пружи отпор на Нацистичка Германија. По војната, власта била земена од страна на социјалдемократите. Во 1949 година, Норвешка се приклучила кон [[НАТО]]. == Географија и клима == {{Главна|Географија на Норвешка}} Норвешка се наоѓа во западниот дел на [[Скандинавија]] во [[Северна Европа]]. Дивото крајбрежје, полно со [[фјордови]] и илјадници [[остров]]и, е долго 2,500 километри. Норвешка дели 2,542 километри граница со [[Шведска]], [[Финска]], и кратка гранична линија со [[Русија]] на исток. На запад и југ, се протегаат [[Норвешко Море|Норвешкото Море]], [[Северно Море|Северното Море]], и [[Скагерак|Скагеровиот Проток]]. Исто така и [[Баренцово Море|Баренцовото Море]] ги допира северните брегови на Норвешка. == Политички систем == {{Главна|Политика на Норвешка}} [[Податотека:Stortinget 2009.jpg|мини|лево|Парламентот на Норвешка]] == Административна поделба == {{Главна|Административна поделба на Норвешка}} == Стопанство == {{Главна|Економија на Норвешка}} Норвешка има шести најголем БДП по жител (после [[Катар]], [[Луксембург]], [[Сингапур]], [[Брунеј]] и [[Кувајт]]).<ref name="imf2">{{Наведена мрежна страница|title=Norway | publisher = International Monetary Fund | url = http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=52&pr.y=9&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=142&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=}}</ref> Норвешка веќе долго време го држи првото место во светот [[ИЧР|показателот]] на човековиот развој според [[УНДП|Програмата за развој на Обединетите нации]], и тоа осум години по ред (2000—2007), а потоа уште седум години по ред (2009—2015).<ref name="UNDP2023" /> Трошоците за живот во Норвешка се околу 30 % повисоки отколку во [[САД|Соединетите Американски Држави]] и 50 % повисоки отколку во [[ОК|Обединетото Кралство]]. [[Животен стандард|Животниот стандард]] во Норвешка е меѓу највисоките во светот. Магазинот ''Форејн полиси'' ја рангирал Норвешка на последното место на државите кои е можно да се распаднат ({{langx|en|Failed States Index}}) за 2009 година, проценувајќи ја Норвешка за најстабилна земја на светот и земја која најдобро функционира. Непрекинатиот извоз на [[нафта]] и [[земен гас|природен гас]], во комбинација со здрава [[економија]] и големо насобрано богатство, доведува до заклучок дека Норвешка во догледна иднина ќе остане меѓу најбогатите земји на светот. Норвешката [[економија]] е пример за мешана економија, составена од [[слободен пазар]] и големо државно поседништво. Владата има огромно поседништво во клучните [[индустрија|индустриски сектори]], како што е нафтениот сектор ([[StatoilHydro]]), [[хидроенергија|хидроенергетското]] производство на [[Електрична енергија|струја]] ([[Starkraft]]), [[алуминиум]]ското производство ([[NorskHydro]]), најголемата Норвешка банка ([[DnB NOR]]) и [[телекомуникациска мрежа|телекомуникацискиот]] услужник ([[Telenor]]). Владата контролира 31.6% од јавно истакнатите компании. ''Табела 1: Годишни реални стапки на растеж на БДП во Норвешка (1990-2013)''<ref>[http://ec.europa.eu/eurostat Eurostat (пристапено на 20.9.2017)]</ref> {| class="wikitable" |- ! !! 1990-1998 !! 1999-2007 !! 2008-2013 !! 1990-2013 |- | ЕУ || || 2,5% || -0,1% || 1,7% |- | Норвешка || 3,8% || 2,4% || 1,0% || 2,6% |} [[Референдум]]ите одржани во 1972 и во 1994 година покажале дека [[Норвежани]]те сакаат да останат надвор од [[Европската Унија]] (EU). Но, Норвешка, заедно со [[Исланд]] и [[Лихтенштајн]], учествува во единствениот пазар на [[Европската Унија]] преку договорот за [[Европска економска заедница|Европската економска зона]] (EEA). Норвешка е исто така потписник на [[Шенгенски договор|Шенгенскиот договорот]] и на неколку други договори со останатите членки на ЕУ. Норвешка е голема [[Поморство|поморска земја]] и има шеста најголема трговска флота на светот, со 1.412 сопствени [[трговски брод]]ови. Таа е и втор најголем извозник на риби (според вредноста веднаш зад [[Кина]]) и шести најголем светски извозник на [[оружје]]. Норвешка е многу богата со природни богатства, како: [[нафта]], [[природен гас]], [[риба]], [[шума|шуми]] и [[минерал]]и. Огромните резерви на нафта и природен гас што биле пронајдени во 1960-тите придонеле за уште поголем развиток на економијата. Норвешка има еден од највисоките стандарди на живеење во светот, како резултат на огромните природни богатства во однос на нејзината популација. Таа, исто така, има многу ниско ниво на [[невработеност]], помалку од 2% (јуни 2007). [[Продуктивност]]а на час и [[плата]]та во Норвешка се едни од највисоките во светот. [[Егалитаризам|Егалитаристичките]] вредности на Норвешкото [[општество]] гарантираат дека разликата во платите помеѓу најниско платените работници и [[менаџер]]ите на големите компании е многу помала за разлика од другите западни економии. Трошоците за живеење во Норвешка се 30% поголеми отколку во [[САД]] и 25% повисоки отколку во [[Обединетото Кралство]]. Како членка на [[Европска асоцијација за слободна трговија|ЕАСТ]] од 1 јануари 1993 година му се приклучила на единствениот запаедноевропски пазар, но на референдумот одржан во 1994 година жителите го одбило полноправното членство во Европската Унија. До откривањето на големи наоѓалишта на нафта и земен гас под Северното Море на крајот на 1960-тите години, стопанството се темелело на [[риболов|рибарство]] и производство на енергетски изискливи индустриски производи, како што се алуминиум и останатите [[обоени метали]], како и [[ѓубриво|вештачки гној]]. Како скандинавска земја, најголем нагласок во својата економија ѝ дава на интеграцијата во европскиотекономски простор, каде годишно разменува стока во вредност од близу 50 милијарди [[американски долар]]и. Таа е значаен извозник на нафта, деривати, хемикалии, дрво, хартија, поморски услуги, бродови, како и [[бакалар]] и други прехранбени производи. Нејзини главни трговски партнери се Обединетото Кралство, Шведска, Германија и САД. Со земјите на ЕАСТ остварува 17 % од извозот и 25 % од увозот, а со земјите на ЕУ 65 % од извозот и 48 % од увозот. [[Норвешка круна|Норвешката круна]] во својата курсна адаптација е врзана за [[Европска валутна единица|₠]], де факто за [[германска марка|германската марка]], па од почетокот на 1990-ите и норвешката монетарна политика била ускладена со политиката на германската [[Бундесбанка]]. Монетарната стабилност и либерализираното стопанство привлекле во 1990-ите многу странски вложувачи, па во 1993 година цените на акциите на берзата во Осло пораснале за 60 %. ===Економска политика=== Од крајот на 1978 година, Норвешка применувала неколку пристапи за водење на монетарната политика придружени со различни режими на [[девизен курс]]:<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.norges-bank.no/en/Monetary-policy/ |title=Norges Bank - официјално мрежно место (пристапено на 20.9.2017) |accessdate=2017-10-17 |archive-date=2017-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170927195357/http://www.norges-bank.no/en/Monetary-policy/ |url-status=dead }}</ref> * од декември 1978 до мај 1985 година се применувала [[регулација]] на [[Каматна стапка|каматните стапки]] и врзан курс на [[Норвешка круна|норвешката круна]] кон „кошничка“ на валути пондерирана според [[Надворешна трговија|трговијата]] (''trade-weighted basket'') * од мај 1985 до октомври 1990, каматните стапки ги одредувала [[Банка на Норвешка|Банката на Норвешка]], а во 1986 година бил воведен [[фиксен девизен курс]] * од октомври 1990 до декември 1992, круната била врзана за „[[ЕКУ]]“ (''European Currency Unit'', ''ECU'') * од декември 1992 до мај 1994 година, круната [[Флуктуирачки девизен курс|флуктуирала]] * од мај 1994 до март 2001 година, Банката на Норвешка водела политика на стабилен курс на круната во однос на европските валути, со сè поголем нагласок врз [[Стабилност на цените|стабилноста на цените]] * во март 2001 година било воведено [[таргетирање на инфлацијата]]. На 29 март 2001 година, норвешката влада предложила „Нови насоки за норвешката економска политика“, во два дела:<ref>Theo Schewe, „Monetary policy regimes and the Nordic model“, Publication Series from Buskerud and Vestfold University College No 14/2015.</ref> * Новата фискална политикa воспоставила правило за ограничување на дефицитот на државниот [[буџет]]. Правилото наведува дека користењето на приходите од нафта за финансирање на дефицитот во структурниот не-нафтен буџет, со текот на времето, би требало да биде во согласност со очекуваниот реален принос на Државниот пензиски фонд „Глобал“ (GPFG), проценет на 4% годишно во текот на целиот [[бизнис циклус]]. На долг рок, [[Фискална политика|фискалната политика]] поставила горна граница за користење на огромните нафтени приходи во земјата, со цел да се спречат прекумерните активности на зајмување. * Со новата „Регулатива за монетарната политика“, во [[Монетарна политика|монетарната политика]] стапила во сила нова задача: наместо стабилен [[девизен курс]], било воведено [[таргетирање на инфлацијата]]. Притоа, Норвешка прифатила флексибилно таргетирање на инфлацијата како рамка на монетарната политика при што оперативната цел била поставена како одржување годишна [[инфлација]] на потрошувачките цени од близу 2,5%. == Демографија == {{Главна|Демографија на Норвешка}} ;Религија {{bar box |float=right |title=Верници во Норвешка |barwidth=200px |bars= {{Столбен постоток|Протестанти|blue|83}} {{Столбен постоток|Католици|yellow|1.8}} {{Столбен постоток|Муслимани|green|1.8}} {{Столбен постоток|Евреи|pink|0.5}} {{Столбен постоток|Хиндуси|purple|0.5}} {{Столбен постоток|Други|orange|12}} }} Религија во Норвешка е претежно [[протестантство|протестантска]] (Евангелско-Лутеранска), со 82,7% од вкупниот број на населението на Норвешка.<ref>[http://www.ssb.no/english/subjects/07/02/10/kirke_kostra_en/tab-2007-06-19-02-en.html Statistics Norway] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070703101444/http://www.ssb.no/english/subjects/07/02/10/kirke_kostra_en/tab-2007-06-19-02-en.html |date=2007-07-03 }}, numbers from 2006</ref> Раните [[Норвежани]], како и сите народи на [[Скандинавија]], биле многубожници верувајќи во [[Нордиска митологија|Нордиската митологија]]. Благодарение на напорите на христијанските мисионери, Норвешка била постепено [[христијанизација|христијанизирана]]. Тој процес започнал некаде во [[1000]] година, а завршил во околу [[1150]] година. Пред [[Протестантска реформација|реформацијата]], Норвежаните биле дел од [[Римокатоличка црква|Римокатоличката црква]], но по [[1536]] година тие го примиле протестантството. [[Ислам]]от е втората најголема религија. Главната причина се гледа поради миграцијата во последните неколку години. Сепак, според пописите, во земјата живеат и голем број на нерелигиозни верници. == Култура == {{Главна|Култура во Норвешка}} Културата на Норвешка е тесно поврзана со историјата и географијата на земјата. Во 19 век, во Норвешка, доаѓа до изразита романтична преродба во која, се развива уметноста и културата во сите домени: музика, литература, архитектура...Дострелите во уметничкото творештво, се со изразити дела кои особено во литературата и дел од музиката ќе бидат меѓу ремек – делата на европското творештво. ===Музика=== [[File:Edvard Grieg (1888) by Elliot and Fry - 02.jpg|thumb|250px|[[Едвард Григ]].]] Првите по значајни класични композитори од Норвешка биле од 18 век<ref>[http://www.llti.lt/failai/04%20AKSDAL.pdf. / THE NORWEGIAN HARDANGER FIDDLE IN CLASSICAL MUSIC]</ref>. Некои од попознатите композитори биле: [[Георг вон Бертуч]], [[Јохан Даниел Берлин]] и [[Јохан Хенрик Берлин]]. Национален романтизам Националниот романтизам, движење кое преовладуваше низ цела Европа, допрело до Норвешка, и почнало да влијае врз класичните музичари и класичната музика во земјата. Виолинистот [[Оле Бул]] (1810-1880) бил првиот голем норвешки музичар. Тој стана светски познат, почнувајќи од 1834 година, настапувајќи не само во Норвешка, туку и во други делови на [[Европа]] и [[САД]], и бил познат како нордиски [[Паганини]]. Покрај него, во овој период се појавиле и неколку други големи композитори, меѓу кои и [[Халфдан Кјерулф]], [[Мартин Андреас Удбије]], кој ја компонирал и првата норвешка опера „Фредула“ и [[Рикард Нордрак]], кој ја компонирал Норвешката државна химна. Од 1831 година, традиционалната норвешка музика почнала да влијае врз класичната сцена, особено преку [[Бул]], кој се спријателил со познатиот традиционален музичар [[Миллагутен]] и преку којшто си овозможил подобро разбирање на традиционалната музика. Бул почнал да свири на хардгардерската виолина, и бил првиот кој ја претставил народни песни на јавноста во урбаните средини, тоа е врвот на норвешкото романтичен национално пробудување. Ова го инспирирало [[Едвард Григ]], којшто во својот опус внел фолклорни музички имотиви. Творештвото на Григ ќе го обележи норвешкото музичко творештво до 20 век. По [[Втората светска војна]], норвешката музика почнала да се движи во нова насока, далеку од нордиските и германските митологии, и кон по-интернационален, особено американски, британски и француски стил. Норвешките композитори биле под влијание на поширока разновидност на стилови кои вклучувале сериализам, нео-експресионизам, како и електронска музика. По познати композитори од овој период се [[Јохан Квандал]], [[Кнут Нистед]], [[Едвард Хагерук Бул]] и [[Егил Ховланд]]. Од особена важност во современта норвешка музика било творештвото [[Паул Хиндемит]] и [[Бела Барток]]. Најистакнат композитор од овој период бил [[Фин Мортенсен]]. Подоцна, композиторите на авангардата како [[Арне Нордхајм]] ги користат технолошките достигнувања, користејќи различни електронски ефекти и бизарни инструменти. Арне Нордхајм „е најважниот композитор на повоената ера“. Уште од 1950 година Нордхајм има огромно влијание врз норвешкиот културен живот. Неговите најпознати дела служеле како пресвртница за современата норвешка музика. До крајот на првата деценија од 21 век, норвешката класична музика станала многу разновидна, инкорпорирајќи елементи од документираната музичка историја во земјата, како и модерниот џез, поп и рок. Композиторите на последниот дел од 20 век се [[Олав Антон Тхомесен]], [[Пер Кристијан Јакобсен]], [[Магне Хегдал]], [[Асe Хедстром]], [[Асбјорн Шатун]], [[Тор Халмастр]], [[Глен Ерик Наугланд]], [[Нилс Хенрик Ашеиам]], [[Сесил Оре]] и [[Кетил Хвослеф]]. Популарното и класично влијаније на народната музика продолжило и со работата на композиторите [[Ласе Торосен]]. Особено за истакнување е специфичниот норвешки џез или алтернативен музички израз, кој зазема најистакнато место во светот: [[Јан Гарбарек]], [[Тереј Рипдал]], [[Мари Боин]], [[Арилд Андерсен]] и [[Буге Веселтофт]]<ref>[https://www.amazon.com/History-Norwegian-Music-Nils-Grinde/dp/0803221355/ A History of Norwegian Music]</ref>. ===Книжевност=== [[File:Hamsun bldsa HA0269.jpg|thumb|upright|[[Кнут Хамсун]], author]] [[File:Ibsen photography.jpg|thumb|left|upright|[[Хенрик Ибсен]]]] Историјата на норвешката книжевност започнува со паганските едеиски песни и скалдиски стихови од 9 и 10 век, и со поети како што се [[Браги Бодсон]] и [[Ејвиндр]] скалдаспилир<ref>[https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Norwegian_literature/ Norwegian literature]</ref>. Пристапувањето кон на христијанството околу 1000 година ја довело Норвешка во контакт со европското средновековно учење, хагиографијата и пишувањето на историјата. Заедно со локалната усна раскажувачка традиција и исландското влијание, во 12–от и почетокот на 13 век поголем број дела од тој период се со историска раскажувачка нарација. Периодот од 14 до 19 век се сметаат за мрачна ера во националната литература, иако писателите од Норвешка, како што се [[Петер Клаусон Фрилис]] и [[Лудвиг Холберг]], нивното творештво придонело за формирање на заедничката литература помеѓу [[Данска]] и Норвешка. Со националната преродба од 19 век, се појавил нов развој на националната литература. Всушност тоа е и еден од најзначајните периоди во норвешката литература, особено со појавата на „славната четворка“:[[Хенрик Ибсен]], [[Бјорнстејме Бјорнсон]], [[Александар Киеланд]] и [[Јонас Ли]]. Драмските дела Хенрик Ибзен зазеле како клучно место во западноевропската литература. Модернистичката литература во Норвешка започнала со литературата на [[Кнут Хамсун]] и [[Сигбјорн Обстфелдер]] кон крајот на 19 век. Во триесеттите години на 20 век, [[Емил Бојсон]], [[Гунар Ларсен]], [[Хокон Буге Махрт]], [[Ролф Стенерсен]] и [[Едит Оберг]] биле меѓу норвешките автори кои експериментирале со модернизмот. Во 1947 година, [[Тарјеи Весаас]] објавил поетска збирка, „Леикен и Линет“, со која настанала голема дебата за формата и ритамот за норвешката поезија. Како резултат на ова било појавувањето на [[Ролф Јакобсен]] кој внел модернистички изрази во поезијата кои биле во корелација со европските паралели. Во 20 век, тројца норвешки романописци ја добија [[Нобелова награда за литература]]: [[Бјорнстерјне Бјорнсо н]] во 1903 година, [[Кнут Хамсун]] за книгата „Плодовите на земјата“ во 1920 година, и [[Сигрид Ундсет]]. [[Карл Уве Кнаусгор]], во 2 век, се појавува со својот шесттомен роман „Мојата борба“, со кој повторно, ја доведува норвешката литература во светски контекст, надоврзувајќи се на литературната иновација на [[Марсел Пруст]]<ref>[https://books.google.mk/books/about/A_History_of_Norwegian_Literature.html?id=blSyHYFvj8YC&redir_esc=y/ A History of Norwegian Literature]</ref>. ===Ликовна уметност=== [[File:The Scream.jpg|thumb| Едвард Мунк ''[[Крик]]'' (1893)]] Вистинското норвешко сликарство и ликовна уметност започнува кон почетокот на 19 век, прво со претстави на портрети,а подоцна со романтично импресивни пејзажи<ref>[https://fineartamerica.com/art/paintings/norwegian?gclid=CjwKCAjw67XpBRBqEiwA5RCocVQKop7kSM_2L1ORgzlQYl5wofgTv0ApugkJNVFKPY526-BfoDwtTRoCrA4QAvD_BwE/ NORWEGIAN PAINTINGS]</ref>. [[Јохан Кристијан Дахл]] (1788-1857), е основоположник на современото норвешко сликарство После него, под негововлијание, се јавувиле нова генерација на уметници коишто продолжиле со пејзажното сликарство : [[Кити Киеланд]], [[Фрит Таулов]], којшто бил под влијание на париската уметничка школа, како што бил [[Кристијан Крог]], реалистички сликар. Еден од најзначајните сликари не само на Норвешка туку и во современото светско сликарство од почетокот на 20 век, особено во доменот на експресионизмот и симболизмо бил [[Едвард Мунк]], кој станал светски познат- по делото„ Крик“, кое ја претставува анксиозноста, стравот, изгубеноста на современиот човек. Меѓу другите уметници се и : [[Харалд Солберг, нео-романтичен сликар и [[Одг Нердрум, симболичен сликар кој тврдел дека неговото дело не е уметност, туку кич. По истакнати уметници 20 век се: [[Харалд Сохлберг]], [[Реидар Аули]], [[Пер Крохг]], [[Арне Екеланд]], [[Каи Фјел]], [[Јакоб Веидеман]], [[Хокон Блекен]], [[Јенс Јоханесен]], [[Лудвиг Карстен]], [[Хенрик Соренсен]], [[Кјатан Слетмарк]], [[Ана-Ева Бергман]], [[Андерс Кјер]], [[Свемин Јохансен]], [[Свеин Болинг]], [[Бјорн Карлсен]], [[Бјорн Рансве]], [[Крере Тветер]], [[Ф ранс Видерберг]], [[Нед Нердрум]], [[Ида Лоренцен]], [[Кнут Роуз, [[Орнсул Опдал]], [[Хавард Вихенх]], [[Леонард Рикхард]], [[Хокон Гулвгаг]], [[Кира Вагер]], [[Халвард Бура]], [[Ларс Елинг]], [[Вибеке Барбел Слисгард]]. Вајарите од 19 век : [[Стефан Сандинг]], [[Гунар Утсонд]], [[Брињулф Бергслиен]] и [[Матијас Скејброк]]. Вајарите на 20 век : [[Густав Вигеланд]], [[Нилс Аас]], [[Арнолд Хаукленд]], [[Брерд Бреивик]], [[Ана Гримален]], [[Кристофер Леирдал]], [[Островот Перл]], [[Нина Сунди]], [[Дире Ваа и [[Вилхелм Расмусен ]]<ref>[https://nuvomagazine.com/art/vancouver-circa-1948/ The Golden Age of Norwegian Art]</ref>. ===Архитектура=== [[File:Stave church Urnes, exterior view 1.jpg|thumb|350px|[[Петспратната црква Урнес]] во [[Лустер, Норвешка]], на листата од [[Светско културно наследство]] од [[УНЕСКО]]]] [[File:Det kongelige slott 2 photo Don Ramey Logan.jpg|thumb|Кралскиот дворец во Осло, типичен претставника на нео - класицицистичката архитектура во Норвешка]] Почетокот на норвешката архитектура била обележана со дрвени градби. Иако не постојат археолошки посигурни докази и прегледи според наодите на викиншките бродови, се оформила по јасна слика за архитектурата и употребата на дрвото. Во архипелагот Лофотен во северна Норвешка, врз основа на ова бил реконструиран замокот на викинзите во музејот „Лофотр Викинг". Денес се зачувани се покрај ова и 28 цркви и најмалку 250 дрвени куќи изградени до 1350 година. Првите камени цркви во Норвешка биле романескни, изградени под влијание на англосаксонските мисионери, особено епископот Николас Брејспер. Подоцнежните цркви биле под влијание на континенталната архитектура –црквата Рингсакер, Квитесеид. Многу од овие цркви или се изгубени или повторно изградени во готски стил, но бројни примери сè уште постојат, особено на Тронденес Чурчат Тронденесин Тромс. Во доцниот среден век, норвешката држава била сериозно ослабена. Во 1389 Норвешка била во унија со Данска. Поради тоа, ренесансната архитектура во Норвешка била мошне скромна во споредба со другите земји. За време на барокот, во Норвешка е изградена најпознатата [[Стифтсгарде – Кралската резиденција во Трондхејм]] која била една од најголемите дрвени згради во Северна Европа. Рококо кратко траело, оставајќи траги, првенствено во декоративната уметност, и главно во ентериериерите, намештајот и луксузни предмети. Во почетокот на 19 век, во Норвешка биле активни помалку од неколку академски обучени архитекти, од кои повеќето биле воени офицери кои студирале градежништво. Норвешка била ретко населена земја без главен град, без суд и без важни државни институции. Архитектурата била од интерес, главно, на помала група богати трговци и земјопоседници. Меѓутоа, кон крајот на 19 век, богатите занаетчии и банкари, остварилезначителен пораст во градежништвото. Тие го вовеле неокласицизмот. Архитект [[Карл Фредерик Стенли]] (1769-1805), образован во [[Копенхаген]], поминал неколку години во Норвешка создавајќи дела за дела за богати патрони околу Осло, но неговото најголемо достигнување ббило реновирањето на единственото седиште на високото образование во Кристијнија, како и Катедралата во [[Осло]], завршено во 1800 година и Парламентот во 1814 година. [[Кристијан Коллет]] (1771-1833), дипломиран на Академијата за рударство во Конгсберг, ја проектирал прекрасната Улефос манор, изградена помеѓу 1802 и 1807 година од сопственикот на пиланата Нилс Аал. Ова е една од ретките градби од тула во Норвешка, со паладијански изглед, централна купола и класична колонада. Во истиот период се појавија и изградба на голем број прекрасни неокласициони куќи во и околу сите градови долж брегот, особено во [[Халден]], Осло, [[Драмен]], [[Арендал]], [[Берген]] и [[Тронхем]]. [[Кристијанија]], која била со статусот на главен град во 1814 година, практично немала згради погодни за многуте нови владини институции. Поради тоа започнала амбициозна програма за градење, но се реализирла многу бавно поради сиромашното стопанство. Првиот голем архитектонски потфат бил Кралскиот дворец, проектиран од [[Ханс Линстоу]] и изграден помеѓу 1824 и 1848 година. А понатаму следеле зградите за Универзитетот, Парламентот (Стортинг) и други институции. [[Кристијан Хајнрих Грош]], бил еден од првите целосно образовани архитекти во Норвешка, ја проектирал оригиналната зграда за берзата во Осло (1826-1828), локалната филијала на Банката на Норвешка (1828), Театаро Кристијанија (1836-1837) и првиот кампус на Универзитетот во Осло (1841-1856). Норвешката романтична преродба имала, влијание врз норвешката архитектура од околу 1840 година - многу класицистички архитекти проектирале згради од црвена тули заживувајќи ги средновековните стилови: романски и готски особено погодни за цркви, јавни институции и фабрики. [[Линстоу]] бил првиот норвешки архитект кој бил инспириран од средниот век во неговиот предлог од 1837 година за плоштад да биде опкружен со јавна зграда [[Југен стилот]], варијантата на [[Арт Нуво]], имал одредено влијание врз поголемиот дел од новата архитектура во Норвешка на почетокот од 20 век. Во главниот град Осло, беа изградени неколку згради Историскиот музеј и владината зграда. Во Берген, главниот театар Ден Натионале Сцене. Во доцните 1920-ти, модернизмот (или меѓународниот стил) бил под влијание и инспирација од другите скандинавските архитекти. Во [[Шведска]] овој архитектонски тренд се нарекувл Функционализам (или колоквијално во Шведска и Норвешка "фуникс"). Модернизмот имал бројни приврзаници меѓу младите архитекти, особено во Норвешка. Неговиот дефинитивен пробив бил на Стокхолмската изложба во 1930 година, по што поголемиот дел од архитектите низ цела Скандинавија се ориентирале кон во модерното движење. Никаде на друго место модернизмот не станал толку цврсто воспоставен како во архитектурата задржувајќи ја својата доминантна позиција до околу 1940 година. Голем број на значајни градби, особено во Осло, беа изградени во функционалистичкиот стил: Ресторан Скансен (1925-1927) од [[Ларс Бакер]], кој беше срушен во 1970 година. Бекер го проектирал и ресторанот во Екеберг, отворен во 1929 година. уметничката галерија Кунстернес Хус. Современ интернационалистички стил Објектите добиле поширок опсег и намена, со сложена функција. На пример, новата оперска зграда (проектирана од Снохета) во Осло. Норвешкиот архитекти од овој период исто така, ја нагласиле интеграцијата со природниот пејзаж<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://theculturetrip.com/europe/norway/articles/top-10-norwegian-architects-you-should-know/ |title=Norwegian Architects |accessdate=2019-07-16 |archive-date=2019-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720203909/https://theculturetrip.com/europe/norway/articles/top-10-norwegian-architects-you-should-know/ |url-status=dead }}</ref>. ===Театар=== [[File:Oslo Nationaltheatret.JPG|alt=Building with stone columns at the base, and marble columns on the top portion.|thumb|left|Националниот театар во Осло.]] На почетокот од дваесеттиот век, Норвешка имала два национални театри: Ден Национална Сцена во Берген (основан во 1876) и [[Националниот театар во Кристијанија]] (подоцна Осло), кој бил отворен во 1899 година. Изградбата на монументалниот Национален театар, била финансиран од новата средна класа на банкари, трговци и правници. Двата театри сè уште работат. Исто така подоцна биле изградени и театрите во крајбрежни градови: [[Кристијансанд]], [[Аренда]]. Историјата на норвешкиот театар по Втората светска војна била обележана со висок степен на децентрализација и зголемување на субвенциите. Како дел од „обновата“ на земјата во поствоената ера, владејачката Лабуристичка партија формулирала агресивна програма за зајакнување на уметноста. Театарските дружини во Осло, Берген, Тронхем и [[Ставангер]] добиле редовни субвенции, со што го осигурувле нивниот опстанок. Норвешкиот театар добива меѓународна актуелност и признанија Театрите брзо ги прифаќаале новите трендови и автори од странство, особено од англиското говорно подрачје. Странските режисери кои работат во Норвешка, исто така, обезбедиле нови импулси во неговиот развој; меѓу нив се [[Силвиу Пуркрет]] {[[Романија]]}, [[Габор Зсамбеки]] ([[Унгарија]]), [[Кристина Скузанка]] ([[Полска]]), [[Сем Бесеков]] ([[Данска]]), [[Џон Бартон]] ([[Англија]]), [[Јан Хјакансон]] (Шведска) и [[Жак Ласал]] ([[Франција]]). Важноста на новите норвешки драми постепено се намалуваше по Ибзен, а до крајот на векот биила се помалку актуелна. По војната се појавуваат нови драмски автори, кои ќе ја вратат актуелноста и значењето на норв]]ешката драматургија: [[Клаус Хагеруп]], [[Тереј Норди]], [[Џулијан Гарнер]], [[Сесили Левејд и други пишуваат постојано интересни драми. Со појавата на [[Џон Фосз]] (1959) како драмски писател во 1994 година, норвешкиот театар веќе е со меѓународно значење. Многумина критичари го прогласија неговото дело најдобро по Ибзен<ref>[https://www.dramaonlinelibrary.com/genres/norwegian-drama-iid-2535?start=10. / Norwegian drama]</ref>. ===Филмска уметност=== [[File:Erik Skjoldbjærg.JPG|thumb|Ерик Склолдбјаер, 2013]] Норвешката кинематографија добила меѓународно признание со документарниот филм „Кон-Тики“ (1950) со ког освои [[Оскар]]. Во 1959 година, „ Деветте животи на Арне Скуен“ бил номиниран, исто така за Оскар. Уште еден значаен филм бил „Глок“ анимиран игран филм во режија на [[Иво Каприно]]. „Патхфиндер“ (1987) на [[Нилс Гауп, бил номинирана за Оскар. „Другата страна на неделата“ на [[Берит Несхајм]] бил номинира за Оскар во 1997 година. Од 1990-тите години, филмската индустрија напредувала, продуцирајќи до 20 играни филмови секоја година. Посебни успеси забележале [[Кристин Лавтрасдатер]], [[Кнут Ерик Јенсен]], [[Ерик Скјолдбјерг]], кој е запаметен по по филмот „Несоница“ Документарецот „Кон-Тики“ од [[Тор Хајердал]] доби Оскар за документарен филм на 24-тата награда на Академијата во 1951 година. Тоа е единствениот игран филм во историјата на Норвешка којшто освоил Оскар. Во 2006 година, норвешкиот/канадскиот анимиран краток филм „Данскиот поет“, во режија на [[Торил Кове]] и раскажан од норвешката легенда [[Лив Улман]], освоил Оскар за анимиран краток филм и станал втора норвешка продукција која добила Оскар. Почнувајќи од 2013 година, пет филмови од Норвешка се номинирани за Оскар за најдобар филм на странски јазик: „Девет животи“ (1957), „Патека“ (1987), „Другата страна од неделата“ (1996), „Елинг“ (2001) и „Кон-Тики“ (2012)<ref>[ https://www.imdb.com/list/ls055293776/ Norwegian films]</ref>. ==Наводи== {{наводи}} ==Норвешка како тема во уметноста и во популарната култура== * „Норвешко дрво“ (''Norwegian Wood'') - песна на британската група „[[Битлси]]“ (''The Beatles'') од [[1965]] година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=lY5i4-rWh44 YouTube, The Beatles - Norwegian Wood (пристапено на 31.1.2017)]</ref> * „Норвешки девојки“ (''Norvég leányok'') – хорска песна на унгарскиот [[композитор]] [[Золтан Кодаљ]].<ref>Охридски хорски фестивал – Ohrid Choir Festival 2005, стр. 41</ref> == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == * [[Норвешки јазик]] * [[Осло]] * [[Скандинавија]] * [[Норвежани]] == Надворешни врски == {{рв|Norway}} * [http://www.norway.no/ Официјален портал на Норвешка] * [http://www.ssb.no/english/ Статистика на Нпрвешка] * {{CIA World Factbook link|no|Норвешка}} * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/420178/Norway Норвешка] на Encyclopædia Britannica * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/norway.htm Норвешка на UCB] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160126102504/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/norway.htm |date=2016-01-26 }} * {{Wikiatlas|Norway}} * [http://www.visitnorway.com/ Официјален туристички портал] {{Држави на Европскиот континент}} {{гео-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Норвешка| ]] [[Категорија:Северна Европа]] [[Категорија:Држави во Европа]] [[Категорија:Држави и територии настанати во 1905 година]] j1hhbcbsvw2lpiwgxlyso15pj93d0cd Нов Зеланд 0 5466 5599663 5491820 2026-07-24T09:31:42Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599663 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |conventional_long_name = Нов Зеланд |native_name = {{јаз|en|New Zealand}}<br>{{јаз|mi|Aotearoa}} |common_name = Нов Зеланд |image_flag = Flag of New Zealand.svg |image_coat = Coat of arms of New Zealand.svg |image_map = NZL_orthographic NaturalEarth.svg |map_caption = Местоположба на Нов Зеланд |map_width = 250px |other_symbol = {{unbulleted list | „[[Боже, брани го Нов Зеланд]]“<br />{{lower|0.2em|[[File:God Defend New Zealand instrumental.ogg|center]]}} | {{lower|0.2em|„[[Боже, чувај го Кралот]]“}} }} |other_symbol_type = [[Химна|Химни]]: |capital = [[Велингтон]] |coordinates = {{Coord|41|17|S|174|27|E|type:city}} |largest_location= [[Окленд]] |official_languages = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; | 96,1% [[англиски јазик|англиски]] | 3,7% [[маорски јазик|маорски]] | {{бп|0,5% знаковен јазик}} }} |ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; | 74,0% [[Европејци]] | 14,9% [[Маори]] | 11,8% [[Азијци]] | 7,4% [[Тихоокеански Острови|тихоокеански народи]] | 1,2% [[Близок Исток|БИ]]/[[Латинска Америка|ЛА]]/[[Африка]]нци | 1,7% останати<ref name="QuickStats_ethnicity">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.stats.govt.nz/Census/2013-census/profile-and-summary-reports/quickstats-culture-identity/ethnic-groups-NZ.aspx |title=2013 Census QuickStats about culture and identity – Ethnic groups in New Zealand |publisher=Statistics New Zealand|accessdate= 29 August 2014}}</ref> }} |ethnic_groups_year = 2013 |demonym = Новозеланѓани<br/>{{nowrap|Киви (неформално)}} |government_type = [[унитарна држава|унитарна]] [[парламентарен систем|парламентарна]] [[уставна монархија]] |leader_title1 = [[Монарх]] |leader_name1 = [[Чарлс III]] |leader_title2 = {{бп|[[Генерален гувернер на Нов Зеланд|Ген. гувернер]]}} |leader_name2 = [[Синди Киро]] |leader_title3 = [[Премиер на Нов Зеланд|Премиер]] |leader_name3 = [[Кристофер Лаксон]] |legislature = [[Парламент на Нов Зеланд|Парламент]]<br/>{{small|([[Претставнички дом на Нов Зеланд|Претставнички дом]])}} |sovereignty_type = Осамостојување |sovereignty_note = од [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]] |established_event1 = {{бп|Одговорна власт}} |established_date1 = 7 мај 1856 |established_event2 = {{бп|[[Доминион Нов Зеланд|Доминион]]}} |established_date2 = 26 септември 1907 |established_event3 = Усвоен Вестминстерскиот статут |established_date3 = 25 ноември 1947 |area_rank = 75. |area_magnitude = |area_km2 = 268,021 |area_sq_mi = 103,483 |percent_water = 1.6 |population_estimate = {{formatnum:{{data New Zealand|poptoday}}}}<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stats.govt.nz/tools_and_services/population_clock.aspx|title=Population clock|publisher=Statistics New Zealand|accessdate=14 April 2016|archive-date=2017-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170712132243/http://www.stats.govt.nz/tools_and_services/population_clock.aspx|url-status=dead}} The population estimate shown is automatically calculated daily at 00:00 UTC and is based on data obtained from the population clock on the date shown in the citation.</ref> |population_estimate_year = 2017 |population_estimate_rank = 120. |population_census = 4,242,048 |population_census_year = 2013 |population_density_km2 = 17.5 |population_density_rank = 203. |GDP_PPP = $173.2 [[милијарда|млј]]<ref name=imf2>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2016/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=26&pr.y=13&sy=2014&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=196&s=PPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=New Zealand |publisher=International Monetary Fund |accessdate= 13 April 2016}}</ref> |GDP_PPP_rank = 67. |GDP_PPP_year = 2016 |GDP_PPP_per_capita = $36,950<ref name="imf2"/> |GDP_PPP_per_capita_rank = |GDP_nominal = $169.9 [[милијарда|млј]]<ref name="imf2"/> |GDP_nominal_rank = 53. |GDP_nominal_year = 2016 |GDP_nominal_per_capita = $36,254<ref name="imf2"/> |GDP_nominal_per_capita_rank = |Gini_year = 2014 |Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> |Gini = 33.0 <!--number only--> |Gini_ref = <ref>{{Наведена мрежна страница|title=Income inequality|url=http://www.stats.govt.nz/browse_for_stats/snapshots-of-nz/nz-social-indicators/Home/Standard%20of%20living/income-inequality.aspx#anchor26|publisher=Statistics New Zealand|accessdate=14 June 2015}}</ref> |Gini_rank = |HDI_year = 2015<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.915 <!--number only--> |HDI_ref = <ref name="HDI">{{Наведена мрежна страница |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |title=2016 Human Development Report |year=2016 |accessdate=23 March 2017 |publisher=United Nations Development Programme}}</ref> |HDI_rank = 13. |currency = [[новозеландски долар]] ($) |currency_code = NZD |country_code = NZ |time_zone = [[време во Нов Зеланд|NZST]] |utc_offset = +12 |time_zone_DST = [[време во Нов Зеланд|NZDT]] |utc_offset_DST = +13 |date_format= дд/мм/гггг |drives_on = лево |calling_code = [[+64]] |cctld = [[.nz]] }} '''Нов Зеланд''' ({{langx|en|New Zealand}}, {{langx|mi|Aotearoa}}) — островска држава во југозападниот дел од [[Тихиот Океан]]. Државата се состои од два големи и повеќе мали острови. Службеното име на Нов Зеланд на маорски е '''Аотеароа''', што често се преведува како „Земја на долгиот бел облак“. Нов Зеланд е држава со парламентарна демократија и земја членка на [[Комонвелт]]от. == Потекло на поимот == [[Податотека:Nova Zeelandia by Janssonius(134121958).jpg|thumb|left|Детаљ на мапа од 1666 година на која е прикажан западниот брег на {{lang|la|Nova Zeelandia}} (на оваа мапа север се наоѓа долу).]] Денес не е познато дали [[Маори]]те ја нарекувале целата држава со денешното маорско име, бидејќи [[Северен Остров (Нов Зеланд)|Северниот Остров]] го нарекуваат Те Ика а Мауи (''Te Ika a Māui'' или „Рибата на Мауи“), додека [[Јужен Остров (Нов Зеланд)|Јужниот Остров]] го нарекуваат Те Ваи Поунаму (''Te Wai Pounamu'' или „Водите на зелениот камен“) или со другото име Те Вака о Аораки (Te Waka o Aoraki или ''кану на Аораки''). Сè до 20 век, Северниот Остров се нарекувал [[Аотеароа]] или во превод „земја на долгиот бел облак“, додека денес тој назив се користи кај маорите за целата држава Нов Зеланд. Првото европско име за Нов Зеланд било ''Штатен Ланд'' (Staten Landt), име кое било дадено од холандскиот истражувач [[Абел Тасман]] кој во [[1642]] година бил првиот Европеец кој ги посетил островите. Подоцна името било променето во Нов Зеланд (''Nova Zeelandia'') по холандската покраина [[Зеланд]]. == Историја == {{Главна|Историја на Нов Зеланд}} Нов Зеланд е една од најскорешните големи копнени маси кои биле населени. Првите доселеници биле источните [[Полинезијци]], најверојатно во повеќе доселенички бранови пред 700 или 2000 години. Овие доселеници развиле своја култура и нација- [[Маори]]. Нацијата биле поделена на племиња и потплемиња. Првите европски доселеници кои дошле во Нов Зеланд биле холандскиот морепловец Абел Тасман и неговиот екипаж во [[1642]]. Подоцна на островите дошол и британскиот морепловец [[Џејмс Кук]] во 1768/1771. Подоцна Нов Зеланд бил дел од Британската Империја, поточно бил дел од тихоокеанската колонија тогаш позната како Нов Јужен Велс. Во [[1840]] година, Нов Зеланд станал посебна колонија. == Географија и клима == {{Главна|Географија на Нов Зеланд}} {{Главна|Клима на Нов Зеланд}} [[Податотека:Map New Zealand-mk.svg|мини|лево|180п|Топографска карта на Нов Зеланд]] Нов Зеланд е составен од два големи острови, [[Северен Остров]] и [[Јужен Остров]] или Те Лка и Те Ваи поунаму, и од поголем број мали острови. Куковиот проток ги дели двата големи острови и е долг 20 км. Вкупната површина на Нов Зеланд е 268.680 км квадратни. Државата се протега 1600 км во должина и има брег од 15.134 километри. Јужниот Остров е најголемиот остров во Нов Зеланд и највисокиот врв е [[Кукова Планина|Кукова Планина (Аораки)]] со 3754 метри. Највисока планина на Северниот Остров е [[Руапеху]] со 2797 метри. == Политички систем == {{Главна|Политика на Нов Зеланд}} Нов Зеланд е [[уставна монархија]] со [[парламентарна демократија]]. Иако нема кодифициран устав, Уставниот Акт од [[1986]] година ја врши улогата на устав во Нов Зеланд. Кралот [[Чарлс III]] е на [[шеф на држава]]та и е именуван како ''Крал на Нов Зеланд''. Претставник на кралот во Нов Зеланд е [[Генерален гувернер на Нов Зеланд|генералниот гувернер]], назначен од кралот по совет на премиерот. == Административна поделба == {{Главна|Административна поделба на Нов Зеланд}} Нов Зеланд има 12 регионални совети кои ги претставуваат локалните региони на државно ниво. Покрај овие има и 57 областни совети и 16 градски совети. == Стопанство == {{Главна|Економија на Нов Зеланд}} Нов Зеланд има современа, просперитетно развиена пазарна економија со бруто-домашен производ ([[паритет на куповната моќ]]) проценет на околу 28.250 американски долари по жител.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/02/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2015&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=30&pr1.y=9&c=196&s=PPPPC&grp=0&a=| title = Report for Selected Countries and Subjects| publisher= [[Меѓународен монетарен фонд|International Monetary Fund]]| accessdate=|date=октомври 2010}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html|title=GDP – per capita (PPP)|publisher=[[The World Factbook]], [[Централна разузнавачка агенција|Central Intelligence Agency]]|accessdate=|archive-date=2013-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.CD|title=GDP per capita (current US$)|last=|first=|date=|work=|publisher=World Bank|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511123254/http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.CD|archivedate=11 мај 2011|dead-url=|accessdate=}}</ref> [[Валута]]та на Нов Зеланд се вика [[новозеландски долар]] или често неформално ''киви долар''. Се користи и на [[Кукови Острови|Куковите Острови]], [[Нијуе]], [[Токелау]] и на [[Питкернски Острови|Питкернските Острови]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bsi.si/en/financial-data.asp?MapaId=1239| title = Currencies of the territories listed in the BS exchange rate lists| publisher= Bank of Slovenia| accessdate=}}</ref> Нов Зеланд се наоѓа на петтото место според извештајот на ОН за [[Индекс на човековиот развој|индексот на човековиот развој]] за [[2011]] година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf| format = PDF| title = Human Development Index and components| publisher= [[Програм Организације уједињених нација за развој|United Nations Development Programme]]| accessdate=}}</ref> [[Податотека:AucklandCBDfromRangitoto.jpg|мини|лево|250п|[[Окланд]], деловната зона сликана од островите Рангитото]] Во текот на историјата сировинската индустрија имала важна позиција во стопанството на Нов Зеланд, вклучувајќи фоколов, [[китолов]]ство, новозеландски лен, злато, каури гума и дрвени материјали за градба.<ref name="RWT export evolution">{{Наведена мрежна страница | url = http://www.teara.govt.nz/en/1966/trade-external/1 | title = Historical evolution and trade patterns | work = An Encyclopaedia of New Zealand | year = 1966 | accessdate = | archive-date = 2023-04-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230404182546/https://www.teara.govt.nz/en/1966/trade-external/1 | url-status = dead }}</ref> Со развојот на ладилниците во текот на 1880-тите години, месото и млечните производи биле извезувани во Британија, што било основа за јак економски развој на Нов Зеланд.<ref>{{Наведена мрежна страница| first = Hugh| last = Stringleman| first2 = Robert| last2 = Peden| url = http://www.teara.govt.nz/en/sheep-farming/5/2| title = Sheep farming – Growth of the frozen meat trade, 1882–2001| publisher = Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand| date = октомври 2009| accessdate = | archive-date = 2013-01-20| archive-url = https://web.archive.org/web/20130120164540/http://www.teara.govt.nz/en/sheep-farming/5/2| url-status = dead}}</ref> Големата побарувачка за земјоделски производи во Обединетото Кралство и САД овозможила животниот стандард на Нов Зеланд да биде повисок отколку во Австралија и Западна Европа во текот на 1950-тите и 1960-тите години.<ref>{{наведена енциклопедија|editor-first=Alexander|editor-last=McLintock|title=Some Indicators of Comparative Living Standards|last=Baker|first=John|url=http://www.teara.govt.nz/en/1966/standard-of-living/1/1|accessdate=|date=февруари 2010|origyear=originally published in 1966|encyclopedia=from An Encyclopaedia of New Zealand|publisher=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|archive-date=2013-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130120044909/http://www.teara.govt.nz/en/1966/standard-of-living/1/1|url-status=dead}} Table pdf downloadable from [http://www.teara.govt.nz/files/3_308_StandardOfLiving_Comparison_0.pdf] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20230725204827/https://teara.govt.nz/files/3_308_StandardOfLiving_Comparison_0.pdf |date=2023-07-25 }}</ref> Кога Обединетото Кралство ѝ пристапило на [[Европска заедница|Европската заедница]] новозеландскиот извозен пазар се намалил,<ref>{{Наведена мрежна страница|last=Wilson| first = John| title = History – The later 20th century | publisher= Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand |date=март 2009 | url = http://www.TeAra.govt.nz/en/history/6 | accessdate=}}</ref> што заедно со [[Нафетна криза (1973)|нафтената криза]] во [[1973]] година и енергетската криза во [[1979]] година, довело до економска депресија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.TeAra.govt.nz/en/overseas-trade-policy/5|title=Overseas trade policy – Difficult times – the 1970s and early 1980s|last=Nixon|first=Chris|last2=Yeabsley|first2=John|date=април 2010|work=|publisher=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=}}</ref> Животниот стандард опаднал во однос на Австралија и државите на западна Европа, а во [[1982]] година, личните приходи на Новозеланѓаните биле од сите развиени земји за кои групата на Светската банка изработила проценка.<ref>{{Наведено списание|last=Evans| first = N. | title = Up From Down Under: After a Century of Socialism, Australia and New Zealand are Cutting Back Government and Freeing Their Economies | journal = National Review | volume = 46 | issue = 16 |pages=47-51}}</ref> По [[1984]] година, бројни влади спроведувале структурни макроекономски реформи (познати како {{langx|en|Rogernomics}} и {{langx|en|Ruthanasia}}) кога протекционистичкото стопанство било заменето со либерално слободно стопанство.<ref name="Liberalisation">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.TeAra.govt.nz/en/economic-history/11|title=Economic history – Government and market liberalisation|last=Easton|first=Brian|date=ноември 2010|work=|publisher=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=}}</ref>{{sfn|Hazledine|1998|pp=}} Невработеноста била највисока во 1991 и 1992 година кога изнесувала над 10 %,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.socialreport.msd.govt.nz/paid-work/unemployment.html|title=Unemployment|publisher=2010 Social report|accessdate=|archive-date=2023-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230420221647/https://www.socialreport.msd.govt.nz/paid-work/unemployment.html|url-status=dead}}</ref> како резултат на [[Црн понеделник (1987)|сломот на берзата]] во 1987 година, но до 2007 потполно закрепнал кога невработеноста изнесувала 3,4 % (што го ставило Нов Зеланд на петтото место од дваесет и седум рангирани во склоп на истражувањето на ОЕЦД).<ref>{{наведени вести|url=http://www.nzherald.co.nz/business/news/article.cfm?c_id=3&objectid=10502512|title=The miracle of full employment|last=Bingham|first=Eugene|date=7 април 2008|work=The New Zealand Herald|accessdate=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> Сепак светската економска криза која уследила довела до рецесија во пет следователни квартали, што е најдолга економска депресија за 30 години <ref>{{наведени вести|url=http://www.nytimes.com/2009/06/11/business/global/11nzrate.html|title=New Zealand Takes a Pause in Cutting Rates|last=|first=|date=10 јуни 2009|work=The New York Times|accessdate=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8120196.stm|title=New Zealand's slump longest ever|last=|first=|date=26 јуни 2009|work=BBC News|accessdate=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref>, а невработеноста пораснала на 7 % во текот на 2009 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stats.govt.nz/browse_for_stats/work_income_and_spending/employment_and_unemployment/HouseholdLabourForceSurvey_MRDec10qtr.aspx|title=Household Labour Force Survey: децембар 2010 quarter – Media Release|last=Bascand|first=Geoff|date=февруари 2011|work=|publisher=Statistics New Zealand|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429174323/http://www.stats.govt.nz/browse_for_stats/work_income_and_spending/employment_and_unemployment/HouseholdLabourForceSurvey_MRDec10qtr.aspx|archivedate=29 април 2011|dead-url=|accessdate=}}</ref> Невработеноста меѓу младите во јуни 2011 година изнесувала 17,4 %.<!—мртва врска од тој датум--> Од 1970-тите до денес Нов Зеланд се соочува со проблемот на „одлив на мозоци“.<ref>{{Наведено списание| doi = 10.1016/j.respol.2004.01.006| last = Davenport| first = Sally| url = http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6V77-4C007RT-1&_user=10&_coverDate=05%2F31%2F2004&_rdoc=6&_fmt=high&_orig=browse&_srch=doc-info(%23toc%235835%232004%23999669995%23502989%23FLA%23display%23Volume)&_cdi=5835&_sort=d&_docanchor=&_ct=9&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=37b8a5c81622b1687fbea5dfb51a0f38| title = Panic and panacea: brain drain and science and technology human capital policy| journal = Research Policy| volume = 33| year = 2004| issue = 4| pages = 617-630}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{мртва врска|date=06. 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://www.telegraph.co.uk/expat/expatnews/7973220/New-Zealand-brain-drain-worst-in-world.html|title=New Zealand brain-drain worst in world|last=O'Hare|first=Sean|date=септември 2010|newspaper=The Telegraph|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|location=United Kingdom}}</ref> Околу четвртина од висококвалификуваните работници живеат во странство, главно во Австралија и Британија, што е најголема стапка меѓу развиените држави.<ref>{{наведени вести|title=Quarter of NZ's brightest are gone| last=Collins| first = Simon|date=март 2005| newspaper = New Zealand Herald| url = http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10114923}}</ref> Сепак постои и спротивен процес „прилив на мозоци“ преку доселувањето на стручњаци од Европа и помалку развиените држави.<ref>{{Наведено списание|title=The labour market performance of European immigrants in New Zealand in the 1980s and 1990s | journal = The International Migration Review |year=2000| last=Winkelmann| first = Rainer| volume = 33 | doi = 10.2307/2676011 | jstor = 2676011 | issue = 1 | publisher= The Center for Migration Studies of New York|pages=33-58}}</ref>{{sfn|Bain|2006|p=44}} === Рударство === Пред доаѓањето на Европејците, Маорите се занимавале со вадење [[аргилит]].<ref>{{Наведена мрежна страница | url = http://www.teara.govt.nz/en/nelson-region/4/2 | title = Argillite quarry | author = | date = | work = Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand | accessdate = }}{{Мртва_врска|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Нов Зеланд е богат со наоѓалишта на јаглен, сребро, руди на железо, варовник и злато. Во светски рамки е рангиран на 22. место според производството на руди на железо и 29. по производство на злато. Вкупната вредност на произведените руди на Нов Зеланд во 2006 година изнесувала 1, 5 милијарди долари (не сметајќи ги нафтата и гасот). Најважни метални руди се златото (10,62 тони), среброто (27,2 тони) и титаномагнетит на железен песок (2,15 милиони тони). Во извештајот од 2008 година, се проценува дека неискористените ресурси од само седум основни руди (вклучувајќи го златото, бакарот, железото и молибденот) се вредни околу 140 милијарди долари.<ref name="GREENZONE">{{наведени вести|url=http://www.nzherald.co.nz/pollution/news/article.cfm?c_id=281&objectid=10630166&pnum=0|title=Miners press to enter the green zone|last=Cumming|first=Geoff|date=6 март 2010|work=The New Zealand Herald|accessdate=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> Рударството е една од позначајните гранки на новозеландското стопанство. Според проценките од 2010 година, околу 4.000 хектари, или 0,016 % од територијата на Нов Зеланд е покриено со рудници, главно каменоломи.<ref name="GREENZONE"/> === Инфраструктура === Снабдувањето со енергија потекнува од нафта, гас и јаглен (69 %) и од [[обновливи извори енергије]], првенствено [[хидроелектрана|хидро]] и [[Геотермална енергија|геотермални]] електрани.<ref name="EDF2011">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.med.govt.nz/sectors-industries/energy/pdf-docs-library/energy-data-and-modelling/publications/energy-data-file/energydatafile-2011.pdf|title=Energy Data File 2011|last=|first=|date=јули 2011|work=|publisher=Ministry for Economic Development|archive-url=https://web.archive.org/web/20140114063936/http://www.med.govt.nz/sectors-industries/energy/pdf-docs-library/energy-data-and-modelling/publications/energy-data-file/energydatafile-2011.pdf|archive-date=14 јануари 2014|dead-url=|accessdate=|url-status=dead}}</ref> Сообраќајната мрежа на Нов Зеланд се состои од 93.805 км патишта вредни 23 милијарди долари,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nzta.govt.nz/network/operating/faqs.html| title = Frequently Asked Questions| publisher= New Zealand Transport Agency| accessdate=}}</ref> и 4.128 км железнички пруги.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/nz.html |title=CIA – The World Factbook – New Zealand |accessdate= |archive-date=2019-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190918165831/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/nz.html |url-status=dead }}</ref> Поголемиот број градови се поврзани со автобуски линии, но доминантен вид на превоз се приватните автомобили.<ref>{{Наведена мрежна страница|last=Humphris| first = Adrian| title = Public transport – Passenger trends| publisher= Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|date=април 2010| url = http://www.TeAra.govt.nz/en/public-transport/8| accessdate=}}</ref> Железницата била приватизирана во 1993 година, но повторно била вратена под закрила на државата во 2008 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.TeAra.govt.nz/en/railways/11|title=Railways – Rail transformed|last=Atkinson|first=Neill|date=ноември 2010|work=|publisher=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=}}</ref> Пругата се протега по цела должина на државата, но денес главно служи за товарен, а не за патнички транспорт.<ref>{{Наведена мрежна страница|last=Atkinson| first = Neill| title = Railways – Freight transport| publisher= Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|date=април 2010| url = http://www.TeAra.govt.nz/en/railways/6| accessdate=}}</ref> Поголемиот број странски посетители доаѓа со авион,{{факт|date=08. 2017. }}<!—мртва врска од тој датум--> преку некој од седумте меѓународни аеродроми (врски со други држави освен Австралија и Фиџи, имаат аеродромите во Окланд и Крајстчерч). Национална [[авиокомпанија]] е [[Ер Нов Зеланд]]. Поштата на Нов Зеланд имала монопол на телекомуникациите до [[1989]] година кога била формирана компанијата „Телеком Нов Зеланд“ која била приватизирана во 1990 година. Телеком во своја сопственост ја има поголемиот дел од телекомуникациската инфраструктура, но е зголемена конкуренцијата.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=New Zealand – Telecommunications – Major Players| url = http://www.budde.com.au/Research/New-Zealand-Telecommunications-Major-Players.html| publisher= Budde Comm| last=Budde| first = Paul| accessdate=}}</ref> === Трговија === [[Податотека:Territorial waters - New Zealand.svg|мини|десно|250п|Ексклузивна економска зона на Нов Зеланд.]] Стопанството на Нов Зеланд многу зависи од меѓународната трговија,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.beehive.govt.nz/speech/speech-asean-australia-new-zealand-free-trade-agreement-seminars|title=Speech to ASEAN-Australia-New Zealand Free Trade Agreement Seminars|last=Groser|first=Tim|date=март 2009|work=|publisher=New Zealand Government|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=}}</ref> особено во областа на земјоделски производи. Извозот претставува високи 24 процените од производството,<ref name="CIA"/> заради што Нов Зеланд е осетлив на меѓународната цена на стоката и на глобалните економски рецесии. Главни извозни гранки се [[земјоделие]]то, [[цвеќарство]]то, [[риболов]]от, [[шумарство]]то и [[рударство]]то кои претставуваат околу половина од извозот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.treasury.govt.nz/economy/overview/2010/09.htm|title=New Zealand Economic and Financial Overview 2010: Industrial Structure and Principal Economic Sectors|last=|first=|date=април 2010|work=|publisher=New Zealand Treasury|archive-url=https://web.archive.org/web/20110123200035/http://www.treasury.govt.nz/economy/overview/2010/09.htm|archive-date=23 јануари 2011|dead-url=|accessdate=|url-status=dead}}</ref> Главни извозни партнери се Австралија, САД, Јапонија, Кина и Обединетото Кралство.<ref name="CIA"/> Од 7 април 2008 година, Нов Зеланд и Кина се потписници на договор за слободна трговија.<ref>{{наведени вести|url=http://www.nzherald.co.nz/trade-deal-with-china/news/article.cfm?c_id=1501819&objectid=10502506&pnum=0|title=Trade agreement just the start – Clark|publisher=[[The New Zealand Herald]]|date=април 2008|first=Fran|last=O'Sullivan|accessdate=|archive-date=2019-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327101900/https://www.nzherald.co.nz/trade-deal-with-china/news/article.cfm?c_id=1501819&objectid=10502506&pnum=0|url-status=dead}}</ref><ref>{{наведени вести|title=China and New Zealand sign free trade deal|date=април 2008| url = http://www.nytimes.com/2008/04/07/business/worldbusiness/07iht-7tradefw.11718461.html| work = The New York Times}}</ref> Услужниот сектор е најјака гранка во стопанството на Нов Зелан, а по него следат производството и градежништвото, а потоа земјоделието и вадењето суровини.<ref name="CIA">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/nz.html|title=The World Factbook – New Zealand|last=|first=|date=15 ноември 2007|work=CIA|archive-url=https://web.archive.org/web/20190918165831/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/nz.html|archive-date=2019-09-18|dead-url=|accessdate=|url-status=dead}}</ref> [[Туризам|Туризмот]] игра важна улога во новозеландската економија, во 2010 година придонело 15 милијади долари на новозеландскиот БДП и во оваа област се вработени 9,6 % од работната снага.<ref name="TourismStats">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tourismresearch.govt.nz/Documents/Key%20Statistics/KeyTourismStatisticsApr2010.pdf|title=Key Tourism Statistics|last=|first=|date=|year=2010|work=|publisher=Ministry of Tourism|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522035210/http://www.tourismresearch.govt.nz/Documents/Key%20Statistics/KeyTourismStatisticsApr2010.pdf|archive-date=22 мај 2010|dead-url=|accessdate=|url-status=dead}}</ref> Бројот на странски туристи во текот на 2010 година се зголемил за 3,1 %.{{чињеница|date=08. 2017. }}<!-- mrtva veza od tog datuma--> Током [[19. век]]а [[вуна]] је била главни извозни артикал Новог Зеланда.<ref name="RWT export evolution"/> Све до 1960-их вуна је чинила трећину извоза,<ref name="RWT export evolution"/> али је од тада њена цена у сталном паду у односу на друге робе<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.TeAra.govt.nz/en/economy/2|title=Economy – Agricultural production|last=Easton|first=Brian|date=март 2009|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=}}</ref> и више није исплатива за многе пољопривреднике.<ref>{{Наведена мрежна страница|first=Hugh| last=Stringleman| first2 = Robert| last2=Peden| title = Sheep farming – Changes from the 20th century| publisher= Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|date=март 2009| url = http://www.TeAra.govt.nz/en/sheep-farming/7| accessdate=}}</ref> Насупрот томе млекарска индустрија је у сталном порасту, број крава је дуплиран у периоду између [[1990]]. и [[2007]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.TeAra.govt.nz/en/dairying-and-dairy-products/10|title=Dairying and dairy products – Dairying in the 2000s|last=Stringleman|first=Hugh|last2=Scrimgeour|first2=Frank|date=ноември 2009|work=|publisher=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=}}</ref> чиме је ова грана доспела на прво место по извозној заради.<ref>{{Наведена мрежна страница|last=Stringleman| first = Hugh| first2 = Frank| last2=Scrimgeour| title = Dairying and dairy products – Dairy exports| publisher= Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|date=март 2009| url = http://www.TeAra.govt.nz/en/dairying-and-dairy-products/11| accessdate=}}</ref> Млечни производи су [[2009]]. износили 21 % (9,1 милијарда долара) укупног робног извоза,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.stats.govt.nz/browse_for_stats/industry_sectors/imports_and_exports/global-nz-jun-09/key-points.aspx|title=Global New Zealand – International Trade, Investment, and Travel Profile: Year ended јун 2009 – Key Points|last=|first=|date=јуни 2009|work=|publisher=Statistics New Zealand|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=}}</ref> а највећа компанија на Новом Зеланду, [[Фонтера]], контролише трећину међународне трговине млечним производима.<ref>{{Наведена мрежна страница|first=Hugh| last=Stringleman| first2 = Frank| last2=Scrimgeour| title = Dairying and dairy products – Manufacturing and marketing in the 2000s| publisher= Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|date=март 2009| url = http://www.TeAra.govt.nz/en/dairying-and-dairy-products/12| accessdate=}}</ref> Други пољопривредни извозни производи су месо са 13,2 процента, вуна са 6,3 процента, воће са 3,5 % и риба са 3,3 процента. Број винарија је такође удвостручен,<ref>{{Наведена мрежна страница|last=Dalley| first = Bronwyn| title = Wine – The wine boom, 1980s and beyond| publisher= Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand|date=март 2009| url = http://www.TeAra.govt.nz/en/wine/6| accessdate=}}</ref> што је довело до тога да вино 2007. године престигне вуну у извозу.<ref>{{наведени вести|title=Wine in New Zealand | work = The Economist |date=март 2008 | url = http://www.economist.com/node/10926423}}</ref> == Население, јазик и религија == {{Главна|Демографија на Нов Зеланд}} [[Податотека:New Zealand population over time - small.png|thumb|right|200px|Растот на населението на Нов Зеланд со предвидување до 2050.]] Нов Зеланд има население од 4.3 милиони жители од кои 78% се изјасниле како припадници на некои од европските етнички групи. Европејаните се познати под името [[Пакеха]], но овој термин Маорите го користат и за сите луѓе што не се [[Маори]]. Повеќето од европејаните се од британско или ирско потекло. Покрај нив има и значителен број на луѓе со холандско, германско, хрватско и, во помала мера, македонско потекло. [[Маори]]те се најголема етничка заедница што нема европско потекло и сочинуваат околу 14.6% од населението. 9.2% од населението се изјаснило дека има азиско потекло и 6.9% се изјасниле како припадници на некои од тихоокеански народи. Според пописот во [[2006]], [[христијанство]]то е доминантна религија во Нов Зеланд со околу 55.6% од вкупното население. 34.7% се изјасниле дека немаат религија и 5% се изјасниле како останати религии. До [[1987]] година [[англиски]]от јазик бил единствен службен јазик во земјата, но во 1987 година [[Маорски јазик|маорскиот]] јазик станал службен јазик покрај англискиот. Така околу 98% од населението во Нов Зеланд може да зборува англиски, додека 4.1 од населението знае маорски јазик. Најзборуван неслужбен јазик во Нов Зеланд е [[самоански јазик]]. == Култура во Нов Зеланд == {{Главна|Култура во Нов Зеланд}} Поголемиот дел од Новозеландската култура е со британско потекло. Покрај тоа влијание, има и американско, австралиско и маорско влијание кон културата во Нов Зеланд. Исто така има и азиски и останати полинезиски влијанија. Така во Нов Зеланд се одржува голем фестивал за Кинеската Нова Година и за Дивали. == Наводи == {{reflist}} == Надворешни врски == {{sisterlinks}} ; Влада * [http://newzealand.govt.nz/ Влада на Нов Зеланд] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070813175450/http://newzealand.govt.nz/ |date=2007-08-13 }} * [http://www.mch.govt.nz/ Министерство за култура и наследство] * [http://www.stats.govt.nz/products-and-services/new-zealand-in-profile-2007/default.htm Профил на Нов Зеланд од 2007] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20081118142603/http://www.stats.govt.nz/products-and-services/new-zealand-in-profile-2007/default.htm |date=2008-11-18 }} ; Општи информации * {{CIA World Factbook link|nz|Нов Зеланд}} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/newzealand.htm Нов Зеланд на UCB] * {{dmoz|Regional/Oceania/New_Zealand}} ; Друго * [http://www.teara.govt.nz/ Te Ara, енциклопедија за Нов Зеланд] * [http://www.nzpcn.org.nz Новозеландски мрежа за заштита на природата] * [http://www.metservice.co.nz/ Време во Нов Зеланд] * [http://www.nzhistory.net.nz/ NZHistory.net.nz историја на Нов Зеланд] ; Патување * [http://www.newzealand.com/ Туристички портал на Нов Зеланд] == Поврзано == * [[Премиер на Нов Зеланд]] * [[Список на премиери на Нов Зеланд]] * [[Список на градови во Нов Зеланд]] * [[Полинезија]] * [[Океанија]] * [[Окленд]] {{Портал|Нов Зеланд}} {{Океанија}} {{Новозеландски теми|state=collapsed}} {{Кралство Нов Зеланд|state=collapsed}} {{Административна поделба на Нов Зеланд}} {{Commonwealth Realms}} {{Polynesia}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Нов Зеланд|*]] [[Категорија:Поранешни колонии на Британија]] [[Категорија:Кралство Нов Зеланд]] [[Категорија:Држави во Океанија]] [[Категорија:Островски земји]] [[Категорија:Држави и територии настанати во 1907 година]] [[Категорија:Членки на Комонвелтот]] [[Категорија:Архипелази во Тихиот Океан]] [[Категорија:Зеландија]] obk3jqoz9g0mhyypzt5j1fwou0ol1b9 ОМО Илинден 0 5781 5599708 5586116 2026-07-24T11:13:44Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599708 wikitext text/x-wiki {{Заштитено-анон}} :''За други значења на поимот '''Илинден''' воидете на [[Илинден (појаснување)|појаснителната страница]]'' '''ОМО „Илинден“''' е една од неколкуте [[Македонци|македонски]] организации во [[Бугарија|Република Бугарија]], во [[Пиринска Македонија]]. == Создавање и развој == На [[14 април]] [[1990]] во градот [[Сандански]], во домот на [[Вихрен Запрев]] се собираат 38 претставници на четири македонски организации со основна задача создавање на една обединета македонска организација во Бугарија. Преку обединување на постоечките македонски организации во составот на новата организација тогаш влегуваат: „[[Комитетот за заштита на правата на Македонците]]“ од Благоевград, „[[Македонско културно-просветното друштво „Јане Сандански“]]“ од село [[Микрево]], „[[ВМРО 89]]" од [[Благоевград]] и [[ВМРО Илинден]]" од [[Петрич]].<ref>Владимир Коцелов, Спомени на един Македонец от Пирина,Благоевград 2006, 63 стр.</ref><ref>Борис Павлов, По трагите на вистината (спомени за една голема љубов – Македонија), Прилеп 2015, 74 - 77 стр.</ref> [[Сократ Маркилов]] и [[Атанас Кирјаков]] предлагаат новата организација да се вика ВМРО, но мнозинството го отфрла тој предлог со мотив дека името на михајловистичката ВМРО предизвикува многу негативни асоциации меѓу населението во Пиринска Македонија. Мнозинството го прифаќа името Обединета македонска организација „Илинден“.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.pollitecon.com/Assets/Ebooks/Makedonski-Iselenichki-Meridijani.pdf|title=Македонски иселенички меридијани|last=Катин|first=Славе|publisher=Македонска Искра|year=2017|isbn=978-608-202-056-3|pages=469-471}}</ref> На обединувачкиот состанок се избира првото раководство: [[Стојан Георгиев Томовичин]] за претседател, [[Сократ Маркилов]] (Почесен претседател), [[Јордан Костадинов]] за потпретседател, [[Петар Марчев]] секретар, [[Атанас Кирјаков]] главен координатор, [[Кирил Иванов]] (касиер). За членови на Координативниот совет се избрани [[Красимир Илиев]] од [[Дамјаница]], [[Јордан Бербатов]] од [[Благоевград]], [[Теодосиј Попов]] од [[Симитли]], [[Красимир Тупареев]] од [[Катунци]], [[Георги Сухаров]] од [[Петрич]], [[Костадин Златинов]] од [[Микрево]] и [[Димитар Карамачев]] од [[Петрич]].<ref name=":0" /> По падот на комунизмот, во Бугарија завладува голема еуфорија, а кај Македонците се раѓа надеж дека конечно ќе можат да ги повратат националните права од времето на комунистичкиот режим на [[Георги Димитров]]. До [[10 мај]] 1990 година, ОМО „Илинден“ во своите редови има околу седум илјади членови, меѓу кои се и познатите активисти [[Сократ Маркилов]], [[Илија Кочев]], [[Георги Сухарев]], [[Панде Илиев]], [[Иван Тимчев]], [[Кирил Богов]], [[Иван Тасев]] и [[Атанас Доганов]].<ref name=":0" /> === Саботирање од страна на бугарските тајни служби === Од самиот почеток ОМО „Илинден“ се соочува со големи потешкотии во својата дејност. Првиот голем удар организацијата го добива одвнатре, со предавството на Красимир Илиев кој работи за Бугарските безбедносни органи. Бугарските судови и натаму одбиваат да ја регистрираат, додека политичарите и медиумите ја прогласуваат за „сепаратистичка и антибугарска организација, а нејзините членови за „платеници на странските тајни служби“. Честопати нејзините членови се апсени и физички малтретирани.<ref>[http://www.vecer.com.mk/default.asp?ItemID=CAAE66C4201EF74992B33271549F4A10 Б’лгарска работа]{{Мртва_врска|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Весници == Организацијата ги издавала весниците „Скорнување“ и „Независима Македонија“ (Независна Македонија), кои повеќепати се одземани од бугарската полиција, а сега нивното печатање е запрено поради недостиг на финансиско обезбедување.<ref name=":0" /> [[Податотека:Jordan Kostadinov.jpg|250px|мини|[[Јордан Костадинов]]]] == Судски процеси пред Европскиот суд за човекови права == На судските процеси на ОМО „Илинден“ против Бугарија пред Европскиот суд за човекови права, бугарската држава беше неколкупати осудувана за кршењето на правата на Македонците, со препорака бугарските судови да ја регистрираат организацијата. Вкупно досега организацијата има добиени пет дела за периодот од 2005 година до 2011, но бугарскиот суд и држава одбиваат да ги изполнат пресудите на судот во [[Стразбур]]. На својата пета национална конференција, одржана на 21 септември 2010 година во градот [[Сандански]], во присуство на 98 делегати од [[Пиринска Македонија]] организацијата избра нов управувачки совет од 9 лица. Во него влегуваат претседателот [[Јордан Костадинов]], [[Иван Хаџиев]], [[Славчо Бараков]], инж. [[Јордан Бербатов]], [[Александар Манчев]], [[Дарина Иванова]], [[Божидар Кирјанов]] и [[Георги Андонов]]. Избрана е и ревизиска комисија во состав [[Петар Мирчев]], инж. [[Тодор Арнаудов]] и [[Кирил Иванов]]. Донесена е одлука да се направи обид да биде регистрирана како невладина организација, како и да дејствува заедно со [[ОМО Илинден - Пирин]] за остварување човековите права на Македонците во [[Бугарија]].[http://virtual-melnik.com/component/content/article/1411-varna/1033-2010-09-21-03-33-09.html]{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<ref name=":0" /> == Поврзано == * [[ОМО Илинден - Пирин|ОМО ИЛИНДЕН - ПИРИН]] * [[Пиринска Македонија]] * [[Македонците во Бугарија|Македонците во Пиринска Македонија]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?action=html&documentId=791690&portal=hbkm&source=externalbydocnumber&table=F69A27FD8FB86142BF01C1166DEA398649 ОМО Илинден и други против Бугарија, дело 59491/00] * [http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?item=2&portal=hbkm&action=html&highlight=UNITED%20%7C%20MACEDONIAN%20%7C%20ORGANISATION%20%7C%20ILINDEN&sessionid=82123894&skin=hudoc-en ОМО Илинден и Иванов против Бугарија 1, дело 44079/98] * [http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?item=7&portal=hbkm&action=html&highlight=UNITED%20%7C%20MACEDONIAN%20%7C%20ORGANISATION%20%7C%20ILINDEN&sessionid=82123894&skin=hudoc-en Станков и ОМО Илинден против Бугарија, дела 29221/95 и 29225/95] * [http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?item=1&portal=hbkm&action=html&highlight=34960/04&sessionid=82123523&skin=hudoc-en ОМО Илинден и други против Бугарија, дело 34960/04] * [http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?item=9&portal=hbkm&action=html&highlight=UNITED%20%7C%20MACEDONIAN%20%7C%20ORGANISATION%20%7C%20ILINDEN&sessionid=82123894&skin=hudoc-en ОМО Илинден и Иванов против Бугарија 2, дело 37586/04] *[http://www.mn.mk/istorija/5808 ОМО Илинден и ОМО Илинден - Пирин] [[Категорија:Македонски организации во дијаспората]] [[Категорија:Пиринска Македонија]] [[Категорија:Свети Врач]] [[Категорија:Појавено во 1990 година во Македонија]] [[bg:ОМО Илинден]] a1r2tx9fsuecegmwlmtg1vjp7cyknop Мирче Ацев 0 7840 5599430 5283011 2026-07-23T19:20:52Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599430 wikitext text/x-wiki {{Другизначења|Мирче Ацев (појаснување)}} {{Infobox person | name = Мирче Ацев | image = Mirche Acev.JPG | image_size = 200 | caption = | birth_date = {{роден на|20|октомври|1915}} | birth_place = {{роден во|Ореовец (Прилепско)}} | death_date = {{починал на|4|јануари|1943}} | death_place = {{починал во|Скопје|}}, [[Окупација на Македонија во Втората светска војна|Окупирана Македонија]], [[Царство Бугарија]] | body_discovered = | death_cause = | resting_place = | language = [[македонски јазик|македонски]] | organization = [[НОБ]], [[КПЈ]] (1939) | style = | influences = | influenced = | occupation = студент по право, народен херој [[29 јули]] [[1945]] | years_active = | movement = | opponents = | religion = | spouse = | children = | parents = | signature = | signature_size = | website = | box_width = }} '''Мирче Ацев''' ([[Ореовец]], {{роден|20|октомври|1915}}<ref name="spomenkniga">''Беа, загинаа, останаа - спомен книга на загинатите борци во НОВ и жртвите на фашизмот - Скопје.'' стр. 9</ref> – [[Скопје]] {{починал|4|јануари|1943}}) — македонски комунист, антифашист, учесник во [[НОВ]]. Бил член на Покраинскиот комитет на КПЈ на Македонија од 1941 година и член на [[Главен штаб на НОВ и ПОМ|Главниот штаб на НОВ и ПО на Македонија]]. Бил прогласен за [[народен херој на Југославија]] на [[29 јули]] [[1945]] година,<ref>„Народни херои од Македонија“, Наша книга, Скопје, 1973, стр. 49</ref> како еден од првите борци од Македонија кои го добиле тоа одликување (заедно со [[Стеван Наумов - Стив]], [[Орце Николов]], [[Страшо Пинџур]], [[Христијан Тодоровски - Карпош]] и [[Кузман Јосифовски - Питу]]). Мирче Ацев е израснат во револуционерно семејство и неговите предци во неколку генерации дале борци за националното ослободување на македонскиот народ.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Македонски историски речник|first=д-р Стојан Киселиновски и др.|publisher=ИНИ|year=2000|isbn=9989-624-46-1|location=Скопје|pages=52-53}}</ref> Името го добил по стрико му [[Мирче Ацев (војвода)|Мирче Ацев]], војвода од времето на [[Османлиско Царство|османлиското]] владеење во [[Македонија]]. Неговата сестра [[Вера Ацева]] исто така учествувала во НОВ и била прогласена за народен херој.<ref>Народни хероји Југославије. ''Младост'', Београд 1975.</ref> == Животопис == [[File:Биста - Мирче Ацев.JPG|thumb|Биста на Мирче Ацев во Прилеп|right]] По завршувањето на основното четирикласно училиште во Ореовец, заминал да учи гимназија во [[Прилеп]]. Принуден бил да го прекине школувањето во Прилеп поради тогашната политика на режимот на [[Петар Живковиќ]] за затворање на полните гимназии, каде што ги имало, освен во [[Скопје]], [[Битола]] и [[Штип]]. Мирче заминал во [[Битола]] и во учебната [[1933]]/[[1934]] година се запишал во петти клас во [[СОУ „Јосип Броз-Тито“ - Битола|Битолската гимназија]]. Матурата ја завршил во летото [[1937]] година. Потоа се запишал на Правниот факултет во [[Белград]]. Уште во почетокот на студиите се вклучил во Организацијата на напредните студенти. Преку оваа организација, раководена од [[КПЈ]], напредните студенти ги зеле во свои раце разните стручни здруженија, одбори и студентската менза. Полицијата двапати го апсела заради неговото учество во демонстрациите. Се спријателел со [[Кузман Јосифовски - Питу]], а од тие денови датира и неговото другарување со [[Страшо Пинџур]]. == Активност == Тој бил активен и во друштвото на македонските студенти, „Вардар“. Член на [[КПЈ|Комунистичката партија на Југославија]] станал во [[1938]] година. Задолжен бил и за организација и раководење на студентската колонија во [[Охрид]]. Во летото [[1939]] година во градот ја формирал првата партиска организација и првиот местен комитет на КПЈ. Раководител на колонијата во Охрид бил и во наредната [[1940]] година. Во почетокот на [[1940]] година бил испратен на илегална работа во [[Скопје]] и до [[6 април]] [[1941]] престојувал таму. Овде ја организирал партиската техника на Покраинскиот комитет и заедно со [[Страшо Пинџур]] го подготвувал печатењето на партискиот орган, весникот „Искра“. На [[2 август]] [[1940]] година на митинг организиран во [[Охрид]], тој одржал говор со што успеал митингот да го претвори во демонстрации против експлоатацијата на народот, воедно објавувајќи и јавен повик за организиран борба за слобода. Истиот ден бил уапсен, додека студентската колонија протерана од [[Охрид]].<ref name=":1" /> [[Податотека:Писмо_од_Мирче_Ацев_30-XI-1942.jpg|лево|мини|254x254пкс|Рачно напишано писмо од Мирче Ацев, на македонски јазик на 30 ноември 1942<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Леток од Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија по повод убиството на Мирче Ацев и Страшо Пинџур во Извори за ослободителната војна и револуција во Македонија 1941-1945, Том I Книга втора|first=Академик Михаило Апостолски и други|publisher=Институт за национална историја|url=https://www.marxists.org/makedonski/istorija/makedonija/nob/mirce-straso.htm|year=Декември, 1968|isbn=|location=Скопје|pages=17-20; 68-70}}</ref>]] Уште во самиот почеток на [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|бугарската окупација]] се вклучил во [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|народноослободителното движење]]. Неколку дена по нападот на [[фашистичка Германија]], тој и [[Страшо Пинџур|Страшо]] заминале за [[Кавадарци]], а потоа Мирче преминал во [[Прилеп]]. По кратко време повторно се вратил на работа во Покраинскиот комитет во [[Скопје]]. Како партиски инструктор на Покраинскиот комитет ги обиколил партиските организации во повеќе градови на Македонија. Од крајот на 1941 година до пролетта 1942, престојувал во [[Битола]]. Иако во длабока илегалност, работел со организациите во [[Ресен]] и [[Охрид]]. Во средби со напредни дејци и во писма, Мирче ја критикувал неактивноста на Покраинскиот комитет, што имало влијание врз промената на неговиот состав во пролетта [[1942]] година. Во јуни истата година тој станал привремен секретар на Покраинскиот комитет. Заедно со [[Кузман Јосифоски - Питу|Кузман Јосифовски - Питу]] се залагал за примена на курсот за вооружена борба и пристапил кон формирањето на неколку нови партизански одреди во Македонија. Во писмото испратено од него до [[Љупчо Арсов]], кој тогаш бил интерниран во [[Бугарија]], пишувано на 30 ноември [[1942]] година, опишувајќи му ја тешката положба на населението, бидејќи покрај физичкиот терор, вршен е и психолошки терор од групите кои слугувале на бугарските сили, предводени од [[Димитар Чкатров]], [[Димитар Ѓузелов]] и [[Ванчо Михајлов|Ванчо Михајловистичката компанија]], нагласува дека населението јасно ја увидело сликата кој е окупатор, а кое е ослободително движење. Најинтересен е фактот што ракописното писмо зачувано од Мирче Ацев е пишувано со ракописна [[македонска азбука]], каква ја користиме и ден денес. Со, ова писмо се побиваат и големобугарските манипулации за непостоење на [[македонска азбука]] и писмо, пред [[1945]]. Писмото се чува во архивот на [[Институт за национална историја|ИНИ]], арх. бр.176.<ref name=":0" /> == Апсењето, мачењето и смртта == Заедно со [[Страшо Пинџур]] во септември [[1942]] година излегол на терен. Намерата им била да ги посетат партизанските одреди и партиските организации во Велешко и Прилепско. Сосема случајно бил уапсен на [[19 декември]] [[1942]] во [[Велес]], заедно со Страшо Пинџур. Од Велес бил пренесен во злогласниот Скопски полициски затвор. Директни сведоштва за мачењето и убиството на Мирче Ацев, дава началникот на бугарската државна безбедност [[Љубомир Јорданов]]. <blockquote>''"Тој одби да даде какви и да било податоци за својата дејност, па поради тоа го тепавме за да изнудиме од него признание. На неколку наврати беше жестоко тепан по табаните. Нозете му беа ужасно отечени... Се чудев како може да поднесува толкаво тепање без збор да каже. Тој беше затвореник кој беше најмногу мачен, а се покажа најцврст. Едвај одеше и ми рече дека повеќе ништо не чувствува во нозете, бидејќи му беа претепани. За сето време додека беше тепан не викаше, не испушташе ниту еден збор. Околу 6 часот приквечер јас, [[Христо Стоилов]] и [[Васил Цанков]] седевме во кабинетот на Цанков. Токму во тоа време дојде агентот [[Крум Панков]] и му се обрати на Цанков со следниве зборови:'' ''"Господине началник, Мирче Ацев е во многу тешка положба, умира." Тогаш Цанков рече: "Добро, појди таму".'' ''Бидејќи Крум Панков излезе, Цанков ми рече: "Кажи му на Симеонов (директор на Обласната полиција) дека сам се убил. Тоа и го сторивме"''.<ref name="spomenkniga" /></blockquote> == Писмо од неговите соборци == Откако се расчуло за маченичката смрт на Мирче Ацев и Страшо Пинџур, нивните соброци издале леток по повод нивното убиство, во кој детално и јасно ги изразуваат нивните стремежи борба за слобода. Ги опишуваат и нивните херојски семејства, како семејства кои се бореле за слобода на Македонија и зачувување на идеалите и патот поставен на Илинденците.<ref name=":0" /> Мал дел од писмото го опишува теророт и грозоморната слика на нивните тела:<blockquote>''На колку хиљади чесни Македонци им се дигна косата кога го видоа Мирчета во болничка мртвачница и во Прилеп кога го закопуваа со исечени прсти, со извадени нокти и искинато месо от коските. Македонските мајки, татковци и сестри виделе ногу свој синови и бракја мачени и утепани, но до ceгa вакви дзверски и нечовечно мачене немајат видено. Вака не мачеле ни турските јаничари, башибозлуци и крджалии како што мачат Хитлеровите и бугарски фашисти. Додека Пинджурот го скрија да не се гледаат неговите искршени коски, оти поучени от Мирчевиот случај, виде како за резилок стануват во очите на народот.''<ref name=":0" /></blockquote> По долго физичко измачување во Обласната полициска управа во [[Скопје]] и без судски процес, по петдневно ѕверско мачење,<ref name=":1" /><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.makedonskosonce.com/broevis/2003/sonce452/Tekst40.htm |title=Македонско сонце: „Мирче Ацев, народен херој - 60 години од смртта - Пред олтарот на слободата“ |accessdate=2006-02-21 |archive-date=2008-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201112103/http://www.makedonskosonce.com/broevis/2003/sonce452/Tekst40.htm |url-status=dead }}</ref> обајцата биле убиени од бугарската полиција на [[4 јануари]] [[1943]] година (а, потоа биле фрлени низ прозорец, за да се исценира самоубиство). Неговото безживотно тело било украдено од скопската болница и префрлено во домот на Ацеви во Прилеп за да се погреба на 13 јануари 1943 година. Едно сведоштво дава неговата тетка, кај која завршило неговото тело (бидејќи и неговите родители биле интернирани од полицијата):<blockquote>''Полицајците му забодувале шајки под ноктите на прстите, тие му останале полупресечени. Ноктите од прстите на рацете воопшто му ги немаше. Распарчен е на делови, со откинати меса, искршени коски и косата му била кубана, па останала една сламка. Вилицата и главата му се искршени. Неговите нозе беа соголени до коски од кожата која е вадена во мачењето. Прстите на нозете му беа искасапени. Сиот беше здробен.''<ref>{{Наведена книга|title=Народни херои од Македонија|publisher=Наша Книга|year=1973|location=Скопје|pages=55}}</ref></blockquote>Бугарската полиција во Прилеп добила строга наредба телото на Ацев да биде запленето „по секоја цена“ при влезот во Прилеп и да не се закопа. Но, тоа е тајно внесено во градот. Погребот започнува во тајно дефинирано време, а поворката тргнува без проблем. Партизаните успеваат да ја излажат полицијата која води целодневна хајка за наоѓање на телото. Кога веќе погребната колона е на гробиштата, полицијата дознава и тргнува да го заплени телото. По пат се среќава со поворката и полицајците дознаваат дека закопот е веќе извршен, но сепак одат на гробиштата да се уверат во ова самите. Бугарската полиција го чува гробот за никој да не смее да му се приближи во следните денови, а бугарските власити размислуваат и телото да биде откопано, но потоа се откажуваат од ваквите намери.<ref>{{Наведена книга|title=Народни херои од Македонија|publisher=Наша книга|year=1973|location=Скопје|pages=49}}</ref> Во чест на Мирче Ацев, [[Баталјон „Мирче Ацев“|првиот баталјон на Народноослободителната војска на Македонија]], формиран на [[18 јули]] [[1943]] година, го доби неговото име. Во негова чест и во чест на Пинџур се испеани песните „[[s:Од борбата/ 10 песна|Ајде ќе те прашам, бре Донке]]“.<ref>Томе Саздов, ''Грива тресе, бисер рони'' (епска народна поезија). Скопје: Заштита, 1970, стр. 134.</ref> и „[[s:Од борбата/ 11 песна|Вардаре горд, подзапри]]“. Во негова чест, неколку училишта го носат неговото име: [[ОУ „Мирче Ацев“ - Ѓорче Петров|едно основно училиште во Скопје]] и [[ОУ „Мирче Ацев“ - Лажани|основното училиште]] во селото [[Лажани]], [[Општина Долнени]], а порано и [[ОУ „Мирче Ацев“ - Лисичани|основното училиште]] во селото [[Лисичани]], [[Општина Пласница]]. [[Мирче Ацев (ансамбл)|Културно-уметничкото друштво]] за народни песни, игри и ора од [[Скопје]] исто така го носи неговото име. == Поврзано == * [[Дончо Ацев]] * [[Пара Ацева]] * [[Мирче Ацев - Оровчанецот]] * [[Георги Ацев]] * [[Петар Ацев]] * [[Димче Ацев]] * [[Менка Ацева]] * [[Вера Ацева]] * [[Страшо Пинџур]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://kok.memoryoftheworld.org/Koce%20Solunski/Mirce%20Acev%20_%20zivotni%20put%20i%20revolucionarno%20delo%20(876)/Mirce%20Acev%20_%20zivotni%20put%20i%20revolucionarno%20-%20Koce%20Solunski.pdf Koce Solunski, “Mirče Acev: životni put i revolucionarno delo”] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20221202183601/https://kok.memoryoftheworld.org/Koce%20Solunski/Mirce%20Acev%20_%20zivotni%20put%20i%20revolucionarno%20delo%20(876)/Mirce%20Acev%20_%20zivotni%20put%20i%20revolucionarno%20-%20Koce%20Solunski.pdf |date=2022-12-02 }}, Gornji Milanovac, 1979. {{sr}} [Коце Солунски, „Мирче Ацев: живот - дело - време“, „Нова Македонија“, Скопје, 1968.] * [http://www.f1.net.au/cybermacedonia/bmircea.html Биографија на Мирче Ацев]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{en}} *[https://www.youtube.com/watch?v=HWyT8z66eQs „Ајде ќе те прашам Донке“ (Песна за Мирче Ацев и Страшо Пинџур)] {{Народни херои на Македонија}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ацев, Мирче}} [[Категорија:Дејци на КПМ]] [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Македонски партизани]] [[Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија]] [[Категорија:Ореовец (Прилепско)]] [[Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Ацеви]] iu344ne3mvvgunxq3ec8h6hkscbuixu Мешеишта 0 10786 5599375 5579483 2026-07-23T14:44:37Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599375 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика= | име=Мешеиштa | регион= | општина={{општинскигрб|Општина Дебрца}} | население=599 | поштенски број=6342 | повикувачки број=046 | надморска височина=752 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=14 | lat_sec=18 | lon_dir=E | lon_deg=20 | lon_min=46 | lon_sec=36 | слава= [[Петровден]] | мрежно место= | карта= Мешеишта во Општина Дебарца.svg }} '''Мешеишта''' — село во [[Општина Дебрца]]. Селото се наоѓа на петнаесеттина километри оддалеченост од [[Охрид]] и [[Струга]]. Во периодот 1996 - 2004 година, Мешеишта било главно населено место на поранешната [[Општина Мешеишта|истоимена општина]], која била споена со Општина Дебрца. [[File:Coat of arms of Mešeišta Municipality.png|thumb|right|200px|Грб на поранешната [[Општина Мешеишта]].]] == Географија и местоположба == Атарот на селото Мешеишта е сместен во просторот на Охридско-Струшката котлина. Селото претставува административен дел на Општината Дебрца (според новата територијална поделба), иако тоа не припаѓа на географската област [[Дебрца]]. Се простира во подножјето на огранците на [[Плакенска Планина]], која заедно со огранците на планината [[Караорман]] го одделува од областа Дебрца. Вкупната површина на селото изнесува 2.437,1&nbsp;ха. Селото се наоѓа на надморска височина од 752 м. и во негова непосредна близина се наоѓаат висовите Орлово Гнездо (1126 м.), Стојанец (1130 м.) и Корита (1271 м.). Рамничарскиот дел на атарот му припаѓа на просторот Велјо Поле. Гранично административни простори на мешеишкиот атар се атарите на селата [[Волино]], [[Требеништа]] и [[Ливоишта]] од јужната страна, [[Сирула]] од источната страна, [[Злести]] и [[Ботун]] од северната страна, и [[Климештани]], [[Корошишта]] и [[Ливада]] од западната страна. === Сообраќајни врски === Сообраќајните врски се поволни имајќи го предвид фактот што селото се протега на регионалниот пат што ги поврзува Охрид и Струга, и, преку [[Кичево]] и [[Скопје]], со меѓународниот пат кон останатиот дел од светот. === Релјеф === Котлинскиот простор на Мешеишта е ограден со планински страни и висови. Самата надморска височина (752 м.) покажува дека се наоѓа во планински простор кој претставува јужна огранка на [[Шар Планина|Шарскиот]] планински систем. Тоа значи дека се работи за младо копно. Настанокот се врзува за олиго-[[миоцен]]ски движења познати како [[Алпи|Алпска]] орогенеза, а му припаѓаат на јужното Алпско орогено стебло. Оклоните планини се издигнати од синклиналната [[Тетида]]. Така издигнатите простори подлегнале на процесот на [[раседнување]]. Долж таквите раседи се спушта и Охридската котлина во која е сместен атарот на селото Мешеишта. Раседните линии во котлината се простираат по источната страна од [[Љубаништа]] кон [[Косел]], по западната страна е Струшко-Старовскиот расед и низ централниот дел е Копарничко-Наумовскиот расед. Во непосредна близина на источната раседна линија, која се простира средоземно, се наоѓа оваа населба, со што зазема положба на изразена сеизмичност. Тоа не е одделно од сеизмичноста на Охридската котлина која што е и денес активна, но микролокацијата на Мешеишта зборува за нужност од водење сметка за овој геотектонски елемент. По спуштањето, басенот влегол во езерска фаза во која постоеле два залива на неогеното езеро. Наслагите на езерските седименти во овие заливи се од [[плиоцен]]ска старост, а постојат и [[плеистоцен]]ски седименти. Просторот на Мешеишта бил дел на езерскиот залив, односно езерото го покривало овој простор во плиоцен и плеистоцен. По исполнувањето со вода настанал стадиум на интензивна ерозија на брановите. Абразивните подови и тераси, се забележани на различни висoчини од 720 до 1080 м. кб., што зборува дека овој простор бил под влијание на овие егзотени процеси. Од флувно-денудационите појави треба да се истакнат планините. Тие настанале со таложење на наносниот материјал од преминот на планина во котлина. Вакви појави се присутни на четири места во непосредна близина на Мешеишта. Скорешната ерозија, во облик на урвини и буици, во голема мера е санирана [[1960]]-тите години, преку пошумување на голите планински простори со црн [[бор (дрво)|бор]], така што тие не се појави од континуелен карактер на овој простор. == Историја == Мешеишта се одликува со богата историја. Најстарото археолошко наоѓалиште во околината на селото е месноста ''Св. Илија'', каде што се пронајдени остатоци од постарото железно време (XII-XI п.н.е.). На ова место се наоѓа мала, еднокорабна манастирска црква, која е посветена на [[св. пророк Илија]]. Според некои сознанија, старото име на Мешеишта било ''Дабово''. Иако не постојат посебни истражувања за потеклото на денешното име на селото, најверојатно тоа е изведено од турскиот збор за даб - „меше“, што оди во прилог на претпоставката за старото име. Инаку, името на селото за првпат се сретнува во турскиот попис на Охридската каза од [[1582]] год., и тоа како ''Мешевиште''.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), Институт за национална историја-Скопје, Скопје, 1985, стр. 28-30.</ref> За време на турското ропство, Мешеишта ја делело судбината на останатите македонски села. На пример, забележано е дека во летото [[1902]] год., во селото влегла разбојничката чета (од 400 души) на Билјал Баланца, која го опљачкало селото, убивајќи неколку селани.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 157.</ref> Жителите на Мешеишта активно учествувале во подготовките на [[Илинденско востание|Илинденското востание]], под водството на војводата [[Никола П. Русински]], кој уште во [[1901]] год. го користел во селото како база за организирање на револуционерната активност во струшкиот крај. Притоа, забележано е дека учителот Гурко Савинов бил секретар на комитетот во Мешеишта.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 197-198.</ref> За време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], Мешеишта било окупирано од бугарската војска. Жителите на Мешеишта, исто така, учествувале во [[Народно-ослоботителна војна|Народно-ослоботилната војна]], при што селото било ослободено на [[29 август]] [[1944]] год.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.oudebrca.com/wp-content/uploads/2011/02/Vesnik-Slavej10.pdf |title=„Мешеишта“, ''Славеј'', училиштен весник на ОУ „Дебрца“ с. Белчишта-Охрид, бр. 10, 2008, стр. 2. |accessdate=2011-07-03 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305095826/http://www.oudebrca.com/wp-content/uploads/2011/02/Vesnik-Slavej10.pdf |url-status=dead }}</ref> == Стопанство == Уште во дамнешни времиња, Мешеишта имало големо стопанско значење за охридскиот крај. Така, во турските документи е запишано дека уште во [[1491]] год., во селото имало 6 воденици во посед на вакуфите.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 94.</ref> Исто така, во турскиот попис од 1582&nbsp;г. е забележано дека селото било најголем производител на ‘рж во Охридската каза, со род од 1000 товари (150 тони). Исто така, во селото имало 312 свињи, со што тоа било на второ место во Охридската каза.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 82-90.</ref> Денес, најзастапени стопански гранки во Мешеишта се: [[земјоделство]]то (пченица, грав, пченка, пиперки, домати итн.), [[лозарство]]то и [[овоштарство]]то (јаболка, круши, сливи итн.). Во селото работи приватното претпријатие Мелница и пекарница „Илинче“, кое е основано во [[1990]] год. и денес покрива околу 40% од пазарот во охридско-струшкиот регион.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ilince.com.mk/index.html |title=Мелница и пекарница Илинче |accessdate=2011-06-29 |archive-date=2010-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100510223517/http://www.ilince.com.mk/index.html |url-status=dead }}</ref> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|1464 |1953|1595 |1961|1675 |1971|1586 |1981|1453 |1991|1269 |1994|904 |2002|779 |2021|599 }} Според податоците од турскиот попис на Охридската каза од 1582&nbsp;г., Мешеишта имало 56 христијански семејства, 3 самци, т.е. 283 христијански жители и 12 муслимански семејства и 1 самец, т.е 61 муслиман, односно вкупно 344 жители. Со тоа, Мешеишта било едно од поголемите села т.е. тоа било седмо по големина во целата Охридска нахија (која ги вклучувала и струшките села).<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 28-30.</ref> Подоцна, во извештајот што австрискиот вице-конзул Крал го испратил во [[Виена]] во [[1898]] год. се вели дека Мешеишта имало 914 жители, сите Македонци, со што тоа било второ по големина село во охридско.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 161-162.</ref> Притоа, во овој попис се споменати и конкретни жители од селото: Така, во него е забележано дека 9 христијански баштини (имоти) преминале во турски раце, и тоа баштината на Неделко преминала во Дервиш Солак, а потоа кај спахијата Хусеин; баштината на Ѓорѓо преминала кај Дервиш Хусеин, а потоа кај спахијата Хусеин; баштината на Радослав кај спахијата Кучи; баштината на Пејо кај јаничарот Хизир, апотоа кај јаничарот Сулејман; баштината на Петко прво преминала кај Михаил Величко, а потоа кај јаничарот Мустафа; баштината на Димитри преминала прво кај јаничарот Сејди, а потоа кај Синан гуламшахи (царски слуга), додека Добре, син на Петко, приграбил две баштини од селото.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 42-46.</ref> Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во Мешеишта имало 900 жители, сите [[Македонци]].<ref name=":1">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_39.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 253.]</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Мешеишта имало 1.040 жители, [[Македонци]] под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].<ref name=":2">[http://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?filename=/var/www/tkl-portal-neo//metadata/6/9/5/attached-metadata-5d3c137498cf87397083652dec9dfdac_1242889374/154547_w.pdf&lang=en&pageno=1&pagestart=1&width=1031&height=728&maxpage=141 Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne. Avec deux cartes ethnographiques, Paris, 1905, pp. 164-165.]</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Мемеишча'' е претставено како чисто македонско село во Охридската каза на Битолскиот санџак со 119 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|30}}</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 1.250 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_38_38-41_ELBASAN_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Според пописот на населението на Македонија од [[2002]] година, селото има 779 жители. Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 599 жители, од кои 570 [[Македонци]], 1 [[Македонски Срби|Србин]] и 28 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|900|1.040|1.464|1.595|1.675|1.586|1.453|1.269|904|779|599}} === Родови === Мешеишта е македонско село {{Collapsible section | framestyle = <!-- CSS styling applied to section --> | titlealign = left | titlestyle = <!-- CSS styling applied to title --> | title = Истражување во 1948 година | content = Според истражувањата на [[Бранислав Русиќ]] од крајот на 1940-тите, родови во селото биле: * '''Староседелци:''' ''Кулуковци (3 к.), Ѓоревци (6 к.), Дујмаковци или Димовци (1 к.), Карамешиновци (4 к.), Тупанчевци (9 к.), Аврамовци (7 к.), Колчевци (2 к.), Трајчевци (1 к.), Чорбевци (3 к.), Целаковци (7 к.), Поповци (2 к.), Бајмаковци (3 к.), Калановци (9 к.), Поповци или Ристовци (2 к.), Стојановци (2 к.), Упевци (2 к.), Шајковци (2 к.), Пискуловци (2 к.), Глигоровци (1 к.), Буневци (2 к.), Ѓоршовци (1 к.), Мартиновци (1 к.), Перовци (2 к.), Шулевци (1 к.), Караѓулевци (1 к.), Нечковци (2 к.), Калевци (3 к.), Торомановци (2 к.), Бујаровци (11 к.), Тололевци (3 к.), Трпчевци (1 к.), Костевци (3 к.), Анѓелковци (1 к.), Војдановци (7 к.), Тутуревци (8 к.), Крцовци (8 к.), Србиновци (1 к.), Балтовци (5 к.), Мицковци (5 к.), Ковачевци (10 к.), Вичаровци (3 к.), Полкаповци (3 к.), Гашовци (8 к.), Мацковци (2 к.), Стрезовци (13 к.), Јончевци (10 к.), Николовци со Нечковци (10 к.), Алексијовци (5 к.), Бушиновци (5 к.), Лошковци (2 к.), Стојовци (3 к.), Тодоровци (4 к.), Ецковци (1 к.), Кузмановци (2 к.), Секуловци (1 к.) и Мазенковци (1 к.).'' * '''Доселеници:''' ''Санџаковци (1 к.)'' доселени се од [[Струга]].<ref name=":3">{{Наведена книга|title=Струшко Поле-Мешеишта|last=Русиќ|first=Бранислав|publisher=Архивски фонд на МАНУ АЕ 88/1|others=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> | note = <!-- set to "omit", "off", "exclude", etc to omit "View by" note, otherwise delete or leave unused --> }} {{Collapsible section | framestyle = <!-- CSS styling applied to section --> | titlealign = left | titlestyle = <!-- CSS styling applied to title --> | title = Истражување во 1979 година | content = Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1977 година, родови во селото се * '''Доселеници:''' ''Цељаковци (24 к.), Крцовци (25 к.) и Тупанчевци (8 к.)'' потекнуваат од тројца браќа. Цељак, Крцко и Тупанче. Доселени се од [[дебарско]]то село [[Голем Папрадник|Папрадник]]. Во родот ''Цељаковци'' се знае следното родословие: Анѓеле (жив на 54&nbsp;г. во 1977 година) Стојан-Ненад-?-Цељак, кој се доселил во селото околу 1840та година; ''Калановци (28 к.)'' доселени се од некое село [[Каланово]] кај [[Елбасан]] во [[Албанија]]; ''Аврамовци (12 к.)'' доселени се од селото [[Љубаништа]] крај [[Охридско Езеро|Охридското Езеро]]; ''Николовци (25 к.)'' доселени се од некогашното село [[Брезница Мешеишта|Брезница]], во мешеишкиот атар, на планина; ''Ѓурчевци (9 к.) и Алексиовци (8 к.)'' деленици се од претходниот род; ''Јончевци (22 к.)'' доселени се од пустото село Копрница. Лежело во планинскиот дел на Мешеишта. Го знаат следното родословие: Крстан (жив на 70&nbsp;г. во 1977 година) Јаќим-Крстан-Јонче, кој се доселил. Тоа било околу 1850 година. * '''Со непознато потекло:''' ''Ѓушиновци (12 к.), Ќулуковци (4 к.), Карамешковци (6 к.), Стрезовци (22 к.), Јончевци (22 к.), Бујаровци (12 к.), Радичовци (9 к.), Гашовци (5 к.), Крстевци (2 к.), Тутуревци (15 к.), Нечковци (5 к.), Вичоровци (5 к.), Полкаповци (5 к.), Шулевци (2 к.), Пискуловци (1 к.) и Поповци (7 к.)'' | note = <!-- set to "omit", "off", "exclude", etc to omit "View by" note, otherwise delete or leave unused --> }} {{Collapsible section | framestyle = <!-- CSS styling applied to section --> | titlealign = left | titlestyle = <!-- CSS styling applied to title --> | title = Истражување кон крајот на 1980-тите | content = Според истражувањата правени крајот на 1980-тите, родови во селото се * '''Староседелци:''' ''Бајмаковци, Вичоровци, Гашовци, Колчевци (Трајчевци), Костевци.'' * '''Доселеници и непознто потекло:''' ''Аврамовци'', не се знае точно нивното потекло. Некои претпоставуваат дека се доселени од [[Црна Гора]]. Постои погрешнo искажување дека се доселени од селото [[Љубаништа]], но тоа се должи на тоа што жената на некој дамнешен предок била од селото [[Љубаништа]], и поради тоа што жители од овој род работеле кај [[Свети Наум (манастир)|манастирот Св. Наум]]; ''Алексиовци'', од исто потекло со нив се и ''Торомановци и Мацковци''. Доселени се од сега раселеното село [[Мацково Црвена Вода|Мацково]] кај [[Црвена Вода (Охридско)|Црвена Вода]]; ''Бујаровци'', не се знае ништо за нивното потекло; ''Бушиновци'', доселени се од селото [[Волино]]; ''Војдановци (Пискуловци)'', доселени се од селото [[Селци]] кај [[Струга]]. До почетокот на XIX век тие имале куќи на местото Дулеј Куќи; Глигуровци, доселени се од селото [[Нерези (Струшко)|Нерези]] во [[Дримкол|дебарски Дримкол]]; ''Ецковци'', доселени се од селото [[Ливада (село)|Ливада]] кај [[Струга]]; ''Калановци (Николевци,Ристовци, Упевци и Поповци)'', потекнуваат од [[Кичевско|кичевскиот крај]]. Пред да се доселат во селото Мешеишта, живееле во старото село [[Сатеска]] ([[Старо Село Дебрца|Старо Село]]); ''Калевци (Николовци)'', доселени се од раселениот град [[Закамен]] во [[Малесија|струшка Малесија]]; ''Караѓулевци'', не се знае дали се староседелци, или пак доселени од [[Охрид]] (од тамошниот род ''Караѓулевци''); Карамешиновци (Чорбевци, Димовци, Дујмаковци), не се знае од каде се точно доселени. Некои велат дека се доселени од [[Црна Гора]], а други од [[Дебарско]]; ''Ковачевци'', тие се доселени од некоја населба во [[Голо Брдо]], а таму велат дека дошле од [[Црна Гора]]; ''Кузмановци'', доселени се од [[Дебрца|Горна Дебрца]] (од [[Сливово]] или [[Врбјани (Охридско)|Врбјани]]); ''Мазенковци'', со непознато потекло; ''Мицковци (Нечковци, Полкаповци и Тутуревци)'', со непознато потекло. По женска линија нивното потекло е од селото [[Лешани]]; ''Николовци'', нема податоци за нивното потекло; ''Перовци'', доселени се од раселеното село [[Радомирово Песочани|Радомирово]] кај [[Песочани]]; ''Радичовци (Јончевци, Балтовци)'' доселени се од селото [[Климештани]]. А дали таму се доселиле однекаде не се знае; ''Секуловци (Ѓоревци, Ѓеоргиевци и Тололевци)'' доселени се од струшкото село [[Корошишта]]. Од таму се иселиле во [[Големо Црско]], па некој предок од таму преминал во Мешеишта. Најверојатно биле од старата населба [[Црско (Делогожди)|Црско]]; ''Србиновци'', доселени се од [[Дебрца]]. Родови со исто име има во [[Издеглавје]] и [[Велмеј]]. Најверојатно се од некое од овие две села; ''Стојовци'', со непознато потекло; ''Стрезовци'', доселени се од [[Кичевско]]. Порано биле еден род со ''Калановци''. Некои претпоставуваат дека имаат уште подалечно потекло од [[Албанија]]; ''Тодоровци (Поповци)'', доселени се од селото Дренок во Голо Брдо. Од ''Тодоровци'' се издвоиле ''Сукловци'' кои се преселиле во селото [[Белчишта]]; ''Трпчевци'', имаат исто потекло со ''Стрезовци и Калановци''; ''Тупанчевци'', доселени се од селото [[Волино]]; ''Ќулуковци'', доселени се од некогашното село [[Закамен]] во [[Малесија|струшка Малесија]]; ''Целаковци (Крцковци)'', за нивното потекло има две верзии. Според првата доселени се од некое село [[Ивани]] (Горно Иванско селиште), а според втората порано живееле во раселеното село [[Сатеска]] ([[Старо Село Дебрца|Старо Село]]); ''Шајновци'', според преданието они се доселени од [[Големо Илино|Илино]] кај [[Демир Хисар]]. Имаат иселеници во [[Оздолени]]; ''Шулевци'', нивното потекло е од некогашното село [[Катуништа]] во [[Дебрца]] (помеѓу [[Оздолени]] и [[Белчишта]]); ''Тодоровци'', најмлади доселеници. Доселени се во 1952 година од селото [[Присовјани]] во [[Малесија|струшка Малесија]]. Подалечно потекло имале од [[Закамен]].<ref>{{Наведена книга|title=Мешеишта|last=|first=|publisher=Месна Заедница с. Мешеишта|year=1987|isbn=|location=Охрид|pages=}}</ref> | note = <!-- set to "omit", "off", "exclude", etc to omit "View by" note, otherwise delete or leave unused --> }} == Општествени установи == * Основно училиште „Дебрца“ до IX одделение<ref name="основно">{{наведена мрежна страница|url=http://www.oudebrca.com/za-uchilishteto/|title=За училиштето|publisher=[[ОУ „Дебрца“ - Белчишта]]|accessdate=22 август 2016|location=македонски|archive-date=2016-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825135735/http://www.oudebrca.com/za-uchilishteto/|url-status=dead}}</ref>, подрачно училиште на [[ОУ „Дебрца“ - Белчишта]] Зачетоците на образованието во Мешеишта датираат во [[1889]]-[[1890]] год., кога е отворено [[Егзархија|егзархиско]] училиште<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 170.</ref> и, оттогаш, во селото постојано се изведувала настава. Подоцна, во периодот [[1912]]-[[1915]] год., во селото работело српско школо со две паралелки и двајца учитела.<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 281.</ref> Наставата на мајчин јазик започнала да се изведува по [[Втора светска војна|Втората светска војна]], при што прв учител бил Михаило Пљакоски од Охрид. Денес, во Мешеишта работи подрачното училиште во состав на ОУ Дебрца од с. [[Белчишта]]. Во подрачното училиште во Мешеишта се изведува настава од I-IX одделение. Има 6 училници, 1 канцеларија, кабинет по информатика. Дворот е асфалтиран, и има одбележани спортски терени, така што учениците имаат можност за реализирање на часовите по физичко и здравствено образование. Инаку, училишната зграда е солидна, реновирана со донација на [[УСАИД]], МОН и Општина Дебрца во [[2008]] год.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.oudebrca.com/za-uchilishteto/ |title=ОУ Дебрца - с. Белчишта |accessdate=2011-06-29 |archive-date=2016-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825135735/http://www.oudebrca.com/za-uchilishteto/ |url-status=dead }}</ref> == Самоуправа и политика == Во минатото, Мешеишта претставувало административен дел од општините Охрид и Струга, додека со територијалната поделба од [[1996]] год., селото стана седиште на новоформираната општина Мешеишта. Подоцна, во [[2004]] год. општината Мешеишта е укината, т.е. присоединета кон општината Дебрца.<ref>[http://217.16.70.245/?pBroj=1551&stID=20875&pR=9 Васил Калески, „Реалните факти на Петковски“, ''Утрински весник'', бр. 1551, понеделник, 16 октомври 2006.]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Избирачко место === Во селото постојар избирачките места бр. 1347 и 1349 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместени во просториите на основното училиште и з.з "славеј"<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на овие избирачки места биле запишани вкупно 670 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == Во центарот на селото има споменик на паднатите борци од Илинденската епоха и од Народноослободителната војна. Во Мешеишта се наоѓа големата црква „[[Црква „Св. Петар и Павле“ - Мешеишта|Св. Петар и Павле]]“, чии царски двери датираат од XVII век, а се изработени од непознат зограф, кој веројатно е автор и на иконата на [[архангел Михаил]].<ref>''Охрид и охридско низ историјата'' (книга втора), стр. 322.</ref> Во близина на селото се наоѓа малата, еднокорабна црква [[Св. Илија]]. ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> *[[Црква „Св. Петар и Павле“ - Мешеишта|Црква „Св. Петар и Павле“]] — главна соборна и парохиска црква; *[[Црква „Св. Илија“ - Мешеишта|Црква „Св. Илија“]] — главна манастирска црква на Мешеишкиот манастир. Камен темелник удрен на 2 јули 2002 а осветена на 6 септември 2015 година;<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.dke.org.mk/index.php/2828-2015-09-07-07-41-56 |title=''† ОСВЕТУВАЊЕ НА МАН. „СВ. ПР. ИЛИЈА“ ВО С. МЕШЕИШТА'' |accessdate=2015-09-19 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305040719/http://www.dke.org.mk/index.php/2828-2015-09-07-07-41-56 |url-status=dead }}</ref> *[[Црква „Св. Никола“ - Мешеишта|Црква „Св. Никола“]] — камел осветена е во 1978 година; *[[Црква „Св. Петка“ - Мешеишта|Црква „Св. Петка“]] *[[Црква „Св. Петка“ - Мешеишта (крај патот)|Црква „Св. Петка“ (крај патот)]] == Редовни настани == Како селска слава на Мешеишта е големиот празник [[Петровден]]. Исто така, во црквичката Св. Илија се слави празникот [[Илинден]], а во селото се слават и другите позначајни верски празници. == Култура и спорт == Во селото дејствува културно-уметничкото друштво „Св. апостоли Петар и Павле“. Исто така, почнувајќи од [[1975]] год., секоја година се одржува турнирот во мал фудбал „''[[Петровден]]''“ - Мешеишта.<ref>[http://www.ohridpress.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=7254:-37-2011&catid=38:2010-02-11-16-51-49&Itemid=108 По 37-ми пат турнир во мал фудбал „Петровден 2011“, Ohrid press, 9.6.2011.]{{Мртва_врска|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Личности== *[[Науме Радически]] (1953-2014) — македонски писател, критичар, есеистичар, преведувач, редовен професор на Катедрата за македонска книжевност и јужнословенски книжевности при [[Филолошкиот факултет во Скопје]], истражувач на македонската книжевна и културна историја, прв главен уредник на списанието „Македоника"<ref>[http://cooltura.mk/literatura/nov-broj-na-spisanieto-makedonika ''Нов број на списанието „Македоника“'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> и член на [[Друштвото на писателите на Македонија]]; *[[Паун Богданов Бушиноски]] — македонски револуционер од [[Македонска револуционерна организација|ВМОРО]].<ref>{{Наведена книга|title=Илинденски сведоштва. том I, дел I|last=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски|first=|publisher=Државен архив на Република Македонија|year=2016|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> * [[Наум Целакоски (математичар)|Наум Целакоски]] - македонски [[математичар]] и [[универзитет]]ски [[професор]]. === Борци во НОБ === * [[Арсо Србиноски]] — македонски партизан. * [[Ѓорги Карамешиноски]] — македонски партизан. * [[Ѓорги Ѓоргијоски]] — македонски партизан. * [[Ѓоре Ќулукоски]] - македонски партизан. * [[Илија Ковачески|Илија Митрев Ковачески]] - роден во 1928 година. Доброволно стапува во НОБ во август 1944 година. Како борец на Петнаесеттата македонска бригада тешко е ранет во борбите со балистите кај [[Зајас]],кичевско. Пренесен во битолската болница каде подлегнува на раните во декември 1944 година.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Охрид и охридско во борбата против фашизмот. ЗБОРНИК на паднатите борци во народно-ослободителната борба и револуција и жртвите на фашистичкиот терор во Охрид и охридско 1941-1945 година|last=|first=|publisher=|year=1976|isbn=|location=Охрид|pages=}}</ref> * [[Панде Калески|Панде Јосифов Калески]] - роден во 1925 година. Во НОБ доброволно стапува на 12 декември 1944 година. Како борец на Втората македонска ударна бригада загинува на Сремски фронт кај Стара Пазова во април 1945 година.<ref name=":0" /> * [[Ристо Бушиноски|Ристо Димков Бушиноски]] - роден во 1926 година. Доброволно стапува во НОБ на 10 август 1944 година. Како борец на Првата македонска ударна бригада учествува на Сремски фронт и се загубува во борбите на 19 април 1945 година.<ref name=":0" /> * [[Спасе Матев Аврамоски]] - роден во 1924 година. Организирн во младинско-воспитна група работи за движењето од почетокот на 1944 година. Како борец на Втората македонска ударна бригада загинува на Сремски фронт кај Стриживојна на 16 април 1945 година.<ref name=":0" /> * [[Стрезо Стрезоски]] - македонски партизан * [[Иванка Гичева|Иванка Николова Гичева]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] * [[Менка Глигуроска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Даница Димоска]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Наумка Јонческа]] — учесник во НОВ на Македонија * [[Милица Карамешиноска]] (1920-) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]] '''Личности поврзани со Мешеишта:''' * [[Гулабка Каланоска]] (1910-) — учесник во НОВ на Македонија == Иселеништво == Печалбарството во Мешеишта започнало во втората половина на [[XIX]] век. Од родовите поединечно се знае за следните иселеници до крајот на 1940-тите: * Од ''Ѓоревци'' иселеници има во: [[Аргентина]] (едно семејство од 1924 година) и во [[Скопје]] (едно семејство од 1945 година). * Од ''Карамешиновци'' иселеници има во: [[Скопје]] (едно семејство од 1946 година). * Од ''Аврамовци'' иселеници има во: [[Аргентина]] (едно семејство од 1924 година) и во [[Скопје]] (едно семејство од 1945 година). * Од ''Чорбевци'' иселеници има во: [[Гари]], [[Мијаци|Мијачија]] (како домазет од 1933 година). * Од ''Калановци'' иселеници има во: [[Америка]] (едно семејство од 1922 година). * Од ''Мартиновци'' иселеници има во: [[Драслајца]] (три семејства од 1935 година). * Од ''Тололевци'' иселеници има во: [[Франција]] (едно семејство од 1928 година), и во [[Качарево]] во [[Војводина]] (едно семејство од 1947 година). * Од ''Крцовци'' иселеници има во: [[Австрија]] (едно семејство од 1905 година). * Од ''Алексијовци'' иселеници има во: [[Качарево]] во [[Војводина]] (едно семејство од 1947 година). * Од ''Бушиновци'' иселеници има во: [[Охрид]] (едно семејство од 1926 година). * Од ''Тодоровци'' иселеници има во: [[Глогоњ]] во [[Војводина]] (едно семејство од 1947 година). * Од ''Ецковци'' иселеници има во: [[Битола]] (едно семејство од 1928 година). * Од ''Кузмановци'' иселеници има во: [[Аргентина]] (едно семејство од 1923 година).<ref name=":3" /> ==Мешеишта како мотив во уметноста== * „Јабанџискиот гроб во Мешеишта“ - песна на македонскиот поет Наум Целакоски.<ref>Наум Целакоски, ''Пролог'', 1998, стр. 46.</ref> * „Повеќе никогаш не ќе можам да се искачам на Икона“ - песна на македонскиот поет Наум Целакоски од 1991 година.<ref>Наум Целакоски, ''Пролог'', 1998, стр. 70-71.</ref> == Поврзано == * [[Дебрца]] * [[Општина Дебрца]] * [[Белчишта]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{ризница-врска|Mešeišta}} * [https://maps.google.com/maps?q=%D0%9C%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B0,+%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0&hl=mk&ie=UTF8&ll=41.238867,20.774975&spn=0.017523,0.042272&sll=41.2778,20.8606&sspn=0.008756,0.021136&oq=%D0%9C%D0%B5%D1%88%D0%B5&t=h&hnear=Mesheishta,+Macedonia+(FYROM)&z=15 Сателитска снимка на Мешеишта] на Карти на Гугл *[https://archive.today/20121128011000/www.facebook.com/kudpetaripavel?sk=app_106878476015645 Официјална Facebook страница на КУД Св. апостоли Петар и Павле - Мешеишта] *[http://www.youtube.com/watch?v=K-IkjdRNx2c YouTube КУД св. апостоли Петар и Павле - Мешеишта] *[http://www.facebook.com/TurnirPetrovden?sk=app_160628063962200 Официјална Facebook страница на турнирот по мал фудбал Петровден - Мешеишта] {{Општина Дебрца}} [[Категорија:Мешеишта| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Села во Општина Дебрца]] [[Категорија:Охридски села]] 9et99krktyrujconqgp6xs72ri46e3p Неопаганство 0 15113 5599588 5555213 2026-07-24T06:43:13Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599588 wikitext text/x-wiki {{Окултизам}} [[Податотека:Pagan religions symbols.svg|300п|мини|Пагански симболи]] [[Податотека:Pentacle_3.svg|thumb|[[Пентаграм]]от е [[симбол]] на повеќе неопагански религии, од која најголемата е [[Вика]].|100px]] '''Неопаганство''' — хетерогена група на нови [[Религија|религиозни]] движења кои се засновани врз антички, главно претхристијански верувања. Најголем број од нив се индоевропски по потекло. Како што вели и името, овие религии се пагански по природа, иако точната врска со античкото [[паганство]] е извор на голем број дебати.<ref>Lewis, James R. ''The Oxford Handbook of New Religious Movements'' (Oxford University Press, 2004). p. 13. ISBN 0-19-514986-6.</ref><ref>Hanegraaff, Wouter J. ''New Age Religion and Western Culture: Esotericism in the Mirror of Secular Thought'' (Brill Academic Publishers, 1996). p. 84. ISBN 90-04-10696-0.</ref> Неопаганските верувања се разновидни и затоа самиот термин неопаганство е доста широк. Неопаганските религиозни движења се цела редица на движења од [[политеизам]] до [[анимизам]], [[пантеизам]] и други парадигми. Повеќето неопаганисти практикуваат духовност која во суштина е модерна верзија, додека други ги прифаќаат и ги развиваат народните религиозни верувања кои ги наоѓаат во историските и фолклорните извори.<ref name="Adler">{{наведена книга | last = Adler | first = Margot | title = Drawing Down the Moon: Witches, Druids, Goddess Worshippers and Other Pagans in America | publisher = Penguin Books | date = 1979, revised and updated 1986, 1996, 2006 | location = New York, NY | id = ISBN 0-14-303819-2 | pages= 3-4 (1986 ed.)}}</ref> Некои неопагани следат синкретички споеви на повеќе култури, митологии и ритуали, додека други пробуваат до некој степен да ги реконструираат античките верувања кои постоеле пред [[аврамски религии|аврамските религии]] ([[христијанство]]то, [[Јудаизам|јудаизмот]] и [[ислам]]от). Други пак, следат верувања кои се создадени во модерно време. Неопаганството најмногу се среќава во [[САД]], [[Британија]], [[Летонија]], [[Грција]], [[Литванија]], [[Скандинавија]] и [[Русија]]. Најраширено неопаганско движење е [[Вика]], а други значајни движења потекнуваат од учењата на [[друиди]]те, од германскиот и словенскиот фолклор. Бидејќи термините паган и паганство биле создадени од [[авраам]]ска гледна точка, неопагански религии се пост-христијански религиозни движења и се главно модерен феномен чии корени потекнуваат од [[Романтизам|романтизмот]] во [[19 век]]. Политеистичките религии кои преживеале во модерното доба релативно недопрени од [[аврамски религии|аврамските религии]] како [[Хиндуизам|хиндуизмот]] и [[Шинтоизам|шинтоизмот]] не се сметаат за неопагански. == Историја == [[Податотека:Swieto Plonow.jpg|мини|Мазовечкиот храм на Полската родноверна црква]] По христијанизацијата на [[Европа]], одредени пагански елементи биле асимилирани во христијанството, но интерес за пред-христијанските верувања не се јавил до [[Среден век|доцниот среден век]] со откривањето на старогрчки текстови од страна на [[Арапи]]те и пренесени во [[Европа]] од страна на [[Евреи|еврејски]] трговци. [[Тома Аквински]] се обидел да ги спои грчко-римските [[Филозофија|филозофски]] концепти и космологија со [[христијанство]]то. Во времето на [[ренесанса]]та, грчката и римската митологија станале сеопфатни низ [[Европа]], но сè уште биле толкувани низ христијанска перспектива. Овој интерес за паганството стигнал во [[Германија]] кон крајот на [[19 век]] и бил добредојден во [[Национализам|националните]] движења кои настанале во овој период. Претставниците на [[Романтизам|романтизмот]] исто така се интересирале за паганството. Голем број на опери напишани од [[Рихард Вагнер|Вагнер]], како “''Златото на Рајна''” (Das Rheingold), “''Валкира''” (Die Walküre), “''Зигфрид''” (Siegfried) и “''Самракот на боговите''” (Götterdämmerung) се засновани врз [[Легенда|легенди]] од [[Германска митологија|германската митологија]]. Исто така во овој период се јавуваат голем број на [[Окултизам|окултистички]] друштва, особено во [[Обединетото Кралство|Британија]]. Друштвата како [[Златна зора (херметички ред)|Херметичкиот ред на Златната зора]] и [[Ordo Templi Orientis|Ордо Темпли Ориентис]] изведувале голем број на ритуали чии корени биле поставени во паганството. Неопаганството се создава во [[1954]] година. Џералд Гарднер ја создава првата неопаганска вера наречена [[Вика]] (Wicca), наводно од антички келтски [[вештерки|вештерски]] верувања кои се развивале во тајност (со мешан успех бидејќи многу вештерки биле изгорени од страна на [[инквизиција]]та). Подоцна, во 1960-те и 1970-те се создаваат голем број на други неопагански движења како [[Неодруидизам|Неодруидизмот]] и [[Асатру]] (Ásatrú). == Историски извори == [[Податотека:Skírnismál-748-2v.jpg|thumb|Во [[Асатру]], старите нордиски [[Поема|поеми]] служат како еден вид света литература. Горе е манускриптот на поемата [[Скирнисмал]]|150px]] Најголем број од неопаганските вери пробуваат да вклучат историски религии и митологии во нивните верувања, често давајќи емфаза на нивната старост. Така, следбениците на [[Вика]] ја нарекуваат својата религија “''Старата вера''”, а [[Асатру]] уште се нарекува Форн Сед (Forn Sed, на [[Старонордиски јазик|старонордиски]] Forn Siðr), што значи ”''Старите начини''“. Сепак, оваа емфаза не е застапена само во неопаганството, таа постои во речиси секое религиозно движење. На пример, името на [[Хиндуизам|хиндуистичките]] текстови [[Пурани]] доаѓа од [[санскрит]] и значи “''прастаро''”. Многу проповедници на неопагански религии тврдат дека постоел историски континуитет меѓу неопаганството и античкото паганство и овие вери продолжиле да се развиваат подземно за да одбегнат просекуција, но главно овие тврдења се сметаат за лажни. Некои неопагани ги засноваат своите верувања врз книги и дела чија автентичност е сомнителна. На пример, [[родноверие]]то, преродбата на верувањата на старите [[Словени]] е главно засновано врз [[Велесова книга|Велесовата книга]], која се смета за фалсификат, главно поради фактот дека [[Словени]]те го создале своето писмо долго по христијанизацијата. Бидејќи неопаганските религии се главно недогматски и најголем број од нив немаат ни свои свети писма, се јавуваат голем број на фалсификувани текстови, митови и податоци. Постојат дури и шпекулации за историското постоење на некои богови. На пример, англосаксонската божица [[Еостре]] и словенскиот [[Белбог]] се производ на хипотези и нивното постоење предизвикува голем број дебати. Сепак, неопаганите не изгледаат премногу загрижени околу тоа, бидејќи според нив, секој бог (или божица) кој бил обожуван е вистинит, независно од тоа дали претходно постоел низ историјата или не. Митолошките извори на неопаганството варираат од [[Келтска митологија|келтски]], [[Нордиска митологија|нордиски]], [[Грчка митологија|грчки]], [[Римска митологија|римски]], [[Сумерска митологија|сумерски]], [[Египетска митологија|египетски]], и многу други извори. Некои групи се концентрираат на една традиција, додека други користат повеќе. Некои движења прават синкретски спој на [[паганство]]то со други поголеми религии, најчесто со [[христијанство]]то. Христо-паганството е такво движење. == Број на верници == Според мрежното место [http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html Adherents.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200303210251/https://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html |date=2020-03-03 }}, има околу еден милион неопагани ширум светот. Според истражувањата на [[Роналд Хатон]], постојат 250.000 неопагани во [[Обединетото Кралство]]. Неодамнешното истражување „АРИС 2001“ ([http://www.gc.cuny.edu/faculty/research_briefs/aris/key_findings.htm ARIS 2001] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20051024031359/http://www.gc.cuny.edu/faculty/research_briefs/aris/key_findings.htm |date=2005-10-24 }}) спроведено од градскиот Универзитет на Њујорк, во [[САД]] живеат 307.000 неопагани, од кои 134.000 се следбеници на [[Вика]], а 33.000 се друиди. Организацијата „Сојуз на божицата“ ([http://www.cog.org/ Covenant Of The Goddess]) извршила анкета во [[1999]] во [[САД]] и [[Канада]], според која неопагантската поулација на овие две земји брои 768.400 лица. Други статистики на оваа анкета се: * 65% од неопаганите во [[САД]] и [[Канада]] се меѓу 26 и 39 години. * 96% од нив се гласачи. * 71% од нив се припадници на женскиот пол. * 13% од нив служеле војска, од кои 36% биле жени, драстично поголем процент од тој на жените од другите [[Религија|религии]]. == Верувања == Најголем број од неопаганските религии се [[Политеизам|политеистички]], но интерпретациите за божественото варираат од [[Монизам|монистички]] и [[Анимизам|анимистички]] до [[Пантеизам|пантеистички]] и [[Хенотеизам|хенотеистички]]. Иако според [[Роналд Хатон]] античките пагани не верувале дека „Сите божици се една божица и сите богови се еден бог“, некои неопагани веруваат дека постои една сеопфатна божествена сила, а сите богови се нејзини аспекти и манифестации. Според некои правци на [[Вика]], постојат две божествени сили, една машка, а другата женска и овие две создаваат рамнотежа во светот, слично на [[јин и јанг]]. Сепак, многу ориентални филозофии ја поврзуваат женската страна со слабост, а машката со сила. Во неопаганството ова не е случај, и тука овие две сили се рамноправни. Бидејќи неопаганските религии главно гледаат на природата и [[земја]]та како света, голем процент од неопаганите чувствуваат потреба да ја заштитат и затоа често се борат за [[Екологија|еколошки]] цели како заштита на [[Прашума|прашумите]] и правата на животните. == Традиции == Различни правци во неопаганството се нарекуваат традиции. Овој збор исто така се користи за различните секти во една иста традиција. Некои поголеми неопагански традиции се: === Вика === [[Податотека:Triple Goddess Symbol Filled.svg|thumb|Ова е еден од повеќето [[симбол]]и кои се употребуваат во [[вика]]нската традиција и ја претставува [[Месечина]]та и нејзините фази.|150px]] [[Вика]] е најголемата неопаганска религија и е проширена во повеќе земји, но најраширена е низ [[Британија]] и [[САД]]. Создадена е во [[1954]] од страна на Џералд Гарднер. Според него, религијата е стар [[вештерки|вештерски]] култ кој преживеал од претхристијански времиња и постоела во тајност со векови. Од тогаш повеќе секти на религијата се развиле. Оригиналната традиција поставена од Гарднер е наречена ''Гарднерска Вика''. Освен неа постојат и ''Александриска Вика'', создадена од страна на Алекс Сандерс. ''Дијанската Вика'', наречена според божицата [[Дијана]] е феминистичка секта на религијата и најчесто е организирана во групи чии членови се експлицитно жени. Има и некои следбеници на Вика кои не следат ни една гранка, туку се дел од таканаречената ''Еклектичка Вика''. Оваа религија е често поврзана со [[магија]] и [[окултизам]]. Во неа изведувањето на магични ритуали е често. [[Празник|Празниците]] на традицијава се наречени [[Сабат]]и. Постојат осум различни Сабати и 10 помали празници, наречени [[Гозба|гозби]]. === Финско неопаганство === [[Финско неопаганство|Финското неопаганство]] нема едно посебно име туку повеќе имиња кои се користат од страната на [[Финска|финските]] неопагани. Често се нарекува ''Укос вера'', а името е на постар обид да се оживеат старите фински верувања кое е повеќе свртено кон политика од модерното [[финско неопаганство]]. Главен проблем на оваа традиција е недостигот на пишани материјали. Повеќето извори се напишани од страна на [[Христијанство|христијани]] и можат да бидат претерани или недоверливи. Затоа главно оваа традиција се осврнува на орална култура. Поради сличноста со [[Нордиска митологија|нордиската митологија]], (особено во ликот на громовникот [[Уко]], кој како и нордискиот [[Тор (бог)|Тор]] создава громови со помош на чекан) многу Финци вклучуваат делови од [[Асатру]], нордиското неопаганство во својата вера. Сепак, некои ја одбиваат оваа традиција како туѓа, па дури и империјалистичка. === Асатру === [[Податотека:Valknut-Symbol-triquetra.svg|thumb|left|[[Валкнут]] - [[симбол]] на богот [[Один]] и еден од симболите на [[Асатру]].|100px]] [[Асатру]] доаѓа од [[Старонордиски јазик|старонордиски]] и значи вера на боговите (поточно вера на Æsir), кои се клан на богови од [[Нордиска митологија|нордиската митологија]]. Традицијава се нарекува уште и [[Одинизам]] и [[Форн Сед]], иако овие два термина исто така се користат за други традиции специфично насочени кон верувањата на други [[Германи|германски]] племиња. Сепак, поради сличноста помеѓу сите овие традиции, понекогаш сите овие имиња се користат како [[синоним]]и. Поради толерантните религиозни услови во [[Исланд]] во [[13 век]], има огромни пишани податоци за верувањата на нордиските народи, претежно запишани во поетска форма. Овие поеми се користат како еден вид на света литература, особено [[Еда|Едите]] на [[Снори Стурлусон]]. Традицијата [[Асатру]] е создадена во 1960-тите од организацијата „Исландско асатруанско братство“ (Íslenska Ásatrúarfélagið), и е призната како религија во [[Исланд]], [[Данска]] и [[Норвешка]]. Иако Асатру е генерално толерантна религија, некои [[Неонацизам|неонацистички]] групи ја проповедаат како замена за [[христијанство]]то. [[Асатру]] организациите негираат секаква врска со ваквите групи. Познато е дека [[Неонацизам|неонацистите]] имаат лош однос со овие организации. === Хеленизам и Религио Романа === Иако не се исти, [[Грчка митологија|грчката]] и [[Римска митологија|римската]] религија се толку слични што e тешко целосно да се одвојат едната од другата. Иако некои организации како „Нова Рома“<ref>[http://www.novaroma.org/ Nova Roma]</ref> следат само една од овие традиции, често може да се најдат групи кои ги следат или двете, или некаков нивен спој. [[Хеленизам]] (Hellenismos) е името дадено на грчкото неопаганство, а римското неопаганство е наречено [[Религио Романа]] (Religio Romana). Најстарата организација која ја следи традицијата Религио Романа е [[италија]]нското „Римско Традиционално Движење“ (Movimento Tradizionale Romano), кое постои од 1988 година и вклучува стотици членови низ целата земја. === Родноверие === [[Податотека:Thundermarks.svg|thumb| Се мисли дека громовитите знаци се [[симбол]]и на врховниот словенски бог-громовник, [[Перун]].|170px]] [[Родноверие]]то, како што кажува и името, е неопаганска традиција која ги следи верувањата и обичаите на [[Словени|старите Словени]]. Најраспространето е во [[Русија]], но може да се најде и во повеќето други земји од поранешниот [[СССР]]. На [[Балкански Полуостров|Балканот]] не се појавени следбеници. Ова движење предизвикува голем број на шпекулации и расправи. Бидејќи [[Словени|старите Словени]] не развиле своја [[азбука]] пред христијанизацијата, сите пишани информации за [[Словенска митологија|словенската митологија]] се пренесени од втора рака и често се недоверливи. Затоа, голем број од информациите за [[Словенска митологија|словенската митологија]] се хипотези или теории и не може да се утврдат со стопроцентна сигурност. Исто така, оваа традиција оставила голем број на фалсификувани извори, правејќи еден неред во научниот свет. Дури и [[Света книга|светата книга]] на родноверието, Велесовата книга се смета за фалскификат. Некои пак, оваа книга ја сметаат за оригинален остаток од античкото [[Словенска митологија|словенско паганство]] во родноверниот свет. Иако некои родноверни организации претпочитаат толеранција, постојат групи, особено во урбаните центри на [[Русија]] и [[Украина]] кои имаат [[Национализам|националистички]] карактер и се отворено антисемитски или антихристијански насочени. === Останати традиции === Освен овие, постојат стотици други традиции како [[Ромува]], [[Диевтуриба]], [[Шаманизам]], [[Натиб кадиш]], [[Технопаганство]] и многу други. Најголем број од овие се наоѓаат во [[Европа]] и [[Америка]], но ги има и во [[Африка]] како и на [[Блиски Исток|Блискиот Исток]]. == Поврзано == * [[Паганство]] * [[Анимизам]] * [[Политеизам]] * [[Херметизам]] * [[Њу ејџ]] * [[Религија]] == Белешки == {{reflist|2}} == Надворешни врски == * [http://www.neopagan.net/PaganDefs.html Defining Paganism] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20050403210554/http://neopagan.net/PaganDefs.html |date=2005-04-03 }} * [http://www.manygods.org.uk/ Association of Polytheist Traditions] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150909120109/http://www.manygods.org.uk/ |date=2015-09-09 }} * [http://www.ecauldron.com/ The Cauldron: A Pagan Forum] * [http://www.mythinglinks.org/ Mything Links] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071204175701/http://www.mythinglinks.org/ |date=2007-12-04 }} * [http://www.lysator.liu.se/religion/neopagan/ Neopagan Religious Archive] {{Паганство}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Неопаганство| ]] [[Категорија:Многубоштво]] [[Категорија:Религиозни верувања, традиции и движења]] hxhn0rcy7byrid0ky2p6tn294f9yb3x Врба 0 23200 5599643 5563726 2026-07-24T09:06:04Z Bjankuloski06 332 5599643 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = Врба | oldest_fossil = оцен | image = Salix alba Morton.jpg | image_caption = ''Salix alba'' 'Vitellina-Tristis'<br />[[Morton Arboretum]], [[Lisle, Illinois]]<!-- acc. 58–95*1 , not enough space for country but "Illnois" indicates enough in USA --> | display_parents = 2 | taxon = Salix | authority = [[Карл Линеј|L.]], nom. cons.<ref name=IPNI_325916-2/> | subdivision_ranks = Species | diversity = About 350 species | diversity_ref = <ref name="POWO_325916-2">{{cite web |title=''Salix'' L.. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:325916-2 |access-date=28 December 2022 }}</ref> | diversity_link = List of Salix species | type_species = ''[[Salix alba]]'' | type_species_authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }} '''Врба''' ({{науч|Salix}}) [[листопадно растение|листопадно]] [[дрво (растение)|дрво]] или [[грмушка]] од родот '''''Salix''''', дел од семејството [[Врби]]. Во светот постојат околу 350 видови врби, кои виреат главно на влажни [[почва|почви]] со поладни зони на [[Северна полутопка|северната полутопка]]. [[Лист]]овите им паѓаат на [[есен]], најчесто се со долгнавест, но кај некои и кружен до овален облик со назабени рабови. Врбата е [[растителен пол|диециозна]] со тоа што машките и женските [[цвет]]ови, во облик на [[реса (ботаника)|реси]] растат на засебни стебла; ресите излегуваат рано на пролет, обично пред лисјата или пак кога лисјата почнуваат да се отвораат. [[Плод]]от ѝ е мала [[чашка (плод)|чашка]] која содржи бројни минијатурни (0.1 мм) [[семе|семиња]] поставени во бели пердувчиња, кои помагаат во разнесувањето на семињата. Врбите се многу вкрстителни растенија и имаат многу [[хибрид]]и кои можат да бидат природни и вештачки создадени. Некои врби, особено [[акртик|арктичките]] и [[алпска клима|алпските]] видови, се многу мали; '''Џуџестата врба''' (''Salix herbacea'') ретко расте над 6 см во висина, иако таа нашироко расте по земјата. '''Жалната врба''', широко распространето [[украсно растение|украсно дрво]], е [[сорта]], ''Salix × sepulcralis'' 'Chrysocoma', вкрстена од [[Кина|кинеската]] [[Пекиншка врба]] и [[Европа|европската]] [[Бела врба]]. Речиси сите врби веднаш пуштаат корени од гранчиња кои се исечени или кои лежат скршени на земјата. Тука има неколку исклучоци како [[Ива]]та и [[Прасколисна врба|Прасколисната врба]]. == Лековитост == Покрај најразните употреби во многу [[индустрија|индустриски гранки]], врбата се користи и за [[лек]]ови. Кората од врбата се споменува во стари ракокписи од [[Асирија]], [[Сумерија]] и [[Стар Египет|Египет]] како лек против болки и [[грозница]], а [[Стари грци|старогрчкиот]] лекар [[Хипократ]] пишувал за медицинските својства на врбата во [[5 век п.н.е.|V век п.н.е.]]. [[Индијанци]]те го користеле за многу медицински намени. Активниот екстракт од кората, наречен [[салицин]], бил излолиран до кристализиран облик во 1828 од страна на францускиот фармацевт [[Анри Леро]], а [[рафаеле Пирија]], италијански хемичар, потоа успеал да ја одвои киселината во чиста состојба. Салицинот во [[заситување (хемија)|заситен раствор]] со вода (''p''H = 2.4) се нарекува [[салицилна киселина]]. Во 1897 [[Феликс Хофман]] создал синтетички променета варијанта на салицинот (во неговиот случај добиен од ''[[Spiraea]]''), која правела помалку проблеми со варењето од салицинот. Новиот лек, формално наречен ''[[Ацетилсалициклична киселина]]'' или наречен уште [[аспирин]] од страна на Хофмановиот работодавач [[Бајер|Бајер АГ]]. Од ова произлегла класа лекови од огромно значење позната како [[нестероидни противвоспалителни лекови]]. ==Врбата како тема во уметноста и во популарната култура== * „Врба ми изникнала“ — македонска народна песна.<ref>Ѓорѓи Доневски, ''Сокол ми лета високо''. Скопје: Културно-уметничкото друштво „Гоце Делчев“, 1978, стр. 46.</ref> * „Врба“ — кус расказ на македонската писателка [[Сања Михајловиќ-Костадиновска]] од 2018 година.<ref>Сања Михајловиќ-Костадиновска, ''(Бес)конечни модели на расказот''. Скопје: Бегемот, 2018, стр. 113.</ref> * „Врба“ — песна на македонскиот поет [[Матеја Матевски]].<ref>Матеја Матевски, ''Подготовки за патување: избор од поезијата'', Македонска книга, Скопје, 1987, стр. 216.</ref> * „Една врба чека“ — песна на македонскиот писател [[Видое Подгорец]].<ref>Видое Подгорец, ''И сончогледите спијат''. Скопје: Македонска книга, Детска радост, Култура, Мисла, Наша книга, 1990, стр. 19.</ref> * „Врба“ — песна на полскиот поет [[Јежи Харасимович]].<ref>''Savremena poljska poezija''. Beograd: Nolit, 1964, стр. 234-235.</ref> * „расад на жални врби у говнардарот и барокната см(рд)еа“ — кус расказ на македонскиот писател [[Хигсов Бозон (писател)|Хигсов Бозон]] од [[2011]] година.<ref>Хигсов Бозон, ''Педерски Катахрезис'', Темплум, Скопје, 2011.</ref> * „Врба“ — поема на македонскиот поет Наум Целакоски од 1990 година.<ref>Наум Целакоски, ''Пролог'', 1998, стр. 47-56.</ref> * „[[Врба (2019)|Врба]]“ — македонски [[филм]] од 2019 година во [[режија]] на [[Милчо Манчевски]]. * [[Жална врба (слика)]] — слика [[маслено сликарство|масло на платно]] од [[Клод Моне]] насликана во 1918 година. == Галерија == <gallery> Image:Weeping Willow.jpg|Жална врба во [[Окленд]], [[Нов Зеланд]] Image:Willow (salix).JPG|Жална врба Image:Willow catkin 1 aka.jpg|Врбова [[реса (ботаника)|реса]] Image:PICT3750small.jpg|Врбини листови Податотека:Claude Monet, Weeping Willow.JPG|[[Жална врба (слика)|Жална врба]], [[Клод Моне]] </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Salix}} * {{EOL}} * {{GRIN}} * {{Inaturalist-таксон|53453}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Врба| ]] [[Категорија:Дрва]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Лековити растенија]] skj4mq96h0cxqrxgc1jd1160q4r5x52 5599644 5599643 2026-07-24T09:08:00Z Bjankuloski06 332 5599644 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = Врба | oldest_fossil = оцен | image = Salix alba Morton.jpg | image_caption = [[Бела врба]] (''Salix alba'') во САД | display_parents = 2 | taxon = Salix | authority = [[Карл Линеј|L.]], nom. cons.<ref name=IPNI_325916-2/> | subdivision_ranks = Видови | diversity = околу 350 | diversity_ref = <ref name="POWO_325916-2">{{нмс |title=''Salix'' L.. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:325916-2 |access-date=28 декември 2022 }}</ref> | diversity_link = Список на видови врба | type_species = [[Бела врба]] (''Salix alba'') | type_species_authority = [[Карл Линеј|L.]] }} '''Врба''' ({{науч|Salix}}) — [[листопадно растение|листопадно]] [[дрво (растение)|дрво]] или [[грмушка]] од семејството на [[врбите]] (''Salicaceae''). Во светот постојат околу 350 видови врби, кои виреат главно на влажни [[почва|почви]] со поладни зони на [[Северна полутопка|северната полутопка]]. [[Лист]]овите им паѓаат на [[есен]], најчесто се со долгнавест, но кај некои и кружен до овален облик со назабени рабови. Врбата е [[растителен пол|диециозна]] со тоа што машките и женските [[цвет]]ови, во облик на [[реса (ботаника)|реси]] растат на засебни стебла; ресите излегуваат рано на пролет, обично пред лисјата или пак кога лисјата почнуваат да се отвораат. [[Плод]]от ѝ е мала [[чашка (плод)|чашка]] која содржи бројни минијатурни (0.1 мм) [[семе|семиња]] поставени во бели пердувчиња, кои помагаат во разнесувањето на семињата. Врбите се многу вкрстителни растенија и имаат многу [[хибрид]]и кои можат да бидат природни и вештачки создадени. Некои врби, особено [[акртик|арктичките]] и [[алпска клима|алпските]] видови, се многу мали; '''Џуџестата врба''' (''Salix herbacea'') ретко расте над 6 см во висина, иако таа нашироко расте по земјата. '''Жалната врба''', широко распространето [[украсно растение|украсно дрво]], е [[сорта]], ''Salix × sepulcralis'' 'Chrysocoma', вкрстена од [[Кина|кинеската]] [[Пекиншка врба]] и [[Европа|европската]] [[Бела врба]]. Речиси сите врби веднаш пуштаат корени од гранчиња кои се исечени или кои лежат скршени на земјата. Тука има неколку исклучоци како [[Ива]]та и [[Прасколисна врба|Прасколисната врба]]. == Лековитост == Покрај најразните употреби во многу [[индустрија|индустриски гранки]], врбата се користи и за [[лек]]ови. Кората од врбата се споменува во стари ракокписи од [[Асирија]], [[Сумерија]] и [[Стар Египет|Египет]] како лек против болки и [[грозница]], а [[Стари грци|старогрчкиот]] лекар [[Хипократ]] пишувал за медицинските својства на врбата во [[5 век п.н.е.|V век п.н.е.]]. [[Индијанци]]те го користеле за многу медицински намени. Активниот екстракт од кората, наречен [[салицин]], бил излолиран до кристализиран облик во 1828 од страна на францускиот фармацевт [[Анри Леро]], а [[рафаеле Пирија]], италијански хемичар, потоа успеал да ја одвои киселината во чиста состојба. Салицинот во [[заситување (хемија)|заситен раствор]] со вода (''p''H = 2.4) се нарекува [[салицилна киселина]]. Во 1897 [[Феликс Хофман]] создал синтетички променета варијанта на салицинот (во неговиот случај добиен од ''[[Spiraea]]''), која правела помалку проблеми со варењето од салицинот. Новиот лек, формално наречен ''[[Ацетилсалициклична киселина]]'' или наречен уште [[аспирин]] од страна на Хофмановиот работодавач [[Бајер|Бајер АГ]]. Од ова произлегла класа лекови од огромно значење позната како [[нестероидни противвоспалителни лекови]]. ==Врбата како тема во уметноста и во популарната култура== * „Врба ми изникнала“ — македонска народна песна.<ref>Ѓорѓи Доневски, ''Сокол ми лета високо''. Скопје: Културно-уметничкото друштво „Гоце Делчев“, 1978, стр. 46.</ref> * „Врба“ — кус расказ на македонската писателка [[Сања Михајловиќ-Костадиновска]] од 2018 година.<ref>Сања Михајловиќ-Костадиновска, ''(Бес)конечни модели на расказот''. Скопје: Бегемот, 2018, стр. 113.</ref> * „Врба“ — песна на македонскиот поет [[Матеја Матевски]].<ref>Матеја Матевски, ''Подготовки за патување: избор од поезијата'', Македонска книга, Скопје, 1987, стр. 216.</ref> * „Една врба чека“ — песна на македонскиот писател [[Видое Подгорец]].<ref>Видое Подгорец, ''И сончогледите спијат''. Скопје: Македонска книга, Детска радост, Култура, Мисла, Наша книга, 1990, стр. 19.</ref> * „Врба“ — песна на полскиот поет [[Јежи Харасимович]].<ref>''Savremena poljska poezija''. Beograd: Nolit, 1964, стр. 234-235.</ref> * „расад на жални врби у говнардарот и барокната см(рд)еа“ — кус расказ на македонскиот писател [[Хигсов Бозон (писател)|Хигсов Бозон]] од [[2011]] година.<ref>Хигсов Бозон, ''Педерски Катахрезис'', Темплум, Скопје, 2011.</ref> * „Врба“ — поема на македонскиот поет Наум Целакоски од 1990 година.<ref>Наум Целакоски, ''Пролог'', 1998, стр. 47-56.</ref> * „[[Врба (2019)|Врба]]“ — македонски [[филм]] од 2019 година во [[режија]] на [[Милчо Манчевски]]. * [[Жална врба (слика)]] — слика [[маслено сликарство|масло на платно]] од [[Клод Моне]] насликана во 1918 година. == Галерија == <gallery> Image:Weeping Willow.jpg|Жална врба во [[Окленд]], [[Нов Зеланд]] Image:Willow (salix).JPG|Жална врба Image:Willow catkin 1 aka.jpg|Врбова [[реса (ботаника)|реса]] Image:PICT3750small.jpg|Врбини листови Податотека:Claude Monet, Weeping Willow.JPG|[[Жална врба (слика)|Жална врба]], [[Клод Моне]] </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Salix}} * {{EOL}} * {{GRIN}} * {{Inaturalist-таксон|53453}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Врба| ]] [[Категорија:Дрва]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Лековити растенија]] bhr2nnex93s5dzmvh9s0bbxx3yn1bli 5599656 5599644 2026-07-24T09:15:03Z Bjankuloski06 332 /* Лековитост */ 5599656 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = Врба | oldest_fossil = оцен | image = Salix alba Morton.jpg | image_caption = [[Бела врба]] (''Salix alba'') во САД | display_parents = 2 | taxon = Salix | authority = [[Карл Линеј|L.]], nom. cons.<ref name=IPNI_325916-2/> | subdivision_ranks = Видови | diversity = околу 350 | diversity_ref = <ref name="POWO_325916-2">{{нмс |title=''Salix'' L.. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:325916-2 |access-date=28 декември 2022 }}</ref> | diversity_link = Список на видови врба | type_species = [[Бела врба]] (''Salix alba'') | type_species_authority = [[Карл Линеј|L.]] }} '''Врба''' ({{науч|Salix}}) — [[листопадно растение|листопадно]] [[дрво (растение)|дрво]] или [[грмушка]] од семејството на [[врбите]] (''Salicaceae''). Во светот постојат околу 350 видови врби, кои виреат главно на влажни [[почва|почви]] со поладни зони на [[Северна полутопка|северната полутопка]]. [[Лист]]овите им паѓаат на [[есен]], најчесто се со долгнавест, но кај некои и кружен до овален облик со назабени рабови. Врбата е [[растителен пол|диециозна]] со тоа што машките и женските [[цвет]]ови, во облик на [[реса (ботаника)|реси]] растат на засебни стебла; ресите излегуваат рано на пролет, обично пред лисјата или пак кога лисјата почнуваат да се отвораат. [[Плод]]от ѝ е мала [[чашка (плод)|чашка]] која содржи бројни минијатурни (0.1 мм) [[семе|семиња]] поставени во бели пердувчиња, кои помагаат во разнесувањето на семињата. Врбите се многу вкрстителни растенија и имаат многу [[хибрид]]и кои можат да бидат природни и вештачки создадени. Некои врби, особено [[акртик|арктичките]] и [[алпска клима|алпските]] видови, се многу мали; '''Џуџестата врба''' (''Salix herbacea'') ретко расте над 6 см во висина, иако таа нашироко расте по земјата. '''Жалната врба''', широко распространето [[украсно растение|украсно дрво]], е [[сорта]], ''Salix × sepulcralis'' 'Chrysocoma', вкрстена од [[Кина|кинеската]] [[Пекиншка врба]] и [[Европа|европската]] [[Бела врба]]. Речиси сите врби веднаш пуштаат корени од гранчиња кои се исечени или кои лежат скршени на земјата. Тука има неколку исклучоци како [[Ива]]та и [[Прасколисна врба|Прасколисната врба]]. == Лековитост == Покрај најразните употреби во многу [[индустрија|индустриски гранки]], врбата се користи и за [[лек]]ови. Кората од врбата се споменува во стари ракокписи од [[Асирија]], [[Сумерија]] и [[Стар Египет|Египет]] како лек против болки и [[грозница]], а старогрчкиот лекар [[Хипократ]] пишувал за лековитите својства на врбата во [[5 век п.н.е.|V век п.н.е.]]. [[Индијанци]]те го користеле за многу медицински намени. Активниот екстракт од кората, наречен [[салицин]], бил излолиран до кристализиран облик во 1828 од страна на францускиот фармацевт [[Анри Леро]], а [[рафаеле Пирија]], италијански хемичар, потоа успеал да ја одвои киселината во чиста состојба. Салицинот во [[заситување (хемија)|заситен раствор]] со вода (''p''H = 2.4) се нарекува [[салицилна киселина]]. Во 1897 [[Феликс Хофман]] создал синтетички променета варијанта на салицинот (во неговиот случај добиен од ''[[Spiraea]]''), која правела помалку проблеми со варењето од салицинот. Новиот лек, формално наречен ''[[Ацетилсалициклична киселина]]'' или наречен уште [[аспирин]] од страна на Хофмановиот работодавач [[Бајер|Бајер АГ]]. Од ова произлегла класа лекови од огромно значење позната како [[нестероидни противвоспалителни лекови]]. ==Врбата како тема во уметноста и во популарната култура== * „Врба ми изникнала“ — македонска народна песна.<ref>Ѓорѓи Доневски, ''Сокол ми лета високо''. Скопје: Културно-уметничкото друштво „Гоце Делчев“, 1978, стр. 46.</ref> * „Врба“ — кус расказ на македонската писателка [[Сања Михајловиќ-Костадиновска]] од 2018 година.<ref>Сања Михајловиќ-Костадиновска, ''(Бес)конечни модели на расказот''. Скопје: Бегемот, 2018, стр. 113.</ref> * „Врба“ — песна на македонскиот поет [[Матеја Матевски]].<ref>Матеја Матевски, ''Подготовки за патување: избор од поезијата'', Македонска книга, Скопје, 1987, стр. 216.</ref> * „Една врба чека“ — песна на македонскиот писател [[Видое Подгорец]].<ref>Видое Подгорец, ''И сончогледите спијат''. Скопје: Македонска книга, Детска радост, Култура, Мисла, Наша книга, 1990, стр. 19.</ref> * „Врба“ — песна на полскиот поет [[Јежи Харасимович]].<ref>''Savremena poljska poezija''. Beograd: Nolit, 1964, стр. 234-235.</ref> * „расад на жални врби у говнардарот и барокната см(рд)еа“ — кус расказ на македонскиот писател [[Хигсов Бозон (писател)|Хигсов Бозон]] од [[2011]] година.<ref>Хигсов Бозон, ''Педерски Катахрезис'', Темплум, Скопје, 2011.</ref> * „Врба“ — поема на македонскиот поет Наум Целакоски од 1990 година.<ref>Наум Целакоски, ''Пролог'', 1998, стр. 47-56.</ref> * „[[Врба (2019)|Врба]]“ — македонски [[филм]] од 2019 година во [[режија]] на [[Милчо Манчевски]]. * [[Жална врба (слика)]] — слика [[маслено сликарство|масло на платно]] од [[Клод Моне]] насликана во 1918 година. == Галерија == <gallery> Image:Weeping Willow.jpg|Жална врба во [[Окленд]], [[Нов Зеланд]] Image:Willow (salix).JPG|Жална врба Image:Willow catkin 1 aka.jpg|Врбова [[реса (ботаника)|реса]] Image:PICT3750small.jpg|Врбини листови Податотека:Claude Monet, Weeping Willow.JPG|[[Жална врба (слика)|Жална врба]], [[Клод Моне]] </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Salix}} * {{EOL}} * {{GRIN}} * {{Inaturalist-таксон|53453}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Врба| ]] [[Категорија:Дрва]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Лековити растенија]] 900lbdc86ei8mpv6zhx5c749lzhhapw Видови врби 0 23207 5599642 1483235 2026-07-24T09:04:40Z Bjankuloski06 332 Сменета целната страница на пренасочувањето од [[Список на видови врби]] на [[Список на видови врба]] 5599642 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Список на видови врба]] psx40nl5oeuw0oamj9gund2orrrov2z 5599664 5599642 2026-07-24T09:32:07Z Gurther 105215 /* */ 5599664 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Список на видови врби]] fb6a1fal9ulm90u4fwwf2bxedkzowyy Материјализам 0 25084 5599380 4468214 2026-07-23T15:43:46Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599380 wikitext text/x-wiki '''Материјализам''' е [[филозофија|филозофски]] правец во [[онтологија]]та спротивен на [[идеализам|идеализмот]]. Материјализмот тргнува од тоа дека светот по својата [[суштина]] е материјален; дека [[материја]]та, [[природата]], постои надвор од [[свест]]а и независно од свеста, дека материјата е првобитна и претставува извор на човековите [[сетила]], сметајќи го [[спознаниe|спознанието]], како и свеста, духот воопшто, за секундарни, за нешто што е произведено од влијанието на материјата и човековата сетилна [[пракса]]. Всушност, материјализмот поучува дека светот и сите негови законитости можат да се спознаат и дека тоа спознание се случува постепено, но прогресивно, издигајќи се од елементарните претстави за светот, па сѐ до неговата суштина. ==Материјализмот и духовното== [[Податотека:Leopardi, Giacomo (1798-1837) - ritr. A Ferrazzi, Recanati, casa Leopardi.jpg |мини|Џакомо Леопарди]] Според италијанскиот поет [[Џакомо Леопарди]], во нашата памет и во нашите способности сè е од материјална природа. Дури и зборот е нешто материјално, а [[идеја]]та, поврзана и изедначена со [[збор]]от, е некако материјализирана. Нашето паметење, како и нашите духовни способности, не можат ништо точно да замислат, освен ако сè не ѝ потчинат на самата [[материја]].<ref>Đ. Leopardi, ''Pesme i proza''. Beograd: Rad, 1964, стр. 111.</ref> == Поделба == Според вообичаената, класична поделба на материјализмот, постојат три вида или форми на материјализмот: * антички или елементарен материјализам; * механицистички или [[метафизички материјализам]]; * [[дијалектички материјализам]]. === Антички материјализам === Првите филозофи што се појавиле во рамките на западноевропската филозофија, како што е [[Милетска школа|Милетската школа]], биле материјалистички ориентирани. === Метафизички материјализам === Метафизичкиот материјализам својствен за француските филозофи од [[XVIII век]], меѓу кои се: [[Пол Холбах]], [[Ламетри]], [[Хелвециус]]. === Дијалектички материјализам === Дијалектичкиот материјализам својствен е за дел од марксистички ориентираните мислители, макар што овој термин не се среќава ниту кај [[Карл Маркс]], ниту кај [[Фридрих Енгелс]]. == Некои дилеми околу поделбата на материјализам и идеализам == Според некои посовремени мислења оваа поделба е веќе застарена и несоодвестува на сознанијата на современата наука. == Наводи == {{наводи}} {{Филозофија, навигациска кутија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Материјализам| ]] [[Категорија:Филозофски школи и традиции]] [[Категорија:Филозофски правци]] fcobqz8fzbx8dzqzc3x1b3oqr8f9ocl Приказната на визионерот 0 29017 5599717 5596618 2026-07-24T11:27:58Z Chnitke 80568 5599717 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} '''''Приказната на визионерот''''' — едно од помалку познатите дела на [[Џефри Чосер]]. Бидејќи постои само како фрагмент добиен од [[палимпсест]], тоа обично се изоставува од изданијата на ''[[Кантербериски приказни|Кантербериските приказни]]''. Реставрираниоте стихови понекогаш ги наоѓаме во [[академство|академските]] коментари на ''[[Приказната на економот]]''. [[Податотека:Geoffrey Chaucer.jpeg|thumb|right|Џефри Чосер]] == Текст == (''современа [[проза|прозна]] реконструкција на најдениот фрагмент од дански стручњак'') {{col-begin}} {{col-2}} My lady's touch upon the lute is light,<br /> yet she weaves the streams of melody,<br /> with such profound synchicity,<br /> that the river of time spills into dream,<br /> into that ocean of unspoken promise,<br /> where lives primordial the memory of future things,<br /> here vision and voice and sound,<br /> and meaning emerge at last as one. {{col-2}} Мојата дама по лејтата допира нежно,<br /> но сепак ги ткае мелодичните нишки,<br /> со така прониклив [[синхицитет]],<br /> што реката на времето се излева в сон,<br /> во тој океан на неизречено ветување,<br /> каде праисконски живее сеќавањето за нештата што следат,<br /> тука видот и гласот и звукот,<br /> и смислата најсетне стануваат едно. <small>Препеал: [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]]</small> {{col-end}} [[Категорија:Кантербериски приказни|Визионерот, Приказната на]] [[Категорија:Англиски јазик]] [[Категорија:Средноанглиски поеми]] [[Категорија:Средноанглиска поезија]] [[Категорија:Средноанглиска книжевност]] [[Категорија:Историја на англискиот јазик]] sm1zuxi5271jz0iowhrumikp7wwyety ОУ „Андреја Савески-Ќиќиш“ - Тетово 0 29272 5599716 5456342 2026-07-24T11:26:00Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599716 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Основно училиште | име = Андреја Савески-Ќиќиш | слика = | опис = | место = [[Тетово]] | општина = [[Општина Тетово]] | наречено_по = [[Андреја Савески-Ќиќиш]] | адреса = ул. „Иво Рибар Лола“, бр. 46 | основање = {{start date and age|1956}} | актуелен директор = Дијана Петровска | број на ученици = 270 | настава на = македонски | настава на2 = албански | веб = oouaskikis.wordpress.com/ | е-пошта = ou-andrejasavevskikjikjish-tetovo@schools.mk | телефон = 044/336-020 | факс = 044/336-020 }} '''Основно училиште „Андреја Савески-Ќиќиш“''' (официјално: '''Основно општинско училиште „Андреја Савески-Ќиќиш“ - Тетово'''; скратено: '''ООУ „Андреја Савески-Ќиќиш“''') — централно основно училиште во градот [[Тетово]], [[Општина Тетово]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mon.gov.mk/page/?id=2053|title=Листа на активни регистри|work=[[Министерство за образование и наука на Македонија|Министерство за образование и наука]]|accessdate=2024-12-07|archive-date=2025-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20250616180325/https://mon.gov.mk/page/?id=2053|url-status=dead}}</ref> Името на училиштето е во чест на [[Андреја Савески-Ќиќиш]]. == Историја == Во минатото училиштето се наоѓало на местото на денешната гимназија и поранешно медициско училиште покрај реката [[Пена]] во центарот на градот. Училиштето својата воспитно-образовна дејност ја остварува од 1956 година, а во денешната зграда од [[1961]] година. Некогаш училиштето имало околу 800 ученици, додека денес има нешто помеѓу 250 и 300 ученици. Бројот на паралелки е 18 на [[Македонски јазик|македонски]] и 5 на [[Албански јазик|албански]] јазик. Некогаш важело за видно училиште во Тетово и регионот. Во 2023 година бил запишан само 1 ученик Албанец во училиштето со што биле загрозени албанските паралелки во училиштето.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://alsat.mk/mk/vo-ou-kikish-samo-eden-uchenik-albanets-se-zapisha-vo-prvo-oddelenie/|title=Во ОУ „Ќиќиш“ само еден ученик Албанец се запиша во прво одделение|last=Алсат|date=2023-05-11|work=Алсат ТВ|accessdate=2024-12-19|archive-date=2024-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219221750/https://alsat.mk/mk/vo-ou-kikish-samo-eden-uchenik-albanets-se-zapisha-vo-prvo-oddelenie/|url-status=dead}}</ref> == Познати личности кои учеле во ова училиште == * [[Самир Љума]] - кинематограф * [[Драгана Чуприна]] - модел == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Андреја Савески-Ќиќиш, Тетово}} [[Категорија:Основни училишта во Општина Тетово]] [[Категорија:Основни училишта во Тетово]] [[Категорија:Училишта посветени на Андреја Савески-Ќиќиш|Тетово]] [[Категорија:Основни училишта во Македонија]] 2d9hwk0jv4vikefyf85x21ncmlnvke7 Црвја перспектива 0 30304 5599540 4417344 2026-07-24T05:19:08Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599540 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{Views}} [[Податотека:Easton tower.jpg|300px|мини|Поглед кон небото од прозорецот на кулата Истон Серпонг]] '''Црвја перспектива''' е [[перспектива]] на еден предмет оздола, како [[посматрање|посматрачот]] да е [[црв]]. Може да значи и гледање на нешто од понизна гледна точка. Наспроти ова имаме [[птичја перспектива]]. {{архитектура-никулец}} [[Категорија:Техничко цртање]] [[Категорија:Картографија]] [[en:Worm's-eye view]] p2fzqg3ud1139fffaq8myo2nyuivxo2 Уставна монархија 0 31603 5599461 5406983 2026-07-23T20:18:22Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599461 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{Форми на владеење}} [[File:Trekongemøtet 1917 OB.F16064.jpg|thumb|upright=1.1|Трите уставни монарси на скандинавските кралства [[Шведска]], [[Норвешка]] и [[Данска]] во ноември 1917 година во [[Осло]].<br />Од лево кон десно: [[Густаф V од Шведска|Густаф V]], [[Хакон VII од Норвешка|Хакон VII]] и [[Кристијан X од Данска|Кристијан X]].]] '''Уставна [[монархија]]''' — [[Список на државни уредувања|државно уредување]] воспоставено под уставен систем којшто признава само избран или наследен [[монарх]] како глава на државата, за разлика од [[апсолутна монархија|апсолутната монархија]], каде што монархот не е ограничен со [[устав]] и е единствениот извор на политичка моќ. Процесот на [[влада]] и [[закон]] во уставната монархија вообичаено е многу поинаков од оној во апсолутната монархија. Современите уставни монархии обично се водат според концептот на „поделба на моќта“ (''trias politica''), каде што монархот е или глава на [[Извршна власт|извршната власт]] или има само церемонијална или симболичка улога. Во претставничките демократии што се уставни монархии, како [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]], монархот може да биде [[Претседател|претседател на државата]], но [[премиер]]от, чија моќ потекнува директно или индиректно од избори, е претседател на владата. Иако сегашните уставни монархии претежно се [[Демократија|демократии]] (наречени уставни демократски монархии), тоа не било отсекогаш така. Постоеле [[Монархија|монархии]] коишто имале устави што биле [[Фашизам|фашистички]] (или квазифашистички), како што било во [[Италија]], [[Јапонија]] и [[Шпанија]], или со воени диктатури, како што моментално е во [[Тајланд]]. == Поврзано == * [[Монархија]] * [[Список на државни уредувања]] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Општествени уредувања]] [[Категорија:Уставни монархии]] [[Категорија:Уставно право]] {{poli-stub}} [[hu:Monarchia#Alkotmányos monarchia]] eoui0b78nkqcem2i9zu7ra0l442xe73 Валидност (логика) 0 37300 5599438 5151505 2026-07-23T19:49:00Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599438 wikitext text/x-wiki [[File:Argument terminology used in logic (en).svg|thumb|Терминологија на аргументи што се користи во логиката]] Поимот '''валидност''' во логиката се однесува на својството на [[дедукција|дедуктивните]] аргументи, иако многу логички лекции го применуваат и на искази ('''исказ''' е реченица која може да биде точна или неточна)<ref>[http://www.iep.utm.edu/val-snd/ Validity and Soundness – Internet Encyclopedia of Philosophy]</ref>. Во оваа статија, '''аргумент''' е множество искази, од кои еден е заклучок а останатите се премиси. Премисите се причини со кои се покажува дека заклучокот е, или веројатно е, точен<ref>Jc Beall and Greg Restall, [http://plato.stanford.edu/archives/fall2014/entries/logical-consequence/ "Logical Consequence"], The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2014 Edition).</ref>. Кога аргументот се поставува за да се покаже дека заклучокот ''е'' вистинит (наспроти ''веројатно'' вистинит), тогаш тој е [[дедукција|дедуктивен]]. Кога аргументот се поставува за да се покаже дека заклучокот му е веројатно вистинит, тогаш тој е [[индуктивно расудување|индуктивен]]. Валидниот аргумент е оној каде заклучокот навистина следи од премисите. Тоа значи дека аргументот е валиден кога е неможно да има точни [[премиса|премиси]], а неточен заклучок. Еве е прилично типична дефиниција: :* Еден аргумент е '''дедуктивно валиден''' кога е неможно ситре три премиси да се точни, а заклучокот неточен. Аргументот кој не е валиден се нарекува „невалиден“. : ::Сите луѓе се смртни ::Сократ е човек ::Затоа, Сократ е смртен. Валидниот аргумент не е валиден само заради тоа што има точни премиси и точен заклучок, туку чинот на логичка невозможност да биде поинаку. За разлика од горниот, овој аргумент е невалиден: ::Сите луѓе се смртни ::Сократ е смртен ::Затоа, Сократ е човек. Во овој случај не е невмозможно премисите да бидат точни, а заклучокот неточен: можеме да замислиме дека може да постои коњ по име Сократ, па така премисите ќе бидат точни, а заклучокот неточен. Оваа можност е условот за невалидност. Стандардно гледиште за тоа дали аргумент е валиден зависи од неговата [[логичка форма]]. Логичарите употребуваат многу техники за прикажување на логичката форма на еден аргумент. Прост пример, којвцажи за двете илустрации погоре, е следниов: Нека буквите ‘P’, ‘Q’ и ‘s’ бидат множество луѓе, множество смртници, и Сократ. СО помош на овие симболи, првиот аргумент можеме да го претставиме како: ::Сите P се Q ::s е P ::Затоа, s е Q Така, вториот аргумент е: ::Сите P се Q ::s е Q ::Затоа, s е P. Овие кратенки јасно ја покажуваат '''логичката форма''' на секој од аргументите. Ова важи за ''било кој'' аргумент кој се вклопува во горенаведените облици, заменувајќи ги ''P'', ''Q'' и ''s'' со соодветни изрази. Од особен интерес е фактот дека можеме да ја истражиме формата на аргументот за да видиме дали аргументот од кој е добиен е валиден или не. За да го направиме ова дефинираме „толкување“ на аргументот како дозначување на множества предмети на големите букви во аргументната форма, и дозначуваме поединечен член на множество малите букви во таа аргументна форма. Така, со тоа што P претставува множество луѓе, Q претставува множество смртници, и s го претставува Сократ, ова е толкување на секој од горенаведените аргументи. Користејќи се со оваа терминологија, можеме да дадеме формален аналог на дефиницијата за дедуктивна валидност: :* Еден аргумент е '''фомално валиден''' ако неговата форма е таква за која не постои толкување каде сите премиси се точни, но заклучокот е неточен. Како што веќе видовме, горенаведеното толкувње на вториот аргумент му дава точи премиси и неточен заклучок, па затоа ја демонстрира неговата невалидност. == Поврзано ==* [[Логичко следство]] * [[Правилност]] * [[Тавтологија (логика)]] * [[Валидатор]] == Наводи == {{наводи}} {{portalpar|Логика}} {{Logic}} [[Категорија:Логика]] [[Категорија:Аргументи]] [[Категорија:Концепти во логиката]] [[Категорија:Дедуктивно расудување]] ng8a59ion9xsif22wt3e1mhzr4crlio Премиса 0 38593 5599443 5325549 2026-07-23T19:53:11Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599443 wikitext text/x-wiki [[File:Aristotle Altemps Inv8575.jpg|thumb|upright=.7|alt=Photo of a marble bust of a bearded man|[[Аристотел]] развил [[силогистичка логика]] и направил разлика помеѓу главни и споредни премиси.<ref> {{harvnb|Copi|Cohen|Flage|2016|pp=136–139, 440}}</ref>]] Во една [[расправа]], '''премиса'''<ref>{{ДРМЈ|премиса}}</ref><ref>{{ОДРМЈ|премиса}}</ref> е тврдење кое е [[причина (аргумент)|причина]] (или [[елемент (математика)|елемент]] на множество причини) за, или [[приговор (аргумент)|приговор]] против, некое друго тврдење. Со други зборови, тоа е [[тврдење|исказ]] кој се зема за вистинит во контекст на расправата со цел на [[аргументација|аргументирање]] кон [[заклучок]]. Премисите некогаш се изразуваат експлицитно со појаснување или за нагласок, но почесто се оставаат како неискажано очигледни или [[подразбирливост|подразбирливи]], или кои не служат кон концизноста на расправата. На пример, во аргументот: ::[[Сократ]] е смртен, бидејќи сите луѓе се смртни тука очигледно и подразбирливо е тврдењето дека Сократ е човек. Наполно искажано, ова би било: ::Бидејќи сите луѓе се смртни, а Сократ е човек, следи дека Сократ е смртен. Во овој пример, првите две независни реченици пред запирката (имено, „сите луѓе се смртни“ и „Сократ е човек“) се премиси, додека „Сократ е смртен“ за заклучок. Во контекст на секојдневната аргументација, рационалната прифатливост на спорен заклучок зависи и од [[вистина]]та на премисите, и од [[правилност]]а на умувањето од премисите до заклучокот. == Поврзано == * [[Теорија на аргументацијата]] * [[Копремиса]] * [[Логика]] * [[Тврдење]] * [[Исказ]] во математичката логика и филозофијата * [[Валидност]] ==Наводи== {{наводи}} [[Категорија:Логика]] [[Категорија:Аргументи]] 9869w2tt0q3c3htaj0ihrdxemgk41g0 Топлински печатач 0 39641 5599539 5332354 2026-07-24T05:17:13Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599539 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Thermal printhead.jpg|300px|мини|Крупен план на главата за печатење на директен топлински печатач (Axiohm Blaster Advantage) што ја прикажува лентата на елементите (црна линија во центарот) и трагите за поврзување (кафеави линии под црната линија)]] '''Топлински печатач''' ('''топлински печатач''') — [[печатач]] кој произведува печатена слика со селективно загревање на прекриена [[термохроматска хартија]], попозната како топилнска хартија, кога хартијата поминува преку главата на топлинскиот печатач. Прекривката се бои [[Црна боја|црна]] на местата каде што е загреана, произведувајќи слика. Двобојните директни топлински печатачи се способни, покрај црна, да печатат и друга [[боја]] (најчесто [[Црвена боја|црвена]]), со загревање на две ''различни'' температури. [[Топлинскопреносен печатач|Топлинскопреносно печатење]] е сличен начин на печатење што користи лента чувствителна на топлина, наместо хартија<ref>[http://www.rfidradio.com/?p=13 „''What Are Direct Thermal and Thermal Transfer RFID Printers?''“], ''RFID Radio''</ref>. == Неопходни механизми == Еден топлински печатач се состои од следниве главни делови: * Топлинска глава — произведува топлина; печати на хартија * Подлога — гумен цилиндар околу кој се врти хартијата * [[Пружина]] — ја притиска топлинската глава, со што предизвикува допир со термохроматската хартија * Контролни табли — за контролирање на механизмот За да се печати нешто, прво се става термохроматската хартија помеѓу топлинската глава и подлогата. Печатачот испраќа [[струја]] во топлинскиот [[отпорник]] на топлинската глава, којашто произведува топлина по предодреден образец. Топлината го активира слојот за боење на термохроматската хартија, којашто се бои според образецот. Овој механизам на печатење е познат како '''топлински систем''' или '''директен систем'''. Во хартијата е вградена цврста смеса од материјал за боење и соодветна матрица. Кога матрицата ќе се загрее над нејзината [[точка на топење]], материјалот за боење стапува во реакција со киселината, се обојува, и се задржува во стабилна состојба кога матрицата повторно се стврднува. Видете [[термохромизам]]. Во контролните табли се вградени [[микропрограми]] за да одржуваат механизмите на топлинскиот печатач. Овие особини на контролните табли се дизајнирани за повеќе функционалност и спецификации. Микропрограмите (Firmware) можат да управуваат со повеќе типови на бар-кодови, графика и логоа. Му овозможуваат на корисникот избор од многу фонтови (меѓу кои и некои азиски фонтови) и големина на знаците и буквите. Контролните табли известуваат кога има малку хартија, кога нема хартија, кога е отворена портата итн., и се достапни со повеќето вообичаени интерфејси. == Користење == Топлинските печатачи печатат побрзо и почесто од [[Матричен печатач|матричните печатачи]]. Исто така се и поекономични [http://www.zebra.com/id/zebra/na/en/index/resource_library/faqs/thermal.html] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071201201502/http://www.zebra.com/id/zebra/na/en/index/resource_library/faqs/thermal.html |date=2007-12-01 }}, бидејќи им е потребна само хартија. Иако хартијата е поскапа, печатачите побрзо се полнат, речиси без чекање. Топлинските печатачи се користат и на [[Бензинска пумпа|бензински пумпи]], [[Киоск|киосци]], [[Самопослуга|самопослуги]] и [[Слот-машина|слот-машини]]. Низ деведесеттите, многу [[факс]]-машини ја користат технологијата на топлинско печатење. Сепак, кон почетокот на [[21 век]], топлинската технологија е истисната од топлинскопреносната, [[Ласерски печатач|ласерската]], и [[Инкџет печатач|инкџет]]-печатачската технологија во факс-машините, за да се печати само на обична хартија. Гејм-бој печатачот од 1998 година е мал топлински печатач што се користел за печатење на некои делови од некои [[''Game boy'']] игри. Првите пројави на термо-чувствителни прекривки користени на топлинска хартија биле чувствителни на ненадејна топлина, [[абразија|нагризување]], [[триење]] (што може да создаде топлина и да ја потемни хартијата), светлина (што може да ја осветли печатената слика) и [[вода]]. Сепак, модерните топлински прекривки имаат голема стабилност. ''Теоретски'', топчински печатен текст би требало да остане здрав барем 50 години. Болниците обично користат топлинска хартија за [[ултразвук]] на фетусите. Ова може да предизвика проблеми ако родителите сакаат да ја зачуваат сликата со [[пластифицирање]], со што би потемнела целата слика заради топлината. Се препорачува да се тестира пластификаторот на топлинска хартија за факс, за да се види што ќе се случи. Друга опција е да се направи копија од сликата со обично [[мастило]], и таа да се пластифицира, а претходно да се провери дали и копирањето може да ја потемни хартијата. == Извори == <references/> :2. [http://www.seiko-instruments.de/20-0-thermal-printer-mechanisms.html Информации за механизмите на топлинските печатачи за медицински, индустриски и POS апликации] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071030011634/http://www.seiko-instruments.de/20-0-thermal-printer-mechanisms.html |date=2007-10-30 }} == Поврзано == * [[Печатач на линиски кодови]] * [[Топлинскопреносен печатач]] * [[Компјутерски печатач]] * [[Матричен печатач]] * [[Инкџет печатач]] * [[Ласерски печатач]] [[Категорија:Печатачи]] [[Категорија:Термохромизам]] gjbbiyhg9evnd61eyziirajpiwwmvf8 Мохамад Реза Ескандари 0 45646 5599515 5016201 2026-07-23T22:45:58Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599515 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} [[File: Mohammad-Reza Eskandari.jpg|thumb|upright=1]] '''Мохамад Реза Ескандари''' е министер во владата на [[Иран]]. Тој е шеф во '''Министерството за земјоделство'''. == Поврзано == * [[Земјоделство на Иран]] == Надворешни врски == * [http://www.rferl.org/featuresarticle/2006/11/7c253ed8-1a8c-47bb-8264-2e2ec1b92b5d.html Иран: Government Shakeup Hits Many Levels] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080312192313/http://www.rferl.org/featuresarticle/2006/11/7c253ed8-1a8c-47bb-8264-2e2ec1b92b5d.html |date=2008-03-12 }} {{DEFAULTSORT:Ескандари, Мохамед Реза}} [[Категорија:Иранци]] [[Категорија:Ирански политичари]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1960 година]] h5raxe4hsn68m01volwimx5z3nbzs21 American Broadcasting Company (ABC) 0 48230 5599548 3728177 2026-07-24T05:41:11Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599548 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} [[Податотека:ABC 77 W66 jeh.JPG|300px|мини|Влезот на комапннијата на [[Менхетн|Менхетен]]]] '''American Broadcasting Company''' ('''ABC''') (во превод: ''Американска радиодифузна компанија'') е [[соединети Американски Држави|американска]] [[телевизиска мрежа]]. Моментално е во споствеништво на [[The Walt Disney Company]]. Позната е по тоа што ги емитува едни од најпопуларните телевизиски серии: ''[[Вовед во анатомија]]'', ''[[Изгубени]]'', ''[[Грдата Бети]]'', ''[[Очајни домаќинки]]'' и други. {{ТВ-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:American Broadcasting Company]] [[Категорија:Подружници на Walt Disney Company]] [[Категорија:Американски телевизиски мрежи]] 30okembyz9go8lm89mpf0fru6vorhl4 By All Means 0 49171 5599370 5138569 2026-07-23T13:23:04Z Gjorgji Trpkovski 135194 5599370 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} '''''By All Means''''' е првиот албум на [[македонија|македонската]] [[мелодичен дет метал]]/[[металкор]] група ''[[Dedicated for Life|Dedicated For Life]]'', издаден во [[2005]] година. Снимен е во студиото на Евгениј Каревски - Гени == Песни == # „Intro“ # „Inner Sin“ # „No Faith“ # „Forever Gone“ # „...Endless...“ # „By All Means“ # „P.E.E.L (Pain, evil, emptiness & lies)“ # „Overcast Days“ # „Twisted Destiny“ # „It's All Been Said“ == Членови == '''Dedicated for Life''' * Кирил Василевски - Вокал * Огнен Шапковски - Гитара и Вокал * Ѓорѓи Трпковски - Гитара * Драган Петровски - Бас * Димитар Петровски - Тапани [[Категорија:Албуми на Dedicated for Life]] [[Категорија:Албуми од 2005 година]] [[Категорија:Појавено во 2005 година во Македонија]] trrrc1jxlup5ef872e2o5wjyfjbi7mh Another Dawn 0 49381 5599371 3721660 2026-07-23T13:24:37Z Gjorgji Trpkovski 135194 5599371 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=октомври 2009}} '''Another Dawn''' е вториот албум на [[македонија|македонската]] [[дет метал|мелодичен дет метал]]/[[метал]]кор група [[Dedicated for Life|Dedicated For Life]]. == Песни == * „Awakening“ * „My Crime“ * „Child of a Priest“ * „One More“ * „Another Dawn“ * „Revive Again“ * „Tears of Remorse“ * „Mone“ * „Requiem“ * „It's Time“ == Членови == '''Dedicated for Life''' * Кирил Василевски - Вокал * Огнен Шапковски - Гитара и Вокал * Бобан Петрески - Гитара * Драган Петровски - Бас * Димитар Петровски - Тапани {{Музички албум-никулец}} [[Категорија:Албуми на Dedicated for Life]] [[Категорија:Појавено во 2008 година во Македонија]] g8mm4f19u1fdho99eheqrl9cc8dxjf1 Фонд за здравствено осигурување на Македонија 0 61875 5599492 5517087 2026-07-23T21:43:45Z Buli 2648 5599492 wikitext text/x-wiki {{Владина Агенција | agency_name = Фонд за здравствено осигурување на Македонија | nativename = | nativename_a = | nativename_r = | logo = FZOM logo.jpg | logo_width = 200п | logo_caption = Лого на фондот | seal = | seal_width = | seal_caption = | formed = [[17 октомври]] [[2000]]<ref>[http://www.slvesnik.com.mk/Issues/7E1664DF2CF34FA79C7B1BA41AFC8736.pdf ''Службен весник на РМ'', бр.84/2000]</ref><ref name="Историјат на ФЗО">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fzo.org.mk/default.asp?ItemID=CE43616DE3FF514FB3DBA0CF4E11E65F |title=Историјат на ФЗО |accessdate=2015-12-27 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305085648/http://www.fzo.org.mk/default.asp?ItemID=CE43616DE3FF514FB3DBA0CF4E11E65F |url-status=dead }}</ref> | preceding1 = | preceding2 = | dissolved = | superseding = | jurisdiction = [[Влада на Република Македонија|Влада на РМ]] | headquarters = [[Скопје]], {{МКД}} | employees = 744<ref>{{нмс | title= Извештај за следењето на примената на начелото на соодветна и правична застапеност за 2022 година | url= https://ombudsman.mk/CMS/Upload/NarodenPravobranitel/upload/documents/SPZ/Izvestaj-SPZ-2022-etnicka.pdf | publisher= Народен правобранител на Република Македонија | date= септември 2023 | accessdate= 20 мај 2025 | archive-date= 2025-01-04 | archive-url= https://web.archive.org/web/20250104130227/https://ombudsman.mk/CMS/Upload/NarodenPravobranitel/upload/documents/SPZ/Izvestaj-SPZ-2022-etnicka.pdf | url-status= dead }}</ref> (2022) | budget = 30,793 милијарди MKD<ref>{{нмс| title= 500 милиони евра буџет на Фондот за здравствено осигурување| url= https://sdk.mk/index.php/makedonija/500-milioni-evra-budhet-na-fondot-za-zdravstveno-osiguruvane/ | publisher= Сакам да кажам | date= 2018-12-31 | accessdate=2025-02-03}}</ref> (2019) | minister1_name = | minister1_pfo = | minister2_name = | minister2_pfo = ... etc. | chief1_name = [[Златко Перински]] | chief1_position = | chief2_name = | chief2_position = | parent_agency = [[Министерство за здравство на Република Македонија|Министерство за здравство]] | child1_agency = | child2_agency = ... etc. | website = [http://www.fzo.org.mk fzo.org.mk] | footnotes = }} '''Фонд за здравствено осигурување на Македонија''' (кратенка: ФЗОМ; службено познат како '''Фонд за здравствено осигурување на Република Северна Македонија''') — [[македонија|македонска]] институција која ја врши функцијата како единствена осигурителна организација во која се спроведува задолжителното здравствено осигурување врз начелата на заемност солидарност, за целата територија на [[Република Македонија]].<ref>Службен весник на РМ", бр. 92/2000</ref><ref>Амандман 64 од поранешниот Устав</ref> Фондот е основан на [[17 октомври]] [[2000]] година кога [[Собранието на Република Македонија]] донесе одлука со која се именувани членови на Управниот одбор на ФЗО.<ref name="Историјат на ФЗО">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fzo.org.mk/default.asp?ItemID=CE43616DE3FF514FB3DBA0CF4E11E65F |title=Историјат на ФЗО |accessdate=2015-12-27 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305085648/http://www.fzo.org.mk/default.asp?ItemID=CE43616DE3FF514FB3DBA0CF4E11E65F |url-status=dead }}</ref> == Надлежности == Фондот ги има следните надлежности: * ги спроведува прописите и политика на развојот и унапредувањето на здравствената заштита во врска со задолжителното здравствено осигурување; со општи акти ги уредува прашањата за кои е овластен со овој закон; * планира и прибира средства од задолжителното здравствено осигурување; * обезбедува остварување на права од задолжителното здравствено осигурување на осигурените лица, се грижи за законито остварување на нивните права и им пружа стручна помош при остварувањата на нивните права и интереси; * ги плаќа здравствените услуги за осигурените лица на здравствените установи кои ги обезбедуваат здравствените услуги; * ги плаќа надоместоците на плати и други парични надоместоци; * ги утврдува цените на здравствените услуги од задолжителното здравствено осигурување, на кои министерот за здравство дава согласност; * ги утврдува референтните цени за лековите, медицинските помагала, опремата, протезите, ортопедски и други помагала и потрошните материјали кои се користат во здравствената заштита на осигурените лица што Фондот ги надоместува, на кој министерот за здравство дава согласност; * договара обезбедување на здравствени услуги на осигурените лица со здравствените установи, според нормативи и стандарди засновани врз усвоена медицинска доктрина за ефикасна и рационална здравствена заштита; * развива сопствен информативен систем со потребни податоци за задолжителното здравствено осигурување; * ги спроведува меѓународните договори во делот на задолжителното здравствено осигурување; * врши увид и контрола на договорениот обем и вид на обезбедени здравствени услуги на осигурените лица во здравствњените установи; * презема мерки за ефикасно, делотворно и економично користење на средствата од задолжителното здравствено осигурување; * одлучува за правата од задолжителното здравствено осигурување во прв степен и * врши и други работи во врска со правата и обврските од задолжителното здравствено осигурување. == Управување == === Управен одбор === Со Фондот управува Управен одбор. Тој се состои од 7 члена кои ги именува [[Владата на Република Македонија]] за време од четири години и тоа: * еден претставник предложен од [[Министерство за здравство на Република Македонија|Министерството за здравство]] * еден претставник предложен од [[Министерство за финансии на Република Македонија|Министерството за финансии]] * еден претставник предложен од [[Сојуз на синдикатите на Македонија|Сојузот на синдикатите на Македонија]] * еден претставник предложен од [[Стопанска комора на Македонија|Стопанската комора]] * еден претставник предложен од [[Лекарска комора на Македонија|Лекарската комора на Македонија]] и [[Стоматолошка комора на Македонија|Стоматолошката комора на Македонија]] * еден претставник предложен од Здружението на пензионерите и * еден претставник на осигурениците предложен од Здружението на потрошувачите. Управниот одбор има претседател и заменик на претседателот од именуваните претставници од Министерството за здравство и Министерството за финансии кои наизменично по една година се менуваат во текот на мандатот. За членови на Управниот одбор се предлагаат лица кои имаат високо образование и работно искуство од финансиското работење или од системот и организацијата на здравствената заштита и здравственото осигурување, при што да се води сметка за соодветната и правичната застапеност на граѓаните на сите заедници. === Директори === Работоводниот орган на Фондот се состои од два директори, кои се подеднакво одговорни за работењето на Фондот и за обврските што се преземаат во правниот промет. Директорите на Фондот го именува Владата на Република Македонија, на предлог на министерот за здравство. == Подрачни служби == Фондот има вкупно 30 подрачни служби, односно скоро во секој град во Македонија. == Осигурени лица == Лицата кои можат да ги користат правата од здравственото осигурување се дефинирани со ''Законот за здравствено осигурување''. Согласно законот, дефинирани се 15 категории осигуреници. Во 2024 година бројот на осигурените лица опфатени со задолжителното здравствено осигурување изнесувал 1.839.537, искажано според следната табела:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+ !Осигуреници !2022 !2023 !2024 |- |Активни работници |560.600 |561.031 |557.483 |- |Активни земјоделци |16.697 |16.619 |16.151 |- |Пензионери |340.981 |349.746 |353.558 |- |Невработени лица |6.722 |5.657 |5.336 |- |Лица осигурени преку програма на МЗ |256.020 |250.527 |254.735 |- |Останати |13.957 |15.280 |14.485 |- |'''Осигуреници''' |'''1.194.977''' |'''1.198.860''' |'''1.201.748''' |- |'''Членови на семејства''' |'''659.429''' |'''657.878''' |'''637.789''' |- !Вкупно осигурени лица !1.854.406 !1.856.738 !1.839.537 |} Во структурата на осигуреници, 65% се лицата кои се носители на осигурување или кои од своите приходи издвојуваат средства за придонес за здравствено осигурување или за нив некоја институција односно организација го уплатува придонесот за здравствено осигурување. Останатите 35% се лица кои, согласно ''Законот за здравствено осигурување'', се здравствено осигурени како членови на семејство, односно тоа се сопруг/сопруга, деца до 18 години или до завршување на образование најдоцна до 26 години. Согласно поставеноста на македонскиот систем, овие лица не плаќаат придонес, но имаат право на здравствено осигурување преку својот член на семејството кој е носител на здравственото осигурување.<ref name=":0" /> == Финансирање == Приходите на Фондот за здравствено осигурување се обезбедуваат од придонеси од [[плата]]. Покрај придонесот од плати, за дел од категориите на осигуреници придонесот го уплатуваат дел од институциите на државата, односно: [[Агенција за вработување на Македонија|Агенцијата за вработување]] за невработените кои примаат паричен надоместок; [[Министерство за социјална политика, демографија и млади на Македонија|Министерство за социјална политика]] за осигурениците со социјални права; [[Фонд на пензиското и инвалидското осигурување на Македонија|Фондот за пензиско и инвалидско осигурување]] за пензионерите; [[Министерство за здравство на Македонија|Министерството за здравство]] за „неосигурените“. {{Pie chart | caption= Структура на остварените приходи на ФЗОРСМ во 2024 година. | label1 = Придонеси од плати | value1 = 60.43 | color1 = darkgreen | label2 = Приход од ПИОМ за пензионери | value2 = 19.57 | color2 = brown | label3 = Приходи од МТСП за породилни отсуства | value3 = 8.67 | color3 = #08f | label4 = Приходи од МЗ за „неосигурени“ | value4 = 8.26 | color4 = lightgreen | other = yes | other-color = silver }} {| class="wikitable toptextcells" |+ Структура на остварените приходи на ФЗОРСМ во 2024 година<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://fzo.org.mk/sites/default/files/fzo/izvestai/godisen-izvestaj-2024-konecen.pdf|title=Фонд за здравствено осигурување на Република Северна Македонија - Годишен извештај 2024 година}}</ref> |- ! Приход !! Остварени приходи во 2024<br> во (000) денари !% на учество |- ! Даночни приходи !! 43.881.843 !! 88,84% |- |Придонеси од бруто плати и надоместоци | style="text-align: right;" |29.848.811 | style="text-align: right;" |60,43% |- |Придонеси од АВРМ | style="text-align: right;" |119.499 | style="text-align: right;" |0,24% |- |Приход од ПИОМ | style="text-align: right;" |9.664.564 | style="text-align: right;" |19,57% |- |Приходи од МЗ | style="text-align: right;" |4.079.999 | style="text-align: right;" |8,26% |- |Приходи од МТСП | style="text-align: right;" |168.969 | style="text-align: right;" |0,34% |- ! Неданочни приходи !! 628.302 !! 1,27% |- |Приход од Партиципација | style="text-align: right;" |513.416 | style="text-align: right;" |1,04% |- |Други приходи | style="text-align: right;" |114.886 | style="text-align: right;" |0,23% |- ! Трансфери и донации !! 4.882.027 !! 9,88% |- |Приходи од МТСП (породилни отсуства) | style="text-align: right;" |4.283.653 | style="text-align: right;" |8,67% |- |Пренесен вишок на приходи од претходната година | style="text-align: right;" |598.374 | style="text-align: right;" |1,21% |} == Поврзано == * [[Министерство за здравство на Република Македонија]] * [[Фонд за пензиско и инвалидско осигурување на Македонија]] == Наводи == {{reflist|2}} == Надворешни врски == * [http://www.fzo.org.mk Официјална страница на ФЗО] * [https://moeosiguruvanje.fzo.org.mk/ Мое осигурување] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20161013094346/https://moeosiguruvanje.fzo.org.mk/ |date=2016-10-13 }} {{Органи на Владата на РМ}} {{Македонско здравство}} [[Категорија:Министерство за здравство на Република Македонија]] [[Категорија:Здравство во Македонија]] m8e4h84b69jt6dedl97v7tr8b7xumtw Портал:Хемија/Избрана статија 100 62523 5599512 4946295 2026-07-23T22:32:46Z Nikkelo 131577 поправени мртви линкови - анаероб и ковалентна врска 5599512 wikitext text/x-wiki [[Податотека:O-TableImage.svg|десно|150п]] '''[[Кислород]]''' — [[хемиски елемент]] во [[периодниот систем]]. Го има симболот '''О''' и [[атомски број]] 8. Зборот кислород доаѓа од двата [[старогрчки]] зборови οξυς (оксис) = киселина и γεινομαι (геиномаи) = содржи. Ова име било избрано бидејќи во периодот во кој бил детерминиран кислородот (доцниот [[18 век]]), се мислело дека сите [[киселини]] содржат кислород. Овој хемиски елемент е доста распространет и може да се најде не само на [[Земјата]], но и низ целата [[вселена]], најчесто [[ковалентна врска|ковалентно]] сврзан со други елементи. Несврзаниот кислород (најчесто нарекуван и молекуларен кислород или O<sub>2</sub>, [[двоатомска молекула]]) се појавил уште во [[палеопротерозоикот]] (пред меѓу 2500 милиони години и 1600 милиони години) и како производ од [[метаболизмот]] на раните [[анаероб|анаероби]] ([[археи]] и [[бактерии]]). ''[[Кислород|Прочитајте повеќе]]''<noinclude>[[Категорија:Портал:Хемија]]</noinclude> r3avpunrqggt7o0tpowsjqos9d73kge Портал:Хемија/Избрана слика 100 62529 5599510 846547 2026-07-23T22:30:09Z Nikkelo 131577 поправени мртви линкови 5599510 wikitext text/x-wiki [[Image:Carboxylic-acid-group-3D.png‎ |center|210px]] <center>[[Карбоксилна киселина|Карбоксилните киселини]] се [[органски киселини]] чија [[функционална група]] е карбоксилната група (-COOH). ''[[Карбоксилна киселина|Прочитајте повеќе]]'' jkemdu1tc9m37k58kbtwlk0frsc4js0 Одредишта на Turkish Airlines 0 63957 5599514 5554687 2026-07-23T22:41:53Z Ushuaia1 18926 5599514 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Turkish Airlines destinations.svg|мини|десно|370п|Карта на одредишта на Тurkish Airlines]] Список на одредишта што ги опслужува [[Turkish Airlines]]: == [[Азија]] == === Средна Азија === * [[Авганистан]] **[[Кабул]] **[[Мазари Шариф|Мазари Шариф (Мазар-е Шариф)]] * [[Казахстан]] ** [[Актау]] ** [[Алмати]] ([[Аеродром Алмати]]) ** [[Атирау]] ** [[Караганда]] ** [[Нур-Султан]] ([[Аеродром „Нурсултан Назарбаев“]]) ** [[Туркестан]] * [[Киргистан]] ** [[Бишкек]] ([[Аеродром Манас Бишкек]]) * [[Монголија]] ** [[Улан Батор]] * [[Таџикистан]] ** [[Душанбе]] ([[Аеродром Душанбе]]) * [[Туркменистан]] ** [[Ашхабад]] ([[Аеродром Ашгабат]]) ** [[Туркменбаши]] * [[Узбекистан]] ** [[Бухара]] ** [[Навои]] - Карго ** [[Самарканд]] ** [[Ташкент]] ([[Аеродром Ташкент]]) ** [[Урганч]] ** [[Фергана]] === Источна Азија === * [[Јапонија]] ** [[Осака]] ** [[Токио]] ([[Аеродром Токио Нарита]]) ** [[Токио]] ([[Аеродром Токио Ханеда]]) * [[Јужна Кореја]] ** [[Сеул]] ([[Аеродром Сеул Инчеон]]) * [[Кина]] ** [[Гуангџоу]] ([[Аеродром Гуангџоу]]) ** [[Пекинг]] ([[Аеродром Пекинг]]) ** [[Сиан]] ** [[Урумчи]] - Карго ** [[Ченгду]] ** [[Џенгџоу]] - Карго ** [[Шангај]] ([[Аеродром Пудунг]]) ** [[Шенџен]] - Карго * [[Макао]] ** [[Макао]] - Карго * [[Република Кина|Тајван]] ** [[Тајпеј]] * [[Хонгконг]] ** [[Хонгконг]] ([[Аеродром Чеп Лап Кок]]) === Југозападна Азија === * [[Бахреин]] ** [[Бахреин]] ([[Аеродром Бахреин]]) * [[Израел]] ** [[Тел Авив]] ([[Аеродром Бен Гурион Тел Авив]]) * [[Ирак]] ** [[Арбил]] ([[Аеродром Арбил]]) ** [[Багдад]] ([[Аеродром Багдад]]) ** [[Басра]] ([[Аеродром Басра]]) ** [[Киркук]] ** [[Наџаф]] ** [[Сулејманија]] * [[Иран]] ** [[Ахваз]] ** [[Исфахан]] ** [[Мешхед]] ([[Аеродром Мешхед]]) ** [[Тебриз]] ([[Аеродром Тебриз]]) ** [[Техеран]] ([[Аеродром Техеран]]) ** [[Урмија]] ** [[Шираз]] ([[Аеродром Шираз]]) * [[Јордан]] ** [[Акаба]] ** [[Аман]] ([[Аеродром Кралица Ала Аман]]) * [[Катар]] ** [[Доха]] ([[Аеродром Доха]]) * [[Кувајт]] ** [[Кувајт]] ([[Аеродром Кувајт]]) * [[Либан]] ** [[Бејрут]] ([[Аеродром Рафик Харири Бејрут]]) * [[Обединети Арапски Емирати]] ** [[Абу Даби]] ([[Аеродром Абу Даби]]) ** [[Дубаи]] ([[Аеродром Ал Мактум]]) - Карго ** [[Дубаи]] ([[Аеродром Дубаи]]) ** [[Шарџа]] * [[Оман]] ** [[Мускат]] ([[Аеродром Мускат]]) * [[Саудиска Арабија]] ** [[Дамам|Дамам (Дахран)]] ** [[Јанбу]] ** [[Касим|Касим (Бураида)]] ** [[Медина]] ([[Аеродром Принц Мохамед Бин Абдула]]) ** [[Ријад]] ([[Аеродром Крал Кхалид]]) ** [[Таиф]] ** [[Џеда]] ([[Аеродром Крал Абдула]]) * [[Сирија]] ** [[Алеп]] ** [[Дамаск]] === Југоисточна Азија === * [[Виетнам]] ** [[Ханој]] ** [[Хо Ши Мин (град)|Хо Ши Мин (Сајгон)]] ([[Аеродром Сајгон]]) * [[Индонезија]] ** [[Денпасар]] ** [[Џакарта]] ([[Аеродром Џакарта]]) * [[Камбоџа]] ** [[Пном Пен]] ([[Аеродром Пном Пен]]) * [[Малезија]] ** [[Куала Лумпур]] * [[Сингапур]] ** [[Сингапур]] ([[Аеродром Чанги]]) * [[Тајланд]] ** [[Бангкок]] ([[Аеродром Суваранамуби]]) ** [[Пукет]] * [[Филипини]] ** [[Манила]] ** [[Себу]] === Јужна Азија === * [[Бангладеш]] ** [[Дака]] ([[Аеродром Дака]]) * [[Индија]] ** [[Ахмедабад]] - Карго ** [[Бангалор]] - Карго ** [[Делхи]] ([[Аеродром Индира Ганди]]) ** [[Мумбаи]] ([[Аеродром Чатрапати Шиваџи]]) ** [[Хајдерабад]] ([[Аеродром Хајдерабад]]) - Карго ** [[Ченај]] - Карго * [[Малдиви]] ** [[Мале]] * [[Непал]] ** [[Катманду]] * [[Пакистан]] ** [[Исламабад]] ** [[Карачи]] ([[Аеродром Џинах]]) ** [[Лахор]] * [[Шри Ланка]] ** [[Коломбо]] == [[Африка]] == * [[Ангола]] ** [[Луанда]] * [[Алжир]] ** [[Алжир]] ([[Аеродром Хуари Будемине Алжир]]) ** [[Константин (Алжир)|Константин]] ** [[Оран]] * [[Бенин]] ** [[Котону]] * [[Брег на Слоновата Коска]] ** [[Абиџан]] * [[Буркина Фасо]] ** [[Уагадугу]] * [[Габон]] ** [[Либрвил]] * [[Гамбија]] ** [[Банџул]] * [[Гана]] ** [[Акра]] ([[Аеродром Акра]]) * [[Гвинеја]] ** [[Конакри]] * [[Египет]] ** [[Александрија]] ([[Аеродром Борг ел Араб]]) ** [[Каиро]] ([[Аеродром Каиро]]) ** [[Луксор]] ** [[Хургада]] ** [[Шарм ел Шеик]] * [[Екваторска Гвинеја]] ** [[Малабо]] * [[Еритреја]] ** [[Асмара]] * [[Етиопија]] ** [[Адис Абеба]] ([[Аеродром Боле]]) * [[Замбија]] ** [[Лусака]] * [[Јужен Судан]] ** [[Џуба]] * [[Јужна Африка]] ** [[Дурбан]] ** [[Јоханесбург]] ([[Аеродром Тамбо Јоханесбург]]) ** [[Кејптаун]] ([[Аеродром Кејптаун]]) * [[Камерун]] ** [[Дуала]] ** [[Јаунде]] * [[Кенија]] ** [[Момбаса]] ** [[Најроби]] ([[Аеродром Најроби]]) * [[Комори]] ** [[Морони]] * [[Република Конго|Конго]] ** [[Понт Ноар]] * [[Демократска Република Конго|Конго Дем]] ** [[Киншаса]] * [[Либерија]] ** [[Монровија]] * [[Либија]] ** [[Бенгази]] ** [[Мисурата]] ** [[Триполи]] ([[Аеродром Митига]]) * [[Мавританија]] ** [[Нуакшот]] * [[Маврициус]] ** [[Махебург]] * [[Мадагаскар]] ** [[Антананариво]] * [[Мали]] ** [[Бамако]] * [[Мароко]] ** [[Казабланка]] ([[Аеродром Мохамед Петти Казабланка]]) ** [[Маракеш]] * [[Мозамбик]] ** [[Мапуто]] * [[Намибија]] ** [[Виндхук]] - Карго * [[Нигер]] ** [[Нијамеј]] * [[Нигерија]] ** [[Абуџа]] ** [[Кано]] - Карго ** [[Лагос]] ([[Аеродром Муртала Мохамед Лагос]]) ** [[Порт Харкурт]] * [[Руанда]] ** [[Кигали]] * [[Сејшели]] ** [[Мае]] * [[Сенегал]] ** [[Дакар]] ([[Аеродром Јоф]]) * [[Сиера Леоне]] ** [[Фритаун]] * [[Сомалија]] ** [[Могадишу]] * [[Судан]] ** [[Картум]] ([[Аеродром Картум]]) ** [[Порт Судан]] * [[Танзанија]] ** [[Дар ес Салам]] ([[Аеродром Дар ес Салам]]) ** [[Килиманџаро]] ** [[Занзибар]] * [[Тунис]] ** [[Тунис]] ([[Аеродром Картагена Тунис]]) * [[Уганда]] ** [[Кампала]] ([[Аеродром Ентебе]]) * [[Џибути]] ** [[Џибути (град)|Џибути]] * [[Чад]] ** [[Нџамена]] == [[Европа]] == * [[Австрија]] ** [[Виена]] ([[Аеродром Виена]]) ** [[Грац]] ** [[Салцбург]] * [[Азербејџан]] ** [[Баку]] ([[Аеродром Баку|Аеродром Хејдар Алиев Баку]]) ** [[Ганџа]] ** [[Нахичеван]] ([[Аеродром Нахичеван]]) * [[Албанија]] ** [[Тирана]] ([[Аеродром Мајка Тереза]]) * [[Белгија]] ** [[Брисел]] ([[Аеродром Брисел]]) * [[Белорусија]] ** [[Минск]] ([[Аеродром Минск]]) * [[Босна и Херцеговина]] ** [[Сараево]] ([[Аеродром Сараево]]) * [[Бугарија]] ** [[Варна]] ([[Аеродром Варна]]) ** [[Софија]] ([[Аеродром Софија]]) * [[Данска]] ** [[Билунд]] ** [[Копенхаген]] ([[Аеродром Копенхаген]]) * [[Германија]] ** [[Берлин]] ([[Аеродром Берлин-Бранденбург]]) ** [[Бремен]] ** [[Диселдорф]] ([[Аеродром Диселдорф]]) ** [[Карлсруе]]/[[Баден-Баден]] ** [[Келн]] ([[Аеродром Келн/Бон]]) ** [[Лајпциг]] ** [[Минстер]]/[[Оснабрик]] ** [[Минхен]] ([[Аеродром Минхен]]) ** [[Нирнберг]] ([[Аеродром Нирнберг]]) ** [[Фридрихсхафен]] ** [[Франкфурт]] ([[Аеродром Франкфурт]]'') ** [[Хамбург]] ([[Аеродром Хамбург]]) ** [[Хановер]] ([[Аеродром Хановер]]) ** [[Штутгарт]] ([[Аеродром Штутгарт]]) * [[Грузија]] ** [[Батуми]] ([[Аеродром Батуми]]) ** [[Тбилиси]] ([[Аеродром Тбилиси]]) * [[Грција]] ** [[Атина]] ([[Аеродром Елефтерос Венизелос]]) ** [[Солун]] * [[Естонија]] ** [[Талин]] * [[Ерменија]] ** [[Ереван]] * [[Ирска]] ** [[Даблин]] ([[Аеродром Даблин]]) ** [[Шенон]] - Карго * [[Италија]] ** [[Бари]] ** [[Бергамо]] ** [[Болоња]] ([[Аеродром Болоња]]) ** [[Венеција]] ([[Аеродром Марко Поло Венеција]]) ** [[Катанија]] ** [[Милано]] ([[Аеродром Милано Малпенза]]) ** [[Неапол]] ** [[Палермо]] ** [[Пиза]] ** [[Рим]] ([[Аеродром Рим Фјумичино]]) ** [[Торино]] * [[Косово]] ** [[Приштина]] ([[Аеродром Приштина]]) * [[Летонија]] ** [[Рига]] ([[Аеродром Рига]]) * [[Литванија]] ** [[Вилнус]] * [[Луксембург]] ** [[Луксембург (град)|Луксембург]] * [[Македонија]] ** [[Охрид]] ([[Аеродром Свети Апостол Павле]]) ** [[Скопје]] ([[Аеродром Скопје]]) * [[Малта]] ** [[Валета]] * [[Молдавија]] ** [[Кишинев]] ([[Аеродром Кишинев]]) * [[Норвешка]] ** [[Осло]] ([[Аеродром Осло Гардермун]]) * [[Обединето Кралство]] ** [[Бирмингем]] ([[Аеродром Бирмингем]]) ** [[Единбург]] ** [[Лондон]] *** ([[Аеродром Лондон Гетвик]]) *** ([[Аеродром Лондон Станстед]]) *** ([[Аеродром Лондон Лутон]]) - Карго *** ([[Аеродром Лондон Хитроу]]) ** [[Манчестер]] ([[Аеродром Манчестер]]) * [[Полска]] ** [[Варшава]] ([[Аеродром Фредерик Шопен Варшава]]) ** [[Краков]] * [[Португалија]] ** [[Лисабон]] ([[Аеродром Лисабон]]) ** [[Порто]] * [[Романија]] ** [[Букурешт]] ([[Аеродром Букурешт]]) ** [[Клуж-Напока]] ([[Аеродром Клуж-Напока]]) ** [[Констанца (округ)|Констанца]] ([[Аеродром Констанца]]) ** [[Темишвар]] * [[Русија]] ** [[Воронешка област|Воронеж]] ([[Аеродром Воронеж]]) ** [[Екатеринбург]] ([[Аеродром Колцово]]) ** [[Казањ]] ([[Аеродром Казањ]]) ** [[Калининград]] ** [[Краснодарски крај|Краснодар]] ** [[Москва]] ([[Аеродром Москва-Домодедово]]) ** [[Москва]] ([[Аеродром Москва Внуково]]) ** [[Москва]] ([[Аеродром Москва-Шереметјево]]) - Карго ** [[Омск]] ** [[Перм]] ** [[Ростов]] ([[Аеродром Ростов-на-Дон]]) ** [[Самара]] ** [[Санкт Петербург]] ([[Аеродром Пулково]]) ** [[Сочи]] ([[Аеродром Сочи]]) ** [[Ставропол]] ([[Аеродром Ставропол]]) ** [[Сургут]] ** [[Тјумењ]] ** [[Уфа]] ([[Аеродром Уфа]]) ** [[Чељабинск]] * [[Северен Кипар]] ** [[Никозија]] ([[Аеродром Еркан]]) * [[Словачка]] ** [[Кошице]] ([[Аеродром Кошице]]) * [[Словенија]] ** [[Љубљана]] ([[Аеродром Љубљана]]) * [[Србија]] ** [[Белград]] ([[Аеродром Белград]]) * [[Турција]] ** [[Агри]] ([[Аеродром Агри]]) ** [[Адана]] ([[Аеродром Адана]]) ** [[Адијаман]] ([[Аеродром Адијаман]]) ** [[Алања]] ** [[Амасија]] ([[Аеродром Мерфизон]]) ** [[Анкара]] ([[Аеродром Анкара]]) ** [[Анталија]] ([[Аеродром Анталија]]) ** [[Батман]] ([[Аеродром Батман]]) ** [[Бинѓол (покраина)|Бинѓол]] ([[Аеродром Бинѓол]]) ** [[Бодрум]] ([[Аеродром Бодрум]]) ** [[Бурса]] ** [[Ван]] ([[Аеродром Ферит Мелен]]) ** [[Газиантеп]] ([[Аеродром Огјузели]]) ** [[Даламан]] ([[Аеродром Даламан]]) ** [[Денизли]] ([[Аеродром Чардак Денизли]]) ** [[Дијарбакир]] ([[Аеродром Дијарбакир]]) ** [[Едремит]] ** [[Елазиг]] ([[Аеродром Елазиг]]) ** [[Ерзинчан]] ([[Аеродром Ерзинчан]]) ** [[Ерзурум]] ([[Аеродром Ерзурум]]) ** [[Ескишехир]] ** [[Зонгулдак (покраина)|Зонгулдак]] ** [[Игдир]] ** [[Измир]] ([[Аеродром Аднан Мендерес]]) ** [[Испарта]] ** [[Истанбул]] *** ([[Аеродром Истанбул]]) '''Централа''' *** ([[Аеродром Истанбул Ататурк]]) - Карго *** ([[Аеродром Сабиха Гокчен]]) '''Фокус Аеродром''' ** [[Кајзери]] ([[Аеродром Еркиле]]) ** [[Карс]] ([[Аеродром Карс]]) ** [[Кастамону]] ([[Аеродром Кастамону]]) ** [[Кахраманмарас]] ([[Аеродром Кахраманмарас]]) ** [[Конија]] ([[Аеродром Конија]]) ** [[Коџаели (покраина)|Коџаели]] ** [[Ќутахија]] ** [[Малатија]] ([[Аеродром Ерхач]]) ** [[Мардин]] ([[Аеродром Мардин]]) ** [[Муш]] ([[Аеродром Муш]]) ** [[Невзехир]] ([[Аеродром Кападокија]]) ** [[Орду (покраина)|Орду]]/[[Гиресун (покраина)|Гиресун]] ** [[Ризе (покраина)|Ризе]]/[[Артвин (покраина)|Артвин]] ** [[Родосто]] ([[Аеродром Чорлу]]) ** [[Самсун]] ([[Аеродром Чаршамба]]) ** [[Санлиурфа]] ([[Аеродром Санлиурфа]]) ** [[Сивас]] ([[Аеродром Сивас]]) ** [[Синоп]] ([[Аеродром Синоп]]) ** [[Сирт (покраина)|Сирт]] ** [[Тарс]] ** [[Токат]] ** [[Трабзон]] ([[Аеродром Трабзон]]) ** [[Ушак]] ** [[Хаќари (покраина)|Хаќари]] ** [[Хатај]] ([[Аеродром Хатај]]) ** [[Чанаккале (покраина)|Чанаккале]] ([[Аеродром Чанаккале]]) ** [[Шрнак (покраина)|Шрнак]] ([[Аеродром Шрнак]]) * [[Украина]] **[[Днепар (град)|Днипро]] ([[Аеродром Днипро]]) ** [[Запорожје]] ** [[Киев]] ([[Аеродром Киев]]) ** [[Лавов]] ([[Аеродром Лавов]]) ** [[Николаев]] ** [[Одеса]] ([[Аеродром Одеса]]) ** [[Харков]] ** [[Херсон]] * [[Унгарија]] ** [[Будимпешта]] ([[Аеродром Будимпешта]]) * [[Финска]] ** [[Рованиеми]] ** [[Хелсинки]] ([[Аеродром Ванта]]) * [[Франција]] ** [[Бордо]] ([[Аеродром Бордо]]) ** [[Лион]] ([[Аеродром Лион]]) ** [[Марсеј]] ** [[Ница]] ([[Аеродром Ница]]) ** [[Париз]] ([[Аеродром Париз Де Гол]]) ** [[Стразбур]] ** [[Тулуза]] * [[Холандија]] ** [[Амстердам]] ([[Аеродром Амстердам]]) ** [[Мастрихт]] ([[Аеродром Мастрихт]]) - Карго * [[Хрватска]] ** [[Дубровник]] ** [[Загреб]] ([[Аеродром Загреб]]) * [[Црна Гора]] ** [[Подгорица]] ([[Аеродром Подгорица]]) ** [[Тиват]] * [[Чешка]] ** [[Прага]] ([[Аеродром Прага]]) * [[Швајцарија]] ** [[Базел]] ([[Аеродром Базел/Милуз]]) ** [[Женева]] ([[Аеродром Женева]]) ** [[Цирих]] ([[Аеродром Цирих]]) * [[Шведска]] ** [[Гетеборг]] ([[Аеродром Гетеборг]]) ** [[Стокхолм]] ([[Аеродром Стокхолм Арланда]]) * [[Шпанија]] ** [[Барселона]] ([[Аеродром Ел Прат Барселона]]) ** [[Билбао]] ** [[Валенсија (град)|Валенсија]] ** [[Мадрид]] ([[Аеродром Мадрид Барахас]]) ** [[Малага]] ** [[Севиља]] == [[Јужна Америка]] == * [[Аргентина]] ** [[Буенос Аирес]] * [[Бразил]] ** [[Саун Пауло]] ([[Аеродром Саун Пауло]]) * [[Венецуела]] ** [[Каракас]] * [[Еквадор]] ** [[Кито]] - Карго * [[Колумбија]] ** [[Богота]] * [[Чиле]] ** [[Сантјаго]] == [[Северна Америка]] == * [[Канада]] ** [[Ванкувер]] ** [[Монтреал]] ** [[Торонто]] ([[Аеродром Торонто]]) * [[Куба]] ** [[Хавана]] * [[Мексико]] ** [[Канкун]] ** [[Мексико (град)|Мексико]] * [[Панама]] ** [[Панама (град)|Панама]] * [[Соединети Американски Држави]] ** [[Атланта (Џорџија)|Атланта]] ** [[Бостон]] ([[Аеродром Бостон]]) ** [[Вашингтон]] ([[Аеродром Вашингтон]]) ** [[Далас]] ** [[Денвер]] ** [[Детроит]] ** [[Колумбус]] - Карго ** [[Лос Анџелес]] ([[Аеродром Лос Анџелес]]) ** [[Мајами]] ** [[Њуарк]] ** [[Њујорк]] ([[Аеродром Њујорк Кенеди]]) ** [[Сан Франциско]] ([[Аеродром Сан Франциско]]) ** [[Сиетл]] ** [[Хјустон]] ** [[Чикаго]] ([[Аеродром Чикаго О’Хара]]) == [[Океанија]] == * [[Австралија]] ** [[Мелбурн]] ** [[Сиднеј]] [[Категорија:Одредишта на авиопревозници]] 36ijyi0nqcfi18rkb13dn6kzo6upcxy Шаховска олимпијада 2008 0 69376 5599571 5508443 2026-07-24T06:13:54Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599571 wikitext text/x-wiki [[Податотека:SO VE dt gro§ R TZ.jpg|right|thumb|220px|Логото на 38. шаховска олимпијада]] [[Податотека:Dresden Kongresszentrum 1.jpg|300px|мини|Поглед кон Конгресниот центар во Дрезден, место на одржување на настанот]] '''Шаховската олимпијада 2008''' или официјално '''XXXVIII шаховска олимпијада''' се одржа од [[12 ноември|12]] до [[25 ноември]] [[2008]] во [[Дрезден]], [[Германија]].<ref>[http://www.fide.com/calendar/fidecalendar.phtml Календар на ФИДЕ за 2008]</ref> На Олимпијадата учествуваа екипи од 152 земји, кои беа надгледувани од околу 150 судии. Од местото на настанот известуваа околу 400 новинари. Покровител на Шаховската олимпијада 2008 беше германскиот претседател [[Хорст Келер]]. Претседател на организациониот комитет беше [[Винфрид Леман]], шеф за извршување на активностите беше [[Јорн Ферлегер]], а дирректор на турнирот беше [[Дирк Јордан]]. Место на настанот беше конгресниот ценнтар во Дрезден. Од крајот на февруари, знамето на Олимпијадата беше подигнато високо над зградата на градската управа. Главен спонзор на настанот е [[EnBW Energie Baden-Württemberg|EnBW]]. == Избор == Градот Дрезден ја доби организацијата на 38. шаховска олимпијада во октомври 2004 од страна на ФИДЕ по претходната успешната кандидатура. На 7 април 2005, советот ја потврди организацијата и апочнаа финансиските активности, а на 21 април 2005, градоначалникот на Дрезден Инголф Росберг и претседателот на Германската шаховска федерација Алфред Шлиа ја отворија организационата установа. == Правила на „реформската олимпијада“ == Учество земаа вкупно 275 екипи од 152 земји, од кои 156 машки и 119 женски. Со тоа, ова беше досега најголемата Шаховска олимпијада. На оваа шаховска олимпијада беа направени доста измени во правилата во однос на претходните турнири, што говори за една „реформска олимпијада“. Секоја екипа се состои од 4 натпреварувачи и еден резервен натпреварувач, што беше различно во минатото кога беа дозволени 2 резервни натпреварувачи. Се одржаа 11 круга на натпреварување, за разлика од претхиодните 13 или 14 во [[швајцарски систем]]. И принципот на извлекување беше изменет и за првпат екипниот рејтинг ја даваше почетната оцена. Освен тоа, нов беше и принципот на понудување [[реми]] за време на првите 30 потези. Натпреварувачот мора пред да започне партијата да биде присутен пред таблата, инаку ќе ја изгуби партијата.<ref>[https://web.archive.org/web/20080609234632/http://dresden2008.de/deutsch/index.php?option=com_content&task=view&id=347&Itemid=1 ''ФИДЕ објави значајни промени на правилата за Шаховската олимпијада''], Објавено од ''dresden2008.de'', 4 јуни 2008</ref> Шахистите имаат 90 минути за размислување за првите 40 потези и уште 30 аз остатокот од партијата, со додавање по 30 секунди по секој одигран потег. == Лого == Логото за 38. шаховска олимпијада во Дрезден беше шарено и едноставно, но истовремено ја опишуваше кралската игра. Симболот на најважната фигура во играта, пешакот се темели на апстрактната, но посебна интерпретација на еден од најпознатите Дрезденски меѓници: Портата на крунисаниот тиранин. За графичкиот дизајн на логото, а и за графичките ефекти за целата Олимпијада е одговорна рекламната компанија [[Knopek & Clauß]] чијашто активност е и во објавувањето на графичките материјали во медиумите. == Олимписки судии == Извршниот шеф на судиите за Олимпијадата во [[Дрезден]], [[Клаус Девентер]] го објави списокот од 51 германски судија<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://dresden2008.de/english/files/Liste%20der%20deutschen%20SR.pdf/%D0%9B%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0 |title=на германски судии номинирани за Шаховската олимпијада - 2008 во Дрезден |accessdate=2008-11-02 |archive-date=2024-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240607214445/http://dresden2008.de/english/files/Liste%20der%20deutschen%20SR.pdf/%D0%9B%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0 |url-status=dead }}</ref> номинирани за турнирот. Од нив 13 судии, меѓу кои и самиот Клаус имаат меѓународна лиценца. == Резултати == === Екипно === ==== Машка конкуренција ==== {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- !Пласман !Земја ! Победи ! Реми ! Порази !Бодови !Бодови од табла |- ! [[златен медал|1.]] | bgcolor="#ffffbf"| {{ЈЕР}} |9 |1 |1 |'''19''' |31.0 |- ! [[сребрен медал|2.]] | bgcolor="#dfdfdf"| {{ИЗР}} |8 |2 |1 |'''18''' |28.0 |- ! [[бронзен медал|3.]] | bgcolor="#ffdf9f"| {{САД}} |8 |1 |2 |'''17''' |29.0 |- ! 4. | {{УКР}} |7 |3 |1 |'''17''' |25.5 |- ! 5. | {{РУС}} |7 |2 |2 |'''16''' |27.0 |- ! 6. | {{АЗЕ}} |7 |2 |2 |'''16''' |29.0 |- ! 7. | {{КИН}} |7 |2 |2 |'''16''' |27.0 |- ! 8. | {{УНГ}} |7 |2 |2 |'''16''' |27.5 |- ! 9. | {{ВИЈ}} |7 |2 |2 |'''16''' |29.0 |- ! 10. | {{ШПА}} |7 |2 |2 |'''16''' |27.5 |} ==== Женска конкуренција ==== {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- !Пласман !Земја ! Победи ! Реми ! Порази !Бодови !Бодови од табла |- ! [[златен медал|1.]] | bgcolor="#ffffbf"| {{ГРУ}} |8 |2 |1 |'''18''' |31.0 |- ! [[сребрен медал|2.]] | bgcolor="#dfdfdf"| {{УКР}} |7 |4 |0 |'''18''' |30.0 |- ! [[бронзен медал|3.]] | bgcolor="#ffdf9f"| {{САД}} |8 |1 |2 |'''17''' |30.5 |- ! 4. | {{РУС}} |7 |3 |1 |'''17''' |29.5 |- ! 5. | {{ПОЛ}} |8 |1 |2 |'''17''' |27.5 |- ! 6. | {{ЕРМ}} |8 |0 |3 |'''16''' |28.0 |- ! 7. | {{СРБ}} |7 |2 |2 |'''16''' |26.5 |- ! 8. | {{КИН}} |6 |3 |2 |'''15''' |27.5 |- ! 9. | {{ИЗР}} |6 |3 |2 |'''15''' |27.5 |- ! 10. | {{БЛР}} |6 |3 |2 |'''15''' |29.5 |} === Поединечно === ==== Машка конкуренцијаа ==== {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- !Пласман !Име и презиме ! Рејтинг ! Резултат !Оценет рејтинг |- ! [[златен медал|1.]] | bgcolor="#ffffbf"| [[Податотека:Flag_of_Armenia.svg‎|20п]] [[Габриел Саргисјан]] |2642 |9/11 |'''2869''' |- ! [[сребрен медал|2.]] | bgcolor="#dfdfdf"| [[Податотека:Flag_of_Hungary.svg|20п]] [[Петар Леко]] |2747 |7.5/10 |'''2834''' |- ! [[бронзен медал|3.]] | bgcolor="#ffdf9f"| [[Податотека:Flag_of_Israel.svg‎|20п]] [[Борис Гелфанд]] |2719 |7.5/10 |'''2833''' |} ==== Женска конкуренција ==== {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- !Пласман !Име и презиме ! Рејтинг ! Резултат !Оценет рејтинг |- ! [[златен медал|1.]] | bgcolor="#ffffbf"| [[Податотека:Flag_of_Georgia.svg‎|20п]] [[Маја Чибурданидзе]] |2489 |7.5/9 |'''2715''' |- ! [[сребрен медал|2.]] | bgcolor="#dfdfdf"| [[Податотека:Flag_of_Poland.svg|20п]] [[Јоана Мајдан]] |2284 |9.5/11 |'''2621''' |- ! [[бронзен медал|3.]] | bgcolor="#ffdf9f"| [[Податотека:Flag_of_Ecuador.svg‎|20п]] [[Марта Лорена Фјера-Бакеро]] |2361 |7.5/8 |'''2613''' |} == Интересно == * На 13 март 2008 е одлучено во Германија да се издаваат годишни поштенски марки со шаховски мотив, во чест на Шаховската олимпијада во Дрезден. * Градот Дрезден е петтиот германски град-домаќин на една Шаховска олимпијада. Пред него домаќини биле и [[Хамбург]] (1930), [[Минхен]] (1958), [[Лајпциг]] (1960) и [[Зиген]] (1970). * За Шаховската олимпијада се одржа турнир во компонирање на шаховски студии, кој треба да го означи одржувањето на Олимпијадата. == Наводи == <references/> == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20080115012444/http://www.dresden2008.de/english/ Официјално мрежно место] * [http://chess-results.info/tnr16314.aspx?art=0&lan=1&fed=NOR&flag=30&m=-1&zeilen=99999 Резултати] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110721192213/http://chess-results.info/tnr16314.aspx?art=0&lan=1&fed=NOR&flag=30&m=-1&zeilen=99999 |date=2011-07-21 }} (мажи) * [http://chess-results.info/tnr16315.aspx?art=0&lan=1&fed=NOR&flag=30&m=-1&zeilen=99999 Резултати] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110721192700/http://chess-results.info/tnr16315.aspx?art=0&lan=1&fed=NOR&flag=30&m=-1&zeilen=99999 |date=2011-07-21 }} (жени) == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 2008 година]] [[Категорија:Спортот во Дрезден]] cv1fzmy1d6xeppvao0e66lwqq8g5969 Врби 0 79043 5599655 4593449 2026-07-24T09:14:22Z Bjankuloski06 332 5599655 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = Врби | fossil_range = [[креда (период)|креда]] – [[холоцен|денес]] {{fossilrange|113|0}} <ref>{{наведено списание |last1=Daniel J. Peppe, Leo J. Hickey, Ian M. Miller, Walton A. Green |title=A Morphotype Catalogue, Floristic Analysis and Stratigraphic Description of the Aspen Shale Flora(Cretaceous–Albian) of Southwestern Wyoming |journal=Bulletin of the Peabody Museum of Natural History |date=2008 |volume=49 |issue=2 |doi=10.3374/0079-032X-49.2.181 |url=https://bioone.org/journals/bulletin-of-the-peabody-museum-of-natural-history/volume-49/issue-2/0079-032X-49.2.181/A-Morphotype-Catalogue-Floristic-Analysis-and-Stratigraphic-Description-of-the/10.3374/0079-032X-49.2.181.short|url-access=subscription }}</ref> | image = 20110716Salix alba.jpg | image_caption = [[Бела врба]] (''Salix alba'') | taxon = Salicaceae | authority = Mirb.<ref name="GRIN">{{нмс |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?985 |title=''Salicaceae'' Mirb., nom. cons. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=17 јануари 2003 |access-date=4 февруари 2010}}</ref> | subdivision_ranks = Потсемејства | subdivision_ref = <ref name="APGWEB">{{наведување |last=Stevens |first=P.F. |author-link=Peter F. Stevens|date=2015|orig-year=1st. Pub. 2001 |title=Angiosperm Phylogeny Website |url=http://www.mobot.org/mobot/research/apweb/|access-date=28 јануари 2021}}</ref> | subdivision = *[[Salicoideae]] *[[Samydoideae]] *[[Scyphostegioideae]] | synonyms = {{unbulleted list |Bembiciaceae |Caseariaceae |[[Flacourtiaceae]] |Homaliaceae |Poliothyrsidaceae |Prockiaceae |[[Samydaceae]] |[[Scyphostegia]]ceae }} }} '''Врби''' ([[науч.]] ''Salicaceae'') — [[семејство (биологија)|семејство]] на [[цветни растенија]] кое брои 57 [[род (биологија)|родови]] (според [[APG]]). Во [[Кронквистов систем|Кронквистовиот систем]], врбоцветните растенија беа сместени во свој посебен ред - ''Salicales'', со три рода - [[Врба|Врби]] (''Salix''), [[Тополи]] (''Populus'') и (''Chosenia''), но со истражувањата на APG, тие се вклучени во редот [[Малпигиовидни]] (''Malpighiales''). Додадените родови претходно биле класифицирани во фамилијата ''[[Flacourtiaceae]]'', а сега се сместени во различни фамилии поради нивното [[парафилија|парафилетично]] потекло - ''Bembiciaceae, Caseariaceae, Homaliaceae, Poliothyrsidaceae, Prockiaceae, Samydaceae'', и ''Scyphostegiaceae''. Фамилијата ''[[Samydaceae]]'' (заедно со ''Caseariaceae'') е одделна и може да е валиден таксон. ;Родови {| |- valign=top | * ''[[Abatia]]'' * ''[[Aphaerema]]'' * ''[[Azara]]'' * ''[[Banara]]'' * ''[[Bartholomaea]]'' * ''[[Bembicia]]'' * ''[[Bennettiodendron]]'' * ''[[Bivinia]]'' * ''[[Byrsanthus]]'' * ''[[Calantica]]'' * ''[[Carrierea]]'' * ''[[Casearia]]'' * ''[[Chosenia]]'' * ''[[Dissomeria]]'' * ''[[Dovyalis]]'' * ''[[Euceraea]]'' * ''[[Flacourtia]]'' * ''[[Hasseltia]]'' | * ''[[Hasseltiopsis]]'' * ''[[Hecatostemon]]'' * ''[[Hemiscolopia]]'' * ''[[Homalium]]'' * ''[[Idesia]]'' * ''[[Itoa]]'' * ''[[Laetia]]'' * ''[[Lasiochlamys]]'' * ''[[Ludia]]'' * ''[[Lunania]]'' * ''[[Macrohasseltia]]'' * ''[[Mocquerysia]]'' * ''[[Neopringlea]]'' * ''[[Neoptychocarpus]]'' * ''[[Olmediella]]'' * ''[[Oncoba]]'' * ''[[Ophiobotrys]]'' * ''[[Osmelia]]'' * ''[[Phyllobotryon]]'' | * ''[[Phylloclinium]]'' * ''[[Pineda]]'' * ''[[Pleuranthodendron]]'' * ''[[Poliothyrsis]]'' * ''[[Топола|Populus]]'' - [[топола]] * ''[[Priamosia]]'' * ''[[Prockia]]''<!-- AnnMOBotGard78:273 --> * ''[[Pseudoscolopia]]'' * ''[[Pseudosmelia]]'' * ''[[Ryania]]'' * ''[[Salix]]'' - [[врба]] * ''[[Samyda]]'' * ''[[Scolopia]]'' * ''[[Scyphostegia]]'' * ''[[Tetrathylacium]]'' * ''[[Tisonia]]'' * ''[[Trimeria]]'' * ''[[Xylosma]]'' * ''[[Zuelania]]'' |} ''[[Gerrardina]]'' (сега се смета за род во посебна фамилија - ''[[Gerrardinaceae]]'') <ref>Alford, M. H. (2006).Gerrardinaceae: нова фамилија од африкански цветни растенија со нерешена систематска положба меѓу ''Brassicales'', ''Huerteales'', ''Malvales'' и ''Sapindales''. ''Таксон'' 55(4):959–964</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Salicaceae}} * {{EOL}} * {{GRIN}} * {{Inaturalist-таксон|47567}} [[Категорија:Врби| ]] [[Категорија:Скриеносеменици]] 0ku6qr7ruehgam6mdrw3hmca8z33xzf Иван Георгов 0 79059 5599482 5473601 2026-07-23T21:24:09Z Buli 2648 5599482 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Иван Георгов | image = Ivan-Georgov.jpg | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = 7 јануари 1860 | birth_place = [[Велес]], [[Османлиска Империја]] | death_date = 13 август 1936 | death_place = [[Софија]], [[Царство Бугарија]] | other_names = | occupation = | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''Иван Андреев Георгов''' ({{langx|bg|Иван Андреев Георгов}}) — македонски педагог, научник, филозоф и историчар во [[Бугарија]] роден во [[Велес]], [[Македонија (регион)|Македонија]].<ref name="ReferenceA">Петър Чолов, "Български историци. Биографично-библиографски справочник", Академично издателство "Проф. Марин Дринов", София, 1999, стр. 68.</ref> == Животопис == [[Податотека:Ivan-Georgov-Present-Situation.jpg|thumb|right|200px|"Денешната положба во Македонија под грчка и српска власт и Општеството на народите", 1925.]] Роден е во {{роден во|Велес|}} на {{роден на|7|јануари|1860}} година. Син е на општествениот деец [[Андреј Георгов]] и брат на бугарскиот новинар и политичар [[Илија Георгов]]. Студирал во [[Јена]], [[Германија]], и [[Женева]], [[Швајцарија]]. Доктор по филозофија на универзитет во Јена. Во [[1889]] ги завршил студиите со докторат и се вратил во Бугарија, каде бил примен на педагошка работа во [[Софиски универзитет|Софискиот универзитет]]. Бил раководител на катедрата за историја на филозофските науки до [[1934]], декан на Факултетот за историја и филологија во [[1901]]-[[1902]] и [[1908]]-[[1909]], четири пати ректор на универзитетот ([[1898]]-[[1899]], [[1905]]-[[1906]], [[1916]]-[[1917]], [[1918]]-[[1919]]), а исто така член на [[Бугарска академија на науките|Бугарската академија на науките]] од [[1902]] година и раководител на одделот за историја и филозофија во академијата од [[1928]] до [[1936]]. Иван Георгов е еден од основачите и прв претседател на [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]] во периодот [[1923]]-[[1927]]. Умира во {{починал во|Софија|}} на {{починал на|13|август|1936}}.<ref name="ReferenceA"/> == Дела == * "Джордано Бруно", "Български преглед", 1900, 6 ("Џордано Бруно", "Бугарски преглед"). {{bg}} * "Няколко думи върху документите по историята на нашето Възраждане", "Периодическо списание" на Българското книжовно дружество, 1902, 63 ("Неколку зборови во врска со документите по историјата на нашата Преродба", "Периодическо списание" на Бугарското книжевно друштво). {{bg}} * „Що е съвест?“, 1903 ("Што е совест?"). {{bg}} * [http://strumski.com/biblioteka/?id=294 "Материали за речника на Велешкия говор", Сборник за народни умотворения и книжнина (СбНУ), 1904, 20 ("Материјали за речникот на Велешкиот говор", Зборник за народни умотворби и книжнина). {{bg}}] во "Библиотека Струмски" * „Първите начала на езиковия израз за самосъзнанието у децата“, 1905 ("Првите почетоци на јазичниот израз за самосознавање кај децата"). {{bg}} * [http://strumski.com/biblioteka/?id=310 „Материали по нашето Възраждане“, СбНУ, 1909, 24 („Материјали за нашата Преродба“). {{bg}}] во "Библиотека Струмски" * [http://strumski.com/biblioteka/?id=449 „Die bulgarische Nation und der Weltkrieg“, 1918, A. Hofmann & Co („Бугарската нација и Светската војna“). {{de}}] во "Библиотека Струмски" * „История на филозофията", Том 1 Древна филозофия, Том 4 Нова филозофия до Канта, Част 1 Нова филозофия до Хобса, 1925-1936 ("Историја на филозофијата", том 1 Древна филозофија, том 4 Нова филозофија до Кант, дел 1 Нова филозофија до Хобс). {{bg}} * [http://strumski.com/biblioteka/?id=492 „Днешното положение в Македония под сръбска и гръцка власт и Обществото на народите“, 1925 („Денешната положба во Македонија под српска и грчка власт и Општеството на народите“). {{bg}}] в "Библиотека Струмски" * „La Question macédonienne“, 1926 („Македонското прашање“). {{fr}} * "Поглед върху развитието на университета", 1929 ("Поглед кон развоjот на универзитетот"). {{bg}} == Извори == <references/> == Надворешни врски == * Добрин Тодоров, [http://www.mgu.bg/annual/public_html/2006/bg/svityk4/dokladi_pdf/todorov.pdf "Иван Георгов - основоположник на модерното филозофско образование в България"], Годишник на Минно-геоложкия университет "Св. Иван Рилски", том 49, св. IV, Хуманитарни и стопански науки, 2006. {{bg}} {{s-start}} {{s-npo|pro}} {{s-bef|before=[[Анастас Иширков]]}} {{s-ttl |title=Ректор на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]] |years = 1916 – 1917}} {{s-aft|after=[[Георги Шишков]]}} {{s-bef|before=[[Георги Шишков]]}} {{s-ttl |title=Ректор на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]] |years = 1918 – 1919}} {{s-aft|after=[[Александар Цанков]]}} {{s-end}} {{Претседатели на МНИ}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Георгов, Иван}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Македонски научници во Бугарија|Георгов, Иван]] [[Категорија:Членови на БАН|Георгов, Иван]] [[Категорија:Членови на Македонскиот научен институт|Георгов, Иван]] [[Категорија:Предавачи на Софискиот универзитет]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Погребани на Централните софиски гробишта]] [[Категорија:Македонски општественици]] 9mpu7dixwxi2fs62v049xhhddp7qa34 5599484 5599482 2026-07-23T21:25:48Z Buli 2648 /* Животопис */ 5599484 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Иван Георгов | image = Ivan-Georgov.jpg | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = 7 јануари 1860 | birth_place = [[Велес]], [[Османлиска Империја]] | death_date = 13 август 1936 | death_place = [[Софија]], [[Царство Бугарија]] | other_names = | occupation = | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''Иван Андреев Георгов''' ({{langx|bg|Иван Андреев Георгов}}) — македонски педагог, научник, филозоф и историчар во [[Бугарија]] роден во [[Велес]], [[Македонија (регион)|Македонија]].<ref name="ReferenceA">Петър Чолов, "Български историци. Биографично-библиографски справочник", Академично издателство "Проф. Марин Дринов", София, 1999, стр. 68.</ref> == Животопис == [[Податотека:Ivan-Georgov-Present-Situation.jpg|thumb|right|200px|"Денешната положба во Македонија под грчка и српска власт и Општеството на народите", 1925.]] Роден е во {{роден во|Велес|}} на {{роден на|7|јануари|1860}} година. Син е на општествениот деец [[Андреј Георгов]] и брат на бугарскиот новинар и политичар [[Илија Георгов]]. Студирал во [[Јена]], [[Германија]], и [[Женева]], [[Швајцарија]]. Доктор по филозофија на универзитет во Јена. Во [[1889]] ги завршил студиите со докторат и се вратил во Бугарија, каде бил примен на педагошка работа во [[Софиски универзитет|Софискиот универзитет]]. Бил раководител на катедрата за историја на филозофските науки до [[1934]], декан на Факултетот за историја и филологија во [[1901]]-[[1902]] и [[1908]]-[[1909]], четири пати ректор на универзитетот ([[1898]]-[[1899]], [[1905]]-[[1906]], [[1916]]-[[1917]], [[1918]]-[[1919]]), а исто така член на [[Бугарска академија на науките|Бугарската академија на науките]] од [[1902]] година и раководител на одделот за историја и филозофија во академијата од [[1928]] до [[1936]]. Иван Георгов е еден од основачите и прв претседател на [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]] во периодот [[1923]]-[[1927]]. Умира во {{починал во|Софија|}} на {{починал на|13|август|1936}}.<ref name="ReferenceA" /> == Дела == * "Джордано Бруно", "Български преглед", 1900, 6 ("Џордано Бруно", "Бугарски преглед"). {{bg}} * "Няколко думи върху документите по историята на нашето Възраждане", "Периодическо списание" на Българското книжовно дружество, 1902, 63 ("Неколку зборови во врска со документите по историјата на нашата Преродба", "Периодическо списание" на Бугарското книжевно друштво). {{bg}} * „Що е съвест?“, 1903 ("Што е совест?"). {{bg}} * [http://strumski.com/biblioteka/?id=294 "Материали за речника на Велешкия говор", Сборник за народни умотворения и книжнина (СбНУ), 1904, 20 ("Материјали за речникот на Велешкиот говор", Зборник за народни умотворби и книжнина). {{bg}}] во "Библиотека Струмски" * „Първите начала на езиковия израз за самосъзнанието у децата“, 1905 ("Првите почетоци на јазичниот израз за самосознавање кај децата"). {{bg}} * [http://strumski.com/biblioteka/?id=310 „Материали по нашето Възраждане“, СбНУ, 1909, 24 („Материјали за нашата Преродба“). {{bg}}] во "Библиотека Струмски" * [http://strumski.com/biblioteka/?id=449 „Die bulgarische Nation und der Weltkrieg“, 1918, A. Hofmann & Co („Бугарската нација и Светската војna“). {{de}}] во "Библиотека Струмски" * „История на филозофията", Том 1 Древна филозофия, Том 4 Нова филозофия до Канта, Част 1 Нова филозофия до Хобса, 1925-1936 ("Историја на филозофијата", том 1 Древна филозофија, том 4 Нова филозофија до Кант, дел 1 Нова филозофија до Хобс). {{bg}} * [http://strumski.com/biblioteka/?id=492 „Днешното положение в Македония под сръбска и гръцка власт и Обществото на народите“, 1925 („Денешната положба во Македонија под српска и грчка власт и Општеството на народите“). {{bg}}] в "Библиотека Струмски" * „La Question macédonienne“, 1926 („Македонското прашање“). {{fr}} * "Поглед върху развитието на университета", 1929 ("Поглед кон развоjот на универзитетот"). {{bg}} == Извори == <references/> == Надворешни врски == * Добрин Тодоров, [http://www.mgu.bg/annual/public_html/2006/bg/svityk4/dokladi_pdf/todorov.pdf "Иван Георгов - основоположник на модерното филозофско образование в България"], Годишник на Минно-геоложкия университет "Св. Иван Рилски", том 49, св. IV, Хуманитарни и стопански науки, 2006. {{bg}} {{s-start}} {{s-npo|pro}} {{s-bef|before=[[Анастас Иширков]]}} {{s-ttl |title=Ректор на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]] |years = 1916 – 1917}} {{s-aft|after=[[Георги Шишков]]}} {{s-bef|before=[[Георги Шишков]]}} {{s-ttl |title=Ректор на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]] |years = 1918 – 1919}} {{s-aft|after=[[Александар Цанков]]}} {{s-end}} {{Претседатели на МНИ}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Георгов, Иван}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Македонски научници во Бугарија|Георгов, Иван]] [[Категорија:Членови на БАН|Георгов, Иван]] [[Категорија:Членови на Македонскиот научен институт|Георгов, Иван]] [[Категорија:Предавачи на Софискиот универзитет]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Погребани на Централните софиски гробишта]] [[Категорија:Македонски општественици]] tjkma9ir3zx3ympefo5gz1kp7kwws4h 5599485 5599484 2026-07-23T21:26:36Z Buli 2648 /* Дела */ 5599485 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Иван Георгов | image = Ivan-Georgov.jpg | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = 7 јануари 1860 | birth_place = [[Велес]], [[Османлиска Империја]] | death_date = 13 август 1936 | death_place = [[Софија]], [[Царство Бугарија]] | other_names = | occupation = | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''Иван Андреев Георгов''' ({{langx|bg|Иван Андреев Георгов}}) — македонски педагог, научник, филозоф и историчар во [[Бугарија]] роден во [[Велес]], [[Македонија (регион)|Македонија]].<ref name="ReferenceA">Петър Чолов, "Български историци. Биографично-библиографски справочник", Академично издателство "Проф. Марин Дринов", София, 1999, стр. 68.</ref> == Животопис == [[Податотека:Ivan-Georgov-Present-Situation.jpg|thumb|right|200px|"Денешната положба во Македонија под грчка и српска власт и Општеството на народите", 1925.]] Роден е во {{роден во|Велес|}} на {{роден на|7|јануари|1860}} година. Син е на општествениот деец [[Андреј Георгов]] и брат на бугарскиот новинар и политичар [[Илија Георгов]]. Студирал во [[Јена]], [[Германија]], и [[Женева]], [[Швајцарија]]. Доктор по филозофија на универзитет во Јена. Во [[1889]] ги завршил студиите со докторат и се вратил во Бугарија, каде бил примен на педагошка работа во [[Софиски универзитет|Софискиот универзитет]]. Бил раководител на катедрата за историја на филозофските науки до [[1934]], декан на Факултетот за историја и филологија во [[1901]]-[[1902]] и [[1908]]-[[1909]], четири пати ректор на универзитетот ([[1898]]-[[1899]], [[1905]]-[[1906]], [[1916]]-[[1917]], [[1918]]-[[1919]]), а исто така член на [[Бугарска академија на науките|Бугарската академија на науките]] од [[1902]] година и раководител на одделот за историја и филозофија во академијата од [[1928]] до [[1936]]. Иван Георгов е еден од основачите и прв претседател на [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]] во периодот [[1923]]-[[1927]]. Умира во {{починал во|Софија|}} на {{починал на|13|август|1936}}.<ref name="ReferenceA" /> == Дела == {{Refbegin|30em}} * "Джордано Бруно", "Български преглед", 1900, 6 ("Џордано Бруно", "Бугарски преглед"). {{bg}} * "Няколко думи върху документите по историята на нашето Възраждане", "Периодическо списание" на Българското книжовно дружество, 1902, 63 ("Неколку зборови во врска со документите по историјата на нашата Преродба", "Периодическо списание" на Бугарското книжевно друштво). {{bg}} * „Що е съвест?“, 1903 ("Што е совест?"). {{bg}} * [http://strumski.com/biblioteka/?id=294 "Материали за речника на Велешкия говор", Сборник за народни умотворения и книжнина (СбНУ), 1904, 20 ("Материјали за речникот на Велешкиот говор", Зборник за народни умотворби и книжнина). {{bg}}] во "Библиотека Струмски" * „Първите начала на езиковия израз за самосъзнанието у децата“, 1905 ("Првите почетоци на јазичниот израз за самосознавање кај децата"). {{bg}} * [http://strumski.com/biblioteka/?id=310 „Материали по нашето Възраждане“, СбНУ, 1909, 24 („Материјали за нашата Преродба“). {{bg}}] во "Библиотека Струмски" * [http://strumski.com/biblioteka/?id=449 „Die bulgarische Nation und der Weltkrieg“, 1918, A. Hofmann & Co („Бугарската нација и Светската војna“). {{de}}] во "Библиотека Струмски" * „История на филозофията", Том 1 Древна филозофия, Том 4 Нова филозофия до Канта, Част 1 Нова филозофия до Хобса, 1925-1936 ("Историја на филозофијата", том 1 Древна филозофија, том 4 Нова филозофија до Кант, дел 1 Нова филозофија до Хобс). {{bg}} * [http://strumski.com/biblioteka/?id=492 „Днешното положение в Македония под сръбска и гръцка власт и Обществото на народите“, 1925 („Денешната положба во Македонија под српска и грчка власт и Општеството на народите“). {{bg}}] в "Библиотека Струмски" * „La Question macédonienne“, 1926 („Македонското прашање“). {{fr}} * "Поглед върху развитието на университета", 1929 ("Поглед кон развоjот на универзитетот"). {{bg}} {{Refend}} == Извори == <references/> == Надворешни врски == * Добрин Тодоров, [http://www.mgu.bg/annual/public_html/2006/bg/svityk4/dokladi_pdf/todorov.pdf "Иван Георгов - основоположник на модерното филозофско образование в България"], Годишник на Минно-геоложкия университет "Св. Иван Рилски", том 49, св. IV, Хуманитарни и стопански науки, 2006. {{bg}} {{s-start}} {{s-npo|pro}} {{s-bef|before=[[Анастас Иширков]]}} {{s-ttl |title=Ректор на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]] |years = 1916 – 1917}} {{s-aft|after=[[Георги Шишков]]}} {{s-bef|before=[[Георги Шишков]]}} {{s-ttl |title=Ректор на [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]] |years = 1918 – 1919}} {{s-aft|after=[[Александар Цанков]]}} {{s-end}} {{Претседатели на МНИ}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Георгов, Иван}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Македонски научници во Бугарија|Георгов, Иван]] [[Категорија:Членови на БАН|Георгов, Иван]] [[Категорија:Членови на Македонскиот научен институт|Георгов, Иван]] [[Категорија:Предавачи на Софискиот универзитет]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Погребани на Централните софиски гробишта]] [[Категорија:Македонски општественици]] 16kemglhdbcyeodbxmkpomubof1qghf Шаховска олимпијада 1927 0 101038 5599579 5236474 2026-07-24T06:25:16Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599579 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Methodist Central Hall.JPG|300px|мини|Поглед кон Методистичката централна сала, место на одржување на настанот]] '''1. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref>Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players.</ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[18 јули|18]] до [[30 јули]] [[1927]] во [[Лондон]], [[Обединето Кралство]]. Конечните резултати биле следниве: == Екипно == {| class="prettytable" style="text-align:center" |- ! Место ! Земја ! 1 !!2 !!3 !!4 !!5 !!6 !!7 !!8 !!9 !!10 !!11 !!12 !!13 !!14 !!15 !!16 !!+ !!− !!= !!Бодови |- ! 1 | align=left bgcolor="gold"|{{HUN}} |[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|4 ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|3½ |11 ||4 ||0 ||align=center|'''40''' |- ! 2 | align=left bgcolor="silver"| {{DEN}} |style="color: red"|3 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: red"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red"|3½ ||style="color: red"|2½ ||style="color: blue"|1½ ||style="color: red"|2½ ||style="color: blue"|1 ||style="color: green"|2 ||style="color: red"|2½ ||style="color: red"|3 ||style="color: red"|3 ||style="color: red"|3½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red"|4 |10 ||2 ||3 ||align=center|38½ |- ! 3 | align=left bgcolor="CC9966"| {{GBR}} |style="color: blue"|1½ ||style="color: blue"|1½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: red"|3 ||style="color: blue"|1½ ||style="color: red"|2½ ||style="color: blue"|1½ ||style="color: red"|3 ||style="color: red"|3½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red"|3½ ||style="color: red"|2½ ||style="color: red"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red"|3 ||style="color: red"|3 |9 ||4 ||2 ||align=center|36½ |- ! 4 | align=left|{{NED}} |style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: red;"|3 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|4 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|3½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|2½ |7 ||3 ||5 ||align=center|35 |- ! 5 | align=left|{{ЧЕХ}} |style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|4 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|4 |10 ||5 ||0 ||align=center|34½ |- ! 6 | align=left|{{GER}} |style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 |9 ||4 ||2 ||align=center|34 |- ! 7 | align=left|{{AUT}} |style="color: blue"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 |9 ||5 ||1 ||align=center|34 |- ! 8 | align=left|{{SUI}} |style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|3 |7 ||6 ||2 ||align=center|32 |- ! 9 | align=left|{{ЈУГ}} |style="color: blue;"|0 ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: green"|2 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 |6 ||6 ||3 ||align=center|30 |- ! 10 | align=left|{{ITA}} |style="color: blue;"|1 ||style="color: green"|2 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3 ||style="color: green"|2 |5 ||6 ||4 ||align=center|28½ |- ! 11 | align=left|{{SWE}} |style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|0 ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|3 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|4 ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ |6 ||9 ||0 ||align=center|28 |- ! 12 | align=left|{{ARG}} |style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|0 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3½ |5 ||8 ||2 ||align=center|27 |- ! 13 | align=left|{{FRA}} |style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|0 ||style="color: red;"|2½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3 |4 ||9 ||2 ||align=center|24½ |- ! 14 | align=left|{{FIN}} |style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3½ |3 ||10 ||2 ||align=center|21½ |- ! 15 | align=left|{{BEL}} |style="color: blue;"|½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: green"|2 |2 ||9 ||4 ||align=center|21½ |- ! 16 | align=left|{{ESP}} |style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|0 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|0||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: green"|2 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] |0 ||13 ||2 ||align=center|14½ |} == Поединечно == Немало ред во порединечна конкуренција, па само 6 поединечни резултати 6 биле наградени.<ref>[http://www.olimpbase.org/1927/1927in.html OlimpBase :: 1st Chess Olympiad, London 1927, information<!-- Bot generated title -->]</ref> * Златен медал [[Џорџ Алан Томас]] (Англија, со резултат 12/15 (80.0%) и * Златен медал [[Холгер Норман-Хансен]] (Данска), со резултат 12/15 (80.0%); * Бронзен медал [[Рихард рети]] (Чехословачка), со резултат 11.5/15 (76.7%); * 4. место - [[Геза Мароци]] (Унгарија), со резултат 9/12 (75.0%); * 5. место - [[Ернст Гринфелд]] (Австрија), со резултат 9.5/13 (73.1%); * 6. место - [[Макс Еве]] (Холандија), со резултат 10.5/15 (70.0%). == Женска конкуренција == Првото светско првенство во женска конкуренција се одржало за време на Олимпијадата. Конечните резултати биле следниве:<ref>Stanisław Gawlikowski ''Olimpiady szachowe 1924 - 1974'' Wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1978</ref><ref>[http://www.chesslady.com/index.php?page=magazin&s=55&oid=257 Menčíková první mistryní světa - Šachy - Chess Lady]</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://xoomer.alice.it/cserica/scacchi/storiascacchi/campioni/femminile.htm |title=femminile |accessdate=2009-03-23 |archive-date=2007-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071112222700/http://xoomer.alice.it/cserica/scacchi/storiascacchi/campioni/femminile.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.ajedrezdeataque.com/11%20Ajedrez%20Femenino/Palmares/Ctos_Mundo/Buenos_Aires_39.htm Campeonato Mundo femenino Buenos Aires 1939]</ref> :{| class="sortable wikitable" ! Место !! Шахистка !! Бодови |- | 1 || align=left bgcolor="gold"|{{спортистзнаме|[[Вера Менчик]]|Русија}} || 10.5 |- | 2 || bgcolor="silver"|{{спортистзнаме|[[Катерина Бесков]]|Шведска}} || 9 |- | 3 || bgcolor="cc9966"|{{спортистзнаме|[[Паула Волф-Калмар]]|Австрија}} || 7 |- | 4-5 || {{спортистзнаме|[[Едит Холовеј]]|Англија}} || 6 |- | || {{спортистзнаме|[[Едит Мишел]]|Англија}} || 6 |- | 6 || {{спортистзнаме|[[Едит Шарлот Прајс]]|Англија}} || 5.5 |- | 7 || {{спортистзнаме|[[Гизела Харум]]|Австрија}} || 4.5 |- | 8 || {{спортистзнаме|[[Флоренс Хачинсон-Стирлинг]]|Шкотска}} || 4 |- | 9-11 || {{спортистзнаме|[[Анес Стивенсон]]|Англија}} || 3.5 |- | || {{спортистзнаме|[[С. Синеваг]]|Норвешка}} || 3.5 |- | || {{спортистзнаме|[[Ж. Фригар]]|Франција}} || 3.5 |- | 12 || {{спортистзнаме|[[М. Даунке]]|Германија}} || 3 |} == Наводи == {{reflist}} == Надворешни врски == * [http://www.olimpbase.org/1927/1927in.html 1st Chess Olympiad: London 1927] == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1927 година]] [[Категорија:Спортот во Лондон]] nvgw6y8gdpsxc4x3uguhe34tlufj88u Шаховска олимпијада 1928 0 101050 5599580 5122102 2026-07-24T06:26:36Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599580 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Binnenhof pond.jpg|300px|мини|Поглед кон Биненхоф во Хаг, место на одржување на настанот]] '''2. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref>Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players.</ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[21 јули]] до [[6 август]] [[1928]] во [[Хаг]], [[Холандија]]. Конечните резултати биле следниве: == Екипно == {| class="prettytable" style="text-align:center" |- ! Место ! Земја ! 1 !!2 !!3 !!4 !!5 !!6 !!7 !!8 !!9 !!10 !!11 !!12 !!13 !!14 !!15 !!16 !!17 ! !!+ !!− !!= !!Бодови |- ! 1 | align=left bgcolor="gold"|{{HUN}} |[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|4 ! |12 ||2 ||2 ||'''44''' |- ! 2 | align=left bgcolor="silver"|{{USA}} |style="color: red;"|2½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|3½ ||style="color: green"|2 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3 ! |9 ||2 ||5 ||39½ |- ! 3 | align=left bgcolor="CC9966"|{{POL}} |style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|3 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|4 ! |9 ||3 ||4 ||37 |- ! 4 | align=left|{{AUT}} |style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: red;"|2½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: green"|2 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3½ ! |8 ||4 ||4 ||36½ |- ! 5 | align=left|{{DEN}} |style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|4 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 ! |8 ||6 ||2 ||34 |- ! 6 | align=left|{{ЧЕХ}} |style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|4 ||style="color: red;"|4 ! |6 ||7 ||3 ||34 |- ! 7 | align=left|{{SUI}} |style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|4 ! |6 ||5 ||5 ||34 |- ! 8 | align=left|{{ARG}} |style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: green"|2 ! |7 ||7 ||2 ||33½ |- ! 9 | align=left|{{NED}} |style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|3 ! |6 ||6 ||4 ||31½ |- ! 10 | align=left|{{GER}} |style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|3 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|3 ! |7 ||6 ||3 ||31½ |- ! 11 | align=left|{{BEL}} |style="color: blue;"|1 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|0 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: green"|2 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|3 ! |6 ||7 ||3 ||31 |- ! 12 | align=left|{{FRA}} |style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: green"|2 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: red;"|2½ ! |6 ||6 ||4 ||31 |- ! 13 | align=left|{{SWE}} |style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: red;"|3 ||style="color: green"|2 ||style="color: green"|2 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|3½ ! |4 ||7 ||5 ||31 |- ! 14 | align=left|{{ЛАТ}} |style="color: blue;"|1½ ||style="color: green"|2 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|3 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1 ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|3½ ||style="color: red;"|3 ! |5 ||8 ||3 ||30 |- ! 15 | align=left|{{ITA}} |style="color: blue;"|1 ||style="color: green"|2 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|1½ ! |3 ||10 ||3 ||26½ |- ! 16 | align=left|{{ROM}} |style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: red;"|2½ ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|0 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|3 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: red;"|2½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ||style="color: red;"|3½ ! |6 ||9 ||1 ||25½ |- ! 17 | align=left|{{ESP}} |style="color: blue;"|0 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|0 ||style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|0 ||style="color: blue;"|0 ||style="color: green"|2 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1 ||style="color: blue;"|1½ ||style="color: blue;"|½ ||style="color: blue;"|1 ||style="color: red;"|2½ ||style="color: blue;"|½ ||[[Податотека:Chess_kdl44.png|14px]] ! |1 ||14 ||1 ||13½ |} == Поединечно == Немало ред во порединечна конкуренција, па само 6 поединечни резултати биле наградени.<ref>[http://www.olimpbase.org/1928/1928in.html 2nd Chess Olympiad: The Hague, 1928—Information–Basic data–Tournament review–Individual medals–Interesting games–Trivia]</ref> * Златен медал - [[Исак Кеждан]] (САД), со резултат 13/15 (86.7%); * Сребрен медал - [[Андре Муфан]] (Франција), со резултат 12.5/16 (78.1%); * Бронзен медал - [[Теодор Регезински]] (Полска)со резултат 10/13 (76.9%); * 4-5 место - [[Ендре Штајнер]] (Унгарија), со резултат 11.5/16 (71.9%); * 4-5 место - [[Геза Наѓ]] (Унгарија), со резултат 11.5/16 (71.9%); * 6. место - [[Вилијам Ривие]] (Швајцарија), со резултат 7.5/11 (68.2%). == Аматерско светско првенство == Второто аматерско светско првенство се одржало за време на Олимпијадата. Конечните резултати биле следниве:<ref>Gawlikowski, Stanisław (1978). ''Olimpiady szachowe 1924 - 1974'', Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka.</ref>,<ref>[http://www.olimpbase.org/1928/1928awch.html 2nd Chess Olympiad: The Hague 1928—Amateur World Championship–Standings–Round by Round Pairings–Progress Table]</ref> :{| class="sortable wikitable" ! Место !! Шахист !! Бодови !! Бергеров<br />систем |- | bgcolor="gold"|1 || {{спортистзнаме|[[Макс Еве]]|Холандија}} || 12 || |- | bgcolor="silver"|2 || {{спортистзнаме|[[Давид Прзепиорка]]|Полска}} || 11 || |- | bgcolor="cc9966"|3 || {{спортистзнаме|[[Херманис Матисонс]]|Летонија}} || 10 || |- | 4 || {{спортистзнаме|[[Мануел Голмајо Ториенте]]|Шпанија}} || 9.5 || 66.25 |- | 5 || {{спортистзнаме|[[Карел Трејбал]]|Чехословачка}} || 9.5 || 64.50 |- | 6 || {{спортистзнаме|[[Норман Вајтокер]]|САД}} || 9.5 || 57.25 |- | 7 || {{спортистзнаме|[[Карл Карлс]]|Германија}} || 9 || |- | 8 || {{спортистзнаме|[[Алберт Бекер (шахист)|Алберт Бекер]]|Австрија}} || 7 || |- | 9 || {{спортистзнаме|[[Андре Шерон]]|Франција}} || 6 || 47.00 |- | 10 || {{спортистзнаме|[[Алан Нилсон]]|Шведска}} || 6 || 41.75 |- | 11 || {{спортистзнаме|[[Стефано Росели дел Турко]]|Италија}} || 6 || 36.50 |- | 12 || {{спортистзнаме|[[Лајош Штајнер]]|Hungary}} || 5.5 || 36.00 |- | 13 || {{спортистзнаме|[[Хосе Араица]]|Мексико}} || 5.5 || 35.75 |- | 14 || {{спортистзнаме|[[Анатоли Чепурнов]]|Финска}} || 5.5 || 31.75 |- | 15 || {{спортистзнаме|[[Александру Тиролер]]|Романија}} || 5 || |- | 16 || {{спортистзнаме|[[Валтер Хенебергер]]|Швајцарија}} || 3 || |} == Наводи == {{reflist}} == Надворешни врски == * [http://www.olimpbase.org/1928/1928in.html 2nd Chess Olympiad: The Hague 1928] == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1928 година]] [[Категорија:Спортот во Хаг]] 970gnglgb79obuvweic5jcpo7tnr7do Шаховска олимпијада 1933 0 101169 5599578 5236477 2026-07-24T06:21:30Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599578 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Leas Cliff Hall.jpg|300px|мини|Поглед кон Лис Клиф Хол во Фолкстоун, место на одржување на настанот]] '''5. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref>Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players.</ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[12 јули|12]] до [[23 јули]] [[1933]] во [[Фолкстон]], [[Обединетото Кралство]]. Конечните резултати биле следниве: == Екипно == :{| class="wikitable sortable" ! Место !! Земја !! Бодови |- | 1 || bgcolor="gold"|{{USA}} || 39 |- | 2 || bgcolor="silver"|{{ЧЕХ}} || 37.5 |- | 3 || bgcolor="cc9966"|{{SWE}} || 34 |- | 4 || {{POL}} || 34 |- | 5 || {{HUN}} || 34 |- | 6 || {{AUT}} || 33.5 |- | 7 || {{ЛИТ}} || 30.5 |- | 8 || {{FRA}} || 28 |- | 9 || {{ЛАТ}} || 27.5 |- | 10 || {{ENG}} || 27 |- | 11 || {{ITA}} || 24.5 |- | 12 || {{DEN}} || 22.5 |- | 13 || {{BEL}} || 17 |- | 14 || {{ISL}} || 17 |- | 15 || {{SCO}} || 14 |} == Светско првенство во шах за жени == Четвртото светско првенство во шах во женска конкуренција се одржало за време на одржувањето на Олимпијадата. Конечните резултати биле следниве:<ref>Stanisław Gawlikowski ''Olimpiady szachowe 1924 - 1974'' Wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1978</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.rogerpaige.me.uk/tables4.htm |title=NED-ch08 The Hague/Leiden 1933<!-- Bot generated title --> |accessdate=2009-03-25 |archive-date=2007-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807085005/http://www.rogerpaige.me.uk/tables4.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://xoomer.alice.it/cserica/scacchi/storiascacchi/campioni/femminile.htm |title=femminile<!-- Bot generated title --> |accessdate=2009-03-25 |archive-date=2007-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071112222700/http://xoomer.alice.it/cserica/scacchi/storiascacchi/campioni/femminile.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.ajedrezdeataque.com/11%20Ajedrez%20Femenino/Palmares/Ctos_Mundo/Buenos_Aires_39.htm Campeonato Mundo femenino Buenos Aires 1939<!-- Bot generated title -->]</ref> :{| class="sortable wikitable" ! Место !! Шахистка !! Бодови |- | 1 || bgcolor="gold"|{{спортистзнаме|[[Вера Менчик]]|Чехословачка}} || 14 |- | 2 || bgcolor="silver"|{{спортистзнаме|[[Едит Шарлот Прајс]]|Англија}} || 9 |- | 3 || bgcolor="cc9966"|{{спортистзнаме|[[Мери Гилхрист]]|Шкотска}} || 8.5 |- | 4 || {{спортистзнаме|[[Едит Мишел]]|Англија}} || 8 |- | 5 || {{спортистзнаме|[[Аличе Тонини]]|Италија}} || 6 |- | 6 || {{спортистзнаме|[[Паулета Шварцман]]|Франција}} || 5.5 |- | 7 || {{спортистзнаме|[[Д'Отремен]]|Франција}} || 5 |- | 8 || {{спортистзнаме|[[Гизела Харум]]|Австрија}} || 0 |} == Наводи == {{reflist}} == Надворешни врски == * [http://www.olimpbase.org/1933/1933in.html 5th Chess Olympiad: Folkestone 1933] == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1933 година]] 9zk5c5hgzb1owz0wlhjmx6wshodmbst Шаховска олимпијада 1937 0 101188 5599577 5236479 2026-07-24T06:20:32Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599577 wikitext text/x-wiki [[Податотека:20180623 Stockholm 6411 (48410950217).jpg|300px|мини|Поглед кон Гранд Хотел Ројал, место на одржување на настанот]] '''7. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref>Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players.</ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[31 јули]] до [[14 август]] [[1937]] во [[Стокхолм]], [[Шведска]]. Конечните резултати биле следниве: == Екипно == :{| class="wikitable sortable" ! Место !! Земја !! Бодови |- | 1 || bgcolor="gold"|{{USA}} || 54.5 |- | 2 || bgcolor="silver"|{{HUN}} || 48.5 |- | 3 || bgcolor="cc9966"|{{POL}} || 47 |- | 4 || {{ARG}} || 47 |- | 5 || {{ЧЕХ}} || 45 |- | 6 || {{NED}} || 44 |- | 7 || {{ЕСТ}} || 41.5 |- | 8 || {{ЛИТ}} || 41.5 |- | 9 || {{ЈУГ}} || 40 |- | 10 || {{SWE}} || 38.5 |- | 11 || {{ЛАТ}} || 37.5 |- | 12 || {{FIN}} || 34 |- | 13 || {{ENG}} || 34 |- | 14 || {{ITA}} || 26.5 |- | 15 || {{DEN}} || 25.5 |- | 16 || {{ISL}} || 23 |- | 17 || {{BEL}} || 22.5 |- | 18 || {{NOR}} || 19.5 |- | 19 || {{ШКО}} || 14 |} Наградите за најдобрите поединечни остварувања им биле врачени на [[Сало Флор]] (Чехословачка), [[Рубен Фајн]] (САД), [[Исак Кеждан]] (САД), [[Госта Даниелсон]] (Шведска) и [[Израел Алберт Хоровиц]] (САД), разпоредени од прва до петта табла.<ref>[http://www.olimpbase.org/1937/1937in.html OlimpBase :: 7th Chess Olympiad, Stockholm 1937, information<!-- Bot generated title -->]</ref> == Светско првенство во шах за жени == Шестото светско првенство во шах во женска конкуренција се одржало за време на одржувањето на Олимпијадата. Конечните резултати биле следниве: <ref>Stanisław Gawlikowski ''Olimpiady szachowe 1924 - 1974'' Wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1978</ref>,<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ultim8games.com/enews/index.php?type_id=1&article_id=214&view=3 |title=ultim8games.com<!-- Bot generated title --> |accessdate=2009-03-25 |archive-date=2007-05-14 |archive-url=https://archive.today/20070514192627/http://www.ultim8games.com/enews/index.php?type_id=1&article_id=214&view=3 |url-status=dead }}</ref>,<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://xoomer.alice.it/cserica/scacchi/storiascacchi/campioni/femminile.htm |title=femminile<!-- Bot generated title --> |accessdate=2009-03-25 |archive-date=2007-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071112222700/http://xoomer.alice.it/cserica/scacchi/storiascacchi/campioni/femminile.htm |url-status=dead }}</ref>, <ref>[http://www.ajedrezdeataque.com/11%20Ajedrez%20Femenino/Palmares/Ctos_Mundo/Varsovia_35.htm Campeonato Mundo femenino Varsovia 1935<!-- Bot generated title -->]</ref> :{| class="sortable wikitable" ! Место !! Шахистки !! Бодови |- | 1 || bgcolor="gold"|{{спортистзнаме|[[Вера Менчик]]|Чехословачка}} || 14 |- | 2 || bgcolor="silver"|{{спортистзнаме|[[Клариса Бенини]]|Италија}} || 10 |- | 3-4 || bgcolor="cc9966"|{{спортистзнаме|[[Милда Лауберте]]|Латвија}} || 9 |- | || bgcolor="cc9966"|{{спортистзнаме|[[Соња Граф]]|Германија}} || 9 |- | 5 || {{спортистзнаме|[[Мери Бејн]]|САД}} || 8.5 |- | 6-7 || {{спортистзнаме|[[Мона Мејн Карф]]|Палестина}} || 8 |- | || {{спортистзнаме|[[Нели Фишерова]]|Чехословачка}} || 8 |- | 8-9 || {{спортистзнаме|[[Ингеборг Андерсон]]|Шведска}} || 7.5 |- | || {{спортистзнаме|[[Мери Гилхрист]]|Шкотска}} || 7.5 |- | 10-16 || {{спортистзнаме|[[Роза Херман]]|Полска}} || 7 |- | || {{спортистзнаме|[[Катарина Роодзаант]]|Холандија}} || 7 |- | || {{спортистзнаме|[[Е. Сент Џон]]|Англија}} || 7 |- | || {{спортистзнаме|[[Ана Андерсон]]|Шведска}} || 7 |- | || {{спортистзнаме|[[Регина Герлецка]]|Полска}} || 7 |- | || {{спортистзнаме|[[Клара Фараго]]|Унгарија}} || 7 |- | || {{спортистзнаме|[[Едит Халовеј]]|Англија}} || 7 |- | 17-20 || {{спортистзнаме|[[Барбара Флеров-Булхак]]|Полска}} || 6.5 |- | || {{спортистзнаме|[[Гизела Харум]]|Австрија}} || 6.5 |- | || {{спортистзнаме|[[Саломе Рајшер]]|Австрија}} || 6.5 |- | || {{спортистзнаме|[[Олга Менчик]]|Чехословачка}} || 6.5 |- | 21-22 || {{спортистзнаме|[[Ф. Томсон]]|Шкотска}} || 6 |- | || {{спортистзнаме|[[Ингрид Ларсен]]|Данска}} || 6 |- | 23 || {{спортистзнаме|[[Катерина Бесков]]|Шведска}} || 5.5 |- | 24 || {{спортистзнаме|[[А.М.С. О'Шенон]]|Ирска}} || 5 |- | 25 || {{спортистзнаме|[[Рут Блох Накеруд]]|Норвешка}} || 2 |- | 26 || {{спортистзнаме|[[Елизабет Мелбје]]|Норвешка}} || 1 |} == Наводи == {{reflist}} == Надворешни врски == * [http://www.olimpbase.org/1937/1937in.html 7th Chess Olympiad: Stockholm 1937] == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1937 година]] [[Категорија:Спортот во Стокхолм]] 5qihkeewwmmehenkka14vw1qvcnpn8v Шаховска олимпијада 1950 0 101548 5599576 3936056 2026-07-24T06:19:07Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599576 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Dubrovnik view 01.JPG|300px|мини|Поглед кон стариот дел на Дубровник, место на одржување на настанот]] '''9. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[20 август]] до [[11 септември]] [[1950]] во [[Дубровник]], [[ФНР Југославија]] (денес [[Хрватска]]). == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1950 година]] [[Категорија:Спортот во Дубровник]] bwvacpnoceu8xn4lovs355umvpkmhf6 Шаховска олимпијада 1956 0 101556 5599549 3936059 2026-07-24T05:46:17Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599549 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Russian Army Theatre in MSK.jpg|300px|мини|[[Театар на руската армија]], место на одржување на настанот]] '''12. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[31 август]] до [[25 септември]] [[1956]] во [[Москва]], [[СССР]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1956 година]] [[Категорија:Спортот во Москва]] al3zg3axyoeamqfxa0o01uqhxplg4li Шаховска олимпијада 1958 0 101559 5599550 3936060 2026-07-24T05:47:35Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599550 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Deutsches Museum Portrait 4.jpg|300px|мини|Поглед кон [[Германски музеј|Германскиот музеј]], место на одржување на настанот]] '''13. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[30 септември]] до [[23 октомври]] [[1958]] во [[Минхен]], [[Западна Германија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1958 година]] [[Категорија:Спортот во Минхен]] l9zpjpe39zp8jnu2hh5hidblw13w42z 5599551 5599550 2026-07-24T05:50:10Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599551 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Deutsches Museum Portrait 4.jpg|300px|мини|Поглед кон [[Хотел Хабана Либре|хотелот Хабана Либре]], место на одржување на настанот]] '''13. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[30 септември]] до [[23 октомври]] [[1958]] во [[Минхен]], [[Западна Германија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1958 година]] [[Категорија:Спортот во Минхен]] j374xw0iodek4lt4nkon0yjmm08beu7 5599552 5599551 2026-07-24T05:50:45Z Тиверополник 1815 Отповикана преработката [[Special:Diff/5599551|5599551]] на [[Special:Contributions/Тиверополник|Тиверополник]] ([[User talk:Тиверополник|разговор]]) 5599552 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Deutsches Museum Portrait 4.jpg|300px|мини|Поглед кон [[Германски музеј|Германскиот музеј]], место на одржување на настанот]] '''13. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[30 септември]] до [[23 октомври]] [[1958]] во [[Минхен]], [[Западна Германија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1958 година]] [[Категорија:Спортот во Минхен]] l9zpjpe39zp8jnu2hh5hidblw13w42z 5599556 5599552 2026-07-24T05:56:02Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599556 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Lugano von Paradiso.jpg|300px|мини|Поглед кон Изложбениот центар во Ница, место на одржување на настанот]] '''13. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[30 септември]] до [[23 октомври]] [[1958]] во [[Минхен]], [[Западна Германија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1958 година]] [[Категорија:Спортот во Минхен]] 61ee8gt4i8weh6qs3s6hguposb5p2qv 5599572 5599556 2026-07-24T06:15:11Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599572 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Olympiad2012Entrance1.jpg|300px|мини|Поглед кон Истанбулскиот саемски центар, место на одржување на настанот]] [[Податотека:Chess Olympiad Torino 2006.jpg|300px|мини|Натпреварувања за време на Шаховската олимпијада во [[Солун]] ]] k8gqe8vjm7lsjat27vk9vll4idiu176 5599573 5599572 2026-07-24T06:15:30Z Тиверополник 1815 Отповикани уредувања на [[Special:Contributions/Тиверополник|Тиверополник]] ([[User talk:Тиверополник|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:Инокентиј|Инокентиј]] 3936060 wikitext text/x-wiki '''13. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[30 септември]] до [[23 октомври]] [[1958]] во [[Минхен]], [[Западна Германија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1958 година]] [[Категорија:Спортот во Минхен]] piexwjqqyl2pj9vflmcope64xqj2y1r 5599575 5599573 2026-07-24T06:17:39Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599575 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Deutsches Museum Portrait 4.jpg|300px|мини|Поглед кон [[Германски музеј|Германскиот музеј]], место на одржување на настанот]] '''13. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[30 септември]] до [[23 октомври]] [[1958]] во [[Минхен]], [[Западна Германија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1958 година]] [[Категорија:Спортот во Минхен]] l9zpjpe39zp8jnu2hh5hidblw13w42z Шаховска олимпијада 1966 0 101597 5599553 3936064 2026-07-24T05:51:23Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599553 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Habana Libre Hotel.jpg|300px|мини|Поглед кон [[Хотел Хабана Либре|хотелот Хабана Либре]], место на одржување на настанот]] '''17. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[23 октомври]] до [[20 ноември]] [[1966]] во [[Хавана]], [[Куба]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1966 година]] [[Категорија:Спортот во Хавана]] 99y408qvp4ub421fh75uenotev2jjwz Шаховска олимпијада 1968 0 101608 5599554 3936065 2026-07-24T05:52:57Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599554 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Lugano von Paradiso.jpg|300px|мини|Поглед кон Луганскиот залив, место на одржување на настанот]] '''18. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[17 октомври]] до [[7 ноември]] [[1968]] во [[Лугано]], [[Швајцарија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1968 година]] [[Категорија:Спортот во Лугано]] ond4e55825oxm1l00pebq6dpv28gcu0 Шаховска олимпијада 1970 0 101615 5599555 3936066 2026-07-24T05:54:18Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599555 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Siegen Siegerlandhalle.jpg|300px|мини|Поглед кон салата во [[Зиген]], место на одржување на настанот]] '''19. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[5 септември|5]] до [[27 септември]] [[1970]] во [[Зиген]], [[Западна Германија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1970 година]] [[Категорија:Спортот во Зиген]] 9bbrx3e2sq3ra1iedhkzzidq0xptx9y Шаховска олимпијада 1974 0 101618 5599557 3936067 2026-07-24T05:56:32Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599557 wikitext text/x-wiki [[Податотека:2019-05-25-Acropolis-Nizza-Kongresszentrum-2.jpg|300px|мини|Поглед кон Изложбениот центар во Ница, место на одржување на настанот]] '''21. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[6 јуни|6]] до [[30 јуни]] [[1974]] во [[Ница]], [[Франција]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1974 година]] [[Категорија:Спортот во Ница]] o1omp4d9pzppv20a9ts6x4o2j0han9j Шаховска олимпијада 1978 0 101623 5599559 3936069 2026-07-24T05:58:36Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599559 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Estadio Monumental, Buenos Aires ARG.jpg|300px|мини|Поглед кон стадионот [[Буенос Аирес]], место на одржување на настанот]] '''23. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[25 октомври]] до [[12 ноември]] [[1978]] во [[Буенос Аирес]], [[Аргентина]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1978 година]] [[Категорија:Спортот во Буенос Аирес]] giuhij13zxau6pdqmdx0jcgur6ppmvy Шаховска олимпијада 1980 0 101625 5599560 3936070 2026-07-24T05:59:39Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599560 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Malta - Valletta - Triq il-Mediterran-Triq it-Tramuntana - Mediterranean Conference Centre 01 ies.jpg|300px|мини|Поглед кон Медитеранскиот конференциски центар, место на одржување на настанот]] '''24. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[20 ноември]] до [[6 декември]] [[1980]] во [[Валета|Ла Валета]], [[Малта]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1980 година]] j9zuvgq86z8266h7s2i66d3lupa8292 Шаховска олимпијада 1982 0 101630 5599561 3936071 2026-07-24T06:00:54Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599561 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Luzern 1982 Saal URS ROM.jpg|300px|мини|Натпревари за време на олимпијадата]] '''25. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[29 октомври]] до [[16 ноември]] [[1982]] во [[Луцерн]], [[Швајцарија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1982 година]] [[Категорија:Спортот во Луцерн]] 6w373ooufo6v2d8nj4fujziwe9ndpdf Шаховска олимпијада 1986 0 101636 5599562 3936073 2026-07-24T06:02:37Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599562 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Chess Olympiad Dubai 1986 Hall.jpg|300px|мини|Влезот на местото на одржување на Шаховската олимпијада во 1986 година ]] '''27. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[14 ноември]] до [[2 декември]] [[1986]] во [[Дубаи]], [[Обединети Арапски Емирати]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1986 година]] ghyvrmdtiwto890x6x1w5dpx406rh7m Шаховска олимпијада 1988 0 101638 5599563 3936074 2026-07-24T06:03:38Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599563 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Olympiade 1988 Thessalonki.jpg|300px|мини|Натпреварувања за време на Шаховската олимпијада во [[Солун]] ]] '''28. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[12 ноември|12]] до [[30 ноември]] [[1988]] во [[Солун]], [[Грција]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1988 година]] [[Категорија:Спортот во Солун]] h8nfjsp9pjd09eb1zodloduuqrfg8zk Шаховска олимпијада 1990 0 101640 5599564 3936075 2026-07-24T06:05:02Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599564 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Novi Sad von Petrovaradin.jpg|300px|мини|Поглед кон стариот дел на Нови Сад, место на одржување на настанот]] '''29. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[16 ноември]] до [[4 декември]] [[1990]] во [[Нови Сад]], [[СФР Југославија]] (денес [[Србија]]). == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1990 година]] [[Категорија:Спортот во Нови Сад]] i26k06l305vssuylugcvjn1zamnpeyu Шаховска олимпијада 1992 0 101644 5599565 3936076 2026-07-24T06:06:40Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599565 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Chess Olympiad Hall 1992 Manila.jpg|300px|мини|Поглед кон Спортската сала во Манила, место на одржување на настанот]] Јубилејната '''30. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[7 јуни|7]] до [[25 јуни]] [[1992]] во [[Манила]], [[Филипини]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1992 година]] adenuzpcewpwiq84dpj2ni4a8gls7dp Шаховска олимпијада 1994 0 101646 5599566 3936077 2026-07-24T06:08:18Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599566 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Гостиница "Космос" м.ВДНХ, Москва, Россия. - panoramio - Oleg Yu.Novikov (9).jpg|300px|мини|Поглед кон Хотел Космос во Москва, место на одржување на настанот]] '''31. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[30 ноември]] до [[17 декември]] [[1994]] во [[Москва]], [[Русија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1994 година]] [[Категорија:Спортот во Москва]] ndztwhu5ppejfmkuwt0lp36m0tuc3zh Шаховска олимпијада 1998 0 101684 5599567 3936079 2026-07-24T06:09:40Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599567 wikitext text/x-wiki [[Податотека:City Chess Elista Kalmykia.jpg|300px|мини|Поглед кон Спортската сала во Елиста, место на одржување на настанот]] '''33. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржела натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои биле одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржала од [[26 септември]] до [[13 октомври]] [[1998]] во [[Елиста]], [[Русија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 1998 година]] [[Категорија:Елиста]] 5wvwoetfq8yb3eewg9hwujweoowz2dz Шаховска олимпијада 2002 0 101698 5599568 3936081 2026-07-24T06:10:42Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599568 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Sahovska olimpiada Bled 2002 1.JPG|300px|мини|Натпреварувања за време на Шаховската олимпијада во [[Блед]] ]] '''35. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржеше натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои беа одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржа од [[25 октомври]] до [[11 ноември]] [[2002]] во [[Блед]], [[Словенија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 2002 година]] [[Категорија:Спортот во Блед]] ix9c58151kaxfn0da5klty0y5cl3hmy Шаховска олимпијада 2004 0 101716 5599569 3936082 2026-07-24T06:11:58Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599569 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Casino 2004 Calvia.jpg|300px|мини|Поглед кон Гран Казино де Мајорка, место на одржување на настанот]] '''36. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржеше натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои беа одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржа од [[14 октомври|14]] до [[31 октомври]] [[2004]] во [[Калвија]] на островот [[Мајорка]], [[Шпанија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 2004 година]] [[Категорија:Калвија]] g5wj9qp5u0d4jpe45sxmclcchbv6u15 Шаховска олимпијада 2006 0 101734 5599570 3936083 2026-07-24T06:12:41Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599570 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Chess Olympiad Torino 2006.jpg|300px|мини|Натпреварувања за време на Шаховската олимпијада во [[Торино]] ]] '''37. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржеше натпреварувања во машка<ref> Although commonly referred to as the ''men's division'', this section is open to both male and female players. </ref> и женска конкуренција, како и неколку настани кои беа одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржа од [[20 мај]] до [[6 јуни]] [[2006]] во [[Торино]], [[Италија]]. == Наводи == {{reflist}} == Поврзано == [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 2006 година]] [[Категорија:Спортот во Торино]] 4kqetnyr16gt5eajb5bvz2cqwy73qe0 Список на светско наследство во Европа 0 106662 5599426 5530109 2026-07-23T18:56:51Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Roma_San_Paolo_fuori_le_mura_BW_1.JPG]] со [[File:Roma_San_Paolo_fuori_le_mura_BW_2021-09-29_14-02-11_v2.jpg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]:). 5599426 wikitext text/x-wiki {{внимание}} Ова е '''список на објекти во [[Европа]]''' заведени како '''[[светско наследство]] на [[УНЕСКО]]'''. == По држави == === [[Австрија]] (8) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:1906 - Salzburg - View from Mönchsberg.JPG|100px|]] ||[[Салцбург]] - стариот град ||1996 |- |[[Податотека:Wien Schoenbrunn Rueckseite.jpg|100px|]] ||[[Шенбурнски дворец]] ||1996 |- |[[Податотека:Dachsteingosau.JPG|100px|]] ||[[Халштат]]-[[Дахштајн]]-[[Залцкамергут]] ||1997 |- |[[Податотека:Semmeringbahn um 1900.jpeg|100px|]] ||[[Семериншка железница]] ||1998 |- |[[Податотека:GrazView-Kunsthaus.jpg|100px|]] ||[[Грац]] - стариот град ||1999 |- |[[Податотека:Stift melk 001.jpg|100px|]] ||[[Вахау]] ||2000 |- |[[Податотека:Wien - Staatsoper (2).JPG|100px|]] ||[[Виена]] - стариот град ||2001 |- |[[Податотека:Neusiedler See im Winter.jpg|100px|]] ||[[Нежидерско езеро]] ||2001 |} === [[Азербејџан]] (2) (дел и од Азија) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Qobustan.jpg|100px|]] ||[[Национален резерват Гобустан]] ||2007 |- |[[Податотека:Baku Skyline.JPG|100px|]] ||[[Баку]] - стариот град ||2000 |} === [[Албанија]] (2) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Butrint, Albania.jpg|100px|]] ||[[Бутринт]] ||1992 |- |[[Податотека:Gjirokastra.jpg|100px|]] ||[[Ѓирокастро]] ||2005, 2008 |} === [[Андора]] (1) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Refuge perafita andorra.jpg|100px|]] ||Долината [[Мадрију-Кларор-Перафита]] ||2004 |} === [[Ерменија]] (3) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Zvartnots img 6965.jpg|100px|]] ||Катедралата и црквата во [[Ечмиаџин]] и археолошкиот објект Звартнотс ||2000 |- |[[Податотека:Haghpat-Nshan.jpg|100px|]] ||[[Манастир Хагпат]] и [[Санахин]] ||1996 |- |[[Податотека:Geghard lion cross reliefs-IMG 2562.JPG|100px|]] ||[[Манастир Гегхард]] ||2000 |- |} === [[Белорусија]] (4) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Poland Bialowieza - BPN.jpg|100px|]] ||[[Национален парк Беловежска шума]] ||1979 |- | ||[[Мирски замок]] ||2000 |- |[[Податотека:Belarus-Niasvizh-Radziwill Castle-4.jpg|100px|]] ||[[Несвишки замок]] ||2005 |- |[[Податотека:Hammerfest Meridianstein.jpg|100px|]] ||[[Струвеов геодетски лак]] ||2005 |} === [[Белгија]] (9) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Belfort Brugge.jpg|100px]] ||Камбанарии во [[Фландрија]] и [[Валонија]] ||1999, 2005 |- |[[Податотека:BeguinageTerHoyenGhent04.jpg|100px]] ||[[Беговски палати]] ||1998 |- |[[Податотека:Bruggewasser.jpg|100px]] ||[[Брухе]] - стариот град ||2000 |- |[[Податотека:Grand place brussels WQ3.jpg|100px|Panorama view of the Grand Place]] ||[[Гранд-плас]] - историски плоштад во [[Брисел]] ||1998 |- |[[Податотека:Hotel_Tassel.jpg|100px|Hôtel Tassel]] ||Згради во Брухе создадени од [[Виктор Орта]] [[Хотел Тасел]], [[Хотел Солве]], [[Хотел ван Етвелд]] и [[Музеј Орта]] ||2000 |- |[[Податотека:Neolithic mines of Spiennes, Belgium.jpg|100px]] ||[[Спиенес]] во реонот на [[Монс]] ||2000 |- |[[Податотека:Tournai pan.jpg|100px]] ||[[Богородична црква (Турне)|Богородична црква]], [[Турне]] ||2000 |- |[[Податотека:Library_of_Plantin-Moretus_Museum_in_Antwerp.jpg|100px]] ||[[Музеј Плантан-Моретус]] ||2000 |- |[[Податотека:Houdeng-Goegnies JPG02.jpg|100px]] || ||1998 |- |} === [[Босна и Херцеговина]] (2) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Stari Most22.jpg|100px]] ||[[Мост на Мехмед паша]] ||2005 |- | ||[[Стар мост (Мостар)]] ||2007 |} === [[Бугарија]] (9) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Boyana Church.jpg|100px]]||[[Бојанска црква]]||1979 |- | ||[[Мадарскиот коњаник]]||1979 |- | [[Податотека:Ivanovo kirche2.jpg|100px]]||[[Ивановски карпести цркви]]||1979 |- | [[Податотека:Reproduction of Thracian tomb 2.jpg|100px]]||[[Казанлшка гробница]]||1979 |- | [[Податотека:Nessebar Pantocrator.jpg|100px]]||[[Несебар]] стариот град||1983 |- | [[Податотека:Pirin national park.jpg|100px]]||[[Национален парк Пирин]]||1983 |- | [[Податотека:Bulgarien 0905.JPG|100px]]||[[Рилски манастир]]||1983 |- | [[Податотека:Srebarna-Lake.jpg|100px]]||[[Резерват Сребрна]]||1983 |- | [[Податотека:Sveshtari Thracian tomb Bulgaria IFB.JPG|100px]]||[[Свештарска гробница]]||1985 |} === [[Велика Британија]] (27) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:BlaenavonWorkingmensInstitute.jpg|100px|]] || [[Бленавон]], [[Велс]] ||2000 |- | [[Податотека:Blenheim main entrance.jpg|100px|]] ||[[Бленхајмска палата]] ||1987 |- | [[Податотека:Canterbury Cathedral - Portal Nave Cross-spire.jpeg|100px|]] ||[[Кантербериска катедрала]] , [[Манастир Свети Августин]] и [[црква Свети Мартин]] ||1988 |- |[[Податотека:Beaumaris Castle 1.jpg|100px|]] ||Замоците и ѕидините во Гвинеда ||1986 |- | [[Податотека:Royal.crescent.aerial.bath.arp.jpg|100px]] ||Градот [[Бат]] ||1987 |- |[[Податотека:Hayle old quay.jpg|100px|]] ||[[Млиновите долини Дервент]] ||2006 |- |[[Податотека:Arkwright Masson Mills.jpg|100px|]] || ||2001 |- |[[Податотека:yard2.jpg|100px|]] ||[[Даремски замок]] и [[Даремска катедрала]] ||1986 |- |[[Податотека:2008-01-06WelzheimOstkastell10.jpg|100px|]] ||[[Адријанов ѕид]] ||1987 |- |[[Податотека:Orkney_Skara_Brae.jpg|100px|]] ||[[Оркниски Острови]] ||1999 |- |[[Податотека:Bermuda-Harbour and Town of St George.jpg|100px|]] ||Град [[Сент Џорџ]], [[Бермудски Острови]] ||2000 |- |[[Податотека:Ironbridge002.JPG|100px|]] || [[Женезен мост]] ||1986 |- |[[Податотека:Liverpool skyline, closeup.jpg|100px|]] ||[[Ливерпул]] - стариот град ||2004 |- |[[Податотека:2005-06-27 - United Kingdom - England - London - Greenwich.jpg|100px|]] ||[[Гринич]] |1997 |- |[[Податотека:NewlanarkNL06.jpg|100px|]] ||[[Њу Ланарк]], ||2001 |- |[[Податотека:EdinburghgeorgeIV.jpg|100px|]] ||[[Единбург]] ||1995 |- |[[Податотека:kew.gardens.palm.house.london.arp.jpg|100px|]] ||[[Кралски ботанички градини, Кју]] ||2003 |- |[[Податотека:Saltaire from Leeds and Liverpool Canal.jpg|100px|]] ||[[Салтаир]] ||2001 |- |[[Податотека:Stonehenge back wide.jpg|100px|]] ||[[Стоунхенџ]] ||1986 |- |[[Податотека:Banqueting House.jpg|100px|]] ||[[Кралски парк Стедли]] ||1986 |- |[[Податотека:Tower Of London Traitors' Gate Seen From The River.jpg|100px|]] ||[[Лондон Тауер]] ||1988 |- |[[Податотека:Westminster abbey night.jpg|100px|]] ||[[Вестминстерска опатија]], [[Вестминстерска палата]], [[Вестминстерско училиште]] и [[Црква Света Маргарета Антиохиска]] ||1987 |- |[[Податотека:St Kilda Village Bay.jpg|100px|]] ||[[Сент Килда]] ||1986 |- |[[Податотека:Causeway-code poet-4.jpg|100px]] ||[[Базалтска колона]] ||1986 |- |[[Податотека:Gough island top view.png|100px|]] ||[[Остров Гоф]] и [[Недостапен Остров]] ||1995 |- |[[Податотека:Henderson.JPG|100px|]] ||[[Остров Хендерсон]] ||1988 |- |[[Податотека:england dorset jc kimmeridge.jpg|100px|]] ||Бреговите на [[Дорсет]] и [[Источен Девен]] ||2001 |} === [[Германија]] (33) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Aachener Dom BW 2016-07-09 16-20-40.jpg|100px|]] ||[[Ахенска катедрала]] ||1978 |- |[[Податотека:Speyerer Dom Altrheinschleife.jpg|100px]] ||[[Спаерска катедрала]] ||1981 |- ||[[Податотека:2004-06-27-Germany-Wuerzburg-Lutz Marten-Residenz side view 1.jpg|100px]] |[[Вирцбуршки дворец]] ||1981 |- |[[Податотека:Wies eingang.jpg|100px]] ||[[Висенска црква]] ||1983 |- |[[Податотека:Augustusburg c.JPG|100px]] ||П[[алата Аугустусбург и Фалкенлуст]] ||1984 |- |[[Податотека:Hildesheim Cathedral.South.Tower.JPG|100px]] ||[[Црква Света Марија (Хилдесхајм)|Црква Света Марија]] и [[Црква Свети Михаил (Хилдесхајм)|Црква Свети Михаил]] ||1985 |- |[[Податотека:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|100px]] ||[[Трир]] ||1986 |- |[[Податотека:Lübeck Holstentor.jpg|100px]] ||[[Љубек]] ||1987 |- |[[Податотека:Ostteil Sanssouci.jpg|100px]] ||Дворци и паркови во [[Потсдам]] и [[Берлин]] ||1990, 1992, 1999 |- |[[Податотека:Lorsch.jpg|100px|]] ||[[Лоршки манастир]] ||1991 |- |[[Податотека:Goslar kaiserpfalz.jpg|100px]] ||[[Гослар]] ||1992 |- |[[Податотека:Bamberger Dom BW 6.JPG|100px]] ||[[Бамберг]] ||1993 |- |[[Податотека:KlosterMaulbronnBrunnenhausInnen.jpg|100px]] ||[[Маулбронски манастир]] ||1993 |- |[[Податотека:Quedlinburg asv2018-10 img03 Castle.jpg|100px]] |[[Кведлинбург]] ||1994 |- |[[Податотека:VH Hochofen1 pano.jpg|100px]] ||[[Фолклигенски фабрики]] ||1994 |- |[[Податотека:Grube Messel fg04.jpg|100px]] ||[[Месел Пит]] ||1995 |- |[[Податотека:Bauhaus.JPG|100px|]] ||Зградите на [[Баухаус]] во [[Вајмар]] и [[Десау]] ||1996 |- |[[Податотека:Cologne Cathedral.jpg|100px]] ||[[Келнска катедрала]] ||1996 |- |[[Податотека:Stadtkirche Wittenberg.JPG|100px]] ||Меморијалите на [[Мартин Лутер]] в [[Аислебен]] и [[Витенберг]] ||1996 |- |[[Податотека:Markt Weimar.jpg|100px]] ||[[Вајмар]] ||1998 |- |[[Податотека:Bodemuseum.jpg|100px]] ||[[Музејски Остров]] ||1999 |- |[[Податотека:Wartburg Eisenach DSCN3512.jpg|100px]] ||[[Вартбург]] ||1999 |- |[[Податотека:Riesigk.jpg|100px]] ||[[Царство на градините во Десау-Верлиц]] ||2000 |- |[[Податотека:StGeorgReichenau-pjt.jpg|100px]] ||[[Манастирите на остров Рајхенау]] ||2000 |- |[[Податотека:ZecheZollverein.jpg|100px]] ||Индустриалниот комплекс во [[Есен (град)|Есен]] ||2001 |- |[[Податотека:Stralsund St Nikolai.jpg|100px]] ||[[Штралзунд]] и [[Висмар]] ||2002 |- |[[Податотека:Mittelrhein Burg Katz.jpg|100px]] ||[[Реинската клисура]] ||2002 |- |[[Податотека:Bremen-rathaus-dom-buergerschaft.jpg|100px]] || ||2004 |- |[[Податотека:Dresden2.jpg|100px]] ||Долината на [[Елба]] околу [[Дрезден]] ||2004 |- |[[Податотека:Muskauer-Park-Englische-Brücke-4.jpg|100px]] ||[[Парк Мускау]] (заедно со [[Полска]]) ||2004 |- |[[Податотека:Saalburg Main Gate (Porta Praetoria).jpg|100px]] ||Адријански ѕид (заедно со Велика Британија) ||2005 |- |[[Податотека:Regensburg 08 2006 2.jpg|100px]] ||[[Регенсбург]] ||2006 |- |[[Податотека:Hufeisensiedlung.jpg|100px]] ||[[Модерните станбени згради во Берлин]] ||2008 |} === [[Грузија]] (3) (дел и од Азија) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Bagrati cathedral, georgia.jpg|100px]]<br />[[Податотека:Kutaisi gelati.jpg|100px]]||[[Катедрала Баграта]] и [[Манастир Гелати]] ||1994 |- | [[Податотека:Sweticxoveli.jpg|100px]]||[[Мцхета]]||1994 |- | [[Податотека:Svanetiskt torn.jpg|100px]] ||[[Сванетија]]||1996 |} === Грција (17) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Bassai Temple Of Apollo Detail.jpg|100px]] ||Храмот на Аполон во [[Баса]] ||1986 |- | [[Податотека:Acropolis of Athens 01361.JPG|100px]] ||[[Атински акропол]] || 1987 |- | [[Податотека:Greece Delphi Tholos.jpg|100px]] ||[[Делфи]] ||1987 |- | [[Податотека:Theater of Epidaurus 1.jpg|100px]] ||[[Епидаур]] ||1988 |- | [[Податотека:PorteDeRhodesGrece010906.JPG|100px]] ||[[Родос (град)|Родос]] ||1988 |- | [[Податотека:Meteora Greece 2006.JPG|100px]] || [[Метеора]] ||1988 |- | [[Податотека:Athos-simonos-petra.jpg|100px]] || [[Атон]] ||1988 |- | [[Податотека:Thessaloniki-Arch of Galerius (eastern face).jpg|100px]] ||[[Ранохристијански и византиски споменици во Солун|Ранохристијанската архитектура]] во [[Солун]] ||1988 |- | [[Податотека:Olympos.jpg|100px]] ||Археолошки остатоци од [[Олимпија]] ||1989 |- | [[Податотека:Mistra 7.jpg|100px]] ||[[Мистра]] ||1989 |- | || [[Делос]] ||1990 |- | [[Податотека:Meister der Nea-Moni-Kirche in Chios 002.jpg|100px]] || [[Манастир Дафни]], [[Осиос Лукас]] и [[Манастир Неа Мони]] ||1990 |- | [[Податотека:Heraion of Samos (Greece), the only standing column.jpg|100px]] ||[[Питагорион]] и [[Херајон (Самос)|Херајон]] ||1992 |- | [[Податотека:Vergina2.jpg|100px]] ||[[Кутлеш]] ||1996 |- | [[Податотека:Mycenae lion gate dsc06382.jpg|100px]] ||[[Микена]] и [[Тиринт]] ||1999 |- |- | [[Податотека:Cave of the Apocalypse.jpg|100px]] ||[[Манастир на Св. Јован Теолог]] и [[Пештера на Апокалипсата]] ||1999 |- | [[Податотека:St. Spyridon Church in Corfu.jpg|100px]] ||[[Крф (град)]] ||2007 |} === [[Данска]] (4) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Изображение !width=76%|Обект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Jelling gr kl Stein.JPG|100px]]||[[Елигенски камења]]||1994 |- | [[Податотека:Roskilde domkirke west fassade.jpg|100px]]||[[Роскилдска катедрала]]||1995 |- | [[Податотека:Helsingor Kronborg.jpg|100px]]|| [[Кронборг]]||2000 |- | [[Податотека:Ilulisat Isfjord.jpg|100px]]|| [[Илулисат]]||2004 |} === [[Република Ирска]] (2) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Newgrange ireland 750px.jpg|100px]] ||Бру-на-Боин ||1993 |- | [[Податотека:Klosteranlage Skellig Michael.jpg|100px]] ||[[Остров Скелиг Михаил]] || 1996 |} === [[Исланд]] (2) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Öxará01.jpg|100px]]||Национален парк [[Тингветлир]]||2004 |- | [[Податотека:Surtsey_eruption_1963.jpg|100px]]||[[Суртсеј]]||2008 |} === [[Шпанија]] (40) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Spain Andalusia Granada BW 2015-10-25 17-22-07.jpg|100px|]] ||Дворците во [[Гранада (провинција)|Гранада]], [[Алхамбра]] [[Хенералифе]] и [[Албајзин]] ||1984, 1994 |- |[[Податотека:Catedral de Burgos-Fernán González.JPG|100px]] ||[[Бургоска катедрала]] ||1984 |- ||[[Податотека:Mezquita Orange Tree Courtyard.jpg|100px]] |Историскиот центар на [[Кордоба]] ||1984, 1994 |- |[[Податотека:El Escorial-Madrid.jpg|100px]] ||[[Ескоријал]] ||1984 |- |[[Податотека:Casa Milà - Barcelona, Spain - Jan 2007.jpg|100px]] ||[[Антони Гауди|Архитектурните творби на Антони Гауди]] ||1984, 2005 |- |[[Податотека:Techo de Altamira (replica)-Museo Arqueológico Nacional.jpg|100px]] ||[[Алтамира]] ||1985, 2008 |- |[[Податотека:Oviedo el viajero JMM.JPG|100px]] ||Историските споменици во [[Овиедо]] ||1985, 1998 |- |[[Податотека:Ávila 24-8-2002.jpg|100px]] ||Стариот град во [[Авила]] ||1985 |- |[[Податотека:Segovia - 02.jpg|100px]] ||[[Сеговија (град)|Сеговија]] ||1985 |- |[[Податотека:Catedral santiago compostela.jpg|100px|]] ||[[Сантјаго де Компостела]] - стариот град ||1985 |- |[[Податотека:Garajonay3.JPG|100px]] ||[[Национален парк Гарахонај]] на [[Канарски Острови|Канарските Острови]] ||1986 |- |[[Податотека:Toledo Skyline Panorama, Spain - Dec 2006.jpg|100px]] ||[[Толедо]] ||1986 |- |[[Податотека:La Aljafería - Palacio taifa 02.JPG|100px]] ||[[Мудехарска архитектура во Арагон]] ||1986, 2001 |- |[[Податотека:Caceres Spain Plaza Mayor Arco.jpg|100px]] |[[Касерес]] - стариот град ||1986 |- |[[Податотека:Cathedral and Archivo de Indias - Seville.jpg|100px]] ||[[Севилска катедрала]], [[Алкасар де Севиља]], [[Главен архив на Индите]] ||1987 |- |[[Податотека:Catedralnuevaslc.jpg|100px]] ||[[Саламанка]] - стариот град ||1988 |- |[[Податотека:Poblet Monastery.jpg|100px|]] ||Манастир Санта Марија де Поблет ||1991 |- |[[Податотека:Merida Roman Theatre1.jpg|100px]] ||Археологичниот комплекс во [[Мерида]] ||1993 |- |[[Податотека:Spain Santiago de Compostela - Cathedral.jpg|100px]] ||[[Пат за Сантјаго]] ||1993 |- |[[Податотека:Monasterio de Guadalupe.jpg|100px]] ||[[Кралски манастир Санта Марија де Гвадалупе]] ||1993 |- |[[Податотека:Wetlands in Donana.jpg|100px]] ||Национален парк Доњана ||1994 |- |[[Податотека:Cuenca-panoramica4.JPG|100px]] ||Архитектурата на град [[Куенка]] ||1996 |- |[[Податотека:Llotja de la Seda (52042949244).jpg|100px]] ||[[Лотја де ла Седа]] ||1996 |- |[[Податотека:Panorámica de Las Médulas.jpg|100px]] || [[Лас Медулас]] ||1997 |- |[[Податотека:Domènech.i.Montaner.Palau.Musica.Catalana.8.Barcelona.JPG|100px]] ||[[Барселона]]: [[Дворец на каталонската музика]] и [[Болница на Светиот Крст и Свети Павле]] ||1997 |- |[[Податотека:Punta Treserols y Mallo de Marmorés.jpg|100px]] ||[[Пиринејски планини]]: [[Монте Пердидо]] ||1997, 1999 |- |[[Податотека:Monasterio de Suso.jpg|100px]] ||[[Манастир Јусо и Сосо]] во [[Сан Милан де ла Когоија]] ||1997 |- |[[Податотека:España y Portugal.jpg|100px]] ||Архитектурните дела на Пиринеите ||1998 |- |[[Податотека:Universidad de Alcala.jpg|100px]] ||Университетот и историските објекти во Алкала де Енарес ||1998 |- |[[Податотека:Ibiza.Nono.jpg|100px]] ||[[Ибица]] ||1999 |- |[[Податотека:PlazadelAdelantado.JPG|100px]] ||[[Сан Кристобал де Ла Лагуна]] на Канарските Острови ||1999 |- |[[Податотека:Tarragona.Circo.Romano.jpg|100px]] ||Археологичниот ансамбал [[Тарасо]] во [[Тарагона]] ||2000 |- |[[Податотека:CuevasAtapuerca.jpg|100px]] ||Археолошките наоѓалишта на планината [[Атапуерка]] ||2000 |- |[[Податотека:Taull001.jpg|100px]] ||[[Вал де Бои]] ||2000 |- |[[Податотека:Elche el palmeral.JPG|100px]] ||[[Палмските гори во Елче]] ||2000 |- |[[Податотека:Lugo 060420.jpg|100px]] ||Римските карпи во [[Луго]] ||2000 |- |[[Податотека:Aranjuez PalacioReal cadena.jpg|100px]] ||[[Кралска палата во Аранхуес]] ||2001 |- |[[Податотека:Ubeda.jpg|100px]] ||Ренесансните архитектурни ансамбли во [[Убеда]] и [[Баеса]] ||2003 |- |[[Податотека:Zubia jun.jpg|100px]] ||[[Бискаски мост]] ||2006 |- ||[[Податотека:Echium Wildpretii at The Teide.jpg|100px]] ||[[Теиде|Национален парк Теиде]] на Канарските Острови ||2007 |} === [[Италија]] (43) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Rosa_camuna_e_antropomorfi_R24_-_Foppe_-_Nadro_(Foto_Luca_Giarelli).jpg|100px]] ||[[Цртежи на карпите кај Валкамоника]] ||1979 |- |[[Податотека:Santa Maria delle Grazie Milano.jpg|100px]] || [[Црква Санта Марија деле Грацие]] ||1980 |- ||[[Податотека:Na Koloseum i K Franciszki Rzymianki.JPG|100px]] |[[Рим]] |- |[[Податотека:Santa Maria del Fiore.jpg|100px]] ||Историски центар на [[Фиренца]] ||1982 |- |[[Податотека:Cathedral and Campanary - Pisa 2014 (2).JPG|100px]] ||[[Пјаца деи Мираколи]] во [[Пиза]] ||1987, 2007 |- |[[Податотека:Venezia acqua alta notte 2005 modificata.jpg|100px]] ||[[Венеција]] и нејзините канали ||1987 |- |[[Податотека:Piazza cisterna 01.jpg|100px]] ||Историски центар на [[Сан Џимињано]] ||1990 |- |[[Податотека:Matera01.jpg|100px]] ||[[Матера]] ||1993 |- |[[Податотека:La Rotonda.png|100px]] ||[[Паладијански вили на Венето]] ||1994, 1996 |- |[[Податотека:Crespi d'Adda fabbrica.JPG|100px|]] ||[[Креспи д'Ада]] ||1995 |- |[[Податотека:Ferrara Castello Estense 28mar06 01.jpg|100px]] ||[[Ферара]] ||1995, 1999 |- |[[Податотека:Napoli piazza plebiscito.JPG|100px]] ||Историски центар на [[Неапол]] ||1993 |- |[[Податотека:Piazza_del_Campo_(Siena).jpg|100px]] ||Историски центар на [[Сиена]] ||1995 |- |[[Податотека:Castel del Monte BW 2016-10-14 12-26-11 r.jpg|100px]] |[[Кастел дел Монте (Апулија)|Кастел дел Монте]] ||1994 |- |[[Податотека:Ravenna BW 3.JPG|100px]] ||Раннохристијански споменици во [[Равена]] ||1996 |- |[[Податотека:Dom Fassade3- s.jpg|100px]] ||Историски центар на [[Пиенца]] ||1996 |- |[[Податотека:Alberobello BW 2016-10-16 13-43-03.jpg|100px|]] ||Трулите во [[Алберобело]] ||1996 |- |[[Податотека:Der bourbonische Königspalast in Caserta.jpg|100px]] ||[[Казертски замок]], [[Аквадукт Ванвители]], [[Сан Леуцио]] ||1997 |- |[[Податотека:Temple of Concordia, Agrigento.jpg|100px]] ||Археолошките ископнини во [[Агриџенто]] ||1997 |- |[[Податотека:Herculaneum12.jpg|100px]] ||Археолошките ископнини во [[Помпеј]], [[Херкулан]] и [[Торе Анунциата]] ||1997 |- |[[Податотека:Orto botanico padova.JPG|100px]] ||Ботаничка градина во [[Падова]] ||1997 |- |[[Податотека:Modena-Ghirlandina.jpg|100px]] ||[[Модена]]: [[Моденска катедрала]], [[Торе Чивика]] и [[Плоштад Пјаца Гранде]] ||1997 |- |[[Податотека:Vue de Positano depuis la plage.JPG|100px]] ||[[Амалфиско крајбрежје]] ||1997 |- |[[Податотека:Portovenere-vista01.jpg|100px]] ||[[Портовенере]], [[Чинкве Тере]] и островите [[Палмарија]], [[Тино]] и [[Тинето]] ||1997 |- |[[Податотека:Stupinigi.jpg|100px]] ||[[Кралска резиденција на Савоите]] ||1997 |- | ||[[Су Наракси]] во Барумини ||1997 |- |[[Податотека:Casale Bikini.jpg|100px]] ||[[Вила Романа дел Касале]] ||1997 |- |[[Податотека:Aquileia Basilica, esterno - Foto Giovanni Dall'Orto.jpg|100px]] ||Археологични ископуања и базиликата во [[Аквилеја]] ||1998 |- |[[Податотека:Paestum BW 2013-05-17 13-58-28.jpg|100px]] ||[[Парк Чиленто]] и [[Вало ди Диано]] ||1998 |- |[[Податотека:Urbino z02.jpg|100px]] ||Историски центар на [[Урбино]] ||1998 |- |[[Податотека:Canopus vanaf serapium.jpg|100px]] ||[[Адријанова вила]] ||1999 |- |[[Податотека:Assisi San Francesco BW 2.JPG|100px]] ||[[Базилика Сан Франческо д'Асиси]] во [[Асизи]] ||2000 |- |[[Податотека:L'Arena.JPG|100px]] ||[[Верона]] ||2000 |- |[[Податотека:Eolie.jpg|100px]] ||[[Липарски острви]] ||2000 |- |[[Податотека:Villa d'Este 01.jpg|100px]] ||[[Вила д'Есте]] ||2001 |- |[[Податотека:San domenico church01.jpg|100px]] ||[[Вал ди Ното]] ||2002 |- |[[Податотека:Sacro Monte di Crea. Cappella del Paradiso3.jpg|100px]] ||[[Светите планини на Пиемонт и Ломбардија]] ||2003 |- |[[Податотека:Tarquinia Tomb of the Leopards.jpg|100px]] ||Етруски некрополи во [[Черветери]] и [[Тарквинија]] ||2004 |- |[[Податотека:Val d'orcia -pienza.JPG|100px]] ||[[Вал д'Орча]] ||2004 |- |[[Податотека:Syracuse theatre2.jpg|100px]] ||[[Сиракуза]] и [[Панталска некропола]] ||2005 |- |[[Податотека:Genova-DSCF7470.JPG|100px]] ||Дворците во [[Џенова]] ||2006 |- |[[Податотека:Albulabahn01.jpg|100px|]] ||[[Железната патна линија Ретише]] ||2008 |- |[[Податотека:06PalazzoDucale.jpg|100px|]] ||[[Мантова]] и [[Сабионета]] ||2008 |} === [[Кипар]] (3) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Choirokitia.jpg|100px]]||[[Кирокитија]]||1998 |- | ||Тродоска планина||1985, 2001 |- | [[Податотека:House of Aion, Paphos - Apollo and Marsyas Mosaic.jpg|100px]]||[[Пафос]]||1980 |} === [[Естонија]] (2) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Tallinna vanalinn.jpg|100px]]||[[Талин]] - стариот град||1997 |- | [[Податотека:Hammerfest Meridianstein.jpg|100px]]||[[Струвеов геодетски лак]] |} === [[Летонија]] (2) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Riga Dom-Düna.jpg|100px]] ||[[Рига]] - стариот град ||1997 |- |[[Податотека:Hammerfest Meridianstein.jpg|100px]] ||[[Струвеов геодетски лак]] ||2005 |} === [[Литванија]] (4) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Vilnius Ostrobramska.jpg|100px]] || [[Вилнус]] - стариот град ||1994 |- |[[Податотека:Pilkosios kopos1.jpg|100px]] ||[[Курски Провлак]] ||2000 |- |[[Податотека:Lithuania Kierniów mounds2.jpg|100px]] ||[[Кернав]] ||2004 |- |[[Податотека:Hammerfest Meridianstein.jpg|100px]] ||[[Струвеов геодетски лак]] ||2005 |} === [[Луксембург]] (1) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Mudam 04 jnl.jpg|100px]] ||[[Луксембург (град)]] ||1994 |} === [[Македонија]] (1) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- ||[[Податотека:Ohrid by night.jpg|100px|]] ||[[Охридско Езеро|Охридското Езеро]] и реонот околу него ||1979, 1980 |} === [[Малта]] (3) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:St Sebastian Curtain.jpg|100px]] ||[[Валета]] ||1980 |- |[[Податотека:Malta 04 Hypogeum Hal Saflieni.jpg|100px]] ||[[Подземен храм во Хал-Сафлиени]] ||1980 |- | ||[[Мегалитни храмови во Малта]]: [[Џантија]], [[Хаџар Ким]], [[Мнаидра]] и [[Тасциен]] ||1980, 1992 |} === [[Молдавија]] (1) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Hammerfest Meridianstein.jpg|100px]] ||[[Струвеов геодетски лак]] | 2005 |} === [[Норвешка]] (7) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%| Слика !width=66%| Објект !width=6%| Година |- | [[Податотека:Bryggen, Bergen3.JPG|100px]] | [[Бриген]] | 1979 |- | [[Податотека:Urnesstavkirke.jpg|100px]] | [[Урнеска гредна црква]] | 1980 |- | [[Податотека:Rorosmartna 20070220.JPG|100px]] | [[Рерус]] | 1980 |- | [[Податотека:Altarockcarvings2.jpg|100px]] | [[Карпести резби во Алта]] | 1985 |- | [[Податотека:Vegavista.jpg|100px]] | [[Вегаејн]] | 2004 |- | [[Податотека:Hammerfest Meridianstein.jpg|100px]] | [[Струвеов геодетски лак]] | 2005 |- | [[Податотека:207 Geirangerfjord.jpg|100px]] | [[Гејрангер-фјорд]] и [[Нереј-фјорд]] | 2005 |} === [[Полска]] (13) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Sukiennice at night (2007).jpg|100px]] || Историски центар во [[Краков]] || 1978 |- | [[Податотека:Wieliczka-daVinci.jpg|100px]] || [[Wieliczka Salt Mine]] || 1978 |- | [[Податотека:Birkenau gate.JPG|100px]] || [[Аушвиц]] || 1979 |- | [[Податотека:Wisent.jpg|100px]] || [[Планина Беловиеж]] || 1979, 1992 |- | [[Податотека:Warszawa Rynek Starego Miasta (dron3).jpg|100px]] || Историски центар на [[Варшава]] || 1980 |- | [[Податотека:Ratusz A75.jpg|100px]] || [[Замоск]] - стариот град || 1992 |- | [[Податотека:Malbork 1.jpg|100px]] || [[Малборкски замок]] || 1997 |- | [[Податотека:Torun01CenterWithWall level corr.jpg|100px]] || Средновековниот град во [[Торуњ]] || 1997 |- | [[Податотека:Monastery in Kalwaria Zebrzydowska 02.JPG|100px]] || [[Калварја Зебрзидовска]] || 1999 |- | [[Податотека:Jawor2.jpg|100px]] || [[Црква на мирот]] во [[Јавор]] и [[Швидњица]] || 2001 |- | [[Податотека:Kosciol Haczow.JPG|100px]] || [[Дрвени цркви во јужна Малополска]] || 2003 |- | [[Податотека:Muskauer-Park-Englische-Brücke-6.jpg|100px]] || [[Парк Мужаковски]] (заедно со Германија) || 2004 |- | [[Податотека:Wrocław - Jahrhunderthalle5.jpg|100px]] || [[Стогодишната сала во Вроцлав]] || 2006 |} === [[Португалија]] (13) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%| Слика !width=66%| Објект !width=6%| Година |- | [[Податотека:Cidade de Angra do Heroísmo, ilha Terceira, Açores.jpg|100px]] | Централниот дел на град [[Ангра ду Ероисму]] | 1983 |- | [[Податотека:Tomartemplarschurch2.jpg|100px]] | [[Конвент на Орденот на Христос]] во [[Томар]] | 1983 |- | [[Податотека:BatalhaFacade1.jpg|100px]] | [[Баталски манастир]] | 1983 |- | [[Податотека:JeronimosMonastery1.jpg|100px]] | [[Црква Јеронимо]] и [[Белемска кула]] во [[Лисабон]] | 1983 |- | [[Податотека:Evora, Alentejo, Portugal from the cathedral roof, 28 септември 2005.jpg|100px]] | [[Евора]] | 1986 |- | [[Податотека:Mosteiro de Alcobaça (Portugal).jpg|100px]] | [[Алкобакски манастир]] | 1989 |- | [[Податотека:Nt-sintra1.jpg|100px]] | Културниот реон околу [[Синтра]] | 1995 |- | [[Податотека:PortoCityHall.jpg|100px]] | Историскиот центар на [[Порто]] | 1996 |- | [[Податотека:Rock Art Foz Coa 01.jpg|100px]] | Праисториско камено искуство во [[Коа]] | 1998 |- | [[Податотека:Forest Los Tilos.jpg|100px]] | [[Лаурисилва]] | 1999 |- | [[Податотека:Rio douro.jpg|100px]] | [[Винарски регион Алто Дуоро]] | 2001 |- | [[Податотека:Castelo Guimaraes.JPG|100px]] | Историски центар на [[Гимараеш]] | 2001 |- | [[Податотека:Landscape of the Pico Island Vineyard Culture.jpg|100px]] | [[Лозјата на остров Пику]] | 2004 |} === [[Романија]] (7) === {| class="wikitable" width=90% !width=8%|Слика !width=74%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Delta Dunarii 500.jpg|100px|]] ||[[Делта на Дунав]] ||1991 |- |[[Податотека:Humor Monastery.JPG|100px]] ||[[Насликаните цркви во Северна Молдавија]] ||1993 |- |[[Податотека:Horezu church.jpg|100px|]] ||[[Манастир Хорезу]] ||1993 |- |[[Податотека:Biertan IMG 5606.jpg|100px|]] ||Седумте села со цркви и заштитни ѕидови во Трансилванија ||1993, 1999 |- |[[Податотека:Sarmizegetusa temples.jpg|100px|]] ||[[Дакиски тврдини]] на планината Ораштие ||1999 |- | ||Историски центар на [[Сигишоара]] ||1999 |- |[[Податотека:Sârbi Josani.jpg|100px|]] ||[[Дрвени цркви во Марамуреш]] ||1999 |} === [[Русија]] (23) (дел од Азија) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%| Слика !width=66%| Објект !width=6%| Година |- | [[Податотека:Trinitylavra.jpg|100px]] | [[Манастир Света Троица]] | 1993 |- | [[Податотека:Kolomen00.jpg|100px]] | Црква Воскресение во [[Коломенское]] | 1994 |- | [[Податотека:Derbent winter.jpg|100px]] | Историски објекти во [[Дербент]], [[Дагестан]] | 2003 |- | [[Податотека:Gorskii 03961u.jpg|100px]] | Културно историски ансанбал на Соловецките Острови | 1992 |- | [[Податотека:Pilkosios kopos1.jpg|100px]] | [[Курски Провлак]] | 2000 |- | [[Податотека:Ferapontovo.jpg|100px]] | [[Ферапонтовски манастир]] | 2000 |- | [[Податотека:Russie - Moscou - Novodevichy 4.jpg|100px]] | [[Манастир Новодевичи]] | 2004 |- | [[Податотека:Kazan Kremlin exterior view 08-2016 img3.jpg|100px]] | Историко-архитектурниот комплекс [[Казан (Русија)|Казан]]ски Кремљ во [[Татарстан]] | 2000 |- | [[Податотека:View to the Lower Park of Peterhof 01.jpg|100px]] | [[Историски центар на Санкт Петербург и забележителности во околината]]: [[Царское село]], [[Петерхоф]], [[Павловск]], [[Стрелна]], [[Гачина]], [[Ораниенбаум]], [[Ропша]], [[Пулково]], [[Шлиселбург]] и [[Кронштад]] | 1990 |- | [[Податотека:Elias cathedral Yaroslavl 00.jpg|100px]] | Историски центар на [[Јарославел]] | 2005 |- | [[Податотека:Natalya dulchenko kokui.jpg|100px]] | Историски забележителности во [[Велики Новгород]] | 1992 |- | [[Податотека:Kischi Kirchen und Glockenturm.JPG|100px]] | Остров [[Кижи]] | 1990 |- | [[Податотека:2003-04-18 Moscow Kremlin.jpg|100px]] | [[Кремљ]] и [[Црвен плоштад]] во [[Москва]] | 1990 |- | [[Податотека:Hammerfest Meridianstein.jpg|100px]] | [[Струвеов геодетски лак]] | 2005 |- | [[Податотека:Bajarmaland.jpg|100px]] | [[Планините во Коми]] | 1995 |- | [[Податотека:Krasnaya Polyana 02.jpg|100px]] | Планините во [[Западен Кавказ]] | 1999 |- | [[Податотека:Russia-Vladimir-Golden Gate-2.jpg|100px]] | [[Бели монументи на Владимир и Суздал]] | 1992 |- | [[Податотека:Sopka in south Sikhote-Alin.JPG|100px]] | [[Сихоте Алин]] | 2001 |- | [[Податотека:Berg Belucha.jpg|100px]] | [[Златните планини во Алтај]] | 1998 |- | [[Податотека:26_swiatoinos.jpg|100px]] | [[Бајкалско езеро]] | 1998 |- | [[Податотека:Wrangel Island tundra.jpg|100px]] | [[Врангелов Остров]] | 2004 |- | [[Податотека:Uvs-noor.jpg|100px]] | [[Езеро Увс Нур]] | 2003 |- | [[Податотека:D0807I14-HarbourTour.jpg|100px]] | Вулканите на полуостров [[Камчатка]] во [[Сибир]] | 1996 |} === [[Сан Марино]] (1) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%| Слика !width=66%| Објект !width=6%| Година |- | [[Податотека:Monte Titano.jpg|100px]] | Историскиот центар на Сан Марино и [[Титано]] | 2008 |} === Ватикан (2) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|ИзображСликаение !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Roma San Paolo fuori le mura BW 2021-09-29 14-02-11 v2.jpg|100px]]||[[Базилика Свети Павле надвор од ѕидините|Базилика Свети Павле]]||1980, 1990 |- | [[Податотека:StPetersBasilicaEarlyMorning.jpg|100px]]||[[Ватикан]]||1984 |} === [[Словачка]] (7) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Banska Stiavnica- pohlad z Katovej ulice.jpg|100px]] ||[[Банска Штавница]] || 1993 |- | [[Податотека:Spisska nova ves...castle.jpg|100px]] ||[[Замок Спиш]] || 1993 |- | [[Податотека:Vlkolinecslovakia001.jpg|100px]] ||[[Парк Влколинец]] || 1993 |- | [[Податотека:Zadielska tiesnava.jpg|100px]] ||[[Пештера Агателек]] || 1995, 2000 |- | [[Податотека:Bardejov namesti 3773.JPG|100px]] ||[[Бардејов]] || 2000 |- | [[Податотека:Stužica primeval forest, Slovakia.jpg|100px]] ||[[Карпатски планини]] || 2007 |- | [[Податотека:Bodruzal cerkov 1658 ZeliPVL.JPG|100px]] || [[Дрвените цркви на Карпатите]] || 2008 |} === [[Словенија]] (1) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%| Слика !width=66%| Објект !width=6%| Година |- | [[Податотека:SkocjanskeJame.jpg|100px]] | [[Шкоцијански пештери]] | 1986 |} === [[Србија]] (4) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Sopocani monastery16.jpg|100px]] | [[Стари Рас]] и [[Манастир Сопочани]] | 1979 |- | | [[Студеница (манастир)]] | 1986 |- | [[Податотека:Felix romuliana.jpg|100px]] | [[Ромулијана]] | 2007 |- | [[Податотека:14th-century_fresco_of_Jesus_Christ_bearing_the_cross,_Visoki_Dečani,_Kosovo.jpg|100px]] | [[Средновековни споменици на Косово и Метохија]]: [[Манастир Високи Дечани]], [[Пеќска патријаршија]], [[Манастир Грачаница]] и [[Црква Богородица Левишка]] ||2004, 2006 |} === [[Турција]] (9) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Goreme valley.jpg|100px|]] ||[[Ѓореме]] ||1985 |- |[[Податотека:DivrigiUluCamiportal (2006).jpg|100px|]] ||[[Дивриги џамија]] ||1985 |- |[[Податотека:Aya sofya.jpg|100px|]] ||Историски делови од [[Истанбул]] ||1985 |- |[[Податотека:Hattusa.liongate.jpg|100px|]] ||[[Хатуша]] ||1986 |- |[[Податотека:Mount Nemrut.jpg|100px|]] ||[[Немруд (планина)|Немруд]] ||1987 |- |[[Податотека:Pamukkale00.JPG|100px|]] ||[[Хиераполис]]и [[Памуккале]] ||1988 |- |[[Податотека:Lycian sarcophagus at Xanthos.jpg|100px|]] ||[[Ксантос]]и [[Летоон]] ||1988 |- |[[Податотека:Safranbolu traditional houses.jpg|100px|]] ||[[Сафранболу]] ||1994 |- |[[Податотека:Troy1.jpg|100px|]] || [[Троја]] ||1998 |} === [[Украина]] (5) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Chrám svaté Sofie (Kyjev).jpg|100px|]] ||[[Катедрала Света Софија (Киев)]] ||1990 |- |[[Податотека:Kiev Pechersk Lavra (General).jpg|100px|]] ||[[Киевско-печерска лавра]] ||1990 |- |[[Податотека:Lwow-panorama-m.jpg|100px|]] ||[[Лавов]] - стариот град ||1998 |- |[[Податотека:Hammerfest Meridianstein.jpg|100px|]] ||[[Струвеов геодетски лак]] ||2005 |- |- |[[Податотека:Big Loop Polonina Carynska.jpg|100px|]] ||[[Карпатски планини]] ||2007 |} === [[Унгарија]] (8) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Chain bridge by night Budapest.jpg|100px]]||[[Будимпешта]], вклучувајќи [[Замок Буда]], [[Андраси Ут]] и [[Будимпештско метро]] |- | [[Податотека:Okt 12.jpg|100px]]||Етнографско селище [[Холоко]]||1987 |- | [[Податотека:Aggtelek National Park, Baradla Cave.jpg|100px]]|| [[Агтелек]]||1995 |- | ||[[Бенедиктински манастир]] ||1996 |- | [[Податотека:HungarianGreyCattle3.jpg|100px]]||[[Хортобаг]]||1999 |- | [[Податотека:Hungary pecs - szekesegyhaz1.jpg|100px]]||Раниот христијански некропол во [[Печ (Унгарија)|Печ]]||2000 |- | [[Податотека:Fertod, Palais Esterhazy de nuit.jpg|100px]]||Нежидерско езеро||2001 |- | [[Податотека:River Tisza & Bodrog Tokaj.jpg|100px]]||[[Винарската област Токај]]||2002 |} === [[Финска]] (7) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Suomenlinna.jpg|100px]] ||[[Суоменлинна]] до [[Хелсинки]] ||1991 |- |[[Податотека:Rauma Finland Helsingintori 20051225.jpg|100px]] ||[[Стара Раума]] ||1991 |- |[[Податотека:Petäjävesi Old Church from south.JPG|100px]] ||[[Стара дрвена црква Петајавеси]] ||1994 |- |[[Податотека:Verla.JPG|100px]] ||[[Верла]] ||1996 |- |[[Податотека:Sammallahdenmaki.jpg|100px]] || [[Самалахденмиаки]] ||1999 |- |[[Податотека:Kvarken.png|100px]] ||[[Кваркен]] и [[Висок брег]] ||2000, 2006 |- |[[Податотека:Hammerfest Meridianstein.jpg|100px]] ||[[Струвеов геодетски лак]] ||2005 |} === [[Франција]] (33) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Meister von Saint-Savin-sur-Gartempe 001.jpg|100px]] ||[[Манастир Вазелај]] ||1983 |- |[[Податотека:Amiens cathedral 001.JPG|100px]] ||[[Амјенска катедрала]]||1981 |- |[[Податотека:France Arles Arena North Night.jpg|100px]] ||[[Арл]]||1981 |- |[[Податотека:Mons beffroi JPG01B.jpg|100px]] |Камбанариите во Северна Франциja и Белгија (заедно с Белгија) ||1999, 2005 |- |[[Податотека:Bordeaux Pont de Pierre.jpg|100px]] ||[[Бордо]] ||2007 |- |[[Податотека:Bourges04.jpg|100px]] ||Катедрала „Сен Етјен“ ||1992 |- |[[Податотека:20050520 Jaune-Vert.jpg|100px]] ||[[Јужен Канал]] ||1996 |- |[[Податотека:Cathedrale de Reims 1.jpg|100px]] ||[[Реимс]]: [[Катедрала Саинт Реми]] и [[Палас Ту]] ||1991 |- |[[Податотека:Cathédrale Chartres 2007.jpg|100px|]] ||Катедралата во [[Шартер]] ||1979 |- |[[Податотека:Cloister, Fontenay Abbey, Marmagne, France.JPG|100px]] ||[[Дворец Фонтенбло]] ||1981 |- |[[Податотека:Citadelle_Besancon.JPG|100px]] || ||2008 |- |[[Податотека:Palais des Papes Paul MUNHOVEN.JPG|100px]] || ||1995 |- |[[Податотека:Carcassonne-vignes.jpg|100px]] || ||1997 |- |[[Податотека:Lyon Theatre Romain 20060826.jpg|100px]] ||[[Лион]] ||1998 |- |[[Податотека:St-emilion 27-01-2008.jpg|100px]] || ||1999 |- |[[Податотека:Le Havre Vue Plage 14 07 2005.jpg|100px]] || ||2005 |- |[[Податотека:Mont Saint Michel bordercropped.jpg|100px]] || ||1979 |- |[[Податотека:Fontainebleau 119.jpg|100px]] || ||1981 |- |[[Податотека:Versailles Palace.jpg|100px]] ||[[Версајски дворец]] ||1979 |- |[[Податотека:Aftnn The Seine from the Eiffel Tower.jpg|100px]] ||[[Сена]] ||1991 |- |[[Податотека:Nancy Place Stanislas BW 2015-07-18 13-49-20 1.jpg|100px]] || ||1983 |- |[[Податотека:Pont du Gard 2006.jpg|100px]] || ||1985 |- |[[Податотека:Lascaux2.jpg|100px]] ||[[Ласко]] ||1979 |- |[[Податотека:Provins-Fortifications.jpg|100px]] ||[[Провен]] ||2001 |- |[[Податотека:Theatre-antique vue-generale-sud.jpg|100px]] || ||1981 |- |[[Податотека:Poitiers notre dame5.JPG|100px]] || ||1998 |- |[[Податотека:Koenigliche Saline in Arc-et-Senans Bild1 800px.jpg|100px]] || ||1982 |- |[[Податотека:Absolute ponts couverts 02.jpg|100px]] ||[[Стразбур]] ||1988 |- |[[Податотека:France Loir-et-Cher Chambord Chateau 03.jpg|100px]] || ||2000 |- |[[Податотека:Vezelay Ste Madeleine Westfassade.jpg|100px]] || ||1979 |- |[[Податотека:Corse-04860-calanche de Piana-château fort.jpg|100px]] ||[[Корзика]] ||1983 |- |[[Податотека:Pirineo Ordesa 3.jpg|100px]] || ||1997, 1999 |- |[[Податотека:Corail Lifou.JPG|100px]] || ||2008 |} === [[Холандија]] (7) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слики !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Schokland4.jpg|100px]] | [[Шокленд]] | 1995 |- | [[Податотека:Muizenfort.jpg|100px]] | [[Заштитна линија на Амстердам]] | 1996 |- | [[Податотека:Willemstad harbor.jpg|100px]] | [[Вилемстад]] | 1997 |- | [[Податотека:Windmills of Kinderdijk (11).JPG|100px]] | [[Киндерџик]] | 1997 |- | [[Податотека:Woudagemaal 03.JPG|100px]] | [[Ir.D.F. Woudagemaal]] | 1998 |- | [[Податотека:Beemster 1869.png|100px]] | [[Полдер]] | 1999 |- | [[Податотека:Rietveldschroderhuis.jpg|100px]] | [[Музеј Ритвелд]] | 2000 |} === [[Хрватска]] (7) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | || Историски комплекс во [[Сплит]] со дворецот на императорот [[Диоклецијан]]||1979 |- | [[Податотека:Dubrovnik-L04-1.jpg|100px]]||[[Дубровник]]||1979, 1998 |- | [[Податотека:HR - Plitvice (Plitvička Jezera)1.JPG|100px]]||[[Плитвички Езера]]||1979 |- | [[Податотека:Croatia Porec Euphrasius Basilika BW 2014-10-08 10-43-24.jpg|100px]]||[[Еуфразиева базилика]]||1997 |- | [[Податотека:Katedrála sv. Vavřince v Trogiru.JPG|100px]]||[[Трогир]] - стариот град||1997 |- | [[Податотека:St Jacobs Cathedral 2.JPG|100px]]||[[Катедрала Свети Јаков]]||2000 |- | [[Податотека:Stari Grad on Hvar.JPG|100px]]||[[Стари Град (Хрватска)|Стари Град]] |} === [[Црна Гора]] (2) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Alley kotor.JPG|100px]] | [[Котор]] | 1979 |- | [[Податотека:Durmitor - near Minin bogaz.jpg|100px]] | [[Дурмитор]] | 1980, 2005 |} === [[Чешка]] (12) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- | [[Податотека:Cesky Krumlov 01.jpg|100px]]||[[Чешки Крумлов]] |- | [[Податотека:Hradschin Prag.jpg|100px]]||[[Прага]] - стариот град||1992 |- | [[Податотека:Telc - main square.jpg|100px]]||[[Телч]] - стариот град||1992 |- | [[Податотека:Zelená hora - poutní kostel.jpg|100px]]||[[Црква „Св. Јован Непомучки“]] ||1994 |- | [[Податотека:Kutná Hora - pohled od Svaté Barbory.jpg|100px]]||[[Кутна Хора]]||1995 |- | [[Податотека:Lednice castle.jpg|100px]]||[[Комплес Леднице-Валтице]]||1996 |- | [[Податотека:Kromeriz, Marktpl, Schl.jpg|100px]]||Кромеришки замок||1998 |- | [[Податотека:Holašovice.jpg|100px]]|| [[Холашовице]]||1998 |- | [[Податотека:Litomyšl, Schloss.jpg|100px]]||[[Литомишел]]||2000 |- | [[Податотека:Holy Trinity Column.jpg|100px]]||[[Holy Trinity Column in Olomouc]]||2000 |- | [[Податотека:Villa Tugendhat front.JPG|100px]]||[[Вила Тугендхат]]||2001 |- | [[Податотека:Třebíč Ghetto 'Entry'.jpg|100px]]||Еврејската населба во Требиќ ||2003 |} === [[Швајцарија]] (9) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%|Слика !width=76%|Објект !width=8%|Година |- |[[Податотека:Muestair Kloster.jpg|100px|]] ||[[Бенедиктски манастир Свети Јован]] ||1983 |- |[[Податотека:Convent of St Gall.jpg|100px|]] ||[[Манастир Свети Гал]] ||1983 |- |[[Податотека:The cathedral- Das Münster.JPG|100px|]] ||[[Берн]] - стариот град ||1983 |- |[[Податотека:Bellinzona 066.jpg|100px|]] ||[[Трите замоци во Белинцона]] ||2000 |- |[[Податотека:Lake Lugano.jpg|100px|]] ||[[Планина Сан Џорџо]] ||2003 |- | ||Планински реон [[Јунгфрау]]-[[Алетч]]-[[Бичхорн]] ||2001 |- |[[Податотека:Calfeisental sardona.jpg|100px|]] || [[Glarus thrust]] ||2008 |- |[[Податотека:Rivaz.jpg|100px|]] ||[[Винарска област Лаваукс]] ||2007 |- |[[Податотека:Albulabahn01.jpg|100px|]] ||[[Железна линија Ратиен]] ||2008 |} === [[Шведска]] (14) === {| class="wikitable" width=90% !width=6%| Слика !width=66%| Објект !width=6%| Година |- | [[Податотека:Drottningholmpalace.jpg|100px]] | [[Дротнингхолмска палата]] | 1991 |- | [[Податотека:BirkaExcavation1.png|100px]] | [[Бирка]] и [[Хувгорден]] | 1993 |- | [[Податотека:Engelsberg-Huettenwerk-01.jpg|100px]] | [[Engelsberg Ironworks]] | 1993 |- | [[Податотека:Tanumshede 2005 rock carvings 5.jpg|100px]] | [[Танумшеде]] | 1994 |- | [[Податотека:Skogskyrk Grav 2006.jpg|100px]] | [[Скугсширкогорден]] | 1994 |- | [[Податотека:Visby stadtmauer.jpg|100px]] | [[Висби]] | 1995 |- | [[Податотека:Gammelstad.jpg|100px]] | [[Гамелстатска црква]] | 1996 |- | [[Податотека:Sapmi Lappland.jpg|100px]] | [[Лапонија]] | 1996 |- | [[Податотека:Fredrikskyrkan Karlskrona.jpg|100px]] | [[Карлскруна]] | 1998 |- | [[Податотека:Öland Gettlinge.jpg|100px]] | Земјоделскиот пејзаж во [[Оланд]] | 2000 |- | [[Податотека:Höga Kusten, Gulf Rödviken near Ullånger, Sweden.jpg|100px]] | [[Кваркен]] и [[Висок Брег]] | 2000, 2006 |- | [[Податотека:Stora stöten.jpg|100px]] | [[Фалун]] | 2001 |- | [[Податотека:Grimetonmasterna.jpg|100px]] | [[Радиостаница Варберг]] | 2004 |- | [[Податотека:Hammerfest Meridianstein.jpg|100px]] | [[Ретска железница]] | 2005 |} [[Категорија:Светско наследство во Европа|*.3]] [[Категорија:Списоци на места]] 0l759sc8i3oxz7o2mzkb998c6pmda5h Шаховска олимпијада 2012 0 107999 5599574 3718515 2026-07-24T06:16:01Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599574 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Olympiad2012Entrance1.jpg|300px|мини|Поглед кон Истанбулскиот саемски центар, место на одржување на настанот]] Јубилејната '''40. [[шаховска олимпијада]]''' организирана од [[ФИДЕ]], која содржеше натпреварувања во машка{{ref label|А|а|а}} и женска конкуренција, како и неколку настани кои беа одржани со цел да се промовира [[шах|играта]] се одржа од [[27 август]] до [[10 септември]] [[2012]] во [[Истанбул]], [[Турција]]. == Белешки == * {{note label|А|а|а}} Иако обично се нарекува „машка група“, впрочем може да учествуваат и мажи и жени. == Поврзано == * [[Шаховска олимпијада - 1924|I неофицијална шаховска Олимпијада]] (Париз 1924)<br /> * [[Шаховска олимпијада - 1926|II неофицијална шаховска Олимпијада]] (Будимпешта 1926)<br /> * [[Шаховска олимпијада - 1936|III неофицијална шаховска Олимпијада]] (Минхен 1936) {{Шаховски олимпијади}} {{Шах-никулец}} [[Категорија:Шаховски олимпијади]] [[Категорија:Шахот во 2012 година]] [[Категорија:Спортот во Истанбул]] 3t9xgg4lqaq7b05ntb6o9xj6kth1hbh Национална партија (Уругвај) 0 120567 5599538 4493775 2026-07-24T04:47:39Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599538 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{Infobox_Political_Party | party_name = Partido Nacional <br /><small>''Национална партија''</small> | colorcode = #1E90FF | party_logo = [[Податотека:Flag of the National Party (Uruguay).svg|border|200px]] | president = [[Мануел Орибе]] | leader = [[Луис Алберто Лакалє]] | foundation = [[19 септември]] [[1836]] | ideology = [[конзервативизам]],<br />[[либерален конзервативизам]] | headquarters = [[Монтевидео]], [[Уругвај]] | international = [[Христијанско-демократска организација на Америка]] (набљудувач) | website = [http://www.partidonacional.com.uy www.partidonacional.com.uy] | }} '''Националната партија''' (''Partido Nacional'' на [[шпански]]), исто позната како '''Белата партија''' (''Partido Blanco''), е најголема [[десничарска]] [[либерален конзервативизам|либералдемократска]] [[политичка партија]] во [[Уругвај]]. == Надворешни врски == * [http://www.partidonacional.com.uy/ Официјално мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120717042532/http://www.partidonacional.com.uy/ |date=2012-07-17 }} [[Категорија:Политички партии во Уругвај]] qag67nszpu8t4h1lwcnxd4i7ooue07m Парфем 0 122055 5599541 5228585 2026-07-24T05:21:46Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599541 wikitext text/x-wiki {{вики}} {{внимание}} [[Податотека:Vintage Atomizer Perfume Bottle.JPG|300px|мини|Атомизери со сијалица исполнети со парфем.]] '''Парфем''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''perfume'', [[француски јазик|француски]]: ''parfum'') е мешавина од миризливи [[етерично масло|етерични масла]] и ароматични соедниненија, фиксативи и растворувачи, кои се користат за да им дадат на луѓето, животните, објектите и животните простори пријатна миризба. Ароматичните соедниненија во парфемот можат да бидат добиени синтетички, да потекнуваат од растение или да имаат животинско потекло. За постоењето на парфемите уште од времето на првите цивилизации се дознало од некои стари текстови или од археолошки ископини. Модерното производство на парфеми започнало во доцниот XIX век со комерцијалната синтеза на ароматичните соединенија како [[ванилин]] и [[кумарин]], кои овозможиле создавање на парфеми со претходно недостижни мириси единствено од природни ароматични соединенија. == Историја == Зборот парфем кој се користи денес потекнува од латинскиот збор ''per'' ''fumus'', што значи “низ чад”. Производството на парфеми, или уметноста на создавање парфеми, започнала во стара [[Месопотамија]] и [[Египет]] и била подоцна усовршена од [[Рим]]јаните и [[Персија|Персијците]]. Иако парфемот и производството на парфеми постоело и во [[Индија]], повеќето од мирисите биле претставени со миризливи стапчиња. Првата дестилација на парфем од Итар се споменува во индиската ајур веда Charaka Samhita. Во биографската книга за индискиот император Харша, Harshacharita, напишана во VII век во Северна Индија, се споменува употребата на етеричното масло од агар дрвото. Првиот хемичар запишан во историјата се смета дека е жена наречена Етрускан, произведувач на парфеми, чие име било напишано со клинесто писмо на плоча, уште од II милениум п.н.е. во Месопотамија. Таа дестилирала цветови, масла и каламус растение со други ароматични соединенија, и потоа ги филтрирала и ги враќала назад во казанот неколкупати. Во 2005 година, археолози пронашле парфеми во Пиргос, Кипар, кои се сметаат за најстарите парфеми во светот. Овие парфеми датираат од пред повеќе од 4000 години. Парфемите биле пронајдени во прастара парфимерија. Во парфимерија од 4000 м² биле пронајдени најмалку 60 казани, садови за мешање, инки и шишиња од парфеми. Во древната историја, луѓето користеле билки и мирудии како бадем, коријандер, мирта, смола од зимзелено дрво, бергамот, како и разни цветови. Арапскиот хемичар Ал-Кинди (Alkindus), во IX век напишал книга за парфеми која ја нарекол ''Книга за хемијата на парфемите и дестилациите''. Книгата содржела повеќе од сто рецепти за миризливи масла, мевлеми, ароматични води и замени или имитации на скапи дроги. Книгата исто така ги опишувала 107те методи и рецепти за произведување на парфем и опремата која е потребна за тоа, како на пример алембикот (кој сè уште го носи своето арапско име). Персискиот хемичар Ибн Сина (уште познат како Авиценна) го вовел процесот на екстракција на масло од цветовите со дестилација, денес најчесто употребуван метод. Тој најпрво експериментирал со [[трендафил]]. Пред неговото откритие, течните парфеми биле мешавина од масло и здробени билки или ливчиња од цвет, што претставувало силна смеса. Водата од трендафилите била понежна и веднаш станала популарна. Двете суровински состојки и технологијата на дестилирање значително влијаеле врз производството на парфеми и научните достигнувања на Запад, особено во хемијата. Уметноста на создавањето на парфеми се практикувала во Западна Европа уште од 1221 година, доколку се земат предвид рецептите на монасите од Санта Марија деле Виње или Санта Марија Новела во Фиренца, Италија. На Истокот, во 1370 година Унгарите произвеле парфем направен од миризливи масла помешани во алкохолен раствор, по наредба на Кралицата Елизабета од Унгарија, познат како Унгарска вода. Уметноста на создавање на парфеми напредувала во Ренесансната Италија, а во XVI век италијанската префинетост била одведена во Франција од страна на личниот произведувач на парфеми на кралицата Катарина Де Медичи, Рене од Фиренца (Renato il fiorentino). Неговата лабораторија била поврзана со собите на кралицата преку таен премин, за да се избегне ризикот од можна кражба на формулите. Благодарение на Рене, Франција брзо станала еден од европските центри за производство на парфеми и козметика. Култивирањето на цветови поради нивниот мирис, што започнало во XIV век, прераснало во огромна индустрија во Западна Франција. Во периодот помеѓу XVI и XVII век, парфеми користеле главно богатите за да го прикријат лошиот мирис на телото, кој бил резултат на нередовното капење. Делумно поради ова и била создадена индустријата за производство на парфеми. Во Германија, италијанскиот бербер Џовани Паоло Феминис создал парфимирана вода наречена Aqua Admirabilis, денес позната како колоњска вода (eau de cologne), а неговиот внук Џовани Марија Фарина во 1732 година го преземал бизнисот. До XVIII век, ароматични растенија биле одгледувани во регионот Грас во Франција, на Сицилија и во Калабрија, Италија, за снабдување на растечката индустрија на парфеми со суровини. Дури и денес, Италија и Франција се центри на европскиот дизајн и трговија со парфеми. == Концентрирање == Разните типови парфеми се одраз на концентрацијата на ароматични соединенија во растворувач, што кај првокласен мирис обично е етанол или раствор од вода и етанол. Дефиницијата на типовите парфеми варира во зависност од изворите. Концентрацијата по волумни проценти на миризливо масло изнесува: * Екстракт од парфем, или едноставно парфем: 15-40% (IFRА: најчесто 20%) ароматични соединенија * Esprit de Parfum (ESdP): 15-30% ароматични соединенија, ретко користена јака концентрација помеѓу EdP и парфем * Eau de Parfum (EdP), Parfum de Toilete (PdT): 10-20% (најчесто~15%) ароматични соединенија, понекогаш запишани како “eau de perfume” или “millésime” * Eau de Toilette- EdT (Тоалетна вода): 5-15% (најчесто~10%) ароматични соединенија * Eau de Cologne- EdC (Колонска вода): типови парфеми на кипарски цитруси со 3-8% (најчесто~5%) ароматични соединенија * Perfume mist: 3-8% ароматични соединенија (најчесто безалкохолен растворувач) * Дезодоранс и Лосион за после бричење: 1-3% ароматични соединенија === Типови на растворувачи === Иако не секогаш, најчесто миризливите масла се разредени со растворувач, чија употреба е доста оспорувана. Најчесто употребуван растворувач за разредување на миризливи масла е етил алкохолот или раствор на етил алкохолот и вода. Миризливите масла, исто така, можат да бидат разредени со помош на масла со неутрален мирис, како што е фракционирано кокосово масло или течни восоци, како маслото јојоба. === Непрецизна терминологија === Јачината и трајноста на парфемот зависи од концентрацијата, јачината и трајноста на ароматичните соединенија (природните етерични масла/ миризливи масла) кои се користат: како што се зголемува процентот на ароматични соединенија, така се зголемува и јачината и трајноста на добиениот парфем. Различни парфимерии ставаат различна количина на масла во своите парфеми. Според тоа, иако концентрацијата на маслото кај разреден ''Eau de Parfum'' (EdP) е секако поголема од онаа кај тоалетна вода (''Eau de Toilette'' (EdT)) до одредена граница, количината може да варира од парфимерија до парфимерија. Тоалетна вода од една парфимерија може да биде појака од тоалетна вода од друга парфимерија. На пазарот ретко се наоѓаат машки парфеми како EdP или екстракти од парфем; исто како што ретко се продаваат женски парфеми како EdC. Иако овој карактеристичен начин на именување на парфемот според тоа кој го користи е општо познат во назначувањето на мирисната концентрација, тој нема директна врска со тоа дали парфемот е наменет за мажи или за жени. Покрај тоа, некои парфеми со истото ''име на производ'' но со различна ''назнака за концентрација'' може да се разликуваат не само во разредувањето, туку и да се направени со сосема различна смеса од миризливи масла. На пример, со цел EdT верзијата на парфемот да се направи полесна и посвежа од EdP верзијата, можно е EdT маслото да биде изменето така што ќе содржи повеќе горни ноти или помалку основни ноти. Во некои случаи, зборови какви што ''extrême'', ''intense'', или ''concentrée'' и кои може да ја прикажат ароматичната концентрација се всушност сосема различни мириси, поврзани само поради сличнa ''цртa'' на парфемот. Пример за ова се парфемите на Шанел ''Pour Monsieur'' и ''Pour Monsieur Concentrée''. Уште од 1706 година, во Келн, Германија, Eau de Cologne (EdC) е првобитно карактеристичен мирис и бренд. Сепак, надвор од Германија овој термин стана поим за кипарски цитрон парфеми (без основна нота). == Опис на парфемот == Точните формули на парфемите пуштени во продажба се чуваат во тајна. Дури и кога тие би биле јавно откриени, во нивната формула би доминирале така сложени состојки и мирисни компоненти, така што не би биле од голема помош на обичниот потрошувач во описот за ''доживувањето'' на мирисот. Сепак, добрите познавачи на парфеми можат да станат многу успешни во одредувањето на состојките и потеклата на мирисите исто како и експертите за вино. Најдобар начин да се започне со опис на парфемот е да се земат предвид елементите на ''мирисните ноти'' на парфемот или “фамилијата” на која тој й припаѓа, кои влијаат на општиот впечаток за парфемот уште од првото нанесување па сè до последниот задржан тон. === Мирисни ноти === За парфемот се користи музичка метафора, односно се вели дека секој парфем има три групи на ''ноти'', кои ja даваат хармоничната мирисен ''акорд''. Со време, нотите се откриваат, со моментално чувство за горната нота, која води до подлабоката средна нота, а основните ноти се појавуваат постепено како последна фаза. Овие ноти се создадени внимателно, со познавање на процесот на ветреење на парфемот. • '''Горни ноти''': мирисот кој се чувствува веднаш по ставањето на парфемот. Горните ноти се составени од мали, лесни молекули кои ветреат брзо. Тие го формираат првиот впечаток на човекот за парфемот, поради што се многу значајни за продажба на парфемот. Тие исто така се нарекуваат и ''водечки ноти''. • '''Средни ноти''': мирисот на парфемот што се чувствува пред горните ноти да исчезнат. Состојките на средните ноти претставува го „срцето” или телото на парфемот и служат за да го прикријат често непријатниот прв впечаток од основните ноти, кој станува попријатен со време. Тие се наречени и ''централни (срцеви) ноти''. • '''Основни ноти''': мирисот на парфемот што се чувствува близу пред исчезнувањето на средните ноти. Основните и средните ноти ја создаваат главната композиција на парфемот. Основните ноти му даваат длабочина и цврстина на парфемот. Состојките од оваа класа на мириси се карактеристично јаки и „длабоки” и обично не се чувствуваат пред да поминат 30 минути од нанесување на парфемот. Основните ноти влијаат на горните и средните ноти, како што и мирисот на основните ноти се менува од видот на ароматичните супстанции искористени како средни ноти. Производителите на парфеми обично ги објавуваат мирисните ноти, претставени како мирисна пирамида, со состојките излистани со имагинарни и апстрактни поими. === Мирисни семејства === Групирањето на парфеми, како и секоја таксономија, не може да биде целосно објективен или завршен процес. Многу мириси содржат аспекти на различни семејства. Дури и парфем назначен како да е од „цвет од едно единствено растение“, колку и да е суптилен, ќе има нијанси на други мириси. Во парфемите ретко се среќаваат “вистински” неделиви мирисни компоненти, бидејќи во тој случај би требало парфемот да претставува само еден ароматичен материјал. Класификацијата по мирисни семејства е почетна точка на опис на парфемот, но не може да укаже на специфичните одлики на тој парфем. ==== Традиционална ==== Традиционалната класификација која се појавила кон 1900 година ги опфаќала следните категории: • '''Од цвет од едно растение''': Парфеми во кои доминира мирис на цвет од едно растение; на француски ''soliflore''. (на пример, ''Sa Majeste La Rose'' од Серж Лутен, чиј мирис доминира на трендафил.) • '''Од цветови од повеќе растенија''': Комбинација на мириси од цветови од повеќе растенија во ароматичното соединение. Тука спаѓа парфемот ''Quelques Fleurs'' од Хубигант и ''Joy'' од Жан Пату. • '''Килибарска или “Ориентална”''': Широка мирисна класа која ги вклучува слатките и по малку анимални мириси на амбергрис и лабданум, најчесто мешани со ванила, тонка грав, цветови и дрва. Може да биде зајакната со камфорни масла и смолови мирисни стапчиња, која наликува на сликата од Викторијанската ера за Средниот и Далечен Исток. Типични примероци од овој вид на мирисна класа се ''Shalimar'' на француската куќа на парфеми Герлајн и ''Opium'' на Ив Сент Лорен. • '''Со мирис на дрво''': Парфеми чија арома доминира на мириси од дрво, најчесто од агар дрво, сандаловина и кедровина. Растението пачули, со својот камфорен мирис, често е дел од составот на овој тип парфеми. Типични примери за ваквите парфеми се ''Maderas De Oriente'' на Мирургија или ''Bois-des-Îles'' на Шанел. Модерен парфем од овој тип е парфемот ''Rumba'' на шпанскиот дизајнер Кристобал Баленсијага. • '''Со мирис на кожа''': Семејство на парфеми која ги вклучува мирисите на мед, тутун, дрво и дрвен катран во средните или основните ноти, мирис кој потсетува на кожа. Типични примероци за овој тип парфеми се парфемите ''Bandit'' на Роберт Пигет и ''Jolie Madame'' на францускиот дизајнер Пјер Балман. • '''Со мирис на кипарски цитрус''': парфеми врз основа на бергамот, дабов мов, пачули и лабданум. Ова семејство на парфеми е наречено по парфем на Франсоа Коти, а еден од најпознатите примероци е ''Mitsouko'' на Герлен. • '''Fougère''': што на француски значи ''папрат''; создадени врз основа на лавандер, кумарин и дабов мов. Прв парфем со ваква основа е парфемот ''Fougère Royale'' на Жан-Франсоа Убиган. Многу машки парфеми припаѓаат на ова семејство на парфеми, карактеристична по јакиот мирис на билки и дрва. Некои познати модерни парфеми од ова семејство се ''Brut'' на Фаберже и ''Drakkar Noir'' на Ги Ларош. ==== Модерна ==== Уште од 1945 година, поради големите напредоци во технологијата на создавање парфеми (дизајн и синтеза на соединенија), како и поради природното менување на стиловите и вкусовите, се појавиле нови категории за опис на модерните парфеми: • '''Цветни''': комбинација на традиционалните класификации на парфеми со мирис на цвет од едно растение и цветови на повеќе растенија. Добар пример за овој тип парфеми е парфемот ''Beautiful'' од Есте Лаудер. • '''Зелени''': Полесно и помодерно толкување на парфеми со мирис на кипарски цитруси, со изразена миризба на искосена трева, здробени зелени листови од дрва и мирис на краставица. Два примероци од овој тип на парфеми се ''Aliage'' на Есте Лаудер или ''Eau de Campagne'' на Сисли. • '''Водни, океански или озонски''': најнова категорија на парфеми во историјата на парфемите, која постои од појавата на парфемот ''Dune'' на Кристијан Диор. Многу чист и модерен мирис кој наликува на многу од модерните унисекс парфеми. Главно оваа категорија парфеми содржи калон, синтетички добиена мирисна компонента откриена во 1966 година. Исто така се користи за нагласување на цветните мириси, ориенталните мириси и мирисите на дрво. • '''Со мирис на цитруси''': старо семејство на парфеми која до неодамна се состоела главно од колонски води за освежување, поради слабата трајност на мирисите на цитруси. Развојот на нови ароматични соединенија овозможи создавање на првичните парфеми со мирис на цитруси. Добар пример за овој тип парфеми е ''Brut''. • '''Овошни''': тука спаѓаат парфемите со арома на овошје (освен аромата на цитруси), како [[праска]], [[црна рибизла]], [[манго]], [[маракуја]] и други. Модерен пример за овј тип парфеми е парфемот ''Botrytis'' на Гинестет. • '''Гурмански''': “јадливи” парфеми или парфеми со мирис на некој десерт. Овие парфеми често содржат ноти на ванила, тонка грав и кумарин, како и синтетички соединенија добиени со цел да оддаваат мирис на храна. Парфем од овој тип со сладок мирис е парфемот ''Angel'' на Тиери Маглер. Парфем со мирис на чубрика е парфемот ''Dinner'' на БоБо, кој содржи нота на кумин и кари. ==== Мирисен круг ==== Мирисниот круг е релативно нов метод на класификација кој е значително користен во продажбата и во индустрија за мириси. Методот бил создаден во 1983 година, од страна на Мајкл Едвардс, консултант во индустрија за мириси, кој создал своја сопствена шема за класификација на парфеми. Новата шема била направена со цел да ја поедностави класификацијата на парфемите и шемата на именување, како и за да ја претстави врската помеѓу секој од поединечните случаи. Петте стандардни мирисни семејства се ''цветните мириси'', ''ориенталните мириси'', ''мирисите на дрво'', ''Fougère мирисите'' и ''освежителните мириси'', од кои првите четири семејства се “покласични”, додека последната содржи понови јасни и чисти океански мириси и мириси на цитруси, кои се појавиле како резултат на напредокот во технологијата на парфемите. Секое од семејствата е потоа поделено на подгрупи и подредена во мирисниот круг. == Мирисни извори == === Извори од растенија === Растенијата уште одамна се користеле во производството на парфеми како извор на етерични масла и ароматични соединенија. Овие ароматични соединенија се обично [[вторични метаболити]] произведени од растенијата за заштита од тревопасни животни, инфекции, како и за да привлечат опрашувачи. Растенијата се најголемиот извор на ароматични соединенија кои се користат во производството на парфеми. Изворите на овие соединенија доаѓаат од разни делови на растението. Секое растение нуди повеќе од еден извор на ароматични соединенија, на пример, етеричните делови и семиња на коријандерот имаат доста различни мириси. Листовите на портокалот, неговите цветови и кората се поединечно извори на петитгрејн, нероли и масла од портокал. • '''Кора''': најчесто употребувани кори се кората од цимет и кората од каскарилја. Исто така, се употребува и миризливото масло од кората на дрвото сасафрас, директно или прочистена поради главниот дел, safrole, кој се користи во синтезата на други ароматични соединенија. • '''Цвеќиња и цветови''': без сомнение најголемиот извор на ароматични соединенија. Овој извор вклучува неколку видови трендафили и јасмин, потоа османтус (osmanthus), плумериа (plumeria), мимоза, тубероза (tuberose), нарцис, миризлив здравец, cassie, ambrette, како и цветовите на цитрусите и ylang-ylang дрвата. Иако обично не се смета за цвет, неотворените пупки на каранфилот исто така често се користат како ароматични соединенија. Повеќето цветови на орхидејата не се користат во продажбата за произведување на етерични масла или апсолути, освен во случајот на ванила, орхидеја која најпрво мора да биде опрашена и преработена во мешунки пред да биде употребена за произведување на парфем. • '''Овошја''': Свежи овошја како јаболка, јагоди, цреши и слично, за жал не го даваат посакуваниот мирис при екстракција; доколку овие мирисни ноти се сетат во парфемот, се работи за синтетички добиени мирисни ноти. Исклучоци од ова правило се Litsea cubeba, [[ванила]] и [[смрекинка|смрекинки]]. Најчесто употребуваните овошја ги добиваат своите ароматични соединенија од кората; тоа се цитрусите: портокалите, лимоните и зелените лимони. Иако кората на грејпфрутот сè уште се користи како ароматик, во продажбата грејпфрут ароматичните соединенија се сè повеќе вештачки синтетизирани бидејќи природниот ароматик содржи сулфур, а производот од неговото деградирање има прилично непријатен мирис. • '''Листови и гранки''': Најчесто употребувани во производството на парфеми се листот од лавандер, пачули, жалфија, темјанушка, рузмарин и цитруси. Понекогаш листовите од растенијата се виновниците за “зелениот” мирис на парфемите. Примери за ова се сеното и листовите на доматот. • '''Смола''': Ценета уште од старите времиња, смолата била нашироко користена за добивањето на миризливи стапчиња и во производството на парфеми. Многу култури ја употребувале високо ароматичната и антисептична смола како и парфемите кои содржеле смола како лекови за голем број болести. Најчесто употребувани смоли во производството на парфеми се labdanum, frankincense/olibanum, myrrh, Peru balsam, gum benzoin. Смолата на дабот и елата е особено ценет извор на терпени, кои се користат во органската синтеза на многу други синтетички или природно добиени ароматични соединенија. [[Килибар]]от и копалот се всушност секрет на смолата од иглолисните растенија. • '''Корења, ризоми и луковици''': денес често користени земјени зеленчуци или делови на зеленчуци во производството на парфеми се ризоми на перуника, корени од трева од родот Chrysopogon и разни ризоми од семејството на ѓумбирот. • '''Семиња''': Често користени семиња се тонка грав, семе од морков, коријандер, ким, кокос, морско оревче, cardamom и анасон. • '''Дрва''': дрвата се многу значајни за создавањето на основните ноти на парфемот; маслата од дрва и дестилатите се неопходни во производството на парфеми. Често користени дрва се сандаловината, палисандровото дрво, агар дрвото, брезата, кедарот, смреката и борот. Овие дрва се користат во мацерирана форма или во суво-дестилирана (исправена) форма. === Извори од животни === • '''Амбра''': Грутки на оксидирани масни соединенија, чиишто претходници се излачени од кашал. Амбрата не треба да се поистоветува со жолтата амбра, која се користи во изработката на накит. Добивањето на амбрата не му штети на животното-извор, поради што денес останува еден од ретките неоспорни мирисни агенти од животинско потекло. • '''Кастореум''': добиен од бешиката на Северноамериканскиот дабар. • '''Цивета''': исто така наречена циветен мошус, се добива од бешиката на циветата, животно од семејството ''Viverridae'', во сродство со мунгосот. Светското друштво за заштита на животните ги проучувало циветите, кои биле ловени токму за таа цел. • '''Hyraceum''': познат како “Африкански камен”, Hyraceum е скаменет измет на печинарот камењар. • '''Саќе''': [[Пчелин восок|Пчелниот восок]] и медот можат да бидат екстрахирани растворувачи за создавање на апсолут. Пчелниот восок е екстрахиран со [[етил алкохол]] и испарен етил алкохол за да се создаде апсолут на пчелин восок. • '''Мошус од елен''': првобитно потекнувал од мошусните вреќи на азискиот мошусен елен, а сега е заменет со синтетичкиот мошус, уште познат како “бел мошус”. ===Други природни извори === • '''Лишаи''': често користени лишаи се мов од даб и лишајот thalli. • Морски треви: дестилатите понекогаш се користат како етерични масла во парфемите. Пример за често употребувана морска трева во производството на парфеми е ''Fucus vesiculosus'', попозната како вреќеста морска трева. Поради високата цена и послабата моќност од синтетичките мирисни компоненти, ретко се користат природните мирисни компоненти од морските треви. === Синтетички извори === Многу модерни парфеми содржат синтетички добиени ароматични соединенија. Синтетичките ароматични соединенија можат да создадат мириси кои не може да се најдат во природата. На пример, Калонот, соединение од синтетичко потекло, дава свеж озонски морски мирис кој е доста употребуван во денешните парфеми. Синтетичките ароматични соединенија често се користат како алтернативен извор на соединенија кои тешко се добиваат од природни извори. Така на пример, линалолот и кумаринот се природно добиени соединенија што може евтино да се синтетизираааат од терпени. Мирисните компоненти на орхидеја обично не се добиваат директно од растението, туку се создадени синтетички за да им соодветствуваат на ароматичните соединенија што се наоѓаат во разни орхидеи. Едни од досега најчесто употребуваните синтетички ароматични соединенија се белите мошуси. Овие материи може да се сретнат во сите форми на парфемите во продажбата како неутрална позадина на средните ноти на парфемот. Ги има во големи количини во детергентите за перење на алишта, со цел да им дадат на алиштата долготраен “мирис на чисто”. Поголем дел од светските синтетички ароматични соединенија се произведуваат од релативно малку компании. Тие се: • Меѓународни ароми и мириси - International Flavors and Fragrances (IFF) • Givaudan • Firmenich • Takasago • Symrise Секоја од овие компании годишно патентира неколку процеси на производство на синтетички ароматични соединенија. === Особености === Во производството на парфеми, природните и синтетичките ароматични соединенија се користат поради различните одлики на мирисната компонента. {| class="wikitable" !| ! style="background:#ff5656;"|Природни ароматични соединенија ! style="background:#5656ff;"|Синтетички ароматични соединенија |- !|Варирање |Варираат во зависност од времето и локацијата на собирањето, како и начинот на кој производот бил екстрахиран од суровината. Многу потешко е да се произведе постојан производ со еднаков мирис по години на берба и произведување. Како таков, произведувачот на парфеми мора “рачно” да ги балансира природните промени на состојките, со цел да го задржи квалитетот на парфемот. Покрај тоа, некои бескрупулозни произведувачи може да го променат ''изворот'' на суровините (ставајќи индиски јасмин наместо јасмин со потекло од Грас) или да ги променат ''состојките'' (ставајќи линалол наместо трендафил) за да го зголемат профитот. |Попостојани од природните ароматици. Сепак, разликите во органската синтеза може да резултираат со минутни разлики во концентрација на примеси во парфемот. Доколку овие примеси имаат слаб мирисен праг, тогаш разликите во мирисот на синтетичките ароматици се големи. |- !|Состојки |Многу хемиски соединенија; голем ризик од појава на алергии. |Во зависност од чистотата, содржат главно едно хемиско соединение. |- !|Оригиналност на мирисот |Нивниот мирис има мала сличност со мирисот на нивниот извор, што зависи од тоа како методот на екстракција ги денатурира ароматичните соединенија. |Доколку соединенијата се исти, имаат сличен мирис со мирисот на парфемите од природни ароматици. Нови ароматични соединенија што не може да се најдат во природата имаат единствен мирис, различен од мирисот на кои било природни ароматици. |- !|Сложеност на мирисот |Длабоки и сложени мирисни ноти. Полесни мирисни ноти имаат нежните нијанси на парфеми. |Чисти и јасни мирисни ноти. Структурни и дефинирани. |- !|Цена |Парфеми составени од многу природни состојки обично се многу поскапи. Цените ги одредуваат произведувачите и тоа според тежината на правилното екстрахирање на секој одделен дел на природните соединенија, како и според квалитетот |Парфемите составени од многу синтетички ароматици се достапни по доста поволни цени. Не секогаш синтетичките ароматици се поевтини од природните, некои синтетички ароматици имаат повисоки цени од многу природни состојки поради разни фактори, како сложеноста на процесот на синтеза или екстракција. Сепак, поради нивниот слаб мирисен праг, употребата на овие состојки за произведување на парфем не е неопходна. |- |} == Добивање на природни мирисни компоненти == Пред да можат парфемите да се преработуваат, треба прво да се добијат ароматичните соединенија кои се употребуваат во нив. Синтетичките ароматични соединенија се добиваат со органска синтеза и се прочистуваат. За ароматичните соединенија кои потекнуваат од природни извори потребно е користење на разни методи за екстрахирање на мирисната компонента од суровините. Резултатот добиен од екстракцијата се или етерични масла, апсолути и конкрети, или бутерни масла, во зависност од количината на восокот во екстрахираниот производ. Сите овие техники до одредена мера го менуваат мирисот на ароматичните соединенија добиени од суровините. Ова се должи на користењето на топли и остри растворувачи, или на изложеноста на кислород во процесот на екстракција, кој ги денатурира ароматичните соединенија, па тие или го менуваат својот мирисен карактер или пак губат мирис. • '''Мацерација/Екстракција со растворувач''': најмногу користена и економична техника за екстракција на ароматични соединенија во модерната индустрија на произведување парфеми. Суровините се претопени во растворувач кој може да ги раствори посакуваните ароматични соединенија. ''Мацерацијата'' трае од неколку часови до неколку месеци. Ароматичните соединенија за суровини од дрво и влакнави растенија често се добиваат на овој начин, каков што е случајот со сите ароматични соединенија од животински извори. Оваа техника може да се користи и за екстракција на ароматични соединенија кои се лесно испарливи за ''дестилација'' или лесно денатурираат од топлина. Растворувачи кои најчесто се користат за ''мацерација/екстракција со растворувач'' се хексан или диметил етер. Производот од овој процес се нарекува "конкрет". o ''Екстракција на суперкритична течност'': релативно нова техника за ектракција на ароматични соединенија од суровини, која често вклучува суперкритичен CO2. Поради слабото топлина на процесот и релативно нереактивниот растворувач, добиените ароматични соединенија често имаат сличен мирис со оригиналниот мирис на суровините. o ''Екстракција на етил алкохол'': вид екстракција со растворувач која се користи за директно екстрахирање на ароматични соединенија од суви суровини, како и на нечистите маслени соединенија кои се резултат на екстракцијата со растворувачот или анфлоража. Екстракцијата на етил алкохолот не се користи за екстрахирање на мирисот од свежите растенија, бидејќи тие содржат големо количество вода, кое што е исто така екстрахирано во етил алкохолот. • '''Дестилација''': Општо позната техника за добивање на ароматични соединенија од растенија, како на пример од цветовите од портокал или трендафил. Суровините се загреваат и ароматичните соединенија се собираат преку кондензација од дестилираната пареа. o ''Дестилација на пареа'': Пареата од зовриената вода поминува низ суровините, со што се истиснуваат нивните лесно испарливи ароматични соединенија. Кондензатот од дестилацијата се става во инка. Ова овозможува лесно раздвојување на етеричните масла од водата. Водата насобрана од кондензатот, кој задржува нешто од ароматичните соединенија и маслата од суровините, се нарекува хидросол. Овој процес најчесто се употребува за свежите растенија (цвеќиња, листови и стебла). o ''Сува дестилација'': Суровините директно се загреваат во казан, без носечки растворувач, каков што е водата. Ароматичните соединенија ослободени од суровините од големата температура често се подложени на анхидратна пиролиза, која резултира со формирање на различни ароматични соединенија, па така и различни мирисни ноти. Овој метод се користи за добивање на ароматични соединенија од фосилен килибар и ароматични дрва, каде стремежот е добивање на “загорен” или “препечен” мирис. o ''Фракционирање'': со употребата на фракциона колона, може да се исфрлат различни фракции дестилирани од суровината, за да се модифицира мирисот на крајниот производ. Иако производот е поскап, овој процес понекогаш се изведува за да го отстрани непријатниот или непосакуваниот мирис на суровините и му овозможува на произведувачот на парфеми поголема контрола врз процесот на изработка. • '''Експресија''': Суровините се истиснуваат или згмечуваат, а маслата се собираат. Од сите суровини, само миризливите масла од корите на овошјата од семејството на [[агруми]]те се екстрахираат на овој начин, бидејќи маслото е веќе присутно во доволно големи количини, што го чини овој метод неекономичен. • '''Анфлоража''': Апсорбирање на ароматичните соединенија во тврди масти или восок, а потоа екстрахирање на миризливите масла со етил алкохол. Екстракцијата со анфлоража била често користена во времето кога дестилацијата не била возможна, бидејќи некои ароматични соединенија ја денатурирале поради високата температура. Денес оваа техника не се користи многу често поради превисоките трошоци и појавата на поефикасни методи на екстракција. == Миризливи екстракти == Иако миризливите екстракти се општо познати како “етерични масла”, во индустријата за производство на парфеми се користат поспецифични термини за да се објасни изворот, чистотата и техниката на добивање на миризлив екстракт. Од овие екстракти, само ''апсолутите'', ''етеричните масла'' и ''растворите'' директно се користат за добивање на парфеми. • '''Апсолути''': Ароматични соедниненија прочистени од ''помада'' или ''конкрет'' со натопување во етил алкохол. Со употреба на хидрофилно соединение, каков што е етил алкохолот, повеќето од ароматичните соединенија од восочниот изворен материјал може да бидат екстрахирани без да ги растворат безмирисните восочни молекули. Апсолутите обично се наоѓаат како маслени течности. • '''Конкрет''': Ароматични соединенија екстрахирани од суровини преку ''екстракција со растворувач'', со употреба на испарливи јаглеводороди. Конкретите обично содржат големо количество на восок поради лесното растворање на разни хидрофобни соединенија. Како такви, конкретите понатаму се спорчистуваат преку дестилација или екстракција со растворувач врз основа на етил алкохол. Конкретите се обично восочни или смолести цврсти супстанци или густи маслени течности. • '''Етерични масла''': Ароматични соединенија директно екстрахирани од изворните суровини преку ''дестилација'' или ''експресија'', кои се добиваат во форма на маслена течност. Маслата екстрахирани преку експресија понекогаш се нарекуваат ''експресиони масла''. • Помада: миризлива цврста маст создадена од процесот на ''анфлоража'', во која ароматичните соединенија во суровините се апсорбираат во животински масти. Помадите се наоѓаат во мрсна и леплива цврста форма. • Тинктура: Ароматични соединенија создадени со директно натопување и накиснување на суровините во етил алкохол. Тинктурите се обично ретки течности. Производите добиени со различни методи на екстракција имаат различни називи, иако првичниот материјал е ист. Така на пример, цветовите на портокалот од ''Citrus aurantium'' кои претрпеле екстракција со растворувач даваат “апсолут на цвет од портокал”, додека оние кои биле дестилирани на пареа се нарекуваат “нероли масла”. == Изработување на парфемот == Изработувањето на еден парфем е важен дел за многу индустрии, од одделите за луксузни производи и индустриите за сервирање храна, до производителите на разни хемикалии. Целта на користењето парфеми во овие индустрии е да се привлечат муштериите преку нивното сетило за мирис и да се примамат за купување на парфемот или парфимираниот производ. Според тоа, интересот за создавање на мирисна формула која ќе им биде пријатна на луѓето е навистина голем. === Произведувач на парфеми === Изработката на парфем кој добро ќе се продава е работа на експертот за парфеми, уште познат како ''произведувач на парфеми''. Произведувачите на парфеми понекогаш се нарекуваат носови (на француски ''“Nez”'') поради развиеното сетило за мирис и вештини во препознавањето на разни мириси. Изработувањето на парфемот обично започнува со ''нарачка'' на работодавецот или клиентот. Најчесто, клиенти се модните куќи или големите корпорации на разни индустрии. По нарачката на парфем, следи процесот на мешање на повеќе смеси на мириси, а потоа произведувачот на парфеми ја продава добиената формула на клиентот, најчесто со изменет мирисен состав. Овој мирисен состав потоа се користи за да му даде ''функционалност'' на некој друг производ (шампони, шминка, детергенти, освежувачи за кола итн.), или пак се рекламира и продава директно како ''парфем''. === Техника === Иако не постои една единствена “правилна” техника за создавање на формулата на парфемот, постојат општи инструкции за тоа како да се создаде парфем од идеја. Иако многу состојки не придонесуваат за мирисот на еден парфем, многу парфеми содржат колоранти и антиоксиданси за подобрување на комерцијалната вредност и продолжување на рокот на употреба. ==== Основна рамка ==== Миризливите масла обично содржат десетина до стотина состојки кои се распоредени според специфичната улога што ја играат. Овие состојки грубо се групирани во четири групи: • ''Првични мириси'': содржат една или две главни состојки за постигнување на одредена замисла, како на пример “замисла за мирис на трендафил”. Како алтернатива, може да се употребат повеќе состојки за создавање на “апстрактен” првичен мирис кој ќе се разликува од која било природна состојка. На пример, мирисите од јасминот и трендафилот се смеси за добивање на апстрактен цветен мирис. Флаворантот на Кока Кола е пример за апстрактен првичен мирис. • ''Модификатори'': Овие состојки го менуваат првичниот мирис со цел да му го дадат на парфемот посакуваниот карактер: на пример, овошните естри се додаваат на првичниот цветен мирис за да се добие овошно-цветен мирис; калонот и цитрусниот мирис се додаваат за да се добие посвеж цветен мирис. Мирисот на Кока Кола од цреша може да се смета за модификатор. • ''Миксери'': Голема група на состојки кои ги ублажуваат промените на парфемот помеѓу различните “слоеви” или основи. Овие состојки може да се употребуваат како составен дел на првичните мириси. Најчести состојки-миксери се линалолот и хидроксицитронелалот. • ''Фиксири'': се користат за зајакнување на првичниот мирис. Многу смоли, мириси од дрво и основи на килибар се користат како фиксири. Горните, средните и основните ноти на парфемот можат да имаат посебни првични и споредни состојки. Миризливите масла на парфемот потоа се мешаат со етил алкохол и вода, се оставаат на неколку недели во садови за течност да добијат на старост и се филтрираат за да ги стабилизираат состојките на парфемот во смесата и да се отстрани каков било талог или честички пред растворот да се тури во шишето со парфем. ==== Мирисни основи ==== Наместо да се создаде парфем од “темел”, многу модерни парфеми и колонски води се направени со користење на ''мирисни основи'' или едноставно '''основи'''. Секоја основа е во суштина модуларен парфем кој е смеса од етерични масла и ароматични хемикалии, и е формулиран за постигнување на една едноставна замисла за мирис, како на пример “мирис на свежо искосена трева” или “мирис на сочно кисело јаболко”. Многу парфеми од линијата ''Aqua Allegoria'' на Герлајн, со своите едноставни замисли за мирис, се примери за мирисни основи на парфеми. Напорот постигнат за развој на основите од компании за произведување на парфеми или поединечните произведувачи на парфеми е еднаков со оној на парфемите на пазарот, бидејќи тие се за повеќекратна употреба и како такви се корисни. Освен тоа, придобивките од користењето на основи за изработка на парфем се многубројни: 1. Состојките со “тежок” или “јак” мирис кои имаат мешана основа, можат полесно да се соединат со веќе постоечки парфем. 2. Мирисот на основата може да биде поблизок до мирисот на растението, предметот и сл., отколку самиот екстракт на тоа растение, предмет и сл. Така на пример, основата создадена да го даде мирисот на “свеж наросен трендафил” може да е подобро приближување до замислата за мирис на трендафил после дожд, отколку самото масло од трендафил. Цвеќињата, чии мириси не можат да бидат екстрахирани, како гарденија или зумбул, се изработуваат како основи од податоци добиени од headspace технологијата. 3. Произведувачот на парфеми може набрзина да ја скицира замислата на нарачателот со брзо создавање на многукратни основи, за потоа да ги презентира со цел да добие повратен одговор. Ублажувањето на “острите ноти” на парфемот се извршува доколку одговорот е позитивен. === Обратно инженерство === Со создавањето на парфеми преку обратно инженерство со аналитички теники како GC/MC (гас-хроматографија и масна спектрометрија) може да се открие “основната” формула за секој поединечен парфем. Потешкотиите на анализата GC/MC се јавуваат поради сложеноста на состојките во парфемот. Ова е делумно поради присуството на природни етерични масла и други состојки составени од сложени хемиски смеси. Сепак, секој кој поседува добра GC/MC опрема и има искуство со користење на опремата, може за неколку денови да открие доста за формулата на еден парфем...клиентите и конкурентите можат да анализираат доста парфеми повеќе или помалку прецизно. Анализирањето на стари или лошо зачувани парфеми исто така може да биде тешко поради бројните деградирани нус производи и примеси, кои најверојатно се резултат на деградирањето на ароматичните соединенија. Состојките и соединенијата можат да се идентификуваат со гас хроматограф (GC) душкачи, што овозможува идентификација на физичките особини на хемиските супстанци како и на нивниот мирис. Во индустријата за произведување на парфеми често се применува повратниот иженеринг на најдобро продаваните парфеми на пазарот, поради прилично лесното работење со GC опремата, притисокот за произведување на парфеми што лесно се продаваат на пазарот и високо профитабилната природа на пазарот на индустријата за производство на парфеми. == Здравје и животна средина == Состојките во парфемот, без разлика дали имаат природно или синтетичко потекло, можат да предизвикаат еколошки проблеми доколку се употребуваат во големи количини. Иако на оваа тема активно се истражува, има уште многу што да се научи за влијанието на парфемите врз човечкото здравје и животната средина. === Здравје === ==== Имунитет ==== Постојат докази во весници кои укажуваат на тоа дека одредени мириси предизвикуваат реакции на астма кај некои луѓе, особено оние кои имаат акутна астма. Многу состојки во парфемите можат да предизвикаат главоболки, алергиски реакции или мачнини. Во некои случаи, претерана употреба на парфеми може да предизвика алергиска реакција на кожата. Така на пример, ацетофенонот, етил ацетатот и ацетонот, присутни во многу парфеми, се исто така познати како потенцијални респираторни алергени. Сепак, ова може да наведе на погрешно мислење, бидејќи штетата што ја предизвикуваат некои од овие хемикалии (било да се природно или синтетички добиени) зависи од еколошките услови, како и од нивната концентрација во парфемот. Линалолот, кој се смета за раздразлив, предизвикува иритација на кожата кога деградира во пероксид. Употребата на антиоксиданси во парфемите или намалување на концентрацијата на хемикалиите може да ја спречи иритацијата. Некои истражувања за природните ароматични соединенија покажале дека многу од нив содржат состојки кои предизвикуваат иритација на кожата. Сепак, на некои истражувања, како на пример истражувањето на Меѓународното здружение за мириси (IFRA) според кое опопанаксот е премногу опасен за да се користи во индустријата за произведување на парфеми, сè уште им недостасува научен консензус. Точно е и дека понекогаш само со вдишување може да се предизвикаат иритации на кожата. ==== Канцерогеност ==== Постои научен доказ дека нитроглицерин-мошуси, како мошус ксилен, можат да предизвикаат рак. Сепак, познати состојки, како одредени полициклични синтетички мошуси, можат да го нарушат балансот на хормони во човековото тело (внатрешно нарушување). Некои природни ароматични соединенија, како апсолутите на дабовата мов, содржат алергени и канцерогени состојки. === Животна средина === ==== Загадување ==== Синтетичките мошуси имаат пријатен мирис и се прилично евтини, а како такви често се користат во големи количини за да го прикријат непријатниот мирис на детергентите за перење алишта и многу производи за лична хигиена. Поради широкиот опсег на употреба, неколку видови на синтетички мошуси можат да се најдат во човековото сало и млеко, како и во талогот и водите на Големите Езера. Овие загадувачи можат да предизвикаат додатни здравствени и еколошки проблеми доколку се присутни во човековата и животинската храна. ==== Загрозени видови ==== Побарувачката на ароматични суровини како сандаловината, агар дрвото и мошусот доведе до загрозување на овие видови растенија, како и до нелегална трговија и собирање на овие видови растенија. == Безбедносна одредба == Индустријата за производство на парфеми во САД не е директно управувана од страна на Управата за храна и лекови (FDA). FDA ја контролира сигурноста на парфемите преку нивните состојки и бара тие да бидат тестирани до тој степен да бидат Општо прифатени како безопасни (''Generally recognized as safe''-GRAS). Поради потребата за заштита на трговските тајни, компаниите ретко го издаваат целосниот список на состојки, без разлика на нивното влијание врз човековото здравје. Во Европа, од 11 март 2005 година, наложено е издавање на задолжителна список на 26 официјални алергии од парфеми. Барањето за издавање на овие состојки е во зависност од користењето на крајниот производ. Границите под кои се бара декларација на алергените се 0,001% за производи наменети за да останат на кожата, и 0,01% за оние кои се плакнат. Ова резултирало со преформулирање на некои од старите парфеми, како кипарските цитруси и fougère класите на парфеми, кои содржеле екстракт од дабова мов. == Зачувување на парфемот == Ароматичните соединенија во парфемите би се деградирале доколку не се правилно складирани и се во присуство на: • Топлина • Светлина • Кислород • Други споредни [[органски материи]] Правилно чување на парфемите значи да се чуваат подалеку од извори на топлина и да се складираат на места кои не се изложени на светлина. Отвореното шише парфем ќе го задржи својот мирис неоштетен неколку години, сè додека е добро складиран. Сепак, присуството на кислород во горниот дел на шишето, како и некои еколошки фактори, за одреден временски период го менуваат мирисот на парфемот. Најдобро сочувани се парфемите складирани во алуминиумски шишиња кои не пропуштаат светлина или во своите оригинални пакувања, пред да се употребат, чувани на релативно ниски температури: од 3-7 степени Целзиусови (37-45 степени според Фаренхајт). Osmothèque, конзерваториум и музеј за парфеми, ги складира своите парфеми во евакуирани алуминиумни шишиња, на 12 степени Целзиусови. Иако е невозможно целосно да се отстрани кислородот од горните делови на шишето на парфемот, користењето на шишиња со распрскувачи, наместо ролони и шишиња со капаче, ќе го намали изложувањето на кислород. Друга предност на шишињата со распрскувачи е целосната изолација на парфемот во шишето и спречување на навлегувањето на прашина и отпадоци кои би го деградирале и измениле квалитетот на парфемот. == Список на парфеми == ''Дополнителни информации'': Список на познати парфеми ''Дополнителни информации'': Список на парфеми на славни личности {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Парфимерија]] [[Категорија:Козметика]] 6fe5b1oxuyc9hv36duei0gd9mgk75zf Национален парк Кахуранги 0 166943 5599533 5585847 2026-07-24T03:52:55Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599533 wikitext text/x-wiki {{Infobox Protected area | name = Национален парк Кахуранги | alt_name = Kahurangi National Park | photo = Cobb Valley - Kahurangi National Park.jpg | photo_width = | photo_caption = Широк поглед на долината Коб во Кахуранги. | iucn_category = II | map = Нов Зеланд |relief=1 | map_caption = Карта на [[Нов Зеланд]] | locator_x = 145 | locator_y = 102 | location = | nearest_city = [[Карамеја]] | coordinates = | lat_d = 41 | lat_m = 15 | lat_s = 0 | lat_NS = S | long_d = 172 | long_m = 7 | long_s = 0 | long_EW = E | area = 4.529 км<sup>2</sup> | established = 1996 | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = [[Служба за заштита на природата (Нов Зеланд)|Служба за заштита на природата]] }} [[Податотека:Gordons Pyramid, Kahurangi National Park.jpg|мини|Тревесто висорамнинско станиште. Во паркот се застапени најразновидни животни и растенија кои живеат само на тоа место.]] [[Податотека:Dracophyllum traversii fragment2.jpg|мини|[[Змејолисник|Змејолисници]] (''Dracophyllum traversii'') во паркот.]] '''Националниот парк Кахуранги''' ({{langx|en|Kahurangi National Park}}) — [[национален парк]] во заверозападниот дел на [[Јужен Остров|Јужниот Остров]] на [[Нов Зеланд]]. Прогласен е за таков во [[1996]] г. и зафаќа површина од {{км2|4.529}}. Со тоа, тој е втор по големина во земјата. Образуван е од поранешниот [[Шумски паркови во Нов Зеланд|шумски парк]] „Северозападен Нелсон“. Во паркот се наоѓа ’ртот [[Кахуранги (’рт)|Кахуранги]], кој се смета за граница помеѓу регионите [[Западно Крајбрежје (Нов Зеланд)|Западно Крајбрежје]] и [[Тасман (регион)|Тасман]]. Значајни се Хифиската патека и планината [[Овен (планина во Нов Зеланд)|Овен]]. Паркот е под управа на [[Служба за заштита на природата (Нов Зеланд)|Службата за заштита на природата]]. Популарни активности во паркот се [[планинарство|планинарењето]], [[сплаварење]]то и [[спелеологија|пештерскиот туризам]] . Пред подрачјето да стане национален парк, Хивиската патека била популарна за планински велосипедизам. По извесно време била ставена забрана за велосипеди, за потоа да се дозволи во ограничениа мера со цел да се утврдат последиците од овие активности пред да се донесе конечно решение.<ref>[http://www.doc.govt.nz/parks-and-recreation/tracks-and-walks/nelson-tasman/golden-bay/heaphy-track/features/heaphy-track-mountain-bike-trial/ Пробни возења на Хифиската патека за планински велосипедизам], Служба за заштита на природата, {{пос|18 декември 2012}}</ref> Ова е едно од само две живеалишта на птицата [[такахе]] (''Porphyrio hochstetteri''), заедно со планината Мерчисон во [[Фјордленд]].<ref name="i.stuff.co.nz">{{Наведена мрежна страница |url=https://i.stuff.co.nz/environment/102423974/first-population-of-takah-outside-of-fiordland-released-into-wild |title=архивска копија |accessdate=2019-04-22 |archive-date=2022-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221020231143/https://i.stuff.co.nz/environment/102423974/first-population-of-takah-outside-of-fiordland-released-into-wild |url-status=dead }}</ref> Во 2018 г. на подрчајето се доведени 18 единки, цел век по нивното изумирање во тие краишта.<ref name="i.stuff.co.nz"/> Во 2019 г. е решено кон паркот да се придодаде голем дел од [[речен слив|сливот]] на реката Мокихинуи, вклучувајќи 15&nbsp;км од самото речно корито.<ref name = "MaoriTV">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.maoritelevision.com/news/regional/addition-kahurangi-national-park-largest-history-nz |title=архивски примерок |accessdate=2019-04-22 |archive-date=2019-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190422100249/https://www.maoritelevision.com/news/regional/addition-kahurangi-national-park-largest-history-nz |url-status=dead }}</ref> == Заштитни иницијативи == Покрај постојаната заштитна работа на Службата за заштита на природата, постои и иницијатива на локалната заедница за „имплементирање, во партнерство со Службата за заштита на природата, заштитна стратегија за да се зачуваат и/или врати загрозената флора и фауна во Растителното сливното подрачје на националниот парк Кахуранги. Ова ќе го збогати доживувањето на сите посетители на ова популарно подрачје, и ќе доведе до поголема свест за заедницата и негова поголема употреба.“<ref>Friends of Flora Incorporated, Mission statement. URL:http://www.fof.org.nz/index-2.html {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100526054127/http://www.fof.org.nz/index-2.html |date=2010-05-26 }}</ref>. „Друштвото има оптегнато стапици во должина од околу 30&nbsp;км а меѓу нив има по 100 метри простор. Постои и програма за истребување на [[осa|осите]]. Дел од програмата на друштвото е и надгледување и контрола на птиците.“ <ref>[http://www.bushandbeyond.co.nz/conservation.htm Туризмот соработува со заштитата на преден план] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100126113042/http://www.bushandbeyond.co.nz/conservation.htm |date=2010-01-26 }} — Bush & Beyond {{en}}</ref> == Поврзано == * [[Национални паркови во Нов Зеланд]] * [[Заштитени подрачја во Нов Зеланд]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Kahurangi National_Park}} * [https://www.doc.govt.nz/parks-and-recreation/places-to-go/nelson-tasman/places/kahurangi-national-park/ Национален парк Кахуранги] — Служба за заштита на природата на Нов Зеланд {{en}} * [http://www.doc.govt.nz/templates/PlaceProfile.aspx?id=38413 Информации за националниот парк Кахуранги] — Служба за заштита на природата на Нов Зеланд {{en}} {{Национални паркови во Нов Зеланд}} {{Coord|41|15|0|S|172|7|0|E|region:NZ|display=title}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Национални паркови во Нов Зеланд|Кахуранги]] [[Категорија:Тасман (регион)]] cgczh5lqj50r8cumg1ftkcn56y5bf98 Оризарска Река 0 170983 5599677 5481629 2026-07-24T09:40:41Z Bjankuloski06 332 5599677 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Река | name = Оризарска Река | name_other = | etymology = | image = Orizarska reka vo Orizari.jpg | image_size = 250п | image_caption = Течението на реката низ селото Оризари | map = | map_size = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_caption= <!---------------------- СЛИВ --> | source1_location = [[Осоговски Планини]] (под [[Царев Врв]]) | source1_coordinates= <!--{{coord|...}}--> | source1_elevation = 1.510 м | mouth_location = [[Брегалница]] | mouth_coordinates = {{coord|41|51|43.5|N|22|21|26.3|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} | mouth_elevation = 320 м | altitude_difference= 1.190 м | progression = [[Брегалница]] → [[Вардар]] → [[Егејско Море]] | river_system = | basin_size = 133 км<sup>2</sup> | basin_landmarks = | basin_population = <!---------------------- ФИЗИЧКИ ОСОБЕНОСТИ --> | length = 30 км | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= | discharge1_min = 0,106 м<sup>3</sup> | discharge1_avg = 1,03 м<sup>3</sup> | discharge1_max = 49,5 м<sup>3</sup> <!---------------------- ПРИНАДЛЕЖНОСТИ --> | tributaries_left = | tributaries_right = | waterbodies = | waterfalls = | bridges = | ports = | custom_label = | custom_data = | extra = }} '''Оризарска Река''' или '''Масалница'''<ref name="институт">{{наведена мрежна страница|url=http://istoc.ukim.edu.mk/wp-content/uploads/2015/10/pdf_za_istoc/2016-8.BREGALNICA.pdf|title=Риболовна основа за риболовна вода „Слив на река Брегалница“ за период 2016-2022|publisher=Институт за сточарсво|language=македонски|accessdate=2 февруари 2021|location=Скопје|page=5}}</ref> — [[река]] во источниот дел на [[Македонија]] и десна притока на [[Брегалница]]. == Географија == === Течение === [[Податотека:Оризарска Река.jpg|мини|лево|170п|Оризарска Река кај браната Речани.]] Реката настанува со спојување на [[Бела Река (Осогово)|Бела]] и [[Црна Река (Осогово)|Црна Река]] кај селото [[Речани (Кочанско)|Речани]], чии извори се наоѓаат на планината [[Осоговски Планини|Осогово]], на различни страни под [[Царев Врв]], на надморска височина од околу 1.510 м.<ref name="институт"/> Потоа, течението на реката продолжува кон југ и поминува низ селото [[Оризари (Кочанско)|Оризари]], по што навлегува во [[Кочанско Поле|Кочанското Поле]] и го менува правецот кон југозапад, поминува покрај селата [[Грдовци]] и [[Мојанци (Кочанско)|Мојанци]], а најпосле се влева во [[Брегалница]] од нејзината десна страна. === Хидрографија === Реката е долга 30 км. Нејзиното сливно подрачје зафаќа површина од 133 км<sup>2</sup> и припаѓа на [[Егејски речен слив|Егејскиот речен слив]]. Реката извира на надморска височина од 1.510 м, а нејзиниот влив е на надморска височина од 320 м, така што релативниот пад изнесува 39,5‰.<ref name="институт"/> Просечниот речен проток изнесува 1,03 м<sup>3</sup>/сек. и се движи од 0,106 до 49,5 м<sup>3</sup>/сек.<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|title=Студија за оценка на влијанието врз животната средина од брана и акумулација „Речани“ со придружни објекти (дел од хидросистемот „Оризарска Река“)|publisher=Министерство за земјделство, шумарство и водостопанство|language=македонски|accessdate=2 февруари 2021|year=2011|location=Скопје|page=86|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512022001/https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|url-status=dead}}</ref> === Геоморфологија === Сливното подрачје на Оризарска Река има годишно производство на ерозивен материјал (нанос) од 74.226 W-м<sup>3</sup> и со тоа спаѓа во групата на подрачја од втора категорија на опасност од [[ерозија]].<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2015/01/Nacrt-plan-PPIPR.pdf|title=Просторен план на источен плански регион 2013 - 2030 (нацрт)|publisher=Министерство за животна средина и просторно планирање|language=македонски|accessdate=2 февруари 2021|location=Скопје|year=2016|page=23|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308081018/https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2015/01/Nacrt-plan-PPIPR.pdf|url-status=dead}}</ref> == Флора и фауна == Околината на речниот слив е обрасната како со крајречни, така и со шумски растителни заедници. Од крајречните растенија, застапени се следните видови: [[евла]], [[бела врба]], [[кревка врба]] и [[воден габер]]. Од шумските растенија, се среќаваат: [[даб]], [[бука]], [[црн бор]] и [[бел бор]].<ref name="стр. 102">{{наведена мрежна страница|url=https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|title=Студија за оценка на влијанието врз животната средина од брана и акумулација „Речани“ со придружни објекти (дел од хидросистемот „Оризарска Река“)|publisher=Министерство за земјделство, шумарство и водостопанство|language=македонски|accessdate=2 февруари 2021|year=2011|location=Скопје|page=102|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512022001/https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|url-status=dead}}</ref> Во реката е забележано присуството на само еден вид риба — [[мрена|црна мрена]]. Се претпоставува дека се работи за изолирана население на црна мрена којашто живее во водите на Бела и Црна Река, како и Оризарска Река до нејзиниот влез во Кочанското Поле. Истражување спроведено во 2010 година покажало дека делот од Оризарска Река пред нејзиниот влив во Брегалница нема присуство на риби како последица на големата загаденост на водата поради отпадните води коишто се влеваат во реката од околните населени места.<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|title=Студија за оценка на влијанието врз животната средина од брана и акумулација „Речани“ со придружни објекти (дел од хидросистемот „Оризарска Река“)|publisher=Министерство за земјделство, шумарство и водостопанство|language=македонски|accessdate=2 февруари 2021|year=2011|location=Скопје|page=109|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512022001/https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|url-status=dead}}</ref> Речниот слив е богат и со повеќе видови [[водоземци]], [[влекачи]], [[птици]] и [[цицачи]].<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|title=Студија за оценка на влијанието врз животната средина од брана и акумулација „Речани“ со придружни објекти (дел од хидросистемот „Оризарска Река“)|publisher=Министерство за земјделство, шумарство и водостопанство|language=македонски|accessdate=2 февруари 2021|year=2011|location=Скопје|page=110-112}}{{Мртва_врска|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Во сливното подрачје на реката се среќаваат повеќе видови водни [[безрбетници]], а најразнообразни се: [[водни молци|водните молци]], [[еднодневки]]те, [[пролетници]]те, [[вилински коњчиња|вилинските коњчиња]] и [[десетоношци]]те. Присуството на [[поточен рак]] не е забележано, но се претпоставува дека е многу веројатно.<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|title=Студија за оценка на влијанието врз животната средина од брана и акумулација „Речани“ со придружни објекти (дел од хидросистемот „Оризарска Река“)|publisher=Министерство за земјделство, шумарство и водостопанство|language=македонски|accessdate=2 февруари 2021|year=2011|location=Скопје|page=106|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512022001/https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|url-status=dead}}</ref> Од копнените водоземци, забележителни се [[тркачи (инсекти)|тркачите]] и [[дневни пеперуги|дневните пеперуги]].<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|title=Студија за оценка на влијанието врз животната средина од брана и акумулација „Речани“ со придружни објекти (дел од хидросистемот „Оризарска Река“)|publisher=Министерство за земјделство, шумарство и водостопанство|language=македонски|accessdate=2 февруари 2021|year=2011|location=Скопје|page=107|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512022001/https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|url-status=dead}}</ref> Во април 2017 година, поради испуштање на отпадни материи во реката, предизвикало помор на рибите.<ref>{{Наведена мрежна страница |title=Отпадни материи испуштени во Оризарска река предизвикаа помор на рибите |author= |publisher=time.mk |url=https://time.mk/c/fab7692c31/otpadni-materii-ispusteni-vo-orizarska-reka-predizvikaa-pomor-na-ribite.html |accessdate=27 септември 2023 |date=27 април 2017 |archive-date=2023-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230927200359/https://time.mk/c/fab7692c31/otpadni-materii-ispusteni-vo-orizarska-reka-predizvikaa-pomor-na-ribite.html |url-status=live }}</ref> == Стопанство == Водата од реката е користена за наводнување на [[ориз]]овите полиња во Кочанското Поле.<ref>{{Наведена книга|title=Реките во Република Македонија|last=Петрушевски|first=Илија|last2=Маркоски|first2=Благоја|publisher=Геомап|year=2014|isbn=ISBN 978-9989-2117-6-8|location=Скопје|pages=52}}</ref> На реката е планирана изградба на истоимен хидросистем којшто треба да послужи за водоснабдување на населението и индустриските погони на подрачјето на општините [[Општина Кочани|Кочани]], [[Општина Виница|Виница]], [[Општина Чешиново-Облешево|Чешиново-Облешево]] и [[Општина Зрновци|Зрновци]], наводнување на земјоделски површини, производство на електрична енергија, заштита од поплави и развој на туризам.<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|title=Студија за оценка на влијанието врз животната средина од брана и акумулација „Речани“ со придружни објекти (дел од хидросистемот „Оризарска Река“)|publisher=Министерство за земјделство, шумарство и водостопанство|language=македонски|accessdate=2 февруари 2021|year=2011|location=Скопје|page=14|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512022001/https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2014/10/Studija%20za%20OVZS%20Orizarska%20reka%20potpisana.pdf|url-status=dead}}</ref> Хидросистемот би вклучувал и вештачко езеро на надморска височина од 646 м и вкупна водна зафатнина од 22,8 хм<sup>3</sup>.<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2015/01/Nacrt-plan-PPIPR.pdf|title=Просторен план на источен плански регион 2013 - 2030 (нацрт)|publisher=Министерство за животна средина и просторно планирање|language=македонски|accessdate=2 февруари 2021|location=Скопје|year=2016|page=193|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308081018/https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2015/01/Nacrt-plan-PPIPR.pdf|url-status=dead}}</ref> Сливното подрачје на реката исто така е оценето како погодно за изградба на мали [[хидроелектрана|хидроелектрани]] со моќност од 1.819 kW и производство на електрична енергија од 7.746 MWh.<ref>{{наведена мрежна страница|url=https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2015/01/Nacrt-plan-PPIPR.pdf|title=Просторен план на источен плански регион 2013 - 2030 (нацрт)|publisher=Министерство за животна средина и просторно планирање|language=македонски|accessdate=2 февруари 2021|location=Скопје|year=2016|page=202|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308081018/https://www.moepp.gov.mk/wp-content/uploads/2015/01/Nacrt-plan-PPIPR.pdf|url-status=dead}}</ref> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="130px"> Податотека:Оризарска Река 2.jpg|Реката низ селото Податотека:Оризарска Река (2023) 01.jpg|Реката во Оризари Податотека:Оризарска Река (2023) 02.jpg|Реката во Оризари Податотека:Оризарска Река 3.jpg|Реката низ селото </gallery> == Поврзано == * [[Осоговски Планини]] * [[Бела Река (Осогово)|Бела Река]] * [[Црна Река (Осогово)|Црна Река]] * [[Брегалница]] * [[Оризари (Кочанско)|Оризари]] * [[Речани (Кочанско)|Речани]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{ризница-ред|Orizari River}} {{Хидрографија на Македонија}} [[Категорија:Реки во Македонија]] [[Категорија:Осогово]] [[Категорија:Притоки на Брегалница]] [[Категорија:Оризари (Кочанско)]] [[Категорија:Речани (Кочанско)]] [[Категорија:Географија на Кочани]] 201flgkpcidweh6hzjp66qyu2co6294 Кара Буџак 0 173586 5599421 5186809 2026-07-23T18:19:13Z SpectralWiz 106165 5599421 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име= Кара Буџак | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Кара Буџак''' — [[Драма (град)|драмско]] село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Просечен}} [[Категорија:Историски села во Просечен]] a1plp42uq19b7nvjy8jbdtrlrbopxno Касанли 0 173798 5599422 5186860 2026-07-23T18:20:32Z SpectralWiz 106165 Пренасочување кон [[Хасапли]] 5599422 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Хасапли]] jgtg1p4dgj6kzz115wbnk3qslezhjgq Баирли 0 173904 5599417 5186884 2026-07-23T18:17:09Z SpectralWiz 106165 5599417 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име= Баирли | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Баирли''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] hy8vdubp2lx9b6m7blytab1npfuvyh4 Дурбанли 0 174378 5599414 5187141 2026-07-23T18:13:30Z SpectralWiz 106165 5599414 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Дурбанли | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Дурбанли''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] d41uli2e93gefl3oomwhp240ci0g8gg 5599474 5599414 2026-07-23T20:33:59Z SpectralWiz 106165 5599474 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name_local=Σύνορο |image_skyline= |caption_skyline= |image_map={{ПолКарта|Егејска Македонија Кукуш | ширина = | опис = <center>Местоположба на Дурбанли во општината [[Кукуш (општина)|Кукуш]] и областа [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Дурбанли | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 41 | ГШ_мин = 15 | ГШ_сек = 45 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 22 | ГД_мин = 46 | ГД_сек = 5 | ГД_прав = E }} |periph=[[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]] |periphunit=[[Кукуш (округ)|Кукушки]] |municipality=[[Кукуш (општина)|Кукуш]] |municunit=Аканџали |lat_deg=41 |lat_min=15 |lon_deg=22 |lon_min=46 |elevation=170 |population_as_of= |population= }} '''Дурбанли''' или '''Дорбанли''' ({{Langx|el|Σύνορο}}, ''Синоро''; до 1927 г. ''Δουρμπαλή'', ''Дурбали<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/170712|title=Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας|publisher=Πανδέκτης: Name Changes of Settlements in Greece|accessdate=23 јули 2026}}</ref>'') — поранешно село во [[Дојранско]], [[Егејска Македонија]], на територијата на денешната општина [[Кукуш (општина)|Кукуш]] во областа [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]], [[Грција]]. Сè до 1913 г. било населено со [[Македонци]].<ref name=":0">{{НМЕМ|дел=II|страница=88}}</ref> == Географија == Селото се наоѓа во северниот дел на [[Дојранската Котлина]], околу 3 км западно од [[Аканџали]], недалеку од [[Македонско-грчка граница|државната граница]] со [[Македонија]] и селото [[Николиќ]], во јужното подножје на [[Беласица]], на надморска височина од 170 м.<ref name=":0" /> == Историја == === Во Отоманското Царство === Во XIX век Дурбанли било македонско село во Дојранската Каза на [[Солунскиот санџак|Солунскиот Санџак]]. Во „[[Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во 1873 г. во ''Дорбали'' (Dorbali) имало 30 домаќинства со 74 жители [[Македонци]].<ref name=":2">{{БИМ}}</ref><ref>{{Етнография|192 – 193}}</ref> Селото било под влијание на [[Бугарската егзархија]]. Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од 1900 г., во ''Дорбали'' имало 166 жители, сите [[Македонци]].<ref name=":2" /><ref name="МЕС">{{МЕС|164}}</ref> По податоци на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 г. во ''Дурбаши'' (Dourbachi) имало 200 Македонци под врховенство на егзархијата.<ref name=":2" /><ref>{{Бранков|100-101}}</ref> === Во Грција === По [[Втората балканска војна]] во 1913 г. селото е припоено кон [[Грција]] согласно [[Букурешки договор (1913)|Букурешкиот договор]]. Селото значително настрадало од грчките војски, поради што сите негови жители побегнале преку границата и повеќето од нив се сместиле во соседното село [[Николиќ]], а извесен број семејства се населиле и во струмичкото село [[Турново]].<ref name=":0" /> Поради тоа во пописот од 1913 г. Дурбанли се води како напуштена населба, додека во пописот од 1920 г. воопшто и не се спомнува.<ref name=":0" /> По 1922 г. тука биле доведени неколку доселенички семејства по сила на [[Лозанскиот договор]], кои во 1928 г. броеле 18 лица. Малку подоцна и тие го напуштиле селото поради [[Маларија|маларичноста]] на овој крај и најверојатно се иселиле во соседното село [[Савџели]].<ref name=":0" /> Во 1927 г. селото е преименувано во ''Синоро'' (Σύνορο).''<ref name=":1" />'' == Наводи == {{Наводи}}{{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] t9gnxio7c2odssc4j5l0u6lbvtavv30 Дурданли 0 174379 5599413 5187142 2026-07-23T18:13:09Z SpectralWiz 106165 5599413 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Дурданли | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Дурданли''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] izu6zm3xr2im7yjsb2ut4fzajgwxgko Ѓулели (Кукушко) 0 174382 5599411 5187143 2026-07-23T18:10:20Z SpectralWiz 106165 5599411 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Ѓулели (Кукушко) | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Ѓулели (Кукушко)''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Стопанство == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] h3bpmjm5dvvtgwfzr29u9kcztfrplrb Ејбелер 0 174383 5599410 5187144 2026-07-23T18:10:06Z SpectralWiz 106165 5599410 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Ејбелер | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Ејбелер''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] adhoim5j73yxeynaj4rqakpjpynsdfi Еџекли 0 174386 5599412 5187146 2026-07-23T18:12:48Z SpectralWiz 106165 5599412 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Еџекли | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Еџекли''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] hofwekb9w5zgrfj9c6a40acobvjn2xo Камберли 0 174397 5599419 5187149 2026-07-23T18:18:15Z SpectralWiz 106165 5599419 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Камберли | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Камберли''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] lh88rp7q2dkds0hl9addo4zk3ghfj5h Кара Амарли 0 174399 5599420 5187150 2026-07-23T18:18:38Z SpectralWiz 106165 5599420 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Кара Амарли | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Кара Амарли''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] sdnnlnkxbhtododtwxd9w84ayeqpnow Кочо Огулари 0 174407 5599423 5187151 2026-07-23T18:21:22Z SpectralWiz 106165 5599423 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Кочо Огулари | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Кочо Огулари''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] 0cxu2iij3lglnhts9xddl0li3guzcyh Марсали 0 174416 5599409 5187154 2026-07-23T18:08:26Z SpectralWiz 106165 5599409 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Марсали | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Марсали''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] 5iprlfgna4z585pu77ad79fgb8bq7rq Мурџели 0 174424 5599408 5187157 2026-07-23T18:07:47Z SpectralWiz 106165 5599408 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Мурџели | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Мурџели''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] ika3699cglu46wguzsxndt3ojtku0e9 Олашли 0 174430 5599407 5187160 2026-07-23T18:06:59Z SpectralWiz 106165 5599407 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Олашли | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Олашли''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] 82f8b1dnhumi7rs57zfj795qx9jya4q Отланли 0 174432 5599406 5187161 2026-07-23T18:06:26Z SpectralWiz 106165 5599406 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Отланли | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Отланли''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] 22zl471ow8ziva39m1mf6gh6s8rc6up Порчеле 0 174442 5599405 5187163 2026-07-23T18:05:53Z SpectralWiz 106165 5599405 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Порчеле | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Порчеле''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] n3l2ki6r0b0oxxqbrl3csalg4v3rpwu Хондолу 0 174483 5599424 5187176 2026-07-23T18:22:36Z SpectralWiz 106165 5599424 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Инфокутија за село во Егејска Македонија| | слика мапа= | име=Хондолу | општина= | околија= | население= | поштенски број= | повикувачки број= | надморска височина= | географска широчина= | географска должина= | веб= }} '''Хондолу''' — [[кукуш]]ко село во [[Егејска Македонија]], [[Република Грција]]. == Географија и местоположба == == Историја == == Економија == == Демографија == == Општествени установи == == Културни и природни знаменитости == == Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво == == Надворешни врски == {{Кукуш}} [[Категорија:Историски села во Кукуш]] 97dhjtvk1rhli6qj9yzipdm2g05yz8s Абурукува 0 177340 5599581 5226538 2026-07-24T06:31:31Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599581 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Mannen met trommels op jaarmarkt - Cape Coast - 20373101 - RCE.jpg|300px|мини|Музичари на абурукува, годишен саем во Кејп Коуст, Гана.]] '''Абурукува''' е [[удирачки инструменти|удирачки инструмент]], еден вид отворен [[тапан]] што го користи [[население]]то од етничката група [[Акани]], во [[Гана]] <ref>[http://www.statemaster.com/encyclopedia/Aburukuwa Aburukuwa, State master - Encyclopedia] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20151104224501/http://www.statemaster.com/encyclopedia/Aburukuwa |date=2015-11-04 }} [[англиски јазик|анг.]]</ref>. Тој има форма на шише и [[кожа]]та на врвот е прицврстена со штипалки. На него обично се удира со закривени стапчиња. [[Звук]]от на абурукувата наликува на пеењето на [[птица]] со истото име. == Наводи == {{reflist}} [[Категорија:Музички инструменти]] [[Категорија:Ударни инструменти]] [[Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ]] fhie42m1xgaxk98g23xve8kwilzmzr1 Гамелан 0 177702 5599582 3866308 2026-07-24T06:32:43Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599582 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} [[Податотека:Gamelan Player 1.JPG|300px|мини|Играч на гамелан кој игра бонанг. ]] '''Гамелан''' е музички [[ансамбл]] од [[Индонезија]], типичен за островите [[Бали]] и [[Јава]] којшто содржи инструменти како [[металофон]], [[ксилофон]], [[тапани]], [[гонг]], [[бамбусова флејта]], [[гудачки инструменти]] и [[жичени инструменти]], а понекогаш може да содржи и вокали. Терминот се однесува повеќе на типот на ансамбл, отколку на самите изведувачи. Зборот доаѓа од "гамелс" на јазикот од Јава, што значи "удар", додека "ан" претставува придавка за множина. {{Музика-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Индонезиски музички групи]] malhqmtlle7kcw2o2lby3gdr4w9q19d Сценографија 0 179874 5599543 5177001 2026-07-24T05:25:13Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599543 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Interior of Teatro Olimpico (Vicenza).jpg|300px|мини|[[Театар Олимпико|Театрот Олимпико]] во [[Виченца]] дизајниран во 1580 година од архитектот [[Андреја Паладио]]]] '''Сценографија''' е уметничка дисциплина за создавање амбиенти наменети за претстави <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_2.pdf/ |title=Сценографија |accessdate=2020-08-12 |archive-date=2020-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201017223133/http://promacedonia.org/mak_enc/encyclopaedia_macedonica_2.pdf }}</ref>. Сценографијата подразбира употреба на [[светлина]], [[звук]], [[костим]], [[изведба]], [[конструкции]] и просторно уредување. Претставува заедничка, усогласена замисла и на [[режисер]]от и на визуелниот [[уметник]] во врска со одредена сценска [[претстава]] или [[филм]]. Под поимот театарска сценографија се подразбира обликување и создавање на сценскиот простор во кој се игра [[драмска]]та/ [[балетска]]та/ [[оперска]]та претстава<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.valeriekaelin.net/scenography_theory_a_practical_definition_of_scenography.html/ |title=SCENOGRAPHY, THEORY |accessdate=2020-08-12 |archive-date=2020-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221172208/http://www.valeriekaelin.net/scenography_theory_a_practical_definition_of_scenography.html |url-status=dead }}</ref>. == Етимологија и толкувања == Терминот сценографија е со грчко потекло ([[''skēnē']]', што значи „сцена или објект - зграда“; ''[[graphos']]', што значи ("да се опише"). Во [[Европа]], терминот е тесно усогласен со професионалната практика на [[:fr:scénographie|scénographie]] и е синоним со терминот англиски јазик '[[Theatre design]]'.'[[Сценски дизајн|театарски дизајн]] ”<ref>[https://theatredesigner.wordpress.com/articles/theatre-design-scenography/what-is-scenography/ Scenography is the art of creating performance]</ref>. Работата на сценографот е поврзана со поимот простор во кој ќе се одвива дејството, тој мора да го дизајнира (изгради), да го промени (доколку е потребно) и да ги постави протагонистите на делото во него. Улогата на сценографот е на многу начини слична, а понекогаш и аналогна на улогата на драматургот. Сценографијата денес не е термин што е неопходно поврзан само со [[театар]], [[филм]] или [[телевизија]], денес се однесува на кој било дизајн на просторот наменет за јавна претстави, од изложби до политички настани. Сценографијата исто така се движи во виртуелниот свет на компјутерски игри и програми<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.maakaf.co.il/en/previous-issues/scenography/140-editors-note/208-editor-s-note-scenography/ |title=What is Scenography? |accessdate=2020-08-12 |archive-date=2021-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119200549/https://www.maakaf.co.il/en/previous-issues/scenography/140-editors-note/208-editor-s-note-scenography |url-status=dead }}</ref>. == Сценографија во Македонија == Почетоците на професионалната театарска сценографија во Македонија се напоредно со развојот на современата ликовна уметност во времето на [[Никола Мартиноски]], [[Димитар Пандилов]], [[Лазар Личеноски]]. Меѓу првите сценографи во тој период бил [[Василие Поповиќ - Цицо]]. Сценографијата се применувала покрај во театрите и во Македонски [[опера]] и [[балет]] а нешто подоцна започнал и [[филм]]ската сценографија. Со развојот на технологијата и појавата на телевизијата се појавиле и првите телевизиски сценографи кои работеле според одликите и нормите на европските и светските телевизиски обликувања на просторот. Сепак почетокот на првата професионална театарска сценографија започнала во [[Битола]], со дејствувањето на рускиот уметник, емигрант [[Иван Мелников]] кој што во битолскиот театар работел театарска сценографија пред [[Втората светска војна]]. Во Македонија во поново време со сценографија се занимавале: [[Томо Владимирски]], [[Бранко.Костовски]], [[Димитар Кондовски]], [[Владимир Георгиевски]], [[П. Минов]], [[Менде Ивановски]], [[Васко Ташковски]], [[Крсте Џидров]], [[Владо Ѓорески]], [[Валентин Светозарев]] <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://teatarce.mk/2017/03/23/%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D1%81%D1%86%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%98%D0%B0/ |title=ТЕАТАТАРСКА СЦЕНОГРАФИЈА |accessdate=2020-08-12 |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224349/http://teatarce.mk/2017/03/23/%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D1%81%D1%86%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%98%D0%B0/ |url-status=dead }}</ref>.. . == Библиографија == * ''Słownik terminologiczny Sztuk Pięknych'', PWN, Warszawa, 1969 s. 84 * Howard, P. (2002) "What is Scenography?". Routledge. {{ISBN|0-415-10085-2}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.scenography-international.com/ Scenography International] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091207080103/http://www.scenography-international.com/ |date=2009-12-07 }} - spletna revija * [http://www.uic.es/en/scenography Master's Degree in Urban Scenography in Barcelona] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20131110063649/http://www.uic.es/en/scenography |date=2013-11-10 }} * [http://www.scenography-international.co.uk Međunarodni scenografski online žurnal ( na engleskom)] * [http://www.palatine.org.uk/directory/index.php/tct/tctsc/ Palatine Directory]: Dizajn / Scenografija ( na engleskom) * [http://www.sceno.org/articles/what-is-scenography/ Scenography - The Theatre Design Website] Kazališni dizajn / Scenografija ( na engleskom) * [http://www.expo2005.cz/en/who_we_are/malina.shtml Životopis scenografa Jaroslava Maline] * Hann, R. (2019) ''Beyond Scenography'', Oxon. and New York: Routledge * [https://web.archive.org/web/20060225071315/http://www.expo2005.cz/en/who_we_are/malina.shtml Jaroslav Malina Biography] * [http://www.theatre.ku.edu/degrees Master's Degree in Scenography at the University of Kansas] * [http://www.pci.leeds.ac.uk/pg/taught-postgraduate/ma-performance-design/ MA and PhD provision at University of Leeds, UK] [[Категорија:Сценографија| ]] [[Категорија:Театарска уметност]] [[Категорија:Театар]] ej0nr4guogxqp6m0ony2l3y6wzxaxn7 Тетовирање 0 181825 5599544 5369757 2026-07-24T05:27:14Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599544 wikitext text/x-wiki {{Внимание}} {{Викифицирање}} [[Податотека:Tattoo Temple Joey Pang bobo websq.jpg|300px|мини|Дизајн и тетоважа од цветови од цреша и риба, изработени рачно.]] '''Тетовирање''' — трајно исцртување на телото со мастило, со цел да се смени пигментот од декоративни и други причини. Тетоважите кај човекот се вид на декоративно менување на телото, додека тетовирањето кај животните најчесто е сè со цел за идентификација. Тетовирањето се врши насекаде низ светот. Јапонските домородци [[Ајни]] се тетовирале на лице. Денес со тетоважа на лице може да се видат племињата Бербери од Тамаска ([[Северна Африка]]), [[Маори]]те од Нов Зеланд и Атајланите од Тајван. Тетовирањето било широко распространето меѓу луѓето од [[Океанија]] и некои племиња од [[Тајван]], [[Филипини]]те, [[Борнео]], [[Малајски Архипелаг|Малајскиот архипелаг]], [[Африка]], [[Северна Америка]], [[Јужна Америка]], [[Средна Америка]], [[Европа]], [[Јапонија]], Камбоџа, [[Нов Зеланд]] и [[Микронезија]]. И покрај некои табуа за тетовирање, оваа [[уметност]] е популарна во многу делови на светот. == Потекло на поимот == Оксфордско-англискиот речник (OED -Oxford English Dictionary) ја дава етимологијата на тетоважа, во 18век tattaow, tattow. Од Полинезија tatau. На тахитски, tatu." Зборот tatau во Англија беше позајмен, со менување на изговорот за да се прилагоди на англиската фонологија како “tattoo”. Подоцна морепловците го воведоа зборот и вратија концептот за тетовирање во Европа. Љубителите на тетоважи за овој поим користат „мастило“, „тет“, „уметност“, „дело“, “изработка“ a за тату мајсторите - уметници. Со одржување на изложби во уметнички галерии за општо признати и тетоважи по нарачка, се одеше кон добивање поголема поддршка. Авторските тетоважи кои се масовно распространети кај тату-мајсторите се нарекуваат флешови,а значаен пример се индустриските модели. Каталози за тетоважи се истакнати во тату студијата со цел да ги инспирираат и помогнат во неодлучноста на клиентите. Јапонскиот збор ирезуми значи вметнување на мастило и може да означува тебори тетоважа со употреба на традиционалниот јапонски рачен метод, машинка од запад, или било кој метод со употреба на мастило.Најчесто употребуван збор за традиционалните јапонски тетоважи е Хоримоно. Јапонците го користат зборот тетоважа кога сакаат да нагласат дека станува збор за тетоважа од страно потекло. Во Тајван,тетоважите на лице на племето Атајал се наречени "Бадасун"; тие ја покажуваат способноста на мажот да се бори за својата земја,а способноста на жената за плетење и извршување на домашните обврски. Во 1900 г. антропологот Линг Рот опишал четири методи за исцртување на лицето и предложил да се наерчат тату,моко,цитатрикс, и келоид. == Историја == Тетовирањето е Евроазиска практика уште од неолитскиот период. Ледениот човек Отзи,кој датира од 4-5 милениум п.н.е., пронајден во алпската долина Ötz и има приближно 57 јаглени тетоважи со едноставни точки и линии во долниот дел на грбот,позади левото колено, и на десниот зглоб. Откриени се и други мумии кои имаат тетоважи а потекнуваат од крајот на вториот милениум п.н.е.како Мумијата Амунет од Стар Египет и многу други. Претхристијанските германски, келтски и други централно и северноевропски племиња биле обилно тетовирани, за полесно да се вклопат со околината и преживеат. Пиктите биле тетовирани (или скарификувани ) со усовршени темно сини српици (или бакар да се добие сината боја) дизајни.Јулиј Цезар ги опишал овие тетоважи во Книга V од неговите Галички Војни (54 п.н.е). Се верува дека тетовирањето во Јапонија започнало уште од врмето на палеолитот ,пред некои десет илјади години. Многу други култури имале свои традиции на тетовирање,од исечоци и други белези од горење, до рачно боцкање по кожата за да се нанаесе бојата. Тетовирањето во западниот свет своите почетоци ги има во Полинезија, а во откривањето на тетоважа tatau од истражувачите во 18век. Оваа постапка на мештаните од Океанија првин стаана популарни кај Европските морепловци, па потоа и кај Западните општества. == Цели == === Декоративни и религиски цели === Тетоважите служеле како ритуал на духовен премин ,обележје на ранг или статус, религиозни симболи и верски посветувања, показатели за храброст, сексуална привлечност, и ознаки за плодност, љубовни заклетви,казни, амајлии и талисмани,заштита и означување за изгнаник, робови и осуденици.Симболизмот и нападот на тетоважите варира во различни култури и места. Тетоважите може да покажат што одредена личност чувствува за роднина (обично мајка/татко или ќерка/син) или за некоја трета личност. Денес луѓето се тетовираат од козметички причини ,емоционални спомени, религиски, и магични причини, одбележување на своето потекло или поистоветување со одредена група, вклучувајќи ги тука криминалните групи но, исто така и одредена етничка група или покорни подкултури. Некои Маори сѐ уште имаат испреплетени моко (вдлабнати) тетоважи на нивните лица. Во Лаос, Камбоџа и Тајланд, Јантра тетоважите се исцртуваат за заштита од зло и поголема среќа.На Филипините некои племиња веруваат дека тетоважите имаат моќ, и ги заштитуваат нивните носители.Тетовирањето на Филипините е поврзано со достигнувањата или статусот во животот на носителот. Големи издолжени тетоважи се чести кај припадниците на традиционалните поворки на изроди и изведувачите кои ја следат оваа традиција. === Идентификација === Низ времето луѓето биле насилно тетовирани. Добро познат пример е идентификациониот систем челад во Нацистичките концентрациони логори за време на холокаустот. Сепак, тетоважите се поврзуваат со идентификација и на позитивен начин. На пример, при првите контакти на Маорите и Европејците, понекогаш ги цртале своите моко тетоважи на место на потпис во документи. Понекогаш тетоважите им помагаат на форензичарите да ги идентиификуваат изгорените, изгниени или масакрирани тела. Бојата од тетоважите е толку длабоко во кожата што дури и тешки изгореници неможат да ја уништат. Уште одамна морепловците се тетовирале во случај да потонат да може да бидат идентификувани. Па така телата на починатите ќе може да се вратат на семејствто пред да бидат погребани. Затоа тату-мајсторите работеле на маста каде имало поголем број на муштерии. Овој обичај продолжува и денес во Британската (кралска) морнарица(Велика Британија)и многу други. Иако многу ретко од украсни причини, тетоважи се ставаат и на животни. Домашни миленичиња, расни коњи и стока понекогаш се тетовирани за полесна идентификација. Домашните кучиња и мачки често се тетовирани со сериски број (најчесто во уво или во внатрешноста на бутовите) со што нивните сопственици може да ги препознаваат. Понекогаш пак животните се тетовирани за да се спречат изгореници од сонце (на пр. на носот) Ваквите тетоважи се прават од страна на ветеринари и во најголем дел од случаите животните се под анестезија за време на постапката. Со иста цел е и жигосувањето но најчесто се врши без анестезија, бидејќи процесот не вклучува илга или боја. === Козметички цели === Кога тетоважите се ставаат од козметички цели, тие вклучуваат трајна шминка и покривање или неутрализирање на нееднаквоста на кожата. Трајна шминка се употребува кога се нагласуваат веѓи , усни( линија или кармин), очи (линија), па дури и цртање бемки, најчесто со природни бои бидејќи дизајните се наменети да наликуваат на шминка. === Mедицински цели === Медицинските тетоважи се прават со цел да се осигура дека инструментите се точно неместени за повторна радиотерапија и во случаи кога се прави операција на гради. Тетовирањето исто така давало информации дури за клиентот (пр. крвни групи) == Превласт == Тетовирањето повторно ја дожива својата популарност во многу делови од светот, особено во Северна и Јужна Америка, Јапонија и Европа. Со развитокот на културата за тетовирање, се појавија голем број нови уметници од оваа област, од кои многу имаат техничка и обука во областа на ликовната уметност. Со напредокот во тетовирањето и унапредување на опремата за тетовирање, се дојде до усовршување на тетоважите. Во првата декада на 21век, тетоважите сè повеќе беа присутни во поп културата, инспирирајки телевизиски емисии како “мастило” на A&E, Мајами тату на TLC и Л.А тату. Тетовирањето на блуз пејачката Џенис Џоплин нараквицаи мало срце на левата града, од Лил Татл ,тату-мајстор од Сан Франциско беше пресуден момент за повторно прифаќање на тетоважите како уметност. Тетоважите општо се сметаат за важен дел од културата на руската мафија. Големиот интерес за уметноста на тетовирањето стана очигледен во 1990 г. и почетокот на 21век. Современите уметнички изложби и визуелните уметнички институции ги претставија тетоважите како уметност преку примери, со испитување на работата на тату-мајсторите, и собирање примери од уметност на тело,на mainstream изложби. Една од овие изложби во Чикаго 2009 г. Freaks & Flash ги покажа примерите од тетовирање во минатото и уметниците кои ги изработиле Во многу традиционални култури тетовирањето доживеало повторно популаризирање, делумно и од почитување на културното наследство. Пад во традиционалното племенско тетовирање се случило со ширење на христијанството.Сепак,некои христијански групи како што се Витезите од Св.Џон од Малта ,се тетовирале за да ја покажат својата верност.Истото се случува кај другите култури кои ги следат Европските напори да ги пренасочат првобитните луѓе кон Западните религии и културни дејствувања кои го сметале тетовирањето за паганско. Помеѓу некои првобитни култури, тетовирањето се смета за премин од адолесцент во возрасен. Направени се многу истражувања на тетовирани луѓе и поглед на општеството во однос на тетоважите. Во јуни 2006година, Весникот на Американската дерматолошка агенција ги објави резултатите од телефонска анкета од 2004 г.Произлезе дека 36% од американците на возраст од 18-29, 24% од 30-40&nbsp;г. и 15% од 41-51год имаат тетоважи. Во септември, истражниот центар Пев, спроведе телефонска анкета од која произлезе дека 36% од Американците на возраст од 18-25&nbsp;г., 40% од нив меѓу 26-40 год и 10 % од нив меѓу 41-64 имаат тетоважи. Во јануари 2008 год, онлајн анкета од страна на Харис Интерактив процени дека 14% од возрасните во САД имаат тетоважи, со пад од 2003&nbsp;г. кога 16% имале тетоважи. Најголем дел од тетовирани луѓе има кај хомосексуалната популација, лезбејки и бисексуалци (25%) и луѓето кои живеат на запад(20%). Кај возрасните групи, 9% помеѓу 18-24 г. ,32% меѓу 25-29год, и 25% меѓу 30-39&nbsp;г. и 12% меѓу 40-49 г. имаат тетоважи, како и 8% на возраст од 50 -64&nbsp;г. Само мал процент повеќе мажи имаат тетоважи од жените(15% vs 13%) == Негативни мислења == Во Јапонија, тетоважите се поврзуваат со јакузите, особено тетоважите низ целото тело направени на традиционален Јапонски начин (Тебон). Некои јавни јапонски бањи и гимназии често ги забрануваат оние кои се обемно тетеовирани или пирсани во обид да се спречи навлегувањето на [[Јакуза|јакузата]]. Во САД голем број на затвореници и криминални групи ставаат различни тетоважи да одбележат факти за нивното криминално однесување , затворски казни, и организациони припадништва. На пример, тетоважа во вид на солза, може да биде симбол за убиство, и секоја солза претставува смрт на пријател.Така, војниците во САД имаат добро позната историја на тетовирање со која се означуваат војни единици, битки, убиства итн, асоцијации кои остануваат распространети кај постарите Американци.Тетовирањето е често и кај Британските воени сили. Иако досега оваа култура или подкултура ја покажува широката популарност на тетоважите кај популацијата, тие сепак сѐ уште се поврзувани со криминалност. И иако прифатеноста на тетоважите е во пораст кај западните општества, сепак кај одредени групи сѐ уште се срам.Порастот на жени во индустријата за тетовирање, се чини ги намалува негативини погледи. Преку истражувањето "ризик" адолесцентни девојки ја покажуваат позитивната врска на украсување на телото и негативните мислења во врска со телото и самодоверата. Сепак,се покажува и голема желба за украсување на телото и потрагата по самоконтрола и обиди за самовладеење на телото во време на зголемено душевно пореметување”. == Религиозни погледи == === Христијанство === [[File:Man with a full back Christian and Enlightenment tattoo. Color.jpg|thumb|left|Full back Christian tattoo]] Христијаните немаат доследни погледи во врска со тетоважите. Поголемиот дел од христијаните немаат предрасуди за тетоважите, додека дел од малцинството го поддржуваат негативното еврејското гледиште (види подолу) засновано на Библијата 19:28. Чести се тетоважи со христијански симболи. Хрватите и Босанците се тетовирале, а особено ги тетовирале своите деца,за заштита против присилното менување на вера (ислам) за време на турското ропство во Босна и Херцеговина(1463-1878). Овој вид тетовирање продолжил и по исполнување на основната цел, иако било забрането за време на комунизмот во Југославија.Тетовирањето се вршело во пролет и за време на некои релииски празници како што е Св. Јосиф, а најбројни биле христијанските крстови на раце, прсти, подлактица, под вратот и на гради. Коптските христијани кои живеат во Египет се тетовираат со симболи на коптски крстови на нивните зглобови. === Ислам === Се смета дека тетоважите се забранети во [[суфизмот]]. Според книгата на суфиската традицијата, Сахил Бухари, „Пророкот забранува менување (или осакатување) на телото“. Суфиите веруваат дека тетовирањето е забрането бидејќи ја менува создавањето на Алах, и бидејќи Пророкот ги колне оние кои се тетовираат но и оние кои ги прават тетоважите. Сепак, има и различно мислење од учењето на суфиите за тоа зошто тетоважите се забранети. Употребата на привремени тетоважи направени со к’на се многу чести кај муслиманите во северна Африка. Дозволата за тетовирање е дебатирана во Шиитите со некои Шиитски припадници кои укажуваат на фатва од Ајатола Систани наведувајки дека истите се халал (дозволени). === Јудизам === Според Тората (Библијата19:28) тетоважите се забранети во Јудизмот "Не смеете да се сечете во име на смртта или да правте засекотини на себе: Јас сум вашиот Господар. Оваа забрана подоцна е објаснета од современите рабини како дел од општите забрани за измени на телото кои не се со медицинска цел(како исправка на деформитети). Водечкиот Мајмонид, учител на еврејското право во 12век,ја објаснува забраната за тетоважи како еврејски одговор на паганството.Откако стана практика следбениците на паганите да се тетовираат со религиозни иконографии имиња на богови, јудизмот во целост го забрани тетовирањето со цел да се оддели од другите религии.Во денешно време, асоцијациите на тетоважи со нацистичките концентрациони логори и Холокаустот предизвика дополнителна револуција на праксата за тетовирање, дури и кај секуларни Евреи. == Постапка == Тетовирањето претставува внесување на боја во на кожата, слојот на кожното ткивото под епидермот. По вбризнувањето на иглата, бојата се шири низ хомогени слоеви сè до епидермот и долниот слој на кожата, но и во двата слоја каде присуството на страни тела, ќе го активира фагоцитозниот одбранбен систем ќе ја прифати бојата.Како што оди заздравувањето, оштетениот епидерим се обновува(го отстранува површниот пигмент) додека подлабоко во кожата се формира зрнасто ткиво ,кое подоцна се претвора во сврзувачко ткиво со порастот на колаген. Ова го опоравува долниот слој на кожата каде бојата останува заробена помеѓу кожните влакна, стремејки се кон слоевите на границата кај кожа/ епидермот.Неговото присуство таму е сигурно, но на долг период (декади) бојата се стреми да премине подлабоко во кожата, и се смета за показател за стара тетоважа. Некои племенски традиции ги правеле тетоважите со засекување во кожата и ја триеле исекотината со мастило, пепел, и други слични средства, некои култури ја продолжиле оваа постапка, која може да претставува птичина за белези.Некои култури ги правеле тетоважите со рачно внесување на мастилото во кожата со заострени стапчиња или коски од животни(во вид на игли) со справи направени од глина, во денешно време игли. Традиционалните јапонски тетоважи сè уште се “рачни”,односно мастилото се испушта во кожата со употреба на мануални, рачно изработени и кои се рачно користат со игли или заострен бамбус или челик.Овој метод е познат како тебори. Во денешно време најчест метод за тетовирање е со електрична тату-машинка, која се вбризнува во кожата преку група на игли кои се споени во буренце и се приврзани за осцилантни единици. Па така брзо и повторувачки ги пушта иглите во и надвор од кожата, обично 80 -150 пати во секунда. Оваа современа постапка е хигиенска. Иглите се за еднократна употреба и секое пакетче е посебно. Тату-мајсторот не само што треба да ги мие своите раце, туку треба да го измие и месотото кое ќе го тетовира. За време на постапката цело врме мора да се носат ракавици а повредите треба добро да се покријат со некој вид влажно марамче. Цените за ваков зафат варираат глобално, локално, и во зависност од тежината на тетоважата, вештината и експертноста на уметникот, однесувањето на клиентот, расходите на бизнисот, и профитот од побарувачката и понудата итн. Времетраењето за да се направи една тетоважа зависи од големината и тежината Мала тетоважа со еноставнен дизајн може да се направи за 15 мин, додека пак изработена тетоважа на цела рака или грб може да одземе и неколку етапи од по неколку саати. Современата електрична тату машинка е далеку усовршена од машинката која ја направи Самуел о Рајли во 1891 г. Машинката на Рајли се засноваше на вртечка технологија на електричната пробивена справа изумена од Томас Едисон.Современата тату машинка е заснована на електромагнетни навои , машинска патентирана од Томас Рајли во Лондон, 1891врз база на еден навој.Првата машинка со двоен навој, претходникот на современата, е направена од уште еден англичанец Алфред Чарлс Саут од Лондон во 1899година. === Боја и пигмент === Првобитните бои се добивале директно од природата и биле ограничени за различни нијанси на пигменти. Денес се произведуваат скоро неограничен број на бои и нијанси и се продаваат низ салоните во целиот свет. Тату-мајсторите често ги мешаат овие бои за да добијат свои единствени нијанси. Голем број на бои и нијанси може да се употребат за тетовирање, од неоргански материјали како титан диоксид, и ираниум оксид до јаглено црни и азотни бои,и акридни, кинолони,фталоцијанин, нафтетени деривати,бои добиени од пепел, и други мешавини, ираниум оксидните нијанси се употребуваат во широки размри во козметичкото тетовирање. Соврменото тетовирање со бои засновани на јаглен се употребуваат и пошироко од комерцијалното тетовирање. Во 2005 г. на Универзитетот во северна Аризона, во едно проучување го дефинираше шминкањето со тату бои ,Финли-Јонс и Вагнер. Се чека само на локалните власти да ги одобрат и тестираат тату пигментите кои се создадени со цел за трајна шминка.Во Калифорнија, државата забранува одредени состојки и гони компании кои заборавиле да го известат купувачот за содржината на тату пигментот. Постоеше одреден степен на загриженост во врска со поврзаноста на произведувачите на магнетни резонанции (МР) и тату пигментите, а некои содржат метали за следење.Наводно, магнетните полиња проиведени од МР машини може да се поврзат со метални партикули, и предизвикуваат печење и уништување на сликата. Телевизиското шоу MythBusters ги тестираше хипотезите и не пронајде никаква врска меѓу тату боите и МР. Професионалните тату мајстори се насочуваат кон истата пигментска основа истакната од козметичарите.Аматерите пак често користат слабо познати бои како индиска боја,но овие бои често содржат токсини и не се здрави за телото што може да доведе до болести или инфекции. === Хигиена во салоните за тетовирање === Соодветно опремените тату салони би користеле заштитни кутии за предмети кои биле во допир со крв или телесни течности, и заштитни кутии за употребени игли, стерилизатор за стерилни предмети. Некои законодавста наложуваат салоните да имаат топла и ладна вода во работната околина во секое време. За хигиената да биде на бараното ниво,потребно е тату-мајсторот да ги мие своите раце пред да почне да го подготвува клиентот за тетовирање, помеѓу еден и друг клиент и во секое време кога е можно да дојде до опасност од инфекции.Исто така задолжителни се ракавици за еднкратна употреба.Во некои држави незаконски е да се тетовираат малолетни лица иако родителот тоа го одобрува, и обично забрането е тетовирање на лица со ослабено здравје,и лица со проблеми со кожата, бремени или доилки, ментално неспособни лица, или пијани и дрогирани лица (освен во случаи на медицински зафати). Пред да почне зафатот од клиентот се бара да го потврди местото каде сака да биде тетовиран. По ова, тату-мајсторот отвора ново,стерилно пакетче игли пред клиентот, и секогаш користи нови стерилни или стерилизирани инструменти и свежи бои за секој период(наполнети во посебни шишенца кои се менуваат после секој клиент). Исто така сите места кои може да бидат допрени со инфектирани ракавици ќе бидат прекриени со пластични кеси за да се сперчи ширењето на заразите. Опремата која не може да се дезинфицира( како каса,машини и намештај) ќе биде покриена со одобрен дезинфекант. Членство во професионлни организации, или сертификати за достигнувања генерално им помагаат на уметниците за последните случувања и трендови. Сепак , голем број од познати тату-мајстори не се членови на овие организации. Додека во одредени законодавства се потребни посебни обуки, на многу места е доволено да има поминато обичен курс за прва помош и заразни болести. Локалните здравствени власти ги регулираат тату-студиата со своите законодава. На пример, според здравствената организација во Орегон и Хаваите,во овие држави од тату-мајсторите се бара да поминат тест со кој ќе го потврдат своето знаење за здравјето и безбедносни мерки, како и постоечките закони. Тетовирањето во Орегон без соодветна лиценца или неодобрени услови се смета за прекршок. Во Њујорк тетовирањето се легализира во 1997 г. а во Масачусетс и Оклахома помеѓу 2002 и 2006година. === Посттетовирачки третман === Тату-мајсторите и тетовираните луѓе на разни начини ги третираат своите нови тетоважи. Некои тату-мајстори препорачуваат свежите тетоважи да се чуваат преврзани во првите 24часа, додека други препорачуваат отстранување на завоите по два и помалку часа. Голем број пак советуваат тетовираните да се држат понастрана од топли бањи и базени, или седење во када во првите две недели. Со ова се спречува бојата да се одмие или пак да избледи од прехидрираност, но и со изложување на бактерии и хлор за да се избегнат инфекции.Но за разлика од нив, други пак препорачуваат новите тетоважи веднаш и често да се мијат со топла вода. Општиот консензус за заштита , советува против отстрануавње на кожичката која се формира околу новата тетоважа, и да се држат настрана од сонце во одреден период, бидејќи и двете може да доведат до избледување на тетоважата. Понатаму, јасно е дека новата тетоважа треба да биде на завидно хигиенско ниво. Постојат разни препарати за нанесување на кожата, од оние кои се користат за исекотини, изгореници, огреботини до путер од кокос, мелеми, и ланолин.Помадите на маслена база скоро секогаш се препорачува да се нанесуваат во мали количини поради нивната неспособност за испарување и премногу ја хидрираат и онака веќе отворената кожа. Во последните години, се произведуваат посебни комерцијални производи за посттетоважна грижа. Иако мислењата се поделени, сепак скоро сите се согласуваат дека сапун и млака вода делуваат добро за одржување на хигиената на тетоважата и заштита од инфекции. Крајно ,количината на боја која останува во кожата за време на процесот на лечење одредува, во голем дел,колку јасна ќе биде тетоважата. Ако пак дојде до инфекција (невообичаено но можно ако не се одржува потребното ниво на хигиена) или ако заштитниот слој отпадне многу рано( пр. ако апсорбира многу вода и се разводени или ако се иструже )тогаш бојата нема да биде соодветно распоредена во кожата и крајната слика нема да биде она што е посакувано. Во Велика Британија, повеќето тату-мајстори го препорачуваат Бипантен како најдобар производ за пост-тату грижа. == Здравствени ризици == Бидејќи со тетовирање се навлегува во ткивото на кожата, може да има опасност по здравјето на човекот,како инфекции и алергиски реакции. Современите таму-мајстори ги редуцираат таквите опасности со универзални превентиви, како употреба на препарати за еднократна употреба, и стерилизирање на опремата по секоја употреба. Многу законодавства налагаат тату-мајсторите да имаат обука за прва помош, како што е понудена во Црвен Крст. Појавата на инфекции во модерните тату-салони, каде се користат игли за еднократна употреба е многу ретка.Сепак во аматерски салони, како што се затворските, постои високо ниво од можност за инфекции. Инфекции кои теоретски може да се пренесат со употреба на нестерилизирана тату опрема или заразни бои вклучуваат површинска инфекција на кожата ХПС,тетанус, бактерични инфекции, некои форми на хепатит, туберкулоза, и Хив. Во САД досега немало случаи на пренесување на ХИВ со тетовирање. Тату- боите се опишани како -историско особено нереакциски".Меѓутоа, има случаи мадицински записи на алергиски реакции на боите. Понекогаш, кога крвниот сад ќе се пробие за време на тетовирање, може да дојде до појава на модрици/ хематоми. == Отстранување на тетоважа == Иако тетоважите се сметаат за трајни, понекогаш е можно да се оттргнат со ласерски третман,целосно или делумно. Обично црните или потемни бои може полесно да се отстранат. Со ознаката, трајна боја, се означува дека истата може да се отстрани со едноставен ласерски третман. Болаката за отстранување на тетоважата е поголема од онаа кога се става истата. Некои законодавства сами плаќаат за отстранување на криминални тетоважи. Методите за предласерско отстранување на тетоважите вклучуваат стерилизирање,стругање на кожата со сол, крајохирургија итн. == Привремени тетоважи == Привремените тетоважи се популарни кај модели и деца, бидејќи не предизвикуваат трајни промени на кожата а имаат слично дејство и може да траат од неколку дена до неколку недели. Најчест начин е транспарентна налепница, која се пренесува на кожата со помош на вода. Иако се водоотпорни, лесно може да се отстранат со креми на маслена база. Во почетокот се појавија како награди во пакетчиња на гуми за џвакање,беа со слабо квалитетен пренос на бои и лесно се бришеа со вода и гребење. Денешните растителни бои изгледаат многу реално и може да издржат и до 3 недели благодарение на лепливиот слој слишен на оној пронајден на лепливите траки. Тетоважите од к’на и сребрен нитрат бои кои се видливи на ултравиолетова светлина издржуваат и до две недели пред да избледат од кожата. Привремените фарбани тетоважи (TATs) се нанесуваат со прекривање на кожата со копирање и прскање на кожата со боја. Во минатото овие тетоважи траеле по само недела дена. Но, со новите бои, може да стојат и по две недели. == Видови тетоважи == Американската дерматолошка акаденија разликува 5 вида тетоважи.Трауматски или природни тетоважи , кои се последица на повреди, особено од асфалт на патиштата или од пенкало ;Аматерски тетоважи, професионални тетоважи, и двете добиени преку традиционален метод на модерни тату машинки, Медицински тетоважи; Козметички тетоважи познати како трајни шминки. === Трауматски тетоважи === Според Џорџ Орвел, јаглено-работниците може да развијат карактеристични тетоважи поради јаглената прашина која може да се навлече во раните. Ист случај може да се случи со барут.Слично ,треуматски тетоважи се случуваат кога материите како што се асфалт навлезат во кожата преку некоја исекотина или повреда од несреќа или траума. Ваквите тетоважи се тешки за отстранување бидејќи имаат тендениција на ширење низ неколку слоеви на кожата, и нивното отстранување е скоро неизбежно но сепак зависи од местото. Понатаму, тетовирањето на вилицата со ставање и отстранување на пломба за време на забно местење е возможно и многу често. Пример за вакви несреќни тетоважи се намерни или ненадејни бодежи од пенкало со што останува некој графит или боја во кожата. ==Тетовирањето како тема во уметноста и во популарната култура== * „Тетоважа“ — краток расказ на македонската писателка [[Анета Попова]].<ref>Никола Гелевски и Владимир Мартиновски (приредувачи), ''Џинџуџе во земјата на афионите: Антологија на македонскиот краток расказ''. Скопје: Темплум, 2022, стр. 288-289.</ref> * „Тетоважа - вампир“ ([[англиски]]: ''Tattoo Vampire'') — песна на американската [[Рок-музика|рок]]-група ''Blue Oyster Cult'' од 1976 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=u0vrq_kQ6g8 YouTube, Blue Oyster Cult: Tattoo Vampire (пристапено на 4.4.2018)]</ref> * „Тетовирани љубовници“ (англиски: ''Tattooed Love Boys'') — песна на британската рок-група [[Притендерс]] (''Pretenders'') од 1979 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=XmHUH3I7tOI YouTube, Pretenders Pretenders Debut Full album vinyl LP (пристапено на 5.6.2017)]</ref> * „Тетоважите на кралицата“ (англиски: ''Queen's Tattoos'') — песна на британската рок-група [[Ацтек камера]] (''Aztec Camera'') од 1983 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=qtXyaltFpoM YouTube, Orchid Girl - Aztec Camera (пристапено на 21.12.2016)]</ref> * „Тетоважа“ (англиски: ''Tattoo'') — песна на српската и југословенска рок-група [[Екатарина Велика]] од 1985 година.<ref>[https://www.discogs.com/Ekatarina-Velika-Ekatarina-Velika/release/1461286 Discogs, Ekatarina Velika ‎– Ekatarina Velika (пристапено на 8.8.2020)]</ref> * „Тетовирани апатетични момчиња“ (англиски: ''Tattooed Apathetic Boys'') — песна на американската [[Хардкор-панк|хард-кор]] група ''The New Bomb Turks'' од 1993 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/121585-The-New-Bomb-Turks-Destroy-Oh-Boy The New Bomb Turks – !!Destroy-Oh-Boy!! (пристапено на 1.11.2023)]</ref> * [[Тетовирање (филм)|Тетовирање]] — македонски [[филм]] во [[Режисер|режија]] на [[Столе Попов]].<ref>[http://www.maccinema.com/filmovi_detali.asp?IDMAKFILM=54 www.maccinema.com (пристапено на 4.9.2008)]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Тетовирање| ]] [[Категорија:Измена на телото]] [[Категорија:Пристапни обреди]] 9jmu3dd1wke3v9s3fcgvk8ot7daf6rw Каменоломки 0 187187 5599702 5074835 2026-07-24T11:04:19Z Bjankuloski06 332 5599702 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |name = Каменоломки |image = Foamflower.jpg |image_caption = ''[[Tiarella]]''<br/>(Foamflower) |taxon = Saxifragaceae |authority = [[Антоан Лоран де Жисје|Juss.]] |subdivision_ranks = Кладови |subdivision = Во текстот |range_map = Saxifragaceae Distribution.svg |range_map_caption = Распространетост на каменоломките |type_genus = Каменоломка (''Saxifraga'') |type_genus_authority = [[Карл Линеј|L.]] }} '''Каменоломките''' ([[науч.]] ''Saxifragaceae'') — семејство на [[скриеносемени]] растенија. Според поновите истражувања, филогенетски, ''Saxifragaceae'' припаѓа во независниот ред ''[[Saxifragales]]''. Семејството брои околу 33 родови со околу 540 видови кои се јавуваат во умерена [[клима]], особено на [[Северна полутопка|северната полутопка]]. Во Средна Европа ова семејство е претставено со родовите ''[[Chrysosplenium]]'' и ''[[Saxifraga]]''. == Опис == Ова се едногодишни или тревести повеќегодишни растенија. Некои видови се [[сочници]]. [[CAM фотосинтеза|CAM]] е откриен кај некои видови. Листовите се најчесто наизменични. Може да присуствуваат прилисници. Хермафродитските [[цвет]]ови се петделни, при што најчесто се со пет венечни и пет чашкини ливчиња и дест прашници. Но, кај видот ''Chrysosplenium'' цветовите се со едничен [[околуцветник]] и осум прашници. Двата или трите плодни листови се спони долу и слободни во горниот дел. == Родови == <div float="left"> {{col-begin|width=70%}} {{col-1-of-2}} * ''[[Abrophyllum]]'' – хидрангеа * ''[[Astilbe]]'' – лажна козја брада * ''[[Astilboides]]'' * ''[[Bensoniella]]'' – орегонска бенсониела * ''[[Bergenia]]'' * ''[[Bolandra]]'' * ''[[Boykinia]]'' * ''[[Chondrosea]]'' – пирамидална саксифрага (понекогаш вклучена во ''Saxifraga'') * ''[[Chrysosplenium]]'' – златни саксифраги * ''[[Conimitella]]'' <small>Rydb.</small> * ''[[Darmera]]'' * ''[[Elmera]]'' * ''[[Hemieva]]'' * ''[[Heuchera]]'' * ''[[Jepsonia]]'' * ''[[Leptarrhena]]'' * ''[[Lithophragma]]'' {{col-2-of-2}} * ''[[Micranthes]]'' * ''[[Mitella]]'' * ''[[Mukdenia]]'' * ''[[Oresitrophe]]'' * ''[[Peltiphyllum]]'' * ''[[Rodgersia]]'' * ''[[Saxifraga]]'' – саксифраги * ''[[Saxifragella]]'' <small>Engl.</small> (понекогаш во ''Saxifraga'') * ''[[Saxifragodes]]'' * ''[[Saxifragopsis]]'' <small>Small</small> – [[саксифрагопсис]] (понекогаш во ''Saxifraga'') * ''[[Suksdorfia]]'' <small>Gray</small> * ''[[Sullivantia]]'' <small>Torr. & Gray ex Gray</small> * ''[[Tanakaea]]'' * ''[[Telesonix]]'' <small>Raf.</small> * ''[[Tellima]]'' * ''[[Tiarella]]'' * ''[[Tolmiea]]'' {{col-end}} </div> == Извори == * [http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/orders/saxifragalesweb.htm#Saxifragales Опис на семејството] од [http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/welcome.html APwebsite] {{en}} * [http://delta-intkey.com/angio/www/saxifrag.htm Опис на семејството од DELTA] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120614035932/http://delta-intkey.com/angio/www/saxifrag.htm |date=2012-06-14 }} {{en}} {{Ризница-врска|Saxifragaceae}} [[Категорија:Каменоломки| ]] [[Категорија:Скриеносеменици]] kn8g1ttniqudjxm2980h4q1yf3wv7f6 5599703 5599702 2026-07-24T11:05:19Z Bjankuloski06 332 5599703 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |name = Каменоломки |image = Foamflower.jpg |image_caption = Пеноцвет (''Tiarella'') |taxon = Saxifragaceae |authority = [[Антоан Лоран де Жисје|Juss.]] |subdivision_ranks = Кладови |subdivision = Во текстот |range_map = Saxifragaceae Distribution.svg |range_map_caption = Распространетост на каменоломките |type_genus = Каменоломка (''Saxifraga'') |type_genus_authority = [[Карл Линеј|L.]] }} '''Каменоломки''' ([[науч.]] ''Saxifragaceae'') — семејство на [[скриеносемени]] растенија. Според поновите истражувања, филогенетски, ''Saxifragaceae'' припаѓа во независниот ред ''[[Saxifragales]]''. Семејството брои околу 33 родови со околу 540 видови кои се јавуваат во умерена [[клима]], особено на [[Северна полутопка|северната полутопка]]. Во Средна Европа ова семејство е претставено со родовите ''[[Chrysosplenium]]'' и ''[[Saxifraga]]''. == Опис == Ова се едногодишни или тревести повеќегодишни растенија. Некои видови се [[сочници]]. [[CAM фотосинтеза|CAM]] е откриен кај некои видови. Листовите се најчесто наизменични. Може да присуствуваат прилисници. Хермафродитските [[цвет]]ови се петделни, при што најчесто се со пет венечни и пет чашкини ливчиња и дест прашници. Но, кај видот ''Chrysosplenium'' цветовите се со едничен [[околуцветник]] и осум прашници. Двата или трите плодни листови се спони долу и слободни во горниот дел. == Родови == <div float="left"> {{col-begin|width=70%}} {{col-1-of-2}} * ''[[Abrophyllum]]'' – хидрангеа * ''[[Astilbe]]'' – лажна козја брада * ''[[Astilboides]]'' * ''[[Bensoniella]]'' – орегонска бенсониела * ''[[Bergenia]]'' * ''[[Bolandra]]'' * ''[[Boykinia]]'' * ''[[Chondrosea]]'' – пирамидална саксифрага (понекогаш вклучена во ''Saxifraga'') * ''[[Chrysosplenium]]'' – златни саксифраги * ''[[Conimitella]]'' <small>Rydb.</small> * ''[[Darmera]]'' * ''[[Elmera]]'' * ''[[Hemieva]]'' * ''[[Heuchera]]'' * ''[[Jepsonia]]'' * ''[[Leptarrhena]]'' * ''[[Lithophragma]]'' {{col-2-of-2}} * ''[[Micranthes]]'' * ''[[Mitella]]'' * ''[[Mukdenia]]'' * ''[[Oresitrophe]]'' * ''[[Peltiphyllum]]'' * ''[[Rodgersia]]'' * ''[[Saxifraga]]'' – саксифраги * ''[[Saxifragella]]'' <small>Engl.</small> (понекогаш во ''Saxifraga'') * ''[[Saxifragodes]]'' * ''[[Saxifragopsis]]'' <small>Small</small> – [[саксифрагопсис]] (понекогаш во ''Saxifraga'') * ''[[Suksdorfia]]'' <small>Gray</small> * ''[[Sullivantia]]'' <small>Torr. & Gray ex Gray</small> * ''[[Tanakaea]]'' * ''[[Telesonix]]'' <small>Raf.</small> * ''[[Tellima]]'' * ''[[Tiarella]]'' * ''[[Tolmiea]]'' {{col-end}} </div> == Извори == * [http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/orders/saxifragalesweb.htm#Saxifragales Опис на семејството] од [http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/welcome.html APwebsite] {{en}} * [http://delta-intkey.com/angio/www/saxifrag.htm Опис на семејството од DELTA] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120614035932/http://delta-intkey.com/angio/www/saxifrag.htm |date=2012-06-14 }} {{en}} {{Ризница-врска|Saxifragaceae}} [[Категорија:Каменоломки| ]] [[Категорија:Скриеносеменици]] r2e0vecnv8gcu5ddnxxt6sm6hk2qilf 5599704 5599703 2026-07-24T11:06:05Z Bjankuloski06 332 5599704 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |name = Каменоломки |image = Foamflower.jpg |image_caption = Пеноцвет (''Tiarella'') |taxon = Saxifragaceae |authority = [[Антоан Лоран де Жисје|Juss.]] |subdivision_ranks = Кладови |subdivision = Во текстот |range_map = Saxifragaceae Distribution.svg |range_map_caption = Распространетост на каменоломките |type_genus = [[Каменоломка]] (''Saxifraga'') |type_genus_authority = [[Карл Линеј|L.]] }} '''Каменоломки''' ([[науч.]] ''Saxifragaceae'') — семејство на [[скриеносемени]] растенија. Според поновите истражувања, филогенетски, ''Saxifragaceae'' припаѓа во независниот ред ''[[Saxifragales]]''. Семејството брои околу 33 родови со околу 540 видови кои се јавуваат во умерена [[клима]], особено на [[Северна полутопка|северната полутопка]]. Во Средна Европа ова семејство е претставено со родовите ''[[Chrysosplenium]]'' и ''[[Saxifraga]]''. == Опис == Ова се едногодишни или тревести повеќегодишни растенија. Некои видови се [[сочници]]. [[CAM фотосинтеза|CAM]] е откриен кај некои видови. Листовите се најчесто наизменични. Може да присуствуваат прилисници. Хермафродитските [[цвет]]ови се петделни, при што најчесто се со пет венечни и пет чашкини ливчиња и дест прашници. Но, кај видот ''Chrysosplenium'' цветовите се со едничен [[околуцветник]] и осум прашници. Двата или трите плодни листови се спони долу и слободни во горниот дел. == Родови == <div float="left"> {{col-begin|width=70%}} {{col-1-of-2}} * ''[[Abrophyllum]]'' – хидрангеа * ''[[Astilbe]]'' – лажна козја брада * ''[[Astilboides]]'' * ''[[Bensoniella]]'' – орегонска бенсониела * ''[[Bergenia]]'' * ''[[Bolandra]]'' * ''[[Boykinia]]'' * ''[[Chondrosea]]'' – пирамидална саксифрага (понекогаш вклучена во ''Saxifraga'') * ''[[Chrysosplenium]]'' – златни саксифраги * ''[[Conimitella]]'' <small>Rydb.</small> * ''[[Darmera]]'' * ''[[Elmera]]'' * ''[[Hemieva]]'' * ''[[Heuchera]]'' * ''[[Jepsonia]]'' * ''[[Leptarrhena]]'' * ''[[Lithophragma]]'' {{col-2-of-2}} * ''[[Micranthes]]'' * ''[[Mitella]]'' * ''[[Mukdenia]]'' * ''[[Oresitrophe]]'' * ''[[Peltiphyllum]]'' * ''[[Rodgersia]]'' * ''[[Saxifraga]]'' – саксифраги * ''[[Saxifragella]]'' <small>Engl.</small> (понекогаш во ''Saxifraga'') * ''[[Saxifragodes]]'' * ''[[Saxifragopsis]]'' <small>Small</small> – [[саксифрагопсис]] (понекогаш во ''Saxifraga'') * ''[[Suksdorfia]]'' <small>Gray</small> * ''[[Sullivantia]]'' <small>Torr. & Gray ex Gray</small> * ''[[Tanakaea]]'' * ''[[Telesonix]]'' <small>Raf.</small> * ''[[Tellima]]'' * ''[[Tiarella]]'' * ''[[Tolmiea]]'' {{col-end}} </div> == Извори == * [http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/orders/saxifragalesweb.htm#Saxifragales Опис на семејството] од [http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/welcome.html APwebsite] {{en}} * [http://delta-intkey.com/angio/www/saxifrag.htm Опис на семејството од DELTA] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120614035932/http://delta-intkey.com/angio/www/saxifrag.htm |date=2012-06-14 }} {{en}} {{Ризница-врска|Saxifragaceae}} [[Категорија:Каменоломки| ]] [[Категорија:Скриеносеменици]] j0e63wwk860lhy6mg5pt8f536wdhubs Џивџи 0 202812 5599583 5529694 2026-07-24T06:35:40Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599583 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | name = Џивџи | series = [[цртан филм]] | color = жолта | image = Tweety.svg | image_upright = 0.7 | caption = Џивџи по дизајнот на Фриц Фреленг | first = ''Приказна за две мачиња'' (ноември 21, 1942) | creator = [[Боб Клампет]] (оригинал)<br>[[Фриц Фреленг]] (редизајн) | voice = Мел Бланк (1942–1989)<br>[[Џеф Бергман]] (1990–1993, 2011–денес)<br>[[Боб Берген]] (1990–денес) | alias = Твити<br>Твити пај<br>Џивџи | species = Жолт канаринец | gender = Машко | nationality = [[Соединети Американски Држави|САД]] }} [[Податотека:Looney Tunes Annecy 2019.jpg|300px|мини|Џивџи во придружба на други ликови од [[Warner Bros.|Ворнер Брос]].]] '''Твити''' ({{langx|en|Tweety}}), во Македонија преведен како '''Џивџи''', познат и како птицата Џивџи, е измислен жолт [[канаринец]], лик од серијалот [[Цртан филм|цртани филмови]] на продукциската куќа [[Warner Bros.|Ворнер Брос]]. Откачените мелодии (анг. ''Looney Tunes'') и Веселите мелодии (анг. ''Merrie Melodies''). Популарноста на Џивџи, како и на Тасманскиот ѓавол (Тас), се зголемила откако престанале да се прават цртаните филмови. == Името == Оригиналното име на овој лик, Твити ([[Англиски јазик|англиски:]] Tweety) е добиено со игра со зборови, со комбинација на „ sweetie“ што значи „сладок“ и „ tweet“, што е типичен [[Ономатопеја|ономатопејски]] звук за птици во [[Англиски јазик|англискиот јазик]]. Џивџи се појавува во 48 епизоди во периодот на Златното доба. == Опис == И покрај впечатокот што го добиваат луѓето поради долгите трепки и пискавиот глас на Џивџи, сепак, Џивџи е машко.<ref>{{Наведена мрежна страница|last1=Beck|first1=Jerry|authorlink1=Jerry Beck|title=Tweety – Male or Female?|url=http://www.cartoonbrew.com/old-brew/tweety-male-or-female-1094.html|publisher=Cartoon Brew|accessdate=February 18, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121223203654/http://www.cartoonbrew.com/old-brew/tweety-male-or-female-1094.html|archivedate=December 23, 2012|date=May 27, 2005|url-status=}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|title=Looney Tunes – Stars of the Show – Tweety|url=http://looneytunes.warnerbros.com/stars_of_the_show/tweety/tweety_story.html|publisher=Warner Bros.|accessdate=February 18, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20021001185859/http://looneytunes.warnerbros.com/stars_of_the_show/tweety/tweety_story.html|archivedate=October 1, 2002}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|title=Sylvester and Tweety|url=http://www.cartoonnetwork.com/sylvester/doc/|publisher=Cartoon Network|accessdate=February 18, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010123221200/http://www.cartoonnetwork.com/sylvester/doc/|archivedate=January 23, 2001}}</ref> Ова било утврдено во неколку наврати во серијалот „Мистериите за [[Силвестер]] и Џивџи“<ref>{{Наведување|last=Alaskey|first=Joe|title=The Sylvester & Tweety Mysteries|url=http://www.imdb.com/title/tt0112186/|last2=Foray|last3=Welker|first2=June|first3=Frank|accessdate=2017-10-24}}</ref>. Иако е првично и најчесто прикажан како млад канаринец, тој е честопати прикажан како ретка и скапоцена [[Птици|птица]], а еднаш е наречен и „единствен жив примерок од тој вид“. Како и да е, најавната песна јасно покажува дека се работи за [[канаринец]]. Според изгледот, Џивџи личи на штотуку изведено пиленце, што всушност и бил во првите епизоди. Подоцна му се додадени жолтите пердуви, но и понатаму го има тој изглед. Џивџи е најчесто позитивен лик кој си живее среќно во својот кафез или во гнездото. Но, ако го нападне [[мачка]] или некој друг, може да стане многу лош и опасен, па дури и да го тепа својот непријател. Во повеќе епизоди, Џивџи е во друштво на неговата сопственичка, Бабичката. ==Творба на Боб Клампет== [[Податотека:Ataleoftwokitties_restored.jpg|лево|мини|200x200пкс|Почетоците на Џивџи во ''Приказната за две мачиња'']] === Голото пиленце и жолтите пердуви === Во 1942 година, [[Боб Клампет]] го создава ликот кој подоцна ќе стане Џивџи. Ова пиленце за првпат се појавило во цртаниот филм „''Приказната за две мачиња''“, каде мора да се бори против двете гладни мачки [[Бабит]] и [[Кетстело]] (инспирирано од познатите комичари [[Ебот и Костело]]). Во овој цртан филм, Џивџи се вика Орсон, што е име на едно друго пиленце од друг цртан филм на Клампет. Во почетокот Џивџи не бил домашен канаринец, туку една дива птичка која живее во [[гнездо]]. Бил без пердуви (со розова боја), гушаст и многу поагресивен и понепристоен за разлика од подоцнежната, попозната верзија- помирниот, но сепак груб жолт канаринец. Во документарецот „''Душко Долгоушко: Суперѕвезда''“<ref name=":0">{{Наведување|last=Welles|first=Orson|title=Bugs Bunny Superstar|date=1976-01-09|url=http://www.imdb.com/title/tt0072751/|last2=Blanc|last3=Clampett|first2=Mel|first3=Robert|accessdate=2017-10-24}}</ref>, [[Анимација (филм)|аниматорот]] Клампет кажува со тивок глас „за да не чуе публиката“, дека Џивџи е направен според „неговата сопствена слика како голо бебе“. Клампет направиl уште две епизоди со „голиот гениј“, како што го нарече еден мачор во „[[Одвратните двајца]]“<ref>{{Наведување|last=Blanc|first=Mel|title=A Gruesome Twosome|date=1945-06-09|url=http://www.imdb.com/title/tt0037753/|last2=Benaderet|last3=Berner|first2=Bea|first3=Sara|accessdate=2017-10-24}}</ref>. Во втората епизода, „[[Пиленцето и ѕверот]]“<ref>{{Наведување|last=Blanc|first=Mel|title=Birdy and the Beast|date=1944-08-19|url=http://www.imdb.com/title/tt0036645/|last2=Clampett|first2=Robert|accessdate=2017-10-24}}</ref>, Џивџи конечно го доби тоа име. === ''Мислам дека го видов мацолот''<ref>Во оригиналната изведба на англиски: "I tawt I taw a puddy tat!" и "I did! I did taw a puddy tat!".</ref> === Џивџи е познат по говорната мана. Така, тој наместо „ч“ кажува „ц“, а наместо „р“- „л“ (на пример, наместо „мачорот“, вели „мацолот“). На почетокот на „Неволја со мацолот“ тој пее една песничка за себе: „''Јас сум мала птицка во кафез зуат, Џивџи се викам, а за годинки-не знам. Мене од нисто не ми е стлав, тука нисто не ми мозе тој мацол стал''...“ (Наместо: „Јас сум мала птичка во кафез злат...“ и „ништо не ми може тој мачор стар“). Гласот на Џивџи му го позајмува Мел Бланк. Во некои епизоди, иако ретки, Џивџи откако случајно ќе се напие од Хајд-формулата, се претвора во Хајд, една огромна птица. Ова се случува во „Криј се и бегај, Џивџи“ и во епизодата „Лондонски бројлер“ од серијалот „Мистериите за Силвестер и Џивџи“. ==Водството го презема Фрилинг== Клампет започнал да работи на епизода во која го соочува Џивџи со тогаш неименуван, црно-бел мачор што шушка кога зборува, создаден од [[Фриц Фрилинг]] во 1945 година. Но, Клампет си заминал од студиото пред да почне продукцијата на епизодата, па проектот го преземал Фрилинг. Тој го изменил изгледот на Џивџи, го направил посладок така што му направил големи сини очи и му додал жолти пердуви. Во „''Душко Долгоушко: Суперѕвезда''“<ref name=":0" />, Клампет вели дека пердувите биле додадени под притисок на [[цензура]]та поради голата птица. Првата епизода во која се среќаваат Џивџи и мачорот, кој подоцна е наречен [[Силвестер]], е „Џивџи-пита<ref>{{Наведување|last=Blanc|first=Mel|title=Tweetie Pie|date=1947-05-03|url=http://www.imdb.com/title/tt0039923/|last2=Benaderet|first2=Bea|accessdate=2017-10-24}}</ref>“ од 1947 година, со која продуцентската куќа [[Warner Bros.|Ворнер Брос]]. го освои својот прв [[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]] за најдобар [[Цртан филм|краток анимиран филм]]. Силвестер и Џивџи станале еден од најзабележителните тандеми во историјата на анимираните филмови. Повеќето цртани филмови со нив следеа една стандардна приказна: - Гладниот „мацол“ сака да ја изеде птицата, но на патот му стојат повеќе пречки, обично Бабичката или нејзиниот булдог Хектор, а понекогаш повеќе кучиња или друг мачор што сака да го изеде Џивџи. Џивџи ги кажува вообичаените зборови: „''Мислам дека го видов мацолот''!“ и „''Да, го видов мацолот''!“. Потоа во текот на целата епизода Силвестер прави планови и пробува сè и сешто за да го фати својот плен. Нормално, ништо не му успева, затоа што е трапав или зашто Џивџи ќе го намести да ги нападне Хектор или Бабичката (гласот го позајмува Биа Бенадерет, а подоцна Џун Фореј), или пак ќе му намести стапица. Во 1951 година, Мел Бланк заедно со оркестарот на [[Били Меј]] ја направија хитовската песна „Мислам дека го видов мацолот“, а песната ја пеат Џивџи и Силвестер. Инаку и Силвестер има говорни маани. Тој шушка кога зборува. Од 1945 година па сè до затворањето на Студиото за анимација на Ворнер Брос, Фрилинг речиси и да имал ексклузивно право на ликот на Џивџи. Единствен исклучок било краткото појавување на Џивџи во „Без дерење“ од 1954 година, во режија на [[Чак Џонс]]. ==Други појавувања== * Џивџи има мала улога во „[[Кој го предаде зајакот Роџер]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bcdb.com/bcdb/cartoon.cgi?film=45|title=Who Framed Roger Rabbit (Touchstone Pictures, Amblin Entertainment...)|last=DataBase|first=The Big Cartoon|work=Big Cartoon DataBase (BCDB)|language=en-US|accessdate=2017-10-24}}{{Мртва_врска|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>“, каде поради него Еди Валијант ( [[Боб Хоскинс]]) паѓа од бандера. Џивџи си ја свири песната „This Little Piddy“ на прстите на Валијант па овој снемува сила да се држи и паѓа. Оваа сцена е всушност преработка на шегата од „[[Приказна за две мачиња]]“, каде наместо Валијант, жртва на Џивџи е Кетстело. * Во текот на 1990-тите години, Џивџи се појавува во анимирана телевизиска серија со наслов „[[Мистериите за Џивџи и Силвесте]]<nowiki/>р“, каде Бабичката има своја детективска агенција, а Џивџи, Силвестер и Хектор ѝ помагаат. * Џивџи ја има главната улога во долгометражниот ДВД филм од [[2000]] година, „[[Џивџи лета високо]]“<ref>{{Наведување|last=Alaskey|first=Joe|title=Tweety's High-Flying Adventure|date=2000-09-12|url=http://www.imdb.com/title/tt0248575/|last2=Bennett|last3=Bernstein|first2=Jeff|first3=Julie|accessdate=2017-10-24}}</ref>. Во 2002 година се појавува во „Луни Тјунс бебиња“ во едно „подмладено“ издание. * Џивџи се појавува во една реклама во раните 1980-ти години и ги предупредува родителите за опасноста од врелата бања. * Заедно со Силвестер се појавува во неколку специјални телевизиски изданија и филмски компилации во 1970-тите и 1980-тите години. Потоа, се појавува и во специјалното издание по повод 65 години од формирањето на [[Warner Bros.|Ворнер Бро]]<nowiki/>с, како и на каналот Аниманиакс. * Во 1995 година, во цртаниот филм „Керотбланка“, кој е пародија на филмот „[[Казабланка (филм)|Казабланка]]“, Џивџи се појавува како Осмарт, пародија на ликот Огарт кој го глуми Питер Лор. Во неколку сцени, Џивџи зборува и се смее како Лор. * Џивџи одјавува и неколку епизоди од „Откачените мелодии“ наместо Душко Долгоушко. Овој серијал е забележителен по тоа што е еден од ретките каде Џивџи е негативец. * Во [[Видеоигра|видео играта]] ''[[Taz Wanted ISO]]'', Џивџи му помага на Тас да ги уништи плакатите „Се бара“ и постојано му покажува некои финти. Во играта, тој му се обраќа на Тас со „Маце-Тас“ и не изразува симпатии кон него. На крајот на играта излегува дека Џивџи стои зад злобниот план на Јосмит Сем и се бори против Тас користејќи еден голем робот, но губи во борбата. * Во телевизиското шоу „Лутите Откаченковци“, кралот Џивџус, потомок на Џивџи, управува со планетата Бланк по наредба на кралицата Бабикус (потомок на Бабичката). Бабикус не сака да му го отстапи престолот, па го најмува Силт Вестер (потомок на Силвестер) да го убие. Но со помош на Loonatics, Џивџус ги победува Бабикус и Силт Вестер. * Џивџи се појавува и во една епизода од „[[Скуби Ду]]“ како ретка птица во музеј. * Џивџи, заедно со Силвестер е главен лик во неколку стрипови издадени во периодот меѓу 1954-1972 година. == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Шашави цртани]] [[Категорија:Измислени ликови]] [[Категорија:Цртани ликови]] [[Категорија:Анимирани телевизиски серии]] [[Категорија:Цртан филм]] ngq3j7rncuql288jj2cf7wwd2cz58ah Ројтерс 0 313665 5599584 5434653 2026-07-24T06:37:16Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599584 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | company_name = '''Ројтерс''' | company_logo = [[Податотека:Reuters logo.svg.png|200px]] | company_type = [[Подружница]] | foundation = октомври 1851 | location = Лондон, Обединето Кралство | key_people = | industry = [[Новинска генција]], [[финансии]] | products = | revenue = {{profit}}[[Фунта|£]]2,605м (2007) | operating_income = {{profit}}[[Фунта|£]]292м (2007) | net_income = {{profit}}[[Фунта|£]]213м (2007) | num_employees = | owner = [[Томсон Ројтерс]] | subsid = | homepage = [http://www.reuters.com www.reuters.com] | footnotes = }} '''Ројтерс''' ({{langx|en|Reuters}}) — [[Велика Британија|британска]] кооперативна информативна агенција. [[Податотека:Reuters-Building-30SC.JPG|300px|мини|Поглед кон седиштето на Ројтерс]] == Историја == Основана во [[1851]] година од [[Паул Јулиус Ројтер]], во почетокот се занимавала со комерцијални вести но почнала да им служи на растечкиот број на новинска клиентела откако на Лондонскиот утрински огласник се претплатил како корисник. По одреден период на натпревар, Ројтерс и две сопернички агенции се согласиле да ја поделат територијата и за многу години држеле монопол во светски информативни услуги. Компанијата останала во приватни раце до [[1925]] година кога нејзината структура почнала да се движи кон кооперативна за [[Велика Британија|британските]] и [[Австралија|австралиските]] информативни интереси. До крајот на [[XX век]] Ројтерс бил светски водач во покривањето на деловниот и финансискиот пазар. Во [[1984]] година тој станал јавна компанија под името ''Ројтерс ПЛЦ груп''.<ref>''Британика Енциклопедиски Речник''. Топер, МПМ, 2005, Книга 8, стр. 119</ref> ==Ројтерс во популарната култура== * „Ројтерс“ ([[англиски]]: ''Reuters'') — песна на англиската [[Панк рок|панк-рок]] група ''[[Wire (панк-рок група)|Wire]]'' од 1977 година.<ref>[https://www.discogs.com/release/223354-Wire-Pink-Flag Discogs, Wire – Pink Flag (пристапено на 9.10.2021)]</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Новинарство]] [[Категорија:Компании основани во 1851]] [[Категорија:Новински агенции]] m1s0jg90hlnlsu49meeq1e658uezmtl Цензура 0 738830 5599585 4740583 2026-07-24T06:39:04Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599585 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Censored section of Green Illusions by Ozzie Zehner.jpg|300px|мини|Еден од двата цензурирани делови од книгата за животна средина „Зелени илузии“ од Ози Зенер, објавена во 2012 година. Државните закони ја принудиле Универзитетската престижна куќа во [[Небраска]] да ги затемни деловите од книгата за да се продаваат во Соединетите Американски Држави.]] '''Цензура''' е потиснување на говор или на друг вид на [[комуникација]] која може да се смета за непријатна, штетна, чувствителна или несоодветна за јавноста според правилата утврдени од владата, медиумските изданија или други контролни тела. ==Причини== Причините за цензурата се различни и во тој поглед, постојат неколку видови цензура: *'''Морална цензура''' е отстранување на материјали кои се непристојни или на друг начин се сметаат за прашања на моралот. На пример, порнографија e често цензурирана од овие причини, посебно детската порнографија која е нелегална и цензурирана со многу судски надлежности во светот. *'''Воена цензура''' е процес на задржување на воени разузнавачки и таени стратегии далеку од непријателот. Ова ја вклучува и шпионажата која е процес на прибирање на воени информации. Многу често армиите се обидуваат да ги сокријат политички непогодните информации дури и кога таквите информации немаат реално разузнавачка или борбена стратегиска вредност. *'''Политичка цензура''' се јавува кога владите прикриваат информации од сопствените граѓани. Ова често се прави за да се изврши контрола врз населението и да се спречи слободното изразување кое може да поттикне бунт. Друга верзија на цензурата е дека тоа е феномен на дезинформација кој користи “диверзија” за да им го одвлече вниманието на луѓето од контроверзни теми. *'''Верска цензура''' Ова најчесто подразбира дека доминантната религија наметнува лимитирања на помалку застапените религии. Алтернативно,една религија може да ја се држи на страна на другата кога верува дека одредена содржината не е соодветна за нивното верување. *'''Корпоративна цензура''' е процес со која уредниците интервенираат во медиумите за да го спречат печатењето на информации кои го прикажуваат нивниот бизнис или бизнис партнерството во негативно светло, односно се вмешуваат за да спречат пристигнување постојани барања за јавно објавување на информациите во однос на проблемот. ==Видови== Николај Јежов,стои десно од Јосиф Сталин.Беше убиен во 1940.Тој беше избришан од сликата на советските цензори, формално по неговото погубување, што е форма на бришење на меморијата или [[damnatio memoriae]]. Ваквата политика вообичаено беше применувана за отстранување на политичките непријатели во време на владеењето на Сталин во Советскиот Сојуз (Русија). Поврзано и [[Источениот блок и ширење на информации]] , [[Цензурата во Куба]], [[Цензурата во Народна Република Кина]], и [[Цензура во Јужна Кореја]]. Строга цензура постеше во Источниот блок. Во целиот блок сите министри за култура имаа цврста контролата врз нивните писателите и ги држеа во свои раце. Во делата на културата мораа да се отсликуваат пропагандните потреби на државата. Цензори кои беа одобрени од партијата (комунистичката) извршуваа строги контроли секоја година. Во времето на Сталин дури и временските прогнози беа менувани доколку предвидуваа дека нема да има сонце на 1Мај. Исто така, за време на владеењето на Николае Чаушеску во Романија,извештаите за време беа коригирани, така што температурите не смееја да бидат ниту високи ниту пак премногу ниски,што би можело во нормални услови да наложи прекин на работата. Независното новинарство не постоеше во Советскиот Сојуз сè додека Михаел Грбачов не стана водач. Сите извештаи беа управувани од комунистичката партија или соодветни организаци. Весникот Правда“,во Советскиот Сојуз имаше монопол врз информирањето на граѓаните. Странските весници можеа да бидат присутни само доколку беа издавани од комунистичките партии на земјите од кои доаѓаа и кои со симпатии гледаа кон политиката на Советски Сојуз. Поседувањето и користењето на машините за печатење беше цврсто контролирано за да се спречи производство и дистрибуција на незаконско,самостојно печатење на книги и списанија. Поседување на само еден нелегален ракопис, како што беше случајот со книгата од Андреј Сињавски,беше сериозен престап кој лесно можеше да навести и посета од КГБ. И во поново време цензурата постои во различни видови, така Народна Република Кина која ги продолжува комунистичките правила во политиката, вработува околу 30 илјади Интернет полицајци да го следат користењето на Интернетот од кинеските граѓани и популарните пребарувачи како што се [[Google]] и [[Yahoo]]. За време на владеењето на водачот на БААС Садам Хусеин Ирак применуваше речиси исти техники на новинарска цензура како што постоеше во Романија за време на владеењето на Николај Чаушеску, со примена на висок степен на насилство. И во Куба медиуми работат под надзор на Комунистичката партија- и за тоа е задолжен одделот за револуционерната ориентација кој ги развива и ги координира пропагандните стратегии на оваа земја".. Поврзувањето со Интернетот во Куба е нелегално. Цензурата постои и во капиталистичките земји. Во 1973 година, со воен пуч армијата ја презема власта во Уругвај и државата воведе цензура. На пример, писателот Едуардо Галеано беше притворен, а подоцна беше принуден да избега . Неговата книга Отворени вени на Латинска Америка беше забранета од десно ориентираната воена влада, не само за Уругвај туку и за Чиле и Аргентина. Критичарите на Кампањата за финансиска реформа во Соединетите американски држави тврдат дека оваа реформа воведува ограничувања за политичкиот говор. ==Државни тајни и оттргнување на внимание== „Вроцлав“ е дневен весник на градот Вроцлав во Народна Република Полска. Во март 20-12 1981 весникот се појави со цензурирана интервенција на првата и на последната страница---под наслов "Што се случи во Бидгошч?" во однос на штрајкот низ целата земја. За да се спречи масовно собирање со брза акција на државната цензура беше избришано повикот на локалниот синдикат "Солидарност " до граѓаните за општ штрајк. Во '''воени услови''' цензура се спроведува со намера да се спречи ширењето информации кои можат да бидат корисни на непријателот. Типично за воени услови, информацијата не содржи податоци за местото и времето или пак, пуштањето на информацијата во јавност се одложува (на пр.оперативни цели), сè додека трае опасноста истата да биде искористена од непријателски сили. Во воени услови на прашања на цензурата од аспект на моралот се гледа поинаку. Се смета дека е таа оправдана бидејќи поборниците на оваа цензура уверуваат дека пуштањето на стратешките информациите претставува поголем ризик од загуби во сопствената војска и може да доведе до губење на целата битка. За време на '''Втората светска војна''' писмата на британските војници од фронтот мораа да ја минат процедурата на цензура. Офицерите задолжени за контрола на писмата со црн маркер ги прецртуваа деловите за кои ќе проценеа оти можат да бидат компромитирачки за безбедноста на воените операции. Позната изрека во Втората светска војна беше „Предадена информација -потопени бродови“ и е користена како вообичаено оправдување за примена на официјална воена цензура и да ги охрабри поединците да се воздржат кога ги споделуваат потенцијално чувствителните информации. Примерот за политиката на „пречистување “ доаѓа од Советскиот Сојуз во време на Јосип Сталин, каде што фотографиите кои беа јавно објавувани беа претходно менувани со бришење на личности кои Сталин ги погубуваше. Иако старите фотографии можат да бидат запомнети или зачувани, вакво намерно и систематично менување на се во историјата се смета во јавноста за една од централните теми на сталинизмот и тоталитаризмот. Цензурата повремено се спроведува и во другите системи за да им помогне на институциите или пак да се заштити поединецот на пример при киднапирања. Во такви услови прикривањето на информации од јавноста и медиумите можат да се сметаат за корисни. <br> ==Образовни извори== На фотографијата е изданието на магазинот Национална Географија за февруари 2006 и тоа беше спонзорирано од иранската влада. Насловната страница( за спонзорот) беше навредлива со тоа што се однесуваше на темата „љубов“ претставувајќи прегрнат пар и поради тоа таа беше покриена со бел лист хартија. Честа тема на дебати во јавноста е и содржината на учебниците , особено затоа што нивни корисници се млади луѓе. Најчесто користена квалификација во однос на содржината е „перење на мозоци“ и се однесува на бришење на ризични содржини и конфликтни настани. Така, известувањето за воени злосторства во историјата е особено контроверзно како што е случај со [[Холокаустот]] , [[Бомбардирањето на Дрезден]], [[Масакрот во Нанѓинг]], според контроверзниот [[Јапонски учебник по историја]] , потоа [[Ерменскиот геноцид]], [[Тиенанменски протести од 1989 година]], и [[Истрага за војната во Виетнам]]. Во однос на средношколското образование, цензурата се познава според начинот на кој фактите од историјата се толкуваат и имаат негативно влијание врз современата мисла и социјализацијата на личностите. Еден од аргументите за цензурирање на овој вид на информација се аргументира со несоодветен квалитет за младата популација. Користењето на квалификацијата „несоодветно“ е само по себе контроверзно,и тешко се менува. Книгата Фаренхајт 451 објавена од американската издавачка куќа Балантине која најчесто се користи во американските училишта, е во верзија во која се направени дури 75 исправки однос на оригиналниот ракопис на ова дело. ==Музика и популарна култура== Поврзано и : [[Цензура на музиката]] Цензура во музиката ја применуваат држави, различните религии и вери , образовни системи, семејства, но и трговци и лоби групи со што најчесто ги прекршуваат [[меѓународните конвенции за човекови права]]. Настрана од вообичаената оправданост во однос на порнографијата, јазикот и насилството, некои филмови се цензурирани поради промена во расните ставови или промени во политиката за да се одбегнат етничките стереотипи или етничките навреди без оглед на историските или уметничките вредности. Пример за тоа е повлекувањето на цртаната серија [[Censored Eleven]] која можеше да биде „наивна“ тогаш, но денес е најмалку „некоректна“. <br> ==Ракопис, слика, писмено одобрение== Правото на ракопис е право да се чита и да се коригира напис или најчесто интервју пред негово објавување. Многу издавачи одбиваат да дадат ветување за наменување на текстот, но секојдневно станува пракса таквите правила да се почитуваат , посебно кога се работи за познати филмски, телевизиски и политички личности. Исто така, одобрение за објавување на фотографија е пракса која сè повеќе мораат да ја почитуваат, не само издавачите на книги, туку и медиумите. Меѓу филмските ѕвезди Роберт Ретфорд е познат како пример на строго инсистирање за таквото одобрение. <br> ==Мапи== Главен напис : [[Цензура на мапи]] Цензурирање на мапи најчесто се применува за воени цели. Оваа техника беше користена на пример , во поранешната Источна Германија, особено за региони блиску до границата со Западна Германија со цел да ги претстави во лошо светло обидите за пребегнување од другата страна на границата. Цензура на мапи се применува и од [[Google maps]], каде што одредени области се недостапни или намерно испуштени со одредена цел и се претставени со стари мапи. ==Само цензура== Според оваа форма на цензура,( на пример во однос на темата за која зборуваме) било која информација за постоење на цензура и легалната основа за цензура се цензурирани- избришани. Правилата за цензура се класифицирани. Се прави избор кои од информациите да се претстават , а кои да се испуштат или коригираат. Избришаните текстови или фрази не се обележуваат, односно не се навестува дека информацијата не е целосна. ==Креативна Цензура== Со оваа форма на цензура, цензорите ги редактираат (менуваат) текстовите и со тоа истите текстови добиваат таени соавтори. ==Интернет== Интернет цензура е контрола или притисок за објавување или за достапност до извори на информации преку Интернет. Правните прашања се слични како и кај цензурата која не е електронска. Битна разлика е дека националните граници многу полесно пропуштаат информации кои се на Интернет: Така, жителите на некоја земја која забранува одреден вид на информации, истата можат да ја најдат на мрежното место кое се уредува надвор од неговата земја. Меѓутоа, некоја влада која сака да воведе ваков вид на цензура , може да се обиде да ги спречи своите граѓани да ги гледаат овие информации, дури и кога реално нема контрола врз уредувањето на самото мрежно место. Со исклучок на тоталната контрола врз компјутерите приклучени на Интернетот, како што е во Северна Кореја и Куба, целосна цензура на сите информации на интернет е тешко возможна поради спецификата на компјутерската технологија. Псевдонимите, лажните имиња и мрежите на компјутери кои ги чуваат заштитените податоци (како што е [[Freeness]]) овозможуваат неограничена слобода на говор бидејќи техниката гарантира оти содржината не може да биде тргната и автор на која и да е информација не може да се поврзе со физичкиот идентитет на некое лице или пак на организација. Во одредени случаи, за примена на Интернет цензура може да се вклучи и измама. Во овој случај институцијата која врши цензура може да ја блокира содржината и без притоа јавноста да знае дека цензурата е применета. Ова е возможно со тоа што при барање на содржина која е цензурирана, односно блокирана од семрежниот услужник тој одговара со „не е пронајден“. Во ноември 2007 година, таткото на Интернетот Винт Серф тврдеше дека владината контрола врз Интернетот трпи неуспех поради приватното сопствеништво. Австралиската влада најави во декември 2009 година дека ќе воведе строг закон за цензура пред следните австралиски федерални избори. ==Примена== Во поранешниот Советски Сојуз особено беше застапена силна програма на цензура воведена од државата. Главниот орган за официјална цензура во Советскиот Сојуз беше Агенцијата за заштита на воени и државни тајни општо позната по рускиот акроним „Главит“. Главит спроведуваше цензура во однос на домашното творештво или на друг вид на пишување, па дури и на текстот на етикетите за пиво и за вотка. Вработените на „Главит“ цензура беа присутни во секоја голема издавачка куќа или весник. Агенцијата вработуваше околу 70 илјади цензори за прегледување на информациите пред нивно ширење од издавачките куќи, редакции и радио дифузните студија. Ниту еден масовен медиум не избегал од контролата на Главит .Сите прес- агенции, радио и телевизиски станици имаа претставници од Главит меѓу уредниците. Понекогаш, специфична и уникатна информација чие постоење едвај беше познато на јавноста, и се чуваше во деликатна, речиси цензурирана ситуација, се сметаше за „субверзивна“ или „несоодветна“. На пример, текстот на Михаел Фаукаулт 1978 година „Сексуалната моралност и законот - подоцна објавено како „Опасност од детската сексуалност“, ја брани дискриминацијата на сексуална злоупотреба и укинување на законите за старосната согласност. Кога издавачот ќе се најде под притисок за да ја забрани книгата, но веќе дошол во контакт со авторот, заради спроведување ефикасна цензура тој ќе порача мал број на примероци и пак ќе направи минимални напори ( доколку воопшто има обиди) за издавање на истата. ==Цензурата како тема во уметноста и во популарната култура== * „Цензурирано“ (''Censored'') - песна на американската [[Хардкор панк|хард-кор]] група „[[Агностик фронт]]“ (''Agnostic Front'') од 1987 година.<ref>[https://www.discogs.com/Agnostic-Front-Liberty-Justice-For/master/86467 DISCOGS Agnostic Front ‎– Liberty & Justice For... (пристапено на 10.6.2018)]</ref> * „[[Цензурирано (филм)|Цензурирано]]“ - американски [[филм]] од [[2007]] година, во [[режија]] на [[Брајан де Палма]].<ref>''Антена'', број 827, 2.5.2014, стр. 27.</ref><ref>„Трогателна воена драма во документаристички стил“, ''Антена'', број 844, 29.8.2014, стр. 3.</ref> ==Цензура по земји== Главен напис: [[Цензура по земји]] '''Види''' * [[Забрана на книги]] * [[Палење на книги]] * [[Обесхрабрувачки ефект]] * [[Сојузна комисија за комуникација]] * [[Теорија за пазарот на лојалност]] * [[Шифриран јазик]] * [[Само- цензура]] * [[Стратегија против учество во јавноста]] * [[Исклучување- Табу?]] * [[Контроверзите на видео игри]] '''Слободи''' * [[Академска слобода]] * [[Слобода на печатот]] * [[Слобода на говорот]] * [[Слобода на мислата]] * [[Научна слобода]] == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Цензура| ]] t21peca39qymjfcueccx8ga8dufktxh Радиодифузија 0 740768 5599586 5296737 2026-07-24T06:40:42Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599586 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Broadcasting1.JPG|300px|мини|Радио антена во [[Штутгарт]]]] {{внимание}} '''Радиодифузија''' е пренесување на [[аудио]] и [[видео]] содржини до јавноста преку радиото, телевизијата, или други, често дигитални медиуми. Примачите на информациите се најчесто општата јавност или поголемиот дел од неа. Терминот радиодифузија во своето оригинално значење се однесува на процес на сеење на семе на фармите со нивно растурање преку целото поле. За да означи аналогно пренесување -растурање на [[радио сигнали]] терминот првпат беше усвоен од [[радиоинженерите]] од САД, Радиодифузијата формира голем сегмент на [[масовни медиуми]]. Емитувањето на радио и тв-сигнали за потесен круг на јавноста се нарекува пренос на потесен круг на јавноста. =='''Форми на електронска радиодифузија'''== <br> Гледано од историски аспект постојат повеќе видови на [[електронски радиодифузни медиуми]]: • [[Телефонски пренос]] (1881-1932): е најраната форма на електронско пренесување (ако не се смета на сервисите на телеграфските компании кои нудеа услуги во вид на податоци од 1867 година). Телефонското пренесување почнува со пронајдокот на театарскиот телефонски систем ("Theatre Phone"),кој се состои од дистрибутивни системи кои се засноваат на користење телефони, кои пак овозможуваа на претплатниците да слушаат во живо изведба на опера или театарска претстава преку телефонски линии, а кој беше создаден од францускиот пронаоѓач Клемент Адер во 1881 година. Телефонското пренесување се прошири со вклучување на сервисот за телефонски весник за информации, вести и за забавни програми кои беа воведени во 1890 година, првично сместени во големите европски градови. Овие сервиси на претплатници кои се засновани на користење на телефон беа првите примери за електронско пренесување и нудеа различни програми. • [[Радио пренесување]] (експериментално почнува од 1906,а комерцијално од 1920): радио пренесување е аудио (звучен) преносен систем кој се емитува низ воздух во вид на радио бранови од предавател до антена и потоа до приемник. Станиците можат да бидат поврзани во радио мрежи за да емитуваат програми заеднички или поединечно или пак и двете заедно. • [[Телевизиско пренесување]] (теле-пренос), експериментално од 1925,а комерцијално од 1930-тите: овој медиум за видео програмирање беше долго очекуван од јавноста и забрзано ја засили конкуренцијата со својот постар радио брат. • Кабелско радио (наречено уште и ФМ радио,постои од 1928) и кабелска телевизија (од 1932 година) ,кој главно служи како пренесувачки медиум за програми кои се произведуваат или во радио или телевизиски станици и со ограничено производство на програмите наменети за кабловски пренос. • Сателитска телевизија (отприлика од 1928 година) и сателитско радио (отприлика од 1990): наменети за директни пренесувања на програми до дома (како спротивност на мрежи на врски од земските станици до сателит [[uplinks]] и обратно [[downlinks]] што е линк од сателитот до една или повеќе земни станици или рисивери ) обезбедува мешавина на традиционални радио или тв програми или двете заедно со програми наменети за сателитски пренос. • семрежен пренос ([[Webcasting]] )на видео / телевизиски (од 1993) и аудио / радио (од 1994) пренос: нуди мешавина од традиционални радио и телевизиски станици кои емитуваат програми со програми наменети за пренос преку [[семрежје]]то. =='''Економски модели'''== <br> Од економски аспект гледано има неколку начини на кои станиците се во можност во континуитет да емитуваат програми. Секој се разликува според начинот на кој станиците се формирани: • Донација во вид на доброволна работа- донација на време и работни способности на волонтери (заедно со медиумите на заедниците- [[community media]] ) • директни финансиски средства од владата или работа на јавните радиодифузери • индиректни финансиски средства на владата, преку како што се радио и телевизиските лиценци • грандови од фондации или деловни заедници • со продажба на реклами или спонзорство • со претплата или членство Радио дифузерите можат да сметаат на комбинација од овие бизнис модели. На пример, Национално радио, некомерцијална мрежа во САД, преку членување добива грандови од Корпорацијата за јавно емитување (која пак за возврат добива средства од владата на САД), со членство или при продажба на “продолжени кредити“ на корпорации. =='''Снимени преноси или емитувања во живо'''== <br> Прва редовно емитувана телевизиска програма започна во 1937 година. Емитувањата се можат да се класифицираат како “снимени“ или пак “во живо“. Првото- снимањето овозможува исправка на грешки и тргање на одвишни , непотребни, несоодветни материјали и нивно преуредување, применувајќи успорени снимки, повторувања и други техники за збогатување на програмата. Како и да е , некои настани во живо како што се спортските преноси можат да вклучат некои аспекти како успорени клипови од важни голови /погодоци кои се емитуваат напоредо со преносот во живо. Американската мрежа на радио дифузери забрани снимање емисии во 1930 и 1940 и бараа радио програми за источна и централна часовен појас да бидат повторувани за зоната на Тихиот Океан три часа подоцна. Овие рестрикции се однесуваа на специјални настани. Во текот на Втората светска војна материјали снимени од воените дописници беа дозволени за емитување на американското радио. Но затоа пак, и американската радио програма беше снимана и пуштана на армиските радио станиците ширум светот. Недостиг на емитувањето на снимените материјали е тоа што јавноста може да дознае и други посвежи информации за некој настан од сосема друг извор, што во голема мерка ќе биде отежнувачки момент. Дополнително, преснимувањето спречува најавите во живо да отстапуваат од официјално одобрениот текст, како што се случуваше со пропагандните преноси од Германија во 1940 година и со Радио Москва во 1980. Освен тоа, многу настани се најавуваат како преноси во живо, иако се многу често „снимени како да се во живо“ Ова особено се однесува на настапи на музички уметници кога тие присуствуваат на разговор во радиото или пак во телевизија како што е случај со голем број на забавни програми во присуство на публика- тоа се снима , а се пушта кога за тоа ќе биде соодветен термин и каде за тоа има потреба. Снимениот материјал може да биде физички дистрибуиран со повеќе средства. Ако доаѓа директно од студио на поединечно радио или телевизиска станица , тоа едноставно се праќа по воздушен пат до предавателот, а потоа преку антената натаму кон светот. Програмирањето може да се одвива и преку сателит било да е во живо или снимено па подоцна пренесувано. Станиците кои се во мрежата можат симултано да ги пренесува програмите во исто време , преку микробранов линк или обично преку сателит. Дистрибуција на содржините до станиците или до мрежи на станици може да се одвива преку различни средства , било аналогно или дигитално , со видео касети, со компакт дискови, со ДВД или со други форми. Последниот дел на радио дифузната дистрибуција е сигналот кој стасува до слушателите или гледачите. Тој може до пристигне низ воздух преку радио станица или телевизиска станица до антената и до рисиверот. Или пак преку кабелската телевизија или кабелско радио (или безжичен [[wireless]]- преку станицата или директно од мрежа). И Интернетот може да го пренесува радиото или телевизијата до примачот, посебно со пренос- еден кон многу (P2P) [[peer to peer]] овозможувајќи му на сигналот и на честотите да бидат поделени. Терминот „радио- дифузна мрежа“ често се користи за да ги разликува мрежите кои пренесуваат тв сигнал низ воздух кој може да биде примен со користење на тв антена од таканаречени мрежи кои се пренесуваат само преку кабел или сателитска тв. Терминот „радиодифузна тв“ може да се однесува на програмирање на овие мрежи. =='''Велика Британија'''== <br> Според Законот за авторски права, дизајн и пронајдоци од 1988 година на Велика Британија радио-дифузијата се дефинира како „безжично пренесување на слика, тон или друга информација кои се во можност да бидат законски примени од јавноста или пак содржина која е подготвена за презентација на јавноста . Ова се однесува еднакво и на радиото, телевизијата, телетекстот и на телефонот. =='''Општествено влијание'''== <br> Редослед на содржините кои се емитуваат се нарекува план или програма. Со технолошките придобивки , бројот на техничките термини и сленгови се развива. Листа на овие термини може да се најде на Листа на радио дифузни термини ([[List of broadcasting terms]]). Телевизиски и радио програми се пренесуваат преку радиодифузија или преку кабел, и често симултано и двете. Со кодирани сигнали и со имање на опрема за декодирање дома , овозможено е следење на каналите според принципот на претплата и на сервиси според принципот, плати па гледај. Во својот есеј Џон Дурхам Петерс напиша дека комуникацијата е алатка која се користи за ширење на информацијата. Дурхам тврдеше дека дисеминацијата е објектив, леќа –со која понекогаш корисно се искривуваат нештата- што ни помага да ги зафатиме базичните прашања како што се интеракцијата, присуството, времето и просторот.... на днвен ред на било кја комуникациска теорија во иднина. Дисеминацијата се фокусира на пораката кој се пренесува од едн главен извор на широка публика без меѓусебен дијалог. Постои шанса пораката да биде повлечена или изменета откако главниот извор ќе ја пушти . Нема место за носење на доминантни одлуки како широката публика ќе ја прими пораката. Јавноста моше да одбере да ја слуша, анализира или едноставно да ја игнорира. Дисеминцијата во комуникацијта е широко користена во светот на радиодифузијата. Радиодифузијата се фокусира на пренесување на порака и зависи од општата јавност за да направат што тие сакаат со тоа. Во однос на медија преносот , радио шоу може да прибере огромен број на слушатели кои се вклучуваат секој ден за посебно да слушаат одреден радио водич или диск џокеј. Водителот следи одреден синопсис за водење на радио емисијата и едноставно зборува во микрофон. Водителот не очекува моментална повратна реакција од слушателите, особено затоа што најголемиот број на емисии се однапред снимени. [[Категорија:Радиодифузија]] 6r3hno2elhkm73emd0ixblwo5pn20ul Телевизиска програма 0 742211 5599587 4826407 2026-07-24T06:42:11Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599587 wikitext text/x-wiki {{викифицирање}} [[Податотека:MDR Kripo live.jpg|300px|мини|Телевизиска емисија во живо]] '''Телевизиска програма''' или '''телевизиско шоу''' е дел од содржина која се емитува на телевизија. Емитувањето може да биде еднократно или дел од периодично повторливи телевизиски серии. '''Телевизиска серија''' која се емитува во ограничен број епизоди најчесто се нарекува мини-серија или серијал (иако вториот термин има и други значења). Во Соединетите Држави (САД) и Канада, тоа што трае пократко од една година е познато како сезона , а во Обединетото Кралство (ОК) и остатокот од земјите на ПАЛ како серии. Обично, овие сезони или серии содржат од 12 до 26 телевизиски епизоди во САД, а во ОК не постои определена должина. Индустријата во САД е склона да фаворизира сезони кои се подолги од оние во другите земји. Поединечното илустрирање на програмата се вика епизода, иако особено во САД ова исто така се нарекува “шоу” или "програма", а во Велика Британија и Ирска "програма". Еднократно емитување особено во САД и земјите кои се под нејзино влијание може да се вика "посебна" или особено во ОК "посебна епизода". Телевизиски филм или во ОК телевизиски филм (филм произведен за на телевизија) е филм кој почетно се емитува на телевизија наместо да се емитува во кино, иако многу успешни филмови подоцна се објавуваат во ДВД издание. Денес, рекламите играат голема улога во телевизиската програма. Во некои земји како еден час да содржи дури до 15 минутно рекламирање. Спротивно од ова, британската емитувачка корпорација Би-Би-Си( BBC - British Broadcasting Corporation) , во ОК не емитува реклами, со исклучок на тоа што ја најавува својата програма. Тие се појавуваат помеѓу и пред крајот на програмата, но не во средина на програмата, повеќе како јавниот емитувачки сервис Пи-Би-Ес (PBS - Public Bradcasting Service) во САД и австралиската емитувачка корпорација Еј-Би-Си (ABC - Australian Broadcasting Corporation) во Австралија. Бројот на рекламни прекини може да варира. На пример, Јапонската телевизија има помалку, но подолги комерцијални паузи , додека Американската телевизија има неколку поопширни реклами преку целата програма. Ова бара авторите да понудат посуптилен прекин, како и да ја задржат публиката да не го менува каналот. ===Содржина на програмата=== Содржината на телевизиските програми може да биде реална како во документарни емисии, вести или пак измислена како во комедија или драма. Може да биде актуелна како во случаите со вести и некои филмови направени за телевизија, или историски како во случаите со повеќе документарни емисии и нереални серии. '''Драмската програма''', обично ги поставува глумците во некои слични ситуации. Програмата ги следи нивните животи и авантури. Со исклучок на сапунските опери, многу шоу програми особено пред 1980 година останаа статчни, без лак на движења во приказната. Главните ликови и премисите се малку изменети. Ако се случеше некоја измена во животите на ликовите за време на епизодите, обично тоа се поправаше пред крајот на епизодата.(Поради ова, епизодата може да се прикажуа во која било друга). Од осумдесеттите па наваму, постојат многу серии кои внесуваат напредни промени во заплетот, ликовите или и во заплетот и во ликовите. '''Вообичаената телевизиска програма''' вклучува вообичаени емитувања (како телевизиски вести), телевизиски серии (обично сезонски или во продолженија со траење од само неколку епизоди во повеќе сезони) или телевизиски мини-серии, кои се проширен филм, обично со однапред определен број на епизоди, утврден заплет и умесност. Мини-сериите во должина траат од околу 10 до 30 часа. Во Обединетото Кралство, терминот "мини-серии" се користи само за увезените програми, а краткометражните серии се нарекуваат "серијали". Постарите шоу-програми на Американската телевизија започнаа со пробни исечоци од наслови. Прикажаа воведни кредити најдолу на екранот за време на почетокот на шоуто и вклучија завршни кредити на крајот .Сепак во почетоткот на деведесеттите некои шоу-програми започнаа со "cold open" , проследени со кратки исечоци и мали рекламни паузи. Многу сериски шоу-програми започнуваат со "Во претходната епизода..." (на пример како 24) како вовед во епизодата. За да заштедат на време, некои шоу-програми сосема ги испуштија пресеците од насловите, вклопувајќи ги имињата на глумците во the opening credits. Извадоците од насловите не беа сосема отстранети , па многу телевизиски серии сéуште ги користат и во 2010 година. Додека телевизиските серии се појавуваат на телевизиските мрежи, вообичаено е да се пуштаат во етер од страна на самите мрежи. Нивните продуценти заработуваат поголеми приходи кога програмата е продадена во cyndication. Со растењето на ДВД (Ди-Ви-Ди) домашниот видео формат, паковките со сетови кои содржат цели сезони исто така станаа значаен извор на приходи. На многу од првичните комедиски шоу програми и цртаните кои се емитуваа во сабота наутро, околу средината на мај во 2008 година им беше направена подобрена дигитална снимка за Телевизијата на Соединетите Држави. Во иднина ќе бидат издадени многу оригинални ДВД-ја со телевизиски сетови кои содржат скоро цели сезони или серии . Со текот на годините телевизијата се промени, од класичните семејни комедии со корисни реклами за време не паузите до реални шоу-програми со реклами по случаен избор. Телевизијата беше нешто што целото семејство го гледаше заедно. Низ годините многу канали отстапија од нивните вистински програмски насочувања преку лутањето за канали. Бидејќи повеќето мрежи во светот се "комерцијални", се потпираат на продавање преку реклами или на стекнување спонзорство, главната засегнатост на извршителите на емитувањето се однесува на големината на аудиториумот. Кога бројот на станиците кои емитуваа "во живо" беше ограничен поради достапноста на честоти, , кабелската технологија (надвор од сателиот на САД) овозможи проширување на бројот на канали достапни за гледачите (понекогаш со повисока стапка) во многу поконкурентна средина. ===Жанр=== :'''Телевизиски серии според жанр''' ====Сценирана забава==== =====Драмските телевизиски серии вклучуваат===== *Драма - комедија *Сериска драма *Научна фантастика или фантазија *Сапунска опера =====Телевизиска комедија===== *Комедија на ситуација *Скеч-комедија *Анимирани телевизиски серии *Мини серии и филмови ====Несценирана забава==== *Ток шоу *Шоу емисии со игри ====Информативни==== *Вести *Документарци *Телевизиски магазини за вести, кои се соочуваат со актуелни прашања ===Развиток=== ====Соединети Држави==== Некој одлучи да создаде нови телевизиски серии. творецот на шоуто ги разви неговите елементи кои се составени од концептот, ликовите, екипата и различни глумци (во некои случаи глумци со "големи имиња"). Потоа ја понуди на различни телевизиски мрежи во обид да најде некоја која е заинтересирана за сериите и ќе ја порача првата прототип епизода од серијата , позната како пробна епизода . За да се создаде пробна епизода, потребно е да се соедини структурата и тимот од целата серија. Ако на мрежата и се допадне пробната епизода , таа ќе ја подобри шоу програмата за својата следна сезона (во Обединетото Кралство, серија). Понекогаш тие (телевизиските мрежи) ја чуваат за средина на сезоната или бараат преработка и дополнителен преглед (во индустријата познат како "развивачки пекол"). Многу шоу програми никогаш не ја поминале пробната фаза. Ако шоуто е составено, се нуди "текот" на епизодата . Обично, прво се порачуваат само 13 епизоди, иако серијата ќе трае најмалку 22 епизоди (последните 9 епизоди се познати како "the back nine", термин позајмен од голфот.) Шоуто најмува "школа" од автори, кои најчесто работат паралелно: првиот автор работи на првата епизода, вториот на втората и така натаму. Кога сите автори се искористени , изготвувањето на епизодите повторно започнува со првиот автор. Сепак, на други шоу-програми авторите работат како тим. Понекогаш посебно ги развиваат идеите за приказната и ги презентираат на творецот на шоуто , кој потоа ги става во сценарио. ====Обединето Кралство==== Спротивно од моделот во САД, прикажан погоре , постапката во Обединетото Кралство понекогаш е обработена на сличен начин, но на многу пониско ниво. Методот на тимско пишување се користи во некои подолги драмски серии (обично траат максимум до 13 епизоди). Идејата за вакви програми може да биде произведена "дома" од страна на една мрежа, може да потекнува од независна продукциска компанија, понекогаш може да биде производ од двете. На пример, долготрајната сапунска опера на Би-Би-Си (BBC) ,,Ист Ендрс" (East Enders) е во целосна продукција на Би-Би-Си, додека нивната популарна драма "Живот на Марс" беше развиена од страна на Кудос, во соработка со водителот. Сепак, сéуште постојат значаен број програми (најчесто комедии) кои се создадени од еден или двајца автори и мал продукциски тим. Овие се создадени на традиционален начин , но пред авторите да се соочат со сите барања во врска со пишувањето, се емитуваат шест или седум епизоди по серија , пред да се даде одобрение. Многу од популарните британски комедии се создадени на овој начин, вклучувајќи ја "Летачкиот циркус на Монти Пајтон" сепак со посебен тим од шест автори-изведувачи. ===Продукција=== Извршниот продуцент, најчесто творец на шоуто е задолжен за текот на самото шоу. Одбира тим (под услов да биде одобрен од страна на мрежата) и доделува улоги , често пишува и одобрува сериски заплети, а понекогаш пишува и режира поголем дел од епизодите. Многу други продуценти помагаат во тоа да се овозможи непречено одвивање на шоуто. Продукцијата на посебна епизода, како и продукцијата на филм или друга медиумска продукција се дели на три дела : ====Пред-продукција==== Кога ќе се одобри сценариото започнува пред-продукцијата. Се избира режисер кој го подготвува конечниот изглед на епизодата. Задачите на пред-продукцијата вклучуваат :илустриран приказ на филмот или емисијата, составување сетови, стожери, костими, кастинг за специјални гости-ѕвезди , планирање трошоци, барање средства како осветлување, посебни ефекти, акробации итн. Откако шоуто е испланирано мора да се вклучи во програма. Сцените често се снимаат во делови (секвенци), глумците-гости или дури и регуларните глумци можат да се на располагање само одредено време. Понекогаш главната слика од различни епизоди мора да биде направена во исто време, комплицирајќи го распоредот (гостинот-ѕвезда може да снима сцени од две епизоди во исто попладне). Сложените сцени се преведуваат од илустриран приказ до анимирање за да се разјасни дејството понатаму. Сценаријата се прилагодуваат да можат да се вклопат во изменетите барања. Некои шоуа имаат малку постојани режисери, па обично се потпираат и врз режисери надвор од шоуто. Според ограниченото време на емитување , едно шоу може да има две или три епизоди во пред-продукција, две или три епизоди во главната слика и нешто повеќе во различните фази на пост-продукција. Задачата за режирање е доволно сложена, што еден режисер најчесто не може да работи на повеќе од една епизода или едно шоу во исто време, оттука произлегува потребата од повеќе режисери. ====Главна слика==== Главната слика е всушност снимањето на епизодата. Режисерот, глумците и екипата се собираат на локација каде снимаат сцена. Понатаму сцената се дели во снимки кои треба да се испланираат во текот на пред-продукцијата. Зависно од планираното, една сцена може да се смима, а да не биде во хронолошки редослед од приказната. Разговорите може да се снимаат двапати од различни агли, најчесто употребувајќи дублери , па еден глумец може да ги изведе сите свои цитати во еден снимачки сет, а потоа другата страна на разговорот ќе биде снимена од спротивната перспектива. За да се заврши продукцијата на време, втората екипа може да снима различна сцена на друг сет или локација во исто време, користејќи различни глумци , помошник режисер и друга екипа. Директорот на фотографија го надгледува осветлувањето на секој кадар за да обезбеди постојаност. ====Пост-продукција==== Кога е завршена главната слика, продуцентите ги усогласуваат пост-продукциските задачи. На филмот му се додаваат визуелни и дигитални ефекти, што најчесто се прави од страна на специјализирани компании во ова област. Музиката често се изведува со диригент, користејќи го филмот како временска референца ( други мизички елементи може да се снимани претходно). Режисерот додава музика и ефекти, ги одредува сценските премини и го монтира подготвеното шоу. ===Дистрибуција=== Потоа шоуто се врти по мрежите кои го праќаат до своите партнери кои го емитуваат. Ако рејтинзите Нилсен се добри, шоуто се ,,одржува во живот,, колку што е можно подолго. Ако не се, шоуто се откажува. Потоа творците на шоуто се оставени да трагаат по преостанати епизоди , по можност за идни епизоди на други мрежи. Некогаш продуцентите сами ги укинуваат особено успешните серии како Сеинфелд , Козби Шоу, Корнер гас и др. и ги завршуваат со завршна епизода , која понекогаш е големо финале на серијата. Во некои случаи, сериите кои не привлекле особено голема гледаност и биле откажани, можат "привремено да се спасат" ако продажбта на нивното ДВД е прилично голема. Ова се има случено во случаите со "Фемили гај" во САД и "Пип шоу" во Обединетото Кралство. Ако шоуто е популарно или носи профит и се создадени бројни епизоди (најчесто 100 епизоди или повеќе), тоа оди во cyndication (во САД) каде што потоа се продаваат правата за емитување. ===Сезони/Серии=== Терминологијата која се користи да дефинира епизоди создадени од страна на телевизиски серии е различна во секоја земја. Во Северна Америка, терминот кој се користи за опишување на вообичаен тек на епизоди е телевизиска сезона, или едноставно сезона. На пример, својствено е шоу-сезоните да содржат 13 или од 20 до 26 последователни епизоди помеѓу септември и декември или јануари и мај. Ова е направено за да се искористи за сопствени цели системот на рејтинзите Нилсен, кој го пресметува бројот на гледачи за време на емитувањето. Овој вид прикажување се однесува на "сезоните без престан" кои обично се користат за сериски телевизиски серии , како на пример 24, Декстер и Изгубени. Алтернативно, сезоната од телевизиски серии може да содржи од 20 до 26 епизодни емитувања, обично помеѓу септември и мај со прекини за време на (божиќните/новогодишните) празници или од февруари до ноември со прекини во текот на на летните месеци. Ова се прави за да се зголеми продажбата на Ди-Ви-Ди изданието на шоуто. Дистрибутерот ја пушта првата половина од сезоната во продавниците само малку пред да почне втората , за да го зголеми интересот за втората половина од сезоната. Пример за ова може да биде римејкот на научната фантастика "Бетлстар галактика", нејзиниот филм -претходник "Каприса" и "Херои" кои се емитуваа на НБЦ (NBC - Ен-Би-Си). Во Обединетото Кралство, на АБЦ (ABC - Еј-Би-Си) во Австралија и во други земји , овие сетови од епизоди се споменуваат како серии. Австралиската телевизија не следи сезони на таков начин како што тоа го прави американската телевизија, па таму на пример не постои "Есенска сезона" или "Есенска програма". Во Австралија куп епизоди сéуште се нарекуваат "сезони" според американската терминологија, и покрај тоа што исто така се користи и терминот '''серии''' од Обединетото Кралство. Долги години, популарните вечерни драми во Австралија траат повеќе од една година и имаат прекин преку летниот период (од декември до февруари) кога не се прават рејтинзи на гледаноста. Како резултат на тоа драмите обично се емитуваат од февруари до ноември секоја година. Ова беше искористено во седумдесеттите години за поуларни драми, вклучувајќи ги "Број 96" и "Соседи", а некои драми ја продолжија ова рутина и во 2010 година. Австралиските сериии со комедија на ситуација најчесто имаат сезони од околу 13 епизоди и можат да имаат премиера во кој било месец помеѓу февруари и ноември. Во Соединетите Држави, повеќето телевизиски серии имаат од 20 до 26 епизоди по сезона. Генерално, драмите обично траат 44 минути (еден час со реклами), додека комедиите на ситуација траат 22 минути (30 минути со реклами). Сепак со растот на кабелските мрежи, посебно оние кои се плќаат еднаш , должините на сериите и епизодите се менуваат. Кабелските мрежи најчесто прикажуваат сезони кои траат околу тринаесет епизоди (на пример "Сопранови" од ХБО (HBO - Ејџ-Би-О) со 12-13 епизодни сезони). Многу британски серии траат значително помалку, особено комедии на ситуации како "Д офис", "Икстрас" и "Пип Шоу" кои прикажуваат шест епизоди по сезона. Ова може да е поврзно со фактот дека многу британски шоуа се напишани од страна на еден автор или авторски тим , што не е случај со американските шоуа. Сепак, иако британските шоуа имаат повеќе автори, во последниве години се стремат кон пократки серии. На пример, првите серијали од долготрајни научни-фантастични серии "Доктор Ху" во 1963 година прикажуваше 42 епизоди со траење од 25 минути , што постепено беше намалено на 14 епизоди сотраење од 25 минути во 1989 година. Повторното прикажување на "Доктор Ху" опфати 13 телевизиски епизоди со траење од 45 минути. Неодамна, американските некабелски мрежи исто така започнаа да експериментираат со пократки сезони за некои програми, особено со реални шоуа како "Преживеан". Сепак, тие емитуваат две сезони во годината, што резултира во ист број епизоди годишно како драмите. Ова е намалување од педесеттите, кога многу американски шоуа имаат помеѓу 29 до 39 епизоди по сезона. Со текот на годините, вистинското време за раскажување во рамките на телевизиските часови за ракламирање постепено се намали од 60 минути во почетните денови до тековните 44 минути (на некои телевизиски мрежи дури и помалку) во двеилјадитите години. Некогаш Јапонците ги имаат суб-поделено телевизиските серии и драми во куру , од францускиот термин "course", што е 3 месечен период , најчесто од 13 епизоди. Секое куру има своја слика и песна за почеток и крај , кои често се продавани. Бројот на дозволени епизоди по сезона се движи од 3 до 65 епизоди. '''Исто така погледни:''' *[[Азбучен список од телевизиски програми]] *[[Список со листи од телевизиски програми]] *[[Мрежно програмирање (телевизија)]] * *[[Листа од анимирани телевизиски серии]] [[Категорија:Телевизиски планови ( по земја и година)]] [[Категорија:Телевизиски програми| ]] [[bs:Spisak televizijskih serija]] [[hu:Televíziós sorozat]] [[it:Programmazione televisiva]] [[kk:Трансляция]] 11u0p7s4o4wruweffdbd4ik0ufsxu0k Екстремни спортови 0 742232 5599589 5515495 2026-07-24T06:43:14Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599589 wikitext text/x-wiki {{викифицирање}} [[Податотека:Norway skiing.jpg|300px|мини|Ски алпинизам, еден од екстремните спортови]] Екстремен спорт наречен исто така (акционен или авантуристички спорт) е популарен термин за одредени активности кои имаат својство на високо ниво на опасност. Под овие активности најчесто се подразбира голема брзина, висина, високо ниво на физички напор, специјализирана опрема и сепктакуларни акробации. Дефиницијата за '''екстремни спортови''' не е точно дефинирана, иако истражувањата покажаа дека на пример велиозипедизмот е спорт со највисок степен на повреди ,сепак не се смета за екстремен спорт поради тоа што не се издвојува премногу од вообичаените спортови. Потеклото на терминот исто така не е доволно јасно, но самото име се стекна со голема популарност во 1999 кога беше избрано од една маркетинг компанија за пормоција на Икс игрите. Додека употребата на терминот екстремен спорт значително се прошири со цел да ги објасни многуте различни активности, сè уште е предмет на дискусија кои спортови се екстремни спортови. Сепак, има неколку заедничи крактеристики својствени за сите екстремни спортови. Иако не секогаш, но целната група на екстремните спортови е младата популација. Екстремните спортови ретко се воведени од страна на училиштата, во училишите програми. Tиe имаат повеќе тенденција да бидат независни отколку традиционални спортови. Последователно на тоа, почетниците во екстремните спортови претендираат кон тоа да работат без надзор од тренер, иако некои од нив ангажираат тренер подоцна. Како екстремните спортови, од страна на медиумите, се сметаат спортови кои се разликуваат од обичните поради големиот број на неконтрлирани променливи. Спортистите во овие активности не се натпреваруваат само против други, туку и се соочуваат и со пречки во природата и други предизвици.Овие пречки се должат најачесто на времето, теренот како и ветерот, снегот, водата и планините. Бидејќи овие природни појави не може да се контролираат, тие често влијаат на крајниот резултат на даден настан или активност. Во традиционалните спортови,спортистите се натпреваруваат едни против други и ви контролирани услови. Иако е можно да се создаде контролиран спортски настан како што е Х игри, често постојат променливи кои не можат да останат непроменети за сите спортисти. Примерите вклучуваат снег за сноубордерите, квалитетен мраз и карпа за планинарите и [[бранов облик|облик]] и висина на бранот за сурферите. Иако критериумите во традиционалните спортови според кои се оценуваат изведбите се далечина ,време , рејтинг ,изведувачите на екстремните спортови повеќе се оценети според критериумите на субјективност и естетика (изведувачите на екстремните спортови се повеќе субејктивно и естетски оценети.) Ова резултира со тенденција да се отфрлат стереотипните методи на оценување при судење, со цел да се создадат сопствени идеали кои ќе ги унапредат стандардите за оценување. ===== Класификација ===== Во 2004 авторот Џо Томилсон направи класификација на екстремните спортови според местото на случување,односно кои спортови каде се одвиваат. Спортовите беа поделени на активности во воздух,вода или копно. Наведени се 9 воздушни спортови меѓу кои BASE jumping, bungee jumping, gliding, hang gliding, high wire, ski jumping, sky diving, sky surfing, и sky flying. 18 копнени спортови се :indoor climbing, adventure racing, aggressive inline skating, BMX, caving, extreme motocross, extreme skiing, freestyle skiing, land and ice yachting, mountain biking, mountain boarding, outdoor climbing, sandboarding, skateboarding, snowboarding, snowmobiling, speed biking, speed skiing, scootering и street luge, додека 15 водни спортови се : barefoot water skiing, cliff diving, free-diving, jet skiing, open water swimming, powerboat racing, round the world yacht racing, scuba diving, snorkeling, speed sailing, surfing, wakeboarding, whitewater kayaking, windsurfing. ===== Историја ===== Потеклото на терминот "екстремни спортови", од "Спорт" датираа од 1950-тите во појавата на една обична фраза, но погрешно, му се припишува на Ернест Хемингвеј. Фразата е: "Постојат само три спорта:. Борби со бикови, трки со мотори, и планинарење, сите останати се само игри" Импликација на таа фраза е дека зборот "спорт" е дефинирана активност во која некој би можел да биде убиен. Другите активности се нарекуваат "игри". Во последниве децении терминот екстремен спорт дополнително беше промовиран од страна Х игри, мулти-спортски настан замислен и развиен од страна ESPN. На првите X Игри (познати како 1995 Екстремни игри) се одржаа во Њупорт, Провиденс, на планината Снег, и Вермонт во САД. Книга за историјата на спортот беше објавена во 2004 година. Во книгата се даде преглед на историјата, културата, бизнисот ,интервјуа со спортисти, сопственици на компании, и осврт на пазарот. ===== Маркетинг ===== Некои тврдат дека разликата меѓу екстремните и обичните спортови не е само во маркетнигот туку и во перцепрцијата за тоа колкаво ниво на опаснот е вклучено и колку многу адреналин постои. Спортотот како што е rugby union, иако е опасен и има адреналин, сепак не спаѓа во категоријата на екстремни спортови кои се верни на нивната традиоцнална слика и не поседува одредени работи кои другите екстремни спортови ги имаат, како што се на пример висико ниво на брзина и изведбата на акорбации. Трките во Demolition derby кои важат како спорт за возрасни обично не се сметаат за екстремен спорт, додека BMX трките за кои се мисли дека е спорт за млади ,се смета за екстремен спорт. Последователно на генрацискиот јаз еден вистински белег на екстремниот спорт е аурата на контра културата или одбивањето на авторитет и статус кво од незадоволната младина. Дефиницијата за екстремните спортови се менува во текот на годините поради маркетингшките трикови. Кога терминот се појави за првпат околу доцните 80-ти/раните 90-ти беше употребуван за возрасни спортови како што се skydiving, scuba diving, surfing, rock climbing, snow skiing, water skiing, snowboarding, mountain biking, mountaineering, storm chasing, hang gliding, bungee jumping и многу од нив имаа невиден раст на популарноста во тоа време. Outside списанието го актуелизира значењето на терминот и ако постоеше стил на облека поврзан со есктремните спортови тоа беше “удобниот” изглед кои фаворизира имиња на брендови поврзани со планинарење и кампување како што се The North Face и Patagonia, Teva сандалите или чизми за пешачење,обувки итн. Терминот во денешно време повеќе се однесува на спортовите за млади како skateboarding, snowboarding, aggressive skating, FMX и BMX и е тесно поврзан со маркетникшките напори чија цел се младата генерација како што се на пример,рекламните кампањи за [[Mountain Dew]] и со нивните омилени стiлови на [[музика]] и облека,особено урбаниот растргнат стил на облека кои се поистоветува со скејтерите и брзиот и гласен [[алтернативен рок]]. Промена во стиловите се должи делумно и на генерациската смена бидејќи со созревањето на Боби Бумерс и Генерација Икс и маректингшките напори поврзани со екстремните спортови се префрлија кон маладата генерација некаде во средината па сè до крајот на 1990-те години. Терминот стекна популарност со доаѓањето на Икс игрите направени за телевизиска колекција на настани.Рекламните агенти брзо препознаа какво влијание имаше настанот врз публиката,а како последица на тоа натпребарувачите и организаторите не сакаа спонзорство.Високиот профил на екстремните спортови и културата што ги опкружува придонесоа до пародии како Extreme ironing, urban housework, extreme croquet, и house gymnastic Дел од овие активности, во поглед на некои е нивната наводна способност да предизивкаат чувство на адреналин кај учесниците.Сепак,медицинскиот став е дека адреналинот поврзан со активноста не е поради тоа што адреналинот се ослободува како последица на стравот туку поради зголемените нивоа на dopamine, endorphins и serotonin поради зголемениот степен на физички напор.Неодамнешна студиј смета дека врската меѓу адреналинот и “вистинските ” екстремни спортови е тесно поврзана.Студијата ги дефинираше екстремните спортови како рекреативна активност каде што најверојатниот резултат при најмала грешка или несреќа би значел смрт.Оваа дефиниција е создадена со цел да се издвои маркетингшкиот публицитет од активноста.Друга одлика на овие споротви е што имаат тенденција да бидат повеќе поединечни отколку тимски спортови.Екстремните спортови можат да бидат од натпреварувачки или забавен карактер. ===== Мотивација ===== Ерик Бример откри дека потенцијалот на различни извонредни искуства кој човекот ги имал меѓу кои и активностите како што се медитација се многу важен дел во искуството во екстремните спортови. Некои од овие спортови постојат со години и нивните генерациски следбеници се на добар пат да станат познати личности. Од Rock climbing и ice climbing произлегоаа многу познати имиња како што се [[Едмунд Хилари]],Крис Бонингрон,Волфганг Гулич и од неодамна Џо Симпсон.Друг пример е и surfing,измислен пред векови од жителите на Хаваи. [[Категорија:Екстремни спортови| ]] [[Категорија:Спортови]] awptwfvxcygqmexg3smcs32s5g92qlp Секс-кукли 0 743355 5599592 4795709 2026-07-24T06:45:20Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599592 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Sex Machines Museum Prague - Sex Doll.jpg|мини|Секс кукла во Музејот на секс машини, [[Прага]].]] '''Секс кукли''' ('''љубовни кукли''') се [[сексуални помагала]] кои се во големина на сексуален партнер и служат за помош при [[мастурбација]]. Секс куклите можат да содржат цело тело и лице, или само некој дел како на пример [[вагина]], [[пенис]], [[уста]] за [[сексуална стимулација]]. Деловите некогаш вибрираат и можат да се преместуваат, додека некои не можат. [[Категорија:Секс играчки]] [[Категорија:Кукли]] 8e86o4xkdiys4du0a9xzpgcvhcomozo 5599605 5599592 2026-07-24T07:50:44Z Andrew012p 85224 /* */ 5599605 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Sex Machines Museum Prague - Sex Doll.jpg|мини|Секс-кукла во Музејот на секс-машини, [[Прага]].]] '''Секс-кукли''' (или '''љубовни кукли''') се [[сексуални помагала]] што се во големина на сексуален партнер и служат за помош при [[мастурбација]]. Секс-куклите можат да содржат цело тело и лице, или само некој дел како на пример [[вагина]], [[пенис]], [[уста]] за [[сексуална стимулација]]. Деловите некогаш вибрираат и можат да се преместуваат, додека некои не можат. [[Категорија:Секс играчки]] [[Категорија:Кукли]] inawbsoc3jbwqe5lcf2dubwfocc338m 5599606 5599605 2026-07-24T07:51:10Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Секс кукли]] на [[Секс-кукли]] 5599605 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Sex Machines Museum Prague - Sex Doll.jpg|мини|Секс-кукла во Музејот на секс-машини, [[Прага]].]] '''Секс-кукли''' (или '''љубовни кукли''') се [[сексуални помагала]] што се во големина на сексуален партнер и служат за помош при [[мастурбација]]. Секс-куклите можат да содржат цело тело и лице, или само некој дел како на пример [[вагина]], [[пенис]], [[уста]] за [[сексуална стимулација]]. Деловите некогаш вибрираат и можат да се преместуваат, додека некои не можат. [[Категорија:Секс играчки]] [[Категорија:Кукли]] inawbsoc3jbwqe5lcf2dubwfocc338m Британски музички награди 0 743733 5599595 5187330 2026-07-24T06:47:02Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599595 wikitext text/x-wiki {{викифицирање}} [[Податотека:The BRIT Awards at The O2.jpg|300px|мини|Настанот во 2016 година во Арена О2 ]] Британските награди нареченни „'''Брит Авордс'''“, (или поедноставно само Бритс) се годишни награди за поп-музика на британската фонографска индустрија. Името е скратена форма од „Британија“ и подоцна станува акроним за доверлива британска музичка индустрија. Покрај британските награди за поп-музика, секој Мај се одржува исто таква свеченост за класична музика наречена Класични британски награди. [[Роби Вилијамс]] го носи рекордот за добиени награди ( вкупно 15). ==Најважни добитници од секоја година == * 1977: [[Битлси]] освоиле 3 награди * 1982: ''нема јасен добитник'' * 1983: [[Пол Макартни]] освоил 2 награди * 1984: [[Мајкл Џексон]], [[Калчр Клаб]] освоиле 2 награди * 1985: [[Принс|Принц]] освоил 2 награди * 1986: [[Еуромикс]] освоил 2 награди * 1987: [[Питер Габриел]] 2 награди(Најдобар британски маж & Најдобар видео запис во Британија) [[Кејт Буш]] * 1988: ''нема јасен победник'' * 1989: [[Фил Колинс]], [[Мајкл Џексон]], [[Фајрграунд Атракшн]] and [[Трејси Чепмен|Трејси Чапман]] освоиле 2 награди * 1990: [[Queen|Квин]], [[Нене Чери]], [[Фил Колинс]] and [[Фајн Јанг Канибалс]] освоиле 2 награди * 1991: [[The Cure|Кјур]] Најдобар бенд во Британија * 1992: [[Сиал (музичар)|Сиал]] освоил 3 награди * 1993: [[Ени Ленокс]] и [[Simply Red (музичка група)|Симли Ред]] освоиле 2 награди * [[1994 Британските награди|1994]]: [[Бјорк]], [[Take That|Тејк Дет]] and [[Стерео Мсс]] освоиле 2 награди * [[1995 Британските награди 1995]]: [[Блр (бенд)|Блр]] освоиле 4 награди * [[1996 Британски награди|1996]]: [[Оазис (бенд)|Оазис]] освоиле 3 награди. * [[1997 Британски награди|1997]]: [[Мејник Стрт Причрс]] и [[Спајс Грлс]] освоиле 2 награди * [[1998 Британски награди|1998]]: [[Верве]] освоиле 3 награди * [[1999 Британски награди|1999]]: [[Роби Вилијамс]] освоил 3 награди * [[2000 Британски награди|2000]]: [[Travis (група)|Травис]], [[Роби Вилијамс]] и [[Мејси Греј]] освоиле 2 награди * [[2001 Британски награди|2001]]: [[Роби Вилијамс]] освоил 3 награди * [[2002 Британски награди|2002]]: [[Дајдо]] и [[кајли Миног]] освоила 2 награди * [[2003 Британски награди|2003]]: [[Coldplay|Колдплеј]] и [[Мистер Динамит]] освоиле 2 награди * [[2004 Британски награди|2004]]: [[Даркнес (бенд)|Даркнес]] освоиле 3 награди * [[2005 Британски наградиs|2005]]: [[Сизор Систер]] освоиле 3 награди * [[2006 Британски награди|2006]]: [[Кајсер Чивс]] освоиле 3 награди * [[2007 Британски награди]]: [[Арктик Манкис]] освоиле 2 награди * [[2008 Британски награди|2008]]: Рктик Манкис, [[Foo Fighters|Фу Фајтерс]] и [[Take That|Тејк Дет]] освоиле 2 награди * [[2009 Британски награди|2009]]: [[Дафи (пејачка)|Дафи]] освоила 3 награди * [[2010 Британски награди|2010]]: [[Лејди Гага]] освоила 3 награди ==Краток преглед== Доделувањето на наградите започнало во 1977 година и како годишен настан во 1982 под закрила на здружението на британската музичка индустрија. Последното доделување на наградите на британската фонографска индустрија било одржани во [[Ројал Алберт Хол]] и била прва церемонија што се пренесувала на телевизија и од BBC во 1993 година пренесувањето на наградите било префрлено во ITV ( независна телевизија). Во 1989 година британскиот музички клуб ги преименувал во Британија музички награди и подоцна името било скратено на Брит награди. Долго време спонзор на овој годишен настан е [[Master cards]]. Британските награди се пренесувале во живо од 1989 година. Тогаш [[Саманта Фокс]] и [[Мик Флитвуд]] биле домаќини и настанот бил лошо организиран. Настанот бил снимен и се емитувал следната вечер. Ова било дел од реорганизацијата што ја правел [[Џонатан Кинд]], кој бил домаќин на настанот во 1987 година. Тој го создал името „ Брит “ и го издал мегамиксот изведба на британскиот танц, вклучувајќи го [[Ес Експрес]] и [[момчето што се вика Гералд]] ( Гералд Симсон) наречен Бритс 1990 година. Тој исто така ја убедил [[Маргарет Тачер]] да ја пее „How much is that doggie in the window“ како однапред снимен сегмент. Од 2007 година, британските награди повторно се пренесувале во живо на британската телевизја на 14 февруари на каналот независна телевизија. Таа година, водител бил [[Расел Бренд]] и три награди на церемонијата биле испуштени: најдобра британска рок изведба, најдобра британска урбана изведба и најдобра поп изведба. На 18 февруари 2009 година, местото на доделувањето на британските награди уште еднаш беше во [[изложбениот центар Ерлс Коурт]] во Лондон. Во 2011 година британските награди ќе се одржат во [[арената О2]] во Лондон за првпат во историјата, преместувајќи се од првичното место Ерлс Коурт. ==Значајни моменти== ===Лиам Галагер и Петар Кау ( 2010 година)=== На доделувањето на наградите во 2010 година, Лиам Галагер изненадно се појави за да ја земе неговата награда за најдобар британски албум во изминатите 30 години. Откако им се заблагодари на сите поранешни членови на бендот ( со исклучок на брат му Ноел) и прогласувајќи ги неговите обожаватели „ најдобрите обожаватели во овој ебан свет “, тој ја метна наградата и микрофонот кај публиката. Барањето на микрофонот предизвика десет минутно доцнење. По слегувањето од сцената комичарот Петар Каул, кој беше домаќин на настанот го нарече Лиам „идиот“. ===Мик Клуцински ( 2009 година)=== Десет дена пред доделувањето на британските награди во 2000 година Мик Клуцински,извршен директор на Бритс од 1995 година, кој придонел со преминот од поразот на Флитвуд / Фокс од поразот до постигнувањето на денешното ниво на церемонијата, починал. Настанот се одржал во негова чест. ===Вик Ривс и Шерон Озборн ( 2008 година)=== Откако [[Вик Ривс]] заборавил која анаграда ја доделувал [[Шерон Озборн]] се обидувала да му го земе микрофонот, инсистирајќи дека тој е пијан и го нарекла „ кучкин син “. Таа продолжила да најавува сама. Следниот ден било објавено дека Ривс не бил под дејство на алкохол и дека бил повреден од однесувањето на Озборн. Оттогаш инцидентот му се припишува на дефект на апаратот што го прикажува текстот на водителот пред камерите, невидлив за гледачите, но Ривс во своја одбрана вели дека тој се обидувал да прочита бидејќи Озборн го туркала. ===Расел Бренд ( 2007 година)=== Комичарот [[Расел Бренд]] предизвикал расправа за време на доделувањето на наградите во 2007 година, кажувајќи неколку досетки поврзани со Роби Вилијамс дека посетувал центар за рехабилитација за зависност од дроги, за расфрлањето на кралицата и кобниот пријателски инцидент со оган во кој бил убиен британски војник од вооружените американски сили во Ирак. Независната телевизија 1 добила околу 300 повици за поплаки на гледачите. Тој повторно се обидел да поттикне расправа наредната година на видео музичките награди 2008 година. ===Гери Халивел наспроти Спајс Грлс ( 2000 година )=== Групата [[Спајс Грлс]] биле номинирани за наградата значаен придонес на британските награди во 2009 година, за да се одбележи нивното учество на музичката сцена во последните десет години. Имало многу шпекулации пред и за време на настанот дали поранешната Џинџер Спајсица, Гери Халивел би ја прифатила наградата заедно со останатите четири членови на групата.Ноќта Халивел одбила да му се придружи на поранешниот бенд и наместо тоа таа наредниот ден обезбедила насловна страница со изведба на нејзиниот хит број 1 „Bug it Up“ расчекорувајќи се на шипка со дебели натечени нозе. ===Рони Вуд и Брендон Блок (2000 година)=== Пријателите на [[Брендон Блок]] му кажале дека тој бил добитник на награда и бил повикан на сцената да си ја земе.Бидејќи тој бил пијан му поверувал, зачекорил на сцената одејќи до занесениот гитарист на [[Ролинг Стоунс]] ,[[Рони Вуд]], и глумицата [[Тора Бирч]], кои требало да ја најават наградата за најдобар албум со тонски записи. Откако обезбедувањето го отстраниле Брендон од сцената,Вуд почнал да кара. Почнале да се навредуваат меѓусебно и се слушале од микрофонот на сцената, со што предизвикале тврдења дека целиот настан можеби бил наместен.Потоа Вуд му ја истурил пијачката на Блок влице и Блок бил отстранет од настанот.Подоцна , Блок тврдел дека му се извинил на Вуд за неговото однесување а Вуд му го отфрлил извинувањето. ===Роби Вилијамс и Лиан Галагер (2000 година)=== По напуштањето на групата [[Таke That]], [[Роби Вилијамс]] почнал да се дружи со браќата Галагер од бендот Оазис на [[фестивалот Глестонбјури]].Но тоа пријателство не траело долго. Двете страни се навредувале по медиумите со [[Ноел Галагер]] кој го нарекувал Роби како „дебел играч од групата Take That“. Со освојувањето на наградите за најдобар сингл во Британија и најдобар видео запис за песната „She is the one“ (неговиот менаџер го советувал со намера да ја зголемат продажбата) да го предизвика Лиам Галагер на телевизиски двобој велејќи му : „ Дали сите би сакале да ме гледаат кај што се карам Лиам? Дали би платил да дојдеш и да гледаш? Лиам, илјадарка од твоите пари и илјадарка од моите пари? Ќе влезиме во борбениот круг ќе имаме борба и сето тоа ти ќе можеш да го гледаш на телевизија, што мислиш? Лиам Галагер тогаш не бил во државата. ===Беле и Себастијан (1999 година)==== Во 1999 година, [[бендот Беле и Себастијан]] биле номинирани за најдобри британски почетници и покрај тоа што имале издадено три албуми пред доделувањето на наградите во 1999 година.Спонзори на настанот биле [[Радио Еден]] и слушателите можеле да гласаат по електронски пат.Тогаш, групата Степс била најдобриот поп бенд во Британија и исто така биле номинирани. Но наградата ја добил бендот Беле и Себастијан. Во саботата, по доделувањето на наградите,во медиумите излегла приказна во која се тврдело дека гласовите биле местени во нивна корист, охрабрувајќи ги студентите од два универзитети да гласаат по електронски пат. Меѓутоа , обожавателите се бунеле дека бендот имал поддршка од студентите затоа што Изабел Кемпбел била на еден од тие универзитети, а наградата требало да им биде дадена за уметнички заслуги а не за популарност или продажба на мусичките дискови. ===Чумбавамба и Џон Прескот (1998 година)=== Во 1998 година,[[Данберт Нобакон]] член на политичкиот активен бенд Чумбавамба истурил кофа со ладна вода врз водачот на [[Лабуристичката партија]] [[Џон Прескот]].И покрај извинувањата во име на бендот ,Чумбавамба не се покаиле изјаснувајќи се:„ Ако Џон Прескот имал храброст да се појави на настан како што се британските награди со неуспешен обид да направи Лабоуристите да изгледаат смирено,тогаш заслужува сите да фрламе по него. ===Мелани Си и Лиам Галагер (1997 година)=== Пред одржувањето на церемонијата во 1997 година, Лиам Галагер изјавил во британските медиуми дека не сака да присуствува на доделувањето на наградите бидејќи ако налета на групата Спајс Грлс,тој ќе му удри шлаканица. Како одговор на ова , во говорот кога ја земале наградата за најдобар видео запис во Британија ,[[Мелани Си]] го предизвикала Галагер велејќи: „Дојди и удриме ако си доволно јак“. ===Фустанот на Гери Халивел (1997 година)=== Џинџер спајсицата , [[Гери Халивел]], носела мини фустан отсликан со знамето на Британија.Обединетото Кралство било зафатено од манијата на Спајсиците и исто така ја зафатиле и Америка, достигнувајќи прво место со нивниот прв сингл и албум .Достигнале слава невидена за поп група во Британија од времето на Битлси а Гери Халивел , незамислива за студените Британци, владеела со духот на времето и станала позната пинап девојка. Халивел планирала да носи црн фустан но сметала дека нема да изгледа привлечно така што на предната страна сестра и сошила знаме , а на задната страна знакот за мир за никој да не биде навреден . Фустанот го носела за време на изведбата на песната „ [[Who do you think you are“]]. Подоцна таа го продала фустанот на лицитација за добротворни цели ,а го купил кафичот Хард Рок во Лас Вегас за 41.320£. Со тоа Халиел го постигнала светскиот рекордот за најскапо продадено парче облека. Со оваа изведба групата ја добила наградата за најзапаметена изведба за 30 години на Британските награди во 2010 година. ===Мајкл Џексон и Јарвиш Кокер (1996 година)=== Во 1996 година,[[Мајкл Џексон]] бил добитник на наградата за уметник на генерацијата . На церемонијата тој ја изведувал песната [[„Earth Song“]] опколен со деца , кулминирајќи на сцената со изведбата како ‘ исус како фигура’. Јарвиш Кокер ,од [[бендот Палп]], се качил на сцената, за што тој подоцна се изјаснил дека тоа било во знак на протест за тој дел од изведбата. Кокер истрчал на сцената , со подигната кошула покажувајќи го задникот (облечен) кон Џексон. Потоа Кокер бил испрашуван од полицијата под сомнение дека три од децата, кои тогаш биле на сцената, биле повредени. Меѓутоа немало судска постапка за кривчно дело. ===Групата КЛФ (1992 година)=== Во 1992 година , бендот (заедно со Симпли Ред) ја делеле наградата за најдобра група во Британија и биле резервирани да го отворат настанот. Со цел да го загреат настанот дуото соработувале со бендот „ Extreme Noise Terror“ за да ја изведат песната [[„3 а.m“]]со што го предизвикале [[диригентот Сер Џорџ Солти]] да го напушти настанот со големо разочарувње. Настанот завршил со пукањето на Бил Драмонд со празен пиштол кон публиката и тогаш новинарот Скот Пиринг изјавил : „ Дами и Господа , групата КЛФ го напушта музичкиот бизнис “. ===Сем Фокс и Мик Флитвуд (1989 година)=== Во 1989 година,церемонијата се пренесувала во живо а водители биле [[Мик Флитвуд]] и [[Саманта Фокс]].Неискуството на домаќините и слабата подготовка придонеле настанот да биде лошо организиран.Домаќините го мешале редот на зборување а претходно снимената порака на Мајкл Џексон никогаш не била прикажана и неколку ѕвезди подоцна пристигнале на сцената како [[Бој Џорџ.]] Шоуто на Саманта фокс и Мик Флитвуд докажано било најкатастрофално со што го оживеало интересот на британската јавност. ===Банарама (1988 година)=== Во 1988 година групата имала изведба на песната „ [[Love In The First Degree]]“ во придружба на четиринаесет полуоблечени мажи. {| class="wikitable" |- ! Британски изведувачи|| Број на награди |- |[[Роби Вилијамс]] (3 со [[Take That|Тејк Дет]])|| style="text-align:center;" | 16 |- |[[Ени Ленокс]] (2 со [[Eurythmics|Еуромикс]])|| style="text-align:center;" | 10 |- |[[Take That|Тејк Дет]]|| style="text-align:center;" | 7 |- |[[Оазис (бенд)|Оазис]] || style="text-align:center;" rowspan="2"| 6 |- |[[Coldplay|Колдплеј]] |- |[[Спајс Грлс]]|| style="text-align:center;" rowspan="5"| 5 |- |[[Арктик Монкис]] |- |[[Фил Колинс]] |- |[[Џорџ Мајкл]] (3 со [[Wham!|Вфам!]]) |- |[[Фреди Меркјури]] (3 со [[Queen|Квин]]) (2 постмртни) |- |[[Елтон Џон]] || style="text-align:center;" rowspan="6"| 4 |- |[[Битлси]] |- |[[Блур (бенд)|Блур]] |- |[[Дајдо]] |- |[[Меник Стрит Причрс]] |- |[[Пол Велер]] |} {| class="wikitable" |- ! Меѓународни изведувачи || Број на награди |- |[[U2]]|| style="text-align:center;"| 7 |- |[[Мајкл Џексон]]|| style="text-align:center;"| 6 |- |[[Принс|Принц]]|| style="text-align:center;" | 5 |- |[[Бјорк]] || style="text-align:center;" rowspan="2"| 4 |- |[[Еминем]] |- |[[R.E.M.|Р.Е.М]]|| rowspan="5" style="text-align:center;" | 3 |- |[[Сизор систер]] |- |[[Лејди Гага]] |- |[[Кајли Миног]] |} [[Категорија:Награди:Музика]] [[Категорија:Британска музика]] 01w5eo8lev32y4avi2ivvhhfzgr3r8r Базилика Свети Павле надвор од ѕидините 0 753208 5599427 5067556 2026-07-23T18:56:55Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:Roma_San_Paolo_fuori_le_mura_BW_1.JPG]] со [[File:Roma_San_Paolo_fuori_le_mura_BW_2021-09-29_14-02-11_v2.jpg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]:). 5599427 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Верски објект | building_name=Базилика Свети Павле надвор од ѕидините | image=Roma San Paolo fuori le mura BW 2021-09-29 14-02-11 v2.jpg | caption= Фасадата на базиликата Свети Павле надвор од ѕидините | location= [[Rome]] | geo = {{coord|41|51|31|N|12|28|38|E|region:IT_type:landmark|display=inline,title}} | religious_affiliation=[[Римокатоличка црква]] | rite= | province= | district= | consecration_year= 4 век | status=[[Major basilica]] | leadership= [[Франческо Монтериси]] | website= [http://www.vatican.va/various/basiliche/san_paolo/index_en.html Официјално мрежно место] | architect= | architecture_type= [[Црква]] | architecture_style= | facade_direction= [[WbN]] | year started= 4 век | groundbreaking= 4 век | year_completed= 1823 | construction_cost= | capacity= | length= {{convert|150|m|ft}} | width={{convert|80|m|ft}} | width_nave={{convert|30|m|ft}} | height_max={{convert|73|m|ft}} | materials= }} '''Базиликата Свети Павле надвор од ѕидините''' (италијански: Basilica Papale di San Paolo fuori le Mura) е една од четирите патријархални римски базилики, заедно со уште [[Црква Свети Јован Латерански|Свети Јован Латерански]], [[Базилика Свети Петар|Свети Петар]] и [[Базилика Голема Богородица (Рим)|базиликата „Голема Богородица“]]. Самата базилика се наоѓа во градот [[Рим]], [[Италија]], надвор од границите на [[Аурелиски ѕидини|Аурелиските ѕидини]], од каде и доаѓа називот надвор од ѕидините. И покрај тоа што базиликата се наоѓа надвор од границите на Ватикан, сепак според Латеранскиот договор, базиликата поседува посебен екстериторијален статус во сопственост на [[Света престолнина|Светата престолнина]]. Изградбата на базиликата започнала во времето на [[Константин Велики]], на местото на гробот на [[Свети Павле]]. Подоцна, на местото на истата базилика во [[386]] година била изградена поголема базилика. Според мозаикот во базиликата, [[Теодосиј I]] ја започнал нејзината изградба, [[Хонориј]] ја завршил, а во времето на [[папа Лав I]] била реновирена и обновена. Во времето кога била изградена, христијанскиот објект бил поголем од базиликата Свети Петар, како и позначаен во римокатоличкиот свет. Во [[1823]] година објектот бил зафатен од голем пожар, а во [[1845]] година, истата била обновена. ==Надворешни врски== *[http://www.vatican.va/various/basiliche/san_paolo/index_en.html The Papal Basilica St Paul Outside-the-Walls], official site. *{{CathEncy|wstitle=St. Paul-without-the-Walls}} *[http://romanchurches.wikia.com/wiki/San_Paolo_fuori_le_Mura Wiki Churches of Rome: Basilica San Paolo fuori le Mura] *[http://news.nationalgeographic.com/news/2006/12/061211-saint-paul.html St. Paul's Tomb Unearthed in Rome on National Geographic News], including a photograph of a side of the sarcophagus. *[http://www.30giorni.it/us/articolo.asp?id=19640 The tombs of the apostles: Saint Paul] {{Семарх|url=https://archive.today/20130108093230/http://www.30giorni.it/us/articolo.asp?id=19640 |date=2013-01-08 }} *[http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=e5ed8af6d6f90fbe564a710bcd18ae5f&result=12] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121021131337/http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=e5ed8af6d6f90fbe564a710bcd18ae5f&result=12 |date=2012-10-21 }} 3D Model of the church {{Римски знаменитости}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Павле надвор од ѕидините}} [[Категорија:Патријархални базилики]] [[Категорија:Светско наследство во Италија]] [[Категорија:Римокатолички цркви во Рим]] [[Категорија:Цркви од 4 век]] [[Категорија:Архитектура од 18 век]] [[Категорија:Храмови посветени на Свети Павле|Рим]] gb72ga88jnjwm0ljil60bcm5iyw8dc7 Cold (бенд) 0 754177 5599596 5499771 2026-07-24T06:49:14Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599596 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | Name = Cold | Img =Cold Live in Flint Michigan.jpg | Img_capt =Cold на настап | Img_size = | Landscape = | Background = group_or_band | Alias = | Image = [http://images.starpulse.com/Photos/Previews/Cold_band_umvd001.jpg] | Origin = [[Џексонвил (Флорида)|Џексонвил]], [[Флорида]], [[Соединети Американски Држави|САД]] | Genre = [[Пост-гранџ]]<br/>[[Алтернативен метал]]<br/>[[Хард-рок|Хард рок]] | Years_active = 1996&ndash;2006, 2009–present | Label = [[Geffen Records]] <small>(1996 &ndash; 2004)</small><br />[[Lava Records]] <small>(2004-2006)</small> SonicStar <small>(2009-2010)</small><br>[[Eleven Seven Music]]<small>(2010-сега)</small> | Associated_acts = [[Allele (бенд)|Allele]]<br>[[Darwin's Waiting Room]]<br>[[Evanescence]]<br>[[The Killer and the Star]]<br>[[Limp Bizkit]]<BR>[[Reveille]]<br>[[Sierra Swan]]<br>[[Smile Empty Soul]]<br>[[Staind]]<br>[[Weezer]] | URL = http://www.coldarmy.com/ | Current_members = [[Скутер Вард]]<br />[[Сем МекКендлс]]<br />[[Џереми Маршал]]<br>Зек Гилберт<br>Дру Молеур | Past_members = Мет Лугхран<br />[[Тери Балсамо]]<br />Џо Бенет<br>Еди Рендини<br />[[Кели Хајес (музичар)|Кели Хајес]]<br>Мајк Бут<br>Син Леј<br>Мајкл Харис }} '''Cold''' е американски [[пост-гранџ]] бенд, формиран во 1996 година во [[Џексонвил (Флорида)|Џексонвил]], [[Флорида]]. Со четири студиски албуми, Cold има продадено повеќе од милион копии.{{Citation needed|date=March 2010}} На 17 ноември, 2006, Вард изјавил на [[Myspace|MySpace]] дека групата решила да престане со својата работа. Во јули, 2008 година, било изјавено дека бендот повторно ќе се соедини за турнеја во почетокот на 2009. Нов студиски албум на бендот треба да излезе во 2011. ===Музички видеа=== *"Go Away" (1998) *"Give" (1998) *"Just Got Wicked" (2000) *"No One" (2001) *"End of the World" (2001) *"Bleed" (2001) *"Gone Away" (2002) *"Gone Away (WWE Верзија)" (2002) *"Stupid Girl" (2003) *"With My Mind" (2004) *"Happens All the Time" (2005) *"American Dream" (2011) ==Надворешни врски== * [http://www.coldarmy.com/ Официјална страница] * {{Allmusic|class=artist|id=p277205|label=Cold}} {{Нормативна контрола}} {{DEFAULTSORT:Cold}} [[Категорија:Музички групи]] [[Категорија:Американски пост-гранџ музички групи]] [[Категорија:Музички групи основани во 1986 година]] glnxjrxd67rym9rt3odhcz5pzgfclnr Евровизија 2012 0 756663 5599598 5375720 2026-07-24T06:52:14Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599598 wikitext text/x-wiki {{застарено}} {{внимание}} {{Infobox Eurovision | name = Eurovision Song Contest | year = 2012 | theme = ''''Запали го твојот оган!'''' | logo = Eurovision Song Contest 2012 logo.svg | semi1 = 22 мај 2012 | semi2 = 24 мај 2012 | final = 26 мај 2012 | presenters = Лејла Алиева,<br />Елдар Гасимов и<br />Наргиз Бирк-Петерсен<ref name="presenters">{{Наведена мрежна страница|title=Eldar, Nargiz, Leyla to host Eurovision 2012|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=51763&_t=eldar_nargiz_leyla_to_host_eurovision_2012|publisher=[[European Broadcasting Union]]|accessdate=15 July 2012|author=Jarmo Siim|date=16 April 2012}}</ref><ref name="presenters2">{{Наведена мрежна страница|title=Eurovision 2012 Hosts: Leyla, Nargiz, Eldar|url=http://www.oikotimes.com/eurovision/2012/04/16/eurovision-2012-hosts-announced-leyla-eldar/|publisher=Oikotimes.com|accessdate=15 July 2012|date=16 April 2012|archive-date=2012-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20120622104337/http://www.oikotimes.com/eurovision/2012/04/16/eurovision-2012-hosts-announced-leyla-eldar/|url-status=dead}}</ref> | director = Јан Ола Санд | winner = {{знаме|Sweden|y=2012}} [[Лорин (пејачка)|Лорин]], Еуфорија | vote = | host = {{знаме|Azerbaijan}} ИТВ | venue = Chrystal Hall, [[Баку]] | entries = 42 | debut = нема | return = {{знаме|Montenegro|y=2012}} | withdraw = {{знаме|Armenia|y=2012}} {{знаме|Poland|y=2012}} | null = | interval = | opening = | map = ESC 2012 Map.svg | col1 = #782167 | tag1 = Confirmed countries | col2 = #22b14c | tag2 = Confirmed participants that have selected their entrant and/or song | col3 = #FFC20E | tag3 = Countries that participated in the past but will not in 2012 | <!-- col2 = #22B14C | tag2 = Participating countries --> | <!-- col3 = #d40000 | tag3 = Countries that did not qualify for the final --> | <!-- col4 = #ffc20e | tag4 = Countries that have participated in the past but did not do so in 2011 --> }} [[File:Baku Crystal Hall.jpg|thumb|десно|Кристална сала – место каде се одржал настанот.]] '''Евровизија 2012''' беше 57. натпревар за ''Песна на [[Евровизија]]'' што се одржа во [[Баку]], [[Азербејџан]], по победата на [[Eldar&Nigar|Елдар Гасимов и Нигар Џамал]] со песната ''[[Running Scared]]''. [[Податотека:Baku Crystal Hall - 25 March 2012.JPG|300px|мини|Поглед кон Кристалната сала во Баку]] Двете полуфиналиња се одржаа на [[22 мај]] и [[24 мај]], додека главното финале на [[26 мај]].<ref name="eurovision">{{Наведена мрежна страница | url = http://www.eurovision.tv/page/news?id=35383&_t=the_organisers_of_the_eurovision_song_contest_whats_up | title = The organisers of the Eurovision Song Contest: what's up? | format = | work = | accessdate = 13 мај 2011}}</ref> 42 држави го потврдија учеството на изборот, со Црна Гора, која последен пат учествуваше во 2009, додека Полска и Ерменија се повлекоа од натпреварот. Некои хуманитарни групи протестираа против насилството кон нив, кога сакаа да упатат протест против владиниот режим во [[Азербејџан]]. Ерменија се откажа од безбедносни причини поради нерешениот конфликт околу Нагорно Карабах со Азербејџан. Дизајнот на натпреварот беше изграден под мотото "Запали го твојот оган" инспириран од прекарот "Земја на огнот", по што Азербејџан е познат. Телевоутингот се зголеми на 15 минути, користен меѓу натпреварот од 1998 до 2009, каде телефонските линии и смс пораките беа отворени од кога сите песни беа изведени. Гласовите на секоја држава беа одлучени по системот 50/50; и беа поделени меѓу телевоутинг и национално стручно жири. Ова издание на Евровизија беше победено од [[Лорин (пејачка)|Лорин]] од Шведска со песната Еуфорија, која беше напишана од Томас Џ:сон и Питер Бостром. "Еуфорија" доби вкупно 372 бода, ставајќи ја во прва позиција. Русија заврши втора, и Србија со [[Жељко Јоксимовиќ]] заврши на трето место. Следуваа домаќинот, Азербејџан со четвртото место. Албанија го доби најдобриот топ 5 резултат, завршувајќи на петтото место. Германија, Италија и Шпанија беа трите членки од "Големата Петорка" кои се рангираа во топ 10, завршувајќи на 8мо, 9то и 10то место.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=ENTERTAINMENT PARADISE: Swedish singer Loreen wins Eurovision Song Contest 2012!|url=http://www.beautymania.biz/2012/05/entertainment-paradise-swedish-singer.html|publisher=beautymania.biz|accessdate=15 July 2012|date=26 May 2012}}</ref> == Учесници на Евровизија 2012 == === Полуфиналисти === {| class="sortable wikitable" |- ! Држава ! Јазик ! Изведувач ! Песна ! Превод |- | {{знаме|Albania|y=2012}}<ref name="Albania1">{{Наведена мрежна страница|last=Sahiti|first=Gafurr|title=Albania: FiK 50 to span over 4 nights!|url=http://www.esctoday.com/news/read/17679|publisher=''ESCToday''|accessdate=2 October 2011|date=2011-10-02|archive-date=2011-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20111006042915/http://www.esctoday.com/news/read/17679|url-status=dead}}</ref> |албански |Рона Нишлиу |Suus |„Него" |- | {{знаме|Austria|y=2012}}<ref name="Austria1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nachrichten.at/nachrichten/kultur/art16,620990|title= Österreich beim ESC 2011/12|language=de|date=13 May 2011|accessdate=9 August 2011}}</ref> |германски (зборови на баварски дијалект) |Тракшитац |Woki Mit Deim Popo |„Ајде, мрдајго твоето Попо" |- | {{знаме|Belarus|y=2012}}<ref name="Belarus1">{{Наведена мрежна страница|last=Busa|first=Alexandru|title=Belarus: EuroFest to select 2012 representative|url=http://www.esctoday.com/news/read/17727|publisher=''Esctoday''|accessdate=17 October 2011|date=2011-10-17}}</ref> |англиски |Litesound |We are the heros |„Ние сме Хероите" |- | {{знаме|Belgium|y=2012}}<ref name="Belgium1">{{Наведена мрежна страница|url=http://eurovisionbelgium.blogspot.com/2011/05/vrt-minimale-invulling-verplichting-ebu.html|title=EurovisionBelgium: ‘VRT: 'Minimale invulling verplichting EBU voor Songfestival 2012'′ – eurovisionbelgium.blogspot.com|work=eurovisionbelgium.blogspot.com|language=nl|date=22 May 2011|accessdate=22 May 2011|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044647/http://eurovisionbelgium.blogspot.com/2011/05/vrt-minimale-invulling-verplichting-ebu.html|url-status=dead}}</ref> |англиски |Ирис |Would you |„Дали Ти" |- | {{знаме|Bosnia and Herzegovina|y=2012}}<ref name="BosniaandHerzegovina1">{{Наведена мрежна страница|first=Sinjay|last=Jiandani|title=B&H: BHRT confirm participation in Baku!|url=http://www.esctoday.com/news/read/17943|work=ESCToday|date=9 December 2011|accessdate=9 December 2011}}</ref> |српски |Маја Сар |Korake ti znam |„Чекорите ти ги знам" |- | {{знаме|Bulgaria|y=2012}}<ref name=Bulgaria1>{{Наведена мрежна страница|first=Alexandru|last=Busa|title=Bulgaria : BNT calls for songs|url=http://www.esctoday.com/news/read/17604|work=ESCToday|date=25 August 2011|accessdate=25 August 2011|archive-date=2011-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20110922233327/http://www.esctoday.com/news/read/17604|url-status=dead}}</ref> |бугарски (со зборови на англиски, арапски, италијански, француски, шпански, српски | [[Софи Маринова]] | Love Unlimited |„Неогранична Љубов" |- | {{знаме|Croatia|y=2012}}<ref name=Croatia1>{{Наведена мрежна страница|last=Hondal|first=Victor|title=Croatia: Dora 2012 to undergo big changes|url=http://www.esctoday.com/news/read/17864|publisher=''ESCToday''|accessdate=21 November 2011|date=21 November 2011}}</ref> |хрватски | Нина Бадриќ | Небо |„Небо" |- | {{знаме|Cyprus|y=2012}}<ref name="Cyprus1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=37563&_t=ivi_adamou_for_cyprus_in_2012|title=Ivi Adamou for Cyprus in 2012?|work=Eurovision.tv|publisher=[[European Broadcasting Union|EBU]]|date=4 August 2011|accessdate=4 August 2011}}</ref> |англиски | Иви Адамоу | La la Love |„Љ љ Љубов" |- | {{знаме|Denmark|y=2012}}<ref name="Denmark1">{{Наведена мрежна страница|title=Danmark er med i 2012|url=http://www.esconnet.dk/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=406:danmark-er-med-i-2012&catid=1:latest-news&Itemid=78|work=esconnet.dk|date=15 May 2011|accessdate=16 May 2011|archive-date=2012-09-09|archive-url=https://www.webcitation.org/6AXhFRKzK?url=http://www.esconnet.dk/site/|url-status=dead}}</ref> | англиски | Солуна Самеи | Should've know better |„Требаше да се знаеме подобро" |- | {{знаме|Estonia|y=2012}}<ref name="Estonia1">{{Наведена мрежна страница|url=http://ohtuleht.ee/426893|title=Heidy Purga: "Ärge otsige draamat! Eestil läks ju väga hästi!"|work=ohtuleht.ee|language=et|date=15 May 2011|accessdate=9 August 2011}}</ref> | естонски | От Лепланд | Kuula |„Слушај" |- | {{знаме|Finland|y=2012}}<ref name="Finland1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.esctoday.com/news/read/17444|title=Finland: Selection format revamped|first=Alexandru|last=Busa|work=ESCToday|date=16 May 2011|accessdate=9 August 2011|archive-date=2011-05-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110519134130/http://www.esctoday.com/news/read/17444|url-status=dead}}</ref> | шведски | Пернила Карлсон | När Jag Blundar |„Сини очи" |- | {{знаме|Georgia|y=2012}}<ref name="Georgia1">{{Наведена мрежна страница|first=Sinjay|last=Jiandani|title=Georgia: GPB confirms particiation in Baku!|url=http://www.esctoday.com/news/read/17942|work=ESCToday|date=9 December 2011|accessdate=9 December 2011}}</ref> | англиски | Анри Јокадѕе | I'm a Joker |„Јас сум Џокер" |- | {{знаме|Greece|y=2012}}<ref>{{Наведена мрежна страница|last=Toronidis|first=Theofilos|title=Greece: ERT begins preparations|url=http://escdaily.com/articles/26111|work=ESCDaily|date=17 November 2011|accessdate=17 November 2011|archive-date=2011-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20111220025817/http://escdaily.com/articles/26111|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.star.gr/media/118235/|title=Σήριαλ τέλος: στην Eurovision και το 2012 η Ελλάδα|date=25 November 2011|publisher=[[Star Channel]]|language=el|accessdate=25 November 2011|archive-date=2011-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20111126221500/http://www.star.gr/media/118235/|url-status=dead}}</ref> |англиски | Елефтериа Елефтериу | Afrodisiac |„Афродизиачно" |- |{{знаме|Hungary|y=2012}}<ref name=Hungary1>{{Наведена мрежна страница|last=Hondal|first=Victor|title=Hungary: MTV calls for songs|url=http://www.esctoday.com/news/read/17903|publisher=''ESCToday''|accessdate=1 December 2011|date=2011-12-01|archive-date=2012-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20120502201622/http://www.esctoday.com/news/read/17903|url-status=dead}}</ref> |англиски | Компакт Диско | Sound of our Hearts |„Мелодија од нашите срца" |- | {{знаме|Iceland|y=2012}}<ref name="Iceland1">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.esctoday.com/news/read/17643 |title=Iceland: Söngvakeppni Sjónvarpsins 2012 underway| last=Hondal|first=Victor|publisher=ESCToday|date=8 September 2011|accessdate=8 September 2011}}</ref> |англиски |Грета Саломе и Џонси | Never Forget |„Никој пат заборавање" |- | {{знаме|Ireland|y=2012}}<ref name="Ireland1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.esctoday.com/news/read/17782|title=Ireland: RTÉ to repeat 2011 selection formula|last=Hondal|first=Victor|publisher=ESCToday|date=2 November 2011|accessdate=2 November 2011|archive-date=2011-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20111104170746/http://www.esctoday.com/news/read/17782|url-status=dead}}</ref> | англиски | Џедуард | Waterline |„Линија од вода" |- | {{знаме|Israel|y=2012}}<ref name="israel1">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.esctoday.com/news/read/17578 |title=Israel: 'IBA decided to participate in 2012'| last=Barak|first=Itamar |publisher=ESCToday|date=7 August 2011|accessdate=7 August 2011}}</ref> |англиски, еврејски |Изабо |Time |„Време" |- | {{знаме|Latvia|y=2012}}<ref name="latvia1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.esctoday.com/news/read/17612|title=Latvia: 'National final on February 18th'|last=Hondal|first=Victor|publisher=ESCToday|date=29 August 2011|accessdate=29 August 2011|archive-date=2011-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118211340/http://www.esctoday.com/news/read/17612|url-status=dead}}</ref> |англиски |Анмари |Beautiful Song |„Прекрасна песна" |- | {{знаме|Lithuania|y=2012}}<ref name=lithuania1>{{Наведена мрежна страница|last=Giles|first=Luke|title=Baku 2012: Lithuania confirm participation|url=http://escdaily.com/articles/20601|publisher=''ESCDaily''|accessdate=9 September 2011|date=9 September 2011|archive-date=2012-07-31|archive-url=https://www.webcitation.org/69YWn6uzT?url=http://www.escdaily.com/lithuania-confirm-participation/|url-status=dead}}</ref> |англиски | Дону Монтел | Love is Blind |„Љубовта е Невидлива" |- | {{знаме|Malta|y=2012}}<ref name="malta1">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.esctoday.com/news/read/17610|title=Malta confirms Eurovision participation for Baku| last=Busa|first=Alexandru |publisher=ESCToday|date=27 August 2011|accessdate=27 August 2011}}</ref> | англиски | Курт Калеја | This is the Night |„Ова е Ноќта" |- | {{знаме|Macedonia|y=2012}}<ref name=Macedonia1>{{Наведена мрежна страница|last=Busa|first=Alexandru|url=http://www.esctoday.com/news/read/17848|title=Kaliopi to represent F.Y.R. Macedonia|work=ESCToday.com|publisher=ESCToday|accessdate=19 November 2011|date=19 November 2011}}</ref> | македонски | [[Калиопи]] | [[Црно и бело|Crno i Belo (Црно и Бело)]] | |- | {{знаме|Moldova|y=2012}}<ref name="moldova1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.esctoday.com/news/read/17682|title=Moldova : Interview with EL Radu|last=Busa|first=Alexandru|publisher=ESCToday|date=2 October 2011|accessdate=2 October 2011|archive-date=2011-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20111106062023/http://www.esctoday.com/news/read/17682|url-status=dead}}</ref> |англиски | Паша Парфени | Lăutar |„Виолинист" |- | {{знаме|Montenegro|y=2012}} | англиски (зборови на германски и српски) | Рамбо Амадеус | Еуро Невро | |- | {{знаме|Netherlands|y=2012}}<ref name="Netherlands1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.shownieuws.tv/showflits/tros-gaat-door-met-songfestival|title=TROS gaat door met Songfestival - Shownieuws.tv|work=shownieuws.tv|publisher=SBS Broadcasting|language=nl|date=13 May 2011|accessdate=9 August 2011|archive-date=2012-07-31|archive-url=https://www.webcitation.org/69YWT50Ap?url=http://www.shownieuws.tv/video/tros-gaat-door-met-songfestival/|url-status=dead}}</ref> |англиски | Јоан Франка | You and Me |„Ти и Јас" |- | {{знаме|Norway|y=2012}}<ref name="Norway">{{Наведена мрежна страница|title=MGP 2012 er i gang: Vil du overta etter disse?|url=http://nrk.no/programmer/tv/melodi_grand_prix/1.7684766|accessdate=29 June 2011|first=Hege Bakken|last=Riise|work=nrk.no|date=29 June 2011}}</ref> |англиски | Тојии | Stay |„Стој" |- | {{знаме|Portugal|y=2012}}<ref name=Portugal>{{Наведена мрежна страница|last=Evora|first=Nelson|url=http://www.oikotimes.com/eurovision/2011/11/25/portugal-decides-on-march-10/|title=Portugal decides on March 10|work=Oikotimes|publisher=Oikotimes International|accessdate=25 November 2011|date=25 November 2011|archive-date=2011-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20111129032047/http://www.oikotimes.com/eurovision/2011/11/25/portugal-decides-on-march-10/|url-status=dead}}</ref> | португалски | Филипа Соуза | Vida Minha |„Мој Живот" |- | {{знаме|Romania|y=2012}}<ref>{{Наведена мрежна страница|last=Hajiyev|first=T.|title=Minister: Development of cultural relations between Azerbaijan and Romania important|url=http://en.trend.az/news/society/1911715.html|work=Trend|publisher=Trend News Agency|accessdate=9 August 2011|date=29 July 2011|archive-date=2011-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20110807024629/http://en.trend.az/news/society/1911715.html|url-status=dead}}</ref> |шпански |Мандинга | Zaleilah | |- | {{знаме|San Marino|y=2012}}<ref>{{Наведена мрежна страница|title=San Marino most likely to be in Baku!|url=http://www.esctoday.com/news/read/17960|publisher=EscToday.com|accessdate=13 December 2011|date=13 December 2010|archive-date=2012-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20120109194822/http://esctoday.com/news/read/17960|url-status=dead}}</ref> | англиски | Валентина Монета | The Social Network Song (Oh Oh-Uh-Oh Oh |„Песната на социјалните мрежи (О О-У-О О)" |- | {{знаме|Serbia|y=2012}}<ref>{{Наведена мрежна страница|last=Pozzi|first=Renee|title=RTS Confirms participation in 2012; Nina to appear on Misija Evrovisija|url=http://www.escdaily.com/articles/24359|publisher=ESCDaily|accessdate=19 October 2011|date=19 October 2011|archive-date=2012-08-10|archive-url=https://www.webcitation.org/69pBfpVVX?url=http://www.escdaily.com/serbia-rts-confirms-participation-in-2012-nina-to-appear-on-misija-evrovizija/|url-status=dead}}</ref> |српски | [[Жељко Јоксимовиќ]] | Nije Ljubav Stvar |„Љубовта не е Ствар" |- | {{знаме|Slovenia|y=2012}}<ref name="Slovenia1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=36983|title=Slovenia embarks on a Eurovision Mission|first=Victor|last=Escudero|work=Eurovision.tv|publisher=[[European Broadcasting Union|EBU]]|date=27 June 2011|accessdate=9 August 2011}}</ref> |словенечки |Ева Бото |Verjamem |„Верувам" |- | {{знаме|Sweden|y=2012}}<ref name="Sweden1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.aftonbladet.se/nojesbladet/melodifestivalen2011/article13112260.ab|title=Han får ta över Björkmans jobb|work=Aftonbladet|language=sv|date=1 June 2011|accessdate=7 June 2011}}</ref> |англиски |[[Лорин (пејачка)|Лорин]] |Euphoria |„Еуфорија" |- | {{знаме|Switzerland|y=2012}}<ref name="Switzerland1">{{Наведена мрежна страница|last=G|first=Luke|title=Switzerland: Selection format for 2012 already known|url=http://escdaily.com/articles/18759|work=ESCDaily.com|accessdate=12 May 2011|date=11 May 2011|archive-date=2011-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514194519/http://escdaily.com/articles/18759}}</ref> | англиски | Синплус | Unbreakable | „Нескршлив“ |- | {{знаме|Turkey|y=2012}}<ref name="Turkey1">{{Наведена мрежна страница|last=Hondal|first=Victor|title=Turkey: Have your say on the ideal Turkish representative|url=http://www.esctoday.com/news/read/17666|work=Esctoday|accessdate=22 September 2011|date=22 September 2011|archive-date=2011-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110924030918/http://www.esctoday.com/news/read/17666|url-status=dead}}</ref> |англиски |Кан Бономо | Love me Back |„Сакајме Пак" |- | {{знаме|Ukraine|y=2012}}<ref name="Ukraine1">{{Наведена мрежна страница|last=Busa|first=Alexandru|title=Ukraine: Kyiv plans Eurovision 2012 participation|url=http://www.esctoday.com/news/read/17600|work=ESCToday|accessdate=23 August 2011|date=23 August 2011}}</ref> |англиски |Гаитана |Be My Guest |Биду мој гостин |- |} === Финалисти === {| class="sortable wikitable" |- ! Држава ! Јазик ! Изведувач ! Песна ! Превод |- | {{знаме|Azerbaijan|y=2012}}<ref>{{наведени вести|title=Azerbaijan: 119 hopefuls for national selection|url=http://www.esctoday.com/news/read/17753|accessdate=26 October 2011|newspaper=ESCTODAY|date=26 October 2011}}</ref> (домаќин) | англиски | Сабина Бабајева | When the Music Dies |„Кога Музиката Умира" |- | {{знаме|France|y=2012}}<ref name=France1>{{Наведена мрежна страница|last=Dufaut|first=Dominique|title=France to choose internally for Eurovision 2012|url=http://www.esctoday.com/news/read/17845|publisher=ESCToday|accessdate=19 November 2011|date=19 November 2011}}</ref> | англиски, француски | Ангун | Echo (You & I) |„Ехо (Ти и Јас)" |- | {{знаме|Germany|y=2012}}<ref name="GermanyandIreland1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.quotenmeter.de/cms/?p1=n&p2=49450&p3|title=Auch 2012: ARD und Raab suchen «ESC»-Kandidat|work=Quotenmeter.de|language=de|date=6 May 2011|accessdate=9 August 2011}}</ref> | англиски | Роман Лоб | Standing Still |„Стоејќи" |- | {{знаме|Italy|y=2012}}<ref name="Italy1">{{Наведена мрежна страница|url=http://escdaily.com/articles/27518|title=RAI set to continue participation in Baku|publisher=ESCDaily.com|date=5 December 2011|access-date=5 December 2011|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430225116/http://www.escdaily.com/italy-rai-set-to-continue-participation-in-baku/|url-status=dead}}</ref><ref name="Italy2">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.esctoday.com/news/read/17922|title=Italy most likely to be in Baku!|publisher=ESCToday.com|first=Sanjay|last=Jiandani|date=5 December 2011|access-date=5 December 2011}}</ref><ref name="Italy3">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurofestival.ws/2011/12/05/eurovision-song-contest-2012-litalia-a-baku-ci-sara/|title=Eurovision Song Contest 2012: l’Italia a Baku ci sarà|publisher=Eurovision News|language=it|date=5 December 2011|access-date=5 December 2011|archive-date=2012-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120118003024/http://www.eurofestival.ws/2011/12/05/eurovision-song-contest-2012-litalia-a-baku-ci-sara/|url-status=dead}}</ref> | англиски, италијански | Нина Ѕили | L'Amore è Femmina (Out of Love) |„Љубовта е Жена (Надвор од Љубовта)" |- | {{знаме|Spain|y=2012}}<ref name="Spain1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=37683&_t=flamenco_singer_offers_his_talent_to_spanish_television|title=Flamenco singer offers his talent to Spanish Television|work=Eurovision.tv|publisher=[[European Broadcasting Union|EBU]]|date=14 August 2011|accessdate=15 August 2011}}</ref> | шпански | Пастора Солер | Quedate Conmigo |„Стој со Мене" |- | {{знаме|United Kingdom|y=2012}}<ref name="United Kingdom">{{наведени вести|title=EUROVISION: CHARLOTTE CHURCH ON BEEB’S HIT LIST|url=http://www.dailystar.co.uk/posts/view/192555/Eurovision-Charlotte-Church-on-Beeb-s-hit-list/|newspaper=[[Daily Star (United Kingdom)|Daily Star]]|accessdate=24 August 2011|date=25 May 2011|archive-date=2012-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121001191429/http://www.dailystar.co.uk/posts/view/192555/Eurovision-Charlotte-Church-on-Beeb-s-hit-list/|url-status=dead}}</ref> | англиски | Енгелберт Хампердинк | Love will Set You Free |„Љубовта ќе те ослободи" |- |} == Можно повторно учество == * {{знаме|Morocco}} == Можно повторно учество == * {{знаме|Armenia}} * {{знаме|Poland}} * {{знаме|Slovakia}} == Изведувачи кои настапуваат повеќе од еднаш == {| class="wikitable" |- ! Изведувач ! Држава ! Преходно учество (а) |- | [[Калиопи]] | {{знаме|Macedonia}} | Евровизија 1996 (пред-квалификација) |- | [[Жељко Јоксимовиќ]] | {{знаме|Serbia}} | [[Евровизија 2004]] (за {{знаме|Serbia and Montenegro}}) |- |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.eurovision.tv Официјално мрежно место] {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Азербејџанска музика]] [[Категорија:Култура на Баку]] [[Категорија:Музиката во 2012 година]] nz1q1rto9az9n3opm48f7mmakmr3ybi Прасето Гицко 0 758031 5599616 5188460 2026-07-24T08:18:56Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599616 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | name = Прасето Гицко | image = [[File:Marcha del orgullo LGBTI+ en Lima 2022 9.jpg|200px|Прасето Гицко.]] | caption = Прасето Гицко | first = ''[[Немам капа]]'' (2 март, 1935) | creator = [[Фриз Фреленг]] <br />[[Боб Клампет]] | gender = машко | voice = [[Joe Dougherty]] (1935-1937) <br /> [[Mel Blanc]] (1937-1989) <br /> [[Bob Bergen]] (1990-present)<br />[[Noel Blanc]] (Tiny Toon Adventures) <br /> [[Billy West]] (My Generation G...G...G... Gap, Daffy Contractor) <br /> | species = [[прасе]] | family = | spouse = [[Петунија Пиг]] | children =Присила Пиг | relatives = | phrase = "Т-т-т-т-т-... Тоа е сè народе!" }} '''Прасето Гицко''' е измислен цртан лик од страна на филмското студио [[“Варнер Брос”]]. Тој е првиот лик кој е создаден од студиото. Аниматорите (особено [[Боб Клампет]]) создадоа цртан филм со малото дебело прасе кој доби позитивна критика. Дури и кога беше заменет со други ликови тој остана популарен меѓу публиката. Режисерите на филмското студио [[“Варнер Брос”]] му доделуваа подредени улоги, како и улоги од секојдневниот живот. Тој е познат по неговата реченица “Т-т-тоа е се народе!”. Овој слоган исто така е употребуван од Бошко, Бади и Бинс на крајот од секој цртан филм на [[“Луни Тјунс”]], за разлика од [[“Мери Мелодис”]] кои го користеа слоганот “Догледање” (кога [[Душко Долгоушко]] го најавува крајот на цртаниот филм тој едноставно вели:” И тоа е крајот!”) Неговата најпрепознатлива особина е пелтечењето кое тоа понекогаш го компензира со замена на зборови; На крајот на многу цртани прасето ненадејно излегува од внатрешноста на голем тапан и неговата завршна реченица “Тоа е се народе!” станува “Т-т-т-т-т –тоа е се народе”. Прасето се појавува во 152 цртани филмови во Златната ера на модерната [[анимација]] во [[Америка]]. ==Почетните филмови== Ликот е дизајниран од аниматорот [[Боб Клампет]] и за првпат беше претставен во цртаниот филм “Немам капа”(анг. “I haven’t got a hat”) за првпат пуштен на 2 март 1935 во режија на [[Фриз Фреленг]]. Директорот на фимското студио [[Леон Шлезингер]] му даде предлог на Фреленг да направи цртана верзија на популарниот филм “Нашата Дружина”. Малото дебело прасе кое пелтечи имаше мала улога во филмот, и набргу стана популарно. Името на прасенцето е идеја на Фреленг која ја добил од двајца браќа кои му биле со-ученици и биле нарекувани “Прасе” и “Гицко”. [[Хју Харман]] и [[Рудолф Јусинг]] го напуштиле студиото во 1933, и со себе го зеле ликот на Бошко, заради што ,“Луни Тјунс” продолжи со емитување на цртните филмови во кои главна ѕвезда е Бади (клон на Бошко). Претставувањето на прасето Гицко го замени Бади и ги најави идните случувања. [[Текс Ејвери]] беше ангажиран во студиото во 1936, и во неговиот филм [[“Копачи на злато од ‘49”]] употребил многу ликови од филмот “Немам капа” иако ги прикажал во различни улоги. Гицко е трансформиран од мало срамежливо момче во дебел и возрасен човек. И покрај тоа што и понатаму имал споредна улога тој сè уште бил најсмешен. Режисерите сфатиле дека имаат нова ѕвезда во нивните раце. [[Џо Дагентри]] кој го позајмувал својот глас на Гицко имал проблеми со пелтечењето и трошоците на продукцијата многу се зголемила поради долготрјаното снимање кое одземало многу време. Сестраниот [[Мел Бланк]] го замени [[Џо Дагентри]] во 1937. Бланк го продолжил пелтечењето и го избалансирал за подобар комичен ефект (тешко изговарање на едноставни зборови а лесен изговор на посложени зборови ). “Гицков лов на патки” премиерно беше пуштен во 1937 и Бланк официјално стана трајниот глас на прасето сè до неговата смрт во 1989. Во подоцнежните интевјуа Бланк изјави дека сакал Гицковото пелтачење да звучи како вистинско гроктање на свиња. Моментално гласот на прасето го позајмува [[Боб Берген]]. ==Прасето на Клампет== Прасето Гицко се појави во многу филмови кон крајот на 30-тите. Режисерите не знаеле како треба Гицко да изгкеда па затоа секој од нив го претставувал различно. Во неколку цртани филмови тој е прикажан како дете со родители: татко Финеас(“млеко и пари”,” таткото на Гицко”, и” Гицко и колачињата”) и неговата мајка(“Целиот во дим” и “Агенцијата на Гицко”). [[Клампет]] ја дефинира конечната верзија на Гицко претставувајќи го како поубав, послаб, попаметен и со намалено пелтечење. Гицко е прикажан како невин патник, кој ги истражува убавините на светот и во универзумот на Клампет светот е навистина чудно место, што е најдобро прикажано во [[“Гицко во Вакиленд”]]- филм во кој Гицко е испратен во потрага во последната преживеана птица- [[Додо]]. Овој цртан филм е зачуван под заштита на националниот филмски регистар на [[Америка]] во 2000 година. Во 1970 година фо документарниот филм [[“Душко Долгоушко- Суперѕвезда”]], Клампет во својот коментар се жалеше дека неговата рана верзија на [[“Птицата Твити”]] мора да биде редизајнирана затоа што продуцентите сметале дека ”изгледа голо”.На тоа тој изјавил дека сите овие години Гицко никогаш не носел панталони, и никој на тоа не рекол ништо. ==Гицко како помошник== Славата на Гицко не траеше долго. Во 1937 Ејвери на Гицко му ја спротивстави црната патка која наскоро го доби името Паторот Дачо и стана најголемата студиска ѕвезда (додека не беше заменета со [[Душко Долгоушко]]). [[Фриз Фреленг]] овој настан го прикажал сатирично во цртаниот филм “Можеш да бидеш во филмовите” во 1940. Во филмот е прикажана [[Патор Дачо|Паторот Дачо]] којашто го убедува Гицко да даде отказ од студиото [[Варнер Брос]], и да си најде добро платена работа. Гицко од директорот на студиото [[Леон Шлезингер]] бара да го прекине договорот. По неговиот неуспешен обид да најде работа во реалниот свет, Гицко среќен повторно се враќа во студиото кое го создало неговиот лик. До ден денес Гицко останува верен помошник, а Паторот Дачо повеќе не била дел од комичното дуо. Гицко секогаш бил, и останал омилениот лик на Варнер Бросовите продуценти. Неговото нормално однесување и срамежливоста даваат одлична претстава за нормален човек, кој за ликови како Паторот Дачо претставуваат мета за нервирање. Гицко повеќе не беше главен лик, туку се појавува како помошник на главниот лик- а во повеќето цртани тоа беше Паторот Дачо. Гицко се појавува и во неколку цртани филмови заедно со [[Силвестер]] при крајот на 40-тите. Тој е прикажажан како сопственик на мачката, која секогаш го спасува од глувци, вонземјани и други опасности. ==Подоцнежните години== Во почетокот на 60-тите Гицко добил свои емисии на телевизија насловени како [[“Шоуто на прасето Гицко”]] (1964-1967) и [[“Прасето Гицко и пријателите”]](1971). И двете емисии биле составени од стари кинематографски цртани филмови. Друга таква колекција беше филмот од 1986 година [[“Прасето Гицко во Холивуд”]] кој беше прикажуван во училишните театри. Во анимираната серија од 90-тите [[“Авантурите на Тини Тјун”]], Гицко се појавува како ментор на прасето Хамилтон. Гицко исто така имаше кратко појавување во [[“Аниманијакс”]] и [[“Хистерија”]]. Во анимираната телевизиска серија „[[Бестрашниот Патор Дачо]]“ Гицко игра улога на млад вселенски кадет. Во 1991 студиото наиде на удар од страна на Националниот проект за поддршка на луѓе кои пелтечат, со седиште во [[Сан Франциско]]. Исто така и граѓанин на [[Њујорк]] поднел тужба против [[Варнер Брос]] изјавувајќи дека поради неговото пелтечење додека бил дете го добил подбивниот прекар Гицко. Од студиото барал да престанат да ги омаловажуваат децата кои пелтечат и да ги поддржат луѓето кои имаат проблеми со говорот. Студиото донираше 12 000 долари во Американската фондација за поддршка на луѓето кои пелтечат, меѓутоа притисокот од националната фондација, особено од нивниот член [[Ира Зимерман]] продолжи и понатаму. Варнер Брос пушти многубројни огласи на телевизија во кои јавно зборуваше против омаловажувањето и заканите, и даде поддршка на луѓето кои имаат говорни и физички маани. И покрај протестите, Гицко продолжи да биде емитуван во анимираните филмови на Варнер Брос. Гицко е главен херој во детска видео игра на нинтендо. На крајот од 1998 тој имаше мала улога во филмот на [[Волт Дизни]] “Кој го намести зајчето Роџер?”(1988), каде што се појавува заедно со [[Тинкербел]]- лик од продукцијата [[Дизни]]. Гицко во овој филм имаше задача да се појави на крајот на филмот, кажувајќи ја неговата добро позната реченица “Т-т-т-тоа е се народе!”. Во филмот ”Повторно во акција” Гицко се на кратко појавува заедно со [[брзиот Гонсалес]], каде што тие заедно се жалат за својот политички некоректен статус. На крајот од филмот Гицко се обидува да го каже неговиот познат слоган, но премногу пелтечи, па околу него се гасат сите светла, бидејќи е ноќе и студиото се затвора,а изнервираниот Гицко едноставно кажува: ”Одете си дома народе”!. Гицко во филмот “Луди и слободни” , имаше свој потомок- прасето Пинкстер, стар пријател на опасната Патка која пак е потомок на Паторот Дачо. Прасето Пинкстер стана негативец кога беше посвоено од Стони и Багси, кои се потомци на Роки и Макси. Гицко се најде на списокот на 50-те најдобри цртани ликови, којашто беше направена од страна на магазинот [[“Тв Водич”]] и се појави на насловната страница заедно со [[Дак Доџерс]] и [[Моќните Девојки]]. ==Грешка== Во 1938 [[Варнер Брос]] продукцијата направи многу краток црно-бел цртан филм во кој се прикажани грешките за време на правењето на филмовите. Анимираниот филм беше прикажан на телевизиското шоу за 50 годишнината на Варнер Брос. Овој краткометражен цртан филм наречен “Грешка”(анг. [[Blooper]]) се наоѓа на златната колекција на [[Луни Тунс]] од 2006, под насловот “Дефектите на Гицко” и на [[ДВД]] издание на филмот под наслов” Секоја зора умирам” исто така објавен во 2006 година. ==Поврзано== * [[The Golden Age of American animation]] * [[Piggy (Merrie Melodies)]] * [[Piggly Wiggly]] * [[List of cartoons featuring Porky Pig]] * [[Hamton J. Pig]] ===Библиографија=== <div class="references-small"> * Schneider, Steve (1990). ''That's All Folks!: The Art of Warner Bros. Animation''. Henry Holt & Co. * Solomon, Charles (1994). ''The History of Animation: Enchanted Drawings''. Random House Value Publishing. </div> == Надворешни врски == {{рвр-авто}} {{wikiquote}} {{Warner Bros. animation and comics}} {{Категорија:Свињи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Цртани ликови]] mb0aprqh9u4qknj0ahbcofislvstwg6 Ерик Картмен 0 758231 5599617 5205362 2026-07-24T08:20:47Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599617 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{вики}} '''Ерик Картмен''' е измислен лик од Американската анимирана телевизиска серија ''"Саут Парк"''(South Park). Тој е еден од четирите главни ликови заедно со Стен Марш, Кајл Брофловски и Кени Мек Кормик, кој често е претставен како главен противник во серијата и спротивност на неговите пријатели, кои најчесто му се обраќаат со неговото презиме. Тој за првпат се појави на телевизија кога Саут Парк за првпат се емитуваше на 13 август 1997 година; претходно се појави во краткометражните филмови, ''"Духот на Божиќ"'', кои ги направија Треј Паркер и Мет Стоун во 1992 година (Исус против Фрости) и во 1995 година (Исус против Дедо Мраз). Со гласот на Треј Паркер, Картмен е предебел, незрел, разгален, мрзлив,безобразен, злобен, расист, сексист, антисемитичар, социопат, нарцис и намуртен ученик од трето, а потоа четврто одделение, кој живее заедно со својата мајка во измислениот град Саут Парк, Колорадо, каде секојдневно доживува необични искуства кои не се типични за класичниот живот во мал град. Картмен е еден од најпопуларите ликови во шоуто<ref name="npr">{{Наведена мрежна страница | url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=89375695 | title=Eric Cartman: America's Favorite Little $@#&*% | work=[[NPR]] | date=April 5, 2008 | accessdate=July 22, 2013 | author=Rovner, Julie}}</ref><ref name="am">{{Наведена мрежна страница | url=http://www.askmen.com/top_10/entertainment/top-10-cartman-moments.html | title=Top 10: Cartman Moments | work=[[AskMen]] | accessdate=July 22, 2013 | author=McKee, Ryan | archive-date=2013-10-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131012013421/http://www.askmen.com/top_10/entertainment/top-10-cartman-moments.html | url-status=dead }}</ref><ref name="IGN top">{{наведени вести| author1 = Ramsey Isler| author2 = Jesse Schedeen| title = The Top 25 South Park Characters| page = 5| publisher = [[IGN]]| date = 2014-02-28| url = http://ign.com/articles/2014/03/01/top-25-south-park-characters?page=5| accessdate = 2014-03-19}}</ref> и остана еден од најпрепознатливите телевизиски ликови, откако ''Саут Парк'' стана вистински хит за време на првата сезона. Паркер и Стоун го опишуваат ликот како „малиот Арчи Банкер“ и изјавуваат дека тој е нивниот омилен лик и оној со кој намногу се поврзани. За време на своите четиринасет сезони Саут Парк доби пофалби како и критики за склоноста на Картмен да биде политички некоректен и зачудувачки безбожен. Значајни соопштенија и телевизиски канали го ставија Картмен на нивните листи како еден од најсимболичните телевизиски и цртани ликови на сите времиња. == Улогата во ''Саут Парк'' == Картмен го посетува основното училиште во Саут Парк и е дел од третото одделение, во кое предава г. Гарисон. За време на првите 58 епизоди од серијата (1997 година до четвртата сезона во епизодата „Четврто одделение“, во 2000 година), Картмен и другите главни детски ликови се во трето одделение. Тој е единец , кој го воспитува неговата мајка Лејн Картмен, промискуитетна, самохрана мајка, која во епизодата Мајка му на Картмен сѐ уште е безобразана курва (1998 година) е претставена како меѓуполова, кога изјавува дека таа е таткото на Картмен. Во 14 сезона (2010 година) во епизодата „201“ се открива дека Лејн е всушност неговата мајка, а дека неговиот билошки татко е Џек Тенорман, измислен поранешен играч за Денвер Бронкос, кој Картмен го убива во петтата сезона (2001 година), во епизодата „Скот Тенорман мора да умре“ со што Картмен и Скот се полубраќа. Во неемитуваната епизода на Саут Парк, Картмен има татко чие име не е откриено. Заедно со другите главни детски ликови од серијата, Картмен се разликува по тоа што тој е „дебелиот“, и неговата дебелина постојано е предмет за навреди од другите ликови за време на емитувањето на серијата. Картмен е постојано претставен како противник и негативец, чии дејства се почеток на настаните, кои се главни содржини во една епизода. Другите деца и соученици се оддалечени поради неговото нечувствително, сексистичко, расистичко, хомофобично, антисемитистичко, мрзливо, вообразено и многу несигурно однесување,<ref name="groce">{{наведени вести| author = Jonathan Groce| title = Entertainment and wartime make strange bedfellows| work = [[The Johns Hopkins News-Letter]]| date = 2003-04-18| url = http://www.jhunewsletter.com/home/index.cfm?event=displayArticlePrinterFriendly&uStory_id=6df86a6b-d16e-4132-8018-ab8e298474bf| accessdate = 2009-05-09}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="lowbrow">{{наведени вести | author = Dennis Lim | title = Television: Lowbrow and proud of it | publisher = independent.co.uk| date = 1998-03-29| url = http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/television-lowbrow-and-proud-of-it-1153256.html| accessdate = 2009-05-09}}</ref><ref name="lear">{{наведени вести | author = Jesse McKinley | title = Norman Lear Discovers Soul Mates in 'South Park' | work = The New York Times| date = 2003-04-10| url = http://www.nytimes.com/2003/04/10/movies/norman-lear-discovers-soul-mates-in-south-park.html| accessdate = 2009-05-09}}</ref><ref name="asullivan">{{наведени вести | author = [[Andrew Sullivan]] | title = South Park and Imus | work = [[The Atlantic]]| date = 2007-04-13| url = http://www.nytimes.com/2003/04/10/movies/norman-lear-discovers-soul-mates-in-south-park.html| accessdate = 2009-05-09}}</ref><ref name="philo">Arp and Miller, pp.177–88</ref> но понекогаш се под влијание на неговото наметливо, манипулативно и пропагандно глупирање.<ref name="philo2">Arp and Johnson, pp. 213–23</ref> Исплашен да не ја уништи својата репутација по загубата во тепачката со Венди Тестабургер во 12 сезона (2008), во епизодата „Најголемото шоу за рак на дојка“, Картмен дознава од неговите соученици дека нивното мислење за него е веќе на место од каде не може да оди подолу. Кајл е Евреин, и често е цел на клетвите и антисемитичките навреди. Тие се непријатели од почетокот на серијата и со емитувањето на епизодите, нивното соперништво станува сѐ поголемо, бидејќи Картмен по навика го изложува Кајл на физичка опасност. Паркер и Стоун ја споредуваат нивната поврзаност со онаа на Арчи Банкер и Мајкл Стивик во комедијата на ситуацијата од 1970те во ''==Сите во семејството==''. Кајл има склоност да склучува сигурни облози со Картмен, но често ги губи, бидејќи неочекуваните дејства, кои Картмен ги ветува, се остваруваат. Во однос на тоа, мотивацијата на Картмен не е само парична добибка, туку опсесија за да го победи Кајл, замисла, која има најголем дел во вторичниот заплет во епизодата од три дела Земја на фантазијата (11 сезона, 2007 година). Навредите на Картмен за Стен се најчесто кога Картмен гордо ја изјавува неговата омраза за Стен и Кајл како дуо, а неговите омаловажувања за Стен како поединец се ограничени со неговата вознемреност поради чувствителноста на Стен, посветеноста кон животните и неговата врска со Венди. И покрај тоа што не ги толерира другите култури, Картмен поседува вештина за изучување на странските јазици. Во епизодата „Моето идно јас и јас“, кога ја создава својата компанија „Здружение за одмазда на родителите“, тој зборува шпански јазик со неговите вработени, кои се од Шпанија. Иако јазикот го научил само од праикчна гледна точка, со цел подобро да ги искористи работниците. Не е чудно што тој зборува и германски јазик, најверојатно поради Нацистите и неговите рацистичи сфаќања. Тој зборува германски, облечен како Адолф Хитлер. Картмен постојано го задева Кени, поради тоа што е сиромашен и го исмејува неговото семејство поради тоа што добиаат социјална помош. Исто така за време на нивните разговори употребува чудна пауза за да го потсети Кени дека го мрази. Злонамерните постапки на Картмен кон Батерс и врската која ја има дуото порасна во неодамнешните сезони на серијата. Ова е поврзано со интересот на Паркер,бидејќи сцените помеѓу Картмен и Батерс се оние кои тој најмогу сака да ги пишува. Во неколку епизоди главна е алчноста на Картмен и неговите шеми за брзо збогатување, иако неговите бројни обиди да стане богат генерално не успеваат. Неговиот огромен презир за хипиците служи за да ја исмее против културата од 1960те и нејзиното влијание во современото општество ја отсликуваат одбивноста на Паркер во вистинскиот живот за хипиците. Иако улогата по навика ја преземаат Стен и Кајл, Картмен понекогаш е тој што размислува за научените лекции за време на траењето на епизодата, со говор кој често започнува со: „Знаеш, јас научив нешто денес...“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cs.berkeley.edu/~smaji/southpark.html|title=List of "I've learned something today" quotes including relevant episode citations|accessdate=2009-09-28|archive-date=2009-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090627134449/http://www.cs.berkeley.edu/~smaji/southpark.html|url-status=dead}}</ref> == Лик == === Создавање и дизајн === [[Податотека:Supercon Retro Sunday FLOOR SHOTS - IMG 3189 (34317393572).jpg|300px|мини|[[Косплеј]] како Картмен]] Претходник на првото појавување на Картмен во првата ''Духот на Божиќ'', преименувана Исус против Фрости, ја направија Стоун и Паркер во 1992 годна додека студираа во Универзитетот во Колорадо. Во краткометражната епизода Картмен всушност се викаше Кени, и кога злобниот снешко го уби ликот кој го претставуваше Картмен, се појави популарната фраза „О Господе, тие го убија Кени!“. Ликот беше составен од исечоци од колаж, анимирани преку употребата на запирање на движењето. Кога три години подоцна, нивниот пријател Брајан Гарден ги задолжи да направат друга краткометражна епизода како Божиќна честитка во форма на видео, која ќе можат да им ја пратат на пријателите, Паркер и Стоун направија друга слична анимирана епизода Духот на Божиќ, преименувана Исус против Дедо Мраз. Во оваа краткометражна епизода, ликот првпат се појавува како што е и во серијата, неговото име е „Картмен“, додека ликот на Кени се појавува како ликот што се појавува денеска со прекарот на Картмен од претходната краткометражна епизода. Картмен потоа се појавува на 13 август 1997 година, кога Саут Парк дебитираше на Комеди Централ со епизодата „Картмен добива анален тест“. За да се зачува анимираниот стил на серијата, Картмен е составен од едноставни геометриски форми и основни бои. Тој ја нема истата слобода на движење поврзана со слободно-нацртаните ликови, неговиот лик е најчесто претставен од една страна и неговите движења се намерно непрекинати. Од втората епизода на серијата, „Здебелување 4000“ (прва сезона, 1997 година), Картмен како и сите други ликови во серијата беше анимиран со помош на компјутерски софтвер, иако тој е претставен за да се добие впечаток дека серијата уште ја употребува оригиналната техника. Картмен носи зимска облека: црвена јакна, кафени панталони, жолти ракавици и тиркизна плетена капа со жолта боја на рабовите и жолто топче на врвот. Има кафена коса разделена на патец и тој за разлика од другите ликови најчесто ја вади капата и прави најразлични фризури. Бидејќи е предебел, неговото тело е широко, неговите раце се значително подолги и неговата глава има поокругла форма во однос на другите глави на децата. Дополнителна заоблена линија на неговото лице е вториот подбрадок. Иако Паркер го користеше својот глас за Картмен без компјутер, тој сега го прави тоа преку зборување во рамките на својот нормален глас со детско менување на гласот. Снимениот звук го монтира заедно со про-алатки и нивото се менува за да може гласот да звучи како на дете од четврто одделение. Паркер вели дека за да се постигне ефектот на гласот на Картем, тој едноставно ја употребува истата техника кога го снима Стен ,но „додава многу дебелина на сето тоа“. === Развој === Ликот на Картмен и неговото име се направени по соученикот од средно училиште на Паркер, Мет Картмен, кој им е пријател и на Паркер и на Стоун. Ликот на Картмен е инспириран и од патријархот Арчи Банкер од серијата Сите во семејството, а Стоун и Паркер му се големи обожаватели. Тие изјавија дека по воведувањето на политичката коректност во телевизијата во доцниот 20век, со претставувањето на Картмен како „мало осумгодишно дебело дете“, им е полесно да претстават лик сличен на Банкер. Додека го создаваа ликот, Паркер забележа дека сите го паметат „дебелото досадно дете од нивнито минато“ или „тие биле досадното дебело дете“. Стоун забележал дека „децата не се мили, невини, мали виножита, кои сакаат цвеќиња(...) тие немаат никаков социјален осет за етика, тие се совршени, мали нескротливи копилиња“. Во петтата сезона (2001 година), во епизодата „Скот Тенорман мора да умре“, Картмен, чувствувајќи се целосно измамен за 16 долари, од локално дете од деветто одделение кое се вика Скот Тенорман, успешно извршува детален план за јавно да го понижи Скот пред неговиот омилен бенд Radiohead, но не пред да ги убие неговите родители и потоа да го измами да ги изеде. Сценаристите на серијата за време на изработувањето на епизодата разговараа дали оваа случка е или не е „преголем залак, дури и за Картмен“. Паркер чувствуваше дека сцената може да биде кулминација на социопатското однесување на Картмен и дека ќе „постави нова препрека“ со претставувањето на Картман како способен да изверши еден вид на убиство. Обожавателите реагираа со рангирање на „најголемиот момент на Картмен“ во анкетата од 2005 година на веб блогацијата на Комеди Централ. Подоцна е откриено дека Џек Тенорман, таткото на Скот, е татко и на Картмен, со што ова убиство е таткоубиство. Покрај тоа што е основата за Стен и Кајл, Картмен им е омилен лик на Паркер и Стоун, и оној во кој најмногу се препознаваат. == Личност и одлики == Картмен е безобразен, (како и неговите пријатели) и со него Паркер и Стоун го искажуваат своето мислење за тоа како навистина разговараат децата кога се сами. Според Паркер, Картмен не ја поседува „основната хармонија“, која ја имаат останатите детски ликови во серијата. Картмен се забавува со телесни функции и шеги за тоалет, а неговите омилени телевизиски личности се Теренс и Филип, канадско дуо чии комични навики во нивното шоу-во-рамките-на шоуто во суштина се поврзани со шеги за прдење. Картмен не ја признава својата дебелина и често ја нагласува забелешката на Лејн, извикувајќи: „Јас не сум дебел, имам широки коски!“. Тој се гледа себеси како позрел од неговите другари и соученици, и често е нетрпелив кога е во нивно друштво. Ова често води до гласни караници, кои во постарите сезони завршуваат со Картмен кој разлутено вели : „Кој ве ебе......си одам дома!“. Во една акција на Кралскиот колеџ професорот по филозофија Дејвид Кајл Џонсон го опиша како „директен во остварувањето на својата среќа или на туѓата несреќа“, Картмен често глуми вистинско пријателство со своите соученици кога му треба услуга. Недостатокот на татко во неговиот живот, промискуитетноста на Лејн и употребата на наркотици ги предизвикаа психолошките тешкотии во неговиот живот. Лејн, како родител, го разгалува Картмен и е многу неефективна во улогата на воспитувач. Понекогаш Картмен ѝ наредува да извршува задачи за него, но најчесто и се потпикува со молење. Кога веќе ниту еден начин не успева, тој почнува со претерано и неразбирливо плачење, пред кое Лејн се предава. Паркер забележал дека ова е основната причина за однесувањето на Картмен, изјавувајќи дека Картмен е „производ на неговата животна средина“. Картмен сака да постигне надмоќност над другите и ја искажува својата волја со демагодија и бара другите да го „Почитуваат неговиот авторитет!“, акцентирајќи го последниот слог од „авторитет“. Тој покажа иницијатива во водење на професионален пристап за заработување пари, формирајќи ја својата „контрола за хипици“ и акции за „одмазда на родителите“. Антисемитизмот на Картмен, кој е најчесто за зафркавање на Кајл, кулминира во осмата сезона (2004 година), во епизодата „ Страста на Евреинот“. Во епизодата, Картмен, откако многупати го гледа филмот Страста на Христијанинот, го обожава режисерот Мел Гибсон и формира официјален клуб на обожаватели на Гибсон, величејќи го Гибсон, поради „обидот преку кино да ги искаже ужасот и подмолноста на Евреите“. Картмен се внесува толку во интерпретацијата на филмот, што се облекува како Адолф Хитлер и ги води другите членови на клубот (кои очигледно не се свесни за вистинските намери на Картмен) во неуспешен напор да ги вовлече во систематски геноцид на Евреите, сличен на тој од Конечната одлука. Во 10 сезона (2006 година), во епизодата „Аларм за надуени“, Картмен анонимно го спасува Кајл, со цел да го донесе него и неговото семејство назад во Саут Парк од Сан Франциско, откривајќи дека тој копнее за нивното непријателство. Откако ги слуша неговите пријатели како му велат дека тие воопшто не го почитуваат, тврдоглавиот Картмен тоа го сфаќа како обид да му помогнат да се чувствува подобро и упорно се убедува себеси дека сите за него мислат дека е „најкул дете во училиштето“. Во 13 сезона (2009 година), во епизодата „Стапчиња од риба“, Картмен потсвесно верува дека тој сам смислил шега, која брзо станува светска сензација, и покрај фактот дека ликот Џими Валмер ја направи шегата без никаква помош. Карлос Делгадо од списанието If, забележа дека „Картмен е толку себичен, што ги манипулира со минатото за да ги постигне своите цели“. Во приказната од 14 сезона, која кулминира во „Кун против Кун и пријателите“, Картмен ги здружува силите со црниот господар Катулу (кој сака да го претвори во „Пријател на Кун“) и уништува сè што мрази: синагоги, целиот пазар на продавниците за органска храна, хипиците и нивниот фестивал ‘’Burning Man”и Џастин Бибер, верувајќи дека го прави светот подобро место за живеење. == Културно влијание == Картмен е фаворит на Саут Парк и често го опишуваат како најпознатиот лик од серијата. Со наслов во својата онлајн пишана верзија на радио извештај, NPR (национално јавно радио) го прогласи Картмен за „Омилениот мал $@#&*% на Америка“. „Почитувај го мојот авторитет!“ и „Кој ве ебе.....си одам дома!“, станаа препознатливи фрази и за време на првите епизоди на серијата беа многу популарни во речникот на гледачите. Неговиот ексцентричен изговор на „Ејјј!“ беше вклучен во изданието на Оксфордскиот речник на заразни фрази од 2002 година. Стоун изјави дека кога обожавателите го препознаваат него или Паркер, тие најчесто најчесто го имитираат Картмен или во случајот на Паркер, го замолуваат тој да зборува како Картмен. Во 2005 година, Комеди Централ направи маратон, кој траеше три ноќи, на епизоди за кои гласачите мислат дека се „25 најславни моменти“. Во 2008 година беше објавена ДВД колекција од два компактни диска, наречени „Култот на Картмен“ и Комеди Цетрал ги опиша како „12 класични епизоди со најлошата страна на Картмен!“. Во анкетата која ја спроведе NatWest Bank во 1999 година, деца од осум и девет годишна возраст го изгласаа Картмен за најомилен лик. Ова ја зголеми грижата на неколку совети на родители, кои на врвот на листата очекуваа лик од телевизиска серија, кој е наменет за деца, на кое Стоун одговори дека резултатите од анкетата се „загрижувачки за луѓето кои имаат совршена претстава за тоа какви се децата“. Паркер и Стоун секогаш покажуваат дека поради постапките и дијалозите на Картмен, неговите појавувања во Саут Парк не треба да ги гледаат мали деца, и велат дека е потврдено со телевизиски рангирања дека серијата е наменета за повозрасната публика. Додека некои луѓе од Еврејската заедница го сметаат описот на серијата за антисемитизмот на Картмен кон Кајл, како средство за прецизно претставување на тоа како му е на еден мал Евреин, како етничко малцинство да се справува со предрасудите, други Евреи ги обвинуваат Саут Парк и Картмен поради тоа што се опкружени со „прифатлив расизам“. На 20 ноември, 2008 година, се појави група на Фејсбук, наречена "National Kick a Ginger Day, are you going to do it?", предложувајќи злоупотреба на црвенокосите. Кон групата се приклучија милиони интернет корисници и наскоро низ Канада се појавија зголемен број изјави на исплашени луѓе за заплашувањето на црвенокосите. Администраторот на оваа група, 14 годишно дете од островот Ванкувер, изјави дека групата е направена како шега и се извини за навредата која ја предизвикал. Инспирација за групата беше епизодата „Џинџер деца“ од деветтата сезона (2005 година), во која Картмен ги поттикнува предрасусите за оние со црвена коса, бледа кожа и пеги, група на луѓе која тој ја нарекува „Џинџер“ и тврди дека тие се злобни и немаат душа. Другите ликови заедно ги пренесуваат лекциите кои ги учат од непријателските постапки кои Картмен често ги предизвикува и како резултат на ова децата ги кажуваат своите мислења за проблеми како што се законот за злосторство од омраза, граѓанските права и слободи, претераната религиска посветеност, контроверзноста за матичните клетки, употребата на анаболичките стереоиди, расправата за правото на самоубиство и предрасудите. Во епизодата „Војна на цртаните 2“, од 10та сезона (2006 година), Картмен планира да го искористи стравот на публиката од тероризам, со намера телевизијата Фокс повеќе да не ја емитува серијата Family guy (Семејно момче), серија која тој ја мрази, но Фокс планира да ја емитува епизодата во која се појавува Мухамед, без разлика на содржината. Поради ова Кајл држи краток говор за етиката на цензурирањето, кое ги повторува ставовите на Стоун и Паркер за „или сѐ е во ред или ништо не е“, во однос на тоа дали една тема треба да се претстави во границите на сатирата. Мислењето на Картмен како и мислењето кое претставуваше одговор на неговите постапки, беа сфатени како изјави кои Паркер и Стоун сакаат да ги пренесат на публиката и овие мислења беа тема на многу критички анализи во медиумите и пишаниот свет. Книгата Саут Парк и филозофијата: Знаеш јас научив нешто денес, вклучува есеј во кој Џонсон ги употребува постапките и однесувањето на Картмен како примери кога се разговара за логичните проблеми на моралното зло, и уште еден есеј, кој го напиша професорот Марк Д. Вајт од College of Staten Island, ја цитираше епизодата „Љубовник на кокошки“ од втората сезона (1998 година), во која Картмен привремено имаше моќ за спроведување на законот, во тој разговор пишува за теоријата за владеење и она што ги принудува граѓаните да го почитуваат законот. Есеите во книгите Саут Парк и филозофијата: Поголем, подолг и попенетрирачки, Обвинете ја Канада!, Саут Парк и Современа култура и Сфатете го Саут Парк сериозно, исто така ги анализираат перспективите на Картмен во рамките на системот од популарни филозофски, теолошки, политички и социјални концепти. Паркер и Стоун го потценуваат изедначувањето на серијата со која и да е политичка врска и одбиваат да имаат политички план кога создаваат епизода. Како одговор на центарот на елементите на сатирата во Саут Парк, Паркер изјави дека главната цел е серијата да ги претстави Картмен и пријателите како „деца кои се само деца“, како средство за точно претставување „како е да се биде во (основно училиште) во Америка.“ == Признанија == Картмен се најде на 10то место на листата „Топ 50 најдобри цртани ликови“<ref name="TVGuide">{{наведени вести|url=http://archives.cnn.com/2002/SHOWBIZ/TV/07/30/cartoon.characters.list/|title=TV Guide's 50 greatest cartoon characters of all time|accessdate=2007-08-25|date=2002-07-30|publisher=CNN|archive-date=2005-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20050404044955/http://archives.cnn.com/2002/SHOWBIZ/TV/07/30/cartoon.characters.list/|url-status=dead}}</ref> на TV Guide во 2002 година, 198ми на „200 најславни поп културни икони“ на VH1 и 19ти на листата „100 најдобри телевизиски ликови“ на телевизијата Bravo, во 2004 година. Кога го просласија за вториот најстрашен лик на телевизија, (по единствениот г.Барнс од Симпсонови), во 2005 година, Брајан Белмонт од MSNBC го опиша Картмен како „ збир од чисто, несозреано зло целото завиткано во дебел-подебел цртан пакет со широки коски“, кој „ чувствува подбивно задоволство кога прави лошо“. == Во другите медиуми == Картмен имаше главна улога во Саут Парк: Поголем, подолг и несечен долгометражниот филм, направен врз основа на серијата и се појави во тонскиот запис, пеејќи ги истите музички песни кои ги изведе во филмот. Како почит кон скечот за Мртвиот Папагал, краткометражен филм во кој Картмен се обидува да го врати мртвиот Кени во продавницата која ја поседува Кајл, беше емитувана во 1999 година на Би-Би-Си како посебно потсетување на 30 годишнината од Летечкиот циркус на Монти Питон. Картмен исто така се појави во докуметарниот филм Аристократите, раскажувајќи ја неговата верзија на главната шега на филмот за Стен, Кајл и Кени и во „Златната ракавица“, краткометражен филм, кој ги исмејува и Гладијатор и Земјата е бојно поле, кој се емитуваше за време на Ем Ти Ви МУзичките награди во 2000 година. Во 2002 година Картмен стана главнен јунак во сериите на инапредените видеа за Los Angeles Kings на NHC, каде ликот ги исмејуваше маскотите на противничките тимови и претставуваше различни страни на играта. Беа покажани кратки видеа од претставувањето на Картмен за почетниот состав на фудбалскиот тим од Универзитетот во Колорадо за време на преносот на ABC во натпреварот од 2002 година помеѓу Универзитетот во Колорадо и Универзитетот во Небраска. Во 2008 година Паркер, глумејќи го Картмен, даде одговори за анкетниот лист Пруст, кој го спроведе Џули Роунер од NPR. Паркер се прикажува како Картмен во песните за Помош за Шефот: Албумот на Саут Парк и Божиќните класици на г. Хенки. Картмен исто така се појавува и во четири видео игри на Саут Парк: Саут Парк, играчот преку начинот на first-person shooter го контролира Картмен, чии обиди се да го спречи уништувањето на градот на Саут Парк од непријателите. Во Саут Парк: Љубовното гнездо на Шефот, корисникот има опција да игра со Картмен кога ќе учествува во другите „мини игри“ на играта, кои се направени врз основа на познати arcade games. Во тркачката игра Саут Парк Рели, корисникот може да се трка со Картмен против другите корисници кои играат со другите ликови и може да одбира различни возила за Картмен. Во South Park let’s go tower defense play!, Картмен може да се одбере како лик кој може да се употреби за да се основа одбрана на кулата против противниците во играта. Во филмот Футурама- Високиот резултат на Бендер, може да се види главата на Картмен во тегла во музејот Хед ( Head Museum), додека Ларс и Лела на нивниот состанок го Хранат Чарлс де Гаул. == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Цртани ликови]] dh0bwshhbbipcb37xrh7c8560u0918u Регетон 0 758297 5599618 5300675 2026-07-24T08:22:15Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599618 wikitext text/x-wiki {{викифицирање}} [[Податотека:Fuego Dance Crew at California Dance Festival 2025 01.png|300px|мини|Хип хоп/регетон настап на фестивалот за танци во Калифорнија, 2025 година]] '''Регетон''' ( Reggaeton) — вид латино-урбана музика. По огромната слушаност во 2004 година се прошири меѓу северноамериканската, европската и азиската публика. Регетон потекнува од Панама и дотогаш бил познат како реге на шпански. По постепеното појавување во јавноста и комерцијалното проширување во Порторико, на крај еволуираше во нов музички стил познат по името регетон. Регетон е мешавина од западно-индијанските музички видови какошто се реге, денсхол и сока, со оние од Латинска Америка, какошто се бомба, плена, салса, латино-поп и бачата, исто така и хип-хоп, современ РНБ и електронска музика. Но, составен дел на регетон е и рапување или пеење на шпански. Овој музички жанр се прошири во САД како резултат на големата латино-популација, како и во Латинска Америка. Иако се земаат елементи од хип-хоп и денсхол, регетон не е латино- верзија на овие жанрови, туку си има свој специфичен ритам, каде што рапувањето го изведуваат артисти со латинско потекло. Специфичниот ритам што го карактеризира регетонот се нарекува “дем боу”. Името потекнува од насловот на денсхол песна од изведувачката Шаба Ранкс, којашто прва го прошири ритамот во раните 90-ти. Регетон претставува мешавина од многу различни музички жанрови и ритми кои потекнуваат од Карибите, Латинска Америка и САД. Меѓутоа овој жанр е тесно поврзан со Порторико, бидејќи тука се прошири и стана најслушан оригиналниот звук на регетон и од тука потекнуваат мнозинството изведувачи. Текстовите на песните се поблиски до хип-хоп и исто како хип-хопот, регетонот не помина без помалку контраверзии и критики, кои се должат на наводната експлоатација кон жените и до некоја мера на текстовите кои имплицираат насилство. Понатамошна контраверзија имаше и околу танцот “перео”, кој се изведува на регетон музиката и чии движења сугерираат на секс. Кога музиката и културата којашто ја претставуваше ниската општествена класа го достигнаа врвот на својата популарност, перео беше предмет на оваа национална контраверзија. = Историја = Регетон за првпат се појави во Панама како реге на шпански. Панама беше првата земја која го промовираше раперот “Ел Генерал”, којшто изведуваше реге на шпански. Музиката продолжи да се развива и еволуира во Порторико, каде што постана регетон. Регетон започна како адаптација на регето на шпански јазик, бидејќи во првата половина на 20 век работниците од Јамајка работеле на изградбата на Панамскиот Канал. Афро-Панамците снимале и изведувале реге на шпански јазик уште од 70-тите. Изведувачи какошто се Ел Генерал, Чикоман, Нандо Бум, Ренато и Блек Апаше се сметаат за првите регетон Ди-Џеи од Панама. Ел Генерал, којшто направи латино верзија од регето многу често го нарекуваат “татко на регетонот”. Воообичаена работа беше да се преведуваат текстовите на песните на шпански и да се препеваат на оригиналната мелодија, уште познато како “шпанско реге” или “реге на шпански”. Во меѓувреме,во родното Порторико раперот Вико Ц издаде хип-хоп хитови на шпански. Издавањето на касети во 80-тите, на кои се миксаше реге и хип-хоп, помогна при проширувањето на раниот звук на регетон и поради ова достигнување, тој е доста ценет и пошироко. Движењето на “шпанското реге” во латиноамериканските општества на Карибите и во урбаните центри на САД, помогна да се зголеми популарноста на овој музички жанр. Истовремено, хип-хопот и регето во Порторико земаа голем замав, како резултат на “увозот” на реге од Јамајка. До средината на 80-тите, порториканците создаваа сопствени ритми со ефекти од хип-хоп и други жанрови. Овие ритми се сметаат за првите оригинални регетон-траки, коишто најпрвин биле наречени “андер” (или “подземни”) , кратенка од “андерграунд “. Додека за ова карипската и афроамериканската музика ги добиваше своите заслуги во Порторико, реге- рапот на шпански ги обележа почетоците на “бориква” андерграунд рапот , кој стана начин на изразување на милиони млади луѓе. Ова создаде невидлива, но истовремено и доста значајна андерграунд култура на младите, која тежнееше кон изразување преку реге-рап на шпански. Како младинска култура, којашто беше на дното на општеството и на врвот на криминалните активности, многу често беше критикувана од јавноста. Порториканската полиција вршеше рации против андерграунд рапот со тоа што конфискуваше касети од музичките продавници во согласност со казнените кодови за непристојност, и со изречување на казни и деморализација на раперите преку медиумите. Терминот “андерграунд” доаѓа од хип-хоп дискурсот и ги поврзува андерграунд артистите со тоа што внесува самоидентификација, која одбива комерцијализација на музиката. Но, во Сан Хуан не се однесуваше на автентичност или идеологија, туку буквално се работеше за подобар пласман на пазарот. “Андерграунд” музиката циркулираше преку неформални извори, копирана од касета на касета, сè до средината на 90-тите. Во тоа време Ди-Џеј Плејеро беше еден од најпознатите андерграунд продуценти, кој издаде неколку касети, што вклучуваа изведби на артисти, кои подоцна стануваа славни, како што е на пример Деди Јенки. Со комбинирањето на панамското реге со елементи од денсхол, хип-хоп и многу други латиноамерикански музички жанрови, се поставија основите на регетон во Порторико. Жанрот се развиваше со текот на годините и во одредени периоди беше нарекуван “мелаза”, “андерграунд музика” и “дем боу”. Последното име потекнува од специфичната мелодија на регетон: “Дем Боу” (се пишува “Dem bow”), ритам кој во главно се состои од удирање барабан и денес се користи скоро во сите регетон песни. Овој ритам го произведе продуцентот од Јамајка, Боби “Дигитал” Диксон, а го изведоа Стили & Клеви. Првенствено, ритамот стана познат во 1991 преку песната “Dem Bow” од денсхол пејачката од Јамајка- Шаба Ранкс. Песната и ритамот постигнаа постигнаа поголема популарност кај латиноамериканците , кога панамскиот артист Ел Генерал ја издаде песната “Son Bow” во 1991, шпанската верзија на “Dem Bow”, при тоа користејќи ја истата мелодија. Важно е да се спомне дека ниту Шаба, ниту пак Ел Генерал пееја регетон, бидејќи жанрот и неговиот назив сè уште не беа создадени. “Dem Bow” беше само една од песните од албумот на Шаба, со тоа што Ранкс не испеа друга значајна песна во која беше застапен “дем боу” ритамот. Меѓутоа, влијанието на оригиналниот ритам на Боби Дигитал не може да се порекне и сè уште многу често се одразува на модерниот регетон, како и на оригиналната ритмична структура. = Скок кон популарноста = Регетонот се прошири и стана познат кога другите продуценти, какошто се Ди Џеј Нелсон и Ди Џеј Ерик, започнаа да ги следат стапките на Ди-Џеј Плејеро. Во раните 90-ти, албумите какошто се“ Pleyero 37“, (со кој Деди Јенки стана познат) и The Noise: Underground, The Noise 5 и The Noise 6, станаа доста популарни во Порторико и Домениканската Република. пејачи како Дон Чезина, Темпо, Мастер Џо & О. Г. Блек, Бејби Раста & Гринго и Лито & Полако и многу други беа доста популарни. Името регетон се здоби со значајност во средината на 90-тите (од 1994 до 1995), со ритамот “дем боу” како главна одлика на жанрот; што е во спротивност на претходните траки, кои потекнуваа од реге, денсхол и хип-хоп. Името доаѓа од Порторико и го означува живиот звук и го издвојува од дотогашното шпанско реге, создадено во годините кога се миксаа различни музички жанрови. Денес, музиката зема замав низ цела Латинска Америка. Популарноста на регетон се зголеми со латино-младината во САД и со соработката на Ди-Џеј Блас, План Б и Спиди во албумот Reggeaton Sex. = 2004: Година на светска слава = 2004 е годината кога регетонот се здоби со поширока популарност во САД и Европа. Тего Калдерон веќе доминираше на етерот во САД и стана доста популарен кај младината. Оваа година албумот на Деди Јенки “El Cangri.com” беше доста слушан и во САД; Луни Тунс со “ Noriega’s Mas Flow” беше добро прифатен и Kilates, La Mision, Јага и Маки со “Sonado Diferente”, Тего Калдерон со “ El Abayarde” , Los Homerunes- Деди Јенки, Desafio, Motivando a la Yal од Зион и Ленокс, La Conspiracion и многу други беа исто така прилично популарни. Малку подоцна, во 2004 раперот Н.О.Р.Е го издаде својот хит “Oye Mi Canto” со Нина Скај и Деди Јенки, кој ги скрши сите културолошки и јазични бариери. Потоа, откако Деди Јенки го издаде својот албум Barrio Fino, неговиот мега хит “Gasolina”, се прошири и го претстави регетонот на светот. Тего Калдерон ја зголеми популарноста на регетон со неговите хитови “Pa Que Retozen” и “Guasa Guasa”. Друг важен изведувач е и Дон Омар кој придонесе за растечката популарност на регетонот, неговите хитови “Pobre Diabla” и “Dale Don Dale” беа особено популарни во Европа. Други познати артисти се: Алексис & Фидо, Ангел & Криц, Нина Скај, Ники Џем, Зион, РКМ & Кен-Уај, Волтио, Каје 13, Хектор “Ел Фатер”, Ајви Квин, Висин & Јандел и Тито “Ел Бамбино”. При крајот на 2004 и почетокот на 2005, Шакира ја сними “ La Tortura” и “La Tortura – Shaketon Remix” од нејзиниот албум “ Fijacion Oral vol. 1” ( Oral Fixation vol. 1) што придонесе за уште поголема слава на регетон во Северна Америка, Европа и Азија. = 2006 – До денес: На врвот на топ-листите = Во Мај 2006 албумот на Дон Омар “ King of Kings” влезе во историјата на највисоко рангирани регетон-албуми, меѓу првите 10 на топ листите во САД, со дебито беше бр. 1 на топ-листите за латино-албуми и бр.7 на листата за албуми Bilboards 200. Исто така се здоби со првото место на Bilboard Latin Rhythm Radio Chart со песната “Angelito”. Дон Омар успеа и да го собори рекордот за најпродавани хитови во музичката продавница на поп- ѕвездата Бритни Спирс, “Downtown Disney’s Virgin Music“, што понатаму придонесе за уште поголема популарност во САД. Во 2007та се промовираа нови хитови на Деди Јенки од албумот “El Cartel III: The Big Boss“, обајвен во јуни, кој оствари нов рекорд за најпродаван регетон-албум на неделата, со 80, 000 продадени копии. Беше број 1 на топ-листите за латино и рап албуми, со тоа што беше првиот регетон албум кој го достигнал првото место на рап топ-листите. Исто така го достигна 9тото место на топ листата Billboard 200, со достигнување на втор највисоко рангиран регетон албум на главните чартови. Албумот кој беше на трето место истата година, беше “Wisin vs. Yandel: Los Extraterrestres“ на Висин & Јандел, кој дебитираше на 14то место на Billboard 200 и бр.1 на топ латино –албуми. Во 2008 регетонот ја докажа својата моќ со ново трето место на најпродаван деби-албум, со издавањето на саундтракот Talento de Barrio на истоимениот филм на Деди Јенки, кој дебитираше на 13то место на Billboard 200, со што го помести Wisin vs. Yandel: Los Extraterrestres за едно место подолу. Достигна и прво место на топ листите за латино-албуми, бр. 3 на Billboard’s Top Soundtracks и бр.6 на топ рап-албуми. Во 2009 Висин & Јандел го издадоа албумот La Revolution, кој дебитираше како број 7 на Billboard Hot 100, што го поистовети со највисоко рангираниот регетон-албум King of Kings. = Музички одлики = == Дем Боу == Дем Боу ритамот беше откриен и произведен од ди-џеите во Јамајка во доцните 80-ти и раните 90-ти. Идејата за формата на “удирање” во дем боу не можеме да ја бараме кај еден продуцент, затоа што самиот ритам беше делумно под влијание на реге и други видови на западно-индијанска музика, какошто е сока, кои од една страна, му даваат на дем боу малку од карипската природа. Стили & Клеви, создавачите на поко-ритамот, најчесто ја добиваат заслугата за создавање на дем-боу ритамот. Дем боу ритамот за првпат беше истакнат во песната “Dem Bow” од изведувачката Шаба Ранкс. Мелодијата на Дем Боу, т.е. удирањето на тапанот се изведува со електронски тапани. Откривањето на електронските тапани во доцните 70-ти предизвика револуција во денсхол музиката и многу продуценти ги користеа за создавање на различни денсхол ритми. Главната одлика на регетонот е дем боу. Кога се вметнува во регетонот, исто така вклучува и други ритми какошто се Бам Бам, Поко, Фивер Пич и Биг Ап. Како резултат на ова, многу често се користат различни видови на ритми за создавање на дем боу. Какошто се развиваше регетонот, истото се случи и со ритамот и многу од поновите регетон-хитови вклучуваа полесна и електронска мелодија, различна од онаа на дем-боу. Примери за ова може да се слушнат во песните “Permitame” и “Pa’ que la pases bien”. = Текстови и теми = Текстовите на регетон се слични на хип-хоп текстовите. Исто како хип-хоп артистите, повеќето регетон изведувачи ги рецитираат нивните текстови, иако претходните регетон-песни се изменети во оние што се денес. За разлика од хип-хопот, голем процент од изведувачите кои се исто така и пејачи, се случува да вметнат рапување и пеење и да имаат “уличен” имиџ како Ејкон. Како и хип-хоп музиката, регетон песните имаат мелодичност која се повторува. Регетонот започна како музички жанр, кој се состоеше претежно од машки изведувачи, а многу малку женски, кои дебитираа низ годините. Највидни женски изведувачки се Ајви Квин, Меј Видал, Адаса, Ла Систа и Глори. Текстовите на песните можат да бидат многустрани. Најчестите теми зборуваат за секс, танцување, љубовни приказни, забави, кратки анегдоти од животот на раперите и за проблеми во животот. Песните се игриви, ритмични, забавни и наменети за млади луѓе. Регетонот може да е и да не е секогаш објективен, во зависност од изведувачите и од толкувањето на слушателот, бидејќи значењето на песната не секогаш е толку јасно и директно; многу од песните се метафорични. На пример, песната “Gasolina“ се смета дека е соодветна и за деца, но поради различните конатации и толкувања, е критикувана дека има несоодветна сексуална содржина. Вообичаена тема во регетонот е латино-идентитетот, којшто музички е изразен преку текстовите и визуелно. Обично, регетон це –деата не се со експлицитна содржина, за разлика од хип-хоп албумите. Исклучок е албумот на Деди Јенки “Barrio Fino en Directo“ (Barrio Fino Live), кој беше оценет како експлицитен заради содржината ( и за несоодветниот јазик на Снуп Дог во песната “Gangsta Zone”), иако вистинската верзија на “Barrio Fino“ не беше именувана како експлицитана. Изведувачите Алексис & Фидо успеаја да ги одбегнат цензурите на радио и телевизија со тоа што користеа сексуални инсинуации и текстови со двосмислено значење во нивната музика. Некои песни предизвикаа загриженост во врска со описот на жените во нивните текстови. = Регетонот низ светот = == Латинска Америка == Регетон е многу популарен во земјите во Латинска Америка, какошто се Хондурас, Панама, Колумбија, Домениканската Република, Куба и Венецуела. Регетон постана составна музика на многу забави и настани, надополнувајќи се со микс од меренге, салса и електронска музика и се здоби со огромна маса на обожаватели. Некои земји какошто се Перу со Ем Си Франсиа, Лос Ти Ен Ти и Мистер Фреш, Венецуела со Дабл Импакто, Хондурас со Ди Џеј Сај и Ел Салвадор со Хеви Клан и Гватемала со Дуал Ц, се прославија со тоа што го проширија латинскиот дух во жанрот. Во некои латински земји какошто е на пример Куба, каде вредностите и јазикот се битен дел од музиката, има критични реакции за растечката популарност на регетонот. Наводно, овој јаз постои меѓу членовите на кубанската хип-хоп заедница. Според британскиот музички лектор Геоф Бејкер, многу критичари тврдат дека текстовите не опишуваат секс, играње и самиот пејач во вакви слични комбинации. Бејкер верува дека, бидејќи регетон има привразаност со многу карипски и јужноамерикански земји, видно ја засенува кубанската форма и варијација на музика, какошто е кубанскиот хип-хоп, иако хип-хопот е музички жанр од Северна Америка. == Куба == Откако регетонот стана и светски познат во 2004, музиката стана популарна и во Куба. Неочекуваната слава ги изненади кубанските офицери во 2009, кога “Reggeaton a lo Cubano“ стана главен избор на музика меѓу урбаната кубанска младина, особено во Хавана. == Панама == Шпанското реге се разви како резултат на емиграцијата од Јамајка во Панама, поради градбата на Панамскиот Канал. Многу од емигрантите од Јамајка имале намера да се вратат, но добар дел од нив останале, се асимилирале и станале дел од културата. Во меѓувреме, во 70-тите, панамците какошто е на пр. Ел Генерал, започнаа да преземаат реге песни и ритми и да ги препеваат на шпански јазик. Ги забрзаа реге-ритмите и додадоа хиспаник и латино елементи. Музиката продолжи да се развива во 80-тите со многу ѕвезди во Панама. За Ел Генерал се вели дека е “татко на регетонот” поради неговиот уникатен звук со латино ритми. Тој се повлече од музичката индустрија во 2004 и оттогаш е посветен на помагање на запоставените панамски деца. Денес, регетон-индустријата напредува во Панама; артисти какошто се Џои Монтана, Ла Факториа, Еди Лавер, Флекс, Фито Бланко и Макано се здобија почит и популарност. == Порторико == Регетонот потекнува од пост-салса музиката на младата генерација на 80-тите и 90-тите во Порторико. Пред да го достигне врвот на популарноста во средината на 90-тите, младите улични артисти, кои биле под силно влијание на хип-хопот од источниот брег и Ди Џејството, рапуваа на касети. Од овој реге-рап, создаден под влијание на хип-хопот, се разви панамското реге, коешто на крај се претвори во регетон. Овој нов жанр беше наречен “андерграунд”. Се состоеше од многу експлицитни текстови за дрога, насилство, сиромаштија, хомофобија, пријателство и секс. Овие вообичаени теми, кои во повеќето случаи ги отсликуваат проблемите на урбаниот живот, денес сè уште можат да се сретнат во регетонот. “Андерграунд” музиката се снимаше во “ marquesinas” (отворени порторикански гаражи) и касетите се дистрибуираа на улиците. Овие гаражи беа клучен дел за развојот на “андерграунд” музиката и се должеше на стравот на владата дека ќе ја изгуби “способноста за манипулирање на вкусовите”. Местава се наоѓале во комплекси на живеалишта, како што се Виља Кенеди и Хурутунго. И покрај тоа што биле снимани на вакви места во Порторико, поголемиот дел од снимките беа со висок квалтет, што помогна за зголемување на популарноста кај младината, не само кај оние од ваквите населби, туку и кај младите од средната и повисоката класа. Достапноста и квалитетот на овие касети доведоа до голема популарност на жанрот, рушејќи ги сите социјално-економски бариери на музичката сцена во Порторико. Најпознатите касети во раните 90-ти беа на Ди Џеј Негро – The Noise I и “The Noise II“ и Ди Џеј Плејеро со “#37“ и“ #38“. Овие касети, кои го проширија жанрот од гетата во останатите делови на општеството, особено во приватните училишта ги сними Герардо Крует . До средината на 90-тите “андерграунд“ касетите се продаваа во музичките продавници. Регетонот ја придоби средната класа и се проби низ медиумите. До тогаш во Порторико веќе беа отворени клубови во кои се пушташе андерграунд. Најпознати се клубовите “Rappers”во Каролина и клуб “Playmakers” Пуерто Нуево . Дем Боу -траката на Боби “Дигитал“ Диксон беше пуштана во клубовите, иако тоа не беше првичната намера за регетонот. Андерграунд- рапот во Порторико се соочи со строги критики. Во Февруари 1995, се покрена кампања спонзорирана од владата против андреграунд музиката и нејзините културолошки влијанија. Полицијата на Порторико пушти 6 рации во музичките продавници во Сан Хуан, од каде што беа конфискувани стотици касети и беа изречени казни (во согласност со законите 112 и 117 против непристојност). Министерството за образование го забрани “вреќестото“ облекување и андерграунд рапот во училиштата. Во наредните неколку месеци, после рациите, локалните медиуми ги тероризираа раперите, тврдејќи дека се “нарушувачи на јавниот ред“. Департманот за морал во медиумите побара од локалните власти да интервенираат и да ја забранат продажбата на андерграунд музиката, што доведе до барање да сите локални продукции ја носат етикетата за“ родителски надзор“. Во 1995 год Ди Џеј Негро го издаде албумот“ The Noise 3“, со етикета која гласеше“ не-експлицитни текстови“. Во албумот немаше пцуење. Беше хит и музиката и понатаму продолжи да се движи кон мејнстримот. Сенаторката Велда Гонсалес од Демократската партија и медиумите продолжија да гледат на движењето како пречка во општеството. Во средината на 1990&nbsp;г. порториканската полиција и националната гарда ги конфискуваа касетите и це деата , со обид да дојдат до “непристојните“ текстови и да ги оттргнат од рацете на потрошувачите. Училиштата исто така забранија хип-хоп стил на облекување, со цел да го оттргнат влијанието на регетонот од образованието. Во 2002 сенаторката Велда Гонсалес воведе јавни сослушувања со обид да ја регулира вулгарноста во текстовите и переро танцот, кој е тесно поврзан со жанрот. Иако се покажа дека ова не се одразува негативно на мислењето на јавноста, сепак предизвика загриженост кај владата и кај повисоките општествени класи за сè што музиката претставува. Поради тоашто многу често беше критикуван заради сексуалната содржина и бидејќи е создаден во сиромашни урбани заедници, средната и високата општествена класа, гладаа на регетон како закана за општествениот ред, неартистична, аполитичка и женомразечка. И покрај сите контроверзии, регетонот беше прифатен како дел од културата на Порторико, па дури и сенаторката Велда Гонсалес го користеше на изборните кампањи во 2003 да се обрати кон младината. Денес, популарноста на регетон е уште поголема поради учеството во поп културата, вклучувајќи ја и рекламата за Пепси од 2006 со Деди Јенки. Други примери за промена на музичкиот пристап кон населението во Порторико, можат да се забележат во некои текстови што се напишани под влијание на религија и образование. На пр. “Reggae School” е рап-албум, издаден со цел да ги подучува децата математика, нешто слично како “School House Rock“. И покрај тешката економска ситуација во Порторико, регетон-ѕвездите успеаа да достигнат огромна слава, не само како светски ѕвезди, туку и како локални стопанственици; за ова сведочат продукциските куќи на истоимените пејачи: Flow Music на Ди Џеј Нелсон, El Cartel Records на Деди Јенки и WY Records на Висин и Јандел. Преку продукција инспирирана од хип-хопот во САД и заснована на политички движења, музиката постана уметничко “возило“, кое патуваше низ светската популарност, што е сосем спротивно од претходната репутација на срамен андерграунд производ на урбаната младина. == САД == Со помош на Н.О.Р.Е, рапер од Њујорк и неговиот хит “Oye Mi Canto” од 2004 со Нина Скај, Деди Јенки и Тего Калдерон, регетонот брзо се здоби со популарност во САД. Деди Јенки го задржа вниманието на големите хип-хоп имиња со неговата песна “Gasolina”, што му помогна да го раздвижи стилот ширум државата. Во 2004, радиото XM го лансираше каналот Fuego (XM), на кој се пушташе исклучиво регетон. Меѓутоа, XM радиото го отстрани каналот во декември 2007 од ресиверите, но сè уште може да се отвори на мрежното место XM Satelite Radio. Музиката ја потпомагаше фондацијата за модерен латиноамерикански радио-феномен, позната под името “Хурбан“, комбинација од зборовите “хиспаник“ и “урбан“, којашто беше користена за да ги врати влијанијата на хип-хоп и латиноамериканската музика. Регетонот, којшто е формиран од хип-хоп и реге, им помогна на латиноамериканците да придонесат за урбаната американска култура, но при тоа, во секој поглед да си го зачуваат шпанското наследство. Музиката се поврзува со многу социо-економски проблеми кои се случувале во Америка, какошто е дискриминацијата на раса и и пол, што е цврсто поврзано со хип-хопот и до денес. Андерграунд клубовите, младината во гетата и великаните во хип-хопот, учествуваа во пробивањето на музиката до врвот на топ листите. == Европа == Регетонот стана исто толку познат во Европа како што беше и во Латинска Америка. Меѓутоа, има големо влијание на латиноамериканските емигранти и на населението во Шпанија. Шпанскиот концепт “La Cancion del Verano” (Песна на Летото), кој се состои од одредена песна или пак две, кои го одредуваат расположението на сезоната, според шпанските медиуми е причина за зголемување на популарноста на регетонот. Такви песни се “Papi Chulo (Te Traigo el Mmm)” од панамскиот рапер Лорна во 2003, “Baila Morena” од Хектор & Тито и “Gasolina”од Деди Јенки во 2005. Порториканските и панамските регетон-изведувачи често прават турнеи и држат концерти низ Шпанија . [[Категорија:Реге]] cfy5utcvlfu9exgfar1u17uh5jvhvcx Џон Галијано 0 758525 5599545 5496038 2026-07-24T05:30:03Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599545 wikitext text/x-wiki {{Внимание}}{{Викифицирање}} [[Податотека:John Galliano - défilé Christian Dior - 25 juin 2010.png|300px|мини|Џон Галијано во 2010 година]] '''Хуан Карлос Антонио Галијано – Гуилен''', Ред на Британската Империја, (роден на 28 ноември 1960 година), професионално познат како '''Џон Галијано''', е британски моден творец кој бил главен творец на модните куќи на француската модна куќа [[Живанши]] (од јули 1995 до октомври 1996 година) и [[Кристијан Диор]] (од октомври 1996 до март 2011 година).<ref>David James Smith, "The Secret Torments of Galliano", ''Sunday Times Magazine'', 22 August 2011, p. 20, at p. 27: "I ordered his birth certificate from the Gibraltar registry and in fact he was named John Charles Galliano".</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://fashion.telegraph.co.uk/Article.aspx?Id=TMG8453040|title=John Galliano sacked from his eponymous label - Telegraph|date=2012-06-11|work=web.archive.org|accessdate=2024-01-25|archive-date=2012-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120611001202/http://fashion.telegraph.co.uk/Article.aspx?Id=TMG8453040|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://wwd.com/feature/john-galliano-joins-maison-martin-margiela-7968581-1010824/|title=John Galliano Joins Maison Martin Margiela|last=Diderich|first=Miles Socha,Nina Jones,Marc Karimzadeh,Joelle|last2=Socha|first2=Miles|date=2014-10-06|work=WWD|language=en-US|accessdate=2024-01-25|last3=Jones|first3=Nina|last4=Karimzadeh|first4=Marc|last5=Diderich|first5=Joelle|archive-date=2024-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125184737/https://wwd.com/feature/john-galliano-joins-maison-martin-margiela-7968581-1010824/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theregister.com/2004/02/12/ipod_designer_voted_uks_most/|title=iPod designer voted UK's most influential cultural icon|last=Smith|first=Tony|work=www.theregister.com|language=en|accessdate=2024-01-25}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/3481599.stm|title=iPod designer leads culture list|date=2004-02-12|access-date=2024-01-25|language=en-GB}}</ref> == Ран живот и кариера == Роден е во [[Гибралтар]], од каде што потекнува неговиот татко, а мајка му е со шпанско потекло. Галијано има две сестри. Татко му бил водоводџија. Фамилијата на Галијано се преселила во [[Лондон]] поради работа кога тој имал 6 години и се населиле во [[Стритхем]], Јужен Лондон, пред да се преселат во [[Даллич]], а подоцна во [[Брокли]]. Тој е одгледан во строга римокатоличка фамилија. Галијано, кој бил срамежлив и поинаков од другите, често зборувал за неговата мака за да се вклопи, и потсетувајќи се на неговото рано детство, еднаш признал: „Мислам дека тука луѓето не сфаќаат од каде доаѓам“. Анита, наставничка по фламенко, го облекувала во неговата „најелегантна“ облека, дури и за патување до локалните продавници. Поради ова, заедно со неговите креативни чувства, тој честопати бил малтретиран од момчињата од неговото граматичко училиште во Лондон. Тој го посетувал римокатоличкото училиште „Свети Антониј“ и граматичкото училиште ''„Вилсон“'' во Лондон и тогашниот Централен колеџ за уметност и дизајн ''„Св. Мартинс“'', на којшто дипломирал моден дизајн со диплома со почести прва класа. Неговата прва колекција, инспирирана од Француската револуција и насловена ''Les Incroyables'', добила позитивни критики и целата била купена и продадена во лондонскиот моден бутик ''Браунс'' (Browns). Галијано ја започнал својата сопствена модна линија и запознал некои идни соработници, Аманда Харлек, во тогашно време стилист во Харперс и Квин и Стивен Џонс, модист. Неговиот успех дошол преку ноќ, Галијано отворил студио во Лондон, но неговиот талент не се поврзувал со смисла за бизнис, згора на тоа, тој го наоѓал своето задоволство во ноќниот живот во Лондон. Тој сè уште е еден од највлијателните уметници кои работат во модата.<ref>"John Galliano" by Colin McDowell, page 74 – ISBN 0-297-81938-0</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-12580028|title=Profile: John Galliano|date=2011-02-25|work=BBC News|access-date=2024-01-25|language=en-GB}}</ref> На почетокот, добил финансиска поддршка од Јохан Брун, а кога завршил овој договор, финансиската поддршка ја презел данскиот претприемач Педер Бертелсен, сопственик на фирмата ''„Aguecheek“'', кој во тоа време ѝ давал поддршка и на Кетрин Хамнет. Овој договор завршил во 1988 година и Галијано ја нашол поддршката на германскиот агент Фајкал Амор (сопственик и моден творец во модната линија Плајн Зуд), кој му наредил да ја постави неговата основа во Париз. Галијано се преместил во Париз во потрага по финансиска поддршка и силна база на потрошувачи. Неговата прва ревија била во 1989 година како дел од Париската модна недела. До 1990 година тој банкротирал, откако со неговата сопствена модна линија сместена во Лондон не постигнал многу голем успех , тој се преселил во Париз. Познатата Сузана Константин работела за Галијано, а тој им помогнал и на други творци во нивниот иден успех, вклучувајќи го и творецот на чевли Патрик Кокс. Во 1991 година, соработувал со [[Кајли Миног]], кога ја создал нејзината облека за концертната турнеја ''„Let's Get to It“''. == Париз == Во 1993 година, завршил финансискиот договор со Амор и тој немал ревии во октомври, со што ја пропуштил сезоната. Со помош на главниот уредник на американското издание на списанието Вог, Ана Винтор и Андре Леон Тели, тогашен европски дописник на списанието Венити Фер, Галијано бил претставен на португалскиот светски човек и спонзор на модата, Сао Шлумбергер и финансиските поддржувачи на здружението ''„Арбела“'', Џон Булт и Марк Рајс. Преку ова партнерство Галијано добил финансиска поддршка и прием во високото друштво, потребни за да стекне углед во Париз. Оваа колекција била важна за развојот на Џон Галијано како модна куќа и се смета за „момент на модата“ во високите модни кругови. Оваа ревија вклучувала висок профил модели како Кејт Мос, Хелена Кристенсен, [[Наоми Кемпбел]] и Линда Евангелиста. Финансиската поддршка и користењето на париската палата на Шлумбергер како привремено седиште, а и театарската средина за ревијата, му овозможиле на Галијано да создава 17 црни парчиња облека во рок од 15 денови. На ревијата присуствувале висок профил клиенти, вклучувајќи ги и Мадона и Беатрис Ротшилд. Модните критичари забележале дека неговата облека се оддалечила од традиционалните форми на конфекциска облека и повеќе ја поврзувале со скапоцена облека, којашто ги привлекувала помладите муштерии кои се разбираат во модата повеќе отколку одамна основаните француски модни куќи. Скапоцената облека традиционално ги претставува најквалитетните материјали, изработка и техники. Галијано ги користел овие техники во помал обем и повторно се докажал себеси и својата модна куќа на париската и светската модна сцена. Во јули 1995 година, тој бил назначен за творец на Живанши од страна на Бернард Арнаулт, сопственик на конгломератот за луксузни производи ЛВМХ, така што станал првиот британски творец којшто е главен творец на француска модна куќа за скапоцена облека. На 21 јануари 1996 година, Галијано ја презентирал неговата прва ревија на скапоцена облека на Живанши на ''Stade Francais''. Колекцијата добила високи пофалби на модните медиуми. Помалку од две години подоцна, на 14 октомври 1996 година, ЛВМХ го преместиле Галијано во Кристијан Диор, во замена за италијанскиот творец Џанфранко Фере. Неговата прва ревија на скапоцена облека за Диор се совпаднала со 50 годишнината на модната линија, на 20 јануари 1997 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://fashion.fandom.com/wiki/John_Galliano|title=John Galliano|last=for 1987|first=John Galliano Born November 28 1960Gibraltar Nationality British Education Central Saint Martins Labels Galliano Christian Dior Awards British Fashion Designer of the Year|last2=1994|work=Fashion Wiki|language=en|accessdate=2025-02-04|last3=1995|last4=1997.}}</ref>. == Отпуштање од работа == На 25 февруари 2011 година, Диор објавил дека го отпуштил Галијано по неговото апсење поради антисемитско критикување во бар во Париз. Минатиот декември, социјалната мрежа ''Citizenside'' добила снимка со Галијано, на којашто имало слична викотница во истиот бар. На снимката, пијаниот Галијано им дофрла антисемитски критикувања на група Италијанки и изјавува: „Јас го сакам Хитлер...Луѓето како вас треба да се мртви. Вашите мајки, прадедовци, сите треба да бидат запалени“. Овој инцидент се случил малку пред Париската модна недела за есен/зима 2011/2012. Снимката му била дозволена на британскиот весник ''The Sun'' да ја објави на своето мрежно место. Натали Портман, еврејска глумица, чии прабаба и прадедо умреле во Аушвиц, имала потпишано договор за реклама со Диор за нивниот парфем ''„Miss Dior Cherie“''. Во една изјава, таа изразила „згрозеност“ спрема антисемитските коментари на Галијано. Портман рекла: „ Јас сум крајно шокирана и згрозена од снимката со коментарите на Галијано, којашто излезе денеска...Се надевам дека барем овие ужасни коментари ќе нè потсетат да ги согледаме и реагираме на овие предрасуди што сè уште постојат и се спротивни на сè што е убаво. Но, „згрозеноста“ на Портман не ја споделиле сите во модната индустрија. Стилистот и творец Патрициа Филд го бранела Галијано со тоа што испратила електронска пошта на 500 пријатели, блогови и медиуми. Таа ги сметала антисемитските критикувања на Галијано за „глума“ и подоцна, во телефонско интервју со списанието ''WWD'', однесувањето на Галијано на снимката го објаснила како „лага“ и рекла дека таа е збунета што луѓето во модната заедница не можат да го препознаат тоа. „Тоа е глума“, рекла таа. „Тоа е лага. Но, луѓето во модата не ја препознаваат лагата во тоа. Одеднаш тие не го познаваат него. На 1 март 2011 година, Диор објавил дека започнал постапка за отпуштање на Галијано, со генералниот директор, Сидни Толедано, кој изјавил: „Јас строго го осудувам тоа што го рекол Џон Галијано“. По инцидентот, познатото лично мрежно место на Галијано била блокирана и недостапна за посетителите. Галијано ги отфрлил обвинувањата преку неговиот адвокат и започнал судска постапка против тие што го обвиниле за антисемитизам. Излегле и гласини дека Галијано се гордеел со неговите еврејски корени и дека е наместен. „Уште од првиот ден на Модната недела, многу уредници велеа дека Диор сака да се ослободи од него и дека содржина како оваа ќе го спаси од тоа да му плати 17 милиони долари на Галијано“, рекол Марчелос Л. Џонс, главен и одговорен уредник на модното веб списание ''TheFashionInsider.com''. == Кривични обвиненија == На 2 март објавено е дека Галијано се соочил со судски процес бидејќи „наводно им давал расистички коментари на муштериите во кафетеријата“. Наводно, тој се извинил за своето однесување, а Диор, пак , ги опишал неговите коментари од снимката како „одвратни“. Според ''Financial Times'', ако се докаже дека е виновен, Галијано ќе се соочи со шест месеци затворска казна и глоба од 22.500 евра (31.187 долари)“. Во ''Daily Telegraph'' објавено е дека се верува дека Галијано ја напуштил Франција и тој изјавил дека ќе посетува центар за рехабилитација, најверојатно ''The Meadows'' во Аризона. Парискиот суд наредил дека ќе му се суди за обвинувањата за „јавни навреди врз основа на потекло, религиозни врски, раса или етнички групи“ против тројца луѓе. Судскиот процес ќе започне на 22 јуни 2011 година. == Инспирации == Тој е цитиран дека ја идентификува својата љубов кон театарот и женственоста како најважни за неговите творби: „мојата улога е да заведам“, рекол тој, и стигнал далеку со пресоздавање некои парчиња облека на Диор за Мадона во филмот „Евита“.Наводно, Галијано ја претставил Шарлиз Терон како муза и создал скапоцена облека за неа за настаните на црвениот тепих, како што се Оскарите и ''Golden Globe Awards''. Таа, исто така, е дел од рекламната кампања на парфемот ''„J'Adore“'' на Диор, а Рили Кеоф, внука на Елвис Присли, го претставува ''„Miss Dior Cherie“'', и Кејт Мос, на фотографии од Ник Најт, на неговите кампањи претставува скапоцена и конфекциска облека. Холивудските филмски ѕвезди Кејт Бланшет и Никол Кидман честопати носат фустани создадени од него на Оскарите. Приватната клиентела на Галијано за скапоцени колекции ги вклучуваше Дафни Гинис и Дајана, принцезата од Велс. Во моментот, Галијано прави шест колекции на скапоцена и конфекциска облека и нова меѓусезонска колекција насловена по неговото име „Г Галијано“. Сличностите помеѓу Галијано и модниот творец Мугату, со неговата модна ревија ''„ Derelicte“'', истакнати се од некои коментатори. == Почести == Галијано ја добил наградата за британски творец на годината во 1987, 1994 и 1995 година. Во 1997 година, тој ја поделил наградата со Александар МекКвин, неговиот следбеник во Живанши. Во 2001 година, доделена му е награда од Редот на Британската Империја, на списокот на почести за роденденот на кралицата, за неговите заслуги во модната индустрија како моден творец. Тој ја примил својата награда од Редот на Британската Империја на 27 ноември 2001 година во [[Бакингемската палата]] во Лондон, Англија. Доделена му е награда за моден творец во 2002 година за неговиот придонес во модната индустрија. Тој се појавил на „розовата листа“ на ''„The Independent on Sunday“'', како еден од „највлијателните геј луѓе во Британија“. На почетокот на новата 2009 година, Галијано ја добил Француската легија на почести, којашто претходно му била доделувана на славни личности како Ив Сен Лорaн и Ацедин Алаја. == Приватен живот == Галијано го дели домот во Париз со своето долгогодишно момче, Алексис Рохе, моден советник. Галијано стана позната личност на улиците во ''Le Marais'', област во Париз позната по геј парови, а и по Еврејската заедница во градот. Наводно, тој има еврејско потекло од Сефардите, кои се населиле од Шпанија и Португалија во XIX век. == Наводи == <references /> {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Британски дизајнери]] [[Категорија:Заповедници на Редот на Британската Империја]] [[Категорија:Модни куќи]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1960 година]] qcn58m8exwh2g1r3wu5uxof6jt54zse American Music Award 0 761120 5599619 4587388 2026-07-24T08:25:13Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599619 wikitext text/x-wiki {{Infobox award | name = Американски Музички Награди | established = 1973 | image =Katseye at Wango Tango 2025 (cropped).jpg | imagesize = 180px | caption =Победник во категоријата ''Нов уметник на годината'' за 2025 година, група [[Katseye]] | description = Постигања на американските артисти во [[музичка индустрија|музичката индустрија]]. | country = САД | website = http://www.americanmusicawards.com/ }} '''Американски Музички Награди''' е американско годишно шоу на кое се доделуваат награди во областа на музиката. == Поврзано == * [[Јапонска Музичка Награда]] (слично јапонско музичко шоу) == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://abc.go.com/primetime/ama/ Офицјална страница на Американските Музички Награди] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080517030242/http://abc.go.com/primetime/ama/ |date=2008-05-17 }} [[Категорија:Американска Музичка Награда]] [[Категорија:Награди:Музика]] bnuq55fv63hrt68sss3bcirk3q0s1ic 5599620 5599619 2026-07-24T08:26:10Z Тиверополник 1815 5599620 wikitext text/x-wiki {{Infobox award | name = Американски Музички Награди | established = 1973 | image = | imagesize = 180px | caption = | description = Постигања на американските артисти во [[музичка индустрија|музичката индустрија]]. | country = САД | website = http://www.americanmusicawards.com/ }} [[Податотека:Katseye at Wango Tango 2025 (cropped).jpg|300px|мини|Победник во категоријата ''Нов уметник на годината'' за 2025 година, група [[Katseye]]]] '''Американски Музички Награди''' е американско годишно шоу на кое се доделуваат награди во областа на музиката. == Поврзано == * [[Јапонска Музичка Награда]] (слично јапонско музичко шоу) == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://abc.go.com/primetime/ama/ Офицјална страница на Американските Музички Награди] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080517030242/http://abc.go.com/primetime/ama/ |date=2008-05-17 }} [[Категорија:Американска Музичка Награда]] [[Категорија:Награди:Музика]] 9o3sinladen1te55nfhzfxr5j4t7vnf BET Awards 0 762134 5599622 5257580 2026-07-24T08:28:32Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599622 wikitext text/x-wiki {{Infobox award | name = BET Награди | image = | imagesize = 200px | caption = | description = Афроамериканците и припадниците на другите малцинства во [[музика]]та, [[глума]]та, [[спорт]]овите, и др. | presenter = [[Black Entertainment Television]] | country = {{знамеикона|САД}} | year = 19 јуни, [[2001]] | website = [http://www.bet.com/shows/bet-awards/2012.html BET наградите 2012] }} [[Податотека:Kehlani Stavernfestivalen (203237).jpg|300px|мини|Победник во категоријата „''Видео на годината''“ за 2026 година, [[Келани]], за песната ''[[Folded (песна)|Folded]]'']] '''Наградите BET''' од [[Black Entertainment Television]] се награди кои им се доделуваат на Афроамериканците и припадниците на другите малцинства, започнувајќи од 2001 година. Добитниците ги бираат членови на BET академијата, која ја сочинуваат професионалнци, новинари и обожаватели. == Надворешни врски == * [http://www.bet.com/shows/bet-awards/2012.html Официјалното мрежно место на BET наградите 2012] [[Категорија:Награди:Музика]] [[Категорија:Телевизиски награди]] 567a7lg4frc1eb7daherq75o76g64ct Сидарта (музичка група) 0 762718 5599623 4500713 2026-07-24T08:30:17Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599623 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Siddharta 1646.jpg|300px|мини|Настап на „Сидарта“, Варшава 2014.]] '''Siddharta''' е рок бенд основан во 1995. Бендот го сочинуваат пет члена. Името го добиле по популарната новела од германскиот автор Херман Хесе, со наслов Siddharta. ==Сегашни Членови== <br /> Томи Меглич - Фронтмен <br /> Примож Бенко - Гитара <br /> Јани Хејс - Бас <br /> Томаж O. Роус - Клавијатура <br /> Боштјан Меглич - Тапани и перкусии <br /> ==Поранешни членови== <br /> Примож Мајерич - Бас <br /> Цен Ресник - Саксофон, клавијатура ==Студиски Албуми== * 1999 - ID * 2003 - Rh- * 2006 - Petrolea * 2009 - Saga == Надворешни врски == * [http://www.siddharta.net Официјално мрежно место на бендот] {{Никулец}} [[Категорија:Музички групи]] asx3hnq8u54q8mx0wmvqoe8zdsxaxlp Салса (танц) 0 767484 5599625 5538741 2026-07-24T08:32:44Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599625 wikitext text/x-wiki [[Податотека:John Narvaez & Liz Rojas at California Dance Festival 2025 01 (cropped).jpg|300px|мини|Џон Нарваез и Лиз Рохас, танцови уметници на танцовата компанија „Салсаманија“ и светски шампиони во салса, на Калифорнискиот танцов фестивал во [[Сакраменто]], [[Калифорнија]], во јуни 2025 година.]] '''Салса''' е синкретична форма на [[танц]] по потекло од [[Куба]] како мешавина од Шпански (Европски ) и Африкански култури. Салсата е нормално танц за [[пар]]ови, иако се разликуваат и [[соло]] форми како соло танцување „Силуета“ и „Руеда де Казино“ каде што повеќе парови ги разменуваат партнерите во [[круг]]. Салсата може да биде импровизирана или да се врши со сет рутина. Саласата е популарна низ [[Латинска Америка]] како и во [[Северна Америка]], [[Европа]], [[Австралија]], и некои други земји во [[Азија]] и на [[Блискиот Исток]]. Тоа брзо се претвора во глобален феномен. == Потекло == Салса танцовите движења потекнуваат од танцувањето на Кубанскиот син во 1920г. поточно преку ритамот на Сон Монтуно со силни влијанија од танцот на Danzon, Mambo, Guaguanco и други Афро-Кубански фолклорни [[танцувач]]и. Денес има многу различни стилови на салса танцување поради многу географски дисперзии и културен синкретизам. Најпознати стилови се Cali-стил ( од Колумбија) , кубански стил („Casino”) , La-стил , Њујоркшки стил, и Порторикански стил. Салсата е типичен танц за парови, иако се разликуваат и соло форми , „Силуета“ и „Руеда де Казино“ каде што повеќе парови ги разменуваат партнерите во круг. Салсата може да биде импровизирана или да се врши со сет рутина, кореографија и слободен стил. == Основни движења == Постојат неколку основни движења на Салсата. Најчестите се три промени со тежината ( или чекори) на секои четири мерења. Во многу стилови на салса танцувањето, како [[танчер]] повлекува промени во тежината, така горниот дел од телото останува речиси непроменет од тежината на телото. Колковите се фатени во средината и завршуваат со доста движење- познато како „Кубанско хип движење“. Можеби иронично, Cuban Casino стилот на салса танцувањето всушност има значителни количини на движење над половината со нагоре-надолу рамо движења и менување на градниот кош. Рацете се користат од страна на „водечкиот“ танчер, за да комуницира или сигнализира на „следбеникот“ или во „отвори“ или „затвори“ позиција. Во отворена положба потребни се двајца танчери кои се држат за една или двете раце, особено за потези кои вклучуваат вртење, ставајќи ги рацете зад грбот, или се движат наоколу заедно за да именуваат неколку примери. Во затворена позиција, водачот ја става десната рака на грбот на следбеникот, додека следбеникот ја става левата рака на рамото на водачот. Во оригиналната Латино-Американска форма на салсата, напред/назад движењата се направени во дијагонални или странични движења со три чекори и без промени во тежината. Во некои стилови на салса, како што се во Лос Анџелес и Њујорк, танчерите остануваат во стилоот на линија (префрлање на местата), додека во некои Латино-Американси стилови, како што е кубанскиот стил, танчерите кружат еден околу друг, понекогаш по трипати. == Ритам == [[Музика]]та погодна за играње се движи од околу 150 удари во минута до околу 250 удари во минута, иако најдолгото танцување со музика е некаде помеѓу 160-220 удари во минута. Секој салса состав вклучува Африкански перкуси врз основа на Clave ритамот (кој го има во четири типови ), иако може да има моменти кога Clave ритамот е скриен на некое време, често кога се цитира Charanga, Changüí и Bomba. Клучниот инструмент кој обезбедува основен ритам на салса песна е Clave ритамот. Тој често е игран со две дрвени стапчиња кои заедно се хит. Секој инструмент во салса бендот е или игра со Clave ( генерално: пијано, tres гитара, синкопи (инструмент), жици) или играње независно од Clave ритамот ( генерално: бас и др.). Мелодичните компоненти на музиката и и танчерите можат да бидат одбрани да бидат во Clave ритамот или надвор од Clave ритамот во било кој момент. Како и да е табу тема е да се игра или танцува во погрешен тип на Clave ритамот ( види салса музика). Додека танчерите можат да го обележат Clave ритамот директно, подобро е да го направат тоа индиректно ( на пример со движењена рамото). Ова овозможува самото танцување да изгледа многу течно како остатокот од телото само да се движи недопрено со нозете. Во салсата постојат четири видови на Clave ритамот, на 3-2 и 2-3 Son claves, и 3-2 и 2-3 румба claves. Повеќето видови на салса музика се играт со една од Son claves, иако румба clave повремено се користи , особено за време на румба деловите од некои песни. Како пример за тоа како clave се вклопува во рамките на 8 удари на салса танцот, отчукувањата на 2-3 Son clave се играат на точки од 2, 3, 5 „и“ на 6 и 8. Постојат и други аспект надвор од clave кои помагаат во дефинирањето на салса ритамот: Монтуно ритамот и Тумбао ритамот. Монтуно ритамот е ритам кој често е игран со пијано. Монтуно ритамот е корисен за наоѓањена правецот на музиката. Со слушање на истиот ритам, назад на почетокот по осум точки, може да се препознае која точка е првиот ритам на музиката. Тумбао е ритам во салсата кој се игра со conga тапани. Тоа звучи како: “cu, cum.. pa... cu, cum... pa”. Неговата најосновна шема е игра на отчукувања 2,3,4,6,7 и 8. Тумбао ритамот е корисен за учење да се танцува контра темпо ( “On2”). На 2рото и 6тото отчукување се потенцира кога танцувањето On2 и тумбао ритамот силно ги нагласуваат отчукувањата. == Стилови == Корените на салсата се засноваат на Афро-кубанската румба и Son танцувањето, и е отворен за импровизација и на тој начин постојано се развива. Нови модерни салса стилови се поврзани и именувани на оригиналните географски области кои ги развиваат. Постојат чести приврзаници на секој од овие стилови надвор од нивната домашна територија. Одлики кои можат да идентификуваат стил вклучуваат: време, основни чекори, нозе, вртењена телото и движења, вртење и фигури, став, танцови влијанија и начинот на кој партнерите се држат еден со друг. Поентата во музиката каде се земаат малку поголеми чекори( на пауза- чекор) и правецот на чекорите во движењето често може да се користи за да се идентификува стилот. Вклучувањето на други стил техники во салса танцувањето стана многу честа појава, и за мажи и за жени : работа со рацете, работа со нозете, движење на телото, вртење, изолации на телото, рамена, акробатика и лифтови. Латино американските стилови потекнуваат од Куба и околината на Карибите, а потоа се прошируваат кон Венецуела, Колумбија, Никарагва, Порторико и на другите латински држави; исто така во голема мера влијае и на “Мајами” стилот којшто е фузија на Кубанскиот и Северно-Американскиот стил. Стиловите вклучуваат “Казино”, “Мајами-стил” и “ Венецијански стил”. Северноамериканските стилови имаат различни одлики: Лос Анџелес стилот паузира на првото отчукување “On1” додека Њујорк стилот паузира на второто отчукување “On2”. И двата стилови имаат различно потекло и еволутивен пат, иако Њуоркшката салса е под силно влијание на џез инструментите во нивната рана фаза на раст. ==Салсата како тема во популарната музика== * „Салсација“ (''Salsation'') - песна на американскиот музичар [[Дејвид Шаер]] (''David Shire'') од 1977 година.<ref>[https://www.discogs.com/Various-Saturday-Night-Fever-The-Original-Movie-Sound-Track/master/23443 Discogs, Various ‎– Saturday Night Fever (The Original Movie Sound Track) (пристапено на 31.3.2019)]</ref> == Наводи == {{наводи}} [[fr:Salsa#La danse]] [[Категорија:Танц]] sf1169d6ypj3vj4w4n00vuubsoa7bec Моранди 0 771761 5599626 5499937 2026-07-24T08:33:43Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599626 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | Name = Моранди<br>Morandi | Img = Marius Moga.jpg | Landscape = Yes | Img_capt = [[Мариус Мога]] | Background = group_or_band | Origin = [[Букурешт]], [[Романија]] | Genre = [[Поп музика|Поп]]<br />[[Денс музика|денс]] | Years_active = 2005 – до денешен ден | Label = [[Universal Music Group|Universal Music Romania]] | Associated_acts = | URL = [http://www.morandi-music.com/ официјално мрежно место на Моранди] | Current_members = [[Мариус Мога]]<br />[[Андреј Штефан Ропчеа]] }} '''Моранди''' е романска музичка група систавена од [[Мариус Мога]] и [[Андреј Штефан Ропчеа]]. Името на групата доаѓа од презимето на Мариус и прекарот на Андреј: Мариус '''Мо'''га и Андреј Штефан Ропчеа-'''Ранди'''. Групата е упешна во [[Романија]] но нејзините песни се високо рангирани во [[Европа]]. Тие се најпознат бенд од Источна Европа заедно со [[O-Zone]]. Популарни се меѓу младите од: [[Русија]], [[Бугарија]], [[Албанија]], [[Црна Гора]], [[Србија]], [[Словачка]], [[Чешка]], [[Полска]], [[Македонија]], [[Литванија]] и [[Украина]]. Моранди биле номинирани за најдобра група во Европа во 2006, а во 2008 ја добиле таа награда. "Angels" е најуспешната песна во 2008 во [[Русија]]. == Дискографија == {{Infobox Artist Discography | Artist = Morandi | Studio = 4 | Live = | Compilation = | Video = | Music videos = 9 | Tribute = | EP = | Singles = 9 | B-sides = | Soundtrack = }} Моранди издале 4 студиски албуми, девет песни и девет спотови. ===Студиски албуми=== * Reverse (2005) * Mind Fields (2006) * N3XT (2007) * Zebra ===Синглови=== Синглот [[Angels (Моранди)|Angels]] е продаден во 1.45 милиони копии во Русија, и бил 7 пати најкористена мелодија на мобилните телефони. {| class="wikitable" !rowspan="2"| Година !rowspan="2" width="270"| Наслов !colspan="5"|Место на топ листа ! width="150" rowspan="2"| Албум |- ! width="30"|<small>[[Словачка|СВК]]</sub></small> ! width="30"|<small>[[Бугарија|БГ]]</sub></small> ! width="30"|<small>[[Чешка|ЧЕШ]]</sup></small> ! width="30"|<small>[[Унгарија|УНГ]]</sup></small> ! width="30"|<small>[[Франција|ФР]]</sub></small> |- |align="left" valign="center" rowspan=2|2004 |align="left"|"Love Me" |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center" valign="center" rowspan="2"| ''Reverse'' |- |align="left"|"[[Beijo]]" |align="center"|54 |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |- |align="left" valign="center" rowspan=3|2006 |align="left"|"Falling Asleep" |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center" valign="center" rowspan="2"| ''Mind Fields'' |- |align="left"|"A La Lujeba" |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |- |align="left"|"Oh La La" (English version of "Beijo") |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center" valign="center"|''Digital Only'' |- |align="left" valign="center" rowspan=2|2007 |align="left"|"Afrika" |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center" valign="center" rowspan="3"| ''N3XT'' |- |align="left"|"Angels (Love Is The Answer)" |align="center"|1 |align="center"|1 |align="center"|1 |align="center"|3 |align="center"|16 |- |align="left" valign="top"|2008 |align="left"|"Save Me" (feat. Helene) |align="center"|13 |align="center"|2 |align="center"|1 |align="center"|25 |align="center"|- |- |align="left" valign="top"|2009 |align="left"|"Соlors" |align="center"|1 |align="center"|1 |align="center"|4 |align="center"|- |align="center"|- |align="center" valign="center" rowspan="4"| ''Zebra'' |- |align="left" valign="top"|2010 |align="left"|"Rock The World" |align="center"|62 |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |- |- bgcolor="#CCCCCC" |- |- |align="left" valign="top"|2011 |align="left"|"Midnight Train" |align="center"|26 |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center" valign="center"| ''-'' |- |align="left" valign="top"|2011 |align="left"|"Serenada" |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |align="center"|- |- bgcolor="#CCCCCC" |align="center" colspan="2"|'''Број 1''' |align="center"|2 |align="center"|- |align="center"|2 |align="center"|- |align="center"|- |- |- bgcolor="#CCCCCC" |align="center" colspan="2"|'''Топ 10 хитови''' |align="center"|2 |align="center"|3 |align="center"|3 |align="center"|1 |align="center"|- |- |} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Музички групи]] [[Категорија:Романска музика]] [[Категорија:Музички групи основани во 2004 година]] 1dwk3w6b0fmfqzqcgtt752ajibfzwn5 Московска театарска заложничка криза 0 779733 5599511 5257680 2026-07-23T22:30:13Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599511 wikitext text/x-wiki {{Coord|55|43|33|N|37|40|24|E|display=title|region:RU-MOW_type:event_source:dewiki}} {{Infobox terrorist attack |title=Московска театарска заложничка криза |image= |caption=Споменик во чест на загинатите заложници |location=[[Москва]], [[Русија]] |target=Театар Дубровка |date=23 октомври – 26 октомври 2002 |time= |timezone= |type=земање заложници, закани за погубување и одговор од страна на руската влада |fatalities=Околу 170 (129 заложници) |injuries=околу 700 |perps=[[Исламска служба за посебна намена|SPIR]], [[Ријадус-Салихин]], [[Исламска меѓународна бригада|IIPB]]<hr>[[Мовсар Барајев]]<sup>[[Death|(d)]]</sup> (водач)<br /> Абу Бакр (заменик)<br /> [[Шамил Басаев]] (одговорен за акцијата) |motive=Независност на Чрчрнија и повлекување на руските сили од Чеченија}} [[Податотека:Half staff flag (2002-10-28).jpg|мини|Руското знаме е спуштено на половина копје над Кремљ во знак на жалост за жртвите од терористичкиот напад на Дубровка]] '''Московската театарска заложничка криза''' се случила на [[23 октомври]] [[2002]] година кога околу 50 вооружени чеченски терористи на чело со [[Мовсар Барајев]] упаднале во московскиот театар Дубровка и како заложници зеле околу 850 луѓе. Како главен предуслов за ослободување на заложниците било повлекување на руските војски од [[Чеченија]], и крај на [[Втората чеченска војна]]. Заложничката драма траела до [[26 октомври]] кога руските специјални служби спровеле акција за елиминација на терористите. Како резултат на акцијата биле ликвидирани сите терористи. 39 од напаѓачите биле убиени од страна на руските сили, заедно со најмалку 129 од заложниците (вклучувајќи девет странци). Сите, освен неколку од заложниците, кои починале за време на опсадата биле убиени од страна на токсична супстанција која била испуштена во театрот.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2365383.stm Gas "killed Moscow hostages", ibid.]</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2602945.stm "Moscow court begins siege claims"], [[BBC News]], 24 December 2002</ref> Употребата на гасот било широко осудено од страна на јавноста, но [[Москва]] на тоа одговорила дека постоел многу мал простор за правење на маневри бидејќи руските сили биле соочени со вооружени бунтовници кои биле подготвени да се убијат себеси заедно со заложниците.<ref>{{наведени вести| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2371691.stm | work=BBC News | title=Moscow siege gas 'not illegal' | date=29 October 2002}}</ref>. == Почеток == Заложниците биле заробени во Домот на културата Дубровка во [[Москва]], [[Русија]], околу 4 километри југоисточно од [[Московски Кремљ|Московскиот Кремљ]].<ref name="death"/>. Во 21:00 требало да се одржи претставата [[Норд-Ост]]. Пред ова, околу 40 до 50 тешко вооружени и маскирани мажи и жени со автобус влегле во главната сала и започнале со заложничката драма<ref>[http://archives.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/23/russia.siege "Chechen gunmen seize Moscow theatre"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090216172507/http://archives.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/23/russia.siege/ |date=2009-02-16 }}, [[CNN]], 24 October 2002</ref>. Маскираните Чеченци зеле околу 850 до 900 лица под своја контрола, вклучувајќи ги и членовите на публиката и изведувачите. Реакцијата на публиката во театрот на веста дека театрот бил под терористички напад била различна. Некои останале мирни, некои реагирале хистерично, додека други пак се онесвестиле. Некои од изведувачите биле зад сцената и успеале да побегнат преку прозорецот и да повикат полиција. Според некои податоци, околу 90 луѓе успеале да побегнат. Водачот на терористите изјавиле дека тие немале никаква злонамера против странските државјани, кои биле околу 75 од 14 земји, вклучувајќи ги [[Австралија]], [[Германија]], [[Холандија]], [[Украина]] , [[Обединетото Кралство]] и [[САД]] и истите ветиле дека ќе бидат ослободени по покажување на странски пасош. Руските преговарачи одбиле да ја прифатат оваа понуда и инсистирале дека треба сите заложници да бидат ослободени без разлика дали се странци или Руси<ref>[http://www.moscowtimes.ru/stories/2007/10/22/002.html ''A Foreigner's Nightmare in Dubrovka''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071024185943/http://www.moscowtimes.ru/stories/2007/10/22/002.html|date=2007-10-24}}, ''[[The Moscow Times]]'', 22 October 2007</ref>. == Барање == Напаѓачите биле предводени од страна на [[Мовсар Бараев]], внук на убиениот чеченски терорист [[Арби Барајев]], и се заканиле дека ќе ги убие заложниците доколку руските сили веднаш и бесусловно не се повлечат од Чеченнија. Тие изјавиле дека рокот за повлекување е една неделапо кое ќе започне убивање на заложниците<ref name="ready">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2360735.stm "Hostage-takers 'ready to die'"], [[BBC News]], 25 October 2002</ref>. Видеоснимката од страна на бунтовниците била пуштена од страна на медиумите. Следува неговиот текст<ref>[http://archives.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege.video/ "Gunmen release chilling video"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071123220641/http://archives.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/24/moscow.siege.video/ |date=2007-11-23 }}, [[CNN]], 25 October 2002</ref>: {{cquote|Секој народ има право на својата судбина. Русија го одзеде ова право од Чеченците и денес сакаме ова право да ни биде вратено, кое ни беше дадено од страна на Алах, на ист начин како што беше дадено на другите народи. Алах ни дава право на слобода и избор на нашата судбина. Руските окупатори ја имаат прелеано нашата земја со крвта на нашите деца. И ние копнееме за праведно решение. Луѓето не се свесни за невините кои умираат во Чеченија како жените, децата. И затоа и ние го избравме овој пристап за слобода на чечнскиот народ и не постои никаква разлика каде ќе умреме, па затоа решивме да умреме овде во Москва. Ние ќе ги земаме животите на стотиви грешници. Доколку умреме, по нас ќе дојдат нашите следбеници, браќа и сестри кои исто така се подготвени да ги жртвуваат своите животи, до патот кон Алах за да ја ослободат својата нација. Многу наши националисти умреле, но луѓето велат дека тие националисти се всушност терористи и криминалци. Но, вистината е дека Русија е вистинскиот криминалец}} Според [[Сергеј Јастржембски]], кога им било кажано дека повлекувањето на војниците е нереално во толку краток период, дека тоа претставува многу долг процес, терористите изјавиле дека руските војници би можеле да се повлечат од било кое место и било каде во Чеченија, без да наведат точно од која област. Киднапираните лица барале да не биде употребена артилеријата и воздухопловните сили во Чеченија започнувајќи од следниот ден. Но од друга страна руските сили престанале со нападите од [[28 септември]]. Самиот [[Владимир Путин]] изјавил дека има намера да прекине со вооружениот конфликт во Чеченија. Од моментот кога биле земани заложниците, во Републиката биле убивани во просек по три сојузни војници дневно.<ref>[http://www.csmonitor.com/2002/1025/p01s03-woeu.html Hostage crisis refuels Chechnya debate], ''[[The Christian Science Monitor]]'', 25 October 2002</ref>. Мобилните телефонски разговори меѓу заложниците и нивните членови од семејството<ref>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E03E7D6103CF936A15753C1A9649C8B63 Hostage Drama in Moscow: Hostage Voices]; Cellphones Let Families Hear Ordeal Of Captives, ''[[The New York Times]]'', 25 October 2002</ref> откриле дека киднаперите биле снабдени со гранати, мини а експлозивни направи биле врзани околу нивните тела, а во целиот театар имало распоредено експлозив. Голем дел од тие експлозиви (вклучувајќи ги и оние кои биле прикачани на женските бунтовници) подоцна биле пронајдени<ref name="part1">[http://www.rferl.org/reports/corruptionwatch/2003/12/42-181203.asp The October 2002 Moscow Hostage-Taking Incident (Part 1)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080624065751/http://www.rferl.org/reports/corruptionwatch/2003/12/42-181203.asp |date=2008-06-24 }} by John B. Dunlop, [[Radio Free Europe]] Reports, 18 December 2003.</ref><ref>[http://www.hudson.org/index.cfm?fuseaction=publication_details&id=3538&pubType=HI_Opeds Slaughter in Beslan] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110927065845/http://www.hudson.org/index.cfm?fuseaction=publication_details&id=3538&pubType=HI_Opeds|date=2011-09-27}}, [[Hudson Institute]], 23 November 2004</ref>. Терористите користиле арапски имиња во меѓусебниот разговот, а жените биле облечени во арапски стил кое било мошне необично за реонот од Северен Кавказ<ref name="dark">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2565585.stm Moscow siege leaves dark memories], [[BBC News]], 16 December 2002</ref>. Потпаролот на чеченското сепаратистичко раководство изјавил дека нема информации околу тоа кои се напаѓачите и ги осудил нападите врз цивилното население. Про-рускиот исламски водач на Чеченија исто така го осудил нападот<ref name="seize">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2354753.stm Terrorists seize Moscow theatre], [[BBC News]], 23 October 2002</ref>. Сите заложници биле држани во аудиториумот. Ситуацијата во салата била доста нервозна и истата се менувала во зависност од расположението на киднаперите, кои ги известувале медиумите. Напаѓачите дозволиле заложниците да направат телефонски повик<ref name="gunmen">[http://www.guardian.co.uk/world/2002/oct/24/russia.chechnya Chechen gunmen storm Moscow theatre], ''[[The Guardian]]'', 24 October 2002</ref>. Заложниците ги користиле своите мобилни телефони за да им пренесат на властите да не упаднат во зградата<ref name="seize"/>, поради тоа што неколку камиони и полицајци претхдно ја опколиле зградата.<ref name="chechens">[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE2D6123CF937A15753C1A9649C8B63&scp=6&sq=Nord+Ost&st=nyt Chechens Seize Moscow Theater, Taking as Many as 600 Hostages], ''[[The New York Times]]'', 24 October 2002</ref> == Тек на кризата == === 23 октомври === Во 21:15 часот напаѓачите го зазеле театрот. Тие истакнале дека се подготвени да убиваат по десет заложници доколку руските сили не реагираат на нивните барања<ref name="seize"/>.Две жени успеале да побегнат (една од нив била повредена за време на бегството).<ref name="more">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2359491.stm Seven hostages freed in Moscow siege], [[BBC News]], 25 October 2002</ref> Една млада жена, Олга Романова, успеала да влезе во театрот и да се соочи со терористите. Таа ги повикала да ги ослободат заложниците. Терористите сметале дека се работи за агент на ФСБ, по кое била застрелана. === 24 октомври === Руската влада понудила на киднаперите заминување во било која земја.<ref name="more"/>. Заложниците поднеле жалба, најверојатно под притисок или наредба на терористите до Владимир Путин за прекин на воените дејства во Чеченија и воздржување од напад во зградата каде се наоѓаат тие. Поради кризата, Путин го откажал своето службено патување на средба со американскиот претседател Џорџ Буш и други светски водачи.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2357729.stm Two hostages flee Moscow theatre], [[BBC News]], 24 October 2002</ref>. Познати јавни и политички личности, како [[Асламбек Аслаханов]], [[Ирина Хакамада]], [[Руслан Хасбулатов]], [[Јосиф Кобзон]], [[Борис Немцов]] и [[Григориј Јавлински]]<ref>[http://www.moscowtimes.ru/article/850/49/242402.htm Yavlinsky Describes His Role In Crisis] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080929175211/http://www.moscowtimes.ru/article/850/49/242402.htm|date=2008-09-29}}, ''[[The Moscow Times]]'', 4 November 2002</ref> учествувале во преговорите со киднаперите. Поранешниот претседател на Советскиот Сојуз, [[Михаил Горбаов]] исто така ја објавил својата подготвеност да дејствува како посредник во текот на преговорите. Милитантите, исто така, побарале претставници на [[црвен крст|Меѓународниот Црвен Крст]] и [[Лекари без граници|Организацијата Лекари без граници]] да ги водат преговорите. Полковникот на ФСБ, Константин Василев се обидел да влезе во дворот но бил застрелан. ФСБ полковник Константин Васиљев се обидел да влезе во двор на ТК, но бил застрелан во време приближува на зградата и го принуди да се повлече. Според ФСБ, 39 заложници беа ослободени од страна на терористи на [[24 октомври]] [[2002]] година, но тие повторно преку еден од заложниците се заканиле доколку Русија не ги исполни нивните барања.<ref name="more"/> Преговорите за ослободување на не-руските државјани биле спроведени од страна на разни амбасади и [[Чеченци]]те ветиле дека ќе ги ослободат. Киднаперите тврдиле дека се подготвени да ослободат 50 руски заложници ако [[Ахмад Кадиров]], претседател на про-руската администрација во [[Чеченија]], дојде во театарот, но Кадиров не одговорил на тоа барање, и ослободувањето не се случило. Една водна цевка пукнала во текот на ноќта и го поплавила приземјето. Киднаперите го нарекле овој чин провокација. Потпаролот на ФСБ изјавил дека немало постигнат договор околу можното поправање на цевата.<ref name="nightmare"/>. Подоцна се дознало дека канализацијата била користена од страна на руските специјални служби<ref name="how">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2363601.stm How special forces ended siege], [[BBC News]], 29 October 2002</ref>. === 25 октомври === Во текот на денот во преговорите се вклучиле [[Ана Политковскаја]],<ref>Anna Politkovskaya, [http://www.guardian.co.uk/world/2002/oct/30/russia.terrorism I tried and failed], ''[[The Guardian]]'', 30 October 2002</ref>, [[Сергеј Говорукин]] и [[Марк Франчети]] како новинари, потпа [[Евгениј Примаков]], [[Руслан Аушев]] и [[Асламбек Аслаханов]]. Терористите барале преговорите да се водат со официјален претставник на [[Владимир Путин]]. Роднините на киднапираните лица одржале антивоени демонстрации во центарот на Москва. Терористите се согласиле да ослободат 75 странски државјани во присуство на дипломатски претставници на нивните држави. Руските власти наводно изјавиле дека не треба заложниците да се делат на странски и домашни. 15 руски државјани биле ослободени вклучувајќи 8 деца на возраст од 7 до 13 години. По состанокот со Путин, шефот на ФСБ Николај Патрушев понудил безбеден живот за Чеченците доколку ги ослободат и преостанатите заложници<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2359843.stm Children freed from Moscow siege], [[BBC News]], 25 October 2002</ref>. Група на руски лекари вклучувајќи д-р Леонид Рошал, шеф на медицинскиот центар за катастрофи, влегле во театарот за да донесат лекови за заложниците и изјавиле дека терористите не ги тепале или не им се заканувале на нивните заробеници. Тој изјавил дека поголемиот дел од заложниците биле смирени и дека само две до три биле хистерични. Од страна на Црвен Крст била донесена храна, топла облека и лекови<ref name="nightmare">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2360583.stm Non-stop nightmare for Moscow hostages], [[BBC News]], 25 October 2002</ref>. Канал ХТВ направил интервју со Бураев, во кое тој испратил порака до руската влада: {{cquote|... Немаме што да изгубиме. Ние поминавме 2.000 километри додека да стигнеме овде, и враќање назад нема... Дојдовме за да умреме. Нашето мото е слобода или рај. Веќе имаме слобода со доаѓањето во Москва, но веќе сакаме да бидеме во рајот}} Тој исто така изјавил дека неговата група била во Москва не за да ги убијат заложниците или да се борат со елитните руски војски, како што било случајот во Чеченија во текот на годините, туку за да стават крај на војната<ref name="ready"/>. Во 21:55 биле ослободени четири заложници од Азербејџан, со кое вкупниот број на заложници кои биле ослободени во тој ден станал 19. По зајдисонце, еден човек идентификуван како Генадиј Влак успеал да влезе во театрот. Тој рекол дека неговиот син се наоѓа меѓу заложниците, но неговиот син наводно не бил таму па тој бил убиен. === 26 октомври === [[Податотека:Vladimir Putin with victims of Nord-Ost terrorism.jpg|thumb|десно|Путин во посета на Медицинскиот центар каде биле сместени дел од заложниците.]] Во текот на ноќта, Ахмед Закаев, претставник на чечнските сили и соработник на сепаратистичкиот претседател [[Аслан Масхадов]], апелирал до екстремистите и побарал од нив да се воздржат од избрзени дејствија. Заложниците изјавиле дека специјалниот претставник на претседателот Путин планира да дојде во театрот на разговор следниот ден. Двајца специјалци биле повредени околу зградата по фрлање на една граната од страна на терористите. Во сабота наутро, на 26 октомври, руските сили Спецназ од ФСБ со помош на руските спедијални единици од полицијата го опкружиле театрот и упаднале во него, прво преку геј клубот Централна станица. Заменик министерот за внатрешни работи изјавил дека нападот бил потикнат од паниката меѓу заробениците. Од страна на кризниот штаб било изјавено дека биле убиени два заложници а раниле уште два. === Напад и крај на кризата === Рано наутро, во околу 05:00 часот по московско време, рефлектори го осветлиле главниот влез на театрот. По изведената прва акција од страна на руските сили станало јасно дека мистериозен гас бил испуштен во театрот.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2366913.stm What was the gas?], [[BBC News]], 28 October 2002</ref>. Специјални извештаи навеле дека станува збор за еден таен отвор кој бил направен од страна на службите, преку системот за вентилација или пак преку подиумската сцена. Отркивањето предизвикало паника во театрот. Новинарката Ана Андринова, која била заложник дала соопштение: {{cquote|Се чини дека руските сили започнаа некаква акција. Ве молиме да ни дадете шанса. Ако можете, направете нешто! Не знам за каков гас станува збор, но ги гледам реакциите кај Чеченците. Тие не ја сакаат нашата смрт и нашите официјални претставници сакаат секој од нас театрот да го напушти жив. Ова можеме да го почувствуваме овде, Нашата влада одлучи дека никој од овде не треба да излезе жив<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2363679.stm Hostages speak of storming terror], [[BBC News]], 26 October 2002</ref>}} Дел од [[Чеченци]]те биле опремени со гас-маски, и одговориле со пукање кон руските сили. По триесет минути, кога испуштениот гас започнал да делува започнал и физичкиот напад врз зградата. Комбинираните сили влегле преку неколку отвори во зградата, вклучувајќи го и покривот, подрумот и влезната врата.<ref name="how"/>. Кога престелката започнала, терористите наредиле на заложниците да се потпрат на седиштата и да ги стават главите под седиштата. Заложниците објавиле дека дел од луѓето кои седеле на седиштата заспале, а некои од напаѓачите ставиле респиратори. Така дел од заложниците и терористите започнале да паѓаат во несвест. Двајаца од Алфа групите биле совладани од гасот. По речиси еденипол час пресметка, руските специјални служби фрлиле експлозив пред главниот влез и влегле во аудиторијата. Според руските власти, борбите меѓу војниците и сè уште свесните терористи продолжила и во другите делови од театрот за уште 30 минути. Според првичните извештаи, три терористи биле живи фатени а два од нив успеале живи да побегнат. БИ-БИ-СИ објавил дека имало неколку преживеани терористи кои биле одведени со лисици надвор<ref name="how"/>. Подоцна владата објавила дека киднаперите биле убиени во акција. Кон 07.00 часот започнало извлекувањето на заложниците од зградата и била понудена медицинска помош. Сергеј Јастржембски изјавил дека била завршена операцијата за ослободување на заложнициете. Голем дел од заложниците биле изнесени во безсвест и внесени во автобуси. Продуцентот на Норт-Ост изјавил дека заложниците едноставно заспале, додека пак терористите спијат во вечен сон<ref>http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=348457</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.chas-daily.com/win/2002/10/28/v_023.html?r=3&printer=1& |title=архивски примерок |accessdate=2011-10-28 |archive-date=2008-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081211002716/http://www.chas-daily.com/win/2002/10/28/v_023.html?r=3&printer=1& |url-status=dead }}</ref>. Владимир Василев изјавил дека биле убиени 36 терористи а биле ослободени повеќе од 750 заложници, додека 67 починале. По ова започнало по медиумите да се прикажуваат мртвите тела на терористите, заедно со [[Мовсар Барајев]] со шише алкохол во рака. Во првото соопштение до јавноста, Владимир Василев изјавил дека нема починати деца. Но подоцна станало јасно дека бројот на децата кои ги загубиле животите бил пет. == Жртви == Најмалку 33 бунтовници и 129 заложници загинале за време на нападот или во наредните денови.<ref name="moscnews">[http://english.mn.ru/english/issue.php?2004-41-2 Nord-Ost Tragedy Goes On] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080229135507/http://english.mn.ru/english/issue.php?2004-41-2 |date=2008-02-29 }}, ''Moscow News'' 2004 N.41&nbsp;– a discussion of the long-term effects of the anesthetic on the surviving hostages</ref> Еден од докторите изјавил дека едно лице починало како последица на непознат гас, и дека на неговото тело не било пронајдено никакви прострелни рани<ref name="bbc">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2365383.stm Gas 'killed Moscow hostages'], BBC News, October 27, 2002</ref>. Причината за смртта на заложниците била прогласена за тероризам и започнало да се тврди дека тие починале од срцеви напади или од други физички болести<ref name="secret"/> Among the fatalities, 17 were ''Nord-Ost'' cast members, including two child actors.<ref>[http://www.csmonitor.com/2003/0210/p07s01-woeu.html At a scene of tragedy in Moscow, an act of hope], ''[[The Christian Science Monitor]], February 10, 2003''</ref>. Од странските државјани, тројца биле од Украина, еден од САД а другите биле од Австрија, Ерменија, Белорусија, Казахстан и на Холандија.<ref name="russia">[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D02E0DC153FF93AA15753C1A9649C8B63 Hostage Drama In Moscow: Russia Responds], ''[[The New York Times]]'', 29 October 2002</ref>. Околу 700 преживеани заложници биле отруени од гас, а според некои ова довело до повреда на самите заложници. Неколкуѕ војници од руските специјални сили биле отруени од гасот за време на операцијата. Според судските сведочења, докторот А. Воробиец изјавил дека повеќето, ако не и сите од смртните случаи биле предизвикани од задушување кога заложниците биле налегнати на грб од страна на специјалните служби. Според него, овој став на телото го оневозможило дишењето<ref name="suffocate">{{Наведена мрежна страница |url=http://feedbackgroup.narod.ru/proetcon/sudnordost.htm |title=архивски примерок |accessdate=2011-10-28 |archive-date=2018-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181127234404/http://feedbackgroup.narod.ru/proetcon/sudnordost.htm |url-status=dead }}</ref>. Терористите наводно биле сите застрелани во несвест од страна на полицијата за време на првиот бран на напади на зградата. Според некои проценки, бројот на жртвите бил од 200 до 204 жртви<ref name="part1"/>. Според дел од заложниците и роднините на жртвите, бројот на жртвите од хемискиот гас се чува во тајност<ref name="secret">[http://www.guardian.co.uk/world/2003/oct/18/chechnya.russia Families claim death toll from gas in Moscow siege kept secret], ''[[The Guardian]]'', October 18, 2003</ref>. == Последици == Московскиот градоначалник Јуриј Лужков изјавил дека операцијата била извршена брилијантно од страна на специјалните сили и тврдел дека и тој посакувал кризата да се затвори преку преговори но истото го оневозможиле самите терористи бидејќи започнале со убивање на заложници. Рускиот специјален пратеник за човековите права во Чеченија, Абдул-Хаким Султагов, изјавил дека крвавиот исходот бил "голема лекција на терористите и нивните соучесници<ref name="death">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2364141.stm Moscow hostage death toll soars], [[BBC News]], 26 October 2002</ref>. Заменик министерот за внатрешни работи Василев започнал операција околу можните надворешни соучесници во заложничката криза. Борис Гризлов ги повикал луѓето да бидат внимателни и да го пријават секој што делува сомнително на полицијата. Рускиот претседател Владимир утрото на 26 октомври, изјавил дека владата го постигнала невозможното во целата операција, заштитувајќи стотици луѓе и дека спасувачките единици се покажале професионално. Тој се заблагодарил на специјалните сили, како и на руските граѓани за нивната храброст, на меѓународната заедница за поддршката што ја дале против" ''заедничкиот непријател''". Тој исто така, побарал прошка бидејќи не можел да спаси повеќе од заложниците, и прогласил ден на жалост за загинатите<ref name="bbc"/>. Тој ветил дека ќе продолжи борбата против "меѓународниот тероризам"<ref name="climax">[http://archives.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/26/moscow.standoff/ 140 die in theatre siege climax] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080525100929/http://archives.cnn.com/2002/WORLD/europe/10/26/moscow.standoff/ |date=2008-05-25 }}, [[CNN]], 27 October 2002</ref>. == Критика == Според некои претпоставки и верзии, во текот на операцијата бил користен наркотичен гас, вид на борбен гас, кој бил опасен за луѓе со слабо здравје, старци жени и деца <ref>{{Наведена мрежна страница | url= http://www.strana.ru/stories/02/10/24/3190/162548.html | title= www.strana.ru | publisher= | accessdate= [[2007]] | archive-date= 2005-09-13 | archive-url= https://web.archive.org/web/20050913221432/http://www.strana.ru/stories/02/10/24/3190/162548.html | url-status= dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница | url= http://nonkill.front.ru/nonletal1/text_nl1/psycho.htm | title= nonkill.front.ru | publisher= | accessdate= [[2007]] | archive-date= 2007-05-13 | archive-url= https://web.archive.org/web/20070513042616/http://nonkill.front.ru/nonletal1/text_nl1/psycho.htm | url-status= dead }}</ref>.. Главните обвиненија на поранешните заложници и роднините на загинатите на адреса на властите се следниве: * властите ја испуштиле можноста да водат ефикасни преговори со терористите; * се презело наоад во кој била користена хемиска супстанција, без да земат предвид дека ќе има негативни последици; * силите за безбедност не презеле мерки за заробување на некој од терористите, со цел да не се дознаат некои детали на судскиот процес * властите не обезбедиле за ослободените заложници навремена квалификувана медицинска помош; * властите не организирале прописна истрага на околностите околу трагедијата <ref>{{Наведена мрежна страница | url= http://www.pravdabeslana.ru/nordost/3.htm | title= www.pravdabeslana.ru | publisher = | accessdate = [[2007]] }}</ref>.. Мислењето на настраданите е дека основна цел на властите била терористите да бидат ликвидирани, а да се спасат заложниците<ref name="new.russian.net.ru">{{Наведена мрежна страница | url= http://new.russian.net.ru/393/1.html | title= new.russian.net.ru | publisher= | accessdate= [[2007]] | archive-date= 2007-10-07 | archive-url= https://web.archive.org/web/20071007101508/http://new.russian.net.ru/393/1.html | url-status= dead }}</ref>. Обвиненијата се оправдани поради фактот што руските власти не објавиле каков вид на гас бил употребен, и властите се обиделе пред јавноста да ја намалат својата вина и да негираат дека дел од заложничките жртви всушност починале од дејството на успуштениот гас. Главниот лекар на Москва, Андреј Селцовски вели дека причината за смртта на сите заложници, со исклучок на двајца, е труење со непознат гас<ref>[http://www.newsru.com/russia/27oct2002/gaz_zal.html Главврач Москвы: заложников убил газ], „NEWSru“, [[27 октомври]] [[2002]] г.</ref>. Министерство за здравство официјално одбило да се искаже околу тоа каков гас всушност бил користен. Комитетот за безбедност на Државната дума одбил да се расправа дали коректно бил користен гасот. Иницијатор на барањето во парламентот бил пратеникот [[Сергеј Јушенков]]<ref>[http://www.newsru.com/russia/11dec2002/gas.html Газ, примененный на Дубровке, засекретили. Депутатам в информации отказали], „NEWSru“, [[11 декември]] [[2002]] г.</ref>.. Владимир Путин на средбата со новинарите одржана на [[20 септември]] [[2003]] година изјавил: {{cquote|Овие луѓе загинаа не како резултат од дејството на гасот, затоа што овој гас не е штетен, тој е безопасен, и не може да предизвика каква и да е штета на луѓето. Тие станале жртва на голем број околности на слабеење на виталните им сили и хронични заболувања. Можеме да кажеме дека за време на операцијата не е повреден ниту еден заложник<ref>{{Наведена мрежна страница | url= http://www.memo.ru/hr/hotpoints/caucas1/msg/2003/09/m7731.htm | title= www.memo.ru | publisher= | accessdate= [[2007]] | archive-date= 2012-02-03 | archive-url= https://www.webcitation.org/65ABmuhQy?url=http://www.memo.ru/hr/hotpoints/caucas1/msg/2003/09/m7731.htm | url-status= dead }}</ref>}} По оваа изјава на Владимир Путин, преживеаните од кризата во театрот и роднините на загинатите се обиделе да направат тужба против Путин, обвинувајќи го дека лаже, но рускиот суд одбил да прифати ова<ref name="new.russian.net.ru"/>. На 12 ноември 2002 година во обраќање емитувана на телевизијата "Ал-Џазира", водачот на меѓународната терористичка организација [[Ал Каеда]] [[Осама бин Ладен]] го одобрил преземањето на театрот, како и терористичките акти во Индонезија, Јемен и Кувајт. == Наводи == {{наводи|2}} {{Терористички напади во Русија}} [[Категорија:Русија во 2002 година]] [[Категорија:Тероризам во Русија]] [[Категорија:Настани во Москва]] [[Категорија:Московска театарска заложничка криза| ]] [[Категорија:Терористички инциденти во Втората чеченска војна]] [[Категорија:Терористички напади на чеченските сепаратисти]] [[Категорија:Терористички напади во Русија во 2002 година]] etfoudvr98ynperseglw3tqo2atxjqf Разговор:Секс-кукли 1 872799 5599608 2295030 2026-07-24T07:51:10Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Разговор:Секс кукли]] на [[Разговор:Секс-кукли]] 2295030 wikitext text/x-wiki {{Сзр}} grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc The Wanted 0 873144 5599628 5499972 2026-07-24T08:39:26Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599628 wikitext text/x-wiki {{викифицирање}} [[Податотека:The Wanted By Daniel Åhs Karlsson.jpg|300px|мини|Групата во 2013 година]] „The Wanted“ („Бараните“) се британски и ирски машки бенд основан во [[Лондон]], [[Англија]]. Бендот се состои од Макс Џорџ, Шива Канесваран, Џеј МекГинис, Том Паркер и Натан Сајкс. Нивниот деби-сингл, „All Time Low“ („Севременско Ниско“) беше издаден во [[јули]] [[2010]] година и достигна број еден во [[Велика Британија]] за една недела. Нивниот деби студиски албум, „The Wanted“ („Бараните“) , бил издаден на 25 [[октомври]] 2010 година и се иcкачија на местото број четири во Обединетото Кралство. Првиот сингл од нивниот втор албум, „Gold Forever“ („Злато Засекогаш“), беше издаден со помош на „Comic Relief“ и го достигна третото место на Британската табела за синглови. Вториот број еден хит на бендот, „Glad You Came“ („Мило ми е што дојде“), беше на врвот на табелата за синглови во Велика Британија две недели, а во [[Ирска]] пет недели. Нивниот втор студиски албум, „Battleground“ („Бојно поле“), беше издаден на 7 [[ноември]] 2011 година. Историја 2009-2010: Формирање и The Wanted The Wanted се формирани во [[2009]] година, преку масовна аудиција од Џејн Колинс, истата жена, која ги состави заедно The Saturdays и Parade. Тие наскоро започнаа да работат на нивниот деби албум со продуценти Гај Чемберс, Тајо Круз и Стив Мак. Нивниот деби-сингл, „All Time Low“, е продуциран од страна на Мак и ко-напишан од страна на Вејн Хектор и Ед Дрјует. Тој беше издаден во текот на [[лето]]то во 2010 година и дебитираше на местото број еден на табелата за синглови во [[Велика Британија]], останувајќи 17 недели во Топ 40. Вториот сингл на бендот, „Heart Vacancy“, повторно напишан со Вејн Хектор, е издаден на 17 октомври 2010 година. Тој се искачи на второто место на табелата за синглови во Велика Британија. Нивниот самонасловен деби албум е издаден на 25 октомври 2010 година, заземајќи го четвртото место во Велика Британија на табелата за албуми. Третиот сингл од албумот, „Lose My Mind“ („Си го губам умот“), беше изведен на Фактор X и потоа го достигна бројот деветнаесет на табелата за синглови во Велика Британија. 2011-денес: Battleground Во март 2011 година, групата ја започна својота прва водечка турнеја на национално ниво. Турнејата „Behind Bars“ („Зад решетки“) беше во знак на поддршка на нивниот деби албум „The Wanted“ со 16 датуми (настапи во вкупно 16 дена) одржани во театрите во [[март]] и [[април]] 2011 година. Групата започна со работа на нивниот втор студиски албум во јануари 2011 година. Албумот се одликува со кредитирање во пишувањето од страна на групата, Стив Мек, Вејн Хектор, Ед Дрјует, Дајан Ворен и Гај Чамберс. Водечкиот сингл „Gold Forever“ („Злато засекогаш“) беше издаден со помош на Comic Relief на 13 март 2011 година. Тој го достигна бројот три на табелата за синглови во Велика Британија. Во јули 2011 година, групата го објави вториот сингл „Glad You Came“, кој стана нивниот втор број еден хит во Велика Британија, останувајќи на тоа место две недели и шест недели во првите десет во Велика Британија. Синглот исто така достигна број еден во Ирска и остана таму пет недели. Песната, исто така, се појави на табелите во некои [[Европа|европски]] територии и [[Австралија]]. Третиот сингл од албумот, „Lightning“ („Молња“), беше издаден на 16 октомври 2011 и достигна #2 во Велика Британија и #5 во Ирска. На 7 ноември 2011 година, вториот албум на групата Battleground беше издаден во Велика Британија. Тој дебитираше на петтото место во Велика Британија и четвртото во Ирска. Четвртиот сингл „Warzone“ ("Воена зона") е издаден на 26 декември 2011 со музичко видео и радиско деби на почетокот на ноември 2011 година. Во прилог на настапите во Велика Британија, вклучувајќи ги T4 On The Beach, V фестивалот и iTunesFestival, групата го поддржа [[Канада|канадскиот]] пејач [[Џастин Бибер]] во [[Бразил]] на 8 и 9 октомври, а исто така ја поддржа и [[Бритни Спирс]] на нејзината турнеја Femme Fatale во Manchester Evening News Arena на 6 ноември. На 9 ноември 2011 година, беше откриено од страна на групата дека се планира да се реобјави албумот, вклучувајќи нова песна напишана од Example наречена „Starlight“ и дует наречен „Jealousy“ („Љубомора“) со Американска пејачка, за подоцна да се открие како [[Барбадос]] - [[САД|американска]] пејачка [[Ријана]]. Членови Макс Џорџ Максимилијан Алберто Џорџ, роден на 6 септември 1988, израснал со своето семејство во [[Манчестер]]. Пред музиката, тој бил фудбалер во Престон Норт Енд и бил на работ на потпишување на двегодишен договор со нив, додека уште од рана возраст е поддржувач на [[Манчестер Сити]]. Претходно тој беше член на Avenue, петочлен машки бенд составен од Џонатан Лојд, Скот Кларк, Рос Кенди и Џејми Тинклер заедно со Џорџ. Тие влегоа во третиот серијал од Фактор X во 2006 година и стигнаа до Louis Walsh's Bootcamp. Но, медиумите открија дека Avenue строго не ги почитуваат правилата, откако потпишале договор со поранешен музички директор на Фактор X. Тие беа банирани од учеството поради нивното професионално претставување наместо специјално да се формирани за учество во шоуто. Avenue признаа дека не успеале да уредно да ги пријават своите ангажмани и Џорџ призна дека "грешката не е на Фактор X" во видеото во кое се прикажува нивната дисквалификација во канцеларијата во Волш. Со приклучувањето на Ендрју (Енди) Браун како член на Avenue како замена на Џејми Тинклер, бендот продолжи да има некој успех надвор од нивните настапи на Фактор X со нивниот деби-сингл „Last Goodbye“ („Последното Збогум“), достигнувајќи #50 на табелата за синглови во Велика Британија. Нивниот нареден сингл е "Can You Feel It?" („Можеш ли да го почувствуваш?“). Avenue се распушти во април 2009 година. Во 2008 година, додека е сè уште член на Avenue, Џорџ се појави гол на насловната страна на британскиот геј магазин AXM "Naked Issue" во знак на поддршка на истражувањето за ракот. Тој е свршен со британската глумица Мишел Киган по средбата со неа во еден од концертите на The Wanted. Натан Сајкс Натан Џејмс Сајкс, 18 Април 1993, израснал во Абидејл, Глостер, со неговата мајка (која била професор по музика) и помлада сестра. Тој започна да пее на возраст од 6 години и го посетуваше театарското училиште на Силвија Јанг на возраст од 11 години. Тој продолжи да пее како детски пејач, победувајќи на разни натпревари вклучувајќи ги и "Britney Spears's Karaoke Criminals" во 2003 година, како и The Cheltenham Competitive Festival of Dramatic Art, исто така во 2003 година. Тој се појави на ITV's Ministry of Mayhem во 2004 година и го освои проектот Door Youth Project's "Undiscovered Youth Talenhugyt Contest" одржан во Деркер, изведувајќи ја "Mack The Knife" и настапуваше на музичкиот натпревар "Live and Unsigned" во Бристол во 2008 година. Сајкс се обиде да ја претставува Велика Британија во Јуниорската Евровизија 2004 која одржа во [[Лилехамер]], [[Норвешка]]. Во финалето на британските квалификации, тој ја пееше “Born to Dance” ("Роден да танцува") завршувајќи на трето место, по победникот Кори Спединг и второпласираниот Ендрју Мери. Шива Канесваран Шива Канесваран, роден на 16 ноември 1988 година, израснал во [[Ирска]] со неговиот татко - Тамилец од [[Шри Ланка]] мајка Ирка, брат близнак Кумар и шест други браќа и сестри. Канесваран започна со манекенство на 16 години и се појави во различни реклами и склучи договор со Storm Model Management. Канесваран учествуваше во Rock Rivals (Рок Соперници), појавувајќи се во осум епизоди помеѓу 5 март и 23 април 2008 година. И неговиот брат учествуваше исто така. Канесваран ја играше улогата на Карсон Кумбс и неговиот брат онаа на Калеб Кумбс. Браќата исто така се појавија на кратко и во една епизода на Uncle Max (Чичко Макс). Епизодата "Вујко Макс игра тенис" се емитуваше на 11 јули 2008 година. Канесваран бил забележан преку неговите манекенски кампањи и регрутирани како резултат на групата. Тој е помлад брат на поранешниот член на Dove и поранешен Popstars: натпреварувач на The Rivals, Хазел Канесваран. Тој е моментално во врска со Нариша Меккафри четири години. Џејмс МекГинис Џејмс "Џеј" МекГинис, роден на 24 Јули 1990, израснал во Њуарк, Нотингемшир. Тој го посетуваше Римокатоличкото училиште Света Троица (Holy Trinity Roman Catholic school) во Њуарк. На возраст од 13 години, МекГинис отиде во училиштето за танц Шарлот Хамилтон (Charlotte Hamilton School of Dance). Тој има не-идентичен брат близнак Том и тројца други браќа и сестри. Том Паркер Томас "Том" Ентони Паркер, роден на 4 август 1988 година, израснал во Болтон. Паркер научил да свири на гитара на возраст од шеснаесет години по испробувањето на онаа на неговиот постар брат. Потоа отиде на аудиција за Фактор X, но не го помина првиот круг. Тој се запиша на Manchester Metropolitan University и студираше географија, но се отпиша поради потрага по професионална пејачка кариера. Паркер се придружи на бенд за почит на Take That, познат како Take That II и одржа турнеи низ Северна Англија, пред да влезе во The Wanted во 2009 година. Тој е во врска со Келси Хардвик. Дискографија • The Wanted - Бараните (2010) • Battleground – Бојно поле (2011) Турнеи Турнејата „Behind Bars“ („Зад решетки“) е првата театарска турнеја на бендот која се распродаде за неколку недели откако запожна со продажбата. Турнејата започна на 26 март 2011 година и заврши на 15 април. Турнејата обиколи 12 различни градови со вкупност од 16 датуми. На петок, 16 декември 2011 година, беше објавено дека групата ќе направи прва Американска турнеја, со 10 датуми кои треба да бидат одржани во текот на јануари и февруари 2012 година. The Wanted објавија дека ќе ја направат својата прва аренска турнеја во Велика Британија и Ирска во февруари и март 2012 година. {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Поп-музика]] [[Категорија:Музички групи основани во 2009 година]] nvzi0yid2pqqxftp2unczpj5gdeq9mo Етички код 0 908937 5599473 5441319 2026-07-23T20:29:47Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599473 wikitext text/x-wiki [[File:Wood tablet from Jebel Moya, with an ethical code of conduct Wellcome L0011498.jpg|thumb|Дрвена плоча од [[Џебел Моја]], на која е испишан етички кодекс на однесување, поврзан со [[Мојсеј]] (ред 7) и [[Фараонот]] (ред 12)]] '''Етички код''' — сет на правила усвоени од [[Организација|организациите]] за да им помогнат на членовите да ја разберат разликата помеѓу [[Етика|правилното]] и [[Грев|погрешното]] и да го применат тоа разбирање за нивните одлуки. Етичкиот кодекс генерално подразбира: [[Деловна етика|кодекс на деловна етика]], [[кодекс на однесување]] (кон вработените) и кодекси на професионална пракса. == Етички егоизам == '''Етички егоизам''' ({{langx|en|Ethical egoism}}) е однесувањето при кое луѓето го прават она што е во нивен личен интерес. Со самата дефиниција, можеме да кажеме дека егоизмот е однесување спротивно на [[Алтруизам|алтруизмот]], според кој луѓето имаат [[обврска]] да им [[Помош|помагаат]] на други личности. Тој не бара луѓето со нивното [[однесување]] да им [[Штета|наштетат]] на другите индивидуалци, но сепак тоа често се случува.<ref>Статија за етичкиот егоизам {{Citation |title= Ethical Egoism |url=http://philosophy.lander.edu/ethics/ethical_ego.html }}</ref> Етичкиот егоизам може да се подели на три подгрупи: личен, поединечен и универзален. *Личниот етички егоизам претставува верување дека единствено поединецот, сам за себе треба да делува само во својот личен [[Точка од интерес|интерес]]. Луѓето кои се [[Следбеник|следбеници]] на личниот етички егоизам не се интересираат за етичките пристапи на другите луѓе. Впрочем, тоа би било против нивните [[Верување|верувања]]. *Поединечниот етички егоизам на еден [[поединец]] претставува верување дека сите луѓе треба да делуваат во правец на интересот на тој поединец. *Универзалниот етички егоизам е верување дека секој поединец на светот треба да делува за своите и само за своите интереси. Еден од проблемите кај ова верување се нарекува [[Сократ]]ски [[парадокс]], а тој гласи вака: “Без универзално знаење, како навистина би знаеле што навистина ни е од интерес?”. Друга можна точка од интерес кога станува збор за етичкиот егоизам е колку тој всушност се разликува од стандардните етички [[Теорија|теории]]. Веднаш може да се заклучи дека [[разлика]]та е огромна. Моралните теории како што се [[Утилитаризам|утилитаризмот]] и етичката од општа култура бараат поединецот да одговори на барањата на другите, дури и по цена на релативно мала [[жртва]]. Ова е така особено кога жртвата е мала, а добивката на поединецот би била непроценливо поголема. Но, поддржувачите на етичкиот егоизам би одговориле дека на секоја личност и е потребна [[соработка]]та од другите за да ги исполни своите цели, што автоматски значи дека и таа личност треба да им помага ним, за тие да вратат соодветно.<ref>Статија за етички егоизам {{Citation |title= Ethical Egoism |url=http://plato.stanford.edu/entries/egoism/#2}}</ref> == Морален релативизам== '''Моралниот релативизам''' ({{langx|en|Moral relativism}}) може да се подели на три подгрупи: описен, нормативен и метаетички.<ref>Статија за морален релативизам {{Citation |title= Ethical Relativism|url=http://philosophy.lander.edu/ethics/relativism.html }}</ref> *Описниот [[релативизам]] ги опишува нештата онака како што се, без [[субјективизам]]. *Нормативниот релативизам се заснова на [[став]]от дека треба да го [[Толеранција|толерираме]] однесувањето на останатите, дури и кога тоа се [[Противречност|противречи]] со нашите желби, затоа што не постои еден универзален морален [[стандард]]. *Метаетичкиот релативизам се заснова на ставот дека моралните вредности на однесувањата на луѓето се субјективни и зависат од [[култура]]та на луѓето, нивната [[традиција]], [[Навика|навиките]], итн. За моралниот релативизам може да се каже дека е всушност општоприфатеното верување на модерните [[Општество|општествени]] [[Заедница|заедници]]. Значи, најголемиот број од луѓето веруваат дека не постои апсолутно [[добро]] и апсолутно [[зло]], туку дека значењето на овие два термина се разликува кај секој поединец. Некоја постапка може да се [[Оценка|оцени]] како добра во една [[ситуација]], а лоша во друга; или како добра од страна на еден поединец, а лоша од страна на друг, дури и ако ситуацијата е иста. Зборови како што се “би требало” се всушност безначајни. На еден начин, моралниот релативизам е етички [[Неутралност|неутрален]]. Истражувања покажуваат дека 75% од професорите на Американските универзитети предаваат во корист на моралниот релативизам.<ref>Статија за морален релативизам {{Citation|title= Moral relativism – Neutral thinking|url= http://www.moral-relativism.com/|accessdate= 2012-01-21|archive-date= 2012-09-03|archive-url= https://archive.today/20120903143556/http://www.moral-relativism.com/|url-status= dead}}</ref> == Морален скептицизам== '''Моралниот скептицизам''' ({{langx|en|Moral skepticism}}) е множество од метаетички теории кои тврдат дека ниту еден поединец нема никакво етичко знаење. Напротив, моралниот скептицизам се заснова на тврдењето дека етичкото знаење не постои. Тој се дели на три подгрупи: [[нихилизам]], [[субјективизам]] и [[релативизам]].<ref>Статија за етичкиот скептицизам {{Citation |title= Moral Skepticism|url=http://plato.stanford.edu/entries/skepticism-moral/ }}</ref> Сите овие три групи се засноваат на следново тврдење: “Никогаш не е оправдано да се верува дека одредено етичко тврдење е вистина или лага”. Постојат две етички движења кои произлегуваат на моралниот [[скептицизам]]. *Аморализмот ја претставува идејата за отфрлање на етиката. *За разлика од аморализмот, верувањето на Џон И. Хејр е тоа дека сепак постојат некои причини за да ги почитуваме етичките правила. Тој тврди дека следбениците на аморализмот иако се доследни во своите логички размислувања, имаат прилично многу недостатоци во своите животи. Критиката на моралниот скептицизам, најмногу доаѓа од страна на етичките [[реалист]]и. Нивниот аргумент е всушност тоа дека всушност постои добра причина да се верува дека постојат [[Објективност|објективни]] морални правила. Тие сметаат дека оправдано е тоа што луѓето имаат многу етички сфаќања. Значи, ако етичките верувања се лажни затоа што пропагираат дека луѓето имаат причини да прават определени нешта кои не спаѓаат во нивни желби, тогаш лажни се и [[Хипотетика|хипотетичките]] [[императив]]и. Тоа е така бидејќи хипотетичките императиви имплицираат дека луѓето имаат причина да прават работи кои не се нивни желби. Но, хипотетичките императиви се вистина. Заклучокот е дека аргументот на моралните скептицисти е неточен.<ref>Статија за етички скептицизам {{Citation |title= Moral Skepticism|url=http://en.wikipedia.org/wiki/Moral_skepticism }}</ref> == Етички нихилизам == '''Етичкиот нихилизам''' ({{langx|en|Moral nihilism}}) уште се нарекува и аморализам. Основа на етичкиот нихилизам е верувањето дека ниту една постапка не е ниту морална ниту неморална.<ref>Статија за етичкиот нихилизам {{Citation|title= Moral Nihilism|url= http://www2.sunysuffolk.edu/pecorip/SCCCWEB/ETEXTS/ETHICS/Chapter_1_Introduction/Moral_Nihilism.htm|accessdate= 2012-01-14|archive-date= 2012-01-10|archive-url= https://web.archive.org/web/20120110031339/http://www2.sunysuffolk.edu/pecorip/SCCCWEB/ETEXTS/ETHICS/Chapter_1_Introduction/Moral_Nihilism.htm|url-status= dead}}</ref> Најпознат пример кој го специфицираат следбениците на етичкиот нихилизам е прашањето “Доколку некој би го убил [[Адолф Хитлер]] дури тој бил бебе, дали тоа би бил морален или неморален чин?”. Постојат две форми на етичкиот нихилизам: експресивизам и теорија на [[Грешка|грешки]].<ref>Статија за етички нихилизам {{Citation |title= Moral Nihilism|url= http://en.wikipedia.org/wiki/Moral_nihilism}}</ref> *Експресивизмот е на некој начин форма на не-[[когнитивизам]]. Не-когнитивизам е верување дека етичките тврдења немаат вистинита вредност. Ова се противречи со стандардниот когнитивизам, па така ова верување го добило името не-когнитивизам. Може да се донесе заклучок дека не-когнитивизмот имплицира дека моралното знаење е невозможно. Експресивистите, кога зборуваат за своите етички убедувања, не се трудат да зборуваат вистини за некои етички тврдења. Наместо тоа, тие се стремат кон вистинито искажување на нивните чувства. Експресивизмот ги негира принципите дека нашите етички тврдења пробуваат, но не успеваат да ги опишат етичките надградби, затоа што експресивистите веруваат кога некој ќе изјави дека нешто не е морално, тој не вели дека тоа е добро или лошо. * Теоријата на грешки смета дека ништо не е добро или лошо; ниту еден морален заклучок не е точен; нашите етички заклучоци секогаш пробуваат, но никогаш не успеваат да ги опишат етичките заклучоци. Затоа, според теоријата на грешки, секогаш кога некој зборува за етички термини, тој греши, бидејќи се обидува да ја најде вистината, а таа не постои. Не постои ниту морално знаење. Теоријата на грешки е на некој начин комбинација од когнитивизам и нихилизам. == Морален плурализам == '''Моралниот плурализам''' ({{langx|en|Value pluralism}}) уште се нарекува и вредносен [[плурализам]]. Тој се заснова на мислењето дека одредени вредности можат да бидат подеднакво точни, а сепак противречни меѓусебно. Нивната вредност би била немерлива. Зачетник на моралниот плурализам е Исаија Берлин.<ref>Статија за етичкиот плурализам {{Citation |title= Moral Pluralism|url=http://www.allaboutreligion.org/moral-pluralism-faq.htm }}</ref> Моралниот плурализам не се однесува на различни вредносни системи или гледни точки, туку тој се фокусира на различни вредности. Главното прашање што го поставува моралниот плурализам е дали различните вредности како што се среќата, љубовта, пријателството, тагата, изненадувањето, може да се доведат до една единствена супериорна вредност, или тие навистина се различни вредности. Најпрво, постојат неколку различни начини за дефинирање на “вредност”. Единствен начин може да се дефинира како еден вид на [[пресек]] меѓу деонтолошкиот, [[Последица|последичниот]] начин и начинот на “етиката на доброто”. Плуралистите ја дозволуваат [[комплексност]]а и [[множина]]тана овие вредности. Тие сметаат дека доколку постојат повеќе вредности, тогаш изборот на луѓето ќе биде комплексен, па со самото тоа, комплексноста и [[конфликт]] кај луѓето е дел од нивното етичко искуство. Плуралистите сметаат дека се јавува [[дисконтинуитет]] при споредувањето на вредности. Најновите истражувања во [[експеримент]]алната филозофија покажуваат дека нашите етички искуства се од множество неделиви вредности.<ref>Статија за етичкиот плурализам {{Citation |title= Moral Pluralism|url=http://plato.stanford.edu/entries/value-pluralism/#PurVerDis}}</ref> == Културен релативизам == '''Културен релативизам''' ({{langx|en|Cultural relativism}}) се заснова на принципот дека однесувањата на одреден индивидуалец можат да се разберат од други индивидуалци, припадници на истата [[култура]]. Односно, културниот релативизам е [[Филозофија|филозосфко]] верување дека сите културни погледи се подеднакво валидни.<ref>Статија за културен релативизам {{Citation |title= Cultural relativism|url=http://en.wikipedia.org/wiki/Cultural_relativism }}</ref> Културниот релативизам, заедно со моралниот релативизам, се верувања кои преовладуваат со луѓето кои живеат во модерните општествени заедници. Во општеството има плурализам и [[толеранција]], а нема универзално добро и лошо. Поради тоа, [[Правен систем|правниот систем]] има потешкотии за одредување на законите, а со тоа и казните. Како последица на тоа, [[судство]]то има потешкотии со нивни [[Интерпретација|интепретација]]. Културниот релативизам вели дека се доколку не повредуваме никому, се ни е дозволено.<ref>Статија за културен релативизам {{Citation |title= Cultural relativism|url=http://www.cultural-relativism.com/ }}</ref> Но, тврдењата на културниот релативизам се противречни до одреден степен. Ако релативизмот е точен (сите културни погледи се подеднакво точни), тогаш тврдењето дека релативизмот е неточен, е точно. Ова е [[контрадикција]] само по себе. == Кодекси и заповеди на компјутерската етика == Различните етички пристапи во [[Компјутерска етика|компјутерската етика]] резултираат со десет '''заповеди''' и со неколку етички '''кодекси'''. Етичките кодекси и заповеди се создадени од страна на Институтот за компјутерска етика во 1992 година, а за првпат официјално објавени од страна на Рамон Ц. Баркин. Доколку не ги почитуваат, компјутерските корисници можат да се соочат со соодветна [[казна]].<ref>Статија за десетте заповеди на компјутерската етика {{Citation |title= Ten Commandments of Computer Ethics|url=http://en.wikipedia.org/wiki/Ten_Commandments_of_Computer_Ethics }}</ref> Заповедите и кодексите досега се многупати цитирани во литературата на компјутерската етика. Но, во исто време тие се и критикувани од страна на [[хакер]]ската заедница, како и од некои [[Академија|академски]] лица. На пример, д-р Бен Ферветер од Центарот за сметање и социјални одговорности ({{langx|en| Centre for Computing and Social Responsibility }}), ги опишува како многу ограничени и многу едноставни. Организацијата за професионалци од областа на компјутерската безбедност ({{langx|en| CISSP }}) ги искористила [[кодекс]]ите создадени во 1992 година како основа за своите етички [[Правило|правила]]. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Етички пристапи]] [[Категорија:Професионална етика]] [[Категорија:Кодекси на однесување]] l6sat2tm8oc6ft95fpzo59zxy5iyo3p Мексиканска музика 0 927790 5599630 5441347 2026-07-24T08:41:36Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599630 wikitext text/x-wiki {{infobox| abovestyle = background-color: green; color: white | above = Мексиканска музика<br>Música Mexicana | image = | label1 = Потекло | data1 = 18 век, [[Халиско]] (''маријачи'') * 1910-1920, Мексиканската револуција ('''традиционална/народна мексиканска музика''') | label2 = Инструменти | data2 = [[Виолина]], [[гитара]], [[труба]] и повремено [[харфа]] | label3 = Композитори | data3 = Агустин Лара, Хосе Алфредо Хименес, Хосе Пасквал | label4 = Изведувачи | data4 = [[Лос Кабалерос]], [[Педро Инфанте]] итн. }} [[Податотека:Banda Brigido Santamaria de Tlayacapan Morelos.jpg|300px|мини|Бендот „Тлајакапан де Морелос“.]] '''Мексиканската музика''' ({{langx|es|la música mexicana}}) е разновидна и оригинална [[музика]] која потекнува од [[америка]]нската држава [[Мексико]]. Оформена е под влијание на културниот развиток на Мексико врз основа на музиката на [[Шпанија]], [[Португалија]] и [[индијанци|американските староседелци]]. Главно при изведувањето на овој тип на музика се користат [[музички инструменти|инструментите]] [[виолина]], [[гитара]] и [[труба]], додека има и некои народни мексикански композиции во кои се користи [[харфа]]та. Секоја [[административна поделба на Мексико|федеративна држава на Мексико]] има свој типичен стил на музика како резултат на различните културни влијанија врз различните области на Мексико во историјата. Главно во мексиканската музика се пее на [[шпански јазик]] или на различните [[дијалект]]и на шпанскиот јазик во Мексико. Исто така во [[СФРЈ]] се појавија групи кои преведуваа мексикански песни од шпански на [[хрватски јазик]] кои подоцна станаа познати како [[југомексикански песни]]. == Поврзано == * [[Мексикански поп]] * [[Регионални стилови на Мексиканска музика]] * [[Список на Мексикански опери]] [[Категорија:Мексиканска музика| ]] [[Категорија:Мексиканска култура|Музика]] 5gw9u4bq7qop6npxsqeeqpb66ghz5xv Нарушување на патенти 0 962695 5599529 4888788 2026-07-24T02:55:46Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599529 wikitext text/x-wiki '''Нарушување на патенти''' е извршување на забранети дејствија во однос на патентиран [[изум]] без дозвола од страна на носителот на [[патент]]от. Дозволата обично може да се даде во форма на [[лиценца]]. Дефиницииите за нарушување на патенти се разликуваат во различни [[јурисдикција|јурисдикции]], но обично вклучуваат користење или продавање на патентираниот пронајдок. Во многу земји, употребата е потребно да стане ''комерцијална'' (или да имаат ''комерцијална'' цел) за да претставува прекршување на патент. Обемот на патентираниот пронајдок или степенот на заштита <ref>{{EPC Article|69}}</ref> е дефиниран во тврдењето за патент на признат патент. Со други зборови, условите на побарувањата за заштита ја информираат јавноста за она што не е дозволено без дозвола на носителот на патентот. Патентите се територијални и нивна повреда е можна само во земјата каде што патентот е во сила. На пример, ако некој патент е поднесен во САД, тогаш секој во САД има забрана за одлуки, користење, продавање или увоз на патентираниот производ, додека луѓето во другите земји може слободно да го направат патентирaн производ во нивната земја. Обемот на заштита може да се разликува од земја до земја, бидејќи патентот се испитува од страна на канцеларијата за патени во секоја земја или регион и може да има разлика во правилата за патентирање, така што признавање патент е тешко да се спроведе на ист начин во целиот свет. == Елементи на нарушување на патент == Типично, странка која ги произведува, увезува, користи, продава или нуди [[продажба]] на патентираните технологии, за време на траењето на патентот и во земјата која го издала патентот, се смета дека направилно кршење на [[патент]]от. Тестот варира од земја до земја, но во целина бара нарушувањето на патентот на тој [[производ]] (или [[метод]], [[услуга]] и така натаму) да опфати едно или повеќе тврдења за патентот. Процесот вклучува "читање" на потврда врз [[технологија]]та на интерес. Ако сите елементи на барањето можат да се пронајдат во технологијата, тогаш се вели дека технологијата е "прочитана", а ако еден елемент од барањето недостасува од технологијата, тогаш не е буквално прочитана технологијата и технологијата не го повредува патентот во однос на тоа тврдење. Во одговор на обвинувањата за прекршување, обвинетиот за [[прекршок]] ќе наметне едно или повеќе оправдувања од следниве: * Тоа не е практикување на патентираниот [[пронајдок]]; * Тоа не е вршење на какво било прекршувачко дејство на територијата опфатена со патентот; * Рокот за важење на патентот е истечен; * Патентот не е валиден, бидејќи пронајдокот што е во прашање не ги исполнува патентирачките услови или содржи формален [[недостаток]]; * Има добиено [[лиценца]] над патентот; * Носителот на патентот ги нарушувања правата на патентот кои припаѓаат на обвинетата странка и странката може да го реши спорот со [[вкрстено лиценцирање]]. === Индиректно прекршување === Во одредени јурисдикции, постои одреден случај на патент нарушување наречен "индиректен прекршокот." Индиректниот прекршок може да се случи, на пример, кога се тврди дека уредот е патентиран и трети лица го резервираат производот кој само може да биде разумно користен, за да го направат уред со потврда. == Законодавство == === Канада === Во [[Канада]], [[закон]]от за патенти е управуван од страна на актот за патенти во Канада (R.S.C., 1985, c. P-4). Дел 42 од Законот за патенти ги утврдува правата на носителот на патентот: {{quotation|42.Секој патент доделен со овој закон ќе содржи назив или име на пронајдокот, со рефернца до спецификациите и предметот на овој закон, гарантира дека на правните претставници на патентот за терминот на патентот, ќе им биде доделено '''ексклузивно право, привилегија и слобода на одлуки, изградба, користење на пронајдокот и продажба на други лица за користење,''' и дека за какво било прекршување може да дадат [[тужба]] во врска со него пред надлежниот суд.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/P-4/page-22.html#h-24 |title=Patent Act (R.S.C., 1985, c. P-4) |location= |accessdate=2012-01-22 |archive-date=2012-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120121052337/http://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/P-4/page-22.html#h-24 |url-status=dead }}</ref>}} Со доделување на ексклузивно право, привилегија и слобода на одлуки, изградба, користење, како и продажба на пронајдокот на носителот на патентот, патентниот акт утврдува дека одлуките, изградбата, користењето, или продажбата на патентираниот пронајдок од било кое друго лице е нарушување на патентот. Дали има прекршување на правото на патент или не обично е прашање на [[факт]]и.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.canlii.org/en/ca/scc/doc/2004/2004scc34/2004scc34.html|title=<nowiki>Monsanto Canada Inc. v. Schmeiser, 2004 SCC 34 (CanLII), [2004] 1 SCR 902</nowiki>|last=|first=|date=|work=|location=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=}}</ref> === Европа === Во [[Европа]], прекршувањето на патенти и на националните патенти и на [[европски патенти|европските патенти]] во суштина се решава на страна на националните судови. Иако европските патенти се доделени од страна на [[Европска канцеларија за патенти|Европската канцеларија за патенти]], овие европски патенти се спроведуваат на национално ниво, односно на основа на земјата во кои тие се заштитени.<ref>{{EPC Article|64|3}}</ref> [[Европска унија|Европската унија]] разговара во врска со проектот за [[ЕУ патент]] (порано наречена [[патент на Заедницата]]) кој ќе биде централно извршен. Сепак, овој проект не е конкретизиран досега со закон. === Јапонија === Повреда на законот за патенти во [[Јапонија]] е дефиниран во членот 101 од Законот за патенти (акт бр 121 од 1959),<ref>[http://www.cas.go.jp/jp/seisaku/hourei/data/PA.pdf Patent Act in Japan]</ref> што укажува дека следниве акти ќе се сметаат за повреда на правото на патент или ексклузивна лиценца: * (I) каде што патентот е доделен за пронајдок на производ, актите на производство, доделување, итн, увоз или понуда , итн, било кој производ кој се користи за производство на наведените производи како бизнис; * (II), каде што патентот е доделен за пронајдокот на еден производ, актите на производство, доделување, итн, увоз или понуда , итн кој било производ (со исклучок на оние широко дистрибуирани во Јапонија) да се користи за производство на наведените производи и да биде неопходен за решавање на проблемот со наведениот изум како бизнис, знаејќи дека изумот е патентиран пронајдок; * (III), каде што патентот е доделен за пронајдок на еден процес, акти на производство, доделување, итн, увоз или понуда , итн било кој производ да се користат исклучиво за употреба на тој процес како бизнис и * (IV), каде што патентот е доделен за пронајдокот на еден процес, актите на производство, доделување итн. увоз или понуда итн. кој било производ (со исклучок на оние широко дистрибуирана во Јапонија) да се користи за употреба на процесот и неопходно за решавање на проблемот со наведениот изум, знаејќи дека рече изум е патентиран пронајдок === Велика Британија === Повреда на законот за патенти во [[Велика Британија]] е дефиниран со [http://ukpatents.wikispaces.com/section+60 Дел 60] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080928083039/http://ukpatents.wikispaces.com/ |date=2008-09-28 }} од [http://ukpatents.wikispaces.com/ Актот за патенти во Велика Британија од 1977] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080928083039/http://ukpatents.wikispaces.com/ |date=2008-09-28 }}, кој ги поставува следните видови на нарушувања: * Каде пронајдокот е производ, со одлука за располагање, нудење на располагање, користење, увоз или чување на патентираниот производ. * Каде пронајдокот е процес, со користење или понуда за употреба каде што е познато дека употребата на процесот ќе биде прекршување. Исто така, со располагање, нудење на располагање, користење или увоз на производ добиен директно преку таа постапка или чување на секој таков производ дали на еден или на друг начин. * Со понуда или понуда за набавка, во Велика Британија, човек нема право да работи на пронајдокот, со било кои од средствата, кои се однесуваат на суштински елементи на пронајдокот за ставање на пронајдокот во сила, кога се знае (или не е разумно да се очекува такво знаење) дека овие средства се погодни за ставање на пронајдокот во сила и се наменети да се стави пронајдокот во сила во Велика Британија. == САД == Според правата во [[САД]], нарушување на патент може да се случи онаму каде што обвинетиот го користи, продава, нуди да го продаде или увезе производот или [[изум]]от кој е заштитен со патент.<ref>"[F]or a court to find infringement, the plaintiff must show the presence of every element or its substantial equivalent in the accused device." Wolverine World Wide, Inc. v. Nike, Inc., 38 F.3d 1192, 1199 (Fed. Cir. 1994)</ref> Еден субјект, исто така се обврзува на индиректно прекршување ако тој активно и свесно предизвикува друг да изврши нарушување на патентот и е одговорен за таа повреда. Типови на "индиректно прекршување" вклучуваат "постоење придонес за прекршок" и "предизвикан прекршок." Ниедно дејство за нарушување на патентот не може да се започне додека патентот сè уште не е издаден. Сепак, пред-гарантирана заштита е достапни под условот 35 U.S.C. § 154 (d), кој му овозможува на [[сопственик]]от на патент да добиеме надомест за отштета за нарушувањето на патентот со одредени активности кои се случиле пред датумот на издавање на патентот. Ова право да се добие привремена [[отштета]] бара носителот на патентот да покаже дека (1) нарушувачките активности се случиле по објавувањето на [[апликација]]та за добивање на тој патент, (2) патентиран тврдења се идентични со тврдењата во објавената апликација и (3) прекршителот има "вистински информации" од објавената апликација за патентот. [[Акт]]от за патентски реформи од 2009 година, кој не успеал да помине, имал намери да изврши промени во дефиницијата за "намерно" прекршување и случаите на ограничено прекршување во државите каде што е развиен [[бизнис]]от на прекршувачот. == Дозволено пребарување, валидност и спроведливост на мислења == Дозволено пребарување, исто така, наречено слобода-за-пребарување или пребарување за нарушување,<ref>[[UK Intellectual Property Office]], [http://www.ipo.gov.uk/types/patent/p-other/p-infringe/p-freedom.htm ''Freedom-to-operate (FTO) patent search (infringement search)'']. Consulted on October 9, 2009.</ref> е пребарување на издадени патенти или на апликации за [[патент]]и кои чекаат на одобрување за да се утврди дали производот или процесот прекршува било кое тврдење за патентот и на издадените патенти и на оние кои очекуваат за потврда. Дозволеното пребарување, исто така може да вклучува дело со поминат рок за патент, кое дејствува како "безбедно пристаниште" и му дозволува на производот или процесот да го користат во јавна сопственост. Овие пребарувања често се вршат од еден или повеќе професионални патентни пребарувачи кои се под раководство на еден или повеќе адвокати. Дозволеното [[пребарување]] може да се следи од страна на '''дозволеното мислење''', односно правно мислење од еден или повеќе адвокати за патенти за тоа дали одреден производ или [[процес]] ги прекршува тврдењата на еден или повеќе издадени патенти или оние кои се во исчекување на потврда. Дозволените мислења може да се направат во комбинација со мислењета за "валидноста и спроведливоста" . Валидно и спроведливо мислење е правно мислење за тоа дали даден патент важи и / или дали е извршлив. Со други зборови, '''валидно мислење''' е правно мислење или писмо во кое адвокатот за патенти или агентот за патенти анализира издаден патент и дава мислење за тоа како судот може да одлучува за неговата важност или применливост.<ref>[http://books.google.com/books?id=oWDs0U7C_RYC&pg=PT715&lpg=PT715&dq=%22validity+opinion%22&source=bl&ots=Mo38v34jXn&sig=D2uGCMZ8SvR4XAQ8farwSUk6_gg&hl=en&ei=_06RSsn4MM67lAe8trGYDA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4#v=onepage&q=%22validity%20opinion%22&f=false M. John Sterba ''Legal opinion letters: a comprehensive guide to opinion letter practice'' Aspen Publishers Online, 2002]</ref> Валидните мислења, често се бараат пред судски постапки поврзани со патенти. Просечната [[цена]] на валидното мислење (според една [[анкета]] од 2007) е над $ 15.000, а со анализа за прекршувањето се добиваат дополнителни 13.000 $.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ccianet.org/CCIA/files/ccLibraryFiles/Filename/000000000226/Ltr%20on%20Rpt%20SCP-13-51.pdf |title=AIPLA Report of the Economic Survey, 2007 |accessdate=2012-01-22 |archive-date=2010-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100706121234/http://www.ccianet.org/CCIA/files/ccLibraryFiles/Filename/000000000226/Ltr%20on%20Rpt%20SCP-13-51.pdf |url-status=dead }}</ref> Цената на овие мислења за патенти во САД може да биде од десетици до стотици илјади [[долар]]и (или повеќе) во зависност од патентот, бројот на одбрани наводи, должината на историјата на обвинителството и сложеноста на технологијата која во прашање. Едно '''ослободувачко мислење''' (поставување причини дека патентот не е прекршен, или обезбедување на други одбрана како што пред употреба, права за интервенирање) е исто така можно. == Осигурување на патент == Осигурување на патент е политика на [[осигурување]] обезбедена од страна на една или повеќе осигурителни компании за да се заштитат или [[пронаоѓач]]от на патентот или трети лица кои имаат штета при ненамерно кршење на патентот. За пронаоѓачите, осигурувањето на патентот покрива правни трошоци во случај тие да го тужат прекршителот за нарушување на нивниот патент. За трети лица, патент осигурувањето ги покрива нивните правни трошоци во случај тие се тужени за прекршување патенти од страна на пронаоѓачот. Осигурување на патент се смета за премногу скапо за да некој си го дозволи тоа. Примањата треба да се високи, поради, барем делумно, високите судски трошоци на патент случаи. Трошоци за типичен патент случај во САД изнесуваат околу 1-3.000.000 долари за судски трошоци за секоја страна. Во овој опсег се сместени 99% од сите патент случаите. Судските трошоци во фармацевтските случаи може да достигнат 30 милиони долари или повеќе, иако милијарди долари може да биде доведени во прашање. Во јуни 2006 година, беше објавена студија од [[Европската комисија]] за можноста за осигурување против ризиците од судските постапки за патенти.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://ec.europa.eu/internal_market/indprop/docs/patent/studies/pli_report_en.pdf |title=Patent Litigation Insurance |accessdate=2012-01-23 |archive-date=2012-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314031909/http://ec.europa.eu/internal_market/indprop/docs/patent/studies/pli_report_en.pdf }}</ref> Во [[извештај]]от се заклучува дека продолжувањето на [[статус кво]] со многу малкуте, несразмерно скапо, патент судски постапки за осигурување (PLI) нема да ги исполнат сите цели за изводливо осигурување. Наместо тоа, само задолжителната шема се смета за одржлива, со цел да обезбедат економски и технички бенефиции за [[ЕУ]] и поединечни патенти кои би произлегле од широко распространетата PLI шема. == Пиратерија == Од 1840&nbsp;г., изразот "пиратски патент" се користи како [[погрден]] термин за да ги опише оние кои го нарушуваат патентот и одбиваат да го признаат [[пронаоѓач]]от по приоритет. [[Самуел FB Морс]], пронаоѓач на [[телеграф]]от, на пример, се пожали во писмото до пријател во 1848 година <ref>http://www.fullbooks.com, [http://www.fullbooks.com/Samuel-F-B-Morse-His-Letters-and-Journalsx5165.html ''Samuel F. B. Morse, His Letters and Journals by Samuel F. B. Morse'', Part 5 out of 9], посетено на June 10, 2006</ref> :''Јас сум бил постојано под потребата на гледање на движењето на повеќето непринципиелни '''пирати''' што некогаш сум ги познавал, дека цело мое време е окупирана од одбраната, во поставување на докази во правна форма дека Јас сум пронаоѓач на електромагнетниот Телеграф! Дали би верувавале пред десет години дека вакво прашање може да се постави на таа тема?'' Оние кои ги обвинуваат другите дека се патент пирати велат дека тие ги искористуваат предностите на високата цена на спроведување на постапка за намерно прекршување на валиден патент и остануваат без да бидат казнети, знаејќи дека во просек мали се шансите пронајдувачот да има финансиски средства потребни за да ги оствари своите права над патентот. Во САД, на пример, пронаоѓачот мора да има буџет од 1.000.000 $ или повеќе со цел да иницира патент судска постапка. Тие велат дека патентските пирати, исто така, ги искористуваат предностите во земји каде што правата за патент е тешко да се спроведат и намерно ги прекршуваат патентите во овие земји. Иронично, терминот "пиратски" исто така се користи да ги опише сопствениците на патент кои енергично ги остваруваат своите патенти.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://judiciary.house.gov/legacy/4130.htm |title=see Testimony by Harold C. Wegner, Professor of Law and Director, Intellectual Property Law Program, George Washington University National Law Center before the US Senate Wednesday, March 9, 1994 |accessdate=2012-01-23 |archive-date=2005-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050226113521/http://judiciary.house.gov/legacy/4130.htm |url-status=dead }}</ref> Така, дали некој намерно го повредува патентот или дали некој енергично го наметнува патентот, може да бидат наведен како пират од страна на оние кои ги чувствуваат тие пречекорувања на границите. == Закана за да донесе дејство за нарушување на патент == "Закана а да донесе дејство за нарушување на патент е многу веројатно да влијае на комерцијалното однесување на личностите кои се загрозени, како што законот во некои земји, вклучувајќи ги Велика Британија, предвидува дека изработката на неосновани закана за тужење е во рамките на внимателно одредените пропишани граници. " <ref>[[Jeremy Phillips]], [http://ipkitten.blogspot.com/2008/06/from-when-must-threat-be-compensated.html ''From when must a threat be compensated?''], [[IPKat]], June 14, 2008. Consulted on June 15, 2008.</ref> Ова не е случај во САД. == Библиогафија == * Kesan, Jay P. и Ball, Gwendolyn G., ''Како се разрешени случаите за патенти? Емпириско испитување и одлука за споровите за патенти'' (2005). Правно и економско истражување во Илиноис [http://ssrn.com/abstract=808347] * Види [http://patentlaw.typepad.com/patent/2005/07/en_banc_federal.html Phillips] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220216030217/https://patentlaw.typepad.com/patent/2005/07/en_banc_federal.html |date=2022-02-16 }} најновите мислења за потврда на изградбата за Federal Circuits (Закон за патенти во САД). ==Наводи== {{Наводи}} [[Категорија:Патент]] f194a288gadfw60lzc06z8xbuf021c0 Плутократија 0 971252 5599470 5393621 2026-07-23T20:24:28Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599470 wikitext text/x-wiki {{Форми на владеење}} [[File:US federal minimum wage if it had kept pace with productivity. Also, the inflation-adjusted minimum wage.png|thumb|350px|Федералната минимална плата во САД ако била во чекор со продуктивноста во споредба со реалната минимална плата]] '''Плутократија''' (на [[грчки]]: πλουτος - богатство, κράτος - управување) или '''плутархија''' е форма на државно управување, при што одлуките на владата не се засноваат на мислењето на народот, туку од влијателен круг луѓе на високото општество, составен од богати луѓе. Ова создава длабоко социјално нееднаквост и ниска социјална подвижност. Во антиката во однос на [[Картагина]], терминот е многу често користен. Денес терминот генерално се користи како пејоратив за да се опише непожелна состојба во државата.<ref>{{cite book|last1= Fiske|first1= Edward B. |last2 = Mallison |first2 = Jane |last3 = Hatcher |first3 = Dave |url = https://books.google.com/books?id=m74oSMXpnx8C |quote = [...] Plutocracy and '''plutocrat''' are almost always used in a pejorative or negative sense. |title= Fiske 250 words every high school freshman needs to know|year= 2009 |publisher= Sourcebooks|location= [[Naperville, Illinois|Naperville, Ill]].|isbn= 9781402260797 |page= 50}}</ref><ref>{{cite book|editor-last=Coates|editor-first=Colin M. |title= Majesty in Canada: essays on the role of royalty|year= 2006|publisher= Dundurn|location= Toronto|isbn= 978-1550025866 |pages= 119}}</ref> == Извори == {{наводи}} [[Категорија:Општествени уредувања]] b9bsgqsar2er7iqgagl7mjc41xwtwk8 Диско 0 999019 5599631 5570961 2026-07-24T08:44:11Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599631 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{викификација}} [[Податотека:Disco TGI Bar by John Vance.jpg|300px|мини|Таван на дискотека]] '''Диско''' — музички жанр. Песните од овој жанр биле на топ листите во текот на средината на 1970 години, а популарноста на овој жанр го достигна врвот на крајот на 70-те години. Неговата почетна публика се состоеше од клабери од Афроамерички, Латино, геј и психоделични заедници во Њујорк и Филаделфија во текот на крајот на 60-те и почетокот на 1970-те години. Диското, исто така, беше реакција против доминацијата на рок-музиката и оцрнувањето на денс музиката од страна на контра-културата во овој период. Претходникот на диско клубовите, во февруари 1970 година, диџејот Дејвид Манкузо од Њујорк го отвори клубот The Loft, приватен денс клуб само за членови поставен во неговиот дом. Сите музички тврдења беа поделени околу тоа дали тоа што го пуштаат Исак Хејс и Бери Вајт може да се нарече „диско-музика“ на почетокот на 1971 година. Според музичкиот водич постои несогласување околу тоа која е првата диско песна. Потврдени беа "Soul Makossa" од Ману Ди Банго 1972 година, "One Night Affair" од Џери Батлер 1972 година, "Rock the Boat" од Хјус Корпорејшн 1974 година, "Rock Your Baby" од Џорџ Меккреј 1974 година и „Kung Fu Fighting“ од Биду и Карл Даглас 1974 година. Првата статија за диското беше напишана во [[септември]] 1973 година од страна на Винс Алетифор за списанието „Ролинг Стоун“. Во 1974 година, во Њујорк беше промовирано првото диско радио шоу. Музичките влијанија ја вклучуваа фанк, латино и соул музиката. Диско звукот беше лесен со пробивни вокали преку строгиот ритам "four-on-the-floor", осмина или шеснаестина нота со отворена hi-hat шема на ексцентричниот проминентен електричен бас, понекогаш составен од октави. Басот Fender Jazz е често поврзан со диско басот, бидејќи самиот инструмент има продорен „глас“ во музичкиот микс. Во повеќето диско траки жичните, дувачките инструменти, електричното пијано и електричните гитари создаваат богат звук во позадина. Оркестарските инструменти како флејтата, често се користени за соло мелодии, а водечката гитара е помалку застепена во диското отколку во рокот. Многу диско песни ги вклучуваат електронските инструменти како што се синтисајзерите. Добро познатите диско изведувачи од крајот на 1970-те години, Дона Самер, Би Џис, КЦ и бендот Саншајн, Тремпс, Ван Меккој, Глорија Гејнор, Вилиџ пипл, Чик и Џексонс – првите кои ги замешаа прстите во диското како Џексон 5. Самер станува првиот добро познат и најпопуларен диско изведувач, на крај добивајќи го прекарот „кралица на диското“ по повеќекратни критики, а исто така игра улога во основањето на електронскиот звук кој подоцна станува препознатлив елемент на диското. Додека изведувачите и пејачите се бореа меѓусебно за вниманието на јавноста, продуцентите работејќи позади сцената дадоа еднаков, ако не и поголем придонес во диско музиката. Тие често пишуваа песни и создаваа иновативни звуци и продукциски техники, кои беа дел од диско звукот. Многу изведувачи кои не беа дел од диско музиката снимаа диско песни, додека диското беше на врвот на популарноста и филмови како што се „Треска во сабота навечер“ и „ Фала Богу дојде петок“ кои дадоа придонес да се задржи популарноста на диското. Според композиторот Пјеро Скаруфи феноменот диско брзо се прошири бидејќи „колективната екстаза“ на диското беше катарзична и обновлива и водеше кон слобода на изразување. Диското беше последното масовно популарно музичко движење кое беше водено од „Бејби бум“ генерацијата. Диско музиката беше светски феномен, но во САД ја достигна популарноста во доцните 70-ти- особено во 1979 година. На 12 јули истата година, протестот против диското наречен „Disco Demolition Night“ во Чикаго покажа дека гневната реакција против диско културата се појавува и во САД. Во следните месеци и години, многу музички дела поврзани со диското се бореа да влезат во радио етерот. Неколку изведувачи сè уште успеваа да постигнат диско хитови во раните 80-ти години, но тогаш терминот диско стана демоде во новата декада и на крај беше заменет со денс музика, денс поп и други термини. Иако продукциските техники се сменија, многу успешни дела од 70-те години го задржаа основниот диско ритам и менталитет, а денс клубовите си ја задржаа популарноста. === Историја === ====Прадиско и рана историја ==== Кованицата дискотека беше составена во Европа за да ги опише клубовите каде што немаше музика во живо ( настани со музика од плочи/дискови). Во окупирана Франција, џезот и бебоп музиката заедно со џитербагот беа забранети од страна на нацистите како декадентно американско влијание, така што членовите на отпорот се среќаваа во скриени денс клубови под земја наречени дискотеки, каде танцуваа на американска свинг музика која ја пушташе диџеј на миксета кога џубокосот не беше достапен. Овие дискотеки кои исто така беа штитени од страна на анти Виши младината, беа наречени зазуа според комбинезоните што ги носеа децата во САД во текот на 40-те години. Подземните дискотеки во нацистичка Германија беа штитени од анти-наци младината наречена свинг младина. Џими Севил пушташе плочи од познати бендови во салите за танцување во Лидс,Англија за време на Втората светска војна. Околу 1953 година, повеќето барови и ноќни клубови користеа џубокс или бенд во живо. Во Париз во клубот "Whisky à Gogo", основан во 1947 година, Реџина во 1953 година го постави подиумот отстранувајќи ги светлата во боја и заменувајќи го џубоксот со две миксети на кои работела самата за да нема паузи меѓу песните. Whisky à Gogo стана пост воена модерна атракција во ноќниот живот. На крајот на 50-те години некои од кафе баровите во Сохо понудија попладневно танцување,а најпознат, барем на континентот беше Les Enfants Terribles на улицата Дин број 93. Овие дискотеки не наликуваа на ноќните клубови бидејќи немаа дозвола за работа и беа посетувани само од млада публика, која вклучувала французи и италијанци, кои работеле нелегално повеќето во кетеринг за да научат англиски, како и au pair девојките,најмногу од западна Европа. Во раните 60-ти години, Марк Бирли ја отвори дискотеката Анабел, само за одбрани членови, на плоштадот Беркли во Лондон. Во 1962 година, Peppermint Lounge во Њујорк стана популарен како место каде за првпат се појавил го-го танцот. Сепак првата рокенрол генерација претпочиташе груби барови и таверни,а ноќните клубови не го достигнаа врвот на популарноста сè до диско ерата во 70-те години. Во текот на 60-те и 70-те години во Њујорк музичрите и публиката од заедниците на жени, геј, црнци и латино групите, кои дотогаш беа маргинализирани, усвоија некои од обележјата на хипиците и психоделијата. Вклучуваа обземачки звук, фристајл, разиграно осветлување, разнобојни костими и халуциногени ефекти. Психоделичните групи како Chambers Brothers особено Sly and The Family Stone влијаеа на прадиско-изведбите како Исак Хејс, Вили Хач и Филаделфија Саунд. Следствено, позитивноста, недостатокот на иронија, и сериозноста на хипиците информирани прадиско-музика како MFSB за "Љубовта е порака". Фили и Њујорк соулот беа еволуции на звукот Мотаун. Фили звукот се одликува со раскошни ударни инструменти и меки жици, кој станал истакнат дел од средината на 1970-тите диско песни. Првите песни со диско елементи вклучуваат и "Bla, Bla Diddly " (Џорџо Мородер, 1966), " You Keep Me Hangin 'On" (The Supremes, 1966), "Only the Strong Survive" (Џери Батлер, 1968), "Message to Love"(Бендот составен од цигани на Џими Хендрикс, 1970), " Soul Makossa "( Ману Динбанго, 1972), Еди Кендрикс Keep on Truckin" (1973) и "The Love I Lost"од Харолд Мелвин & The Blue Notes (1973). Првиот диско звук во голема мера беше урбан американски феномен со издавачи и етикети како што Sal&Soul Records (Кен, Џо и Стенли Кајре), West End Records (Мел Керен), Казабланка (Нил Богарт), и Prelude (Марвин Шлахтер). Диско звукот, исто така, беше обликуван од Том Моултон кој сакаше да го продолжи уживањето во музиката - со што се создаде продолжениот микс или "Remix". Ова имаше влијание врз многу други жанрови како што се техното и поп-музиката. Диџеите често би направиле ремикси (кој е ре-уреди) на постоечки песни со користење ролна-за-ролна лента машини. Нивните преработени верзии би ги додале во ударни паузи, нови делови и нови звуци. Други влијателни диџеи кои помогнаа да се воспостави она што стана познато како "диско звук" беа Дејвид Манкузо, Ники Сијано, Шеп Петибоун, Лери Леван, Волтер Гибонс, и " Godfather of House"- Френки Наклс од Чикаго. Диско музиката се поја ви на телевизија со Soul Train во 1971 година чиј домаќин беше Дон Корнелиј, потоа Marty Angelo's Disco Step-by-Ste телевизиско шоу во 1975 година, Стив Маркус "Диско Магијата / Disco 77, Еди Ривиера Soap Фабрика и танц Треска Мерф Грифи, приреден од Дени Терио, кој е заслужен за подучување на глумецот Џон Траволта да танцува за престојната својата улога во хит филмот Треска во сабота навечер. ==== Издигнување до врвот ==== Од 1974 година, па сè до 1977 година, продолжува да се зголемува популарноста на диско музиката и многу диско песни беа на врвот на топ листите. Во 1974 година, нијанси на Корпорацијата го "занишаа бродот", американскиот број 1 сингл и милиони продадени копии беше еден од првите диско песни хит број 1. Истата година го објави "Kung Fu Fighting", компониран од страна на Биду и испеан од страна на Карл Даглас, кој го достигна местото број 1 во Велика Британија и САД, и стана најпродаваниот сингл на годината и еден од најпродаваните синглови на сите времиња со 11.000.000 плочи продадени во светот, помагајќи да се популаризира диско музиката во голема мера. Други диско хитови таа година, ги вклучија "Walking in Rhythm" од The Blackbyrds "Rock Your Baby " од George McCrae, и "Love's Theme" од љубовниот оркестар на Вајт Бери . Исто така во 1974 година, Глорија Гејнор ја објави првата страна на долг диско микс винил албум, во која беа вклучени римејкот на Џексон 5, "Never Can Say Goodbye" " и уште две други песни, "Мед Пчела" и "Посегнеш (Ќе бидам таму ) ".MFSB (мајка, татко, сестра, брат) го објави "TSOP (Звукот на Филаделфија)", 1974 година хит снимање кој вокали од страна на трите степени, што стана првиот диско песна за да стигнат до број еден, откако "Тема на Love", на Billboard Hot 100, тоа е напишано како тема песна за душата возот. Исто така, во текот на овој почеток на диско периодот постоеја Мајами КЦ и Сонце Бенд. Формирани од страна на Хари Вејн Кејси ("КЦ") и Ричард Финч, КЦ и Сонце Бенд имаше низа на диско-дефинитивен топ-пет хитови меѓу 1975 и 1977 година, вклучувајќи ги и "Get Down Tonight", "That’s the way I like it "," Shake you Booty","I’m your Boogey man"и" Let Comin 'Love ". Bee Gees користea фалсет за да добијат хитови како што се "You should dance", "Stayin 'Alive", "Night Fever" и "More than a woman". Енди Гиб, помладиот брат од Bee Gees, проследен со слично-стилизирани соло хитови, како што се "Јас само сакам да ти биде сè", "(Љубовта е) подебели од вода" и "Сенка танц". Во 1975 година, хитови како што се Ван McCoy "The Hustle" и "Љубов да те сакам бебе" Дона лето и "Тоа може да е Меџик" донесе диско понатаму во мејнстримот. Други значајни почетокот на диско хитовите на Jackson 5, "Танц машина" (1974), Бери Вајт "Ти си Прво, Последниот, Мој Се" (1974), Лабел на "Госпоѓа Мармалад" (1975) и Сребрена Конвенцијата "Fly Robin Fly "(1975). ==== Поп пре-еминенција ==== Во декември 1977 година, беше издаден филмот Треска во сабота навечер. Филмот беше рекламиран конкретно за да се прошири популарноста на диското надвор од нејзината првенствена хомосексуална, црна и Латинска публика. Тоа беше огромен успех и саундтракот стана еден од најдобро продаваните албуми на сите времиња. "Le Freak" од Chic (1978г.) стана класика и се слушаше речиси насекаде каде што се спомнуваше диск; други хитови од Chic вклучуваат мостри "добри времиња" (1979) и "Сите танц" (1978). Нил Роџерс е "улица хипи" во доцните 1960-ти Њујорк.Групата се смета за рок-бенд во диско движење што го направија добро на хипи движења идеали на мир, љубов и слобода. Секоја песна што беше напишана од око даваше "длабоко скриено значење" или ДСЗ. Мартин Дау, влијателен диџеј во тоа време во Ки Вест, Флорида беше резидентен диџеј во Monster, пионер во Њујорк звук низ државата и беше добитник на Златна IRAA рекорд за Atlantic Records, хит-сингл "Танц, танц, Танц (Yowsah, Yowsah, Yowsah) "од шик. Тој бил под влијание од страна на Рој Thode, диџеј Њујорк кој играше во многу Њујорк клубови во тоа време и беше близок пријател на Џим Барџис. Рој и Мартин беа значајни за нивната способност да фаза и се меша три грамофони истовремено. Jacksons (претходно се албумите на Jackson 5) направија многу диско песни во периодот од 1975 до 1980 година, вклучувајќи ги и "Shake the Body(on the ground)" (1978г.), "Shame on Boogie" (1978г.), и "Can you feel it "(1980) - сите испеана од Мајкл Џексон, чија 1979 соло албум, од ѕидот, вклучени неколку диско хитови, вклучувајќи ги и насловната нумера на албумот," Rock with you "," работното "Day and Night", и неговиот втор на табелата -полнењето со соло хитови на диско жанр, "Don’t stop 'till you get enough". ==== Вкрстена жалба ==== Популарноста на диското натера многу не-диско уметници за да снимат диско песни во екот на својата популарност. Многу од нивните песни не биле "чисто" диско, но беа рок или поп песни со (понекогаш неизбежно) диско влијание или значење. Забележителни примери се "Срцето на стакло" Блонди е (1978), "Пеколот на тркала" Cher и "Take me home" (1979), "Copacabana" Бери Manilow на (1978), Дејвид Боуви е "Јован Јас само танц (Повторно ) "(1975), Род Стјуарт" Da Ya мислат дека сум секси? " (1979), електрична енергија оркестарот "Shine малку љубов", "Не ми донесе долу", и "последниот воз за Лондон" (сите 1979), Џорџ Бенсон на "Дај ми ја ноќта" (1980), Елтон Џон и kiki на Dee "Не одете Ударни моето срце" (1976), и Дијана Рос "Превртено" (1980). Дури и хард-кор мејнстрим рокери мешани елементи на диско со нивните типични рок N Roll стил во своите песни. Прогресивна рок група Пинк Флојд, кога создавање на рок операта The Wall, што се користи диско-стилот компоненти во нивната песна ", тула во ѕидот, Дел 2" (1979) - која стана група е само # 1 хит-сингл ( и во САД и Велика Британија). На орли даде nods да диско со "Една од овие ноќи" (1975) [33] и "Диско Strangler" (1979), Пол Макартни и Вингс не "Добра ноќ Вечерва" (1979), кралицата не "уште еден Каснувања прашина" (1980), The Rolling Stones не "Ти фали" (1978), Чикаго направи "Улица Player" (1979), kinks не "(би сакала да летаат како) Супермен" (1979), и Ј Geils Бенд не "Дојди назад" (1980). Дури и хеви метал музичка група бакнеж скокна во со "Јас беше направен за Lovin 'You" (1979). Диско мода беше, исто така, заведе дури и "не-поп" уметници. Лесно слушање уметник Барбра Стрејсенд се здружи со Donna Summer да се направи "Не Повеќе Солзи (Доста е)" во 1979 година, а потоа заедно со Бери Гиб да се направи "виновен" следната година. На земјата музички уметници, Кони Смит опфатени Енди Гиб на "Јас само сакам да ти биде се" во 1977 година, Бил Андерсон не "Двоен С" во 1978 година, и Рони Milsapcovered Томи Такер е "висока пета патики" во 1979 година. ==== Диско преработки на песни ==== Постоечките не диско песни и стандардните често беа "претопени во диско музика" во 1970-тите години. Богатите оркестарски придружби кои станаа идентификација за диско ерата изникнаа до сеќавањата на ерата на големите бендови - што изведоа неколку уметници кои снимаат и диско биг бенд аранжмани вклучувајќи го и Пери Комо, кој повторно го сними својот хит од 1929 и 1939 година, " Temptation ", во 1975 година, како и Етел Мерман, кој објави албум на диско песни насловен Ethel Merman диско албум во 1979 година.Мирон Floren, втор по команда на Лоренс Welk Show, објави снимка на the Clarinet полкови насловен како "Диско хармоника". Класичната музика беше дури и адаптирани за диско, особено Валтер Марфи "една петтина од Бетовен" (1976, врз основа на првиот движење на 5-ти симфонија на Бетовен) и "Лет 76" (1976, врз основа на "Летот на Bumblebee" Римски-Корсаков на), и Луј Кларк зависник од класици серија на албуми и синглови. Значајни диско хитови врз основа на филмски и телевизиски теми вклучени мешавина од Star Wars, "Војна на ѕвездите Тема / пивница Бенд" (1977) од страна на Meco, и "Twilight Zone / самрак тон" (1979) од страна на трансфер Менхетен.Дури и ја сакам Луси тема не беше поштеден од тоа да биде претопена во диско песна. Многу оригинални телевизиски теми на ерата, како што се "Чувај окото на врабец" (тема од Baretta, изведена од страна на Sammy Davis, Jr, а подоцна и хит-сингл за ритам наследство), тема од " SWAT "(Од Сват, оригинална и единствена верзија од Ритам наследство), и темата Мајк Пост од Магнум, исто така, извршија силно диско влијание. ==== Пародии ==== Беа создадени неколку пародии на диско стилот. Рик Дис, во времето на радио диџеите во Мемфис, Тенеси, ја сними "Disco Duck" (1976г.) и "Dis-Горила" (1977г.); Френк Запа го исмејува начинот на живот на диско танчерите во "Dancing Fool"на неговиот 1979 Шеик Yerbouti албум, и "Диско Бој" на неговиот 1976 Zoot Allures албум, и 1981 година "Чудно Ал" Yankovic е истоимениот деби албум вклучува диско песна наречена "Got to boogie", проширена игра на зборови за сличноста на диско субжанрот името "буги" од Американскиот жаргон "booger" и неговиот британски колега "вампир". ==== Реакција и пад ==== До крајот на 1970-тите, силно анти-диско расположение се разви меѓу рок-обожавателите и музичарите, особено во САД. Слоганите "Диско разочарување" и "Смрт за диско" станаа честа појава, се појавува во места каде ги има на маици до графити. Радио диџеите организираа масовни палења на албумите од Би Џис и постерите. Сатиричната песна од Френк Запа за "Dancing Fool "и Стив Дал "Do Ya think that I’m a disco?" беа опишани патрони на ексклузивни дискотеки како преоблечени и блуткава. Рок уметници како што се Род Стјуарт и Дејвид Боуви кој додаде диско елементи за нивната музика беа обвинети дека се продаваат испис. Панк субкултурата во САД и Велика Британија беше често непријателски расположена кон диско музиката. Џело Бијафра Of The Dead Кенедиеви, во песната "Saturday Night холокаустот", спореди диско до кабаре култура на Германија Вајмарска-ера за својата апатија кон владините политики и ескапизам. Означи Mothersbaugh на Вени стил изјави дека диско беше "како убава жена со големо тело и нема мозок", и е производ на политичка апатија на таа ера. Њу Џерси рок критичар Џим Testa пишува: "Стави куршум Преку Џубокс" ., а витриолов ферман напаѓаат диско дека се смета за панк повик за вооружување Меинстрим рок турка назад, и тоа: Боб Seger на "Старата Време Rock and Roll" (1978) содржи мало против диско во стихови, и Кој е " сестра диско "(исто така 1978) се смета од страна на многу како било жалост или поттикнување на падот на диско. На 12 јули 1979 година, стана познат како "ден диско почина", бидејќи на диско Уривање ноќ, анти-диско демонстрации во Comiskey парк во Чикаго. Рок станица диџеи Стив Дал и Гари Мејер, заедно со Мајкл Veeck, син на Чикаго Белата Сокс сопственикот Бил Veeck, изведена на промотивниот настан за незадоволните рок обожаватели меѓу игри на Белата Сокс doubleheader. На настанот, кој се вклучени експлодира диско евиденција, заврши со немири, за време на кој Груб толпата раскина надвор места и делови на трева, и предизвика друга штета. Чикаго полициска станица, направени апсења, а голема штета на терен го принуди Белата Сокс на откажување од втората игра на Детроит Тигрите, кој победи на првиот натпревар. На 21 Јули, 1979, шест дена по бунт, на врвот шест евиденција за САД музички листи беа диско песни. Од 22 септември, два месеца подоцна, немаше диско песни во САД топ 10 листата. Некои во медиумите, во славенички тонови, прогласена диско мртви и рок оживеа. ==== Влијание врз музичката индустрија ==== Анти-диско реакцијата, во комбинација со други општествени и радио индустриски фактори, го смени лицето на поп радиото во годините по уривањето на диското преку ноќ. Топ 40 радио станици направија пресврт и избегнаа играње на музика со црни и Латински уметници сакајќи воопшто да бидат означени со страшниот "диско" прекар, без оглед на кој музички стил го изведуваа тамошните уметници. Почнувајќи од 1980-тите години, кантри-музиката иницираше бавно искачување на главните поп листи. Симбол на пораст кантри-музика за мејнстрим популарноста беше комерцијално успешен 1980 филм Урбан каубој. Малку иронично, ѕвездата на филмот е Џон Траволта, кој само три години пред тоа глуми во Треска во сабота навечер, филм кој познатиот диско култура. Анти-диско расположение беше изразено во некои телевизиски емисии и филмови.Повторувачка тема на шоуто WKRP во Синсинати беше полн со омраза односот кон диско музика. Во една сцена на комедијата филм авион!, А Панорама на градот е опремен со радио кула со неонски осветлени станица Корисничко име. А диск џокеј voiceover вели: "WZAZ во Чикаго, каде што диско живее вечно!" Потоа своеволен авион парчиња на радио кула со своја закрила, на voiceover оди тивко, и на осветлени Корисничко име оди црна. Во текот на овој период на пад на популарноста диско, неколку издавачки куќи поклопени, беа реорганизирани, или беа продадени. Во 1979 година, МЦА Рекордс купени ABC рекорди, се апсорбира некои од нејзините уметници, а потоа и затворивме етикета надолу. RSO рекорди основач Роберт Stigwood остави на етикетата во 1981 година и ТК рекорди затворени во истата година. Salsoul рекорди здиплен во 1984 година. Казабланка рекордс беше ослободување помалку рекорди во 1980-тите години, и беше затворен во 1986 година од страна на матичната компанија PolyGram. Многу групи, кои стана популарен за време на диско период потоа се бореше да го задржи нивниот успех - дури и оние кои се обидоа да се прилагодат на развојот на музички вкусови. На Bee Gees, на пример, никогаш не би имале голем хит во САД по 1970-тите - иако подоцна песни што го напишале и дека останатите вршат ќе биде успешна. Неколку групи немаа корист од падот на диското, Jacksons - и Мајкл Џексон особено - издвои: и покрај тоа што служи за дефинирање на диско звук рано, тие продолжиле да се направи популарна и танцова, ако повеќе префинета, песна за уште една генерација на љубителите на музиката во 1980-тите години и понатаму. ==== Фактори ==== Факторите, наведени поради што дојде до пад на диското во САД вклучуваат економски и политички промени на крајот на 1970-тите години, како и изгорувањето од хедонистички начин на живот, предводена од учесниците. Во годините по диско Уривање ноќ, некои социјални критичари ја опишаа како реакција имплицитно мачо и bigoted, и напад врз не-бели и не-хетеросексуални култури.] Во јануари 1979 година, рок критичар Роберт Christgau тврдеше дека хомофобијата, и најверојатно расизам, беа причините за реакција, заклучок прераспределени од Џон Роквел. Крег Вернер напиша: ". Анти-диско движење претставуваше несвети сојуз на funkateers и феминистки, прогресивците и Пуританци, рокери и реакционерите Ништо помалку, нападите на диско даде респектабилна глас на најгрдото видови на непризната расизмот, сексизмот и хомофобијата. " Нозе McNeil, основач на fanzine панкот, беше цитиран во едно интервју како вели," хипиците отсекогаш сакал да биде црна. одиме ", ебам на блузот, ебам на црно искуство". Тој исто така рече дека диско беше резултат на несвети унија меѓу хомосексуалците и Црнците. Стив Дал, кој ги водеше диско Уривање ноќ, негираше каква било расистички или хомофобични нијанси на промоцијата, велејќи: "Тоа е навистина лесно да се погледне во него, историски, од оваа перспектива, и да го прикачите сите тие работи на него. Но, ние не се размислува како тоа ". Тоа е забележано дека британските панк-рок критичари на диско беа многу расположени да ја поддржат pro-black/anti-racist реге жанрот. Роберт Christgau и Џим Testa велат дека има законски уметнички причини за е критична на диско. Други, пак, ја обвини pushback од карпата индустрија: Харолд Чајлдс, постар заменик претседател на А & М рекорди, изјави за Лос Анџелес тајмс дека "радио е навистина очајни за рок производ" и "тие се сите во потрага по некои бели рок-n-roll". Глорија Gaynor тврди дека музичката индустрија ја поддржа уништување на диско бидејќи рок-музички продуценти се губење пари и губење на рок-музичари беа во центарот на вниманието. ==== Оживувања ==== Во доцните 1980-ти години и сè повеќе преку 1990-тите години, оживувањето на оригиналниот диско стил почна да се појавува. Од страна на средината до крајот на 2000-тите, многу хитовски песни беа под влијание на диското. Музичкиот продуцент Ијан Левин, исто така, создаде многу нови песни за албумот диско компилација во 2008 година, во чест на диско музика користејќи оригиналниот материјал. Диско омажите продолжи да биде популарен равенства. Најголем диско во светот, со годишна прослава се одржа во текот на благодарноста викенд во Бафало, Њујорк, привлекува илјадници диско обожаватели во 1970-тите години ера облека. Во прилог на игра диско хитови на ерата на уметниците од 1970-тите години се изврши во живо. ==== Евро диско ==== Евра диското не беше како фанкито, повеќе поп ориентирано, а со помалку соул влијание од американското стилизирано диско. Европската делува Сребрена Конвенцијата, Љубов и бакнежи, Минхен машина, и американскиот акти Дона лето, а селаните се акти со кои се дефинирани доцните 1970-ти Eurodisco звук. Производители Џорџо Moroder кого Allmusic опишан како "еден од главните архитекти на диско звук" andJean-Марк Cerrone беа вклучени со Eurodisco. На многу влијателни германски група Крафтверк се смета од страна на некои како прв евра диско дело. [20] Далеку од најуспешните евра диско чин беше АББА. Овој шведски квартет, со такви хитови како "Ватерло" (1974), "Фернандо" (1976), "Земи Шанса за Мене" (1978), и својот потпис пресече "Танц кралицата" (1976), се рангира како осмиот најдобар -продажба на чинот на сите времиња. Други истакнати европски поп и диско групи на Luv "од Холандија и Бони М, група од четири Запад индиски пејачи и танчери организирале од страна на Западот германски продуцент Франк Farian.Бони М мапираа светот хитови со таков песни како: "Тато Кул", "Ма Бејкер" и "реките вавилонски". Во Франција, Клод Франсоа кои ре-измисли самиот како крал на францускиот диско, објавен "Ла плус убавата избра du monde" француски верзија на Bee Gees хит рекорд, "Масачусетс", која стана голем хит inCanada и Европа и "Alexandrie Александра "беше посмртно објавен на денот на неговиот погреб, кој стана светски хит," Dalida ослободен "J'attendrai", која стана голем хит во Канада andJapan, и почетокот на хит песни Cerrone за - "Љубовта Во C Мала", "Испрати Мене љубов "и" Supernature "- станаа главни хитови во САД и во Европа. За разлика од американскиот диско, кој исчезнал нагло во раните 1980-ти, Eurodisco остана значително влијание во текот на 1980-тите со ваквите акти како Френки оди во Холивуд, Пет Шоп Момци, Рик Astley и Кајли Миног. Улогата на Motown Дијана Рос беше еден од првите уметници Motown да се вратиме на диско звук со неа енормно успешна 1976 прошетка "Љубовта Hangover" од нејзината претстава за себе право албум. Рос ќе продолжи да го постигне диско хитови за остатокот од диско ерата, вклучувајќи ја и 1980 танц класиката "Превртено" и "Јас сум излегува" (последново веднаш да стане фаворит во геј заедницата). Иронично, групата Рос доведе до superstardom во текот на 1960 година, Supremes, постигна неколку хитови во диско клубови без Рос, особено 1976 "јас сум ќе Нека моето срце прават одење", а нивниот последен мапираа еден пред распуштањето, 1977 на "Ти си Мој Возење велосипед". Исто така вредни за спомнување се Cheryl на Lynn "Добив да се биде вистински" (1978), "срам" Евелин "Шампањ" Кинг (исто така 1978), Cher на "Земи ме дома" (1979), сестра санка за "Ние сме семејство" (исто така 1979), Џералдин Лов на "не може да Лажни чувството" (1980), и разни обиди Валтер Марфи да се доведе класична музика на мејнстримот, особено неговиот хит "една петтина од Бетовен" (1976). Музички одлики Рок и диско тапанот обрасци: диско има поголема поделба на победи, која е четири-на-на-кат "Диско звукот" е ултра-инклузивно уметничка форма која што исцртува на што поголем број начини како што произведува интерпретации. Џез, класичната, калипсо, рок, латино, соул, фанк, и новите технологии - само за името, неколку од очигледна - сите беа измешале со целосна самодоверба. Вокали може да биде несериозно или сериозна љубовна интриги - сè до крајно сериозни социјално свесни коментари. Музиката тенденција да слој зголемените, често reverberated вокали, кои често се двојно од рогови, во текот на позадина "рампа" на електрични пијана и wah-pedaled "кокошка-нула" гитари. Други поддршка тастатура инструменти спаѓаат на пијано, орган (за време на првите години), стринг синтисајзер, и Electroacoustic тастатури, како што се Фендер Родос пијано, Wurlitzer електричен клавир, и Hohner Clavinet.Синтисајзери се исто така прилично честа појава во диско, особено во доцните 1970-ти. Ритамот е утврдена од страна на истакнати, Високо нагласените basslines (со прекумерна употреба на октави) играше на бас гитара и со тапанари со помош на комплет тапани, африкански / Латинска ударни инструменти, и електронски тапани како што Симонс и Роланд тапан модули). Звукот е збогатена со соло линии и хармонија делови игра од страна на различни оркестарски инструменти, како што харфа, виолина, виола, виолончело, труба, саксофон, тромбон, кларинет, flugelhorn, француски рог, на tuba, англиски рог, обоа, флејта ( понекогаш особено на флејта алт и повремено бас флејта), пиколо, тимпани и синтисајзер жици или целосно разнесени гудачки оркестар. Повеќето диско песни имаат постојан четири-на-на-кат победи, а смина или полуосмина Hi-шапка шема со отворен Hi-шапка на ексцентрични и тешка, Високо нагласените бас линија. Овој основен победи ќе се појави да бидат поврзани со Доминиканската меренге ритам. Други латински ритми, како што се rhumba, на самба и ча-ча-ча исто така се наоѓаат во диско снимки и Латинска polyrhythms, како што е rhumba победи слоевит во текот на еден меренге, се вообичаени. На quaver шема често се поддржани од страна на други инструменти како што се ритам гитара и може да се подразбира отколку експлицитно присутен. Тоа често се подразбира синкопиране, ретко се случуваат на победи, освен ако не синтисајзер се користи за да го замени бас гитара. Во принцип, разликата меѓу диско, или било која танц песна, и камен или популарната песна е тоа што во денс музика на бас хитови четири до подот, најмалку еднаш победи (што во 4/4 такт е 4 отчукувања по мерка ), додека во рок бас хитови на еден и три и им овозможува на замка ја преземе водечката улога на две и четири. Диско е дополнително карактеризира со 16 белешка поделба на кварталот белешки основана од страна на бас како што е прикажано во вториот барабан шема подолу, по еден типичен рок тапан шема. Оркестарските звукот обично се познати како "диско звук" се потпира на жици и рогови игра линеарни фрази, во дует со зголемените, често reverberated вокал или играње инструментална исполнува, додека електрични пијана и пилешко-нула гитари создаде заднина "рампа" звук дефинирање хармонијата прогресија. Типично, богати "ѕидот на звук" резултати. Има, меѓутоа, повеќе минималистички вкусови на диско со намалена, транспарентен инструментација, пионер со шик. Во 1977 година, Џорџо Moroder повторно стана одговорни за развој во диско.Заедно со Дона лето и Пит Bellotte тој ја напишал песната "Се чувствувам љубов" за лето да ги исполни. Тоа стана првиот познат диско хит да имаат сосема синтетизира главниот тек. Песната сè уште се смета дека е добро пред своето време. Други диско производители, најпознатиот Том Moulton, зграпчи идеи и техники од Dub музика (која дојде со зголемување на Јамајка миграција во Њујорк во седумдесеттите години) за да обезбеди алтернативи на четири на подот стил кој доминираа. Лери Леван искористи стилски ноти од даб и џез и сакаше како еден од најуспешните ремиксери на сите времиња да се создаде раната верзија на хаус музиката која го зачнала жанрот. ==== Производство ==== "Диско звукот" беше поскап да се произведе од многу од другите популарни музички жанрови од 1970-тите години. За разлика од поедноставната, четири-члена група на звукот на фанкот, соулот на доцните 1960-ти, или мал џез орган trios, диско музика често се вклучени голем поп бенд, со неколку chordal инструменти (гитара, клавијатури, синтисајзер), неколку тапан или ударни инструменти (drumkit, Латинска ударни инструменти, електронски тапани), на рог дел, гудачки оркестар, како и различни "класични" соло инструменти (на пример, флејта, пиколо, и така натаму). Диско песни беа договорени и е составен од страна на искусни аранжори и orchestrators, и продуценти додадени нивните креативни потези во целокупниот звук. Снимање на комплексни аранжмани со толку голем број на инструменти и делови бара тим кој вклучуваше и диригент, copyists, рекорд производители, и мешање на инженери. Мешање инженери имаше важна улога во диско процесот на производство, затоа што диско песни користи колку што 64 песни на вокали и инструменти. Мешање инженери составени овие песни во течност составот на стихови, мостови, и се воздржува, заврши withorchestral гради и паузи. Мешање инженери помогна да се развие на "диско звук", преку создавање на специфичен-труба диско микс. Почетокот на евиденција беа "стандард" од 3 минути верзија додека Том Moulton излезе со начин да се направи песни веќе, сакајќи да земе толпата на друго ниво тоа беше невозможно со 45-RPM на винил дискови на времето (што обично би можел да издржам повеќе од 5 минути на добра-квалитетна музика). Со помош на Хосе Родригес, неговата remasterer, и тој притисна на една на 10 "дискот наместо 7". Им ги сечат следниот сингл на 12 "диск, со ист формат како стандарден албум. Овој метод брзо стана стандарден формат за сите диџеи на жанрот. Поради рекордни продажби често беа зависни од подот игра во клубови, диџеи беа, исто така, важни за развојот и популаризацијата на диско музика. Значајни диџеи вклучуваат Рекс Potts (Доградба салон, Сарасота, Флорида), Карен Кук, Џим Бургес, Валтер Гибонс, Џон "Џелибин" Бенитез, Ричи Kaczar на Студио 54, Рик Gianatos, Френсис Grasso на Светилиштето, Лери Леван, Ијан Ливајн, Нил "Raz" Расмусен & Mike Пејс на L'Amour диско во Бруклин, Престон Пауел на Magique, Џени Коста на Lemontrees, Tee Скот, Тони Смит од Ксенон, Џон Luongo, Роберт Ојмет од центарот на вниманието, и Дејвид Манкусо. ==== Диско клубови и култура ==== До крајот на 1970-тите години повеќето големи градови во САД имаше просперитетна диско клуб сцени, но најголемиот сцени беа во Сан Франциско, Мајами, а особено Њујорк. Сцената беше центрирана на дискотеки, ноќни клубови, и приватни мансарда партии каде диџеи ќе играат диско хитови преку моќни PA системи за патрони, кои дојдоа да танцуваат. Диџеите играше "... мазна мешавина на долго единствена евиденција да ги задржи луѓето" танц цела ноќ ". Некои од најпрестижните клубови имаа елаборат системи за осветлување што трепкаше на ритамот на музиката. На висината на диско ерата, McFaddin партнерства работеа многу успешни и профитабилни ноќни клубови. Во обид да го зголеми профитот, McFaddin партнерства во Хјустон, Тексас овластена студија за стимулација на машки и женски во текот на играње на музика. Тие соодветно сопствени подесени нивните звучници да ги направат своите бројни клубови повозбудливо. Во Октомври 1975 година значајни дискотеки вклучени "Студио Еден" во Лос Анџелес, "Левит" во Њујорк и "библиотека" во Атланта. [51] Во библиотеката диско синџир имаше локации во нов град, Сиракуза Њујорк, Питсбург Пенсилванија, кратко живееле верзија во Денвер, копродукции, како и Атланта изразува Во доцните 1970-ти, Студио 54 беше веројатно најпознатиот ноќен клуб во светот.Овој клуб одигра голема формативна улога во растот на диско музика andnightclub култура воопшто. ==== Диско танц ==== Во раните години танчерите во дискотеки танцуваа во "фристајл" стил. Популарните ора беа "Пад", "Пингвин", "Boogaloo," Вотергејт "и" Роботот ". До октомври 1975 година Hustle царуваше. Тоа беше високо стилизиран, софистициран и секси танц. Варијациите беа метежот Бруклин, Њујорк метежот и латинските проституки. Во текот на диско ерата, многу ноќни клубови најчесто беа домаќини на диско танц натпревари или нудеа бесплатни наставни часови. Некои градови имаше диско танц инструктори или танц училишта кои се предава на луѓето како да се направи популарна диско танц како што се "допир танцување", "метежот" и "Ча Ча". Пионер на диско танц настава беше Карен Lustgarten во Сан Франциско во 1973 година.Нејзината книга целосен прирачник за диско танц (Warner Books, 1978) беше првиот да го именува, се прекине и кодифицира популарна диско танц како танц форма и се прави разлика меѓу диско слободен стил, партнер и линија танци.Книгата хит на Њујорк тајмс бестселер листа за 13 недели и беше преведена на кинески, германски и француски јазик. Некои значајни професионални танцувачки групи од 1970-тите вклучени Луѓе Пан и Hot Gossip. За многу танчери, примарната влијанието на 1970-тите диско возраст е сè уште со најистакнат филмот Треска во сабота навечер (1977г.). Ова разви во музиката и танцот стил на филмови како славните (1980г.), Flashdance (1983г.), "последните денови од диско" (1998г.). Таа, исто така, помогна за потомство на танц конкурентните ТВ емисии како што е танц Треска (1979г.). ==== Диско мода ==== Диско модата беше многу трендовска во доцните 1970-ти години. Посетителите на дискотеките често носеа скапи и екстравагантни парчиња за вечерните излегувања во својето локално диско, како што се Halston фустаните за жени и сјајно [[полиестер]]ски Qiana кошули за мажи со остри јаки, по можност отворени во градите, често се носеа и двојно-плетена полиестерска јакна со панталоните, познат како костум за на одмор. Necklacesand медалјоните беа заеднички моден додаток. ==== Дрога субкултура и сексуален промискуитет ==== Во прилог на танцовите и модните аспекти на диско клуб сцената, исто така, постоеше просперитетната дрога субкултура, особено за лекови кои ќе го подобрат искуството на играње на гласна музика и трепкачки светла, како што се кокаинот (наречен " удар "), амил нитрит" poppers ", и" ... други типичен 1970 клубот дрога Quaalude, кој суспендирани моторната координација и даде чувство дека еден рацете и нозете им се вратив на желирам-О ". Според Питер Braunstein, на "масивно количество на дрога проголтано во дискотеки произведени следниот културен феномен на диско ерата. неконтролираното промискуитетот и секс на јавни места Додека подиумот беше централна арена на заведување, вистински секс обично се одржа во пеколниот региони на диско. бања боксови, излез stairwells, и така натаму Во други случаи, диско стана еден вид на "главното јадење" во мени хедонист за една ноќ надвор "[54]. Познатиот диско барови вклучени многу важно рајот Гаражи и Crisco диско, како и "... кокаин исполнето со celeb hangouts како што Студио Менхетен 54", која беше управувана од страна на Стив Rubell andIan Schrager. Студио 54 беше озлогласената за хедонизам што отиде на рок; на балконите биле познати за сексуални средби, и употребата на дрога беше неконтролираното. Нејзините подиумот беше украсен со слика на "Човекот во Месечината" во која беа вклучени анимиран кокаин лажица. ==== Влијание врз другите жанрови на музика 1982-1990: Пост-диско и денс ==== Транзицијата од диско стиловите на крајот на 1970-тите години до почетокот на 1980-тите танцови стилови беше одбележана првенствено од страна на промената на комплексни аранжмани направена од страна на големите ансамбли од ателјето на студиските музичари (вклучувајќи рог дел и оркестарски гудачки дел), до leaner звук,во која еден или два пејачи ќе се изврши во придружба на синтисајзер тастатури и ритам машини. Покрај тоа, денс музика во текот на 1981-1983 период позајмени елементи од блуз и џез, создавајќи стил различен од диско на 1970-тите. Оваа нова музика беше уште позната како диско за кратко време, како зборот стана поврзани со каков било вид на денс музиката игра во дискотеки. Примери на раните 1980-ти танц звук изведувачи вклучуваат Д Воз, Kashif, и Патрис Rushen. Овие промени биле под влијание од страна на некои од забележани R & B и џез-музичари од 1970, како што Стиви Вондер, Kashif и Херби Хенкок, кој беше пионер "еден човек-бенд" од типот на тастатура техники. Некои од овие влијанија веќе почна да се појават во текот на средината на 1970-тите, во екот на популарноста диско е. Во текот на првите години од 1980-тите, во диско звук почна постепено да се исфрлат надвор, и побрзо темпото и синтетизира ефекти, во придружба на гитара и поедноставен средини, се пресели денс музиката кон фанк и поп жанрови. Овој тренд може да се види во снимки пејач Били Океан меѓу 1979 и 1981 година. Каде на океанот 1979 песна американските срца беше поддржан со оркестарски аранжмани игра од страна на Лос Анџелес симфониски оркестар, неговиот 1981 песна "Една од оние ноќи (Се чувствувам како Down gettin ')" имаше повеќе голи, голиот-долу звук, без оркестрација или symphonicarrangements. Ова лебдат од оригиналниот диско звук се нарекува пост-диско. Во оваа музичка сцена таму се вкоренети под-жанрови, како што се Итало-диско, техно, куќа, денс-поп, буги, и почетокот на алтернативни танц. [55] Во текот на раните 1980-ти, денс музиката падна на Слободна мелодични структура и оркестрација која типизирање на диско звук. ==== ТВ теми ==== Во текот на 1970-тите, многу ТВ тематски песни беа произведени (или постари теми ажурирани) со диско влијание на музиката. Примерите ги вклучуваат S.W.A.T. (1975), Ангелите на Чарли (1976), Ен-Би-Петок вечер во кино (1976), Љубовта прошетки (1977), На Донахју Покажи (1977), чипс (1977), професионалци (1977), Далас (1978),Kojak (1978), на Холивуд квадрати (1979). Британската научна фантастика програма простор: 1999 (1975) исто така опремен саундтрак под силно влијание на диско. Ова беше особено видливо во втората сезона на серијата. ==== DJ култура ==== Зголемувањето на популарноста на диското дојде во тандем со развојот на настаните подвижните плочи и употребата на плочи за создавање на продолжен микс на песни. Како резултат на DJ микс се разликуваше од претходните форми на денс музиката, кои беа ориентирани кон настапите во живо од музичари. Ова, за возврат влијае на распоредот на денс музиката, со песни од диско ерата обично содржат почетоци и краеви означени со просто победи или риф што лесно може да се лизна во микс. ==== Рејв културата ==== Како што диско ерата, дојде до врвот во доцните 1970-ти години, ритла културата почна да забележува значителен раст. Рејв културата ја вклучувапе истата љубов кон диско културата, денс музиката, истражување на дрогата, сексуален промискуитет, и хедонизам. Иако диско културата се наоѓаше на врвот, ритла културата направи напор да остане андерграунд за да се избегне анимозитетот како кај околната диско и денс музика. ==== Хип-хоп и електро ==== Диско звукот имаше силно влијание врз почетокот на хип-хопот. Поголемиот дел од првите рап / хип-хоп песни беа создадени од изолирање на постоечките диско бас-гитара линии, односно синхронизирањето над нив со Ем Си рими. Бандата Sugarhill ги искористи Chic на "добри времиња", како основа за нивна 1979 хит "сласт Rapper е", генерално се сметаат за песната што прв популаризира рап музиката во САД и ширум светот. Во 1982 година, Afrika Bambataa го издава синглот "Планет рок", кој инкорпорирани елементи од електрониката Крафтверк на "Транс-Европа Експрес" и "броеви" како и "Бунт во Лагос" YMO е. На "Планет рок" звукот, исто така предизвика хип-хоп електронски танц тренд, електро музика, во која беа вклучени песни како што се "игра на ваш сопствен ризик" Планета патрола на (1982г.), Ц банка "Една Повеќе Истрел" (1982г.), Cerrone за " Клуб Подземјето "(1984г.), на Shannon" Нека Музика игра "(1983г.), Freeez на" разписка за долг " (1983г.), Полноќ ѕвезда "Freak-А-Zoid" (1983г.), Chaka Khan "јас чувствувам за тебе" (1984г.). ==== Пост-панк ==== Пост-панк движењето, кое потекнува од крајот на 1970-тите години владеење кршење и поддржан панк-рок, додека отфрлање него гоотфрлија назад кон суровиот музички рок елемент. Имиџот во јавноста со ограниченост се смета за првата пост-панк група. Групата за вториот албум во студиото целосно ја прифати како инструмент металната кутија, според методологијата на диското. Основачот на групата, Џон Лидон за новинарите изјави дека диското беше единствена музика што беше важна во тоа време. Нео бранот беше под жанр на пост-панкот центриран во Њујорк. За шокантна вредност, Џејмс Можност кој беше забележлив член на Не бран сцена напиша една статија во Ист Вилиџ око барајќи од неговите читатели да се движат горниот град и да се "trancin" со некои superadioactive диско вуду фанк ". Неговиот бенд Џејмс Вајт и Црнците напиша диско албум исклучен Вајт. Нивните настапи слични со оние на диско изведувачи (рог дел, танчери и така натаму). Во 1981 година З.Е. рекорди предводеше транзицијата од Не бран во повеќе суптилен мутант диско (post-disco/punk) жанр. ==== Денс-панк ==== Во почетокот на 2000 година денс-панкот (ново лансирано во Обединетото Кралство) се појави како дел од едно продолжено пост панк заживување. Тоа сплотена елементи на панк рок поврзани со различни форми на танц музика, вклучувајќи диско. Klaxons, ЛЦД Soundsystem, Смртта одозгора 1979 година, на занесот и Shitdisco беа меѓу делата поврзани со жанр. ==== Нео-диско ==== Нео-диското е денс музиката на 21-от век, поврзана со обновениот интерес во 1970-тите и раните 1980-ти за диското, на средината на 1980-тите години Итало диско, и синтисајзер-тешка Eurodisco естетика. на прекар се појави во печат како почетокот 2002 година, а до средината на 2008 година бил користен од страна рекорд продавници како што се на интернет трговците Juno и Beatport. Овие продавачите често се дружат со ре-уредувања на оригинални ерата на диско музика, како и со музика од европски производители кои прават денс музика инспирирана од оригиналната ера американски диско, електро и другите жанрови популарни во доцните 1970-ти и раните 1980-ти. Исто така се користи да се опише музиката на неколку американски етикети, кои претходно беа поврзани со жанрови electroclash и длабоко куќа. ==Диското како тема во популарната музика== * „Диско“ (англиски: ''Disco'') - песна на британската [[Панк рок|панк-рок]] група Адиктс (''The Adicts'') од 1982 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ps2fP1wCRmM YouTube, The Adicts - Disco (пристапено на 28.12.2016)]</ref> * „Моето диско“ (англиски: ''My Disco'') — песна на американската [[Рок-музика|рок]]-група [[Биг блек]] (''Big Black'') од 1987 година.<ref>[https://www.discogs.com/Big-Black-Headache/release/1755023 DISCOGS, Big Black – Headache (пристапено на 21.4.2021)]</ref> * „Без диско“ (англиски: ''Nodisco'') - песна на британската [[Електронска музика|електро]]-[[Поп-музика|поп]] група [[Депеш мод]] (''Depeche Mode'')“ од 1981 година.<ref>[https://www.discogs.com/Depeche-Mode-Speak-Spell/release/56293 Discogs, Depeche Mode ‎– Speak & Spell (пристапено на 13.5.2020)]</ref> * „Диско-момче“ (англиски: ''Disco Boy'') — песна на американскиот рок-музичар [[Френк Запа]] (''Frank Zappa'').<ref>[https://www.discogs.com/Frank-Zappa-Strictly-Commercial-The-Best-Of-Frank-Zappa/release/1661029 DISCOGS, Frank Zappa – Strictly Commercial (The Best Of Frank Zappa) (пристапено на 31.5.2021)]</ref> * „Дискотека“ (англиски: ''Discotheque'') - песна на ирската рок-група [[Ју Ту|У2]] (''U2'').<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=p2AjpPNDe-8 YouTube, U2 - Discotheque (пристапено на 28.12.2016)]</ref> * „Диско инфилтратор“ (англиски: ''Disco Infiltrator'') — песна на американската група ''[[LCD Soundsystem]]'' од 2005 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/54832-LCD-Soundsystem-LCD-Soundsystem LCD Soundsystem – LCD Soundsystem (пристапено на 17.2.223)]</ref> * „Д.И.С.К.О“ (англиски: ''D.I.S.C.O.'') - песна на групата [[Отаван]] (''Ottawan'').<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jj3QWrYtqb0 YouTube, Ottawan - D I S C O (Original Version) (пристапено на 28.12.2016)]</ref> * „Г-н Диско“ (англиски: ''Mr Disco'') — песна на британската поп-рок група [[Њу ордер]] (''New Order'') од 1989 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/4442-Neworder-Technique Neworder* – Technique (пристапено на 9.5.2023)]</ref> * „Disko Band“ - песна на македонската група [[ПМГ Колектив]] од 2008 година.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.pmgrecordings.com/discography.php?id=150&id=29 |title=www.pmgrecordings.com (пристапено на 3.12.2017) |accessdate=2017-12-03 |archive-date=2020-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701171320/http://www.pmgrecordings.com/discography.php?id=150&id=29 |url-status=dead }}</ref> * „Dark Disko“ - песна на македонската група ПМГ Колектив од 2010 година.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.pmgrecordings.com/discography.php?id=150&id=45 |title=www.pmgrecordings.com (пристапено на 3.12.2017) |accessdate=2017-12-03 |archive-date=2020-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810223206/http://www.pmgrecordings.com/discography.php?id=150&id=45 |url-status=dead }}</ref> * „Disko Gay Химна“ - песна на македонската група ПМГ Колектив од 2011 година.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.pmgrecordings.com/discography.php?id=150&id=59 |title=www.pmgrecordings.com (пристапено на 3.12.2017) |accessdate=2017-12-03 |archive-date=2020-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200712224900/http://www.pmgrecordings.com/discography.php?id=150&id=59 |url-status=dead }}</ref> * „Диско пекол“ (англиски: ''Disco Inferno'') - песна на американската група [[Тремпс]] (''The Trammps'') од 1977 година.<ref name="discogs.com">[https://www.discogs.com/Various-Saturday-Night-Fever-The-Original-Movie-Sound-Track/master/23443 Discogs, Various ‎– Saturday Night Fever (The Original Movie Sound Track) (пристапено на 31.3.2019)]</ref> * „Побрзо диско“ (англиски: ''Faster Disco'') - песна на американската рок-група ''Faith No More'' од 1987 година.<ref>[https://www.discogs.com/Faith-No-More-Introduce-Yourself/master/15671 DISCOGS, Faith No More ‎– Introduce Yourself (пристапено на 19.8.2020)]</ref> * „Ноќ на диско-планината“ (англиски: ''Night On Disco Mountain'') - песна на американскиот музичар [[Дејвид Шаер]] (''David Shire'') од 1977 година.<ref name="discogs.com"/> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Музички жанрови]] [[Категорија:Популарна музика]] 5a4z6tnmwdfmboq7sfnfd2m2mpnwuo2 Никола Пусен 0 1048577 5599621 5575048 2026-07-24T08:27:31Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599621 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | bgcolour = #EEDD82 | name = Никола Пусен | image = Nicolas Poussin 078.jpg | caption = Автопортрет на Никола Пусен од 1650 г. | birth_name = | birth_date = 15 јуни 1594&nbsp;г. | birth_place = близу Ле Андели, [[Нормандија]], [[Кралство Франција|Франција]] | death_date = 19 ноември 1665&nbsp;г. (71) | death_place = [[Рим]], [[Папска Држава]] (денешна [[Италија]]) | nationality = [[Франција|Французин]] | field = [[Сликар]] | training = | movement = [[класицизам]] <br/> [[барок]] | works = ''Аркадиските овчари'' (1637-38) | patrons = | awards = | signature = }} '''Никола Пусен''' ({{langx|fr|Nicolas Poussin}}; {{роден на|15|јуни|1594}}, {{роден во|Лез Андели}}, [[Нормандија]] - {{починал на|19|ноември|1665}}, {{починал во|Рим}}) — [[француски]] [[сликар]] и еден од предводниците на [[барок]]от во ова поле од [[уметност]]а. Неговите дела се одликуваат со јасност, логичност и прецизна подреденост. Тој и давал предност на [[линија]]та и [[форма]]та во однос на [[бои]]те. Бил признат и почитуван [[сликар]] во негово време, и воедно бил инспирација за подоцнежните [[класицизам|класични]] уметници како [[Жак-Луј Давид]], [[Жан Огист Доминик Енгр]] и [[Пол Сезан]]. Познавачите на [[ликовната уметност]] го сметаат за стилски неистомисленик на Караваџо и неговите следбеници. Ако караваџистите создавале дела кои не биле во согласност со [[природа|природните закони]], сликите на Пусен биле целосна [[хармонија]] на [[бои]]те и [[движење]]то. Најголемиот дел од неговиот творечки период го минал во [[Рим]], а за кратко се вратил во својата родна земја по барање на [[Арман Жан ди Плеси де Ришелје|кардиналот Ришелје]], за да работи како дворски [[уметник]] под заштита на францускиот монарх [[Луј XIII]].<ref>[http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/p/poussin/index.html Се за Никола Пусен]</ref> Ликот на Никола Пусен бил еден од најмистичните творци од [[барок]]от и поле на интерес на [[историчар]]ите на уметност од вековите кои следеле. Се претставува како поларна опозиција на [[италијански]]от ликовен великан Караваџо. Ако [[италијански]]те уметници твореле со многу нагласени емоции и немирни [[бои]], овој во своите дела внесувал [[филозоф]]ска нишка, придружена со вечна [[хармонија]] и неуништлива ускладеност на ликовните елементи. И неговите [[биограф]]и ќе запишат дека бил тивок и повлечен човек, посветен на [[семејство]]то и со патријахални погледи на [[општество]]то. Како и да е, кога станувало збор за четката и маслените [[бои]], бил категоричен и одлучен никој да му се меша, ниту пак да му попречува за време на работата. Сите овие карактерни црти ќе бидат присутни и ќе одиграат значајна улога во оформувањето на неговото име како [[синоним]] за [[сликарство]]то во [[17 век]].<ref>[http://www.artble.com/artists/nicolas_poussin Основни биографски податоци за Никола Пусен]</ref> == Животопис == === Младост === [[Податотека:LesAndelys.jpg|мини|десно|Панорама на Ле Андели, родниот град на Никола Пусен]] Пусен е роден на 15 јуни 1594&nbsp;г. во малото гратче Ле Андели, кое се наоѓа во француската покраина [[Нормандија]]. Неговото потесно семејство припаѓало на аристократските кругови. Татко му Жан Пусен бил висок благородник кој долго служел во воената администрација на владетелите [[Анри III]] и [[Анри IV]]. Поради феудалното [[општествено уредување]], постариот Пусен бил принуден сам да си обезбеди [[коњ]], оклоп и воена опрема за честите воени походи. Така, Жан Пусен заминал во пензија како стар и осиромашен буржуј. Поради немањето финансиски средства да го одржува големиот посед, таткото на Пусен го продал сето негово имање и се преселил во руралната населба Ле Андели во северна [[Франција]]. Таму ја запознал својата идна сопруга Мари де Лезмент, вдовица на починато воено лице. Од оваа љубов се родил славниот Никола Пусен. Пораснал во регион каде минувало речното корито на [[Сена]], па прекрасните пролетни пејзажи дефинитивно влијаеле на неговата бујна имагинација и страст кон [[сликарство]]то.<ref>[http://www.abcgallery.com/P/poussin/poussinbio.html Животот на Никола Пусен]</ref> Добил квалитетно [[образование]] поради угледот на неговиот татко. Изучувал [[латински јазик]] и [[природни науки]], кои ќе станат негова втора љубов по цртањето. Некои негови [[биограф]]и велат дека не покажувал голем интерес кон [[училиште]]то, па така за време на предавањата најчесто си цртал во тетратката. Неговиот несомнен талент бил воочен уште во раната младост, од тогаш успешниот локален [[уметник]] Квентин Варан, кој му предложил да замине на студии по [[уметност]] во некој од големите научни центри. Неговите родители му одобриле, и тој на 17 години отпатувал во [[Париз]] за доусовршување на ликовната техника. Во француската престолнина се задржал 12 години, од 1612 до 1624&nbsp;г.<ref>[http://www.metmuseum.org/toah/hd/pous/hd_pous.htm Биографија според Метрополиски музеј]</ref> За неговиот престој во [[Париз]] многу малку се знае. Но, кога конечно влегол во главниот град, бил без скршена пара и без никакви познаници. Се претпоставува дека ментор му бил маниристот Џулио Романо, а бил соученик и близок пријател со Фердинанд Ел и Џорџ Лалеманд. Иако првите години во новата среднина му биле тешки за преживување, сè се изменило од корен кога го запознал Џамбатиста Марино, еден од најголемите [[италијански]] [[поет]]и на сите времиња. Марино бил штитеник на моќната фирентинска фамилија Медичи, а во [[Париз]] пристигнал 1615&nbsp;г. Веднаш го земал младиот Пусен под своја заштита и веднаш го претставил на париската интелиганција. Марино станал негов постојан патрон, и најмногу по негово убедување, неискусниот француски сликар заминал за [[Рим]].<ref>[http://www.nicolaspoussin.org/biography.html Биографија на Никола Пусен]{{Мртва_врска|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Престојот во Рим === [[Податотека:La Mort de la Vierge - Nicolas Poussin - 1623.jpg|мини|лево|''Смрт на девицата'' (1623) - првото Пусеново дело]] Пусен имал голема желба и два неуспешни обиди да се пресели во некој од италијанските културни центри (1619 г. во [[Фиренца]] и 1622 г. во [[Венеција]]). [[Рим]] во [[барок]]ната епоха бил најпознатото и најпрестижно одредиште за младите надежни уметници како Никола Пусен. Периодот кога тој стапнал на римската почва (1624), градот бил преплавен од роеви странски студенти кои својата среќа ја барале на ова место. Францускиот младич имал обесхрабрувачки почеток, најмногу поради заминувањето на Марино за [[Неапол]], каде и починал неколку месеци подоцна. За да заработи за преживување, Пусен набрзина изработувал слики за црниот пазар, а поретко и давал совети за уредување и украсување на внатрешноста на римските домови. За негова среќа, со посредство на Марино пред неговото патување за [[Неапол]], станал познаник на Марсело Сакиети, мецена на угледниот фреско-сликар Пјетро да Кортона. Ова познанство било негова пропусница во друштвото на гламурозните и благороднички семејства од [[Рим]].<ref>[http://www.artble.com/artists/nicolas_poussin/more_information/biography Делото на Никола Пусен]</ref> Една година подоцна, Пусен ја придобил и наклонетоста на влијателниот римски [[кардинал]] Франческо Барберини, кој бил и еден од неговите први работодавачи. Оваа година била значајна за понатамошниот креатиативен развој кај младиот уметник, бидејќи остварил договор со Касијано дел Поцо ([[секретар]] на [[кардинал]]от), кој на драго срце се согласил да биде негов нов спонзор. Поцо го внел Пусен во светот на античката [[литература]], [[филозофија]] и [[уметност]], кои ќе го дооформат неговото сликарско портфолио. Поцо го вклучил неговиот нов штитеник во нов [[проект]] за [[просторно уредување]] на еден римски музеј. И покрај [[пари]]чната поддршка од Поцо, тие средства не биле доволни да се задоволат потребите на амбициозниот [[уметник]]. За да заштеди [[пари]], Пусен најчесто живеел под ист покрив со разни цимери, меѓу кои бил и фламанскиот вајар Франсоа Докенуа. Според непотврдени извори, се раскажува дека тој страдал од неисхранетост и бил на работ на [[смрт]]та. Со помош на сонародникот Жак Диге, исто така [[сликар]] и негов пријател, се излекувал. Кога закрепнал, се оженил со ќерката на Диге, Ана-Марија, а повремено го подучувал и нејзиниот брат Гаспар. Длабоко импресиониран од умешноста на Никола, младиот Гаспар го земал презимето Пусен како свое. Освен со Гаспар, Никола Пусен бил неразделив другар и со [[Клод Лорен]]. Тројцата заедно шетале по ненаселените предели во близина на градот и ги скицирале оние поинтересни глетки. Биле толку нераздвојни, што денес не може со сигурност да се определи авторот на некои нивни слики од тој временски период.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/473113/Nicolas-Poussin Профил на Енциклопедија Британика]</ref> Пусеновите пет минути ќе дојдат во 1628&nbsp;г. кога го создал неговото прво ремек-дело ''„Смртта на Германикус“'', која ја подарил на [[кардинал]]от Барберини. Неговиот углед уште повеќе се зацврстил со изложувањето на [[слика]]та ''„[[Колеж на младенците витлеемски (Пусен)|Колеж на витлеемските младенци]]“'', исто така велемајсторско остварување. Пусен ја достигнал својата уметничка зрелост на 32 години, релативно доцна за [[сликар]]ите од [[барок]]ната епоха. Без оглед на неуверливиот старт на кариерата, Пусен бил поканет за постојан член на [[Академија Свети Лука|академијата „Св. Лука“]]. Иако денес Пусен е познат по академскиот начин на творење, [[историчар]]ите ни кажуваат дека овој [[уметник]] не ги следел упатствата на постарите членови и често доаѓало до [[конфликт]] поради Пусеновите темпераментни нарави.<ref>[http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=815121022262&id=26&setIzdanie=22657 Откупено култното дело на Пусен]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Податотека:Chateau Fontainebleau.jpg|мини|десно|Фонтебло, 50 [[километри]] [[јужно|југоисточно]] од [[Париз]], предградието каде што престојувал Пусен како [[студент]]]] За време на престојот на Пусен во [[Рим]], градските [[сликар]]и биле поделени во врска со [[правец]]от по кој треба да се движи оваа [[уметност]]. Едните биле за продолжување на постоечкиот [[барок]]ен стил, додека останатите, меѓу кои бил и Пусен, се залагале за започнување нова стилистичка насока. Пјетро да Кортона бил изречито против стилската насоченост на Пусен, но неговите ставови не биле пречка Пусен да ужива голема популарност помеѓу римската аристократска класа. Неговите услуги биле барани од моќните и богати фамилии од цела [[Италија]], како и од папата [[Климент IX]]. Делата кои ги создавал биле доста екпериментални и зрачеле со иновативност. Добриот глас се проширил низ целиот [[континент]], и стасал сè до [[Франција]] до ушите на самиот [[Арман Жан ди Плеси де Ришелје|кардинал Ришелје]].<ref>[http://www.systasis.org/index.php?option=com_content&view=article&id=185&Itemid=81&lang=en&ae014ff765756c64d5ce82de9bae6612=f337b398c9e33bf1bc8d9cfc0dcfe8be Митологијата во европската нововековна уметност]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Враќање во Франција === [[Податотека:Paysage par temps calme - Poussin - GettyCenter.jpg|мини|десно|''Мирно време'' (1651)]] [[Арман Жан ди Плеси де Ришелје|Ришелје]] бил трогнат од совршеноста на ''„Седумте свети тајни“'', што го натерало да му понуди работа во [[Франција]]. Го замолил Пусен да нацрта неколку портрети за неговиот [[замок]], што овој го извршил со големо задоволство. Делата наменети за [[замок]]от на кардиналот многу му се допаднале и на францускиот крал Луј Тринаесетти. Тој решил дека Никола Пусен е вистинскиот човек за украсување на централната галерија во [[Лувр]], па затоа испратил покана до врвниот уметник во 1639&nbsp;г. повторно да се врати во татковината.<ref>[http://www.the-athenaeum.org/art/list.php?m=a&s=du&aid=3559 Сликите на Никола Пусен]</ref> Отпрвин Пусен се колебал дали да ја прифати оваа великодушна понуда, најмногу затоа што неговото [[семејство]] се наоѓало во [[Рим]] и бидејќи тој самиот бил докажан и почитуван во таа средина. И најмногу од се, Пусен мразел неговата работа да биде надгледувана и оценувана од кралските комисии, како што неговите нарачани сакрални слики требало да добијат одобрување од папските рецензенти. На крајот по препорака на видни негови колеги се согласил и привремено заминал за [[Париз]]. Бидејќи работел под будното око на кралската ликовна критика, сликите кои ги направил биле просечни, и како што кажува Пусен лично, тие творби не биле негови бидејќи не го оставил [[срце]]то во нив. За неуспехот на неговите најнови дела директно го посочил [[крал]]от, по што револтиран се вратил во [[Рим]].<ref>[http://www.artcyclopedia.com/artists/poussin_nicolas.html Артциклодедија за Пусен]</ref> Поради незавршените обврски кон францускиот монарх, тамошната [[влада]] со закани го принудила Пусен повторно да дојде во [[Париз]]. Повторно му била доделена задачата да го украси внатрешноста на [[Лувр]], овој пат со помош на неколку сликари-асистенти. Пусен се потрудил да го даде најдоброто од себе и да се осигура дека помошниците ќе ги следат неговите совети. Но немањето контрола врз самиот креативен [[процес]] било премногу за славниот уметник. Бил згрозен од дворските интриги и [[морал]]но потиштен. За тоа време во [[Париз]] направил многу непријатели, а само еден вистински пријател и тоа ликовниот колекционер Пол Фрер де Шантел. Оттогаш Шантел станал негов лојален патрон. Пусен испратил молба до [[крал]]от да му дозволи да се врати во [[Италија]], како наводно би се грижел за болната сопруга. Но одговор на молбата никогаш и не добил. За негова огромна среќа, во декември истата година починал [[Арман Жан ди Плеси де Ришелје|кардиналот Ришелје]], а четири месеци подоцна умрел и царот Луј Тринаесетти. Пусен ја искорисил можноста да си отиде и никогаш повеќе не се вратил во [[Франција]].<ref>[http://www.vest.com.mk/?ItemID=185C7F7C6E496941841078FA31CD961B Слики на Пусен оштетени со црвен спреј]</ref> [[Податотека:Colonna - san Lorenzo in Lucina - tomba di Poussin 01014.JPG|мини|лево|Надгробната плоча на Пусен во [[манастир]]от Сан Лоренцо]] === Последните денови и смртта === Како што одминувале [[години]]те, [[здравје]]то на Пусен сè повеќе се влошувало. Без разлика на неговиот здравствен билтен, тој сепак успевал да финишира најмалку по три слики годишно. Оваа негова висока продуктивност се темелела на претходно добро одбраните теми и правилната насока по која ги изработувал замислените [[проект]]и. Дури и во седмата [[деценија]] од неговиот [[живот]] умеел и сметал за должност да даде отчет на неговите работодавачи зошто употребил одредена [[техника]] на [[бои]] и која рамка најмногу би одговарала на делото за да се постигне оптимално визуелно задоволство. За разлика од неговите современици како [[Петар Паул Рубенс]] или [[Џан Лоренцо Бернини]] кои покрај себе имале по неколку помошници, Пусен немал свои лични асистенти, ниту пак дозволувал некој да влегува во неговата работилница.<ref>[http://www.mirage.com.mk/tekst.asp?lang=mac&tekst=74&str=2 Лебот, виното, светлината или гостопримството според Ив Бонфоа]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Податотека:Seghers Nicolas Poussin.jpg|мини|десно|Погребен портрет на Пусен]] Пусеновите последни слики ја одразувале неговата преокупација со [[болест]]а и [[смрт]]та. [[Уметник]]от бил длабоко емоционално погоден од [[смрт]]та на неговата сопруга во 1665&nbsp;г. што ќе се манифестира и врз неговото сопствено [[здравје]]. Во тоа време тој бил комплетно парализиран од мистериозната [[болест]] која го мачела последните неколку години. Нема да успее многу да ја надживее неговата неодамна почината сопруга, бидејќи и тој ќе испушти [[душа]] истата 1665&nbsp;г. на 19 ноември. Типично за неговиот личен карактер, Пусен не сакал погребна [[церемонија]] со големи почести и метеж, и побарал да бидат избегнати сите непотребни трошоци. Сепак, градската управа на [[Рим]] организирала погреб каков што му доликува на така голем [[човек]] и [[уметник]]. Целиот [[град]] бил тажен и потресен од загубата на великиот [[артист]], па така сите негови пријатели, колеги и членови на потесната [[фамилија]] присуствувале на последното испраќање до вечното почивалиште. Никола Пусен бил погребан на црковните гробишта Сан Лоренцо во населбата Лучина.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.abcgallery.com/P/poussin/poussin.html |title=Дела на Никола Пусен |accessdate=2012-09-29 |archive-date=2012-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120605020144/http://www.abcgallery.com/P/poussin/poussin.html |url-status=dead }}</ref> == Стил и техника == Пусеновиот стил доста отстапувал од тој на неговите современици. Ако [[Петар Паул Рубенс|Паул Рубенс]] создавал слики полни со енергична живост и раздвиженост, ако [[Караваџо]] внесувал нагласена драматичност, ако делата на [[Диего Веласкес|Веласкес]] биле инспирација за [[реализам|реалистичното движење]], тогаш Пусен имал [[техника]] драстично различна од неговите колеги. Неговите слики зрачеле со тивок, свечен и интелектуален приказ на појавите. Се трудел прецизно да го испланира секој поединечен детаљ на новите дела, сè со цел да создаде максимална [[хармонија]] и ненаметливост спрема гледачите. Просечниот набљудувач можеби ќе подвлече дека Пусеновиот стил е тврд и неактрактивен за [[око]], но [[факт]] е дека придонесите на овој [[сликар]] многу ќе влијаат на понатамошниот развој на западноевропската уметност.<ref>[http://www.artble.com/artists/nicolas_poussin/more_information/style_and_technique Стил и техника на Никола Пусен]</ref> [[Податотека:Vue de Grottaferrata avec Vénus et Adonis- Poussin -Montpellier.jpg|мини|десно|''Венера плаче по Адонис'' (1626)]] === Ликовните принципи на Пусен === Принципите коишто Пусен ги форсирал за време на своето ликовно творештво можеме да ги поделиме на два поголеми периоди, и тоа на рани и зрели години. Во своите почетнички обиди на ова поле од [[уметност]]а, Пусен сè уште го пронаоѓал неговиот творечки карактер. Топлите и сензуални бои се одлика на делата во годините до 1630, кога бил под влијание на [[венеција]]нскиот ренесансниот [[уметник]] [[Тицијан]]. Најчести [[бои]] кои ги употребувал биле розова, кафена, модра и окер. Ова силно влијание од [[Тицијан]] почнало да слабее кога Пусен дошол во допир со [[Рафаело Санти]] и неговите прекрасни трудови. Оттогаш почнал и да отстапува од користењето топли и благи [[бои]]. Друга одлика за овој негов период е [[барок]]ната [[динамика]], поради што ликовите од сликите се енергични и раздвижени. Посебно внимание обрнувал на силните контури, кои правеле јасна дистинкција помеѓу различните [[бои]] и [[тон]]ови.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.plusinfo.mk/vest/42114/GALERIJA-Vredni-umetnichki-dela-pronajdeni-na-parking-vo-Korzika- |title=Вредни уметнички дела пронајдени на улица во Корзика |accessdate=2012-10-02 |archive-date=2012-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120618062720/http://www.plusinfo.mk/vest/42114/GALERIJA-Vredni-umetnichki-dela-pronajdeni-na-parking-vo-Korzika- }}</ref> За почеток на зрелите години кои претстоеле во неговото долго творештво се земаат подоцните години од Пусеновиот живот во [[Рим]]. Фамозниот [[уметник]] од [[француски]]от [[барок]] бил вчудовиден не само од италијанската [[ликовна уметност]], туку и од [[литература]]та и [[филозофија]]та кои ги спознал со помош на неговиот патрон Касијано дел Поцо. Пусен ја направил следнава [[низа]] промени. Лицата кои ги претставувал на платното имале потеатрално држење и реторички гестови. Тој бил доста прецизно ги анализирал позите и изразите на лицето, за кои сметал дека битно влијаат врз впечатокот кој треба да го остават кај набљудувачот. Иако овие слики од „новата ера“ се чинат некако суви и мелодраматични, ликовните критичари од таа историска епоха ги сметале за беспрекорна генијалност. Друга значајна смена во [[техника]]та била нагласената употреба на студени [[бои]]. Два [[фактор]]и биле пресудни за овој пресврт. Прво, Пусен знаел дека топлите бои предизвикуваат благопријатно расположение, додека ладните создавале спротивен ефект, т.е. мрачна атмосфера. Како второ, ладните бои ги прават повоочливи светлите и темни нијанси на останатите бои. Класичен пример за ова тврдење е [[слика]]та ''„Судот на [[Соломон]]“''. Овде Пусен со помош на нарушената [[хармонија]] имал намера да предизвика [[чувство]] на гнев, жалост и пораз кај гледачите. Принципот да ги групира ликовите достатно го применувал, инспириран од антички вајари кои посебно внимавале на рационалното искористување на [[простор]]от. Интересна е и неговата „''Теорија на ликовните елементи“'', во која го застапува [[мислење]]то дека секој одделен елемент има својство да создаде засебен психохлошки ефект, и како таков треба особено да се проучува. До овој заклучок дошол гледајќи некои музички теории од [[барок]]от. Теоријата на елементи ја покрепил во сите сопствени слики, каде однапред го испланирал секој поединечен аспект и тоа каков емоционален импакт би имал тој кај љубителите на [[ликовната уметност]]. Кога во една пригода бил запрашан како тоа успева да постигне таква совршеност во [[сликање]]то, Пусен кратко одговорил: ''„Не пропуштив ништо“''.<ref>[http://www.philipcoppens.com/arcadia.html Критички осврт на култното ремек-дело „Аркадиските овчари“]</ref> === Неговиот творечки метод === Работната [[техника]] и навики на Пусен биле по многу нешта уникатни и оригинални. Колегите од неговата фела најмногу [[време]] и [[енергија]] посветувале на осмислување и скицирање на потенцијалните цртежи, додека боењето и останатите [[сликар]]ски зафати им ги препуштале на нивните асистенти. Пусе бил нешто сосема спротивно. Познат бил како префинет перфекционист кој сите конци ги држел во свои [[раце]].[[Податотека:Paysage avec trois moines - Poussin - Belgrade.jpg|мини|лево|''Пејзаж со тројца монаси'' (1648) - се наоѓа во [[замок]]от Бели Двор во Дедиње, [[Белград]]]] Немал голема отворена работилница како оние на Рубенс или Рибера, ниту пак имал свои вработени. Исто така сметал дека пренесувањето на кроки замислата на ликовното платно бил [[процес]] од есенцијално значење за финалниот производ. Така на своја [[рака]] ги правел и подготовките и самата изработка. Имало случаи кога знаел да направи по десетина скици на еден мотив кои се разликувале по [[форма]]та, [[текстура]]та или пак затемнетоста.<ref>[http://www.arthistory-famousartists-paintings.com/NicolasPoussin.html Анализа на најпознатите Пусенови слики]</ref> И начинот на кој Пусен сакал да добие визија за крајниот изглед бил крајно невообичаен. Подготовките ги вршел на многу инвентивен и дотогаш непознат начин. Конкретно, се затворал во темна [[простор]]ија опремена со големо платно и ситна картонска кутија. Во кутијата ставал восочни фигури на човечиња, кои потоа ги осветлувал така што нивните сенки паѓале на платното. Куклите ги поставувал во најразлични пози и ја менувал големината на [[проект]]ираните сенки, а добиените одрази со [[молив]] ги претставувал на лист [[хартија]]. Во првата фаза користел голи фигури на човечиња, за да може што поубедливо да ја долови [[човек]]овата [[анатомија]]. Потоа овие играчки ги заменувал со облечени кукли и повторно скицирал. Овој подготвителен метод, според добрите познавачи, е основната причина за тоа ликовните композиции на Пусен да имаат изглед како да се поставени на [[театар]]ска бина.<ref>[http://www.artchive.com/artchive/P/poussin.html Кои артисти го инспирирале Пусен]</ref> == Кој и што влијаело врз Пусен == Никола Пусен доста патувал за [[време]] на својата животна авантура, па имал прилика одблизу да ги увиди безвремените дела на [[свет]]ската [[уметност]] од разните епохи пред него. Како млад сè уште немал усвоено личен стил на творење, па затоа се стремел да се здобие со познавање од што повеќе области на [[уметност]]а, што соодветно би го употребил за време на зрелите години. Најголем дел од неговото време го потрошил во [[Париз]] и [[Рим]], градови-музеи кои изобилувале со широк спектар на културно наследство. Наведените личности, школи или движења се тие кои извршиле најголемо влијание врз младиот и недокажан Пусен.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.learn.columbia.edu/monographs/poussin/ |title=Монографија за Пусен |accessdate=2012-10-03 |archive-date=2011-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111212192621/http://www.learn.columbia.edu/monographs/poussin/ |url-status=dead }}</ref> [[Податотека:Lucretia MR.jpg|мини|десно|''[[Лукреција]]'' (1510) - приказ на [[легенда]]та за [[рим]]ската полубожица од [[Рафаел]]о]] ==== Маниризам ==== Во периодот кога Пусен бил во тинејџерските години, неговиот прв ментор, италијанецот Џулио Романо подробно му го објаснил маниризмот како ликовно движење во пост-ренесансна [[Европа]]. Иако погледите на ова движење биле напуштени и скоро заборавени во 17 век, Пусен и самиот признал дека тие чудни, егзотични композиции долго му биле врежани во меморијата. Оваа констатација се забележува и во првите негови посериозни дела, најмногу по елегантната [[форма]], комплексната композиција и силно спротивставените [[бои]], кои биле главните одлики на маниризмот. Знаењата стекнати за маниризмот за [[време]] на престојот во париското предградие Фонтебло речиси и ќе се изгубат со усовршување на неговата ликовна техника.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.magnoliabox.com/content/poussin |title=Биографија според Магнолија Бокс |accessdate=2012-10-03 |archive-date=20 јуни 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120630125700/http://www.magnoliabox.com/content/poussin |url-status=dead }}</ref> ==== Венецијанската школа ==== Кога најпосле пристигнал во вечниот град, Никола освен квалитетна едукација и наобразба добил и шанса одблизу да го почувствува италијанскиот дух на [[ренесанса]]та. [[Венеција]]нските веле-мајстори како Џовани Белини и неговиот најпознат ученик [[Тицијан]]. Одликите кои му паднале во око од делата на венецијанската школа биле топлите и сензуални [[бои]], богатата и златна [[светлина]], како и едноставниот ликовен израз. Иако ова одделно ренесансно учење нема многу да се забележува во позрелите остварувања на Пусен, сепак вреди да се напомене бидејќи делата од неговиот ран [[рим]]ски период се ориентирале според наведените критериуми.<ref>[http://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/46.160 Толкување на „Силувањето на Сабињанките“ од Пусен]</ref> ==== Рафаело Санти ==== Стариот вешт [[уметник]] [[Рафаело Санти]] бил еден од ретките [[сликар]]и кои Пусен толку ги обожавал. Најмногу од се ја ценел [[Рафаел]]овата способност да направи внимателна и мудра рамнотежа на [[бои]]те, за разлика од некои други уметници чии слики предизвикувале хаотични [[емоции]] кај гледачите. Од него ќе ја преземе навиката да создава творби со дузина човечки суштества, што ќе внесе извесна посложена генерална претстава за работата на Пусен. Ако треба да се издвои Пусеновата најдрага [[слика]] од [[Рафаел]]о, тоа секако би бил цртежот на обесчестената [[мит]]ска полубожица [[Лукреција]].<ref>[http://www.bookrags.com/biography/nicolas-poussin/ Енциклопедиска обработка на најславните слики на Пусен]</ref> ==== Римските и старогрчките антиквитети ==== Можеби најсилното влијание врз Пусеновите уметнички погледи и ставови направиле античките објекти и знаменитости, кои ги има буквално на секој [[агол]] во [[Рим|италијанската престолнина]]. Пристигнувањето во културната [[Мека]] на почетокот на [[17 век]], значело почеток на долгата [[одисеја]] низ [[историја]]та на европската цивилизација. Под туторство на дел Поцо, ги согледал убавините на праисториските погрeбни саркофази, и бил импресиониран од нивната украсност и генијалност. Кружат поединечни мислења дека реторичките движења на нацртаните луѓе и јасната граница на посебните бои влечат инспирација од веќе видените антиквитети. Исто така применет е и визуелниот ефект на збивање на ликовите, како би се создале метеж и [[динамика]].<ref>[http://www.telegraph.co.uk/culture/art/art-news/7983602/Prized-Poussin-art-collection-to-be-broken-up-by-20m-sale.html Според Дејли Телеграф, купена е слика на Пусен за 20 милиони фунти]</ref> ==== Древната филозофија и литература ==== Можеби звучи чудно, но освен [[портрет]]и и склуптури, од есенцијално значење за формирање свој препознатлив ликовен трејдмарк одиграле и одредени поеми, [[драма|драми]], филозофски теории и идеи. Голем дел од слободното време Пусен го трошел во градската [[библиотека]], водејќи мирен и повлечен студентски живот. Во одбирањето на темата и стилот на уметничките творби влијаеле и некои музички теории, научни прашања, како и стоичката [[филозофија]].<ref>[http://www.nytimes.com/2011/07/01/arts/design/one-exhibition-in-london-for-twombly-and-poussin.html?_r=0 Изложба на дела во Лондон]</ref> == Критички осврт на неговите дела == Како за сите [[барок]]ни уметници, така и за Пусен се менувало мислењето низ [[век]]овите. Но причините за падот на славата на Пусен се поразлични од оние на неговите колеги. Предводниците на ова движење во [[Европа]], сликарите [[Караваџо]] и [[Бернини]], го загубиле тешко стекнатиот респект од уметничката заедница за време на [[неокласицизмот]], но го повратиле во [[XIX век]] дододека траел [[романтизмот]]. Нивниот темпераментен и [[динамика|динамичен стил]] не им се допаднал на наредната генерација [[сликар]]и, додека името на Пусен било [[идол]]изирано во академските кругови. Неговата репутација почнала да опаѓа во [[XIX век]], додека во [[XX век]] повторно се издигнала.<ref>[http://www.artble.com/artists/nicolas_poussin/more_information/critical_reception Критички осврт на делата на Никола Пусен]</ref> === За време на активната кариера === [[Податотека:Nicolas Poussin - Et in Arcadia ego (deuxième version).jpg|мини|десно|''Аркадиски овчари'' (1637) - најпознатото дело на Никола Пусен]] Познатите дела на Пусен во тоа време не биле достапни за широките [[народ]]ни маси. Единствено угледните буржоаски семејства имале привилегија да уживаат во неговата работа, како и личните спонзори и работодавци на Пусен. Но, и покрај недостапноста на неговите уметнички слики за пошироката публика, ликовните принципи и теории на Пусен наоѓале на одобрување кај познавачите на оваа уметност, па дури и неговите учења се земале како норми во одредени кругови.<ref>[http://www.flickr.com/photos/43617269@N06/4417277140/ Галерија на ликовните композиции на Пусен]</ref> Еден од најпознатите [[критичар]]и на трудот на Пусен е Андре Фелибјен. Фелибјен бил сонародник и во исто време близок советник на Пусен. Тој многу внимателно ги следел советите на Андре и во најголем број случаи ги пренесувал на [[сликар]]ското платно. Фелибјановите учења биле темел на многу од Пусеновите ликовни теории, кои се одликувале со строги правила и стандарди за изработка на бараното парче. Наспроти Пусеновите учења се наоѓал [[Петар Паул Рубенс|Пол Рубенс]], чии следбеници се залагале за поголема [[слобода]] во творечкиот [[процес]] и тие биле изречито против академскиот стил на ''пусинистите''. Оваа [[дебата]] и ликовна препирка ќе потрае и [[18 век|наредниот век]], кога идеологот на [[неокласицизмот]] [[Жан Огист Доминик Енгр|Жан Огист Енгр]], ќе се судри со основачите на ликовниот [[романтизам]] како [[Ежен Делакроа]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.nicolaspoussin.org/ |title=Сите дела на Никола Пусен |accessdate=2012-09-29 |archive-date=2020-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200909052813/https://www.nicolaspoussin.org/ |url-status=dead }}</ref> === По неговата смрт === [[Податотека:Nicolas Poussin - Apollo and Daphne - WGA18345.jpg|мини|''Аполон и Делфина'' (1664) - последното дело на Пусен]] Пусен можеби уште цел еден [[век]] доминрал во критиките на [[француски]] ликовни експерти, но со раѓањето на [[романтизмот]] нештата од [[корен]] се промениле. Не само што новата генерација [[европа|европски]] [[уметник|уметници]] не го ценеле толку трудот на Пусен како порано, и лицата од другите уметнички сфери почнале да постепено да го деградираат. Најгласен од сите [[критичар]]и бил Џон Рускин, кој дури се осмелил да ја оквалификува последната [[слика]] од ''„Четирите годишни времиња“'' (''Зима'') како дело чиј мотив е јасниот, ментален и акутен [[страв]] на [[уметник]]от од [[смрт]]та. Како пример за тоа како треба да изгледа профилот на перфектен [[уметник]], Рускин ќе ги посочи учениците на [[ренесанса|ренесансниот]] [[сликар]] [[Рафаело Санти]], чиј стил длабоко го импресионирал. Крајот на [[XIX век]] го означил и пресвртот во гледањето на Пусеновото творечко наследство. Авангардниот постимпресионист [[Пол Сезан]] бил голем почитувач и обожавател на неговата умешност со маслени [[бои]]. Николовата прецизна техника ќе биде инспирација за подоцнежните апстрактни остварувања на [[модернизам|модернистите]]. Тоа бил првиот чекор кон повраќање на неговиот загубен [[авторитет]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.paris-culture-guide.com/nicolas-poussin.html |title=Лувр сведочи за Пусеновата животната приказна |accessdate=2012-10-03 |archive-date=2012-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120305195033/http://www.paris-culture-guide.com/nicolas-poussin.html |url-status=dead }}</ref> Во [[XX век]] се случила огромна промена во целокупното гледање кон овој претставник на [[француски]]от [[барок]]. [[Советски]]от [[историчар]] Антоан Блунт ќе испише повеќе томови [[биографија|биографски белешки]] за [[живот]]от на Пусен. И други познавачи на [[средновековна]]та [[уметност]] ќе бидат поттикнати да копаат и потемелно да го истражат неговиот [[обем|обемен опус]]. Меѓу нив спаѓаат Ервин Пановски, Валтер Фридлендер и Луис Мартин. Можеби Никола Пусен не е особено популарен помеѓу љубителите на уметнички платна, но секако има за[[цемент]]иран статус како еден од големите мајстори на [[европа|западната]] [[култура]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/research/the-plague-at-ashdod |title=Композициите на Пусен оживеани во Лондонскиот музеј |accessdate=2012-10-03 |archive-date=2012-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120803045142/http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/research/the-plague-at-ashdod |url-status=dead }}</ref> == Следбениците на Пусен == [[Барок]]ните [[сликар]]и се по многу нешта круцијални при трасирање на развитокот на подоцнежната [[Европа|европска]] [[уметност]]. Тие втемелиле некои општи начела по кои се воделе нивните следбеници. Така [[Анибал Карачи]] и [[Караваџо]] го обмислиле револуционерниот [[натурализам]], [[Петар Паул Рубенс|Рубенс]] и [[Антонис ван Дајк|ван Дајк]] во [[барок]]ните дела проткаиле [[динамика|динамична]] и [[енергија|енергична]] нишка, додека пак Пусен бил нивна противтежа, давајќи ја неопходната [[хармонија]] и баланс на елементите. Сите поважни наследници кои го продолжиле Пусеновото дело се од [[XVIII век]], време кога [[француски]]от маестро со маслени [[бои]] го биел најдобар [[збор]]. Иако немал формални ученици, неговото влијание било најсилно во [[Франција]] и [[Англија]]. Тамошните млади ентузијасти внимателно ги разгледувале неговите творби, и подоцна се покажало дека тие слики ќе извршат огромно влијание во перцепцијата на [[неокласицизам|неокласичните]] предводници. Меѓу нив, овие тројца се издвојуваат:<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://etchings.com/erin/files/poussin.html |title=За основачот на францускиот барок |accessdate=2012-10-03 |archive-date=2009-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090203135255/http://etchings.com/erin/files/poussin.html |url-status=dead }}</ref> [[Податотека:The Death of General Wolfe B.West,1770.jpg|мини|лево|''Смртта на генералот Волф'' (1770)]] [[Податотека:Jacques-Louis David, Le Serment des Horaces.jpg|мини|лево|''Заклетвата на Хорациј'' (1784)]] ==== Бенџамин Вест ==== Најголемиот [[американски]] [[сликар]] на [[XVIII век]] престојувал и студирал во [[Италија]] и [[Англија]], каде имал можност од прва рака да ги спознае вештините на [[француски]]от мајстор. Вест бил припадник на [[неокласицизам|неокласичното движење]], па прифатил многу од техниките кои ги применувал самиот Пусен. Некои му ги препишуваат заслугите за реставрирање на Пусеновите дела, најмногу благодарение на најдобрата композиција на Вест, под името ''„Смртта на генералот Волф“'', која се смета за оживување на спомените за славниот француски сликар. На самото платно се прикажаните последните мигови од [[живот]]от на [[генерал]]от Џејмс Волф, по [[крв]]авата битка за колонијална пре[[власт]] врз [[американски]]от [[континент]] кај Кјубец, 1759&nbsp;г.<ref>[http://www.guardian.co.uk/uk/2011/jul/17/poussin-attack-national-gallery Англиски Гардијан пишува за вандализирање на Пусеновите слики од националниот музеј]</ref> ==== Жак-Луј Давид ==== Без оглед на [[факт]]от што скоро целиот работен [[век]] го минал во [[Италија]], Пусен доста влијаел и на развојот на [[уметност]]а во сопствената [[земја]]. Најубав пример во прилог на оваа теза е тоа што се водела жива [[дебата]] во [[француски]]те академски кругови за тоа чиј творечки стил го одбележал [[17 век]]; оној на Пусен или на [[Рубенс]]. Оваа почест по[[смрт]]но му припаднала на Пусен, пред сè поради залагањето на неговиот следбеник [[Жак-Луј Давид]] за продолжување на Пусеновата [[сликар]]ска [[традиција]]. Давидовото ремек-дело ''„Заклетвата на Хорациј“'' е еклатантен пример и потврда за големината на Пусен.<ref>[http://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/people/p/nicolas_poussin/index.html Њујорк тајмс известува за Пусен]</ref> ==== Пол Сезан ==== Освен [[Луј Осми]], многумина од неговите [[министер|министри]] (Колберт и ле Брун) биле воодушевени од надареноста и талентот на [[рим]]скиот маестро. Овие приказни за неговата непогрешлива работа со четка ќе бидат пренесени на идните поколенија. И [[Пол Сезан]], ликовен [[импресионизам|постимпресионист]] од [[XX век]] ќе сака да испроба дел од стилската техника на неговиот претходник. [[Сезан]] ќе ги задржи битните обележја за Пусен како што се ускладеноста на елементите и рационалните [[геометрија|геометриски форми]], со таа разлика што ќе ги користи за правење цртежи со апстрактни мотиви. Преку [[Сезан]], Пусен има индиректно влијание врз модерните претставници на [[кубизам|кубизмот]] како [[Пабло Пикасо]] и [[Анри Матис]], кои го сметале [[Сезан]] за нивни духовен прататко.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.asiexhibitions.org/store/Available-Catalogues/PASSION-FOR-DRAWING-Poussin-to-C-zanne-Works-from-.html |title=Како Пусен влијаел врз Сезан |accessdate=2012-10-03 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305000609/http://www.asiexhibitions.org/store/Available-Catalogues/PASSION-FOR-DRAWING-Poussin-to-C-zanne-Works-from-.html |url-status=dead }}</ref> == Галерија == ==== Четирите годишни времиња ==== <gallery> Податотека:Nicolas Poussin - Le Printemps.jpg|<center>''Пролет'' (1661)</center> Податотека:Nicolas Poussin - L'Été ou Ruth et Booz.jpg|<center>''Лето'' (1662)</center> Податотека:Four-seasons-autumn.jpg|<center>''Есен'' (1663)</center> Податотека:Nicolas Poussin - L'Hiver ou Le Déluge.jpg|<center>''Зима'' (1664)</center> </gallery> ==== Неговите најпознати слики ==== <gallery> Податотека:Nicolas Poussin 019.jpg|<center>''Смртта на Германикус'' (1627)</center> Податотека:Nicolas Poussin - Acis et Galatée.jpg|<center>''Ацис и Галитеја'' (1630)</center> Податотека:Nicolas Poussin 075.jpg|<center>''Риналдо и Армида'' (1635)</center> Податотека:Nicolas Poussin - L'Enlèvement des Sabines.jpg|<center>''[[Грабнувањето на Сабињанките (Пусен)|Грабнувањето на Сабињанките]]'' (1638)</center> Податотека:Nicolas Poussin - Paysage avec saint Matthieu.jpg|<center>''Св. Марко и ангелот'' (1645)</center> Податотека:Nicolas Poussin - L'Hiver ou Le Déluge.jpg|<center>''Големата поплава'' (1664)</center> </gallery> ==== Цртежи ==== <gallery> Податотека:NicolasPoussin01.jpg|<center>''Автопортрет'' (1629)</center> Податотека:Poussin-selfportrait.jpg|<center>''Втор автопортрет'' (1630)</center> Податотека:Nicolas Poussin 079.jpg|<center>''Трет автопортрет'' (1649)</center> Податотека:Poussin - Urteil des Salomon - Studie.jpg|<center>''Судот на Соломон'' (1649)</center> </gallery> == Користена литература == * „''Сликите на Никола Пусен: Критички каталог''“ (1966) - Ентони Блунт, [[Лондон]] * „''Белешки за Никола Пусен''“ (1967) - Ентони Блунт, [[Атина]] * „''Никола Пусен: Пријател и љубител на уметноста''“ (1995) - Крупер, Елизабет и Чарлс Демпси, Принсентонов Универзитет * „''Никола Пусен: Нов приод''“ (1964) - Волтер Фридлендер, [[Њујорк]] * „''Никола Пусен 1594-1665''“ (2007) - Кројцер Хенри, [[Келн]] * „''Пусеновите слики: Најразновиден каталог''“ (1985) - Кристофер Рајт, [[Њујорк]] * „''Генеза''“ (1995) - Мајкл Серес, универзитетот од [[Мичиген]] * „''Никола Пусен''“ (1990) - Ален Мерот, Абелвил Прес * „''Пусен и поезијата во сликарството: Ликовна нарација''“ (2006) - Џонатан Унглуб, Кембриџ * „''Никола Пусен''“ (1995) - Жак Тулиер, [[Париз]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{wikiquote}} {{Commons|Nicolas Poussin}} * [http://www.artble.com/artists/nicolas_poussin Биографија за Никола Пусен, како и информации за неговиот стил и дела] {{en}} * [http://www.liverpoolmuseums.org.uk/walker/collections/17c/poussin.aspx Композиции со мотиви од пејзаж] на [http://www.liverpoolmuseums.org.uk/walker/ ликовната галерија Вокер, Ливерпул] {{en}} * [http://www.metmuseum.org/special/se_event.asp?OccurrenceId={2E8D0192-D6B3-4475-83B2-B2AF77FD47A0} Пусен и природата: Аркадиски погледи] на [http://www.metmuseum.org/ музејот на уметност „Метрополитен“ во Њујорк] {{en}} * [http://www.canal-educatif.fr/en/videos/art/3/poussin/the-gathering-of-mana.html 16 минутен документарен филм за Никола Пусен] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120621201312/http://www.canal-educatif.fr/en/videos/art/3/poussin/the-gathering-of-mana.html |date=2012-06-21 }} {{en}} * [http://www.nicolaspoussin.org 92 слики од Никола Пусен] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200909052813/https://www.nicolaspoussin.org/ |date=2020-09-09 }} {{en}} * [http://www.abcgallery.com/P/poussin/poussin.html Никола Пусен на галерија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120605020144/http://www.abcgallery.com/P/poussin/poussin.html |date=2012-06-05 }} {{en}} * [http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/joconde_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_2=AUTR&VALUE_2=POUSSIN%20NICOLAS Никола Пусен] на [http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/joconde_fr министерството за култура на Франција] {{fr}} * [http://www.nicolas-poussin.com Страница посветена на Никола Пусен] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121112042243/http://www.nicolas-poussin.com/ |date=2012-11-12 }} {{fr}} * [http://www.agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Nicolas_Poussin Целосна биографија] {{fr}} * [http://www.museenicolaspoussin.fr Музеј Никола Пусен] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170506163242/http://www.museenicolaspoussin.fr/ |date=2017-05-06 }} {{fr}} {{Нормативна контрола}} {{Избрана}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пусен, Никола}} [[Категорија:Француски сликари]] [[Категорија:Барокни сликари]] [[Категорија:Историски уметници]] rsynlh1mblhub10gd7ltmn9gujoru6a Би-би-си 0 1062996 5599632 5357027 2026-07-24T08:48:13Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599632 wikitext text/x-wiki {{застарено|статија}} {{внимание}} {{викификација}}{{Малку извори}} [[Податотека:BBC logo (1997-2021).svg|мини|Лого кое се користи од 4 октомври 1997 година]] '''Британската радиодифузна корпорација (Би-би-си)''' е Британска јавна [[Радиодифузија|радиодифузна]] корпорација со седиште во [[Лондон]], [[Обединетото Кралство]]. Таа е најголемата радиодифузна корпорација во светот со околу 23000 вработени лица. Главна одговорност е делумно да обезбеди јавен радиодифузен сервис во Обединетото Кралство, [[Каналски Острови|Каналските Острови]] и [[островот Ман]]. Би-би-си е полуавтономен јавен радиодифузен сервис кој работи во рамките на Кралската повелба, со добиена лиценца и договор од [[Министерство за внатрешни работи на Обединето Кралство|Министерството за внатрешни работи]]. Во рамките на Обединетото Кралство, корпорацијата е финансирана главно од годишна телевизиско радиодифузна такса, која се наплаќа во сите британски домаќинства, компании и организации коишто користат каков било тип на опрема за снимање или емитуваат емисии во живо; големината на таксата, која е одобрена од Парламентот, се поставува годишно од страна на британската влада. Надвор од Велика Британија, Би-би-си обезбеди услуги со договорите за директно емитување и реемитување на радиото, се од отворањето на Би-би-си империјата за услуги во декември [[1932]] година, а од неодамна и со телевизијата и со интернетот. Иако светскиот сервис има посебен управен директор и трошоците се финансирани главно од директните донации на британската влада корпорацијата споделува некои од објектите на домашните услуги, поточно за вести и за тековни настани. Овие субвенции се одредуваат независно од домашната радиодифузна такса и обично се доделени од буџетот на [[Министерство за надворешни работи на Обединето Кралство|Министерството за надворешни работи]]. Како такви, меѓународните содржини на Би-би-си традиционално претставуваат барем делумно важечка алатка на политиката на британската влада. Со неодамнешниот извештај на трошење на Светскиот сервис на Би-би-си, беа објавени плановите со кој Светскиот сервис ќе биде лишан од домашната радиодифузна такса. Корпорацискиот загарантиран приход од радиодифузната такса и субвенцијата на Светскиот Сервис се надополнети од профитот на комерцијално работење на компанијата низ целиот свет. БиБиСи исто така заработува дополнителни приходи од продажбата на програмски услуги преку Би-би-си студиото и пост продукцијата ЛТД, некогаш познато како ‘’BBC Resources Ltd’’, уште една компанија која е во целосна сопственост на корпорацијата. Повеќето од спијанијата и книгите на Би-би-си беа продадени во 2011 година. Би-би-си понекогаш се нарекува "Auntie" или "the Beeb". "Auntie" се користи како "сестрата" на БиБиСи корпорацијата, односно на австралиската радиодифузна корпорација.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://news.bbc.co.uk/aboutbbcnews/spl/hi/history/html/default.stm|title=ABOUT BBC NEWS|work=news.bbc.co.uk|accessdate=2024-01-17}}</ref> == Историја == БиБиСи беше првата национална радиодифузна организација.Таа е основана на 18 Октомври 1922година како ‘’British Broadcasting Company Ltd’’ од страна на британската Пошта и група од шест телекомуникациски компании-Marconi Radio Communication Company, Metropolitan-Vickers (MetroVick), General Electric, Western Electric, and British Thomson-Houston (BTH)- да емитуваат и експериментираат со радио услугите.Првиот пренос беше на 14 ноември истата година, од станицата 2LO,сместена во куќата на Маркони,Лондон.Таа година Џон Рит стана нејзин генерален менаџер. Во 1923 година комитетот Сајкс одби рекламирање бидејќи тоа ќе резултирало со намалување на стандардите, и препорача радиодифузен таксен фонд.За да се избегне конкуренцијата со весници, ‘’ Fleet Street’’ ја убеди владата да се забранат вести до 07:00, за БиБиСи да може да користи вести од други извори наместо да прикажува свои.До 1925година БиБиСи го следат 80% од Британците преку мрежа на регионални и релеј станици. Додека регионалните станици најпрвин понудија многу локални програми, до 1930година Националната програма од Лондон, и Регионалната програма од Лондон и неколку регионални градови, за тоа време БиБиСи го замени локалното радио. GPO не беше спремен да ги собере трговските радиодифузни такси, додека пак финансиските загуби на БиБиСи предизвикаа производителите да посакаат да го напуштат здружението.Во 1925, Рит ја убеди другата комисија предводена од Ерл Крафорд да препорача нова суштина,која ќе биде независна и од владата и од корпорацијата и ќе спроведува емитување.Во 1926година генералниот штрајк го попречи објавувањето на весниците така што привремено стави крај на забраната за новинарско известување, при што рамноправната застапеност на штрајкувачите и на владините ставови за време на националната криза инпресионира милиони слушатели.Во 1926година владата ги прифати препораките на Комитетот на Крафорд и Рит беше прогласен за витез.На 1 јануари 1927година ‘’British Broadcasting Corporation’’ основана под повелбата Ројал,и со Рит како генерален директор којшто стана наследник на бизнисот. За да ја претстават својата цел и (одредени) вредности, Корпорацијата го усвои својот грб, вклучувајќи го мотото ‘’Нацијата ќе се залага за мир’’.Мотото главно му се препишува на Монтеки Џон Рендал,поранешен директор на колеџот во Винчестер, и член на првиот БиБиСи одбор на гувернери. Мотото се вели дека е" умесна адаптација" на Миха 4: 3 "Државата нема да крене меч против народот". Во 1932година беа започнати експериментални телевизиски емитувања со помош на 30 линискиот систем развиен од страна на Џон Лоџ Берд.Емитувањето на редовни програми користејќи го овој систем започна во 1934година, со проширена служба(моментално именуван како БиБиСи телевизиска служба) започнати од страна на Александра Палас во 1936година, со избор помеѓу подобрениот 240линиски систен на Берд или електонските 405 линии на Маркони-ЕМИ системот.Супериорноста на електронскиот систем беше причината на опаѓањето на механичкиот систем во почетокот на следната година === Од 1939 до 2000 === [[Податотека:BBC TV Centre.jpg|300px|мини|Телевизиски центар во Вајт Сити, западен Лондон (слика во 2009 година), седиште на Би-Би-Си од 1960 до 2013 година. Откако бил реновиран, комплексот денес е дом на [[BBC Studioworks]].]] Телевизиското емитување е суспендирано од 1 септември 1939 година до 7јуни 1946година,за време на Втората светска војна.Широкор распространет мит е дека,по продолжувањето на услугата,Лесли Мичел започна со "Како што реков, пред грубо да не прекинат... "Всушнос,првиот човек што се појави кога продолжи емитувањето беше Јасмин Блај и нејзините зборови беа "Добар ден на сите.Како сте?Дали се сеќавате на мене,Јасмин Блај " Европската радиодифузна унија е формирана на 12 февруари 1959година во Турција помеѓу БиБиСи и други 23 радиодифузни организации.<ref>"BBC Annual Report and Handbook". p. 215. BBC 1985</ref> Конкуренцијата на БиБиСи започна во 1955година со независната телевизиска мрежа на ITV.Сепак монополот на БиБиСи за радио услугите ќе трае сè до 1970-те.Како резултат на извештајот од комитетот Пилкингтон во 1962година, во која БиБиСи беше пофален за квалитетот и опсегот на своето производство, и ITV беше силно критикуван за не доволното обезбедување на квалитетно програмирање, во 1964година беше донесена одлука за доделување на БиБиСи втор телевизиски канал, БиБиСи2, при што се преимениле постоечките услуги во БиБиСи1.БиБиСи2 ја користат поголемата резолуција од 625 линии која што е стандардизирана во Европа.БиБиСи2 првпат емитуваше во боја од 1 јули 1967година, а му се приклучија и БиБиСи1 и ITV на 15 ноември 1969година.405 линискиот VHF пренос на БиБиСи1 (и ITV) продолжи со компатибилноста со постари телевизиски приемници сè до 1985година.Во 1964година се отворија серија на пиратски радио станици (почнувајќи со радио Каролина) и ја принудија британската влада конечно да ги регулира радио услугите за да овозможи национално рекламни финансирани услуги.Како одговор на тоа,БиБиСи се реорганизира и ги преименува радио каналите. "Лесните" програми се поделени на Радио 1,кое што постојано нуди популарна музика и Радио 2 која што нуди по опуштена музика. Третата програма стана Радио 3 понудувајќи класична музика и културни програми. Домашната програма стана Радио 4 која што нуди вести и не музички содржини како што се квизовите, драмите и претставите.Во 1967година освен четирите национални канали,беа основани и серија на локални BBC радио станици,вклучувајќи го Радиото Лондон. Во 1974 е воведена телетекст услугата на БиБиСи, Ceefax,создадена да обезбеди титлување(поднаслови),која што подоцна се користи за вести и информативни услуги.Во 1978 вработените на БиБиСи започнаа штрајк со блокирање на преносот на двата канали,соединувајќи ги сите 4 радио станици во една. Како резултат на либерализацијата на телевизијата и радио пазарот во Велика Британија во 1980година, БиБиСи се соочува со зголемена конкуренција од комерцијалниот сектор( и од радиодифузниот сервис Канал4),а особено од сателитската телевизија, кабловската телевизија и дигиталните телевизиски услуги. Дирекцијата за истражување на БиБиСи одигра голема улога во развојот на техниките на емитувањето и снимањето.БиБиСи исто така беше одговорен за развој на NICAM стерео стандардот. Во последниве децении,се отворени голем број на дополнителни канали и радио станици : Радио 5 започна со работа во 1990година како спортска и образовна станица,но во 1994година беше заменета со ‘’Radio 5 Live’’, следејќи го успехот на Радио 4 прикривајќи ја во 1991година војната на заливот.Новата станица известува за спотрски настани и вести.Во 1997година,каналот БиБиСи Вести 24 започна со користење на дигитални телевизиски услуги и следната година, БиБиСи отвори нов,трет забавен канал.БиБиСи исто така го купија и Парламентарниот канал, којшто е преименуван во БиБиСи парламент. Во 1999година, БиБиСи беше препознатлив како мултимедиумски канал, со услуги достапни на новиот БиБиСи дигитален телетекст,и на интернет. Каналот имаше образовна цел, којшто подоцна емитуваше документарни филмови. === Од 2000 до 2011 === Во 2002 година, беа создадени нови канали :’’ BBC Knowledge’’ е преименувана во ‘’BBC Four’’ и стана документарен канал. Освен тоа, детскиот канал ‘’CBBC ‘’е поделен на ‘’CBBC’’ и ‘’CBeebies’’ со нови услуги за дигитални канали :каналот ‘’CBBC ‘’ и каналот ‘’CBeebies ‘’.<ref>{{cite news|work=Digital Spy|access-date=26 December 2020|date=11 February 2002|url=http://www.digitalspy.com/british-tv/news/a6198/new-childrens-channels-from-bbc-launch.html|title=New children's channels from BBC launch}}</ref> Во прилог на телевизиските канали, создадени се нови дигитални радио станици : ‘’1Xtra ‘’, ‘’6 Music‘’ и ‘’BBC7 ‘’. ‘’BBC 1Xtra‘’ е ’’сестрата’’ на’’ Radio 1’’ спезијализирана за модерна црнечка музика, ‘’BBC 6‘’ специјализирана за алтернативни музички жанрови и‘’ BBC7‘’ специјализирана за говорот и детското програмирање.<ref>{{cite web |title=Inside the BBC: BBC Radio stations |url=https://www.bbc.co.uk/aboutthebbc/whatwedo/publicservices#networkradio |website=www.bbc.co.uk |publisher=BBC |access-date=26 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190110103926/https://www.bbc.co.uk/aboutthebbc/whatwedo/publicservices#networkradio |archive-date=10 January 2019|url-status=live}}</ref> Следните неколку години резултираа со преместување на неколку од каналите во поголем бренд : во 2003, BBC Choice стана BBC Three, со програми за помладите генерации и шокантни докоментарци од реалниот живот, BBC News 24 во 2008 стана BBC News Channel, и BBC Radio 7 во 2007 стана BBC Radio 4 Extra, со нови програми за да ги надополнат емитувањата на Radio 4.Во 2008 година беше создаден уште еден канал, BBC Alba, со шкотски услуги. Во 2004 година извештајот и истрагата на Хатон покренаа прашања за новинарските стандарди на БиБиСи и неговата праведност. Ова доведе до оставки во повисокото раководство, вклучувајќи го тогашниот генерален директор Грег Дајк. Во јануари 2007година,на средбата во одборот беше објавен записникот што доведе до оставка на Грег Дајк. За разлика од другите оддели на БиБиСи, светскиот сервис на БиБиСи е финансиран од Министерството за надворешни работи. Министерството за надворешни работи,познато како ‘’Foreign Office’’ на’’ FCO’’, е британски владин оддел одговорен за промовирање на интересите на Обединетото Кралство во странство. Во изминатите неколку години БиБиСи експериментираше со HD телевизијата. Во 2006година БиБиСи HD започна како експериментална програма а во 2007година стана и официјална. HD каналот комбинирано ги пренесува програмите на BBC One, Two, Three и Four === Од 2011 до денес === По замрзнувањето на радиодифузната такса во октомври 2010 година, понатамошни намалувања беа објавени на 6 октомври 2011година за да БиБиСи може да достигне вкупно намалување на нивниот буџет од 20%.Во ова е вклучено намалување на 2000лица од персоналот, и испраќање на уште 1000 за развој на ‘’MediaCityUK’’. Бројни објекти на БиБиСи треба да бидат продадени,вклучувајќи ја New Broadcasting House во Манчестер и БиБиСи телевизискиот центар во Лондон,со поделени одделенија помеѓу радиодифузната куќа и MediaCityUK. == Управување == БиБиСи е корпорација чиишто активности се надгледувани од страна на БиБиСи Trust (поранешен Одбор на гувернери) и е независна од владата.Управувањето на корпорацијата е во рацете на генералниот директор,кој е назначен од Trust; тој е главен уредник на БиБиСи и претседава со Управниот одбор. === Договор === БиБиСи работи под Кралска Повелба,<ref name="crown">{{cite news|author=Andrews, Leighton|work=The handbook of public affairs|title=A UK Case: Lobbying for a new BBC Charter|pages=247–48|editor1=Harris, Phil|editor2=Fleisher, Craig S.|publisher=SAGE|year=2005|isbn=978-0-7619-4393-8}}</ref> со моменталниот договор кој стапи на сила на 1 јануари 2007 година и трае сè до 31 декември 2016 година. Кралската Повелба се ревидира на секои 10 години. Повелбата од 2007 година назначува дека мисијата на корпорацијата е да "информира, образова и забавува". Во повелбата се вели дека корпорацијата постои за да служи на јавниот интерес и да ги промовира своите јавни цели :поддржување на државјанството и граѓанското општество, промовирање на образованието и учењето,ги поттикнува креативноста и културната совршеност, ја претставува Велика Британија, народот, регионите и заедниците, ја носи Велика Британија кон светот,и светот кон неа, помага да се достави до јавноста предноста на комуникациските технологии и услуги, како и преземање на водечката улога во преминот на дигиталната телевизија. Оваа повелба исто така создаде голема промена во управувањето на корпорацијата. Го укина понекогаш контроверзното управно тело, Одборот на гувернери, го замени со BBC Trust и го официјализираше Извршниот одбор. Во согласност со кралската Повелба, БиБиСи мора да добие дозвола од Министерството за внатрешни работи.Оваа лиценца е придржувана со договор кој ги поставува условите под кои БиБиСи има дозвола да емитува. Под овој договор и лиценца беше кога Шин Фејн спроведе забрана за емитување од 1988 до 1944година. === Фондот на БиБиСи === БиБиСи фондот беше формиран на 1 јануари 2007 година, заменувајќи го Одборот на гувернери како раководно тело на корпорацијата. Фондот ја утврдува стратегијата на корпорацијата,ја оценува ефикасноста на обезбедувањето услуги на Извршниот одбор на БиБиСи, и назначува генерален директор. Старателите на БиБиСи се назначени од страна на британската монархија кои се советувани од владините министри.Во моментов постојат десет старатели, на чело со претседателот,Лорд Патен од Барнс и заменик-претседателот Дајан Којл. Постојат старатели на четирите составни делови ина Обединетото Кралство; Англија (Алисон Хејстингс), Шкотска ( Бил Метјуз), Велс ( Елан Клос Стивен) и Северна Ирска ( Рота Џонсон). Останатите четири старатели се Ричард Ајри, Антони Фрај, Давид Лидимент и Мехмуда Миан. === Извршен Одбор === '''[[Џон Рид]]''' 1927-1938<br/> '''[[Фридрих Огилви]]''' 1938-1942<br/> '''[[Сесил Грејвс]]''' 1942-1943 <br/> '''[[Роберт В.Фут]]''' 1942-1944 <br/> '''[[Вилијам Хејли]]''' 1944-1952<br/> '''[[Ијан Џејкоб]]''' 1952-1959<br/> '''[[Хју Грин]]''' 1960-1969<br/> '''[[Чарлс Куран]]''' 1969-1977<br/> '''[[Ијан Трендхован]]''' 1977-1982<br/> '''[[Аласдир Милн]]''' 1982-1987<br/> '''[[Михаил Чекланд]]''' 1987-1992<br/> '''[[Џон Бирт, Барон Бирт]]''' 1992-2000<br/> '''[[Грег Дук]]''' 2000-2004<br/> '''[[Марк Томпсон]]''' 2004-2012<br/> '''[[Џорџ Ентвисел]]''' 17 September 2012 to 10 November 2012<br> '''[[Тим Дејви]]''' 11 November 2012 to present '''[[Тони Хол,Барон Хол]]''' 22 November 2012 Список на [[Генерални директори на БиБиСи]]}} Извршниот одбор е одговорен за оперативно управување и испорака на услуги,поставени од страна на БиБиСи фондот, и е предводен од генералниот директор, Џорџ Ентвисел, кој беше назначен на 17 септември 2010 година. Извршниот одбор се состои и од извршни и од неизвршни директори, при што неизвршните директори потекнуваат од други компании и корпорации и се означени од страна на БиБиСи фондот. Управниот Одбор е составен од генерален директор којшто е шеф и на другите одделенија на БиБиСи, со исклучок на ‘’BBC North Group’’. Покрај овие членови, исто така постојат пет неизвршни директори,тие се Маркус Агиус, постар неизвршен директор и претседател на Barclays; Сели Дејвис, поранешен извршен директор на BT Wholesale; Д-р Мајк Линч OBE, соосновачот и извршен директор на Autonomy Corporation; Даме Фиона Рејнолдс, генерален директор на National Trust ; Брајан МекБрајб, поранешен управен директор на Amazon.com и Симон Бурк не-извршен директор. ''' Корпоративна Структура''' Корпорацијата е предводена од генерален директор, кој има целосна контрола врз управувањето и водењето на БиБиСи. Потоа следи BBC Direction Group, што се занимава со внатрешни прашања и со сите други задачи коишто Извршниот Одбор ги овластува.Под BBC Direction Group се следните седум одделенија коишто го прикриваат производството на БиБиСи 1. ‘’BBC Vision’’ е задолжен за телевизијата на БиБиСи, за наредби и производство на телевизиски програми, за операции како што се ‘’BBC Natural History’’ и исто така вклучува и БиБиСи Архива. 2. BBC Audio & Music е задолжен за радиото на БиБиСи и музички содржини во склоп на БиБиСи, вклучувајќи ја и музичката област на БиБиСи што се наоѓа на интернет, за музичките програми на БиБиСи, за настани како што се ‘’BBC proms’’ и бројни оркестри како што е филхармонијата на БиБиСи. 3. BBC Future Media е задолжен за дигиталното производство, како што се BBC Online, the BBC iPlayer, BBC Red Button service и за развој на нови технологии преку BBC Research & Development. 4. BBC Operations ги вклучува поранешниот BBC People department задолжен за заштита на вработените, Technologies department, којшто претходно бил дел од BBC Future Media, и BBC Marketing, Communications and Audience.Одделот како целина се грижи за вработените, за одржување на објектите, за стратегијата,политиката, проектите, сопственоста, правни работи, маркетинг и за нормалното функционирање на корпорацијата од ден за ден. 5. BBC Finance & Business управува со корпорациските трошоци, со долгорочните бизнис планови и со радиодифузните такси. Тие, исто така доделуваат и буџети на различни оддели. 6. BBC News Group управуваат со целата BBC News операција, вклучувајќи национални, регионални и меѓународни дејствувања. Тие се задолжени за сите телевизиски,радио и интернет извештаи во сите операции. Тие се одговорни за БиБиСи Шкотска, БиБиСи Северна Ирска, БиБиСи Cymru Wales, BBC English Regions и за BBC Global News division. 7. BBC North group ги вклучува сите сектори врз основа на MediaCityUK.Содржи сектори како што се BBC Sport, BBC Children's, BBC Radio 5 Live и некои делови на BBC Learning. Многу одделенија припаѓаат и на други сектори, како што е BBC Radio 5 кое е исто така дел од BBC Audio & Music. Сите аспекти на БиБиСи спаѓаат во една или повеќе од горенаведените институции, со следниве исклучоци : -BBC Trust е одделен сектор, и дел од нивната работа е да ја следат работата и одделите во корпорацијата. Другите три оддели,поради нивната комерцијална природа се самостојни. -BBC Worldwide Ltd. Работи со меѓународни канали и експлоатира програмски брендови за да добие дополнителни приходи за програмите на БиБиСи. Одделот на BBC World News дистрибуиран од страна на BBC Worldwide, но е сепак посебен. Има блиски врски со BBC News group, но не е регулиран од него. - BBC Studios и Post Production е исто така посебен оддел и официјално поседува и управува со некои од објектите на БиБиСи, како што е BBC Television Centre == Финансии == БиБиСи го има вториот по ред најголем буџет од сите радиодифузери во Велика Британија со тековни трошоци од £4.808 билиони во 2011/12, во споредба со £5.9 билиони на British Sky Broadcasting, £1.9 билион на ITV и £214 милиони во 2007година на GCap Media (најголемиот комерцијален радиодифузер). === Приходи === Главните средства за финансирање на БиБиСи се преку телевизиската лиценца коишто чинат £145.50 годишно по домаќинство од април 2010година.Таква лиценца е потребна за да БиБиСи може да се емитува низ цела Велика Британија, но за да поседуваш телевизија за други потреби или радио, не е потребна таква лиценца. Цената на една таква телевизиска лиценца е одредена од страна на владата и применета со кривичен закон. Попуст е достапен само за домаќинства кои имаат црно-бели телевизори. 50% попуст е понуден на слепите. Како резултат на неодамнешниот извештај за трошоци на Владата на Велика Британија е постигнат договор помеѓу владата и компанијата на која што радиодифузната такса ќе остане замрзната сè додека Кралската Повелба не биде обновена во почетокот на 2017. Приходите се собираат во тајност и се исплаќаат во консолидираниот фонд на владата, процес што е дефиниран со комуникацискиот акт во 2003 година. Ова телевизиско овластување го врши Капита, која што е странска агенција. Средствата потоа се распределуваат од страна на Одделот за култура, Медиуми и Спорт (DCMS) и Министерството за финансии, а се одобрени преку законодавство од страна на Парламентот. Одделот за работа плаќа дополнителни приходи за да компензира за субвенционирани лиценци за право на над 75-годишниците. Приходот од трговските претпријатија и од продажбите на многубројните канали значително се зголеми во последниве години, BBC Worldwide му придонесе £145,000,000 на главниот ‘’БиБиСи’’ јавен сервис. Според годишниот извештај на БиБиСи во 2011/2012година приходите можат да се разложат вака : - £3,606.3 милиони евра од лиценци за такси собрани од домаќинствата; - £222 милиони од комерцијални бизниси на БиБиСи ; - £279.4 милиони од владини субвенции ; - £271.9 милиони од други приходи, како што се обезбедување на содржина за странските радиодифузери и од продажба на билети за концерти Сепак, радиодифузната такса привлече доста критики. Се расправа дека во ера на повеќеканална достапност, обврската за плаќање на радиодифузна такса веќе не е потребна. Користењето на компанијата Капита од страна на БиБиСи за да испрати писма до оние што не ја платиле радиодифузната такса беше критикувано, особено како што имало случаи таквите писма да се испратени до оние кои се веќе во тек со нивните плаќања, или на коишто воопшто не им е потребна ТВ лиценца. БиБиСи користи рекламна кампања за информирање на корисниците, на обврската за плаќање на радиодифузна такса. Овие реклами беа критикувани од страна на конзервативните пратеници Борис Џонсон и Ен Видкомб, за имање на заканувачка природа и јазик со кој ги плашат оние што избегнуваат да платат, да го сторат тоа. Разни видеа и телевизиски емитувања се користат за да се информираат слушателите за севкупните податоци што ги има БиБиСи. Постојат голем број на луѓе кои со своите кампањи вршат притисок врз прашањето за радиодифузната такса. == Главен штаб и регионални канцеларии == Радиодифузната куќа во Портланд, Лондон, е официјалниот штаб на БиБиСи. Ова е дом на три од десет БиБиСи национални радио мрежи, БиБиСи Радио 3, БиБиСи Радио 4 и БиБиСи Радио 4 Екстра. Пред зградата има статио на Просперо и Ариел, ликови од претстава на Вилијам Шекспир ‘’Бура’’ направени од Ерик Гил. Реновирањето на радиодифузната куќа започна во 2002 и е претпоставено да заврши во 2012година. BBC Television и BBC News се сместени во BBC Television Centre, објект изграден со намера кој е втор по ред изграден објект во Лондон. Овој објект во текот на годините е домаќин на голем број познати личности, и неговата слика и име е позната кај голем број граѓани. Како дел од големата реконструкција на имотот на БиБиСи, целата операција на BBC News се очекува да биде преместена од " News Centre" кое се наоѓа во " BBC Television Centre" во обновената Broadcasting House за да го создаде она што се опишува како " еден од најголемите светски радиодифузни центри ". По завршувањето на реконструкцијата, " Broadcasting House" исто така ќе биде дом на повеќе национални радио станици и на " BBC World Service". Поголемиот дел од овој план вклучува уривање на два повоени објекти како продолжеток на зградата и доградба дизајнирана од страна на Сер Ричард МекКормак на MJP архитекти. Овој потег ќе биде сконцентриран на операциите на БиБиСи во Лондон, овозможувајќи да го продадат телевизискиот центар, кој се очекува да биде завршенм до 2015година. Во прилог на горенаведеното, БиБиСи е во процес на изработка и производство на повеќе програми надвор од Лондон. Ова вклучува производство на повеќе програми во продукциските центри како што се Белфаст, Глазгов, Кардиф и особено Манчестер. Како дел од планот, неколку сектори, вклучувајќи ги, BBC Sports, BBC Children's, Radio 5 Live, BBC Breakfast и BBC Philharmonic се преселија или во Лондон или во новата радиодифузна куќа, во Манчестер. Така што MediaCityUK ќе стане најголемата компанија по бројот на вработени надвор од Лондон. Покрај двете главни локации во Лондон (‘’Broadcasting House’’ и ‘’White City’’) во Велика Британија постојат седум производствени центри на БиБиСи, главно специјализирани за различни области. Радиодифузната куќа Кардиф е дом на ‘’BBC Cymru Wales’’ која е специјализирана за драма. Отворена од октомври 2011 година, содржи 7 нови студија,a Roath Lock е познат по изработката на ‘’Doctor Who’’ и ‘’Casualty’’ Радиодифузната куќа во Белфаст, дом на БиБиСи Северна Ирска, е специјализирана за оригинална драма и комедија, и има соработувано со многу ко-продукции со независни компании а особено со RTÉ во Република Ирска. БиБиСи Шкотска, со седиште на кејот на Тихиот Океан, Глазгов е голем производител на програми за мрежата, вклучувајќи неколку квиз емисии. Во Англија,некои поголеми региони исто така произведуваат програми. Најголемиот "центар" на БиБиСи е BBC North West. Во моментов тие ги произведуваат сите верски и етички програми на БиБиСи, како и други програми како што се "A Question of Sport", сепак сето ова е за да се спојат и прошират во рамките на "BBC North project", во кој е вклучено регионот да се премести од новата радиодифузиска куќа,во Манчестер во "MediaCityUK". БиБиСи исто така управува со неколку центри кои се занимаваат со собирање на разни вести и информации,сместени на различни локации низ светот, коишто ги опфаќаат вестите од тој регион со национални и меѓународни вести. == Услуги == === Телевизија === БиБиСи управува со неколку телевизиски канали во Велика Британија од кои BBC One и BBC Two се едни од водечките канали. Во прилог на овие два водечки канали БиБиСи управува и со неколку дигитални станици : ‘’BBC Three‘’, ‘’BBC Four‘’, ‘’BBC News‘’, ‘’BBC Parliament‘’, два детски канали, ‘’CBBC ‘’ и ‘’CBeebies ‘’. Дигиталната телевизија во Велика Британија, моментално е најрасространета која има аналоген пренос што ќе биде исфрлен од упореба до декември 2012година. BBC One е регионализиран ТВ сервис кој обезбедува емитување во текот на денот на локални вести и други локални програми. Овие варијација е поизразена во BBC 'Nations' односно во Северна Ирска, Шкотска и Велс, каде што распоредот на програмите во голема мера се разликува од другите на мрежата. Постојат различни промени во BBC Two,но сепак регионите во Англија денес ретко ја имаат можноста да не учествуваат во сето ова бидејќи регионалните програми постојат само на BBC One, и откажувањето не е возможно во региони кои веќе се имаат префрлено на дигитална телевизија. BBC Two е првиот канал кој беше пренесуван на 625 линии во 1964година, а потоа во 1967година го направиле во боја. BBC One ќе им се приклучи во 1969година. Новиот шкотски телевизиски канал, ’’BBC Alba’’, беше пуштен во употреба во септември 2008година. Тоа е исто така првиот повеќе жанровски канал којшто е од Шкотска и со речиси сите свои програми направени таму. Услугата прво беше достапна само преку сателит, но од јуни 2011 година каналот е достапен за гледачите во Шкотска на Freeview и на кабловската телевизија. БиБиСи исто така има и HD канал, БиБиСи HD, којшто беше пуштен во употреба на 9јуни 2009година, проследено со 12 месечно судење за емитувањето. Тој стана прописен канал во 2007година, со HD програми кои се емитуваат на главната мрежа или како репризи. Корпорацијата веќе многу години произведува програми, и изјави дека се надева да произведе 100% нови програми во HDTV до 2010година. На 3 ноември 2010година, беше пуштен во употреба овластениот HD канал BBC One HD. Во Република Ирска, Белгија, Холандија и Швајцарија, БиБиСи каналите се достапни на голем број начини. Во овие земји дигиталните и кабелските оператори носат голем број на БиБиСи канали меѓу кои се BBC One, BBC Two and BBC World News, иако гледачите во Република Ирска може да добијат услуги преку 'overspill' од предавателите во Северна Ирска или Велс, или преку "deflectors"- предаватели во Републиката кои реемитуваат преноси од Велика Британија, или од дигитален сателит. Од 1975година БиБиСи им ги понуди своите ТВ програми на британските сили на радиодифузни услуги (BFBS), овозможувајќи им на членовите на воената служба на Велика Британија коишто служат во странство да ги гледаат и слушаат на два посебни канали. Од 2008година сите канали на БиБиСи се достапни на интернет преку услугата на BBC iPlayer. Оваа пособност беше успешна по неколку екперименти на интернет во живо,вклучувајќи директно поврзување на интернет на одредни канали во Велика Британија. === Радио === БиБиСи има десет национални радио станици, шест станици го покриваат регионот на БиБиСи а бројни други ги покриваат локалните региони во Англија. Од десет национални станици, пет се главни станици и се достапни на FM, DAB и на интернет. Тие се BBC Radio 1, нуди нова музика, популарни стилови и е препознатлива по интересните шоуа ; BBC Radio 2, радио за постарата генерација, меѓу многуте жанрови има исто така кантри и соул музика ; BBC Radio 3, пушта класична и џез музика ; BBC Radio 4, известува за вистинити тековни настани, драма,комедии и BBC Radio 5 Live, емитува вести 24 часа, спорт и емисии. Во прилог на овие пет станици, БиБиСи поседува дополнителни станици кои се емитуваат само на DAB и на интернет. Овие станици се дополнија и проширија како резултат на главните пет станици, а беа пуштени во употреба во 2002година. Станицата BBC Radio 1Xtra која што е слична на Radio 1, емитува црнечка музика и урбани песни. Станицата BBC Radio 5 Live Sports Extra слична со 5 Live емитува спортски анализи, вклучувајќи и емитување на спортски настани. BBC Radio 6 Music нуди алтернативни музички жанрови и е позната како платформа за нови уметници. BBC Radio 7 подоцна е преименувана во BBC Radio 4 Extra, емитува драми, комедии и програми за деца. По промената на Radio 4 Extra, програмите за деца се намалени во корист на драмите и комедиите. Покрај тоа, новите програми како надомест за Radio 4 се Ambridge Extra, и Desert Island Discs revisited. Последната станица е BBC Asian Network, која што емитува музика, емисии и вести. Освен националните станици БиБиСи исто така има и регионални станици. Во Обединетото Кралство шест станици опфаќаат големи региони. Во Шкотска тоа се BBC Radio Scotland и BBC Radio nan Gaidheal која што емитува програми во Шкотска. Во Велс тоа се BBC Radio Wales и BBC Radio Cymru, коишто емитуваат програми во Велс.Покрај тоа,во Англија и Каналските острови постојат 40 локални БиБиСи радио станици кои обично покриваат одредени градови и нивни околни области ( како што е BBC Radio Bristol), за окрузи, или региони (како што е BBC Three Counties Radio), или географски одлики ( како што се BBC Radio Solentcovering the South Coast). Како дел од локалното радио на БиБиСи, БиБиСи исто така емитува и на Каналските острови, коишто искрено не се дел од Обединетото Кралство, преку своите вести на телевизија и преку BBC Guernsey и BBC Radio Jersey. Овие услуги се финансирани од лиценцирани такси кои се собрани од населението. Сепак, и покрај ова, БиБиСи не нуди услуги на Островот Ман, првенствено затоа што на островот веќе се емитува популарната и повеќегодишна независна комерцијална станица, Manx Radio. За публиката од целиот свет, БиБиСи обезбедува вести, тековни настани и информации на 28 јазици, вклучувајќи го и англискиот, и е достапен во повеќе од 150 главни градови. Во целиот свет се емитува на shortwave radio, DAB и на интернет, и неделно има околу 180милиони слушатели. Од 2005година, исто така е достапен на DAB и во Велика Британија, чекор којшто претходно не е преземен, поради начинот на којшто се финансира. Услугата е финансирана од Парламентот и спроведена од страна на Министерството за надворешни работи, но сепак според Владините извештаи на трошоците во 2011година, ова финансирање ќе престане, и за првпат финансиите ќе одат преку радиодифузна такса. Во последните години услугите на светско ниво се намалени, услугите во Тајланд и во Источна Европа прекинаа во 2006година, а ресурсите се пренасочени во новата БиБиСи Арапска телевизија. Историски гледано, БиБиСи е единствениот законски радио дифузер со седиште во Велика Британија до 1976година, сè до моментот кога University Radio York (URY), тогаш под името Radio York, беше пуштена во употреба како прва, а сега и најстара, правна и независна радио станица во земјата. Сепак БиБиСи пред ова не уживаше во целосен монопол сè додека не се појавија неколку станици како што се Radio Luxembourg, кое што од 1930година емитува програми на англиски во Велика Британија и Manx Radio од островот Ман кое што почна со емитување во 1964година. Денес БиБиСи сè уште ги има најпопуларните радио станици, при што BBC Radio 2 во 2006година е најкористена станица на мрежата и најпопуларна во земјата со 12.900.000 слушатели неделно. Програмите на БиБиСи се исто така достапни во други земји. Од 1943 година, БиБиСи на британските сили им овозможи радио и телевизиски програми, кои се емитуваат во земји каде што се стационирани британските војници.Исто така BBC Radio 1 се пренесува во САД и Канада преку Sirius XM Radio ( но само преку интернет) БиБиСи е покровител на Радио Академијата. === Вести === BBC News е најголемиот радиодифузер за пренесување на вести во светот којшто обезбедува услуги за домашните радија и за телевизиските мрежи како што се BBC News, BBC Parliament и BBC World News.Покрај тоа вестите се достапни на BBC Red Button service, Ceefax и BBC News Online. БиБиСи развиваше нови начини за пристап до BBC News и како резултат ја промовираше услугата на BBC Mobile, правејќи ја достапна за мобилни телефони и за PDA уредите, како и известувања по електронска пошта, дигитална телевизија и на компјутер. Бројките од рејтингот укажуваат на тоа дека за време на големи кризи, како што е бомбашкиот напад на 7јули 2005годиина во Лондон или некој Кралски настан, мнозинство од жителите на Велика Британија се свртуваат кон БиБиСи а не кон неговите комерцијални соперници. На 7јули 2005година,денот кога имаше серија на координирани бомбашки напади врз јавниот превоз во Лондон, BBC Online сними снимка со опсег од 11 Gb/s на 7јули во 12:00. BBC News доби околу 1 милијарда прегледи на денот на настанот ( вклучувајќи ги сите слики, текст, и HTML), со вкупна меморија на податоците од 5.5 терабајти. Во текот на денот мрежното место на BBC News имаше 40.000 барања во секунда. Најавата од претходниот ден за доделувањето на наградата на Лондон земја домаќин на Олимписките игри во 2012 година предизвика уште поголема посетеност од околу 5 Gbit / s. Претходна најголема посетеност на сите времиња на BBC Online била предизвикана по објавувањето на пресудата на Мајкл Џексон,која имала 7.2 Gbit / s. === Интерактивна телевизија === BBC Red Button е бренд име на услугите на интерактивната дигитална телевизија на БиБиСи, кои се достапни преку Freeview(копнена дигитална), како и Freesat, Sky (сателит), и Virgin Media (кабелски). За разлика од Ceefax, BBC Red Button е во можност да прикаже целосна графика во боја, фотографии, видео, како и програми до кои може да се дојде до пристап од било кој канал на БиБиСи. Услугите вклучуваат вест, временска прогноза и спорт 24 часа на ден, но исто така, вклучува и дополнителни статии поврзани со одредени програми во одредено време. На пример гледачите играат од дома во емисиите за игри, даваат гласови и даваат ставови за мислења, како што е програмата Question Time. Во некои периоди од годината, кога се случуваат повеќе спортски настани, се даваат на Red Button за да гледаат гледачите.Често, други емисии се додаваат на програмите кои се емитуваат, како што се Doctor Who и Dreamland во ноември 2009година. === Музика === Со седиште во Велика британија, БиБиСи користи оркестри, хор, поддржува два аматерски хорови, симфониски оркестар, пејачи, симфониски хор, големиот бенд на БиБиСи сместен во Лондон, шкотскиот симфониски оркестар на БиБиСи во Глазгов, филхармонијата на БиБиСи во Манчестер, оркестарот за концерти на БиБиСи со седиште во Ватфорд и народниот оркестар на БиБиСи во Кардиф. Многу познати музичари од секој жанр свиреле во БиБиСи, како што се Битлси. БиБиСи е исто така одговорна за песната на Евровизија на Обединетото Кралство, шоу со кое радиодифузерот е поврзан веќе повеќе од 50години. === Друго === БиБиСи работи и на други вложувања во прилог на нивното емитување. Во прилог на излезното емитување на телевизијата и радиото, некои програми се прикажани на големите екрани на БиБиСи сместени во неколку централни градски локации. БиБиСи и Министерството за надворешни работи заеднички го управуваат мониторинигот на БиБиСи, којшто ги контролира радиото, телевизијата, печатот и интернетот низ целиот свет. БиБиСи исто така создаде неколку компјутери во текот на 1980-тите години, најзабележителен е БиБиСи Микро кој се развиваше исто како што се развиваа образовните цели и програмирањето на корпорацијата. Во 1951година, во врска со Oxford University Press БиБиСи ја објави книгата на БиБиСи со химни која е наменета да ја користат слушателите на радио за да ги следат химните кои се емитуваат. Книгата е објавена и со и без музика, музичкото издание е наречено The BBC Hymn Book with Music. Книгата содржи 542 пополарни песни. == Рекламни активности == BBC Worldwide Limited е во целосна сопственост на комерцијалната подружница на БиБиСи која е одговорна за рекламната експлоатација на програмите и другите недвижнини на БиБиСи, вклучувајќи голем број на телевизиски станици од целиот свет. Фимата е формирана по реконструирањето на својот претходник, BBC Enterprises, во 1995година. Фирмата поседува и управува со голем број на рекламни станици од целиот свет коишто работат на повеќе територии и на голем број на различни платформи. Каналот BBC Entertainment емитува сегашни и постари забавни програми за гледачите во Европа, Африка, Азија и Блискиот Исток, и распространетите БиБиСи канали BBC America и BBC Canada (кои имаат заедничко вложување со Shaw Media) емитувајќи слични програми во регионот на Северна Америка и телевизијата UKTV во австралискиот регион. Компанијата, исто така, емитува два канали посветени за деца, меѓународниот Cbeebieschannel канал и BBC Kids, коишто имаат заеднички влог со Knowledge Network Corporation, којшто емитува програми во рамките на CBeebies и BBC К брендовите. Компанијата исто така ги поседува програмата BBC Knowledge, која емитува програми за учење, и BBC Lifestyle, која емитува програми со теми поврзани за храна, стил и благосостојба. Во прилог на ова, BBC Worldwide поседува меѓународна верзија на каналот BBC HD, и обезбедува емитување во HD на каналите BBC Knowledge и BBC America. BBC Worldwide исто така ги дистрибуира и 24 часовните вести на BBC World News. Станицата е одделена од BBC Worldwide за да ја задржи неутрална гледната точка на станицата но е дистрибуирана од BBC Worldwide. Каналот, сам по себе, е најстариот преживеан канал од таков вид, со бази и дописници во повеќе од 200 земји. Со последната направена анкета, станицата е достапна во повеќе од 274милиони домаќинства, што е значително повеќе од CNN со околу 200милиони гледачи. Покрај овие меѓународни канали, BBC Worldwide исто така, заедно со Scripps Networks Interactive ја поседуваат мрежата UKTV со 10 канали. Овие канали содржат архивски материјали на БиБиСи кои се реемитуваат на нивните канали: drama; Blighty, British-oriented; Dave (со слоган " Домот на Вити Бантер ") Eden, nature; Gold, comedy; Good Food, cookery; Home, куќа и градинарство ; Really, female programming; Watch, entertainment и Yesterday, историски програми. Покрај овие канали, многу БиБиСи програми преку BBC Worldwide се продаваат на странски телевизиски станици меѓу кои најпознати се комедиите, документарните и историските драми.Во Соединетите Американски Држави, вестите на БиБиСи се емитуваат во доцните часови на многу јавни радиодифузни сервиси, како и репризни програми на БиБиСи како што е EastEnders,а во Нов Зеланд TV One. BBC Worldwide учествува во правењето на програмите. Компанијата е значајна за рекламирањето на БиБиСи, и во моментов е трет издавач по големина на потрошувачите на списанија во Велика Британија. BBC Magazines, порано позната како BBC Publications, го објавува Radio Times како и голем број на списанија кои кои ги поддржуваат програмите на БиБиСи како што се BBC Top Gear, BBC Good Food, BBC Sky at Night, BBC History, BBC Wildlife и BBC Music. Овој оддел го вклучува независниот издавач на списание Origin Publishing, којшто беше во сопственост на BBC Worldwide помеѓу 2004 и 2006година. BBC Worldwide исто така издава книги, за да ги придржува програмите како Doctor Who кои се под името на BBC Books brand, и исто така е сопственик на најголемиот туристички прирачник и на дигиталниот медиумски издавач во светот, Lonely Planet. Саундтрак албуми, познати книги и дел од радиските емитувања се под брендот BBC Records, како и големи продадени количини на ДВД во Велика Британија и во странство под брендот на 2 Entertain. Архивски програми и класични музички снимки се продаваат под брендот на BBC Legends. == Сојуз == Вработените во БиБиСи,нормално се претставници на BECTU, заедно со новинарскиот кадар на NUJ и електричниот персонал на Unite. Членството во сојузот е незадолжително, и е платено од страна на членовите на персоналот, а не од страна на БиБиСи ; вработените не се автоматски заштитени од сојузот. == Културно значење == Сè додека не беше развиена и популаризирана доминацијата на телевизијата, радиото беше оној емитувачки медиум на кој се потпираа луѓето во Обединетото Кралство. Се проби во секој дом во земјата, истовремено ја обедини нацијата, и стана важен фактор во текот на Втората светска војна. БиБиСи ја претстави првата телевизиска услуга во HD со 405 линии во 1936година,но и покрај суспендираните услуги во текот на Втората светска војна до 1946година,БиБиСи беше единствениот радиодифузер во Велика Британија до 1955година.Монополот на БиБиСи е прекинат во 1955година, со претставувањето на независната телевизија (ITV). Сето ова е предвесник на трансормацијата на телевизијата во популарен и доминантен медиум. Сепак, во текот на 1950-тите години радиото сè уште остана доминантен извор на емитување комедии. Потоа, БиБиСи беше единствениот легален радиодифузер до 1968година ( кога URY ја добија својата прва лиценца) Дури и по доаѓањето на комерцијалните телевизии и радија, БиБиСи остана еден од главните елементи во популарната британска култура, што се должи на својата обврска да произведува телевизиски и радио програми за огромната публика. Сепак, БиБиСи2 му дозволи на БиБиСи да прави програми за оние што се заинтересирани за драма, документарни, тековни настани, забава и спорт. Такви примери се I, Claudius, Civilisation, Tonight, Monty Python's Flying Circus, Doctor Who и Pot Black, но и други примери можат да се најдат во секоја од областите што се прикажани на страната на БиБиСи во списокот на 100 најпознати британски телевизиски програми. Извозот на програмите на БиБиСи преку услугите на BBC World Service и BBC World News, како и каналите управувани од страна на BBC Worldwide значи дека продукцијата на БиБиСи може да биде достапна низ целиот свет. Терминот БиБиСи англиски, се однесува на поранешната употреба на стандардниот англиски со овој акцент. Сепак, организацијата сè повеќе ги употребува регионалните акценти, со цел да ја покажат разновидноста на Велика Британија, иако јасноста и течното зборење сè уште се очекуваат од водителите. Од своите почетоци па сè до денес БиБиСи стана една огромна корпорација која што се обидува да се приспособи на интересите на сите малцинства и на сите слоеви на општеството затоа што сите тие плаќаат радиодифузна такса. Конкуренцијата од независната телевизија Канал 4, Скај, и други телевизиски станици имаат мали влијанија врз БиБиСи, но како јавен радиодифузер остава големо влијание врз британската популарна култура. === Ставовите на БиБиСи во кутурата === Постарата публика во Велика Британија често ја нарекува БиБиСи "the Beeb",, прекар којшто го кажал Петар Селерс во The Goon Show во 1950-тите, кога тој се осврнал на "Beeb Beeb Ceeb". Тогаш прекарот беше позамен, скратен и популаризиран од страна на Кени Еверт. Друг прекар, во денешно време поретко користен, е "Auntie", којшто потекнува од старата изрека "Auntie knows best" (која што беше упатена кон „тетките“ и „чичковците“ кои беа водители во програмите за деца) во деновите кога Џон Рит бил задолжен како првиот гелерален директор на БиБиСи. Двата прекари се користат заедно како "Auntie Beeb", а Auntie се користи во програми како што е Auntie's Bloomers. == Критики и полемики == БиБиСи се има соочено со разни обвинувања во врска со војната во Ирак, политички, етнички и верски како и со финансирањето и персоналот. Исто така БиБиСи е вклучена во бројни контроверзии во однос на специфичните вести и програми. === Злоупотреба на деца === На 23 Октомври 2012 генералниот директор Џорџ Ентвисел се појави пред образовната, медиумската и спортската Комисија да одговори на прашања поврзани со сексуалниот скандал на Џими Севил во кој Севил злоупотребувал деца на имотот на БиБиСи додека работел таму. Кога претседателот на Комисијата Џон Вајтиндејл кажа дека угледот на БиБиСи за доверба и интегритет е во опасност, Ентвисел изјави дека обвинувањата за злоупотреба на деца во БиБиСи се"многу,многу сериозна работа ". За време на истрагата на Панорама, тимот откри дека тоа е педофилски ланец кој функционирал во последните 20 години а можно е и околу 40 години. Во програмата Панорама, уредникот за надворешни работи Џон Симпсон го опиша случајот како најголемата криза на БиБиСи во псоледните 50 години. == Наводи == {{наводи}} === Извори === {{refbegin}} * Baade, Christina L. ''Victory through Harmony: The BBC and Popular Music in World War II'' (Oxford University Press, 2012). * Briggs, Asa. – ''The BBC – the First Fifty Years'' – Condensed version of the five-volume history by the same author. – Oxford University Press, 1985. {{ISBN|0-19-212971-6}} * Coulton, Barbara. – ''Louis MacNeice in the BBC'' – Writer and producer from 1941 to 1961 in the Features Department of BBC radio. – [[Faber & Faber]], 1980. {{ISBN|0-571-11537-3}} * Gilder, Eric. – ''Mass Media Moments in the United Kingdom, the USSR and the USA'' (2003). – Historical background relating to the British Broadcasting Company, Ltd, its founding companies; their transatlantic connections; General Post Office licensing system; commercial competitors from Europe before the Second World War and offshore during the 1960s. [https://www.academia.edu/2925656/Mass_Media_Moments_in_the_United_Kingdom_the_USSR_and_the_US online] * Hajkowski, Thomas. ''The BBC and National Identity in Britain, 1922–53'' (Manchester University Press, 2010), 252 pages; explores ideas of Britishness conveyed in BBC radio programmes, including notions of the empire and monarchy as symbols of unity; also considers regional broadcasting in Scotland, Wales, and Northern Ireland. * Hendy, David. ''Life on air: a history of Radio Four'' (Oxford University Press, 2007) covers 1967 to 1997. * James, A. Lloyd. ''The Broadcast Word''. (Kegan Paul, 1935), * Mills, Brett. "'Shoved Online': BBC Three, British Television and the Marginalisation of Young Adult Audiences." in ''Media, Margins and Popular Culture'' (Palgrave Macmillan UK, 2015) pp.&nbsp;219–231. * Parker, Derek. – ''Radio: the Great Years'' – History of BBC radio programmes from the beginning until the date of publication. Newton Abbot: [[David & Charles]], 1977. {{ISBN|0-7153-7430-3}} * Potter, Simon J. ''Broadcasting Empire: The BBC and the British World, 1922–1970'' (2012) {{DOI|10.1093/acprof:oso/9780199568963.001.0001}} online * Smart, Billy. "The BBC Television Audience Research Reports, 1957–1979: Recorded Opinions and Invisible Expectations." ''Historical Journal of Film, Radio and Television'' 34#3 (2014): 452–462. * Spangenberg, Jochen. – ''The BBC in Transition. Reasons, Results and Consequences'' – Encompassing account of the BBC and influencing external factors until 1996. – Deutscher Universitaetsverlag. 1997. {{ISBN|3-8244-4227-2}} * West, W. J. – ''Truth Betrayed'' a critical assessment of the BBC, London, 1987, {{ISBN|0-7156-2182-3}} * Wilson, H. H. – ''Pressure Group'' – History of the political fight to introduce commercial television into the United Kingdom. – Rutgers University Press, 1961. * Wyver, John. – ''The Moving Image: An International History of Film, Television & Radio'' – [[Basil Blackwell]] Ltd in Association with the [[British Film Institute]], 1989. {{ISBN|0-631-15529-5}} === Примарни извори === * {{BBC Online|aboutthebbc|About the BBC}} * {{BBC Online|historyofthebbc|History of the BBC}} * {{BBC Online|aboutthebbc/reports/annualreport|BBC Annual Reports}} – Copies of all of the BBC's annual reports since the millennium. * Milne, Alasdair. – ''The Memoirs of a British Broadcaster'' – History of the Zircon spy satellite affair, written by a former Director-General of the BBC. A series of BBC radio programmes called "''The Secret Society''" led to a raid by police in both England and Scotland to seize documents as part of a government censorship campaign. – Coronet, 1989. {{ISBN|0-340-49750-5}} {{refend}} === Дополнителна литература === * Thomas Hajkowski. ''The BBC and National Identity in Britain, 1922–53'' (Manchester University Press, 2010), 252 pages; explores ideas of Britishness conveyed in BBC radio programs, including notions of the empire and monarchy as symbols of unity; also considers regional broadcasting in Scotland, Wales, and Northern Ireland. * James, A. Lloyd (1935), ''The Broadcast Word''. London: Kegan Paul * {{BBC Online|annualreport/download/index|BBC Annual Reports}} - Copies of all of the BBC's annual reports since the millennium with additional material covering different areas and more specific areas of the BBC service: **[http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/2000-01/bbcannualreport_200001.pdf 2000–2001] **[http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/2002-03/bbcannualreport_200203.pdf 2002–2003] **[http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/2003-04/bbcannualreport_200304.pdf 2003–2004] **[http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/2004-05/bbc_2004_05.pdf 2004–2005] **[http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/2005-06/bbcannualreport_200506.pdf 2005-2006] **[https://web.archive.org/web/20121221075050/http://www.bbc.co.uk/annualreport/2007/pdfs/bbctrust_eng.pdf 2006-2007 (Part 1)] [http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/2006-07/bbcexec_eng_200607.pdf (Part 2)] **[http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/2007-08/bbc_ara_2008_trust.pdf 2007-2008 (Part 1)] [http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/2007-08/bbc_ara_2008_exec.pdf (Part 2)] **[http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/bbc_trust_2008_09.pdf 2008-2009 (Part 1)] [http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/bbc_executive_08_09.pdf (Part 2)] **[http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/bbc_trust_2009_10.pdf 2009-2010 (Part 1)] [http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/bbc_executive_2009_10.pdf (Part 2)] **[http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/bbc_trust_2010_11.pdf 2010-2011 (Part 1)] [http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/bbc_executive_2010_11.pdf (Part 2)] **[http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/bbc_trust_2011_12.pdf 2011-2012 (Part 1)] [http://downloads.bbc.co.uk/annualreport/pdf/bbc_executive_2011_12.pdf (Part 2)] == Надворешни врски == {{рв|BBC}} * {{official website|http://www.bbc.co.uk|mobile=http://m.bbc.co.uk}} * [http://www.bbc.co.uk/macedonian/archive/index.shtml BBC Macedonian] * [http://www.bbc.co.uk/bbctrust/assets/files/pdf/regulatory_framework/charter_agreement/bbc_royal_charter.pdf The Royal Charter], во сила од јануари 2007 и доделен од [[Елизабета II]] {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Би-би-си| ]] [[Категорија:Телевизија во Велика Британија]] bw373e116uf034dggyg0c9scnnt4jtg Демо снимка 0 1071134 5599633 4259199 2026-07-24T08:50:14Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599633 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Demos.jpg|300px|мини|Репрезентативни примери на непобарани демо касети добиени по пошта од Mutant Pop Records кон крајот на 1990-тите; касетата во средината со фотокопирана J-картичка веројатно била продавана и на концертите на бендот.]] '''Демо снимка''' или скратено '''демо''' (изведена форма од зборот ''демонстрација'') е [[фонограм]]ски запис наменет за потребите на студиски сесии отколку за широка продажба. Демото е начин за [[музичар]]ите да ги претстават своите идеи и замисли на диск или друг носач на звук, како подоцна би ги доставиле до издавачките музички куќи. Музичарите често го користат демото за споделување на нивните идеи со нивните колеги или пак со други нивни соработници (на пример [[продуцент]]ите). Постојат случаи кога музичките артисти ги испраќаат демо касетите до потенцијалните издавачки продукции, со намера да бидат потпишани. Сѐ уште непознатите пејачи го користат овој начин за да се претстават кај менаџерите на големите музички продукции, како со нив би потпишале професионален договор и би добиле дозвола да снимат цел [[студиски албум]]. Сепак, поради големиот број вакви снимки кои секојдневно пристигнуваат во продукциите, во најголемиот број случаи тие и воопшто не се преслушуваат.<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=1wkEAAAAMBAJ&pg=PA56&dq=bernie+taupin+-+london&hl=en&ei=7-0UTZT2JsHDhAf-6523Dg&sa=X&oi=book_result&ct=result&redir_esc=y#v=onepage&q=bernie%20taupin%20-%20london&f=false Billboard 4 Oct 1997, 30 Years of Music: Elton John with Bernie Taupin] Billboard Magazine. Retrieved 28 December 2011</ref> Демо касетите се снимени со мал инструментален придонес (најчесто користени иструменти се [[гитара]] или [[пијано]]) и задолжително е присуството на [[вокал]]на изведба. Музичарите како [[Елтон Џон]] и [[Металика]] добиле договори со богатите издавачи откако тие ги преслушале нивните демо записи.<ref name="Vinita">{{Наведена книга |title=Profiles in Popular Music |last=Vinita |publisher=Sura Books |year=2005 |page=79 |isbn=978-81-7478-638-8}}</ref> Многу бендови или соло артисти прво снимаат демо, па потоа ги започнуваат сесиите за [[студиски албум]]. Ползата од ваквиот начин на работа е тоа што музичарите можат да испробаат повеќе варијанти на една [[песна]], или да одлучат во кој правец/стил сакаат да ја развиваат нивната композиција. Ваквите демо најчесто содржат една до две песни, а ретки се случаите со повеќе од три нумери.<ref>„Enter Night: Metallica, The Biography“ by Mick Wall, First published by Orion, London (2010)</ref> Касетите обично се снимаат со помош на „бум бокс“ [[касетофон]] или на компјутери со посебни софтвери, и целокупната изведба треба да биде снимена одеднаш. Доколку биде напревена грешка во текот на снимањето, целиот перформанс треба одново да биде повторен. Во одредени некомерцијални жанрови како [[блек метал]], [[хардкор панк]] или [[рап]], демо снимките ги продаваат самите бендови по многу ниски цени. Денес се чести случаите на самиот студиски албум да се поставуваат демо верзии од постојните песни како бонус нумери. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.demoarchives.com Збирка на демо снимки] * [http://www.scene.org Музика од демо записи] [[Категорија:Демо албуми]] [[Категорија:Музичка продукција]] [[Категорија:Носачи на звук]] [[Категорија:Типови на албуми]] [[it:Demo#In musica]] ci6ffz5418s26n0z1ki43i9vvcyrask 5599634 5599633 2026-07-24T08:50:22Z Тиверополник 1815 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/Тиверополник|Тиверополник]] ([[User talk:Тиверополник|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] 4259199 wikitext text/x-wiki '''Демо снимка''' или скратено '''демо''' (изведена форма од зборот ''демонстрација'') е [[фонограм]]ски запис наменет за потребите на студиски сесии отколку за широка продажба. Демото е начин за [[музичар]]ите да ги претстават своите идеи и замисли на диск или друг носач на звук, како подоцна би ги доставиле до издавачките музички куќи. Музичарите често го користат демото за споделување на нивните идеи со нивните колеги или пак со други нивни соработници (на пример [[продуцент]]ите). Постојат случаи кога музичките артисти ги испраќаат демо касетите до потенцијалните издавачки продукции, со намера да бидат потпишани. Сѐ уште непознатите пејачи го користат овој начин за да се претстават кај менаџерите на големите музички продукции, како со нив би потпишале професионален договор и би добиле дозвола да снимат цел [[студиски албум]]. Сепак, поради големиот број вакви снимки кои секојдневно пристигнуваат во продукциите, во најголемиот број случаи тие и воопшто не се преслушуваат.<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=1wkEAAAAMBAJ&pg=PA56&dq=bernie+taupin+-+london&hl=en&ei=7-0UTZT2JsHDhAf-6523Dg&sa=X&oi=book_result&ct=result&redir_esc=y#v=onepage&q=bernie%20taupin%20-%20london&f=false Billboard 4 Oct 1997, 30 Years of Music: Elton John with Bernie Taupin] Billboard Magazine. Retrieved 28 December 2011</ref> Демо касетите се снимени со мал инструментален придонес (најчесто користени иструменти се [[гитара]] или [[пијано]]) и задолжително е присуството на [[вокал]]на изведба. Музичарите како [[Елтон Џон]] и [[Металика]] добиле договори со богатите издавачи откако тие ги преслушале нивните демо записи.<ref name="Vinita">{{Наведена книга |title=Profiles in Popular Music |last=Vinita |publisher=Sura Books |year=2005 |page=79 |isbn=978-81-7478-638-8}}</ref> Многу бендови или соло артисти прво снимаат демо, па потоа ги започнуваат сесиите за [[студиски албум]]. Ползата од ваквиот начин на работа е тоа што музичарите можат да испробаат повеќе варијанти на една [[песна]], или да одлучат во кој правец/стил сакаат да ја развиваат нивната композиција. Ваквите демо најчесто содржат една до две песни, а ретки се случаите со повеќе од три нумери.<ref>„Enter Night: Metallica, The Biography“ by Mick Wall, First published by Orion, London (2010)</ref> Касетите обично се снимаат со помош на „бум бокс“ [[касетофон]] или на компјутери со посебни софтвери, и целокупната изведба треба да биде снимена одеднаш. Доколку биде напревена грешка во текот на снимањето, целиот перформанс треба одново да биде повторен. Во одредени некомерцијални жанрови како [[блек метал]], [[хардкор панк]] или [[рап]], демо снимките ги продаваат самите бендови по многу ниски цени. Денес се чести случаите на самиот студиски албум да се поставуваат демо верзии од постојните песни како бонус нумери. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.demoarchives.com Збирка на демо снимки] * [http://www.scene.org Музика од демо записи] [[Категорија:Демо албуми]] [[Категорија:Музичка продукција]] [[Категорија:Носачи на звук]] [[Категорија:Типови на албуми]] [[it:Demo#In musica]] ryykn0b5y4j220znw11pmafznoi0cjc 5599635 5599634 2026-07-24T08:52:44Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599635 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Nirvana, Safer Than Heaven, EMP Museum.jpg|300px|мини|Демо-касета на [[Нирвана]] во [[Куќата на Славните на Рокенролот|куќата на Славните на Рокенролот]] во [[Кливленд]], [[Охајо]].]] '''Демо снимка''' или скратено '''демо''' (изведена форма од зборот ''демонстрација'') е [[фонограм]]ски запис наменет за потребите на студиски сесии отколку за широка продажба. Демото е начин за [[музичар]]ите да ги претстават своите идеи и замисли на диск или друг носач на звук, како подоцна би ги доставиле до издавачките музички куќи. Музичарите често го користат демото за споделување на нивните идеи со нивните колеги или пак со други нивни соработници (на пример [[продуцент]]ите). Постојат случаи кога музичките артисти ги испраќаат демо касетите до потенцијалните издавачки продукции, со намера да бидат потпишани. Сѐ уште непознатите пејачи го користат овој начин за да се претстават кај менаџерите на големите музички продукции, како со нив би потпишале професионален договор и би добиле дозвола да снимат цел [[студиски албум]]. Сепак, поради големиот број вакви снимки кои секојдневно пристигнуваат во продукциите, во најголемиот број случаи тие и воопшто не се преслушуваат.<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=1wkEAAAAMBAJ&pg=PA56&dq=bernie+taupin+-+london&hl=en&ei=7-0UTZT2JsHDhAf-6523Dg&sa=X&oi=book_result&ct=result&redir_esc=y#v=onepage&q=bernie%20taupin%20-%20london&f=false Billboard 4 Oct 1997, 30 Years of Music: Elton John with Bernie Taupin] Billboard Magazine. Retrieved 28 December 2011</ref> Демо касетите се снимени со мал инструментален придонес (најчесто користени иструменти се [[гитара]] или [[пијано]]) и задолжително е присуството на [[вокал]]на изведба. Музичарите како [[Елтон Џон]] и [[Металика]] добиле договори со богатите издавачи откако тие ги преслушале нивните демо записи.<ref name="Vinita">{{Наведена книга |title=Profiles in Popular Music |last=Vinita |publisher=Sura Books |year=2005 |page=79 |isbn=978-81-7478-638-8}}</ref> Многу бендови или соло артисти прво снимаат демо, па потоа ги започнуваат сесиите за [[студиски албум]]. Ползата од ваквиот начин на работа е тоа што музичарите можат да испробаат повеќе варијанти на една [[песна]], или да одлучат во кој правец/стил сакаат да ја развиваат нивната композиција. Ваквите демо најчесто содржат една до две песни, а ретки се случаите со повеќе од три нумери.<ref>„Enter Night: Metallica, The Biography“ by Mick Wall, First published by Orion, London (2010)</ref> Касетите обично се снимаат со помош на „бум бокс“ [[касетофон]] или на компјутери со посебни софтвери, и целокупната изведба треба да биде снимена одеднаш. Доколку биде напревена грешка во текот на снимањето, целиот перформанс треба одново да биде повторен. Во одредени некомерцијални жанрови како [[блек метал]], [[хардкор панк]] или [[рап]], демо снимките ги продаваат самите бендови по многу ниски цени. Денес се чести случаите на самиот студиски албум да се поставуваат демо верзии од постојните песни како бонус нумери. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.demoarchives.com Збирка на демо снимки] * [http://www.scene.org Музика од демо записи] [[Категорија:Демо албуми]] [[Категорија:Музичка продукција]] [[Категорија:Носачи на звук]] [[Категорија:Типови на албуми]] [[it:Demo#In musica]] 8vn6kukelpfwb7wj9ea2z21ymju3ulq Тамерланов шах 0 1071339 5599636 5083744 2026-07-24T08:54:07Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599636 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Persian Tamerlane Chess Set.png|300px|мини|Тамерланов шах. Фигурите се приближни до изгледот на шаховските фигури на Тамерлан во Персија од 14 век.]] '''Тамерланов шах''' бил измислен во [[Персија]] во текот на владеењето на [[Тамерлан]] со оваа област. Тамерлановиот шах е стратешка игра на табла слична на шахот и потекнува од [[чатуранга]]та. Според некои извори, оваа игра била измислена лично од Тимур, меѓутоа ова тврдење можеби не е точно <ref>[http://www.chessvariants.org/historic.dir/tamerlane.html Тамерланов шах] {{en}}</ref>. == Наводи == {{наводи}} {{Тамерлан}} [[Категорија:Историја на шахот]] [[Категорија:Варијанти на шахот]] [[Категорија:Тимуриди]] [[Категорија:Апстрактни стратешки игри]] bfq57fgjew8jx4h4wj43lu52gd69knr Морено Торичели 0 1077765 5599497 5351237 2026-07-23T21:58:48Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599497 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | playername = Морено Торичели | image = [[Податотека:Moreno Torricelli.JPG|200px]] | height = {{height|m=1.84}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1970|1|23}} | cityofbirth = {{роден во|Ерба|}} | countryofbirth = [[Италија]] | nationality = {{flagsport|ITA}} [[Италија]] | currentclub = | position = {{Football/DF}} | retired = 2005 <small>(35 г.)</small> | years1 = 1988-1990 | caps1 = 49 | goals1 = 0 | clubs1 = {{симбол2|Rosso e Blu.svg}} Оџионо | years2 = 1990-1992 | caps2 = 57 | goals2 = 3 | clubs2 = {{Fb team Caratese}} | years3 = 1992-1998 | caps3 = 153 | goals3 = 2 | clubs3 = {{Fb team Juventus}} | years4 = 1998-2002 | caps4 = 99 | goals4 = 2 | clubs4 = {{Fb team Fiorentina}} | years5 = 2003-2004 | caps5 = 33 | goals5 = 0 | clubs5 = {{Fb team Espanyol}} | years6 = 2004-2005 | caps6 = 26 | goals6 = 2 | clubs6 = {{Fb team Arezzo}} | nationalyears1 = 1996-1998 | nationalcaps1 = 10 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|ITA}} [[Фудбалска репрезентација на Италија|Италија]] | manageryears1 = 2009 |managerclubs1 = {{Fb team Pistoiese}} | manageryears2 = 2009–2010 |managerclubs2 = {{Fb team Figline}} }} '''Морено Торичели''' (роден на [[23 јануари]] [[1970]] година во [[Ерба]]) — поранешен [[италија]]нски [[фудбал]]ски тренер и [[Одбрана (фудбал)|играч од одбраната]]. ==Биографија== За време на неговиот период во {{Fb team (N) Juventus}}, од страна на [[Роберто Баџо]] бил наречен ''[[Џепето]]'', прекар што го придружувал во текот на целата негова кариера.<ref>{{cite web|url=http://www.tuttomercatoweb.com/altre-notizie/tmwmagazine-torricelli-ecco-chi-mi-ha-soprannominato-geppetto-397111|title=Torricelli: "Ecco chi mi ha soprannominato Geppetto"|author=Chiara Biondini|date=5 ноември 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=http://archiviostorico.corriere.it/2002/giugno/01/Torricelli_panchinaro_contento_Vice_Bergomi_co_0_0206015048.shtml|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151017040550/http://archiviostorico.corriere.it/2002/giugno/01/Torricelli_panchinaro_contento_Vice_Bergomi_co_0_0206015048.shtml|title=Torricelli, il panchinaro contento: «Vice di Bergomi, la mia vittoria»|publisher=Corriere della Sera|author=Marino Bartoletti|date=1 јуни 2002|archivedate=17 октомври 2015}}</ref> Неговата прва сопруга Барбара, со која се оженил во 1995 година, починала во 2010 година од [[леукемија]]. Со неа тој има три деца.<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/27-10-2010/lutto-casa-torricelli-711611801984.shtml|title=Lutto in casa Torricelli. È scomparsa la moglie|date=27 октомври 2010}}</ref> Откако останал [[вдовец]], ја напуштил својата тренерска кариера и се пензионирал со своите деца во [[Лилианс]],<ref name="Sergi" >{{cite web|url=http://www.lastampa.it/2014/06/21/edizioni/aosta/la-nuova-vita-valdostana-di-moreno-torricelli-rispetto-e-determinazione-cos-si-diventa-campioni-BZxxX7x7WuYPhcpNtfDbIN/pagina.html|title=La nuova vita valdostana di Moreno Torricelli: “Rispetto e determinazione così si diventa campioni”|author=Stefano Sergi|date=21 giugno 2014|accessdate=2020-07-31|archive-date=2018-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20181008120006/http://www.lastampa.it/2014/06/21/edizioni/aosta/la-nuova-vita-valdostana-di-moreno-torricelli-rispetto-e-determinazione-cos-si-diventa-campioni-BZxxX7x7WuYPhcpNtfDbIN/pagina.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite video|url=http://video.corriere.it/moreno-torricelli-il-calcio-scomparsa-mia-moglie-ho-scelto-stare-coi-figli/79196df2-7b10-11e4-825c-8af4d2bb568e|title=Moreno Torricelli: «Il calcio? Scomparsa mia moglie, ho scelto di stare coi figli»|publisher=Corriere della Sera|author=Matteo Cruccu|date=24 април 2015}}</ref> од каде што е неговата втората сопруга.<ref>{{YouTube|author=Luca Casali|id=Q__ewMRmWxs|title=Moreno Torricelli valdostano per amore|editor=Sport Vallée|date=22 август 2015}}</ref> Од средината на 2010 година, тој повремено работел како колумнист за каналот [[Јувентус ТВ]]<ref>{{cite web|url=http://www.juventus.com/it/news/news/2016/jmatchtime--una-grande-stagione-al-via-su-jtv-.php|title=JMatchTime, una grande stagione al via su JTv!|date=20 август 2016}}</ref> и за [[Rai Sport]]. ==Клупска кариера== ===Почетоци=== Играјќи на позицијата [[Одбрана (фудбал)#Страничен бек|бек]], својата кариера Торичели ја започнал во екипата Пулчини дела Фолгоре Верано. Скаутиран од луѓе на [[Калчо Комо|Комо]], тој заминал на проба во овој клуб, но откако не успеал да импресионира се вратил назад во базата. Во екипата на Верано Брианца<ref>{{cite news|author=Franco Melli|url=http://archiviostorico.corriere.it/1992/settembre/18/Torricelli_giocatore_qualunque_dal_mobilificio_co_0_92091817627.shtml|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100627142154/http://archiviostorico.corriere.it/1992/settembre/18/Torricelli_giocatore_qualunque_dal_mobilificio_co_0_92091817627.shtml|title=Torricelli, il giocatore qualunque. "Dal mobilificio fino alla Juventus il mio viaggio è ancora un sogno"|publisher=Corriere della Sera|date=18 септември 1992|page=45|archivedate=27 јуни 2010}}</ref> тој стигнал да игра со првиот тим во првенството 1987-1988. На крајот на сезоната, тој бил продаден во Оџионо, веднаш откако клубот од [[Ломбардија]] изборил пласман во лигата [[Промоционе]]. Тој останал во дресот на ''рособлу'' две години пред да биде продаден на {{Fb team (N) Caratese}}, во [[Серија Д]]. ===Јувентус=== На почетокот на 1990-тите години, Торичели работел како столар во фабрика за мебел во Брианца и играл фудбал само како хоби, но благодарение на пријателскиот натпревар одигран во 1992 година, помеѓу неговиот Каратезе и една од најистакнатите екипи во Италија - {{Fb team (N) Juventus}}, неговиот живот ќе се промени од корен: во пролетта 1992 година тој им се приклучил на ''бјанконерите'' на пробен период, импресионирајќи го позитивно тренерот [[Џовани Трапатони]];<ref name="Baccellini" >{{cite web|author=Matteo Baccellini|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Giovani/30-03-2009/torricelli-in-panchina-50318646193.shtml|title=Torricelli: "In panchina con la grinta da falegname"|date=30 март 2009}}</ref> следното лето тој бил купен за 50 милиони [[Италијански лира|лири]].<ref>{{cite news|author=Fabio Vergnano|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,25/articleid,0839_01_1992_0220_0025_25150591/|title=Si chiama Torricelli la Cenerentola del calcio|publisher=La Stampa|date=12 август 1992|page=25}}</ref> [[File:Moreno Torricelli Juventus.jpg|thumb|left|Торичели со Јувентус во 1998.]] Дебитирал во [[Серија А]] на 13 септември 1992 година, во натпреварот на домашен терен против {{Fb team (N) Atalanta}}, кој завршил со победа на ''бјанконерите'' со 4-1. Тој веднаш станал постојан стартер во почетната постава на Јувентус, кои во таа сезона го освоиле [[Куп на УЕФА 1992-1993|Купот на УЕФА]] совладувајќи ја германската {{Fb team (N) Borussia Dortmund}} во финалето. Во истото тоа натпреварување, Торичели го постигнал својот прв гол во дресот на Јувентус, во победата со 6-1 во Торино над кипарскиот [[ФК Анортозис Фамагуста|Анортозис Фамагуста]]. Двете најдобри сезони во кариерата на играчот биле [[ФК Јувентус сезона 1994-1995|1994-1995]] и [[ФК Јувентус сезона 1995-1996|1995-1996]]: во текот на овие две сезони тој ги освоил [[скудето]]то, [[Фудбалски куп на Италија|Купот на Италија]], [[Суперкуп на Италија|Суперкупот на Италија]] и [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], а последователно успехот во Европа му овозможил да ги освои и [[Интерконтинентален куп|Интерконтиненталниот куп]] и [[Суперкуп на УЕФА|Суперкупот на Европа]]. Во меѓувреме, на 10 септември 1995 година, тој го постигнал својот прв гол во Серија А, во победата со 4-0 над {{Fb team (N) Piacenza}}. Неговиот трет и последен гол за Јувентус, го постигнал во победата со 4-0 на гостувањето кај {{Fb team (N) Rangers}} во [[УЕФА Лига на шампиони 1995/96|Лигата на шампионите]]. Во последните две негови сезони во Торино [[ФК Јувентус сезона 1996-1997|1996-1997]] и [[ФК Јувентус сезона 1997-1998|1997-1998]], тој сè уште е протагонист, помагајќи му на Јувентус да освои уште две нови национални титули и достигнувајќи до уште две финалиња во Лигата на шампионите. Вкупно за Јувентус одиграл 230 натпревари и постигнал 3 гола. ===Фјорентина и последните години од кариерата=== Во летото 1998 година, Торичели - откако во меѓувреме завршил на маргините во екипата на Јувентус - побарал и добил да биде продаден на {{Fb team (N) Fiorentina}};<ref>{{cite news|author=Fabio Vergnano|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,28/articleid,0550_01_1998_0161_0032_7340364/|title=Torricelli: Trap mi ama, Lippi no|publisher=La Stampa|date=14 јуни 1998|page=28}}</ref> една од главните причини за изборот и доаѓањето во Фиренца била можноста повторно да соработува со Трапатони, тренерот кој го открил шест години порано и многу го почитувал како играч.<ref>{{cite news|author=Carlo Laudisa|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/luglio/07/Torricelli_torna_alla_corte_del_ga_0_9807072615.shtml|title=Torricelli torna alla corte del Trap|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=7 јули 1998|page=18}}</ref> Дебитирал за ''виола'' на 12 септември 1998, играјќи од почеток до крај во победата со 2-0 на домашен терен во тосканското дерби против {{Fb team (N) Empoli}}; својот прв гол за клубот го постигнал на 10 ноември истата година, во победата со 4-0 над {{Fb team (N) Lecce}} во [[Фудбалски куп на Италија|Купот на Италија]]. Тој одиграл три сезони во [[Тоскана]], освојувајќи еден трофеј во [[Фудбалски куп на Италија 2000-2001|Купот на Италија 2000-2001]], сè до летото 2002 година кога Фјорентина паднала во економски банкрот. После шест месеци без договор, во јануари 2003 година, Торичели за прв пат ја напуштил татковината и се преселил во [[Шпанија]] каде потпишал за екипата на [[ФК Еспањол|Еспањол]].<ref>{{cite news|author=Carlo Laudisa|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2003/gennaio/23/una_Reggina_pigliatutto_ga_0_030123318.shtml|title=È una Reggina pigliatutto|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=23 јануари 2003|page=15}}</ref> Дебитирал во шпанскиот фудбал на 2 февруари 2003, во натпреварот Еспањол - {{Fb team (N) Real Madrid}} 2-2, во кои играл до 72-рата минута пред да биде заменет од [[Иван Амаја]]. За сезона и половина во каталонскиот клуб, тој одиграл вкупно 34 натпревари без постигнат гол. Во ноември 2004 година, тој се вратил во Италија придружувајќи и се на екипата на {{Fb team (N) Arezzo}}, во [[Серија Б]];<ref>{{cite news|author=Nicola Binda|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2004/novembre/03/Infinito_Torricelli_riparte_Arezzo_ga_10_0411032603.shtml|title=Infinito Torricelli: riparte da Arezzo|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=3 ноември 2004|page=22}}</ref> истиот месец го направил своето деби за клубот а воедно и за првпат во кариерата заиграл во натпревар во Серија Б, против [[УС Катанцаро 1929|Катанцаро]]. Својата авантура со Арецо, ја завршил со 26 настапи и 2 гола, помагајќи му на клубот да опстане во лигата. Во летото 2006 година, како слободен играч, тој кратко тренирал со играчи без договор<ref>{{cite news|author=Carlo Lovati|url=http://archiviostorico.corriere.it/2006/luglio/24/Scende_campo_squadra_che_non_co_7_060724028.shtml|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141215230251/http://archiviostorico.corriere.it/2006/luglio/24/Scende_campo_squadra_che_non_co_7_060724028.shtml|title=Scende in campo la squadra che non c'è|pubblicazione=Corriere della Sera|date=24 јули 2006|page=7|archivedate=15 декември 2014}}</ref> пред да објави дека ја завршува својата играчка фудбалска кариера. ==Репрезентативна кариера== Во периодот помеѓу 1996 и 1999 година тој добил 21 повик во [[Фудбалска репрезентација на Италија|италијанската репрезентација]], остварувајќи 10 настапи. Откако го направил своето деби на 24 јануари 1996 година во пријателски натпревар против {{NazNB|FUrep|WAL}} (италијанците победиле 3-0), тој бил избран од селекторот [[Ариго Саки]] во тимот за [[Европско првенство во фудбал 1996|Европското првенство 1996]] во [[Англија]], каде настапил само на последниот натпревар од групната фаза ({{NazNB|FUrep|GER}} - Италија 0-0), после кој ''Аѕурите'' биле елиминирани од турнирот. Подоцна бил повикан од селекторот [[Чезаре Малдини]] за [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], на кое сепак не одиграл ниту еден натпревар. Тој останал во репрезентацијата и во првите месеци од управувањето на новиот селектор [[Дино Ѕоф]], забележувајќи го последниот настап на 10 февруари 1999 година во [[Пиза]], во пријателскиот натпревар Италија - {{NazNB|FUrep|NOR}} 0-0. ===Хронологија на репрезентативните настапи=== {{Репрезентативни настапи|ITA}} {{Cronopar|24-1-1996|Терни|ITA|3|0|WAL||Пријателска}} {{Cronopar|29-5-1996|Кремона|ITA|2|2|BEL||Пријателска}} {{Cronopar|1-6-1996|Будимпешта|HUN|0|2|ITA||Пријателска}} {{Cronopar|19-6-1996|Манчестер|ITA|0|0|GER||Евро|1996|Прва фаза}} {{Cronopar|06-11-1996|Сараево|BIH|2|1|ITA||Пријателска}} {{Cronopar|28-1-1998|Катанија|ITA|3|0|SVK||Пријателска}} {{Cronopar|10-10-1998|Удине|ITA|2|0|SUI||Квалификации за Евро|2000}} {{Cronopar|18-11-1998|Салерно|ITA|2|2|ESP||Пријателска}} {{Cronopar|16-12-1998|Рим|ITA|6|2|World Stars||Пријателска}} {{Cronopar|10-2-1999|Пиза|ITA|0|0|NOR||Пријателска}} {{Cronofin|10|0||}} == Статистика == === Клупска статистика === {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- || 1988-1989|| rowspan=2|{{flagsport|ITA}} Оџионо || [[Екеленца Ломбардија|Екел.]] || 15 || 0 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || 15 || 0 |- || 1989-1990 || [[Екеленца Ломбардија|Екел.]] || 34 || 0 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || 34 || 0 |- !colspan="3"|Вкупно Оџионо|| 49 || 0 || || - || - || || - || - || || - || - || 49 || 0 |- || 1990-1991 || rowspan=2|{{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Caratese}} || [[Кампионато Интерегионале 1990-1991|Д]] || 27 || 2 || -|| - || - || - || - || - || - || - || - || 27 || 2 |- || 1991-1992 || [[Кампионато Интерегионале 1991-1992|Д]] || 30 || 1 || - || -|| - || - || - || - || - || - || - || 30 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно Каратезе || 57 || 3 || || - || - || || - || - || || - || - || 57 || 3 |- || [[ФК Јувентус сезона 1992-1993|1992-1993]] || rowspan=6|{{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Juventus}} || [[Серија А 1992-1993|А]] || 30 || 0 || [[Фудбалски куп на Италија 1992-1993|КИ]] || 8 || 0 || [[Куп на УЕФА 1992-1993|КУ]] || 10 || 1 || - || - || - || 48 || 1 |- || [[ФК Јувентус сезона 1993-1994|1993-1994]] || [[Серија А 1993-1994|А]] || 32 || 0 || [[Фудбалски куп на Италија 1993-1994|КИ]] || 1|| 0 || [[Куп на УЕФА 1993-1994|КУ]] || 8 || 0 || - || - || - || 41 || 0 |- || [[ФК Јувентус сезона 1994-1995|1994-1995]] || [[Серија А 1994-1995|А]] || 26 || 0 || [[Фудбалски куп на Италија 1994-1995|КИ]] || 6 || 0 || [[Куп на УЕФА 1994-1995|КУ]] || 9 || 0 || - || - || - || 41 || 0 |- || [[ФК Јувентус сезона 1995-1996|1995-1996]] || [[Серија А 1995-1996|А]] || 28 || 1 || [[Фудбалски куп на Италија 1995-1996|КИ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 1995/96|ЛШ]] || 8 || 1 || [[Суперкуп на Италија 1995|СИ]] || 1 || 0 || 39 || 2 |- || [[ФК Јувентус сезона 1996-1997|1996-1997]] || [[Серија А 1996-1997|А]] || 17 || 0 || [[Фудбалски куп на Италија 1996-1997|КИ]] || 3 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 1996/97|ЛШ]] || 5 || 0 || [[Суперкуп на УЕФА 1996|СУ]]+[[Интерконтинентален куп 1996|ИнтК]] || 2+1 || 0 || 28 || 0 |- || [[ФК Јувентус сезона 1997-1998|1997-1998]] || [[Серија А 1997-1998|А]] || 20 || 0 || [[Фудбалски куп на Италија 1997-1998|КИ]] || 6 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 1997/98|ЛШ]] || 7|| 0 || [[Суперкуп на Италија 1997|СИ]] || 0 || 0 || 33 || 0 |- !colspan="3"|Вкупно Јувентус || 153 || 1 || || 26 || 0 || || 47 || 2 || || 4 || 0 || 230 || 3 |- || [[ФК Фјорентина сезона 1998-1999|1998-1999]] || rowspan=4|{{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Fiorentina}} || [[Серија А 1998-1999|А]] || 31 || 2 || [[Фудбалски куп на Италија 1998-1999|КИ]] || 9 || 1 || [[Куп на УЕФА 1998-1999|КУ]] || 2 || 0 || - || - || - || 42 || 3 |- || [[ФК Фјорентина сезона 1999-2000|1999-2000]] || [[Серија А 1999-2000|А]] || 15 || 0 || [[Фудбалски куп на Италија 1999-2000|КИ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 1999-2000|ЛШ]] || 6 || 0 || - || - || - || 23 || 0 |- || [[ФК Фјорентина сезона 2000-2001|2000-2001]] || [[Серија А 2000-2001|A]] || 24 || 0 || [[Фудбалски куп на Италија 2000-2001|КИ]] || 5 || 0 || [[Куп на УЕФА 2000-2001|КУ]] || 0 || 0 || - || - || - || 29 || 0 |- || [[ФК Фјорентина сезона 2001-2002|2001-2002]] || [[Серија А 2001-2002|А]] || 29 || 0 || [[Фудбалски куп на Италија 2001-2002|КИ]] || 0 || 0 || [[Куп на УЕФА 2001-2002|КУ]] || 3 || 0 || [[СУперкуп на Италија 2001|СИ]] || 0 || 0 || 32 || 0 |- !colspan="3"|Вкупно Фјорентина || 99 || 2 || || 16 || 1 || || 11 || 0 || || 0 || 0 || 126 || 3 |- || јан.-јун. 2003 || rowspan=2|{{flagsport|ESP}} {{Fb team (N) Espanyol}} || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2002-2003|ПД]] || 18 || 0 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2002-2003|КШ]] || 0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 18 || 0 |- || 2003-2004 || [[Примера Дивисион (Шпанија) 2003-2004|ПД]] || 15 || 0 || [[Фудбалски куп на Шпанија 2003-2004|КШ]] || 1 || 0 || - || - || - || - || - || - || 16 || 0 |- !colspan="3"|Вкупно Еспањол || 33 || 0 || || 1 || 0 || || - || - || || - || - || 34 || 0 |- || [[УС Арецо сезона 2004-2005|2004-2005]] ||{{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Arezzo}} || [[Серија Б 2004-2005|Б]] || 26 || 1 || [[Фудбалски куп на Италија 2004-2005|КИ]] || 0 || 0 || || - || - || - || - || - || 26 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 417 || 7 || || 43 || 1 || || 58 || 2 || || 4 || 0 || 522 || 10 |} === Репрезентативна статистика === :Извор:<ref>{{cite web|url=https://www.figc.it/it/nazionali/nazionali-in-cifre/dettaglio-convocato/?calciatoreId=43412&squadraId=12|title=TORRICELLI MORENO, Convocazioni e presenze in campo}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |colspan="3"|'''[[Фудбалска репрезентација на Италија]]''' |- !Год.!!Наст!!Гол |- |1996 ||5||0 |- |1997 ||0||0 |- |1998 ||4||0 |- |1999 ||1||0 |- !Вкупно !10!!0 |} == Титули == ===Клупски=== ===={{flagsport|ITA}} Јувентус ==== *'''{{Трофеј-Скудето}} [[Серија А]]''' : 3 : 1994-1995, 1996-1997, 1997-1998 *'''{{Трофеј-Куп на Италија}} [[Фудбалски куп на Италија|Куп на Италија]]''' : 1 : 1994–1995 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Италија}} [[Суперкуп на Италија]]''' : 2 : 1995, 1997 *'''{{Трофеј-Куп на УЕФА}} [[Куп на УЕФА]]''' : 1 : 1992-1993 *'''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]''' : 1 : 1995-1996 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 1 : 1996 *'''{{Трофеј-Интерконтинентален куп}} [[Интерконтинентален куп]]''' : 1 : 1996 ===={{flagsport|ITA}} Фјорентина ==== *'''{{Трофеј-Куп на Италија}} [[Фудбалски куп на Италија|Куп на Италија]]''' : 1 : 2000–2001 ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[http://int.soccerway.com/players/moreno-torricelli/222142/ Профил на Морено Торичели] на soccerway *[http://www.transfermarkt.co.uk/en/moreno-torricelli/profil/spieler_15769.html Профил на Морено Торичели] на transfermarkt *[http://espnfc.com/player/_/id/13424/moreno-torricelli?cc=5739# Профил на Морено Торичели] на espn *[https://www.tuttocalciatori.net/Torricelli_Moreno Профил на Морено Торичели] на tuttocalciatori {{Јувентус-Шампион на Европа 1996}} {{Состав на Италија на ЕП фудбал 1996}} {{Состав на Италија на СП фудбал 1998}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Торичели}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Италијански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Јувентус]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Фјорентина]] [[Категорија:Фудбалери во Серија А]] [[Категорија:Родени во 1970 година]] 8sah6epxwlbwcohuml3ym0f3djlrbmh Национален парк Мамутска Пештера 0 1080779 5599535 5585854 2026-07-24T04:09:09Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599535 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Заштитено подрачје |name=Националнен парк Мамутска пештера |embedded1={{Infobox UNESCO World Heritage Site |child = yes |ID = 150 |Year = 1981 |Criteria = Природно: vii, viii, x }} |website=[https://www.nps.gov/maca/ Националнен парк Мамутска пештера]|governing_body=Служба за национални паркови |visitation_year= |visitation_num=533,206 |established=1 јули 1941</ref>|coords_ref=|iucn_category=II |coordinates={{coord|37|11|13|N|86|06|04|W|region:US|format=dms|display=inline,title}} |nearest_city=Браунсвил |location=[[Кентаки]], [[САД]] |photo_caption=Мамутска пештера |photo=Mammoth Cave Rotunda (USGS Lwt02830).jpg |area_km2=214 }} '''Националнен парк Мамутска пештера''' — американски [[национален парк]] во западно-централниот дел на [[Кентаки]], опфаќа делови од Мамутската пештера, најдолгиот пештерски систем познат во светот. Од обединувањето на Мамутската Пештера во 1972 година со уште подолгиот систем под Флинт Риџ на север, официјалното име на системот е пештерски систем Мамут – Флинт Риџ. Паркот бил основан како национален парк на 1 јули 1941 година, а прогласен за [[Светско наследство на УНЕСКО|светско наследство]] на 27 октомври 1981 година и меѓународен биосферен резерват на 26 септември 1990 година. Паркот има 21.380 ха се наоѓаат првенствено во округот Едмонсон, со мали области што се протегаат кон исток во окрузите Харт и Бери. Реката Зелена поминува низ паркот, со [[притока]] наречена река Нолин, која се влева во Зелена непосредно внатре во паркот. Мамутската пештера е најдолгиот познат пештерски систем во светот со повеќе од 640 км од испитаните патеки,<ref name="NPSintro">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nps.gov/maca/index.htm|title=A Grand, Gloomy and Peculiar Place|date=May 22, 2018|work=nps.gov|publisher=National Park Service|accessdate=May 29, 2018}}</ref><ref name="NSS_LONG">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.caverbob.com/wlong.htm|title=Worlds longest caves|last=Bob Gulden|date={{Date|2018-01-07|mdy}}|work=Geo2 Committee on Long and Deep Caves|publisher=[[National Speleological Society]] (NSS)|accessdate={{Date|2018-05-29|mdy}}|archive-date=2021-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210509051326/http://www.caverbob.com/wlong.htm|url-status=dead}}</ref> што е скоро двојно подолго од вториот по најдолг систем на пештери, подводната пештера [[Мексико]] Сак Актун.<ref name="NSS_LONG"/> == Цел на паркот == Како што е наведено во документот за основање:<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nps.gov/maca/learn/management/upload/MACA_FD_SP_Low-Resolution.pdf|title=Foundation Document Mammoth Cave National Park|publisher=National Park Service|accessdate=23 March 2021|archive-date=2016-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20161209114109/https://www.nps.gov/maca/learn/management/upload/MACA_FD_SP_Low-Resolution.pdf}}</ref> {{Цитат|Целта на Националниот парк Мамутска пештера е да ги зачува, заштити, толкува и проучи меѓународно признатите биолошки и геолошки одлики и процеси поврзани со најдолгиот познат пештерски систем во светот, разновидниот пошумен, карстен предел на паркот, реките Зелена и Нолин, и обемни докази за историјата на човештвото; и да обезбеди и промовира уживање во јавноста, рекреација и разбирање.}} == Геологија == Мамутската пештера се развила во густи [[Варовник|варовнички]] слоеви со мисисипска старост покриени со слој песочник, што го направил системот неверојатно стабилен. Познато е дека вклучува повеќе од 640 км патеки.<ref name="NPSintro"/> Новите откритија и врски додаваат неколку километри на оваа бројка секоја година. Националниот парк Мамутската пештера е основан за да се зачува системот на пештери. Горниот член на песочник е познат како Голем Клифти песочник. Тенки, ретки слоеви на варовник прошарани во рамките на песочникот доведуваат до [[Карст|епикарстна зона]], во која ситни канали (пештерски премини премногу мали за да влезат) се раствораат од природната киселост на подземните води. Епикарстната зона ги концентрира локалните текови на истекување во изворите со висока височина, кои се појавуваат на рабовите на гребените. Обновената вода од овие извори обично тече накратко на површината пред да потоне под земја повторно при издигнување на контактот помеѓу подножјето на песочник и основните масивни варовници. Токму во овие основни масивни варовнички слоеви природно се развиле пештерите што можат да се истражат во регионот. [[Податотека:Mammoth_cave_01_-_1887.jpg|мини|''Јама без дно во Мамутската пештера'', дрворез (1887)]] Варовничките слоеви на стратиграфскиот столб под Големиот Клифти, според зголемениот редослед на длабочина под врвовите, се Гиркин формацијата. Варовник од Женивев и варовник од Сент Луис. На пример, големиот премин на Главната пештера што се гледа на Историската турнеја се наоѓа на дното на Гиркин и на врвот на формацијата Женивев. Секој од примарните слоеви на варовник е поделен понатаму на именувани геолошки единици и подединици. Една област на истражување на пештери вклучува корелација на стратиграфијата со истражувањето на пештерите, произведено од истражувачи. Ова овозможува да се произведат приближни тридимензионални мапи на контурите на различните граници на слоеви без потреба за пробни бунари и вадење на основни примероци. Горниот отвор за песочник е релативно тешко за продирање на вода: исклучоците се таму каде што се појавуваат вертикални пукнатини. Оваа заштитна улога значи дека многу од постарите, горните премини на системот на пештерите се многу суви, без сталактити, сталагмити или други формации за кои треба да се развива течна вода. Сепак, слојот на песочник е растворен и еродиран на многу локации во паркот, како што е просторијата замрзната Нијагара. Контактот помеѓу варовник и песочник може да се нашол со пешачење од дното на долината до врвовите: обично, како што се приближува до врвот на гребенот, се гледа изливите на изложени промени на составот на карпите од варовник во песочник на добро дефинирана кота.<ref>In some cases, slump blocks of sandstone have broken off the ridgetops and tumbled down the limestone slopes below, rendering the local contact layer less clearly defined.</ref> На едно долно дно во јужниот регион на паркот, се разви огромна дупка во потопување. Познат како Кедар потоне, во дупката за мијалник има мала река која влегува од едната страна и исчезнува под земја од другата страна. Мамутската пештера е дом на загрозените пештерски ракчиња, слепи албино ракчиња. == Посети == [[Податотека:Mammoth_Cave_tour.jpg|мини|Ренџер-тура низ пештерата]] Службата за национални паркови нуди неколку посети низ пештерите за посетителите. Некои забележителни одлики на пештерата, како што се Гранд Авенија, Замрзната Нијагара и Мизеријата на Дебелиот човек, може да се видат на осветлени тури во должина од еден до шест часа. Две обиколки, осветлени само од парафински светилки што ги носат посетителите, се популарни алтернативи на електрично осветлените правци. Неколку „диви“ тури се оддалечуваат од развиените делови на пештерата во калливи индексирање и правливи тунели.<!---реченицата нема смисла--> тиТурата на реката Ехо, една од најпознатите атракции на пештерата, ги носела посетителите на брод долж подземната река. Турнејата била прекината од логистички и еколошки причини во раните 90-ти.<ref>[http://www.nps.gov/maca/faqs.htm Mammoth Cave National Park&nbsp;– Frequently Asked Questions]</ref> Седиштето на Мамутската пештера и центарот за посетители се наоѓа на патот Мамутска пештера. Паркот се поврзува со патот Кентаки 70 од север и патот Кентаки 255 од југ во рамките на паркот.<ref>[http://www.nps.gov/maca/planyourvisit/directions.htm National Park Service&nbsp;– Mammoth Cave, Directions & Transportation]</ref> == Историја == === Праисторија === [[Податотека:Mammoth_Cave_WHS_plaque.png|мини| Плакета на [[Светско наследство на УНЕСКО|светското наследство]]]] Приказната за човечките суштества во однос на Мамутската пештера трае пет илјади години. Неколку комплетни остатоци од Индијанците се пронајдени во Мамутската пештера или други блиски пештери во регионот и во 19 и во 20 век. Повеќето [[Мумија|пронајдени мумии]] претставуваат примери на намерно погребување, со изобилство докази за [[Претколумбовска Америка|претколумбовска]] погребна пракса. Исклучок од намерно погребување бил откриен кога во 1935 година биле откриени остатоци од возрасен маж под голем камен. Столбот се префрлил и се сместил врз жртвата, претколумбовски рудар, кој ги вознемирил урнатините поддржувајќи го. Остатоците од античката жртва биле именувани како „Изгубен Џон“ и биле изложени на јавноста во 70-те години на минатиот век, кога биле закопани на тајна локација во Мамутската пештера од причини на зачувување, како и од појавата на политичка чувствителност во однос на јавното прикажување на остатоци од домородни американци. Истражувањата што започнале кон крајот на 1950-те години, предводени од Пети Во Вотсон, од универзитетот Вашингтон во [[Сент Луис]], Мисури, направиле многу за да се осветлат животите на доцните архаични и раните народи од народот Вудланд кои истражувале и ги експлоатирале пештерите во регионот. Зачувани од постојаната околина во пештерите, доказите за исхраната дало [[радиојаглеродно датирање]] што им овозможило на Вотсон и на другите да ја утврдат староста на примероците. Анализата на нивната содржина, исто така пионер од Вотсон, овозможува утврдување на релативната содржина на растенијата и месото во исхраната на која било од културите во период опфаќа неколку илјади години. Оваа анализа укажува на навремен премин од култура на ловци-собирачи во [[припитомување]] и [[земјоделство]] на растенијата. Друга техника користена во [[Археологија|археолошките истражувања]], во Мамутската Пештера, била „експериментална археологија“ во која современите истражувачи биле испраќани во пештерата користејќи ја истата технологија како и оние што ги користеле античките култури, чиишто остатоци биле исфрлени во многу делови од пештерата. Целта била да се добие увид во проблемите со кои се соочуваат античките луѓе кои ја истражувале пештерата, ставајќи ги истражувачите во слична физичка ситуација. Античките човечки остатоци и артефакти во рамките на пештерите се заштитени со разни федерални и државни закони. Еден од најосновните факти што треба да се утврди во врска со новооткриениот артефакт е неговата прецизна локација и ситуација. Дури и мало поместување на праисторискиот артефакт го контаминира од аспект на истражувањето. Истражувачите се соодветно обучени да не ги уништат археолошките докази, а некои области на пештерата остануваат надвор од границите дури и сезонски истражувачи, освен ако предмет на патувањето не се археолошки истражувања на тоа подрачје. Покрај остатоците што биле откриени на делот од пештерата достапен преку Историскиот влез на Мамутската пештера, остатоците од факли од трска што ги користеле домородните Американци, како и други артефакти како што се цртежи, фрагменти од тиква и плетени мокасини од трева. Се најде во делот Солт пештера на системот во Флинт Риџ. Иако има непобитен доказ за нивното постоење и употреба на пештерата, нема докази за понатамошна употреба во текот на архаичниот период. Експертите и научниците немаат одговор зошто е тоа така, што ја прави една од најголемите мистерии на Мамутската пештера до денес. === Најрана напишана историја === Делот од 13.000 ха познат како „Истражување Полард“ бил продаден со индензура во 10 септември 1791 година во [[Филаделфија]] од Вилијам Полард. 8.052 ха од „Истражувањето Полард“ помеѓу северниот брег на Бејкон Крик и Грин Река ги купил Томас Ланг Џуниор, британско-американски трговец од [[Јоркшир]], Англија на 3 јуни 1796 година, за 4116 фунти. Земјиштето било изгубено при локалното даночно побарување за време на војната во 1812 година. [[Податотека:Mammoth_Cave_Historic_Entrance.jpg|мини|Историскиот влез на {{Coord|37|11|14|N|86|06|13|W|}}]] Легендата вели дека првиот Европеец што ја посетил Мамутската пештера бил или Џон Хоучин или неговиот брат Франсис Хоучин, во 1797 година. Додека ловел, Хоучин бркал ранета мечка до големиот влез на пештерата во близина на реката Зелена. Некои приказни од семејството Хоучин го откриваат Џон Декатур „Џон Дик“ Хоучин како откривач на пештерата, но тоа е многу малку веројатно затоа што Џон Дик имал само 10 години во 1797 година и веројатно немало да лови мечки на толку мала возраст. Неговиот татко Џон е најверојатен кандидат од таа гранка на семејното стебло, но најверојатен кандидат за откривач на Мамутската пештера е Франсис „Франк“ Хоучин, чиешто земјиште било многу поблиску до влезот на пештерата отколку на неговиот брат Џон. Исто така, постои аргумент дека нивниот брат Чарлс Хоучин, кој бил познат како голем ловец, бил човекот што пукал во таа мечка и ја бркал во пештерата. Сомнежот околу тврдењето на Чарлс е фактот дека тој живеел во Илиноис до 1801 година. Наспроти оваа приказна, е ''најдолгата пештера на'' Брукер и Вотсон, која тврди дека пештерата била „секако позната пред тоа време“. Пештерите во областа биле познати пред откривањето на влезот во Мамутската пештера. Дури и Френсис Хоучин имал влез во пештерата на својата земја многу близу свијокот во реката Зелена позната како Турнеја, што е на помалку од еден километар од главниот влез на Мамутската пештера. Земјиштето што го содржи овој историски влез за првпат бил прегледан и регистриран во 1798 година под името Валентин Симонс. Симонс започнал да ја експлоатира Мамутската пештера заради своите резерви на лосос. Според семејните записи пренесени низ Хоучин, а подоцна и семејствата Хендерсон, Џон Хоучин ловел мечка, а мечката се свртела и започнала да го брка. Тој го пронашол влезот во пештерата кога налетал на пештерата за да се заштити од мечката. === 19 век === [[Податотека:R.E.Call_(1897)_Map_of_the_Mammoth_Cave.jpg|мини|Мапа на Мамутската пештера (1897)]] Во соработка со Валентин Симон, разни други лица ја поседувале земјата низ Војната во 1812 година, кога резервите на калиум нитрат во мамутска пештера станале значајни заради Законот за ембарго од 1807 година, со кој се забранува секаква надворешна трговија. Блокадата ја исцрпувала американската војска со калиум нитрат, а со тоа и [[барут]]. Како резултат, домашната цена на солта се зголемила и производството засновано на нитрати извлечени од пештери како што е Мамутската Пештера станало поисплатливо. Во јули 1812 година, пештерата била купена од Симон и други сопственици од страна на Чарлс Вилкинс и инвеститор од Филаделфија по име Хајман Грац. Наскоро, пештерата се рудареча за калциум нитрат во индустриска скала, користејќи работна сила од 70 робови за да се изгради и управува со апаратот за истекување на почвата, како и да се пренесе суровата почва од длабоко во пештерата до централното место за обработка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nps.gov/maca/learn/historyculture/history4.htm|title=...And Pass The Ammunition - Mammoth Cave National Park (U.S. National Park Service)|work=www.nps.gov|language=en|accessdate=2017-10-29}}</ref> Кога Вилкинс починал, извршителите на неговиот тестамент го продале неговиот удел во пештерата на Грац. Во пролетта 1838 година, браќата Грац ја продале пештерата на Френклин Горин, кој имал намера да ја управува Мамутската пештера чисто како туристичка атракција, а дното одамна не испаднало од пазарот на солта. Горин бил сопственик на роб и ги користел своите робови како водичи за туризам. Еден од овие робови ќе даде голем број важни придонеси за човечкото знаење за пештерата и ќе стане една од најпознатите историски личности во Мамутската Пештера. Стивен Бишоп, [[Афроамериканци|афроамерикански]] [[Ропството во Соединетите Американски Држави|роб]] и водич за пештерата во текот на 1840-тите и 1850-тите, бил еден од првите луѓе што направил обемни [[Географска карта|мапи]] на пештерата и именувал многу од одликите на пештерата. Стивен Бишоп бил претставен во Мамутската пештера во 1838 година од страна на Френклин Горин. Горин, по смртта на Бишоп, напишал: „Ставив водич во пештерата - славниот и великиот Стефан, и тој помогна во откривањето. Тој беше првата личност што некогаш ја преминал јамата без дно, а тој, јас и друга личност чие име го заборавив, бевме единствените лица што некогаш биле на дното на куполата на Горин, според моето знаење “ „Откако Стивен ја преминал јамата без дно, го откривме целиот тој дел од пештерата што сега е познат подалеку од таа точка. Пред тие откритија, целиот интерес бил насочен кон она што е познато како „Старата пештера“... но сега многу од точките се малку познати, иако како што Стивен немаше обичај да каже, тие беа „големи, мрачни и необични“.“<ref>Brucker and Watson 1976, pp. 272–73</ref> [[Податотека:HOVEY(1897)_The_Mammoth_Cave_of_Kentucky.jpg|мини|Мамутската пештера во Кентаки: Илустриран прирачник (1897)]] Во 1839 година, Џон Кроган од [[Луисвил]] го купил пештерскиот имот Мамут, вклучувајќи го и Бишоп и неговите други робови од нивниот претходен сопственик Френклин Горин. Кроган накратко водел болница за туберкулоза во пештерата во периодот 1842-43 година, за чии пареи верувал дека ќе ги излечат неговите пациенти. Широко распространета епидемија од периодот, туберкулозата на крајот ќе го одземе животот на доктор Кроган во 1849 година. Во текот на 19 век, славата на Мамутската пештера нараснала така што пештерата станала меѓународна сензација. Во исто време, пештерата го привлекла вниманието на писателите од 19 век, како што се Роберт Монтгомери Брд, Роберт Дејвидсон, Хорас Мартин, Александар Кларк Булит, Натаниел Паркер Вилис (кој ја посетил во јуни 1852 година), Бајард Тејлор (во мај 1855 година), Вилијам Стамп Форвуд (во пролетта 1867 година), Џон Муир (почетокот на септември 1867 година), Хорас Картер Хови и други.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://kentuckyexplorer.com/nonmembers/00-05030.html |title=Thompson, Bob: Early Writers Flocked To Mammoth Cave (2000) |accessdate=2021-04-23 |archive-date=2016-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160314082157/https://kentuckyexplorer.com/nonmembers/00-05030.html |url-status=dead }}</ref> Како резултат на растечкото реноме на Мамутската пештера, пештерата можеше да се пофали со познати посетители како што се глумецот [[Едвин Бут]] (неговиот брат, Џон Вилкс Бут, го убил [[Абрахам Линколн]] во 1865 година), пејачката Џени Линд (која ја посетила пештерата на 5 април 1851), и виолинистот Оле Бул кој заедно одржал концерт во една од пештерите. Две комори во пештерите оттогаш се познати како „Амфитеатар на Бут“ и „Концертна сала Оле Бул“. До 1859 година, кога железничката пруга Луисвил и Нешвил ја отворила својата главна линија помеѓу овие градови, полковник Ларкин Проктер. Проктер го поседувал пештерскиот имот. Тој исто така ја поседуваше патеката што се движела помеѓу Глазгов јаз (Парк Сити) и Мамутската пештера. Оваа линија превезувала туристи во Мамутската пештера сè до 1886 година, кога тој ја основал железничката пруга Мамутската пештера. === Почеток на 20 век: Војни во пештерите во Кентаки === [[Податотека:Mammoth_Cave_Gothic_Ave.jpg|мини|Историски потписи на таванот на Готската авенија]] Тешкотиите во земјоделскиот живот во тврдата, слаба почва на земјата-пештера влијаеа на локалните сопственици на помалите блиски пештери да видат можности за комерцијална експлоатација, особено со оглед на успехот на Мамутската пештера како туристичка атракција. „Пештерските војни во Кентаки“ бил период на остра конкуренција меѓу локалните сопственици на пештери за туристички пари. Биле користени широки тактики на измама за да ги намамат посетителите подалеку од нивната намена за други приватни ревии. Поставени се погрешни знаци по патиштата што водат до Мамутската пештера. Типична стратегија за време на раните денови на патување со автомобил вклучувало претставници (познати како „капери“) на други приватни шоу-пештери кои влегувале во автомобили на туристи и ги наведувале патниците да веруваат дека Мамутската пештера е затворена, ставена во карантин, закопана или на друг начин недостапен Во 1906 година, Мамутската пештера станала достапна со пароброд со изградба на брана во Браунсвил, Кентаки. Во 1908 година, Макс Кампер, млад германски рударски инженер, пристигнал во пештерата по пат на Њујорк. Кемпер штотуку завршил технички факултет и неговото семејство го испратило на патување во странство како подарок за дипломирање. Првично имал намера да помине две недели во Мамутската пештера, Кампер поминал неколку месеци. Со помош на Стивен Бишоп, Водич за пештери во Мамут, Кампер изработи неверојатно прецизно инструментално истражување на многу километри од Мамутската Пештера, вклучително и многу нови откритија. Наводно, Кампер исто така направил соодветно истражување на површината на земјата над пештерата: оваа информација треба да биде корисна при отворање на други влезови во пештерата, штом се случи со влезот на градот Виолет. Семејството Кроган го потиснал топографскиот елемент на картата на Кампер, и не е познато дали преживеал до денес, иако дел од пештерската мапа во делото на Кампер претставува триумф на точна картографија во пештерите. Сè до раните 1960-ти и доаѓањето на модерниот период на истражување дали овие пасуси ќе бидат прегледани и мапирани со поголема точност. Кампер се вратил во Берлин и од гледна точка на Мамутската пештера, исчезнал целосно. Дури кон крајот на 21 век, група германски туристи, откако ја посетиле пештерата, го истражувале семејството на Кампер и ја утврдиле неговата судбина: младиот Кампер бил убиен во Првата светска војна во [[Битка на Сома|Битката кај Сома]] на 10 декември 1916 година. [[Податотека:Mammoth_Cave_travertine_formation.jpg|мини|Сталактитите и сталагмитите се формирале од травертин во Мамутската Пештера]] Познатиот француски истражувач на пештери Едуард-Алфред Мартел ја посетил пештерата три дена во октомври 1912 година. Без пристап до внимателно водените податоци од истражувањето, на Мартел му било дозволено да прави барометриски набудувања во пештерата со цел да утврди релативна кота на различни локации во пештерата. Тој идентификувал различни нивоа на пештерата и правилно забележал дека нивото на реката Ехо во рамките на пештерата е контролирано од нивото на реката Зелена на површината. Мартел изразил жалење за изградбата на браната во Браунсвил во 1906 година, посочувајќи дека со тоа се прави невозможно целосно хидролошко проучување на пештерата. Меѓу неговите прецизни описи на хидрогеолошката поставка на Мамутската Пештера, Мартел понудил шпекулативен заклучок дека Мамутската пештера е поврзана со соли и колосални пештери. Ова ќе се докаже точно дури 60 години по посетата на Мартел.<ref>Watson 1981 pp. 15–16</ref> Во раните дваесетти години на минатиот век, Џорџ Морисон создал, преку рударење, голем број влезови во Мамутската пештера на земјиште што не било во сопственост на имотот Кроган. Отсуство на податоци од тајните истражувања на Кроган, извршени од Кампер, Бишоп и други, кои не биле објавени во форма погодна за одредување на географскиот обем на пештерата, сега конечно се покажало дека Кроганите со години ги изложувал делови на Мамутската пештера кои не биле под земја што ја поседувале. Биле покренати тужби и, извесно време, со различни влезови во пештерата биле управувани во директна конкуренција едни со други. На почетокот на 20 век, Флојд Колинс поминал десет години истражувајќи го системот за пештери Флинт Риџ (најважното наследство од овие истражувања било откривањето на Кристалната пештера на Флојд Колинс и истражувањето во пештерата Солтс) пред да умре во пештерата Сенд, во Кентаки, во 1925 година. Додека ја истражувал пештерата Песок, тој ја заглавил ногата во карпа додека бил во тесна ползавица и не можел да биде спасен пред да умре од глад.<ref>Brucker and Murray 1983</ref> Обидите за спасување на Колинс создале сензација за медиумите. Добиената јавна покриеност ќе ги привлече истакнатите Кентакијци да иницираат движење што наскоро ќе резултира со формирање на Националниот парк Мамутската пештера. === Движење на националниот парк (1926–1941) === [[Податотека:MammothCaveNPS.jpg|мини|Тура со брод со пештери во реката Стикс]] Како што почина последниот наследник на Кроган, се развил интензитетот на застапување кај богатите граѓани на Кентаки за формирање на Националниот парк Мамутската пештера. Приватници го формирале Здружението Националниот парк Мамутската пештера во 1924 година. Паркот бил овластен на 25 мај 1926 година.<ref name="WallacePublications">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=1m9bRiB4iv8C&pg=PA35|title=Mammoth Cave: Mammoth Cave National Park, Kentucky|last=David Rains Wallace|last2=United States. National Park Service. Division of Publications|publisher=Government Printing Office|year=2003|isbn=978-0-912627-72-4|page=35}}</ref> Донирани средства биле искористени за купување на некои земјоделски површини во регионот, додека другите трактати во рамките на предложената граница на националниот парк биле стекнати со [[Експропријација|ескпропријација]]. За разлика од формирањето на други национални паркови во ретко населениот американски запад, илјадници луѓе биле присилно преместени во процесот на формирање на Националниот парк Мамутската пештера. Честопати постапките за експропријација биле горчливи. Сопствениците на земјиштето биле плаѓани суми што се сметале за несоодветни.<ref name="RamsayKoster2010">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=1KC8CDe0xi8C&pg=PA405|title=Geographical Perspectives on Sustainable Rural Change|last=Doug Ramsay|last2=Rhonda Koster|last3=Guy M. Robinson|publisher=Rural Development Institute|year=2010|isbn=978-1-895397-81-9|pages=405–06}}</ref> Од правни причини, на федералната влада ѝ било забрането да ги обновува или развива исчистените земјоделски површини додека приватното Здружение го држеше земјиштето: оваа регулатива била избегната со работата на „максимум четири“ ЦЦЦ кампови од 22 мај 1933 до јули 1942 година.<ref>Bridwell 1952, p. 60.</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.wku.edu/Library/nps/ccc/index.html |title=Civilian Conservation Corps at Mammoth Cave National Park |accessdate=2021-04-23 |archive-date=2006-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060819034828/http://www.wku.edu/Library/nps/ccc/index.html |url-status=dead }}</ref> Според службата на Националниот парк, „До 22 мај 1936, 27.402 хектари земја биле купени и прифатени од Секретарот за внатрешни работи. Областа била прогласена за национален парк на 1 јули 1941 година кога биле собрани минимум 45.310 хектари (над 600 парцели).“ <ref name="masterplan1970">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nps.gov/parkhistory/online_books/maca/master_plan/appa.htm|title=Mammoth Cave NP: Master Plan|publisher=National Park Service}}</ref> Надзорникот Хоскинс подоцна напишал за летен танчер по име Пит, кој пристигнувал во куќата-водичи на или околу секој 20 април почнувајќи од 1938 година. Птицата јадела од храната што ја држеле водичите, за да ги воодушеви посетителите и му давала храна на својот помалку припитомен партнер.<ref>Hoskins 1941</ref> === Создавање на националниот парк (1941) === Националниот парк Мамутската пештера бил официјално отворен на 1 јули 1941 година. Случајно, истата година бил основано Националното спелеолошко друштво. Р. Тејлор Хоскинс, вториот вршител на должноста надзорник под старото здружение, станал првиот официјален надзорник, позиција што ја извршувал до 1951 година. Новиот влез, затворен за посетители од 1941 година, бил повторно отворен на 26 декември 1951 година, станувајќи влез што се користел за почетокот на турнејата замрзната Нијагара.<ref>Bridwell 1952, p. 60</ref> === Најдолгата пештера (1954–1972) === [[Податотека:Mammoth_Cave_Mammoth_Dome.jpg|мини|Кула со скали во куполата Мамут]] До 1954 година, земјиштето на Националниот парк Мамутската пештера ги опфати сите земји во неговата надворешна граница, со исклучок на два приватни трактати. Една од нив, старата фарма Ли Колинс, била продадена на Хари Томас од коњската пештера, Кентаки, чиј внук Вилијам „Бил“ Остин управувал со Кристалната пештера Колинс како ревијална пештера во директна конкуренција со националниот парк, кој бил присилен да ги одржува патиштата што водат кон имотот. Осудата и купувањето на имотот на Кристалната пештера се чинела само прашање на време. Во февруари 1954 година, на покана на Остин била организирана двонеделна експедиција под покровителство на Националното спелеолошко друштво: оваа експедиција стана позната како Ц-3 или експедицијата на пештерата Колинс Кристал.<ref>Lawrence and Brucker 1955</ref> Експедицијата Ц-3 привлекла интерес кај јавноста, најпрво од фото-есејот објавен од Роберт Халми во јули 1954 година во издание на „Вистински магазин“, а подоцна и од објавувањето на двојна сметка од прва личност за експедицијата ''„Пештерите надвор: приказната за Експедицијата „Колинс Кристал Пештера“'' од eо Лоренс, униор (тогашен претседател на Националното спелеолошко друштво) и Роџер Брукер. Експедицијата убедливо докажала дека пасажите во Кристалната пештера се протегале соодветно кон Мамутската пештера, барем надминувајќи ги границите на имотот на Кристалната пештера. Сепак, оваа информација внимателно ја држеле истражувачите: се стравувало дека службата на Националниот парк може да забрани истражување да бидат познати.<ref>Brucker and Watson 1976 p. 31</ref> Во 1955 година Кристалната пештера била поврзана со истражување со Непозната пештера, прва врска во системот Флинт Риџ. Некои од учесниците во експедицијата Ц-3 сакале да ги продолжат своите истражувања покрај заклучокот на експедицијата Ц-3 и биле организирани како откритие на Флинт Риџ под водство на Остин, Џим Дајер, Џон Лербергер и Е. Роберт Пол. Оваа организација била основана во 1957 година како Фондација за истражување на пештери. Организацијата се обидела да ја легитимира активноста на истражувачите во пештерите преку поддршка на оригинални академски и научни истражувања. Познати научници кои ја проучувале Мамутската Пештера во овој период ја вклучуваат Пети Вотсон (видете го делот за [[Мамутска пештера (национален парк)#Праисторија|праисторијата]]). Во март 1961 година, имотот на Кристалната пештера бил продаден на Националната служба за национални паркови за 285.000 американски долари.<ref>Bridwell 1952, p. 59.</ref> Во исто време, имотот на Пештерата Голем Оникс, единствениот друг преостанат приватен имот, бил купен за 365.000 американски долари. На Фондацијата за истражување на пештери им било дозволено да продолжат со истражувањето преку Меморандум за разбирање со Службата за национален парк. Колосалната пештера била поврзана со истражување со пештерата Солтс во 1960 година и во 1961 година пештерата Колосал-Солт била слично поврзана со пештерата Кристал-Непознат, создавајќи единствен систем на пештери под голем дел од Флинт Риџ. До 1972 година, бил испитуван пештерскиот систем Флинт Риџ, во должина од 139 км, што ја прави најдолгата пештера во светот. === Врската Флинт-Мамут (1972) === [[Податотека:River_Styx.jpg|мини|Реката Стикс, еден од полуподземните текови на пештерата, излегува на површината во паркот.]] Во текот на 1960-тите, тимовите за истражување и мапирање на Фондацијата за истражување на пештери (CRF) пронашле патеки во пештерскиот систем Флинт Риџ, кои продираа под долината на Хоукинс и се наоѓаа на 240 метри од познати пасуси во Мамутската пештера. Во 1972 година, главниот картограф на ЦРФ, Џон Вилкокс, спровел агресивна програма за конечно поврзување на пештерите, спроведувајќи неколку експедиции од страната на Флинт Риџ, како и истражување на олово во Мамутската пештера. На едно патување во јули 1972 година, длабоко во пештерскиот систем Флинт Риџ, Патриша Кроутер се провлекла низ тесниот кањон, кој подоцна го нарекол „Тесно место“, кој делувал како филтер за поголемите пештери. Следно патување покрај тесното место во 30 август 1972 година, од Вилкокс, Кроутер, Ричард Зопф и Том Брукер го откриле името „Пит Х“, испишано на ѕидот на речниот премин со стрелка насочена кон Мамутската пештера.<ref>Brucker and Watson 1976, p. 208.</ref> За името се верува дека е врежан од Ворнер П. „Пит“ Хансон, кој бил активен во истражувањето на пештерата во 30-тите години на минатиот век. Хансон бил убиен во Втората светска војна. Истражувачите го нерекле преминот Изгубената река на Хансон. Конечно, на 9 септември 1972 година, тим со CRF од шест лица, составен од Вилкокс, Кроутер, Зопф, Гери Елер, Стивен Велс и Кливленд Пиникс (ренџер на службата за национален парк) ја следеле изгубената река на Хансон низводно за да ја открие поврзаноста со реката Ехо во Каскадската сала на Мамутската пештера. Со ова поврзување на системите Флинт Риџ и Мамутската пештера, се искачи на „спелеологијата Еверест“. Интегрираниот систем на пештери содржи 232,4 км од прегледани пасуси и имаа четиринаесет влеза.<ref>{{Наведено списание|last=Wells|first=Steve G.|last2=DesMarais|first2=David J|date=February 1973|title=The Flint–Mammoth Connection|url=http://digital.lib.usf.edu:8080/fedora/get/usfldc:N05-00390/DOCUMENT_PDF|journal=NSS News|publisher=National Speleological Society|volume=21|issue=2|pages=18–22|archive-url=https://web.archive.org/web/20120317161319/http://digital.lib.usf.edu:8080/fedora/get/usfldc%3AN05-00390/DOCUMENT_PDF|archive-date=2012-03-17}}</ref> === Неодамнешни откритија === [[Податотека:Mammoth_cave_system_and_surface.jpg|мини|Пештерски систем на Мамутската пештера и површината]] Следувале понатамошни врски помеѓу Мамутската пештера и помалите пештери или пештерски системи, особено до пештерата Проктор/Морисон под блискиот гребен Јопа во 1979 година. Пештерата Проктор била откриена од Jonонатан Дојл, дезертер од Армијата на Унијата за време на Граѓанската војна, а подоцна бил во сопственост на железничката пруга Мамут, пред да биде истражена од ЦРФ. Пештерата Морисон е откриена од Џорџ Морисон во дваесеттите години на минатиот век. Оваа врска ја турка границата на истражувањето на Мамутската пештера југоисточно. Во исто време, откритијата направени надвор од паркот од независна група нареле во истражување на десетици милји во пештерата Ропел источно од паркот. Откриена во 1976 година, пештерата Ропел накратко се нашла на списокот на најдолгите пештери на нацијата пред да се поврзе со делот Проктора/Морисон во системот на Мамутската пештера на 10 септември 1983 година. Врската бил направена од две мешани страни на истражувачи на ЦРФ и ЦККЦ. Секоја група влезе преку посебен влез и се сретнала на средина пред да продолжи во иста насока да излезе на спротивниот влез. Како резултат на вкупната истражена должина била близу 480 км. На 19 март 2005 година, истражувањето на врската со дел од пештерата Ропел бил спроведен од мала пештера под гребенот Еудора, додавајќи приближно 4,5 км на познатата должина на системот на Мамутската пештера. Новооткриениот влез во пештерата, сега наречен „Влез Хувер“, бил откриен во септември 2003 година од Алан Канон и Џејмс Велс.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.thegreatsymmetry.com/cave-exploration/|title=The Great Symmetry: Cave Exploration|last=James Wells}}</ref> Зголемените откритија од тогаш го поместиле вкупниот број на повеќе од 640 км.<ref name="NPSintro"/> Сигурно е дека уште многу километри од пештерските премини чекаат откривање во регионот. Откривањето нови природни влезови е редок настан: примарниот начин на откривање вклучува потрага по странични пасажи идентификувани за време на рутинско систематско истражување на пештерските пасажи влезени од познати влезови. ==== Поврзани и блиски пештери ==== Најмалку два други масивни пештерски системи лежат на кратко растојание од Мамутската Пештера: пештерскиот систем Фишер Риџ и Пештерскиот систем Мартин Риџ. Пештерскиот систем Фишер Риџ бил откриен во јануари 1981 година од група пештери во Мичиген, поврзани со Урбан грот во Детроит од Националното спелеолошко друштво.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=uzgoDwAAQBAJ|title=Mammoth Cave: A Human and Natural History|date=2017|publisher=Springer|isbn=9783319537184|editor-last=Hobbs III|editor-first=Horton H.|pages=4|access-date=24 July 2018|editor-last2=Olson|editor-first2=Rickard A.|editor-last3=Winkler|editor-first3=Elizabeth G.|editor-last4=Culver|editor-first4=David C.}}</ref> Досега, пештерскиот систем Фишер Риџ е мапиран на 201 км.<ref name="NSS_LONG"/> Во 1976 година, Рик Шварц открил голема пештера јужно од границата на паркот Мамутската пештера. Оваа пештера станала позната како Мартин Риџ Пештерски Систем во 1996 година, бидејќи ново истражување ги поврза трите пештери во близина на Пештерата Вигпистл (оригиналниот влез на Шварц), Пештерата Мартин Риџ и Пештерата pек Пот. Почнувајќи од 2018 година, Мартин Риџ Пештерниот систем бил мапиран во должина од 55 км, а истражувањето продолжило.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.caverbob.com/usalong.htm|title=USA Longest Caves|last=Gulden|first=Bob|date=July 11, 2011|accessdate=24 July 2018|archive-date=2010-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20100405120738/http://www.caverbob.com/usalong.htm|url-status=dead}}</ref> == Клима == Според системот на [[Кепенова класификација на климата|Кепеновата класификација на климата]], Националниот парк Мамутска пештера има [[влажна суптропска клима]] (''Cfa''). Според [[Министерство за земјоделство на САД|Министерството за земјоделство]] на [[САД]], зоната на цврстина на растенијата во Центарот за посетители на Националниот парк Мамутска пештера на кота од 220 м е 6b со просечна годишна екстремна минимална температура од -19,6&nbsp;°C.<ref name="USDA">{{Наведена мрежна страница|url=https://planthardiness.ars.usda.gov/PHZMWeb/InteractiveMap.aspx|title=USDA Interactive Plant Hardiness Map|publisher=[[United States Department of Agriculture]]|accessdate=2019-07-15|archive-date=2019-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190704214427/https://planthardiness.ars.usda.gov/phzmweb/interactivemap.aspx|url-status=dead}}</ref>{{Weather box|width=auto|Dec precipitation inch=4.78|May humidity=68.3|Apr humidity=59.4|Mar humidity=61.1|Feb humidity=68.1|Jan humidity=72.9|humidity colour=green|year precipitation inch=50.92|Nov precipitation inch=4.23|Jul humidity=73.3|Oct precipitation inch=3.46|Sep precipitation inch=3.87|Aug precipitation inch=3.86|Jul precipitation inch=4.49|Jun precipitation inch=4.23|May precipitation inch=5.67|Apr precipitation inch=4.20|Mar precipitation inch=4.59|Jun humidity=71.7|Aug humidity=71.0|Jan precipitation inch=3.52|Jun dew point F=63.5|year dew point F=46.7|Dec dew point F=30.0|Nov dew point F=38.1|Oct dew point F=47.4|Sep dew point F=58.8|Aug dew point F=65.9|Jul dew point F=67.8|May dew point F=54.7|Sep humidity=69.7|Apr dew point F=43.0|Mar dew point F=34.2|Feb dew point F=29.0|Jan dew point F=26.8|year humidity=68.8|Dec humidity=73.2|Nov humidity=68.7|Oct humidity=67.5|Feb precipitation inch=4.02|precipitation colour=green|single line=Y|Sep high F=81.4|Mar mean F=46.9|Feb mean F=38.6|Jan mean F=34.6|year high F=68.2|Dec high F=47.2|Nov high F=58.9|Oct high F=70.6|Aug high F=87.5|May mean F=65.4|Jul high F=88.1|Jun high F=84.5|May high F=77.4|Apr high F=69.7|Mar high F=58.7|Feb high F=49.0|Jan high F=44.1|location=Центар за посетители во Националниот парк Мамутска пештера. Надморска висина: 303 м|Apr mean F=57.0|Jun mean F=73.2|year low F=45.6|Apr low F=44.2|Dec low F=28.4|Nov low F=36.9|Oct low F=45.5|Sep low F=56.8|Aug low F=64.4|Jul low F=65.9|Jun low F=61.8|May low F=53.4|Mar low F=35.1|Jul mean F=77.0|Feb low F=28.2|Jan low F=25.2|year mean F=56.9|Dec mean F=37.8|Nov mean F=47.9|Oct mean F=58.1|Sep mean F=69.1|Aug mean F=76.0|source 1=PRISM Climate Group<ref name=prism>{{cite web|url=http://prism.oregonstate.edu/explorer/|title=PRISM Climate Group, Oregon State University|website=www.prism.oregonstate.edu|access-date=July 15, 2019}}</ref>}} == Биологија и екосистем == Следните видови лилјаци се населуваат во пештерите: лилјак од Индијана (''Myotis sodalis''), сив лилјак (''Myotis grisescens''), мала кафеава палка (''Myotis lucifugus''), голема кафеава палка (''Eptesicus fuscus'') и источен пипистрелски лилјак ''(Pipistrellus subflavus''). Сите заедно, овие и поретки видови лилјаци, како што е источната малонога лилјак, има проценето население од 9-12 милиони само во Историскиот оддел. Додека овие видови сè уште постојат во Мамутската Пештера, нивниот број сега е во најдобар случај не повеќе од неколку илјади. Еколошката обнова на овој дел од Мамутската Пештера и олеснувањето на враќањето на лилјаците е постојан напор. Не сите видови лилјаци тука живеат во пештерата. Црвената палка (''Lasiurus borealis'') е жител на шума, која се наоѓа под земја ретко. Другите животни кои се населуваат во пештерите вклучуваат: два рода штурци (''Hadenoecus subterraneus'') и (''Ceuthophilus stygius'') (''Ceuthophilus latens''), пештерен саламандер (''Eurycea lucifuga''), два рода пештерска риба без очи (''Typhlichthys subterraneus'') и (''Amblyopsis spelaea''), пештерски рак (''Orconectes pellucidus'') и пештера ракчиња (''Palaemonias ganteri''). Покрај тоа, некои површински животни можат да се засолнат во влезовите на пештерите, но генерално не се впуштаат во длабоките делови на пештерскиот систем. Делот од Зелената река што тече низ паркот е легално назначен како „Дива река Кентаки“ од страна на Генералното собрание на Кентаки, преку програмата за диви реки на Канцеларијата на зачувувањата на природата Кентаки. Според потенцијалните типови на природна вегетација на САД, Националниот парк Мамутска Пештера има потенцијален вид вегетација од [[даб]]/Хикорија (''100'') со потенцијална вегетативна форма со умерено дрво и умерено дрво (''25'').<ref name="Conservation Biology Institute">{{Наведена мрежна страница|url=https://databasin.org/datasets/1c7a301c8e6843f2b4fe63fdb3a9fe39|title=U.S. Potential Natural Vegetation, Original Kuchler Types, v2.0 (Spatially Adjusted to Correct Geometric Distortions)|publisher=[[Data Basin]]|accessdate=2019-07-15}}</ref> Вообичаени фосили на пештерата вклучуваат криноиди, бластоиди и [[Полжави|гастроподи]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nps.gov/maca/learn/nature/fossils.htm|title=Fossils - Mammoth Cave National Park (U.S. National Park Service)|publisher=MACA|language=en|accessdate=2 February 2020}}</ref> Варовникот од Мисисипи донел фосили на повеќе од десетина видови ајкули. Во 2020 година, научниците известиле за откривање на дел од ''Saivodus striatus'', вид споредлив по големина со модерна голема бела ајкула.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.cnn.com/travel/article/mammoth-cave-sharks-scn-trnd/index.html|title=Scientists have found a 330-million-year-old shark's head fossilized in a Kentucky cave|last=Williams|first=David|work=CNN|access-date=2 February 2020|language=en}}</ref> == Име == Името на пештерата се однесува на големата ширина и должина на пасажите што се поврзуваат со Ротонда веднаш внатре во влезот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www1.newark.ohio-state.edu/Professional/OSU/Faculty/jstjohn/Kentucky%20Geology/Mammoth-Cave.htm|title=Mammoth Cave|archive-url=https://web.archive.org/web/20120607235239/http://www1.newark.ohio-state.edu/Professional/OSU/Faculty/jstjohn/Kentucky%20Geology/Mammoth-Cave.htm|archive-date=2012-06-07}}</ref> Името било користено долго пред пошироко истражениот и мапиран обемниот систем на пештери, за да се открие должината на мамутските патишта. Никогаш не се пронајдени фосили на волнениот мамут во Мамутската Пештера, а името на пештерата нема никаква врска со овој изумрен цицач. == Културни референци == * Значителен дел од творештвото на американскиот поет Доналд Финкел произлегува од неговите искуства кои пештерале во Националниот парк Мамутска Пештера. Примерите вклучуваат „Одговор назад“ од 1968 година и книгата долга „ ''Одење под“'', објавена во 1978 година.<ref>Fox, Margalit (November 20, 2008).</ref> * Изгледот за една од најраните компјутерски игри, ''Колосалната пештерска авантура на'' Вил Кроутер од 1976 година, се базираше делумно на системот Мамот пештера.<ref name="Montfort85-87">{{Harvnb|Montfort|2005}}</ref> * Видео играта ''Кентаки рута нула'' има самостојна експанзија, поставена меѓу нејзините Дела III и IV, наречена ''Тука и таму заедно со ехото'', што е измислен број на телефонска линија што обезбедува информации за реката Ехо за „лебдат“ и „аџии“. Самиот трет чин на играта, исто така, делумно се одвива во рамките на системот на Мамутската Пештера, и се повикува на ''Колосалната пештерска авантура''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://kentuckyroutezero.com/here-and-there-along-the-echo/|title=Here and There Along the Echo|work=Kentucky Route Zero|publisher=Cardboard Computer}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://gameological.com/2013/01/jake-elliott-writer-and-designer-of-kentucky-route-zero/|title=Jake Elliott, writer and designer of Kentucky Route Zero|work=The Gameological Society|publisher=A. V. Club|accessdate=2021-04-23|archive-date=2019-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20190915215327/http://gameological.com/2013/01/jake-elliott-writer-and-designer-of-kentucky-route-zero/|url-status=dead}}</ref> * Расказот „Beверот во пештерата “ на ХП Ловкрафт од 1918 година е сместен во „Мамутска Пештера“.<ref>[http://www.hplovecraft.com/writings/texts/fiction/bc.aspx "The Beast in the Cave"]. ''hplovecraft.com''.</ref> * Американската рок-група Водена од Војсис се повика на пештерата во песната „Мамутска Пештера“ од 1990 година од нивниот албум ''Same Place the Fly Got Smashed''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://gbvdb.com/album.asp?albumid=970|title=Same Place The Fly Got Smashed at the Guided By Voices Database|work=gbvdb.com}}</ref> * „Пештерата Кентаки мамут“ се користи како метафора за [[Кашалот|стомакот на сперматозоидите]] во поглавје 75 од ''романот на Моман-Дик'' [[Херман Мелвил|на Херман Мелвил]] од 1851 година.<ref>{{Наведена книга|title=Moby Dick or The Whale|last=Melville|first=Herman|publisher=Chancellor Press|year=1985|isbn=1851520112|location=London, Great Britain|page=340}}</ref> * Писателката фантастика Лили Деверо Блејк пишувајќи за ''списанието Кникербокер'' во 1858 година раскажала измислена приказна за една жена, Мелиса, која го убила својот учител кој не ѝ ја возвратил љубовта, напуштајќи го во пештерата без ламба. Според приказната, Мелиса се враќа во пештерата петнаесет години подоцна за да стави крај на својата мизерија. Истражувач Џо Никел пишување за ''Скептични Inquirer'' списание објаснува дека ова му дава "лековерен веруваат во духови... потврда на нивните суеверни верувања" кои раскажуваат на слухот Мелиса плач и повик за неа убиени учител. Никел наведува дека вообичаено е да се слушаат звуци во пештерите кои „мозокот ги толкува (како зборови и плачење)... се нарекува [[пареидолија]]“. Мелиса е чиста фантастика, но авторката Блејк ја посетила Мамутската Пештера со нејзиниот сопруг Френк Умстед, „патувајќи со воз, пароброд и тренер“.<ref name="Nickell 2017">{{Наведено списание|last=Nickell|first=Joe|author-link=Joe Nickell|date=2017|title=Murder by Darkness: Does Mammoth Cave's Specter Harbor a Secret?|journal=Skeptical Inquirer|publisher=Committee for Skeptical Inquirer|volume=41|issue=4|pages=12–13}}</ref> == Надзорници на паркот == {{colbegin}} * Роберт П.Холанд; 2 септември 1936 - 21 јуни 1938 ; ВД * Р. Тејлор Хоскинс; 22 јуни 1938 - 30 јуни 1941 ; ВД * Р. Тејлор Хоскинс; 1 јули 1941 - 31 март 1951 * Томас Ц. Милер; 1 април 1951 - 30 јуни 1954 * Пери Е. Браун; 1 јули 1954 - 14 септември 1963 * Пол МекГ. Милер; 15 септември 1963 - 30 декември 1965 * A.он Аубухон; 2 јануари 1966 година - 7 септември 1968 * Роберт Х. Бендт; 8 септември 1968 година - 23 јануари 1971; * Josephозеф Кулеса; 21 февруари 1971 - 31 мај 1976 * Алберт А. Хокинс; 4 јули 1976 - 11 август 1979 * Роберт Л. Декинс; 12 август 1979 - 1 септември 1984 * Ричард Н. Стрејнџ; 2 септември 1984 - 8 декември 1984; ВД * Франклин Д.Прајдемор; 9 декември 1984 - 2 јануари 1988 * Дејвид А. Михалиќ; 3 јануари 1988 - јули 1994 <ref>[http://www.nps.gov/yose/news/1999/supt1007.htm Mihalic Named Superintendent of Yosemite National Park]</ref> * Роналд Р. Свицер; март 1995 - јануари 2005 * Брус Пауел; јануари 2005 - јануари 2006 ; ВД * Патрик Рид; јануари 2006 - 2012 година <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.glasgowdailytimes.com/siteSearch/apstorysection/local_story_053113651.html |title=Glasgow (KY) Times: Park super enjoying scenery change |accessdate=2021-04-23 |archive-date=2006-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060711200601/http://www.glasgowdailytimes.com/siteSearch/apstorysection/local_story_053113651.html |url-status=dead }}</ref> * Сара Крегхед; ноември 2012 - јули 2017 <ref>http://www.nps.gov/maca/parknews/craigheadisnewmacasupt.htm</ref><ref name="nps.gov">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.nps.gov/maca/learn/news/craighead-trimble.htm |title=архивски примерок |accessdate=2021-04-23 |archive-date=2019-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190611034734/https://www.nps.gov/maca/learn/news/craighead-trimble.htm |url-status=dead }}</ref> * Баркли Тримбл; јули 2017 година - сегашност<ref name="nps.gov"/> {{colend}} Списокот е нецелосен.<ref name="cr.nps.gov">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cr.nps.gov/history/online_books/tolson/histlist7m.htm |title=National Park Service: Historic Listings of NPS Officials |accessdate=2021-04-23 |archive-date=2006-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060522153039/http://www.cr.nps.gov/history/online_books/tolson/histlist7m.htm |url-status=dead }}</ref><ref>Bridwell 1952 (inside back cover)</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == === Општи извори === * Bridwell, Margaret M. (Bridwell 1952) ''The Story of Mammoth Cave National Park Kentucky: A Brief History'' 11th Edition 1971. (First edition copyright 1952.) No ISBN. * Hoskins, R. Taylor [https://web.archive.org/web/20061107164817/http://www.cr.nps.gov/history/online_books/regional_review/vol7-1-2j.htm Faithful Visitor] First Park Superintendent R. Taylor Hoskins describes the yearly visits of "Pete" a tame [[:en:Summer tanager|summer tanager]] (''Piranga rubra''). In ''The Regional Review'', Vol VII, 1 and 2 (July–August 1941) * Hovey, Horace Carter (Hovey 1880) ''One Hundred Miles in Mammoth Cave in 1880: an early exploration of America's most famous cavern''. with introductory note by William R. Jones. Golden, Colorado: Outbooks. (Copyright 1982) {{ISBN|0-89646-054-1}} * Hovey, Horace Carter ''Hovey's Handbook of The Mammoth Cave of Kentucky: A Practical Guide to the Regulation Routes''. (John P. Morton & Company, Louisville, Kentucky, 1909). [http://www.gutenberg.org/ebooks/49130 Full text transcription]. * {{cite book|title=Twisty Little Passages: An Approach To Interactive Fiction|url=https://archive.org/details/twistylittlepass0000mont|last=Montfort|first=Nick|publisher=Cambridge: The MIT Press|year=2005|isbn=0-262-13436-5}} * Watson, Richard A., ed. (Watson 1981) ''The Cave Research Foundation: Origins and the First Twelve Years 1957–1968'' Mammoth Cave, Kentucky: Cave Research Foundation. === Серија Брукер === Роџер В.Бракер е соавтор на четири книги за белетристика и автор е на еден историски роман за историјата и истражувањето на системот за пештери Мамут. Тие се претставени овде не по редоследот на објавување, туку според редоследот по кој се одвивале настаните од главните наративи на книгите: * Brucker, Roger W. (2009) ''Grand, Gloomy, and Peculiar: Stephen Bishop at Mammoth Cave.'' Cave Books. {{ISBN|978-0-939748-72-3}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-939748-72-3|978-0-939748-72-3]] (hbk) {{ISBN|978-0-939748-71-6}} (pbk). Based on the true story of Stephen Bishop, the slave who gained fame as a guide and explorer at Mammoth Cave from 1838 until his death in 1857, this historical novel is written from the perspective of Bishop's wife, Charlotte. Although it is a novel, Brucker has claimed the book does not alter any known historical facts. * Brucker, Roger W. and Murray, Robert K. (Brucker and Murray 1983) ''Trapped: The Story of Floyd Collins.'' University of Kentucky Press. Told by a scholar of early 20th century journalism and a veteran of the modern period of Mammoth Cave exploration, this book details the events of the entrapment and attempted rescue of Floyd Collins, who was trapped in a cave near Mammoth Cave in January 1925. * Lawrence, Jr, Joe and Brucker, Roger W. (Lawrence and Brucker 1955) ''The Caves Beyond: The story of the Floyd Collins' Crystal Cave Expedition'' New York: Funk and Wagnalls. Reprinted, with new introduction, by Zephyrus Press {{ISBN|0-914264-18-4}} (pbk.) Details the story of the 1954 week-long C3 expedition from the separate points of view of the leader and an ordinary participant in the expedition, who went on to become one of the leaders of the then-nascent modern period of exploration. * Brucker, Roger W. and Watson, Richard A. "Red" (Brucker and Watson 1976) ''The Longest Cave.'' New York : Knopf (reprinted 1987, with afterword: Carbondale, Illinois: Southern Illinois University Press) {{ISBN|0-8093-1322-7}} (pbk.) A comprehensive story of the exploration of Mammoth Cave told by two of the founders of the Cave Research Foundation. An invaluable appendix, "Historical Beginnings", outlines the story of the cave from prehistory to the mid-1950s, where the main narrative begins. The formation of the Cave Research Foundation is described from an insider perspective. A highly personal telling, this work is sometimes jokingly or with irony referred to by cavers as ''Roger and Red Go Caving'', though its revered status in the literature and the reputations of the authors are hardly in doubt. The 1989 reprint includes an Afterword by the authors referring to the 1983 Roppel–Mammoth connection and other subsequent events. * Borden, James D. and Brucker, Roger W. (Borden and Brucker 2000) ''Beyond Mammoth Cave: A Tale of Obsession in the World's Longest Cave.'' Carbondale and Edwardsville, Illinois: Southern Illinois University Press. {{ISBN|0-8093-2346-X}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-8093-2346-X|0-8093-2346-X]]. Taking up where ''The Longest Cave'' leaves off, carries the story of Mammoth Cave Exploration from September 10, 1972 to September 10, 1983, when a connection was surveyed between Roppel Cave and the southern reaches of Mammoth Cave. Details the origins of the Central Kentucky Karst Coalition (CKKC). === Археологија === * Meloy, Harold (Meloy 1968) ''Mummies of Mammoth Cave: An account of the Indian mummies discovered in Short Cave, Salts Cave, and Mammoth Cave, Kentucky'' Shelbyville, Indiana: Micron Publishing Co., 1990 (Original copyright 1968, 1977). * Watson, Patty Jo (ed.) (Watson 1974) ''Archaeology of the Mammoth Cave Area.'' Reprinted 1997 by St. Louis: Cave Books {{ISBN|0-939748-41-X}}. 31 chapters by the foremost worker in the field of Mammoth Cave archaeology and several of her colleagues. The reprinted edition includes a brief new introduction and a brief updated bibliography. Carstens, Kenneth C (1980) Archaeological Investigations in the Central Kentucky Karst, 2 vols., Doctoral dissertation, Dep't of Anthropology, Washington University, St.Louis. Carstens, Kenneth C (1973) Archaeological Reconnaissance in Mammoth Cave National Park. Master's thesis, Department of Anthropology, Washington University, St. Louis. === Геологија === * Brown, Richmond F. (Brown 1966). ''Hydrology of the Cavernous Limestones of the Mammoth Cave Area, Kentucky'' [Geological Survey Water-Supply Paper 1837]. Washington, D.C.: United States Government Printing Office. * Livesay, Ann, and McGrain, Preston (revised) (Livesay and McGrain 1962). ''Geology of the Mammoth Cave National Park Area''. Kentucky Geological Survey, Series X, 1962. Special Publication 7, College of Arts and Sciences, University of Kentucky. Lexington, Kentucky: University of Kentucky. * Palmer, Arthur N. (Palmer 1981) ''A Geological Guide to Mammoth Cave National Park''. Teaneck, New Jersey: Zephyrus Press. {{ISBN|0-914264-28-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-914264-28-1|0-914264-28-1]]. 196 pp. From the "blurb" on the back cover: "How did Mammoth Cave form? How old is it? Why does it look the way it does? What do the rocks tell us? These and many other questions are answered in this book about America's most popular cave." Written for the lay reader, but with much technical information of interest to those with greater scientific literacy, by a retired professor of geology at SUNY Oneonta. * White, William B. and Elizabeth L., eds. (White and White 1989) ''Karst Hydrology: Concepts from the Mammoth Cave Area''. New York: Van Nostrand Rheinhold. {{ISBN|0-442-22675-6}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-442-22675-6|0-442-22675-6]]. == Надворешни врски == * [https://www.nps.gov/maca/index.htm Веб-страница на Националниот парк Мамутска Пештера] * [http://www.mcnpa.org/index.php Веб-страница на Здружението на национален парк Мамутска Пештера] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210423120940/http://www.mcnpa.org/index.php |date=2021-04-23 }} * [https://web.archive.org/web/20060925200202/http://www.caves.org/io/mcrg/ Официјална страница на кампот за реставрација на системот на Мамутската Пештера] * [http://www.nps.gov/history/NR/twhp/wwwlps/lessons/35mammoth/35mammoth.htm ''Мамутска Пештера: Нејзини истражувачи, рудари, археолози и посетители'', план за лекција на службата на националниот парк со историски места (TwHP)] * [https://web.archive.org/web/20110110135356/http://southernspaces.org/2010/trying-dark-mammoth-cave-and-racial-imagination-1839-1869 Питер Вест, „Пробување на мракот: Мамурската Пештера и расна имагинација, 1839–1869“, ''Јужни простори'', 9 февруари 2010 година] {{Национални паркови во САД}} [[Категорија:Светско наследство во САД]] [[Категорија:Биосферни резервати во САД]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:МСЗП-Категорија II]] [[Категорија:Национални паркови во САД|Мамутска Пештера]] ni9pldti8fkmv2wcpbm4kf62gaelg8v Марионета 0 1081724 5599638 4671854 2026-07-24T08:56:22Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599638 wikitext text/x-wiki {{викификација}} [[Податотека:Ayumaré.jpg|300px|мини|Кукла од калабаш во вид на марионета]] '''Марионети''' се [[кукла|кукли]] контролирани човек, од горе, со помош на конци или жици. Кукловод со кој се контролира марионета е наречен манипулатор. Марионети се движат со кукловодот скриени со сцената или откриени пред публика, со користење на вертикална или хоризонтална контрола се изведуваат различни форми на театарски или забавни сцени. А застапени се и во филмовите и на телевизија. ==Историјат== ===Појава на марионетата во куклениот театар=== Куклен театар е древна форма за изведба на претстави. Според некои историчари се смета дека марионетите датираат од времето со појавата на првите глумци. Има и податоци кои укажуваат на тоа дека првите претстави биле изведувани од кукли,некој вид на примитивни марионети. Постојат докази дека тие биле користени во Египет уште од 2000 година п.н.е. Марионетката во куклениот театар се користела за приказ на ритуали и церемонии. Со користење на жици била управувана фигура од дрво, со кои биле изведувани манипулирање за да се прикаже месење леб и др. Куклите биле направени од глина и слонова коска, според доказите на најдените кукли на египетските горбишта. Од Стара Грција оставиле неколку физички примери на куклите, во нивната литература тие сугерираат дека куклен театар имал одредена важност, од каде што и доаѓа зборот кукли ''neurospasta'', што значи „стринг-влечења“. Најстар записи за куклен театар може да се најдат во делата на Ксенофонт кој датира од околу 422 п.н.е. „Илијада“ и „Одисеја“, биле претставени со куклен театар. Херодот запишал дека за време на празниците во чест на Озирис, свештениците движеле статуи во облик на жени која се движела со придвижување на жици. Во Стара Грција и Рим глината и слонова коска биле главни материјали за изработка на кукли. Првите кукли датира од околу 500 година п.н.е. се пронајдени во гробниците на децата. Со овие кукли може да се артикулираат рацете и нозете, а некои од нив имаа железна прачка кои се протега од врвот на нивните глави. Оваа прачка била искористена за да се манипулира со кукла од горе, токму онака како што се прави и денес во Сицилијанскиот куклен театар. Неколку од овие кукли имале конци на местото на прачки каде што се спојувале. ===Средниот век и ренесансата=== Терминот „марионета“ првпат бил поврзан со низа кукли во 16 век во Европа. Потеклото на зборот се смета дека може да биде сведено со [[Дева Марија]], која често била главиот карактер на куклени претстави во текот на 1500 година. Италија се смета за почетокот и домот на марионетка, благодарение на влијанието на Римската куклен театар. А тоа се однесува на Ксенофонт и Плутарх. Христијанската црква ги користела марионети за потикнување на моралот со прикажување на игри. Се верува дека поимот марионета се појавува околу 1600 година. Комедијата sneaked била изведувана во куклен театар со марионети. Но како што одминувало времето така и цркавата ги повлекува конците и го забранува театарот со марионети. ===Сицилијанската марионета=== Страните од запрежните коли биле украсени и констуирани во вид на сцени исто така имале и насликано цртежи. Цртежите биле насликани од Француските романтични песни, како на пример „Песната на Роланд“. Овие исти приказни и форми се донесени во традиционалните куклени театри кои се рачно изработени од дрво. Марионети во оваа уметност се нарекува Opira di pupi (Операта на кукли). Операта со кукли е традиција на сицилијанската cantastorî (пее приказни) се вкоренети во Прованса трубадурската традиција во Сицилија, за време на владеењето на Фредерик III, светиот римски цар, во првата половина на 13 век. Палермо, Сицилија е одлично место за да се види оваа уметност со марионетките на изведба во куклен театар. ===Марионетски опери=== Во осумнаесеттиот век, опери биле специјално компонирани за марионети. Моцарт како дете гледал претстави со марионети, па тоа оставило впечаток на него што резултирало со компонирање опери за марионети. Исто така и Глук, Хајдн, де Фала и Респини составиле опери за марионети. Денес во Салцбург во Австрија, марионетскиот театар продолжува како традиција на презентирање на опери со марионети. ===Марионетата во модерното време=== Марионети понекогаш се нарекуваат „кукли“, но терминот „марионети“ е попрецизен, кога се работи за изведба на другите форми на куклен театар, во споредба со кукли од чадор ракавица, шипки, театар со сенки и др. Во Велика Британија на почетокот од 20 век, Х. Whanslaw и Валдо Ланкастер, се соосновачите на британскиот куклен театар и модел еснаф. Тие ја продолжиле работата на покојниот Ерик Брамал. Марионетите продолжуваат да се развиваат со Крис Самервил, кој изработил само наменски театар во Велика Британија тоа е куктурниот театар Алеркин (изградена 1958) во Rhos на Море, Северен Велс. Крис Самервил, изработил самонаменски куклен театар за марионети во Арлекин (изградена 1958) во Rhos на Море, Северен Велс. Други театри, кои повремено се претстават со марионети се Little Angel куклен театар, основан од Џон и Линди Рајт во Ислингтон, Лондон и Норвич куклен театар основан од Реј & Џоан да Силва. Единствениот куклен татар во Велика Британија кој продолжува да користи марионети со долги конци низ годините е Куклениот театар Barge, основан од Грен и Џулиет Мидлтон во Mалата Венеција, Лондон. Шкотските маски и куклениот театар делувале како катализатор помеѓу агенциите и истражувачките центри за интерес за развојот на маските и куклениот театар. Во [[Салцбург]], куклениот театар бил основан во 1913 од професорот Anton Aicher. Aicher бил под влијание на грофот Франц Почи кој го основа Минхенскиот марионетски театар во Германија во 1855. Денес во Салцбург марионетски театар е под раководство на уметничкиот директор на внуката на Anton Aicher, Gretel Aicher. Салцбурскиот марионетски театар изведува во главно опери како Die Fledermaus и The Magic Flute и мал број на балети како оревокршачката. Марионетскиот театар во Schoenbrunn Palace во Виена, е марионетскиот театар со долга историја. Важна организација има националниот театар во Прага кој во својот репертоар има марионетска претстава од Моцарт познатата Don Giovanni. Продукцијата има периодични костуми и прекрасно дизајнирани од осумнаесеттиот век. Во Австралија има традиција околу марионетите и куклите. Peter Scriven, основач на маринетскиот театар во Австралија и Richard Bradshaw OAM се двајца од попознатите куклари.Во франција, повеќето марионети се Guignol( рачна марионета создадена во Лион во 1808), во Picardie (франција), Lafleur е марионета од Amiens. Cabotans d'Amiensсе рачно обработени, користејки дрво, со централна прачка и жици за раце и нозе. ===Марионетите во филмот и телевизијата=== Со зголемувањето на популарноста на телевизијата и филмот, порасна и популарноста на марионетите особено во програмите за децата. Приказната за пинокио и неговата адаптација од дизни е изведена со марионети во 1940. А во 1950 година во Велика Британија, почна марионетска претстава за деца Andy Pandy која има долг рок на BBC. Во 2004 година се појавува филм во целосна должина од наградената марионета “фантазијата String”, со режија од Dane Anders Rønnow Klarlund. Куклите се користени и во анимираните филмови. Чешки аниматори, Jiří Trnka. Pixar исто така користи куклен софтвер неречен Marionette за да ги направи анимациите. ==Видови на марионети:== ===Сицилијански марионети=== Сицилијанските марионети се помеѓу наједноставните кукли за работење. Тие обично се изработени од дрво и имаат прачка која се протега низ телото до главата. На оваа прачка се поврзани конците на рацете и нозете со кои се контролира куклата. ===Чешки марионети=== Чешките марионети со прачка се слични на сицилијанските,но нивната изработка е многу покомплицирана бидејќи се изработуваат рачно и се внесуваат резби. Марионети имаат централна прачка исто како сицилијанските марионети, која ги поврзува со жица рацете и нозете. А новитет кај овој вид марионети е движењето на устата и ушите. Чесите имаат марионети коишто немаат ценратлна шипка или жици со коишто се контролира главата, рамената и грбот(задниот дел).Овие се едни од најтешките марионети за манипулација поради отсуството на централната шипка. Miroslav Trejntnar е така нарачен господар на кукловод и учител на традиционалните вештини за чешките марионети. ===Бурмански марионети=== Бурмански марионети можат да ги користат сите конци и се популарна уметност во Мјанмар. Марионетите се наречени Yoke и (минијатурни) се употребуваат скоро секогаш во опери. Бурманскита марионетна група мора да има 27 карактери вклучувајќи крал, животни како што се, коњ, слон, тигар, мајмун и папагал, традиционалнион бурмански оркестар обично ја дава музиката. Бурманските марионети се многу коплицирани и подвижни и вклучуваат работа со 18 конци за машки карактери и 19 конци за женски карактери. ==Делови на марионета:== Марионети се музички кукли насликани луѓе, животни и фантазија од суштества кои биле користени низ вековите во театарот, за прикажување на образовни и верски приказни. Еве еден поглед на сите подвижни делови кои ја доведуваат во животот марионетата. основни делови на марионетата Кукла фигура Кукловод или бар крст за контрола на конците Жици врзани со кукловодот и на различни делови на куклата. Дизајнмеот на фигурата на куклата е условен од три чеори според кои треба да се придржува. Уметничка или театрска функција на куклата. Движење на куклата или трик дизајн. Механички дизајн на куклените компоненти. ===Глава=== Главите на марионети се направени од дрво, порцелан, платно, хартија, пластика и др. Нивните обици на лицата се имитација на облици на човечки лица. А нивната коса е направен од предиво, памук, хартија и др. Устите обично се насликани во фиксен израз иако софистицирани марионети може да има подвижна вилица. ===Раце и нозе=== Екстремитетите на марионета се изработени од дрво, порцелан или тврда пластика и се направени жлебови на зглобовите и глуждовите за контрола на нивното движење. Жиците кои ги поврзуваат екстремитетите одат преку дланката и на врвот на стапалото и жицата излегува и се поврзува со кукловодот. ===Тело=== Телото на марионетата е меко и флексибилно. Изработено е од пластика, гума или дрвени спојници кои сочинуваат скелетна рамка. Облеката е изработена од памук, волнена, партали изработени како минијатурни блузи и др. Големината на марионетската фигура се движи од 45 до 70 см. ===Жици=== Жиците кои ги контролираат движењата на марионета е потребано да бидат цврсти доволно за да го придвижат телото на куклата. Но не и дебели што тие јасно би се гледале и би ја уништиле манипулацијата. Тие можат да бидат и во боја. Жиците се прикачени на главата, рацете, колената, зглобовите и стапалата. Но имаме и жици кои ги придвижуваат оците, устата, ушите и др. ====Функција на жиците==== Жиците за марионетата може да се класифицираат во три категории: #'''''Жици за поддршка-референца''''' држат најголем дел од тежината на куклата и обично се држат стационирани во текот на изведбата. Со овие жици се држи телото исправено. #'''''Жици за автоматика'''''се задолжени за движењето на рацете и основните рефлeкси на телото. #'''''Жици за посебен ефект'''''се користат за движење на очите ушите или устата. Користењето на бројот на жиците за манипулација е различен во зависност од саканиот перформанс на фигурата. Европската марионета поседува вообичаено од 8 до 12 жици. Кинеската марионета од 16 до 24 а некои и до 50 жици. ===Баркрст или кукловод=== Жиците за дрвото се прицврстени со спајалици или шавови, на две парчиња лесно дрво кое е споено во вид на крст. За дополнителни манипулации со марионетата постои и помошен дел кој се наоѓа на горниот дел од крстот и служи за контролирање на нозете на марионетата. ===Носии=== Марионетските носии се изработени од памук, крзно, волна и др. Боите и стиловите на носиите имаат цел да ја отсликаат социјалната и економската ситуација на секој од ликовите во приказната. [[Категорија:Кукларство]] tdmibdecp54znuuc8p9ya73oddyhwox Биланс на плаќања 0 1083413 5599460 4999216 2026-07-23T20:16:19Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599460 wikitext text/x-wiki [[File:Country foreign exchange reserves minus external debt.png|upright=1.4|thumb|Девизни резерви на земјите минус надворешен долг (2011)]] '''Биланс на плаќањата''', познат уште како '''биланс на меѓународните плаќања''' или '''платен биланс''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''balance of payments'') претставува статистички извештај кој систематски ги прикажува сите [[економски трансакции]] на националната [[економија]] со останатиот дел од светот, за определен временски период, вообичаено за една година. За првпат, овај израз го употребил британскиот економист [[Џејмс Стујарт]] во [[1767]] год. Во својата правилна форма, тој започнал да се среќава во [[Англија]] кон средината на [[XIX век]]. Платниот биланс мора да го задоволи следново едноставно правило: трансакците кои значат одлив на [[пари]], се бележат како дефицитни (-) ставки, а трансакците кои значат прилив на пари се сметаат за суфицитни (+) ставки. Тој се смета за најважен [[макробиланс]] кои го покажува степенот на развој на националната економија и надворешната позиција на националната [[економија]] од аспект на задолженоста и вклученоста во меѓународната размена на [[стоки]] и [[капитал]]. Платниот биланс се состои од три елементи: ''тековна сметка'', ''финансиска и капитална сметка'' како и ''грешки и пропусти''. == Тековна сметка == [[Тековна сметка|Тековната сметка]] ги претставува тековните трансакции помеѓу резиденти и нерезиденти чија цел не е трансфер на [[капитал]]. На пример, доколку еден Французин увезе американски фармерки, трансакцијата влегува во сметките за платниот биланс на [[САД]] како [[кредит]] на тековнaта сметка.<ref>Кругман Р. Пол, Обстфелд Морис, ''Меѓународна економија – Теорија и политика'', Табернакул, Скопје, 2009, 315.</ref> Тековната сметка се состои од четири дела:<ref>J. Ashok Robin, ''International Corporate Finance''. New York: McGraw-Hill/Irwin, 2011, 348.</ref> #''Стоки'': [[увоз]] и [[извоз]] #''Услуги'': [[Туризам]], транспорт и останати услуги (телекомуникациони, инвестициони работи, деловни услуги) #''Доход'': Надомест за вработени, [[доход]] од инвестиции (исплати на [[дивидендa|дивиденди]], [[каматa|камати]]) #''Тековни трансфери'': официјални и приватни. Важноста на тековната сметка може да се воочи од нејзината декомпозиција претставена во следниов облик: ::''CA = Y – (C + I + G) = Y – A'', каде што ''A = C + I + G'' и се нарекува апсорпција или вкупна домашна [[потрошувачка]] на стоки и услуги. Тековната сметка сигнализира дали една земја е нето-должник или нето-кредитор. Кога една земја заработува повеќе отколку што троши ''(CA = Y – A > 0)'', таа е нето-кредитор во однос на остатокот од светот. Обратно, земјата која има дефицит на тековната сметка троши повеќе отколку што заработува ''(CA < 0 и A > Y)'', и таа разлика мора да ја покрие со задолжување во странство.<ref>Бурда Мајкл, Виплош Чарлс, ''Макроекономија-Европски текст'',Академски печат, Скопје, 2009, 37.</ref> == Капитална и финансиска сметка == [[Капитална сметка|Капиталната]] и [[финансиска сметка|финансиската сметка]] ги претставуваат капиталните трансакции помеѓу резиденти и нерезиденти кои произлегуваат од купувањето или продажбата на финансиски средства и капитал. Финансиската сметка за платниот биланс ги бележи сите меѓународни купувања или продажби на финансиски средства. Кога една американска компанија купува француска фабрика трансакцијата влегува во платниот биланс на САД како долг во финансиската сметка. Можеби се чини чудно да се стави негативен знак пред купувањето на актива и позитивен знак пред проджбата на актива, но тоа произлегува оттаму што оваа трансакција претставува ,,увоз‘‘ (купување) на актива од страна на САД и ,,извоз‘‘(продажба) на актива. [[Актива]] е секој вид чувње богатство, како на пример: [[пари]], [[Акција (финансии)|акции]], фабрики или владин долг. Разликата меѓу увозите и извозите на активата на една земја се нарекува биланс на финансиска сметка или само финансиска сметка. Определени други активности кои резултираат со трансфери на богатството меѓу земјите се забележани во капиталната сметка. Овие движења на меѓународните активи – кои, главно се мали во земји како САД – се разликуваат од оние кои се забележани во финансискта сметка. Во најголем дел, тие резултираат од не[[пазар]]ните активности или пак ја претставуваат аквизицијата или располаѓањето со непроизведените, нефинансиските и можните нематеријални активи (како на пример авторските права и заштитните знаци). На пример, доколку Владата на [[САД]] и прости на [[Пакистан]]ската влада долг од 1 милијарда [[долар]]и, богатството на САД ќе се намали за 1 милијарда долари и долгот ќе се забележи во капиталната сметка на САД. Како друг пример, доколку еден Швеѓанец емигрира во САД и со него донесе сопственост од 100 000 долари во шведска актива, резултатот ќе биде кредит од 100 000 долари на капиталната сметка на САД.<ref>Кругман Р. Пол, Обстфелд Морис, ''Меѓународна економија – Теорија и политика'', Табернакул, Скопје, 2009, стр. 315-316.</ref> Капиталната и финансиската сметка се состои од: #''Капитална сметка'' ##Капитални трансфери ##Стекнување/располагање со непроизводни средства #''Финансиска сметка'' ##''Директни инвестиции'' ###[[Странски директни инвестиции]] во земјата ###Директни инвестиции во странство ##''[[Портфолио инвестиции]]'' ###Средства ###Обврски ##''Останати [[инвестиции]]'' ###Трговски кредити ###Заеми ###Валути и [[депозити]] ###Други ###Бруто официјални резерви == Грешки и пропусти == ,,Грешки и пропусти‘‘ се последна ставка во билансот на плаќање. По дефиниција, збирот на сите ставки од платниот биланс треба да биде еднаков на нула. Покрај тоа што [[сметководство]]то ја гарантира конзистентноста на тековната и финансиската сметка од теоретски аспект, природата на податоците кои [[статистика]]та на платниот биланс ги прибира, практично гарантираат појава на отстапувања. Податоците за трговската размена потекнуваат од царинските органи. Финансиските податоци доаѓаат од банкарскиот систем, имајќи предвид дека меѓународните трансакции се извршуваат со посредство на финансиските организации. Извршените официјални интервенции, се разбира, им се познати на монетарните власти, кои најчесто се одговорни за прибирање на податоците и за изготвување на платниот биланс. Бидејќи податоците доаѓаат од различни извори, еднаквоста речиси никогаш нема да се покаже во практиката. Затоа е потребна дополнителна сметка наречена ,,Грешки и пропусти‘‘; оваа ставка е неопходна за платниот биланс да изнесува нула на дното од табелата. Покрај тоа има вистински грешки – и самиот обем на податоци кои се обработуваат е извор на грешки – а може да се јават и пропусти кои не се така неважни<ref>Бурда Мајкл, Виплош Чарлс, ''Макроекономија-Европски текст'', Академски печат, Скопје, 2009, стр. 38-39.</ref> == Значење на сметките == Една земја која има дефицит на тековната сметка, прави повеќе исплати кон странство отколку што има приливи. Во тој случај, одливот на домашна [[валута]] мора да биде поголем од приливот во земјата. Ако приватната финансиска сметка е во рамнотежа, дебалансот помеѓу приливите и одливите ќе доведе до појава на вишок на [[понуда]] на домашната валута на девизните пазари ширум светот. Тогаш, два исхода се можни. Прво, вишокот на понуда може да доведе до [[депрецијација]], односно намалување на вредноста на домашната валута. Доколку монетарните власти сакаат да ја спречат депрецијацијата, тие мораат да го смират притисокот на [[девизен пазар|девизниот пазар]], преку продажба на странската валута што недостасува во замена за сопствената валута. Така дефицитот на тековната сметка на земјата е финансиран преку продажба на [[девизни резерви]]. Доколку централната банка одбие да интервенира, тогаш на светските пазари ќе се јави вишок на понуда на домашна валута. Бидејќи има повеќе продавачи од купувачи, валутата ќе депрецира, односно ќе загуби во вредност. Депрецијацијата на девизниот курс ќе предизвика намалување на дефицитот на тековната сметка бидејќи домашните добра сека стануваат поскапи, а странските добра стануваат поевтини. Депрецијацијата, исто така, ќе доведе до приливи на [[капитал]] бидејќи странците ќе настојуваат да остварат корист од девизнитот курс, стекнувајќи се со домашни средства. Во овај случај или дефицитот на тековната сметка ќе исчезне или приватната финансиска сметка ќе биде позитивна или и двете. Слично, суфицитот на тековната сметка може да биде финансиран приватно (негативна финансиска сметка), официјално (купување на странски валути и пораст на девизните резерви) или на двата начини. Монетарните власти одредуваат дали и во која мера дебалансот на тековната сметка ќе влијае за промена на девизниот курс. При еден екстремен случај, монетарните власти може да бидат обврзани да одржуваат [[фиксен девизен курс]] и тогаш тие мораат да интервенираат. Ако тоа го направат, тие мора да купуваат или продаваат странска валута во оној износ кој ќе се покаже како неопходен. Другиот екстремен случај е кога монетарните власти никогаш не интревенираат, и [[девизен курс|девизниот курс]] се формира исклучиво на пазарот. Тоа е причината поради која збирот на тековната и финансиската сметка (вклучувајќи ги и грешките и пропустите) привлекува спрецијално внимание; тој одраз во огледало на интервенциите од страна на монетарните власти и го открива нивното однесување. Тој збир се нарекува вкупен биланс, а понекогаш неумесно, биланс на плаќања ''(BoP)'': игнорирајќи ги грешките и пропустите, ''BoP = CA + FA = -Off''. Суфицитот на платниот биланс подразбира дека властите се стекнале со девизни резерви. Кажано поинаку, тие продале домашна валута, на тој начин намалувајќи го притисокот на девизниот пазар и спречувајќи апрецијација на девизниот курс ''(Off<0)''. Според тоа, официјалната сметка е во дефицит. Дефицитот на платниот биланс соодветствува со загуба на девизни резерви бидејќи монетарните власти ја откупуваат домашната валута за да спречат депрецијација ''(Off>0)''; официјалната сметка тогаш ќе биде во суфицит.<ref>Бурда Мајкл, Виплош Чарлс, Макроекономија-Европски текст, Академски печат, Скопје, 2009, стр. 39.</ref> == Платниот биланс на Македонија == Надлежна институција за водење на платниот биланс во [[Република Македонија]] е [[НБРМ]], која месечно приготвува извештај со кои ја информираат јавноста за неговата состојба. Методологијата по која се подготвува платниот биланс е усогласена со барањата на [[ММФ]] кои се пропишани во петтото издание на Прирачникот за билансот на плаќањата (Balance of payments manual) издаден во [[1993]] год. === Тековната сметка во платниот биланс на Македонија === Тековната сметка на [[Македонија]] се одликува со: перманентен дефицит, перманентен трговски дефицит, позитивно салдо кај услугите, негативно салдо кај [[доход]]от и перманентно позитивно салдо кај трансферите. Македонија е мала и отворена [[економија]] (учеството на [[надворешна трговија|надворешната трговска размена]] во [[БДП]] изнесувала 110% во [[2011]] и [[2008]] година) и надворешниот сектор има силно влијание врз [[економски развој|економскиот развој]] на земјата. Извозната понуда на Македонија е мала и неконкурентна (концентрирана во трудоинтензивните и нискодоходовни дејности. Доминантно е учеството на две групи производи: облека и [[текстил]] и [[железо]] и [[челик]], како и доминантно учество на [[суровини]] и интермедијарни производи и стоки за [[лична потрошувачка]], а мала е застапеноста на [[извоз]]от на опрема. Најзначајни пет [[Трговија|трговски]] партнери на Македонија се: [[Германија]], [[Косово]], [[Бугарија]], [[Италија]] и [[Србија]], додека пак во последните години зголемено е учеството на размената со [[ЕУ]]. Македонија има висока увозна зависност која се одликува со висока [[увоз]]на суровинска зависност на носечките извозни индустриски гранки – текстилна и [[индустрија]] за производство на [[железо]] и [[челик]] (над 70%) како и енергетска зависност – увоз на минерални горива: [[нафта]], [[нафтени деривати]], [[електрична енергија]]. Доминантни увозни земји се: [[Германија]], [[Грција]], [[Англија]], [[Србија]], [[Русија]], [[Италија]], [[Бугарија]] и [[Кина]]. Македонија има перманентно позитивно салдо кај трансферите со учество на [[приватни трансфери|приватните трансфери]] од околу 85% а остатокот му припаѓа на [[официјални трансфери|официјалните трансфери]]. === Капиталната и финансиската сметка во платниот биланс на Македонија === Македонија има постојано позитивно салдо во капиталната и финансиската сметка. Најзначајна ставка во капиталната сметка се капиталните трансфери додека пак во финансиската сметка се директните инвестиции. == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Платен биланс]] [[Категорија:Економија]] [[Категорија:Меѓународна економија]] [[Категорија:Економски индикатори]] [[Категорија:Меѓународни финансии]] [[Категорија:Макроекономија]] [[Категорија:Национални сметки]] jazmqu7u5ce7rihf74pd3vv7zv7bsb6 Пензиски систем 0 1099296 5599472 5010189 2026-07-23T20:27:56Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599472 wikitext text/x-wiki '''Пензискиот систем''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''pension system'') е еден од најважните сегменти на вкупниот [[систем]] на социјална сигурност во секоја земја. Овој систем претставува збир на правни норми и административни и [[финансиски институции]] со кои се регулира осигурувањето на ризикот на старост и инвалидитет и загуба на хранител. == Видови пензиски системи == [[File:Pension system.svg|thumb|center|750px|'''Прв столб на пензискиот систем по земја:''' {{Legend|#7ce07eff|Основна пензија без придонеси}} {{Legend|#5599ffff|Задолжителни индивидуални сметки}} {{Legend|#2c8cbeff|Систем со провиден фонд}} {{Legend|#ffdd55ff|Вработените можат да одберат помеѓу систем на социјално осигурување и индивидуални сметки}} {{Legend|#fd8c3cff|Систем на социјално осигурување}} ]] === Пензиски систем врз основа на генерациска солидарност === Пензиски систем заснован на принципот на генарациска солидарност (pay-as-you-go) е [[систем]] кој се финансира тековно, што значи дека актуелно вработените осигуреници издвојуваат пензиски придонес од своите тековни примања, со кој се исплаќаат пензиите на актуелните пензионери. Во овој систем не постои директна врска помеѓу платените придонеси за пензиско осигурување и исплатите, затоа што сите уплати се трошат на издржување на постојната генерација на пензионери. Подолгорочна [[солвентност]] на ваков вид пензиски системи може да се обезбеди само во услови на сигурен и одржлив [[економски раст]], услови во кои, истовремено, односот меѓу бројот на пензионерите и бројот на осигурениците се движи околу нивото на, условно кажано, некаков оптимум. Значаен фактор во анализата на долгорочната солвентност на овој вид пензиски системи претставува и феноменот на стареењето на населението, кое, од своја страна, е резултат на постојаното намалување на стапката на [[морталитет]]от и е карактеристично како за развиените западни економии, така и за земјите во [[транзиција]]. Подобрувањето на општиот квалитет на живот во изминатите три децении придонесе очекуваната просечна должина на животот значително да се зголеми, и тоа поизразено кај женската популација (кај машката популација, и покрај почетниот позитивен [[тренд]], таа почна да стагнира). Овој факт имплицира дека во определена (подолгорочна) иднина бројот на корисници на пензија ќе се зголемува, односно дека корисниците на пензии своите права ќе ги остваруваат во подолг временски период. Со овој вид на пензиски систем не може да се очекува да се исплаќа истиот износ на пензии на долг рок. Системот на интергенерациска солидарност, освен тоа, го искривува бројот на часови на работа на поединецот, како и другите одлики на понудата на труд, како што се изборот на професија, местото на работа и работниот напор. Овој систем, исто така, ги искривува облиците и начините на надоместоците за работата, стимулирајќи ги работодавците да прибегнуваат кон материјални погодности наместо на исплата на [[пари]]чни суми. Доколу пензискиот систем е премногу дарежлив во поглед на правата на осигурениците, тогаш лицата кои очекуваат висок степен на замена на [[доход]]от многу малку штедат за пензија, што наведува на заклучокот дека системот на [[осигурување]] врз основа на придонеси неповолно влијае на националното [[штедење]].<ref name="ReferenceA">Живко Атанасовски, ''Јавни финансии'', Универзитет Св. Кирил и Методиј, Економски факултет, Скопје, 2004, стр. 512-519.</ref> === Капитално финансирано пензиско осигурување === За разлика од системот на тековно финансирање, [[капитал]]но финансирање е механизам на според кој придонесите и [[Камата|каматите]] од инвестирањето се акумулираат на поединечни сметки на членовите на пензиските фондови сè до нивното пензионирање. Според тоа, во системот со капитално финансирање, секој поединец ја финансира сопствената пензија, наместо да зависи од придонесите на помладите генерации. Овој систем обезбедува сигурност во остварување на правата од пензиско и инвалидско осигурување, гарантира праведност на пензиите за сите генерации, ја јакне довербата на јавноста во пензискиот систем и го поттикнува растот на [[економија]]та. Ефекти за поединецот од капитално финансиран пензиски систем:<ref name="ReferenceA"/> *поголема сигурност; *диверзификација на [[Ризик|ризиците]]; *транспарентност на работењето; *доброволно и дополнително штедење. Ефекти за системот: *солвентен пензиски систем; *зголемување на националните заштеди *зајакнување на моќта на [[инвестиции|инвестирањето]]; *пораст на економијата; *зголемување на [[ефикасност]]а на [[пазар на труд|пазарот на труд]]. == Пензискиот систем во Македонија == Во [[Република Македонија]] системот на пензиско и инвалидско осигурување претставува најважниот елемент на интегралниот систем на социјална сигурност. Приходите на [[буџет]]ите на [[Фонд за пензиско и инвалидско осигурување|Фондот за пензиско и инвалидско осигурување]] (ПИО) се обезбедуваат од: * придонеси; * надоместоци; * трансфери од буџетите; * приходи од донации примени во земјата и од странство; * други [[приходи]] по разни основи во согласност со закон. Доминантно значење за финансирање на правата на корисниците имаат придонесите од [[плати]]. Исто така, многу високо е и учеството на трансферите од централниот буџет, што зборува дека ПИО не може да се финансира првенствено од придонесите, како што би требало да биде. Трансферите од централниот буџет вршат притисок врз буџетот, односно врз неговата големина и врз [[буџетски дефицит|буџетскиот дефицит]] и имаат негативен одраз на квалитетот на финансирањето на други намени преку буџетот. На расходната страна, доминантно е учеството на расходите за пензии. Во 2016 година, 56,4% од приходите на [[Фондот за пензиско и инвалидско осигурување]] биле изворни приходи, додека 43,6% доаѓале како трансфер од [[буџет]]от на централната власт. Така, со ребалансот на буџетот за 2017 година било предвидено траснферот кон Фондот за пензиско и инвалидско осигурување да изнесува 27,8 милијарди [[денар]]и. Притоа, изворните приходи на Фондот изнесувале 36,092 милијарди денари, додека предвидените трошоци биле 63,935 милијарди. Трансферите од централниот буџет во полза на Фондот постојано растеле со текот на времето: во 1994 година, тие изнесувале 2% од [[БДП]], во 2004 година достигнале 3% од БДП, а во 2016 година 4,4% од БДП.<ref>Александар Стојков, „Пензионерски главоболки“, ''Економија и бизнис'', година 19, број 233, ноември 2017, стр. 24-27.</ref> Карактеристично за транзициониот период, кој е обременет со тешка економска и социјална криза, е постојаното зголемување на бројот на корисници на пензија. Проблемот на вишокот на работна сила долго време се решаваше преку пензионирање. Друг карактеристичен проблем на Република Македонија е порастот на [[невработеност]]а, или намалување на бројот на вработени лица, кои како осигуреници плаќаат придонеси за ПИО. Контрадикторните движења на бројот на вработените и на бројот на корисници на пензија резултираа во висок коефициент на зависност што значи дека се зголемил бројот на корисници (пензионери) на еден вработен. Состојбите на пензискиот систем на Република Македонија се слични со оние во другите земји во транзиција. Во иднина се очекува клучните параметри на системот да се влошуваат. Поради стареењето на населението се очекува подинамичен пораст на расходите за пензиско осигурување, а приходните можности ќе бидат лимитирани. Поради проблемот со невработеноста и тенденцијата бројот на невработените да се зголемува, што значи опаѓање на бројот на осигуреници кои би го алиментирале буџетот на фондот на ПИО со придонеси, извесно е дека коефициентот на зависност ќе се влошува и ќе се доближи до соодносот 1 осигуреник – 1 пензионер. Сите овие фактори, задно со демографските промени кои до 2030 година ќе доведат до зголемување на бројот на лицата над 60 години на ниво од 41%, ќе го засилуваат притисокот на пензискиот систем заснован на pay-as-you-go и практично ќе го блокираат, бидејќи се очекува дефицитот на Фондот постојано да се зголемува и да достигне ниво од околу 5% од [[БДП]] до 2060 година. Како што се покажа во случајот на поголем број земји на [[ОЕЦД]], како и во земјите во транзиција особено, пензиската реформа претставува излез од кризата и пресретнување на идните проблеми во системот на ПИО.<ref name="ReferenceA"/> == Причини за реформата на пензискиот систем == Во последните пет децении во Република Македонија се применува пензиски систем заснован на принципот на генерациска солидарност. Тоа е систем кој се финансира тековно, што значи дека актуелно вработените осигуреници издвојуваат пензиски придонес од своите тековни примања, со кој се исплаќаат пензиите на актуелните пензионери. Република Македонија е една од земјите со мошне трауматичен пат низ транзицијата кон [[Пазарна економија|пазарно стопанство]], во која пензискиот систем забележа тешки контракции како резултат на општиот пад на економијата. Транзиционата [[економска криза]] ги потенцираше постојните „празнини” на пензискиот систем, се закани на финансиската одржливост на системот, го зголеми степенот на редистрибуција и придонесе за слабеење на врската меѓу височината на придонесите и идните износи на пензиите. Тоа, постапно, доведе до опаѓање на довербата на осигурениците во врска со сигурноста на пензиите што еден ден треба да им бидат исплатувани, а стимулираше и омасовување на појавата на евазија на плаќањата на пензискиот придонес или затајување на реалните плати на осигурениците. Од друга страна, големиот број предвремено пензионирани лица, како и растечкиот број на невработени во последната деценија, уште повеќе го изострија прашањето на одржливост на пензискиот систем заснован на принципот на генерациска солидарност. Односот меѓу бројот на пензионерите и бројот на осигурениците станува се понеповолен, а исплатата на идните пензии се доведува во прашање.<ref>[http://www.mtsp.gov.mk/?ItemID=682DD19B3BD7BD498CB69A5C3C863E45 Министерство за труд и социјална политика]</ref> == Изгледот на реформираниот пензиски систем == Со Законот за ПИО од [[2000]] година беше воспоставена легислативната рамка за новиот, трослоен пензиски систем во Република Македонија. Неговиот опфат го чинат трите столба: ''Прв столб'' е задолжителниот [[државен пензиски фонд]] (Фондот на пензиското и инвалидското осигурување на Македонија), кој и во иднина ќе продолжи да функционира според принципот на генерациска солидарност. Во него ќе се уплаќаат придонесите од бруто платите на осигурениците ќе се користат за исплата на пензиите на сегашните, но и на идните пензионери според следната шема: * Осигурениците кои нема да пристапат во вториот столб ќе продолжат да уплаќаат 20% од бруто платите во првиот столб. * Оигурениците кои ќе пристапат во вториот столб од пензискиот систем во првиот столб (државниот пензиски фонд) ќе уплаќаат 13% од нивните бруто плати. ''Вториот столб'' ќе го претставуваат задолжителните приватни пензиски фондови, од кои секој осигуреник ќе може да избере само еден. Во [[приватен пензиски фонд|приватните пензиски фондови]] задолжително ќе се уплаќа дел од придонесот (7%) на сите лица вработени по 1 јануари 2003 година, додека за останатите вработени изборот за вклучување во вториот столб е на доброволна основа. Средствата вложени во вториот столб (средства на приватните пензиски фондови) ќе се инвестираат според строго утврдени законски прописи кои обезбедуваат највисок степен на заштита на осигурениците и на нивните средства. Управувањето со средствата на приватните пензиски фондови ќе биде доверено на друштва за управување со овие фондови, чиј избор ќе биде извршен по пат на меѓународен јавен тендер и според строги критериуми за оценка на нивниот бонитет. Во првите десет години од реформата во Република Македонија ќе оперираат два приватни пензиски фондови. Секој член на приватните пензиски фондови има сопствена (поединечна) сметка на која се уплаќаат средствата од неговиот придонес. Придонесот за пензиско осигурување издвоен од [[бруто плата]]та, заедно со [[принос од инвестирање|приносот од инвестирањето]] на тие средства, му припаѓаат на осигуреникот (членот на приватниот пензиски фонд) и претставуваат основа за формирање на износот на неговата пензија. За состојбата на нивните поединечни сметки, членовите на приватните пензиски фондови постојано ќе бидат информирани. ''Третиот столб'' го претставуваат доброволните приватни пензиски фондови во кои секој осигуреник може да членува според својот доброволен избор. Тоа значи дека во третиот столб можат да членуваат и оние граѓани кои не се вклучени во новиот пензиски систем. Овој столб на пензискиот систем нуди можност за остварување на повисока [[пензија]] на оние осигуреници кои доброволно ќе одлучат да издвојуваат дополнителни средства од своите приходи.<ref>[http://www.mtsp.gov.mk/?ItemID=CBE8C479DD387841905B15D398358B98 Министерство за труд и социјална политика]</ref> == Институции на новиот пензиски систем == Институционалната рамка на реформираниот пензиски систем ја сочинуваат: * ''Фондот на пензиското и инвалидското осигурување на Македонија (Фонд на ПИОМ)'' во кој се уплаќаат придонесите за првиот и вториот столб од пензискиот систем. 7% од придонесите на лицата кои задолжително се вклучени во вториот столб, Фондот на ПИОМ ги префрла на сметките на приватните пензиски фондови. * ''Приватните пензиски фондови'', кои претставуваат отворени [[инвестициски фонд]]ови и се состојат од средствата од придонесите на нивните членови и од приносите од инвестирањето на тие средства. Сопственици на приватните пензиски фондови се нивните членови (осигурениците од вториот столб). Сите луѓе вработени по [[1 јануари]] [[2003]] година задолжително членуваат и во вториот столб на пензискиот систем. Во [[2005]] година биле основани две друштва за управување со пензиски фондови и тоа: Акционерско друштво за управување со задолжителни и доброволни пензиски фондови [[НЛБ Нов пензиски фонд]] – Скопје, кое управувало со два пензиски фонда (Отворен задолжителен пензиски фонд „НЛБ пензиски фонд“ и Отворен доброволен пензиски фонд „НЛБ Пензија плус“); и [[КБ Прво пензиско друштво|КБ прво друштво за управување со задолжителни и доброволни пензиски фондови АД Скопје]], кое управувало со пензиските фондови „КБ Прв отворен задолжителен пензиски фонд“ и „КБ Прв отворен доброволен пензиски фонд“. * ''[[Друштво за управување со приватни пензиски фондови|Друштвата за управување со приватните пензиски фондови]]'' се оние правни лица кои имаат дозвола да управуваат со приватните пензиски фондови. Тие се основаат и работат согласно [[Закон за трговски друштва|Законот за трговски друштва]] и имаат единствена дејност – управување со пензиски фондови. Друштво за управување со пензиски фондови може да основаат само правни лица чиј [[капитал]] изнесува најмалку 20 милиони [[Евро|евра]], имаат искуство од најмалку три години, имаат потврден бонитет и стручен менаџерски тим. * ''Чуварот на имотот на приватните пензиски фондови'' е институција која ги чува безбедно средствата на приватните пензиски фондови и која осигурува дека инвестициските договори поврзани со овие средства се во согласност со законите. * ''Агенцијата за супервизија на задолжителното капитално финансирано пензиско осигурување'' е државна институција основана со цел да врши супервизија на работењето на друштвата за управување со пензиски фондови и на пензиските фондови и да обезбеди заштита на интересите на членовите на пензиските фондови и поттикнување на развојот на капитално финансираното пензиско осигурување. * ''[[Министерство за труд и социјална политика|Министерството за труд и социјална политикa]]'' е институција која врши надзор на законитоста на работењето на Агенцијата за супервизија на задолжителното капитално финансирано пензиско осигурување.<ref>[http://www.mtsp.gov.mk/?ItemID=686BCE753CA6F7449DD83CF3E48273D6 Министерство за труд и социјална политика]</ref> Во 2009 година, во Македонија имало вкупно 278 463 корисници на пензии, а во јули 2020 година тој број се зголемил на 324 893. Најголем дел од пензионерите (215 450 или 66,3%) биле корисници на старосни пензии при што просечната пензија изнесувала 15 412 денари. Во 2020 година, вкупните расходи на [[Фонд за пензиско и инвалидско осигурување на Македонија|Фондот за ПИОМ]] изнесувале 77,34 милијарди денари, а од нив 31,4 милијарди (40,6%) се финансирале од централниот [[буџет]] на државата.<ref>Никола Поповски, „Колку е стабилен македонскиот пензиски систем“, ''Економија и бизнис'', година 22, број 266, октомври 2020, стр. 28.</ref> На крајот од 2014 година, во двете пензиски друштва во [[Македонија]], [[КБ Прво пензиско друштво]] и [[НЛБ Нов пензиски фонд]], членувале вкупно 373.000 осигуреници, кои во овие два фонда имале заштедено 537 милиони [[Евро|евра]]. Дополнително, 20.000 осигуреници членувале и во третиот, доброволен пензиски столб.<ref>[http://dnevnik.mk/?ItemID=585E923D9DC3DD4FA055949CEE862BF2 „Пензиските друштва им заработија 100 милиони евра на идните пензионери“], ''Дневник'', година XIX, број 5687, 9 февруари 2015, стр. 7.</ref> Во 2018 година, стапката на придонесот за пензиско и инвалидско осигурување се зголемила од 18% на 18,4%, а во 2019 година на 18,8%.<ref name="ReferenceB">Трајко Славески, „Како до постабилен пензиски систем“, ''Економија и бизнис'', година 22, број 266, октомври 2020, стр. 29.</ref> Од нивната појава, приватните пензиски фондови бележеле висок раст на средствата: така, од 2009 до 2015 година, средствата на пензиските фондови растеле со просечна годишна стапка од 36,1%. Како последица на тоа, во средината на 2016 година, вкупните средства на приватните пензиски фондови достигнале 43,7 милијарди денари, односно 710 милиони евра, што претставувало учество од 7,5% во македонскиот [[БДП]]. Притоа, од нив, дури 98% биле средства на задолжителните приватни пензиски фондови, а само 2% отпаѓале на доброволните фондови. Номиналниот принос што го оствариле пензиските фондови од основањето до средината на 2016 година изнесувал 5,4% на задолжителните и 5,8% на доброволните пензиски фондови, додека реалниот [[Принос (финансии)|принос]] изнесувал 3,4% и 4,2%, соодветно. Во средината на 2016 година, бројот на членовите во вториот пензиски столб зинесувал над 400.000, т.е. 42% од активното население во Македонија, додека во доброволните пензиски фондови учествувале над 22.000 лица.<ref>Петар Дебников, „Системските ризици на приватното пензиско осигурување во Македонија“, ''Економија и бизнис'', година 18, број 221, ноември 2016, стр. 30-33.</ref> Во 2018 година била направена промена на законските услови за членување во приватните пензиски друштва со што во 2019 година на 24 700 осигуреници им престанало членството во вториот пензиски столб и тие биле префлрени во првиот столб.<ref name="ReferenceB"/> Во 2019 година, вториот пензиски столб го сочинувале три друштва за управување со пензиските фондови: [[Сава пензиско друштво]], [[КБ Прво пензиско друштво]] и [[Триглав пензиско друштво]]. На 30 ноември 2019 година, вкупниот број членови во приватните пензиски друштва изнесувал 507 439. Притоа, вредноста на нето-средствата во задолжителните пензиски фондови (вториот столб) изнесувале 74 8989 милијарди денари (околу 1,22 милијарди евра). На тој начин, нето-средствата на приватните пензиски фондови претставувале 10,8% од вкупните средства на финансиските институции во Македонија. Во структурата на средствата на пензиските фондови доминирале инвестициите во домашни [[обврзници]] чие учество изнесувало 54,82% кај Сава пензиски фонд, 61,21% кај Прв отворен задолжителен пензиски фонд и 88,06% кај Триглав отворен задолжителен пензиски фонд. Истовремено, во Македонија функционирале и два доброволни пензиски фонда: Сава пензија плус и КБ Прв отворен доброволен пензиски фонд. На 30 ноември 2019 година, вкупно 24 998 лица членувале во доброволните пензиски фондови чии нето-средства изнесувале 1,91 милијарда денари (31,07 милиони евра).<ref>„Вториот пензиски столб чува над една милијарда евра пензиски заштеди“, ''Економија и бизнис'', година 21, број 257/257, јануари 2020, стр. 59.</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.mtsp.gov.mk Министерство за труд и социјална политика] * [http://www.piom.com.mk/ Фонд за пензиско и инвалидско осигурување] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160812070826/http://www.piom.com.mk/ |date=2016-08-12 }} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Економија]] [[Категорија:Финансии]] [[Категорија:Економија на Македонија]] [[Категорија:Финансиски систем на Македонија]] ibvj4onoiunvt2xjoc7vlxv0y1nof12 X Factor Adria 0 1101707 5599639 4549503 2026-07-24T08:58:19Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599639 wikitext text/x-wiki '''''X Factor Adria''''', или поедноставно '''''X Фактор''''' e меѓународна емисија за таленти од [[Балкански Полуостров|балканско]] производство. Иако емисијата се снимаше во [[Србија]], аудициите се одржани и во [[Македонија]], [[Босна и Херцеговина]] и [[Црна Гора]], што ја прави оваа емисија регионална. Како и оригиналниот [[Велика Британија|британски]] Х Фактор, така и овој е музичко натпреварување за пронаоѓање на нови музички таленти. Замји учеснички на ова шоу се: *{{знамеикона|Macedonia}}Македонија *{{знамеикона|Serbia}}Србија *{{знамеикона|BIH}}Босна и Херцеговина *{{знамеикона|Montenegro}}Црна Гора == Формат == === Фази === Емисијата се состои од неколку фази: аудиции, буткамп, куќи на судиите и емисии во живо. Во текот на аудициите и буткампот, судиите во групи одлучуваат за судбината на натпреварувачот. После буткампот, натпреварувачите се делат во групи и секоја група добива еден судија како ментор. После "куќата на судиите" тие со помош на гостин-судија одлучуваат кој ќе продолжи во "емисиите во живо". Емисиите во живо се завршна фаза на натпреварувањето и прва фаза во која публиката добива право со гласање да го задржи својот омилен натпреварувач. ===== Аудиции ===== Првиот дел на процесот на селекција се аудициите. Потенцијалните учесници се пријавуваат на аудициите во живо или по пат на СМС-порака. Оние кои ќе бидат повикани на аудициите, прво настапуваат пред продуцентите, за потоа избраните да настапуваат и пред судиите. ===== Буткамп ===== Буткампот е втората фаза во која натпреварувачите кои добиле три или четири "Да" се повикуваат повторно да настапат. Во буткампот учесниците се среќаваат со предизвици како настапување со други натпреварувачи, кореографија и sing-off. Судиите во групи бираат 24 натпреварувачи и ги подготвуваат за во куќата на судиите. ===== Куќа на судиите ===== Учесниците кои ќе бидат избрани во буткампот, повторно настапуваат пред судиите. Судијата обично го повикува гостинот-судија кој е тука да му помогне да донеси одлука околу изборот на учесникот кој ќе го претставува него во емисиите во живо. Иако оваа фаза се вика куќа на судиите, ретко се случува во нивните куќи, најчесто локацијата е избрана од самите тие. ===== Емисии во живо ===== Емисиите во живо се завршниот дел на натпреварувањето. Во оваа фаза учесниците настапуваат во живо пред судиите и публиката гласа за својот миленик. Секоја недела има различна емисија. Откако сите учесници ќе настапат и гласовите бидат избројани, следува објавувањето на истите. Потоа, двајцата со најмалку гласови настапуваат уште еднаш и судијата одлучува кој ќе остани, а кој ќе си оди дома. === Групи === Според продуцентите, првата емисија ќе има четири групи: Девојки, Момци, Бендови и Учесници над 30 години. ==== Судии и водители ==== [[Податотека:Emina Jahovic, Zeljko Joksimovic, Kristina Kovac, Kiki Lesendrić.jpg|300px|мини|Судии во првото издание]] Во првата сезона судии беа [[Емина Јаховиќ]], [[Кристина Коваќ]], [[Кики Лесендриќ]] и [[Жељко Јоксимовиќ]]. Кристина и Жељко беа првите што беа објавени, додека Емина и Кики беа објавени ден подоцна. Сите судии се пејачи и текстописци, а некои од нив се исто така и композитори и продуценти. По емитувањето на првите две емисии се слушна гласина дека [[Бане Јевтиќ]] ќе биде заменет по водењето на само првите 8 епизоди,но продуцентите објавија соопштение дека гласините не се точни. На ноќта на првата „live-вечер“ беше објавено дека нов водител ќе го замени Бане, држејќи во тајна кој ќе биде тоа. Се откри дека [[Славко Калезиќ]] ќе биде водител. Денот по првата „live-вечер“ беше објавено дека Славко исто така ќе биде заменет. Конечно, Славко беше заменет со Ана Грубин која го водеше шоуто од втората „live-вечер“. Кратко по првата сезона Жељко објави дека нема да биде дел од втората сезона. По заземањето на продукцијата на шоуто од страна на нова компанија, не беше сигурно дали било кој од претходните судии ќе остане. Вклучувањето на Хрватска предизвика гласини дека некои по потекло од таа земја ќе бидат вклучени во жирито за втората сезона. Некои од луѓето за кои се ширеа гласини дека ќе им биде понудено да бидат судии во втората сезона ги вклучуваа: [[Северина]], [[Јелена Розга]], [[Дино Мерлин]], [[Владо Георгиев]], [[Џибони]], [[Џорџе Баласевиќ]] и [[Здравко Чолиќ]]. Во февруари 2015 беше објавено дека судиите на втората сезона на Х Фактор Адриа се: [[Жељко Јоксимовиќ]], [[Тонќи Хуљиќ]], [[Масимо Савиќ]] и [[Александра Коваќ]]. Кратко потоа беше потврдено дека [[Антонија Блаќе]] ќе го води шоуто заедно со [[Александар Радојќиќ]]. [[Снежана Велков]] ќе го води шоуто исто така, како претставник од [[Македонија]], правејќи ја единствената водителка која се враќа од првата сезона. == Гости == Гости судии во „куќата на судиите“ беа [[Тони Цетински]] во куќата на Жељко, [[Леонтина Вукомановиќ]] во куќата на Кристина, [[Мустафа Сандал]] во куќата на Емина и [[Скот Милс]] во куќата на Кики. Гости во „live-вечерите“ беа [[2Cellos]], [[Хари Вершановиќ]], [[Јелена Томашевиќ]], [[Дорис Драговиќ]], [[Јелена Розга]], [[Лорин (пејачка)|Лорин]], [[Калиопи]], [[Тропико Бенд]], [[Дејан Цукиќ]], [[Парни Ваљак]], [[Наташа Беквалац]] и [[Ана Станиќ]]. Гостите во финалето беа: [[Марија Шерифовиќ]], [[Тијана Дапчевиќ]], [[Пилоти]] и [[Madlick]]. [[Категорија:Музички натпревари]] [[Категорија:Телевизиски емисии]] f8bb4cbho7sbud3xfcw5it9rgfccns7 Едноминутни новели 0 1111270 5599467 4366343 2026-07-23T20:23:12Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599467 wikitext text/x-wiki '''Едноминутни новели''' ([[унгарски]]: ''Egyperces Novellák'') е збирка куси раскази од унгарскиот писател [[Иштван Еркењ]] (''Örkány István''). Збирката е објавена во [[2005]] година од издавачката куќа “[[Темплум]]”. Преводот од [[унгарски јазик]] е направен од Анамарија Цинеге Панзова. [[File:Örkény István 1974.jpg|mini||thumb| Иштван Еркењ]] [[File:Orkeny.jpg|mini||thumb| Влез во театарот Örkény во Будимпешта]] == Технички податоци == Збирката “Едноминутни новели” е објавена како 31 книга на [[библиотека]]та “Магма”. [[Книга]]та е отпечатена во мал формат (18 сантиметри), во мек повез и има 154 страници. Каталогизацијата е извршена во [[Национална и универзитетска библиотека “Св. Климент Охридски” - Скопје|Националната и универзитетска библиотека “Св. Климент Охридски” - Скопје]] и ја носи ознаката ISBN 9989-902-64-Х. Графичкото уредување и дизајнот на [[книга]]та е дело на фирмата “Точка”, а на предната корица е ставена слика на “Трегер и Трегер” (Träger & Träger). На задната корица се наоѓа мал осврт врз делото. Печатењето на книгата било овозможено со финансиска поддршка од Унгарската книжевна фондација.<ref name="ReferenceA">Иштван Еркењ, ''Едноминутни новели'', Темплум, Скопје, 2005.</ref> == Содржина == Збирката “Едноминутни новели” содржи две воведни објаснувања (“Упатство за употреба” и “Што е тоа гротеска?”), како и 60 куси раскази, собрани во неколку циклуси. На крајот на книгата се наоѓа белешка за авторот, како и хронологија на животот на Еркењ, подготвена од Златко Панзов. Исто така, збирката содржи и цртежи, кои се дело на Еркењ. Во збирката се поместени следниве раскази:<ref name="ReferenceA"/> * Циклус “Претходници”, со расказите: Во [[лудница]], [[Сатана]]та во Фиред. * Циклус “Состојби”, со расказите: Нема ништо ново, Што е ова? Што е ова?, [[Смртт]]а на глумецот, Престиж, Смртта на гледачот, Старееме, Феномен, Упорна печатна грешка (поправка на грешката), [[Информација]], Климакс, Сифонска смрт, IN MEMORIAM, д-р К. Х. Г. * Циклус “Портрети”, со расказите: Машки [[портрет]], Еден совесен читател. * Циклус “Сликите на едно време”, со расказите: [[Перпетуум мобиле]], Зад линијата на [[фронт]]от, Посветите на еден унгарски писател, Испитување на [[карактер]]от, Слика на едно време. * Циклус “Опачини”, со расказите: Лош [[сон]], [[Италија]], Секогаш има надеж. * Циклус “Варијации”, со расказите: Избавителот; Мал оглас; Вест; Често многу добро се согласуваме во најсложените работи, но се случува за наједноставни прашања да не можеме да најдеме заеднички јазик. * Циклус “Стеснетост”, со расказите: Нашите чеда, Ќофтиња, апел, Професионална гордост, Ahasver, Судбината на уметникот. * Циклус “Соопштенија”, со расказите: Соопштение на Друштвото за заштита на [[животни]], Инвентар, Најди ја грешката!, Како се чувствуам, Испитување на јавното мислење, Уште и праша. * Циклус “Можности”, со расказите: Празна страница; Изјава; Информации, ограничувања на [[сообраќај]]от во врска со настаните на први [[февруари]]; Контемплации во визбата; Скромност; [[Време]] на насилство; [[Семејство|Семејни]] вести; Наслови во весници; Залудно ни успева да разјасниме некое прашање, веднаш се појавува следната загатка; [[Оптичка измама]]; Дом. * Циклус “Параболи”, со расказите: Возачот, Што сè треба да се знае, Нововенчани на меден месец на лепливата [[хартија]] (се мисли на муволовка), [[Трилер]], Смислата на [[живот]]от, [[Мемоари]]те на една баричка, Говор во [[парламент]]от, Надворешна конјугација. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Унгарска книжевност]] [[Категорија:Унгарски писатели]] [[Категорија:Изданија на Темплум]] 4sk1uf3lw1hsfujaqck0v51jap7zxtm Прислушкувач 0 1111357 5599432 5103836 2026-07-23T19:39:34Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599432 wikitext text/x-wiki '''„Прислушкувач“''' (германски: ''Der Ohrenzeuge'') — збирка куси раскази од германскиот писател [[Елијас Канети]]. Првобитно, збирката е објавена во [[1974]] година, а македонскиот превод е објавен во [[2010]] година, од издавачката куќа „[[Темплум]]“. Преводот од [[германски јазик]] е направен од [[Бисера Анастасова]]. [[File: Elias Canetti 2.jpg|upright|thumb|Елијас Канети]] == Технички податоци == Збирката е објавена како 84 книга на библиотеката „Магма“. [[Книга]]та е отпечатена во мал формат (17 сантиметри), во мек повез и има 121 страница. Каталогизацијата е извршена во [[Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје|Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје]] и ја носи ознаката ISBN 978-9989-189-76-0. Графичкото уредување и дизајнот на [[книга]]та е дело на фирмата „Кома“. На предната корица е ставена слика на [[Никол Ајзенман]] (''Nicole Eisenman''). На задната корица се наоѓа мал осврт врз делото и куса биографија на авторот.<ref>Елијас Канети, ''Прислушкувач'', Темплум, Скопје, 2010.</ref> == Содржина == Збирката „Прислушкувач“ содржи 50 куси раскази, кои претставуваат [[Литература|литерарно]]-[[Психологија|психолошки]] опис на 50 различни [[карактер]]и. На крајот на книгата се наоѓа белешка за авторот. Во збирката се поместени следниве раскази: Најавувачката на [[крал]]еви, Подлизуркото, Поднесителот, Самодарителката, Дојавувачот, Љубителот на топли [[солзи]], Слепецот, Големецот, Чувствителната на мириси, Имотот, Гласникот на [[смртт]]а, Сомничавиот, [[Дождовник]]от на убавината, Заводничката, Злобникот, Вечно виновната, Збунувачкиот соговорник, Лудата по чаршафи, Колекционерот на [[вода]], Брзоплетиот, Правоговорителката, Прислушкувачот, Губителот, Намотувачката на зловолие, Авантуристот, [[Месечина|Месечевата]] братучетка, Крадливецот, Завештаниот, Ловецот на пакости, Оштетената, Археократката, Спокојната меѓу [[коњ]]и, Книжниот [[молец]], Прогонуваната, Изморената, Влечкото, Покорниот, Желната за [[султан]]от, Срамежливата соговорничка, [[Бог]]овозвишувачот, Негувателката на [[гранит]], Истражувачот на величини, [[Ѕвезда|Ѕвездено]] јасната, Сквернавителот на херои, Маестрозото, Освоената, Алчниот за мажи, Паталецот, Измислената, Неприсилениот.<ref> Елијас Канети, ''Прислушкувач'', Темплум, Скопје, 2010.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Германски книги]] [[Категорија:Дела на Елијас Канети]] [[Категорија:Изданија на Темплум]] [[Категорија:Појавено во 2010 година во Македонија]] rbilhw6smdogrx9wryco9xto8mfp9lr Девствено море 0 1114353 5599458 5013321 2026-07-23T20:13:00Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599458 wikitext text/x-wiki '''Девствено море''' ([[руски]]: ''Ювенильное море'') е роман од рускиот писател [[Андреј Платонов]]. На [[македонски јазик]], [[книга]]та е објавена во [[2013]] година во издание на "[[Темплум]]", како 111 [[книга]] во рамките на едицијата “[[Магма]]”. Преводот од [[руски јазик]] е дело на Павел Попов. [[File: Andrei Platonov 1973.png|thumb|right| Андреј Платонович Платонов']] == Технички одлики == Книгата е печатена во мал формат (17 [[Сантиметар|сантиметри]]), во мек повез и има 143 страници. [[Книга]]та е каталогизирана во [[Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје|Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје]] и ја носи меѓународната ознака ISBN 608-4658-20-7. Графичкото уредување и [[дизајн]] е дело на фирмата „Кома“. На предната корица е наоѓа слика на The Royal Art Lodge, додека на задната корица е даден кус осврт врз книгата и попис на дел од објавените книги во едицијата „Магма“. Романот е објавен со поддршка од [[Министерството за култура на Македонија]].<ref name="ReferenceA">Андреј Платонов, ''Девствено море'', Темплум, Скопје, 2013.</ref> ==Содржина == Електроинженерот Николај Вермо е испратен во [[совхозот]] за месо “Родителското дворче”, некаде во степиите на југоистокот од [[СССР]]. Таму ги среќава работничката Надежда Бесталоевна, која веднаш му е допаѓа, како и Адријан Умришчев, кој како идеолошки “неразјаснет”, е испратен во степата на докажување на неговата чесност. Веднаш по пристигнувањето на Вермо, работничката Ајна, извршува самоубиство. Во совхозот работи и старицата Федератовна, која со голем ентузијазам се посветува на изградбата на [[Социјализам|социјализмот]]. На вработените во совхозот Вермо им ги изложува своите планови за разни проекти за зголемување на [[производство]]то, меѓу кои и идејата за изградба на голем број [[Езеро|езера]] во [[степа]]та од кои би се напојувал добитокот. За таа цел, тој предлага да се направи [[динамо]]-[[машина]] со која би се дупчела земјата во степата и така да се дојде до големото подземно [[море]] со чиста [[вода]] за пиење. Бесталоевна ја набавува потребната опрема, но практичната примена на Вермо пропаѓа. Сепак, нивната надеж не згаснува и Вермо и Бесталоевна патуваат во [[Америка]] за [[експеримент]]ално да ги проверат неговите идеи за длабоко дупчење на земјата со електричен пламен и за добивање [[електрична енергија]] од [[светлина]]та на [[небо]]то.<ref name="ReferenceA"/> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Андреј Платонов]] [[Категорија:Изданија на Темплум]] [[Категорија:Руски романи]] 9u03gc6nhekv0vzixnw7063y0nv17s1 Потопи ми ја главата! 0 1114441 5599441 5010554 2026-07-23T19:51:45Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599441 wikitext text/x-wiki '''„Потопи ми ја главата!“''' ([[руски]]: ''Утопи мою голову!'') — збирка [[расказ]]и од рускиот писател [[Јуриј Мамлеев]] од 1990 година. На [[македонски јазик]], збирката е објавена во 2010 година во издание на [[Темплум]], како 81 [[книга]] во рамките на едицијата „Магма“. Преводот од [[руски јазик]] е дело на [[Ѓорѓи Крстевски (писател)|Ѓорѓи Крстевски]]. [[File: Yuriy Mamleev.jpg|upright|thumb|Јуриј Мамлеев]] == Технички одлики == Збирката е печатена во мал формат (18 сантиметри), во мек повез и има 180 страници. [[Книга]]та е каталогизирана во [[Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“|Националната и универзитетска библиотека Св. „Климент Охридски“ - Скопје]] и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-9989-189-71-5. Графичкото уредување и [[дизајн]] е дело на фирмата „Кома“. На предната корица е наоѓа слика на Rachel Goodyear, додека на задната корица е даден кус осврт врз книгата и попис на дел од објавените книги во едицијата „Магма“.<ref name="ReferenceA">Јуриј Мамлеев, ''Потопи ми ја главата!'', Темплум, Скопје, 2010.</ref> ==Содржина == Збирката „Потопи ми ја главата!“ содржи десет раскази, а покрај нив, на крајот од книгата е дадена куса [[биографија]] на авторот. Во збирката се застапени следниве раскази:<ref name="ReferenceA"/> * [[Потопи ми ја главата! (расказ)|Потопи ми ја главата!]] * [[Тетратката на еден индивидуалист]] * [[Домарот наспроти смртта]] * [[Ќе се задоволам!]] * [[Љубовна приказна (расказ)|Љубовна приказна]] * [[Ковчег (расказ)|Ковчег]] * [[Младоженец (расказ)|Младоженец]] * [[Рационалист (расказ)|Рационалист]] * [[Црно огледало]] * [[Опачината на Гоген]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Јуриј Мамлеев]] [[Категорија:Изданија на Темплум]] [[Категорија:Книги од 1990 година]] [[Категорија:Појавено во 2010 година во Македонија]] lw9wrto2otgj5yzwz54c5uviy8n1hws Донски раскази 0 1114443 5599719 5010368 2026-07-24T11:52:29Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599719 wikitext text/x-wiki '''Донски раскази''' ([[руски]]: ''Донские рассказы'') е збирка раскази од [[СССР|советскиот]] писател [[Михаил Шолохов]], објавена во [[1965]] година, во издание на издавачкото [[претпријатие]] “[[Култура (издавачка куќа)|Култура”]] од [[Скопје]], во рамки на [[библиотека]]та “Современа проза”. Преводот од руски јазик го извршил [[Цветко Мартиновски]]. [[File:Исток реки Дон.jpg|thumb|left|upright=0.7|Изворот на Дон во [[Новомосковск, Русија|Новомосковск]], [[Тулска област]]]] == Технички одлики == Книгата е отпечатена во 1965 година, во Графички завод “[[Гоце Делчев]]”. Технички уредник бил Христо Христовски, ликовната опрема е дело на Михаило Писањук, јазичната редакција била извршена од Лидија Ежова, додека исправката ја извршиле Елена Павлова и Ружица Димишковска. Книгата има 227 страници.<ref name="ReferenceA">Михаил Шолохов, ''Донски раскази'', Култура, Скопје, 1965.</ref> == Содржина == Збирката содржи раскази, како и поговор, со наслов “Епопеја - блескав одраз на револуцијата”, напишан од Цветко Мартиновски. Во збирката се застапени следниве раскази:<ref name="ReferenceA"/> * [[Бенка (расказ)|Бенка]] * [[Шибалково семе]] * [[Бостанџија (расказ)|Бостанџија]] * [[Семеен човек]] * [[Вител (расказ)|Вител]] * [[Ждребе (расказ)|Ждребе]] * [[Лазурна степа]] * [[Туѓа крв]] * [[Смртен непријател]] * [[Ратаи (расказ)|Ратаи]] * [[Црвојаднина (расказ)|Црвојаднина]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Михаил Шолохов]] [[Категорија:Изданија на Култура]] 887oqtqo69a1ickc77rlu5bwpesrxd0 Продавница на тајни 0 1114656 5599455 5446284 2026-07-23T20:12:04Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599455 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} '''Продавница на тајни''' ([[италијански]]: ''La Butique del Mistero'') — збирка раскази од италијанскиот писател [[Дино Буцати]] (''Dino Buzzati''), оригинално објавена во [[Милано]], во [[1968]] година. На [[македонски јазик]], за првпат збирката е објавена во [[2005]] година, во издание на „[[Независни изданија ТНИД Ѓурѓа]]“ - [[Скопје]], во рамките на едицијата „[[Меридијан]]и“, по што следувало и второ издание во [[2006]] година, во [[библиотека]]та „Ризница“. Преводот од [[италијански јазик]] го направила Радица Никодиновска. [[File:Dino Buzzati.jpg|thumb|Дино Буцати]] == Технички одлики == Збирката е печатена во [[печатница]]та „[[Европа 92]]“ од [[Кочани]], во мал формат (20 сантиметри), во [[мек повез]] и има 192 страници. [[Книга]]та е каталогизирана во [[Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје|Народната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје]] и ја носи меѓународната ознака ISBN 9989-920-48-6. На предната корица е наоѓа илустрацијата „Нобиле“ од Дино Буцати, додека на задната корица е даден кус осврт врз [[живот]]от и делото на Буцати. [[Лектура]]та на книгата ја извршила Виолета Танчева-Златева, а ликовното обликување е дело на Славко Јовановски.<ref name="ReferenceA">Дино Буцати, ''Продавница на тајни'', ТНИД “Ѓурѓа”, Скопје, 2005.</ref> ==Содржина == Збирката „Продавница на тајни“ содржи предговор и 25 раскази:<ref name="ReferenceA"/> * Седумте гласници * Напад на големата колона * Седумкатница * Сепак некој тропа на вратата * Шинел * Нешто што почнува на буквата Л * Војничка песна * Нешто се случило * Глувци * Болниот тиранин * Светци * Ходникот на големиот хотел * Сеќавање на поетот * Колумбар * Строго доверливо до господинот директор * Грпки во градината * Волшебното палто * Ајфеловата кула * Девојката која пропаѓа * Двајцата возачи * Крај на светот * Залудни канења * Лебарка * Зајаци под месечината * [[Јајце]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Дино Буцати]] [[Категорија:Изданија на Ѓурѓа]] dmtaqaojfk4njj6fxblak5aym10oj3k Изгрејсонце (расказ) 0 1114736 5599471 3266827 2026-07-23T20:26:56Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599471 wikitext text/x-wiki '''Изгрејсонце''' е расказ од канадската писателка [[Маргарет Етвуд]]. Расказот е објавен на [[македонски јазик]] во два наврати, од страна на издавачката куќа [[Темплум]]: еднаш во [[2005]] година, во збирката раскази на Маргарет Етвуд, со наслов „[[Пролетната песна на жабите]]“, а потоа и во [[2011]] година, како дел од збирката „[[Пат околу светот во 20 раскази]]“. Преводот на македонски јазик го извршил Владимир Јанковски. [[File:Margaret Atwood Eden Mills Writers Festival 2006.jpg|thumb|upright|Етвуд присуствува на читање на [[Фестивалот на писатели во Еден Милс]] во септември 2006 година]] == Содржина == Ивон е млада сликарка, која живее под кирија на едно поткровје. Таа има навика да следи мажи, нудејќи им да ги наслика. Повеќето од нив прифаќаат, а некои дури и предлагаат да водат [[љубов]]. Одвреме-навреме, таа се среќава со своите поранешни момчиња, кои повеќе не ја интересираат. Во својата соба, таа чува апчиња и жилет, кои и се потребни ако некогаш одлучи да изврши [[самоубиство]]. Еднаш, таа му приоѓа на едно момче, кое е уметник како неа, го носи во својот стан, каде по сликањето на неговиот [[портрет]], тие водат љубов. Во текот на многу години, секое утро, Ивон станува рано за да го фати изгреј[[сонце]]то.<ref>Владимир Јанковски (уредник), ''Пат околу светот во 20 раскази: Антологија на светскиот расказ'', Темплум, Скопје, 2011, стр. 266-294.</ref> <ref>Маргарет Етвуд, ''Пролетната песна на жабите'', Темплум, Скопје, 2005, стр. 7-34.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија: Канадска литература]] [[Категорија: Канадски писатели]] [[Категорија: Дела на Маргарет Етвуд]] [[Категорија: Изданија на Темплум]] blvy9casize62l7h7s9n3lvpx5l7vuq Девојката што паѓа (расказ) 0 1114743 5599456 3467678 2026-07-23T20:12:26Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599456 wikitext text/x-wiki '''Девојката што паѓа''' е расказ од италијанскиот писател [[Дино Буцати]]. Расказот е објавен на [[македонски јазик]] во неколку наврати: во збирката раскази на Буцати од [[2005]] година „[[Продавница на тајни]]“, во издание на „[[Ѓурѓа]]“ (со наслов „[[Девојката која пропаѓа]]“); во збирката раскази на Буцати од [[2005]] година со наслов „[[Девојката што паѓа]]“, издание на „[[Темплум]]“; во [[2011]] година, повторно од издавачката куќа „[[Темплум]]“, како дел од антологијата „[[Пат околу светот во 20 раскази]]“. Преводот на македонски јазик го извршиле Кристина Плечиќ и Радица Никодиновска. [[File:Dino Buzzati.jpg|thumb|Дино Буцати]] == Содржина == Марта е девојка на 19 години, која се фрла од врвот на еден висок [[облакодер]]. Додека паѓа надолу, таа ги гледа светлините на [[град]]от, а богатите луѓе од горните катови на зградата ја поздравуваат. Кога стигнува до подолните катови, таа забележува дека околу неа паѓаат многу други девојки. Притоа, таа веќе се претворила во старица за која никој не се интересира, па дури не се слуша ниту [[звук]]от од ударот на нејзиниот пад на [[земја]]та.<ref>Владимир Јанковски (уредник), ''Пат околу светот во 20 раскази: Антологија на светскиот расказ'', Темплум, Скопје, 2011, стр. 38-44.</ref> <ref>Дино Буцати, ''Девојката што паѓа'', Темплум, Скопје, 2005, стр. 66-72.</ref> <ref>Дино Буцати, ''Продавница на тајни'', Ѓурѓа, Скопје, 2005, стр. 157-162.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија: Дела на Дино Буцати]] [[Категорија: Изданија на Темплум]] m1t25la8bczx4odr8gbzs31g0ewa7sa Аксолотл (расказ) 0 1114745 5599450 4583138 2026-07-23T20:06:05Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599450 wikitext text/x-wiki '''Аксолотл''' е расказ од аргентинскиот писател [[Хулио Кортасар]]. Расказот е објавен на [[македонски јазик]] во [[2011]] година, од издавачката куќа „[[Темплум]]“, како дел од збирката „[[Пат околу светот во 20 раскази]]“. Преводот на македонски јазик го извршила Катарина Мандариќ. [[File: Cortázar.jpg|thumb|Хулио Кортасар]] == Содржина == Расказот зборува за еден [[човек]] кој се претворил во [[аксолотл]], мала [[амфибија]] со потекло од [[Мексико]]. За време на неговиот престој во [[Париз]], тој ги забележал тие розови и тивки животинки во еден [[аквариум]], во Ботаничката градина и станал опседнат со нив. Потоа, одел секој ден таму и со часови стоел пред нивниот аквариум, внимателно набљудувајќи ги по неколку часови. Така, тој сфатил дека аксолотлите се [[луѓе]]. Еднаш, додека го приближил лицето до ѕидот на аквариумот, тој почувствувал како, најпрвин мисловно, а потоа и физички, се претворил во аксолотл, кој размислува како човек.<ref>Владимир Јанковски (уредник), ''Пат околу светот во 20 раскази: Антологија на светскиот расказ'', Темплум, Скопје, 2011, стр. 45-53.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Аргентинска литература]] [[Категорија:Литература на шпански јазик]] [[Категорија:Аргентински писатели]] [[Категорија:Дела на Хулио Кортасар]] [[Категорија:Изданија на Темплум]] 0sjwz56b4qxxw4z2cnbpulycbis4xl8 Грофот Монтекристо (расказ) 0 1114746 5599452 5082095 2026-07-23T20:10:05Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599452 wikitext text/x-wiki '''„Грофот Монтекристо“''' е расказ од италијанскиот писател [[Итало Калвино]]. Расказот е објавен на [[македонски јазик]] во [[2011]] година, од издавачката куќа „[[Темплум]]“, како дел од збирката „[[Пат околу светот во 20 раскази]]“. Преводот на македонски јазик го извршила [[Анастасија Ѓурчинова]]. [[Податотека:Calvino-italo.jpg|рамка|десно|Итало Калвино]] == Содржина == [[Гроф]]от Монтекристо е повеќеслоен расказ, во кој се опишува и создавањето на истоимениот [[роман]] на [[Александар Дима]]. Едмонд Дантес е со години затворен во [[замок]]от Иф и во својата глава се обидува да си го опише [[систем]]от на простории и ходници, со цел да излезе надвор. Истовремено, отецот Фарија безуспешно копа [[тунел]]и низ замокот, постојано враќајќи се на истото место. На крајот, Дантес размислува за суштината на тврдината, за нејзината врска со надворешниот свет, за односот на она што е внатре со она што е надвор, за минатото и иднината итн. Во таа заплетканост на нештата, скиците кои ги цртаат Дантес и отецот Фарија стануваат скици кои писателот Дима ги прави за својот роман „Монтекристо“, а затворениците стануваат ликови во тој роман.<ref>Владимир Јанковски (уредник), ''Пат околу светот во 20 раскази: Антологија на светскиот расказ'', Темплум, Скопје, 2011, стр. 54-72.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Итало Калвино]] [[Категорија:Изданија на Темплум]] [[Категорија:Италијански раскази]] b2zsdcqfyuy7n4mz4bhcy2eq8a4yj16 Чудесното попладне на Балтазар 0 1114749 5599434 3266848 2026-07-23T19:46:16Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599434 wikitext text/x-wiki '''Чудесното попладне на Балтазар''' е расказ од колумбискиот писател [[Габриел Гарсија Маркес]]. Расказот е објавен на [[македонски јазик]] во [[2011]] година, од издавачката куќа „[[Темплум]]“, како дел од збирката „[[Пат околу светот во 20 раскази]]“. Преводот на македонски јазик го извршила Бојана Богдановска. [[File: Gabriel Garcia Marquez.jpg|upright|thumb|Габриел Гарсија Маркес]] == Содржина == Балтазар е [[Сиромаштија|сиромашен]] [[човек]] на возраст од 30 години, кој живее во неформален [[брак]] со Урсула. Еден ден, тој го завршува [[кафез]]от за [[птици]], кој претходно му го порачал синот на еден богат човек - дон Чепе Монтиел. Набргу, сите [[луѓе]] се собираат во неговиот двор, зборувајќи дека тоа е најубавиот кафез на светот. Во неговиот дом доаѓа и докторот Хиралдо, кој сака да го купи кафезот како поклон за својата болна жена, но Балтазар не го дава кафезот. Потоа, тој оди во домот на Монтиел, кој не сака да го купи кафезот, зашто тој не го порачал. Неговото дете, Пепе се фрла на подот и плаче, но таткото не попушта и го брка Балтазар од [[куќа]]та. Балтазар сака да си го одржи ветувањето и му го поклонува кафезот на детето. Потоа, тој оди во барот, каде ги чести сите луѓе од селото, а тој се опива до бесвест и во пет часот наутро останува да лежи неподвижен на улицата пред барот.<ref>Владимир Јанковски (уредник), ''Пат околу светот во 20 раскази: Антологија на светскиот расказ'', Темплум, Скопје, 2011, стр. 127-138.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија: Колумбиска литература]] [[Категорија: Литература на шпански јазик]] [[Категорија: Колумбиски писатели]] [[Категорија: Дела на Габриел Гарсија Маркес]] [[Категорија: Изданија на Темплум]] quxoqfz5um5evt1lravku5ydug7o90k Некои од нас долго му се закануваа на нашиот пријател Колби 0 1114753 5599437 3282192 2026-07-23T19:48:37Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599437 wikitext text/x-wiki '''Некои од нас долго му се закануваа на нашиот пријател Колби''' е расказ од американскиот писател [[Доналд Бартелми]]. Расказот е објавен на [[македонски јазик]] во [[2011]] година, од издавачката куќа „[[Темплум]]“, како дел од збирката „[[Пат околу светот во 20 раскази]]“. Преводот на македонски јазик го извршил [[Владимир Јанковски]]. [[File: Donald Barthelme (author).jpg|upright|thumb|Доналд Бартелми]] == Содржина == Колби претерал со своето однесување, па пријателите решаваат да го обесат. Тогаш, започнува [[планирање]]то како да се изведе бесењето: која [[музика]] ќе се свири, каде ќе биде извршено бесењето, каква ќе биде бесилката, кои луѓе ќе бидат поканети, каква [[храна]] ќе се служи, дали ќе го бесат со јаже или со жица итн.<ref>Владимир Јанковски (уредник), ''Пат околу светот во 20 раскази: Антологија на светскиот расказ'', Темплум, Скопје, 2011, стр. 194-200.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Американски раскази]] [[Категорија: Дела на Доналд Бартелми]] [[Категорија: Изданија на Темплум]] 2pz3y1lmg3et54487ubmsmau1kc0u0v Домарот наспроти смртта 0 1114754 5599440 4541839 2026-07-23T19:51:30Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599440 wikitext text/x-wiki '''Домарот наспроти смртта''' е расказ од рускиот писател [[Јуриј Мамлеев]]. Оригинално, расказот е објавен во [[1990]] [[година]], во збирката на Мамлеев со наслов „[[Потопи ми ја главата!]]“. На [[македонски јазик]], расказот е објавен од издавачката куќа „[[Темплум]]“, еднаш во збирката на Мамлеев „Потопи ми ја главата!“ од [[2010]] година и повторно во [[2011]] година, како дел од збирката „[[Пат околу светот во 20 раскази]]“. Преводот на македонски јазик го извршил [[Ѓорѓи Крстевски (писател)|Ѓорѓи Крстевски]]. [[File: Yuriy Mamleev.jpg|upright|thumb|Јуриј Мамлеев]] == Содржина == Дмитриј Иванович Мухеев е домар кој се грижи за неколку стари, распаднати згради. Тој е на возраст од 50 години, оженет со Варвара, која од детството ја викаат „кучка“. Дмитриј го поминал животот во извршување на разни ситни поправки на зградите со кои управува, додека неговиот душевен [[живот]] претставува една голема празнина. Неочекува, тој се разболува од [[рак]] и дури кога сосема ослабнал, тој се упатува во реонската [[болница]], каде му ја дијагностицираат болеста и му даваат сосема малку изгледи за да преживее. По почетното разочарување, Дмитриј се обидува да се утеши со тоа што неговите дела ќе го надживеат и тие ќе го одржувааат споменот за него, но дознава дека сите згради со кои управува набргу ќе бидат урнати. Тоа претставува голем удар за него и тој заминува дома, каде плаче, исплашен од сознанието за неизбежната [[смрт]]. Тогаш, започнува да ја сонува својата жена и тогаш сфаќа дека ја сака, иако не ја сакал никогаш претходно. Варвара, пак, дознава за [[болест]]а на сопругот и се радува на таа вест, додека Дмитриј постојано ја опсипува со [[љубов]]. Кога Дмитриј завршува во болницата, Варвара го поминува времето со својот љубовник и во пиење, па заборава да го посети Дмитриј, кој цело време мисли на неа. Кога конечно го посетува во болницата, Дмитриј е сосема исцрпен и празен и воопшто не разговара со неа, сфаќајќи дека неговата љубов кон Варвара исчезнала. Истовремено, во него се јавува јасното сознание за неизбежноста на смртта.<ref>Владимир Јанковски (уредник), ''Пат околу светот во 20 раскази: Антологија на светскиот расказ'', Темплум, Скопје, 2011, стр. 201-221.</ref> <ref>Јуриј Мамлеев, ''Потопи ми ја главата!'', Темплум, Скопје, 2010, стр. 54-74.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија: Дела на Јуриј Мамлеев]] [[Категорија: Изданија на Темплум]] m3z1xglkldd19c7btz5cahsfff9jtol Другиот 0 1114758 5599442 4792902 2026-07-23T19:53:10Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599442 wikitext text/x-wiki '''„Другиот“''' — расказ на германскиот писател [[Бернхард Шлинк]]. Расказот е објавен на [[македонски јазик]] во 2011 година, од издавачката куќа „[[Темплум]]“, како дел од збирката „[[Пат околу светот во 20 раскази]]“. Преводот на македонски јазик го извршила Ксенија Чочкова. [[File: Bernhard Schlink at Bowdoin College 2018.jpg|upright|thumb|Бернхард Шлинк]] == Содржина == Бенгт Бенер е пензиониран државен службеник кој останува самец, откако жена му Лиза, [[Виолина|виолинистка]] во [[Оркестар|оркестарот]], умира од [[рак]] на [[гради]]те. По почетното разочарување и опивање, тој добива писмо од непознат [[човек]], адресирано до неговата покојна жена. Го отвора писмото и дознава дека пред 11 години, таа имала [[љубов]]на врска со испраќачот на писмото, Ролф. Тогаш, сеќавајќи се на минатото, Бенгт согледува дека пред 11 години, тој бил премногу зафатен со работата и дека поминувал малку [[време]] со [[семејство]]то. Бенгт одлучува да го запознае поранешниот љубовник на жена си и затоа одговара на неговите писма. Еден ден, тој патува во [[град]]от во кој живее Ролф и се запознава со него, заедно играат [[шах]], а понекогаш му позајмува [[пари]]. Постепено, Бенгт открива дека Ролф е шарлатан и измамник и дека своевремено ја завел жена му со цел од неа да изнуди пари. И навистина, откако неговиот [[театар]] [[банкрот]]ирал, Ролф успеал да земе 50 000 [[Германска марка|марки]] од Лиза. Откако одредено време продолжуваат да се допишуваат, Бенгт смислува план за да му се одмазди на Ролф. Тој му пишува писмо, соопштувајќи му дека Лиза ќе го посети за неколку недели. Ролф е воодушевен од престојната средба и сака да организира свечена вечера, па затоа позајмува пари од Бенгт. Сепак, во последен миг, Бенгт се предомислува и му кажува на Ролф дека Лиза е мртва, дека тој е нејзиниот маж и дека ги пишувал писмата во нејзино име. Ролф му признава дека е беден измамник, но му кажува дека Лиза била прекрасна жена. Бенгт се враќа во својот дом, мислејќи дека конечно се смирил и дека ја закопал својата љубомора. Започнува да ја средува [[куќа]]та, но за брзо време сфаќа дека не може да почне нов [[живот]]. Затоа, се качува на [[воз]] и оди во градот на Ролф, пристигнувајќи на свечената вечера на која Ролф држи говор за Лиза.<ref>Владимир Јанковски (уредник), ''Пат околу светот во 20 раскази: Антологија на светскиот расказ'', Темплум, Скопје, 2011, стр. 295-349.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија: Германски раскази]] [[Категорија: Дела на Бернхард Шлинк]] [[Категорија: Изданија на Темплум]] 1ra65fvdmuyr9n97enrv08o35h2wylv Прва љубов, последни ритуали 0 1114759 5599444 3290672 2026-07-23T19:54:21Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599444 wikitext text/x-wiki '''Прва љубов, последни ритуали''' е расказ од англискиот писател [[Ијан Мекјуан]]. оригинално, расказот бил објавен во истоимената збирка на Мекјуан од [[1975]] година, додека на [[македонски јазик]], тој е објавен во [[2011]] година, од издавачката куќа „[[Темплум]]“, како дел од збирката „[[Пат околу светот во 20 раскази]]“. Преводот на македонски јазик го извршил [[Живко Грозданоски]]. [[File: Ianmcewan.jpg|upright|thumb|Ијан Мекјуан]] == Содржина == Едно момче живее со својата девојка Сисл во еден изнајмен стан покрај [[пристаниште]]то. Често, тие водат [[љубов]] на масата, но наеднаш нивните [[секс]]уални игри се пореметуваат од [[звук]]от на гребењето на ѕидот од страна на некое суштество. Момчето прави стапици за [[јагули]] и заедно со таткото на Сисл организираат еден неуспешен потфат за лов и продажба на јагули. Сисл, пак, се вработува во локалната [[фабрика]], но по кратко време дава отказ. Еден ден, во нивниот стан се појавува голем [[стаорец]] и тие се обидуваат да го уловат, иако притоа се смртно исплашени. Кога на крајот ќе успеат да го убијат стаорецот, гледаат дека се работи за бремена женка, која во стомакот носи неродени стаорчиња.<ref>Владимир Јанковски (уредник), ''Пат околу светот во 20 раскази: Антологија на светскиот расказ'', Темплум, Скопје, 2011, стр. 350-370.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија: Англиски писатели]] [[Категорија: Дела на Ијан Мекјуан]] [[Категорија: Изданија на Темплум]] [[Категорија:Англиска книжевност]] g5rtp3657xwlyustv8at5qk23roxl2z Поезија (збирка песни од Едгар Алан По) 0 1117778 5599714 5300569 2026-07-24T11:18:16Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599714 wikitext text/x-wiki '''„Поезија“''' е збирка [[Песна|песни]] од американскиот поет [[Едгар Алан По]], објавена од издавачката куќа „[[Македонска книга]]“ во [[1969]] година. Изборот на песните и препевот на [[македонски јазик]] го извршил [[Гане Тодоровски]]. [[File: Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg|thumb|Едгар Алан По]] ==Технички податоци== [[Книга|Книгата]] е објавена во едицијата „Поетска плејада“, со тврд повез и со обем од 73 страници. Нацртот на корицата го направил Коста Бојаџиевски, а коректурата ја направила Вера Арсовска. Книгата била испечатена во графичкиот завод „[[Гоце Делчев]]“, во тираж од 1 500 примероци. Книгата не е каталогизирана, ниту пак ја поседува меѓународната ознака ISBN.<ref>Едгар Алан По, ''Поезија'', Македонска книга, Скопје, 1969.</ref> ==Содржина== Покај песните на По, книгата содржи и поговор со наслов „Поезијата на Едгар Алан По“, напишан од Гане Тодоровски, хронологија на животот на По, како и библиографија и литература посветена на По. Збирката ги содржи следниве песни на По:<ref>Едгар Алан По, ''Поезија'', Македонска книга, Скопје, 1969.</ref> * Песна (Song, 1827) * Во сонот сон (A Dream within a Dream, 1827) * Сон (A Dream, 1827) * Најсреќниот ден - најсреќниот час (The Happiest Day, the Happiest Hour, 1827) * Езеро: На (The Lake: To -, 1827) * На (To, 1829) * На реката (To the River, 1829) * На (To, 1829) * Кон Елена (To Helen, 1831) * Израфел (Israfel, 1831) * Градот во морето (The City in the Sea, 1831) * Ленора (Lenora, 1831) * Колосеум (The Coliseum, 1833) * На онаа во рајот (To One in Paradise, 1834) * Химна (Hymn, 1835) * Палата на сеништата (The Haunted Palace, 1835) * Земјата на соништата (Dreamland, 1844) * Гарванот (The Raven, 1845) * Јулејли(Eulalie - A Song, 1847) * Јулалуам (Ulalume - A Ballad, 1847) * Елдорадо (Eldorado, 1849) * На мајка ми (To My Mother, 1849) * Анабел Ли (Annabel Lee, 1849) * Ѕвона (The Bells, 1849) * == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Американски стихозбирки]] [[Категорија: Американска поезија]] [[Категорија: Дела на Едгар Алан По]] [[Категорија: Изданија на Македонска книга]] k5yvge2zjmtw2h7xptf3tifz2kbwlk2 Бенка (расказ) 0 1120342 5599720 4684519 2026-07-24T11:57:09Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599720 wikitext text/x-wiki '''„Бенка“''' е расказ од [[Руска литература|рускиот]] и [[СССР|советскиот]] писател [[Михаил Шолохов]]. Оригинално, расказот бил објавен во [[декември]] [[1924]] година, во весникот „Млад ленинец (''Молодой ленинец'')“.<ref>Цветко Мартиновски, „Епопеја - блескав одраз на револуцијата“, во: Михаил Шолохов, ''Донски раскази'', Култура, Скопје, 1965, стр. 219.</ref> Расказот е објавен на [[македонски јазик]], во превод на [[Цветко Мартиновски]], како дел од збирката „[[Донски раскази]]“, објавена во [[1965]] година од издавачката куќа „[[Култура (издавачка куќа)|Култура]]“. [[Datei: Донские рассказы 1926.jpg|mini| thumb| Донски раскази]] ==Содржина== Николај Кошевој е командир на ескадрон на [[Црвена армија|Црвената армија]], иако има само 18 години. Тој потекнува од козачко [[семејство]] и се сеќава како, уште кога имал пет-шест години, татко му го качувал на својот [[коњ]]. Во меѓувреме, мајка му на Николај умрела, а татко му не се вратил дома уште од [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Од него, Николај ја наследил големата решителност, големата [[љубов]] кон коњите и бенката, голема колку [[јајце]] на [[гулаб]], на левата [[нога]], веднаш над глуждот. До петнаесеттата година, Николај работел како аргат, а кога еднаш низ [[Село|селото]] поминувала Црвената армија, тој ѝ се приклучил и заминал да се бори против [[Војска|војската]] на [[Врангел]]. Кога една соседна наслеба ќе биде нападната од козачките банди, Николај е замолен да оди да помогне во борбата против [[Козаци|Козаците]]. Тој е веќе уморен од борбите и посакува да се пресели во градот за да го продолжи школувањето. Еден атаман, со својата банда од педесетина донски и кубањски Козаци три дена бега од потерата на четата на Николај Кошевој. Атаманот не го видел својот дом цели седум години: најпрвин бил заробен од германската војска, потоа служел во [[Армија|армијата]] на Врангел, па некое време поминал во [[Цариград]] и пак се вратил на [[Степа|степите]] околу [[Дон]]. Тој со својот одред пристигнува кај [[воденица|воденицата]] на старецот Лукич од кого бара да му даде [[жито]] за коњите. Старецот лаже дека нема жито, но кога е фатен во лагата, тој мора да ја јаде [[Земја|земјата]] под нозете на атаманот во замена на својот живот. Ноќта, додека пијаните Козаци спијат во неговата воденица, Лукич оди во блиското село и ги известува војниците на Црвената армија за нивното присуство. Утредента, Николај го поведува својот одред во потера по Козаците и се разгорува борба. Атаманот гледа како му се приближува еден млад коњаник, кој стрела кон него. Кога на коњаникот му завршува муницијата, атаманот набрзина му се доближува и го пресекува со [[сабја|сабјата]]. Додека тој умира, атаманот слегува од својот коњ за да му ги земе чизмите. Едната чизма е заглавена и тој ја трга со сета сила. Тогаш, атаманот ја гледа бенката на левата [[нога]] и сфаќа дека го убил својот син, Николај. Во очај, атаманот го гушка мртвиот син, а потоа се убива, пукајќи си со [[Пиштол|пиштолот]] во [[Уста|устата]]. Вечерта, на бојното поле доаѓаат коњаници, а од [[Глава|главата]] на атаманот, еден [[Јастреби|јастреб]]-мршојадец полетува кон [[Небо|небото]].<ref>„Бенка“ во: Михаил Шолохов, ''Донски раскази'', Култура, Скопје, 1965, стр. 5-17.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија: Донски раскази]] [[Категорија: Изданија на Култура]] l06mk792wqbmciahedai1hph5j01288 Шарли Ебдо 0 1122058 5599641 5439143 2026-07-24T09:02:53Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599641 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија весник |name = Шарли Ебдо |image = [[File:Charlie Hebdo logo.svg|250px|frameless]] |caption = Лого на неделникот ''Шарли Ебдо'' |type = [[Листа на сатирични весници|сатирично неделно списание]] <br/> |format = списание |foundation = 1970<ref name = "McNab 2006 26">{{Harvnb|McNab|2006|p=26}}: "Georges Bernier, the real name of 'Professor Choron', [... was] cofounder and director of the satirical magazine ''Hara Kiri'', whose title was changed (to circumvent a ban, it seems!) to ''Charlie Hebdo'' in 1970."</ref> |ceased publication = 1981 |relaunched = 1992 |owners = |political = [[Левица|левичарско]] |headquarters = Париз, Франција |editor = [[Жерар Бијар]] |website = [http://www.charliehebdo.fr charliehebdo.fr] |circulation = 45.000<ref>{{Наведена мрежна страница| title="Charlie Hebdo" triple ses ventes avec les caricatures de Mahomet| author1 = L'Obs| author2 = [[Agence France-Presse]]| work = [[L'Obs]]| date = 4 October 2012| accessdate = 9 January 2015| url = http://tempsreel.nouvelobs.com/medias/20121004.OBS4594/charlie-hebdo-triple-ses-ventes-avec-les-caricatures-de-mahomet.html| language = fr }}</ref> |ISSN = 1240-0068 }} '''Шарли Ебдо''' ({{langx|fr|Charlie Hebdo}}, ''Неделник „Шарли“'') — француски [[Неделник|неделен]] сатиричен весник,<ref>{{наведени вести |title=Charlie Hebdo: first cover since terror attack depicts prophet Muhammad |url=http://www.theguardian.com/media/2015/jan/13/charlie-hebdo-cover-magazine-prophet-muhammad |newspaper=[[The Guardian]] |date=13 January 2015 |accessdate=13 January 2015}}</ref> во кој се објавуваат карикатури, извештаи, полемики и шеги. Списанието е препознатливо по својот тон со кој не покажуваат никаква почит спрема религијата и строго неконформистички став. Се опишува себеси како силно [[антирасизам|антирасистичко]], антиверско, и [[Левица|левичарско]], па така често објавува статии против [[крајна десница|крајната десница]], [[религија]]та<ref>{{Наведена мрежна страница | url=http://www.lemonde.fr/idees/article/2013/11/20/non-charlie-hebdo-n-est-pas-raciste_3516646_3232.html | title=Non, "Charlie Hebdo" n’est pas raciste ! | work=[[Le Monde]] | accessdate=4 March 2014 | author=Charb}}</ref> ([[Католицизам|католицизмот]], [[ислам]]от, [[Јудаизам|јудаизмот]]), [[политика]]та, [[култура]]та итн. Според поранешниот уредник Стефан Шарбонје „[[Шарб]]“, уредничката гледна точка на списанието е да ги одразува „сите компоненти на плурализмот на левото крило, па дури и апстинентите“.<ref>«Charlie Hebdo, c'est la gauche plurielle» [archive] sur lecourrier.ch 9 April 2010</ref> Списанието било мета на два терористички напади, еден во 2011 и еден во 2015 година, за кои се претпоставува дека се одговор на објавувањето на голем број на контрoверзни карикатури со пророкот [[Мухамед]]. За време на [[Пукање во „Шарли Ебдо“|вториот напад]], 12 лица беа убиени, вклучувајќи го и Шарбонје и неколкумина новинари (карикатуристи). == Напад на редакцијата == {{Главна|Пукање во „Шарли Ебдо“}} [[Податотека:Charlie-Hebdo-2015-11.JPG|300px|мини|Новинари, полиција и служби за итни случаи на улицата каде што се случило пукањето, неколку часа по нападот во јануари 2015 година]] Нападот на редакцијата на неделникот Шарли Ебдо се случил на 7 јануари 2015 година околу 11:30 часот по средноевропско време, кога двајца маскирани напаѓачи, вооружени со автоматски пушки, упаднале во седиштето на француското сатирично списание „Шарли Ебдо“ во Париз.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.com/news/world-europe-30719057|title=BBC News – Charlie Hebdo: Major manhunt for Paris gunmen|work=BBC News|accessdate=8 јануари 2015}}</ref> Во текот на нападот загинале 12 луѓе, вклучувајќи десет вработени и два припадници на полициските сили, а раниле 11 други луѓе.<ref>{{Наведена мрежна страница | url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-30710883 | title = Gun attack on French magazine Charlie Hebdo kills 11 | publisher = BBC News | accessdate = 8 јануари 2015| date = 7 јануари 2015}}</ref><ref>{{наведени вести|title=Charlie Hebdo attack: 12 dead in Paris, manhunt on|url=http://www.cnn.com/2015/01/07/europe/france-satire-magazine-gunfire/|publisher=CNN|accessdate=8 јануари 2015}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Француски списанија]] [[Категорија:Пародични религии]] 9qe1e2lihwyoap94qi1qqj935j9ocsm Нордштранд 0 1129128 5599698 5440346 2026-07-24T10:45:32Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599698 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Германија |image_photo = Odenbuell Nordstrand St Vinzenz IMGP2940 wp.jpg |image_caption = Црквата Св. Винценц во Оденбил |image_coa = Nordstrand Wappen.png |lat_deg = 54 |lat_min = 29 |lat_sec = 0 |lon_deg = 8 |lon_min = 53 |lon_sec = 0 |image_plan = Nordstrand in NF.PNG |state = Schleswig-Holstein |district = Северна Фризија |Amt = Северно Море-Трене |elevation = 2 |area = 57.43 |population = 2234 |Stand = 2006-12-31 |postal_code = 25845 |area_code = 04842 |licence = NF |Gemeindeschlüssel = 01 0 54 091 |NUTS = DEF07 |LOCODE = DE NOR |Adresse-Verband = Schulweg 19<br />25866 Милдштет |website = [http://www.nordstrand.de/ www.nordstrand.de] |mayor = Јенс-Јохан Јакобсен |party = CDU }} '''Нордштранд''' ({{langx|de|Nordstrand}}; [[Севернофризиски јазик|севернофризиски]]: ''Noordströön'') — [[полуостров]] и поранешен [[остров]] во [[Северна Фризија]] на брегот на [[Северно Море|Северното Море]] во [[Германија]]. Се наоѓа во округот [[Северна Фризија (округ)|Северна Фризија]], во сојузната покраина [[Шлезвиг-Холштајн]]. Зафаќа површина од 50 км<sup>2</sup> со 2.300 жители. На полуостровот се наоѓаат две општини, Нордштранд и помалата [[Елизабет-Софиен-Ког]], кои се дел од општинската заедница [[Северно Море-Трене]]. Пред 2008 година, двете општини образувале посебна [[Амт|општинска заедница]] наречена [[Нордштранд (амт)|Нордштранд]], со седиште во поголемата општина Нордштранд. Во [[Среден век|средновековниот]] период, Нордштранд бил дел од поголемиот остров [[Штранд (остров)|Штранд]], кој бил потопен на делови во катастрофалната плимна бура во 1634 година. Над 6.000 луѓе се удавиле. Пред 1634 година, површината на островот била 540 км<sup>2</sup>.<ref>{{Cite Americana|wstitle=Nordstrand}}</ref> Други остатоци на Штранд се островот [[Пелворм]] и [[Халиг|хализите]]. До Нордштранд води пат над насип, кој го поврзува со копното и бил изграден во 1936 година. Во 1987 година, [[полдер]]от Белтрингхардер Ког бил завршен, со што поранешниот остров станал полуостров. == Географија и сообраќај == Општината Нордштранд се состои од најголемиот дел на истоимениот полуостров, [[халиг]]от [[Нордштрандишмор]] и еден дел од севернофризиското копно. Сите делови на општината се морски бањи, кои се достапни преку насипи, а Нордштрандишмор само преку железница. [[Податотека:Hafenstrucklahnungshoern.jpg|мини|Пристаништето Штрукланунгсхерн]] Во западниот дел на северната страна на островот се наоѓа пристаништето Штрукланунгсхерн (''Strucklahnungshörn''), преку кое води постојана фериботска врска до [[Пелворм]] и излети кон хализите. Други општински единици се: * Херендајх, * Кифхук, * Морзумког, * Нордерхафен, * Оденбил, * Зиден, * Зидерхафен и * Вестен. == Северноамериканско презиме == Првичниот остров Нордштранд (пред поплавата во 1634 година) се верува дека бил дом на северноамериканското презиме „ван Ностранд“ (вклучувајќи повеќе варијанти). Двајца браќа емигрирале од тука во денешниот [[Њујорк (град)|Њујорк]], [[САД]], во 1637 година и 1638 година, по поплавата. Еден од трите гранитни плочи на канадскиот споменик „ван Ностранд“, сместен во гробиштата Јорк Мил во [[Торонто]] покажува кон островот Нордштранд. Питер Карстензе ван Нортстрант е роден околу 1605 година на островот. Добивајќи го името на неговиот татко, Кастен или Керстен, и фактот дека неговите деца биле крстени во лутеранската црква во Амстердам, се верува дека има германско, фризиско или данско потекло. Не е познато кога Питер Карстензе дошол во Амстердам, веројатно како дете со неговиот татко, иако нема запис. Синовите на Питер Питерсен Острандер (син на Питер Карстензе ван Нортстранд), биле наречени Ван Норстранде или Ван Ностранде.<ref>{{нмс|title=PATRONYMICS AND SURNAMES|url=http://ostrander.org/surnames.htm|publisher=Ostrander Family Association|accessdate=5 јуни 2012|archive-date=2015-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20150613002524/http://www.ostrander.org/surnames.htm|url-status=dead}}</ref> == Локален алкохолен пијалак == Од Нордштранд потекнува локалниот познат алкохолен пијалак, Феризер (''Pharisäer''), кој островјаните го направиле во 1872 година со цел да можат да пијат алкохол во присуство на локалниот свештеник Георг Блајер, кој проповедал апстиненција. Направен е од силно топло кафе, шеќер, темен рум и шлаг (со цел да го спречи мирисот на алкохолот). Свештеникот ја добивал единствената чаша без рум, но еден ден чашите се измешале. Кога го открил гревот, извикал „Вие Фаризер“, означувајќи „хипокрити“ (''Ihr Pharisäer!''), од каде потекнува и името.<ref>[http://www.jyskordbog.dk/ordbog/artikler/faris%E6er.html Jysk Ordbog]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{da}}</ref><ref>[http://www.jp.dk/rejser/artikel:aid=4031974/ Jyllands-Posten] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20061117155029/http://www.jp.dk/rejser/artikel:aid=4031974/ |date=2006-11-17 }} {{da}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Nordstrand}} * [http://www.nordstrand.de/ Официјална страница] * [http://www.lancewadplan.org/Cultural%20atlas/SH/Nordstrand/nordstrand.htm#0.%20Top Развојот на Нордштранд] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160305175238/http://www.lancewadplan.org/Cultural%20atlas/SH/Nordstrand/nordstrand.htm#0.%20Top |date=2016-03-05 }} * [http://home.planet.nl/~farjo001/nordstrand.htm Холандска историја на Нордштранд] * [http://vrhamburg.mheitmann.ch/nordstrand/nordstrand.html Панорамски фотографии] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140910195138/http://vrhamburg.mheitmann.ch/nordstrand/nordstrand.html |date=2014-09-10 }} {{Градови во Северна Фризија (округ)}} {{Фризиски Острови}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Полдери]] [[Категорија:Полуострови во Германија]] [[Категорија:Поранешни острови во Германија]] [[Категорија:Севернофризиски Острови]] [[Категорија:Северна Фризија (округ)]] l71ykshplszhxn4ltmp0zifr1k0rytl Нимфа (птица) 0 1131635 5599640 5347716 2026-07-24T08:58:35Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599640 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Нимфа | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN|id=22684828 |title=''Nymphicus hollandicus'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref> | image = Cockatielmale.jpg | image_caption = Мажјак | image2 = Cockatielfemale.jpg | image2_caption = Женка | regnum = [[Животни]] | phylum = [[Хордови]] | classis = [[Птици]] | ordo = [[Папагали]] | superfamilia = [[Какадуа]] | familia = [[Какадуа]] | subfamilia = '''Нимфи''' | genus = '''Нимфа''' | genus_authority = [[Јохан Георг Ваглер]], 1832 | species = '''''N. hollandicus''''' | binomial = ''Nymphicus hollandicus'' | binomial_authority = ([[Роберт Кер|Kerr]], 1792) | range_map = Bird range cockatiel.png | range_map_caption = Распостранетост (со црвено; целогодишно живеалиште) | synonyms = ''Psittacus hollandicus'' {{Taxobox authority | author = Kerr |date= 1792}}<br /> ''Leptolophus hollandicus'' }} '''Нимфа''' ({{науч|Nymphicus hollandicus}}) — член на семејството на какадуа [[ендемизам кај птиците|ендемски]] вид карактеристичен за [[Австралија]]. Овие птици се посакувани како [[домашно милениче|домашни миленичиња]] и [[папагал придружник|папагали придружници]] низ целиот свет и се мошне едноставни за одгледување. Како птици по популарност чувани во кафез се втори веднаш зад [[тигрица (птица)|тигриците]].<ref name="ausmus">{{Наведена мрежна страница |url=http://birdsinbackyards.net/species/Nymphicus-hollandicus |title=Factsheets:Cockatiel |accessdate=2008-08-30 |work= |publisher=Australian Museum |archive-date=2019-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191103054219/http://www.birdsinbackyards.net/species/Nymphicus-hollandicus |url-status=dead }}</ref> Нимфата е единствениот член на [[род (биологија)|родот]] '''нимфи'''. Претходно се сметала за папагал со перјаница или мал какаду, сепак неодамнешните молекуларни изучувања потврдиле дека припаѓа на свое сопствено потсемејство, ''нимфи''. Затоа денес се класифицира како најмалиот член на семејството на [[какадуа]]. Нимфите се домородни птици н територијата на Австралија, И ги претпочитаат како живеалиште влажните области, грмушестите области и нискостеблестите собласти на Австралија. == Таксономија и етимологија == Првично опишан од шкотскиот писател и природонаучник [[Роберт Кер]] во 1793 година, нимфата или ({{науч|Psittacus hollandicus}}), била поместена во сопствен род ''Нимфи'', од страна на [[Јпхан Георг Ваглер|Ваглер]] во 1832 година. Името го опишува првичното искуството на доселениците од [[Европа]] кога за првпат ги забележале овие птици во дивината, доселениците сметале дека овие птици се толку убави што истите ги именувале според старогрчките митолошките суштества [[нимфи]]. Името [[видово име (зоологија)|на видот]] ''hollandicus'' потекнува од [[Нова Холандија (Австралија)|Нова Холандија]], старото име за Авсралија. Биолошката поврзаност долг период била тема на дебата, но денес се класифицира како [[монотипно]] [[потсемејство]] нимфи, но во одреден период во минатото бил погрешно класифициран како дел од потсемејството на широкоопашести папагали ({{науч|Platycercinae}}). Овој проблем е надминат со молекуларни испитувања на крвта. Научен труд од 1984 година за белковинските алозими покажал дека е поблиску сроден со какадуата отколку со папагалите,<ref name=adams1984>{{Наведено списание|year=1984|title=Biochemical systematics of the Australian cockatoos (Psittaciformes: Cacatuinae)|journal=Australian Journal of Zoology |volume=32|issue=3|pages=363–77|doi=10.1071/ZO9840363|last1=Adams|first1= M|last2=Baverstock|first2=PR|last3=Saunders|first3=DA|last4=Schodde|first4=R|last5=Smith|first5=GT}}</ref> и [[мтДНК|митохондриск]] 12S [[рРНК]] [[ДНК низа|податочна низа]]<ref>Brown, D.M. & Toft, C.A. (1999): [http://www.academia.edu/364859/Molecular_Systematics_and_Biogeography_of_the_Cockatoos_Psittaciformes_Cacatuidae_ Molecular systematics and biogeography of the cockatoos (Psittaciformes: ''Cacatuidae'')]. Auk 116(1): 141-157. {{jstor|4089461}}</ref> го сместува меѓу потсемејството на темни какадуа. Единствениот, [[долгоопашест папагал]] чиј морфолошки особености се последица на намалувањето на големината животната средина и промената на [[еколошка ниша|еколошката ниша]]. Анализата на низата [[интрон]] 7 од [[јадрена ДНК|јадрената]] ''?''-[[фибриноген]] ген, од друга страна, покажува дека е поразличен и не треба да се вклучува во родот на темните [[какадуа]].<ref>Astuti, Dwi (2004): [http://www.ees.hokudai.ac.jp/coe21/J/study/17RA/dwi.pdf A phylogeny of Cockatoos (Aves: Psittaciformes) inferred from DNA sequences of the seventh intron of Nuclear ?-fibrinogen gene] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201001042120/https://www.ees.hokudai.ac.jp/coe21/J/study/17RA/dwi.pdf |date=2020-10-01 }}. Doctoral work, Graduate School of Environmental Earth Science, Hokkaido University, Japan.</ref> Нимфата денес биолошки се класифицира како вистински припадник на семејството на [[какадуа]] бидејќи ги споделува сите особености на семејството на какадуа, имено, издигнатата перјаница, [[жолчка]], налегнати ровити пердуви, и пердувите на лицето кои ги препокриваат страните на клунот, особености кои не можат да се сретнат надвор од семејството на какадуа. == Полови разлики == Сите пилиња и јаври на нимфите во дивината наликуваат на женки, и е скоро невозможно да се разликуваат сè до нивното прво [[moulting]]. Тие имаат водорамни жолти линии или пруги распределени странично на нивните пердуви на опашката, жолтите точки на страничните површини на пердувите за летање, сиво обоената перјаница и лице, и матнопортокалова дамка на секој до образите. Возрасните нимфи имаат различни [[полова разлика|полови особености]], иако во помала мера отколку другите претставиници од класата на птици. Но ова ќе биде забележливо само по првото [[митарење]], кое вообичаено се случува шест до седум месеци по изведувањето, мажјакот го губи своите бели или жолти пруги и точки на долната страна на пердувите под крилјата и опашката. Сивите пердуви на неговите образи и перјаница се заменети со светли жолти пердуви, додека пак портокаловите дамки на образите стануваат посветли и поистакнати. Лицето и перјаницта кај женките вообичаено остануваат сиви, но и тие имаат портокалова дамка на лицето. Дополнително, женката ги задржува водорамните пруги и точки од долната страна на опашката и крилјата. Бојата кај нимфите се добива од два [[пигмент]]и: [[меланин]] (кој ја дава сивата боја на пердувите, очите, клунот и стапалата), и [[липохром]]и (кој ја обезбедуваат жолтата боја на лицето и опашката и портокаловата боја на образите). Сивата боја на меланинот ја преовладува жолтата и портокаловата боја на липохроните каде истите се мешаат. Содржината на меланинот се намалува на лицето на мажјаците како што тие стареат, што овозможува жолтите и портокалови липохроми да бидат подоминантни, додека пак наголемувањето на содржината на меланинот вио опашката и крилјата ги отстранува хоризонталните жолтеникави пруги и точки. Во продолжение меѓу останатите видливи одлики, огласувањето кај возрасните мажјаци е вообичаено поглссно и посложено отколку она кај женките. == Прикажување == [[File:Brehms Tierleben Cockatiels.jpg|thumb|left|Слика на [[Бремс Тирлебен]] од 1927 година.]] Истакнатата исправена [[цуцулка]] кај нимфите ја изразува нивната емотивна состојба. Цуцулката е изразено исправена во случај кога нимфата е преплашена или возбудена, кога е спуштена птицата е во опуштена состојба и кога е заремнета блиску до главата, тогаш животното зазема одбранбен став. Цуцулката е исто ткак зарамнета но накосена надвор од грбот кога нимфата се обидува да биде привлечна или пак се додворуваат. Спротивно на повеќето какадуа, нимфата има долги опашни пердуви кои се половина од вкупната должина на птицата. Со должина од 30 до 33&nbsp;cm, нимфата е најмалиот претставник на семејството на какадуата кои во просек нараснуваат до големини од 30 до 60&nbsp;cm. Перјата на нимфите во дивината е сиво со изразени бели шарки по надворешните рабови на крилјата. Лицето на мажјакот е жолто или бело, додека пак лицето на женката е вообичаено сиво или светлосиво, и двата пола имаат округли портокалови дамки на ушите. Оваа портокалова обоеност е вообичаено живописна кај возрасните мажјаци, и доста заматено кај женките. Препознавањето на половите разлики кај овој вид птици е едноставно. == Распостранетост и живеалиште == [[File:Nymphicus hollandicus MWNH 0584.JPG|left|thumb|Јајце, дел од збирката на [[Висбаденски музеј|Висбаденскиот музеј]]]] {{Listen|filename=Nymphicus hollandicus call.ogg|title=Повик на нимфа|description= Звучна снимка од повикот на нимфа|format=[[ogg]]}} Нимвите се домороден вид карактеристичен за Австралија, каде можат да се најдат во поголеми броеви во [[суви]]те или [[полусуви]]те области, но секогаш во близина на вода. Станува збор за птици преселници, кои се движат во зависност од пристапот до вода и храна.<ref name="ausmus" /> Најчесто можат да се видат во парови или пак во мали јата.<ref name="ausmus" /> Понекогаш, стотици птици ќе образуваат јато околу единствен извор на вода. На незадоволство на многу земјоделци, тие најчесто ги јадат семињата на културите кои се одгледуваат. Овие птици ги нема во плодните делови на југозападот и југоистокот на земјата, најдалечните пустини во [[Западна Австралија|западно австралиски]] птица, и полуостровот [[Кејп Јорк]]. Тие се единствениот член на семејството на какадуа кои понекогаш започнуваат да се размножуваат на крајот од својата прва година. [[File:Cockatiel pikedale.ogg|thumb|float|Мажјак и женка, Пикдејл, Ј. Квинсленд, Австралија]] == Животен век == Животниот век на нимфите во заробеништво е во просек меѓу 16 и 25 години,<ref>[http://www.cockatielcottage.net/basics.html cockatielcottage.net]</ref> иако се сретнува и со помали вредности од 10 до 15 години, но постојат и извештаи за нимфи кој живееле и 32 години, најстариот потврден примерок бил 36 години.<ref>{{Наведено списание|last=Brouwer|first=K.|author2=Jones, M.L., King, C.E. and Schifter, H.|year=2000|title=Longevity records for Psittaciformes in captivity|journal=International Zoo Yearbook|volume=37|issue=1|pages=299–316|doi=10.1111/j.1748-1090.2000.tb00735.x}}</ref> Исхараната и вежбањето се одлучувачки фактори за здравјето на птицата. == Генетска променливост на бојата == {{Главна статија|Нимфи - генетска обоеност}} Постојат петнаесет различни обоености на нимфите кои моментално се заведени во [[птичарство]]то, вклучувајќи ги тука сива, шарена, бисерна, цимет, белолика, луртинска, албино (позната како белолика лутинска) и жолтолики нимфи. Мутациите во заробеништво проидонеле за експлозија на различни обоености, доста поразлични од оние во дивината. Во 1949 година започнува распостранувањето на овој вид низ светот 1949, со создавањето на т.н. „диви“, и шарени мутации кој се добиени првпат во Калифорнија во САД. Постојат многу мутации кај нимфите со различна обоеност, тие се: силвестре, арлекин, лутинска, циметна, бисерна, кара црна, сребрена, жолтокафена, албино, пастелна, сребрена и доминатно светло сребрена. == Галерија == <gallery> File:Nymphicus hollandicus -perching on wires -Australia-6a.jpg|Диви нимфи File:Cockatiel Crest.jpg|Дива сиво обоена нимфа која покажува интерес или возбуда File:Parrot Cockatiel lutino.4months.jpg|[[Лутинска нимфа]] како домашно милениче во рацете на својот одгледувач File:Cockatiel under blacklight.jpg|Светењето на перјата на нимфа изложена на [[ултравиолетово светло]] </gallery> == Поврзано == * [[Нимфи (птичарство)]] * [[Нимфи - генетска обоеност]] * [[Папагал придружник]] * [[Шарена нимфа]] * [[Лутинска нимфа]] == Наводи == {{наводи}} == Дополнителна литература == * Astuti, Dwi (2004?): A phylogeny of cockatoos (Aves: Psittaciformes) inferred from DNA sequences of the seventh intron of nuclear ''β''-fibrinogen gene. Doctoral work, Graduate School of Environmental Earth Science, Hokkaido University, Japan. [https://web.archive.org/web/20060519005713/http://www.ees.hokudai.ac.jp/coe21/J/study/17result/dwi.pdf PDF fulltext] * Flegg, Jim (2002): ''Photographic Field Guide: Birds of Australia''. Reed New Holland, Sydney & London. ISBN 1-876334-78-9 * {{Наведена книга | last = Martin | first = Terry | title = A Guide To Colour Mutations and Genetics in Parrots | publisher = ABK Publications | year = 2002 | pages = | doi = | isbn = 0-9577024-6-9}} * {{Наведена книга | last = Hayward | first = Jim | title = The Manual of Colour Breeding | publisher = The Aviculturist Publications | year = 1992 | pages = | doi = | isbn = 0-9519098-0-0}} == Надворешни врски == {{викивидови|Nymphicus hollandicus|Нимфа}} * {{dmoz|Recreation/Pets/Birds/Species/Parrots/Cockatiels/|Cockatiels}} * [http://www.euronet.nl/users/hnl/ Inte Onsman's MUTAVI Research & Advice Group] * [http://www.cockatiels.org/ Cockatiels – National Cockatiel Society] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180204070311/http://www.cockatiels.org/ |date=2018-02-04 }} * [http://talkcockatiels.com/ Cockatiel Information Forum and Bulletin Board] – Talk Cockatiels * [http://ibc.lynxeds.com/species/cockatiel-nymphicus-hollandicus Videos, images and sounds] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160322083307/http://ibc.lynxeds.com/species/cockatiel-nymphicus-hollandicus |date=2016-03-22 }} – Internet Bird Collection [[Категорија:Птици на Австралија]] [[Категорија:Домашни птици]] [[Категорија:Подражавачки птици]] [[Категорија:Какадуа]] 262iqij7b89zxd3ri5sb1kkojjk8tpz Лисја од трева 0 1142367 5599715 4047315 2026-07-24T11:23:57Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599715 wikitext text/x-wiki '''Лисја од трева''' ([[англиски]]: ''Leaves of Grass'') - збирка [[поезија]] на американскиот [[поет]] [[Волт Витман]]. [[Податотека:Walt Whitman 1854.jpg|мини|десно|Волт Витман, 1854&nbsp;г.]] ==Историјат на книгата== За првпат, збирката била отпечатена во [[1855]] година, во [[Бруклин]], [[Њујорк]]. На насловната страница се наоѓала слика на Витман, во отпечаток на [[дагеротипија]], облечен во работна облека, со накривена шапка, држејќи ја едната рака на половината, а другата во џебот од панталоните. Никаде на книгата не се споменати имињата на авторот и називот на издавачот, но внатре, во една од песните се сретнува името на Витман. [[Книга]]та содржела предговор и 12 песни без наслов. Во предговорот, Витман се залага за создавање независна, самосвесна [[американска поезија]] и, следејќи го [[Ралф Волдо Емерсон]], зборува за [[Америка]] како за најголема песна, како [[нација]] на многу нации, чија најголема вредност се обичните луѓе.<ref>Dragan Purešić, „Predgovor“, во: Volt Vitman, ''Izabrana poezija'', Beograd: Plato books, 2008, стр. 11.</ref> <br /> Книгата била отпечатена во тираж од околу 800 примероци, а печатењето го финансирал самиот автор, кој потоа бесплатно ги поделил примероците од книгата. Еден примерок му испратил на Емерсон, кој му напишал писмо полно со воодушевување, поздравувајќи го непознатиот поет „на почетокот од една голема кариера“. Потоа, без знаење на Емерсон, Витман го објавил ова писмо, а истовремено самиот си напишал неколку анонимни критики кои го свртеле вниманието на јавноста кон збирката. Во [[1856]] година се појавило второто издание на забирката, кое било збогатено со нови 20 песни и кое, наместо предговорот, го содржело писмото на Емерсон. Третото издание било објавено во [[1860]] година и содржело уште 86 нови песни. Потоа, во новите изданија, Витман постојано ја менувал збирката, отфрлајќи или менувајќи некои [[стих]]ови и песни и додавајќи нови. За време на животот на Витман биле објавени вкупно девет изданија, при што последното издание од [[189]]1-[[1892]] година содржело речиси 400 песни.<ref name="Dragan Purešić 2008">Dragan Purešić, „Predgovor“, во: Volt Vitman, ''Izabrana poezija'', Beograd: Plato books, 2008, стр. 12.</ref> <br /> На тој начин, од првото издание со околу 90 страници, на крајот збирката достигнала повеќе од 450 страници. Инаку, во предговорот на збирката од [[1876]] година, Витман опишал што го поттикнало да ја создаде збирката: „Размислував за Раѓањето и животот, завиткувајќи ги своите идеи во сликите, деновите, потфатите на моето време, за да им дадам одредено место, идентитет - исполнувајќи ги со силата на гордоста и срдечноста на слободата, која е неопходна за духот на сè уште неродената [[Америка]] да се ослободи од наслагите, празноверието и сите долготрајни, тврдокорни и задушливи антидемократски авторитети од минатото на [[Азија]] и [[Европа]] - при што главната цел ми беше, откажувајќи се од секакво вештачко внесување ред и без помош на вештачки средства, да го искажам вечното Телесно Обележје на Човековото Јас.“<ref>Tihomir Vučković, „Volt Vitmen“, во: Volt Vitmen, ''Vlati Trave'', Beograd: Rad, 1969, стр. 108.</ref> ==Содржина== Централно место во збирката „Лисја од трева“ зазема поемата „[[Песна за мене]]“ (''Song of Myself''), која истовремено е најдолгата творба. Таа се состои од 52 песни, кои имаат посебен облик, содржина и тон и, во основа, може да се читаат независно одна од друга, иако низ сите се провлекува една заедничка тема.<ref name="Dragan Purešić 2008"/> <br /> „Песна за мене“ го опишува [[дух]]овното патување на авторот кој во неа пишува во прво лице, но исто така, се споменуваат и неговото име и презиме. Таа почива на мистичното сознание на светот - искуство коешто не е исклучително рационално и не запира на „границата на бесконечноста“, туку поминува низ појавното, нуркајќи во духовната реалност. Притоа, Витман истакнува дека, во себеси, тој содржи сè, како најлошото и најниското, така и највозвишеното. Оттука, противречностите претставуваат спротивности, но не се исклучуваат меѓу себе, туку постојат истовремено.<ref>Dragan Purešić, „Predgovor“, во: Volt Vitman, ''Izabrana poezija'', Beograd: Plato books, 2008, стр. 13.</ref> <br /> Покрај „Песна за мене“, збирката содржи и поголем број кратки песни, па дури и некои многу кратки, кои се состојат од два-три стиха, но сепак ја содржат истата тема присутна во големиот еп. Од друга страна, во збирката се сместени и неколку [[Елегија|елегии]], како „Од лулката што се ниша бесконечно“ (''Out of the Cradle Endlessly Rocking'') и „Кога во дворот цутеше јоргованот за последен пат“ (''When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d''), во кои тој се претставува како „поет на [[смрт]]та“ и кои го претставуваат врвниот поетски домет на Витман. Најпосле, во книгата има и повеќе песни кои се со послаб квалитет, што е сосема разбирливо имајќи ги предвид обемот на збирката, но и сфаќањето на Витман за поезијата како одраз на секојдневниот живот.<ref>Dragan Purešić, „Predgovor“, во: Volt Vitman, ''Izabrana poezija'', Beograd: Plato books, 2008, стр. 14.</ref> ==Критички осврт== Кога се појавила збирката „Лисја од трева“, американските книжевни критичари биле згрозени од неа и се натпреварувале кој повеќе ќе го навреди нејзиниот автор, кој се осмелил да фрла кал на „убавото“, да го соблече човекот до гола кожа, да го наоѓа човекот дури и во порокот и човечкото начело да го стави пред [[Бог]]а. Притоа, критичарите го нарекувале „неупатен во книжевноста како што крмакот е неупатен во [[математика]]та“, барајќи авторот јавно да се жигоса и да му се одземе перото, а од главата да му се извадат развратните сфаќања. Во таа хистерија, единствено Емерсон се искажал пофално за [[поезија]]та на Витман, пишувајќи дека „Лисја од трева“ содржи „ненадминливи нешта искажани ненадминливо добро“. Всушност, поезијата на Витман најпрвин добила признание во [[Англија]], каде што Свинберн, Тенисон и некои други поети укажале на нејзиниот квалитет, а дури потоа Витман бил прифатен во [[САД]].<ref>Tihomir Vučković, „Volt Vitmen“, во: Volt Vitmen, ''Vlati Trave'', Beograd: Rad, 1969, стр. 107.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Волт Витман]] [[Категорија:Книги од 1855 година]] 2g2q5zh6cibvbnw9zijmj9vmntqp3m0 Митра (одежда) 0 1152902 5599435 5585723 2026-07-23T19:46:40Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599435 wikitext text/x-wiki [[Податотека:G.g. Stefan.jpg|мини|десно|г.г. Стефан, поглавар на Македонската православна црква со митра]] '''Митра''' ({{langx|el|μίτρα}}, турбан) – вид на капа на одредени христијански свештеници. Митрите ги носат свештеници на [[православна црква|православните цркви]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.spe.org.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=782:2013-06-06-17-14-01&catid=47:liturgika&Itemid=83 |title=Богослужбените одежди на клириците |accessdate=2016-02-15 |archive-date=2016-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160805145216/http://spe.org.mk/index.php?option=com_content&view=article&id=782:2013-06-06-17-14-01&catid=47:liturgika&Itemid=83 |url-status=dead }}</ref>, на [[Римокатоличка црква|римокатоличката]], [[Англиканска црква|англиканската]] (реформаторска) и некои [[Лутеранство|лутерански цркви]] (протестантски). == Митрите во православието == Најтипичните митри во православните цркви се засноваат на затворена царска круна од доцната [[Византиско Царство]]. Во крајна линија потеклото на оваа форма е од постарата „камилавка“ (καμιλαύκιον), иако таа се издвоила од секуларните капи доста подоцна. Митри со форма на круна почнале да се користат подоцна, по [[Пад на Цариград|падот на Цариград]] (1453) под отоманска власт. Православните митри се изработени во форма на луковична круна, тие се целосно затворени, а како материјал за нивна изработка се користи, [[брокат]], [[дамаск]] или златно платно. Исто така тие може да бидат навезени, а често се украсени со скапоцени или полускапоцени камења. Вообичаено на митрите има четири икони ([[Христос]], [[Богородица]], [[Јован Крстител]] и на самиот врв крст), кои свештеникот може да ги бакне пред да ја стави митрата на глава. Православните митри вообичаено се златни, но може да се користат и други литургиски бои. На врвот на митрата има крст кој може да биде метален и да биде исправен, или извезен на платното и лежечки. Понекогаш, наместо лежечки крст, митрата може да има икона на врвот. Во Македонија митри се изработуваат во [[Раички манастир|Раичкиот манастир]] кои се познати и барани не само во Македонија, туку и во целиот православен свет.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mn.mk/kultura/239-sveti-gorgija-pobedonosec |title=Духовни светилишта - „Св. Ѓорѓија - Победоносец“ - с.Рајчица, Дебарско |accessdate=2016-02-15 |archive-date=2021-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024154555/http://www.mn.mk/kultura/239-sveti-gorgija-pobedonosec |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.bigorski.org.mk/index.php?content_type=rakodelija&name=mitri Митра со охридски бисер] „Бигорски манастир“</ref> == Митрите во западното христијанство == [[Податотека:Mitria-vaticana-1a.jpg|мини|Ватиканска митра, рачно везена со златен и сребрен конец, украсена со бисери]] Во својата модерна форма во западното христијанство, митрата е висока капа која се состои од два слични дела (преден и заден) кои се издигаат и се сошиени од страните, а две кратки ленти секогаш висат назад. Во католичката црква, правото за носење митра, според канонското право, им е дадено на [[бискуп]]ите и [[опат]]ите кога се појавуваат на церемониите на осветување на бискуп и благословување на опат. [[Кардинал]]ите вообичаено се сметаат дека се бискупи (од времето на папата [[Јован XXIII]]), но дури и кардиналите кои не се бискупи можат да носат митра. [[Папа Франциск|Папата Франциск]] од Македонија на поклон доби митра изработена во манастирот Рајчица <ref>[http://www.lastampa.it/2016/05/17/vaticaninsider/eng/the-vatican/a-tiara-for-every-pope-Bg9Vy1OUVkUaFoT7KRhSLM/pagina.html Тијара за секој папа] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20161220105459/http://www.lastampa.it/2016/05/17/vaticaninsider/eng/the-vatican/a-tiara-for-every-pope-Bg9Vy1OUVkUaFoT7KRhSLM/pagina.html |date=2016-12-20 }} на Ла Стампа</ref> == Поврзано == * [[Стихар]] * [[Хитон]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.manastir-lepavina.htnet.hr/radmisduhvid.html Одежди] {{hr}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Православие]] [[Категорија:Свештена одежда]] nn6f99lajtppaea3ppa4w8rfvas7z30 Филозофија на правото 0 1153448 5599436 4473265 2026-07-23T19:47:39Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599436 wikitext text/x-wiki [[File:CourtGavel.JPG|thumb|Чекан и судски записници од 1861–1862 година, симболи за правни одлуки.]] '''Филозофија на правото '''е дел од [[филозофија]]та и [[јуриспруденција]]та кој ги проучува основните прашања поврзани со [[право]]то и правните системи, како „што е правото?“, „кои се критериумите за правна [[валидност]]?“, „која е врската помеѓу правото и [[морал]]от?“ итн. Се разликуваат два вида на јуриспруденција или правна наука кои соодвествуваат со главните филозофски гледишта за правото: аналитичката и нормативната јуриспруденција. „Главната цел на аналитичката јуриспруденција отсекогаш била да ја изнајде разликата помеѓу правото како систем од норми и другите нормативни системи, како што се етичките“.<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Philosophy of Law|url=http://www.iep.utm.edu/law-phil/|website=Internet Encyclopedia of Philosophy}}</ref> Прашањето на кое најголем дел од филозофите на правото го насочуваат своето внимание е ''Што е правото? ''Неколку различни мисловни школи имаат дадено разновидни одговори: теоријата за [[природно право]], [[Правен позитивизам|правниот позитивизам]] и [[Правен реализам|правниот реализам]]. Покрај аналитичката јуриспруденција, правната филозофија се занимава и со нормативни теории на правото. „Нормативната јуриспруденција подразбира нормативни, вредносни и обврзувачки прашања за правото.“<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Philosophy of Law|url=http://www.iep.utm.edu/law-phil/#H2|website=Internet Encyclopedia of Philosophy}}</ref> На пример, ''Која е целта на правото? Врз кои етички и политички теории е заснован поимот на правото?'' Три приоди се актуелни во современата етичка и политичка филозофија: [[Утилитаризам|утилитаризмот]] (според кој законите треба да бидат така составени што ќе создаваат најдобри последици), [[деонтологија]]та (законите требаат да ја штитат поединечната автономија, слободата и правата) и [[Доблесна етика|доблесните етики]] (законите требат да ги одразуваат доблестите на најдобрите граѓани). == Наводи == {{Reflist}} [[Категорија:Филозофија на правото]] [[Категорија:Општествена филозофија]] 6fnb2dqgapg8naigivvo4yrk8emb2zg Девојка-ѕвер 0 1155654 5599454 5013316 2026-07-23T20:11:05Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599454 wikitext text/x-wiki '''Девојка-Ѕвер!''' — збирка раскази од рускиот писател [[Едвард Лимонов]], објавена во [[2007]] година во издание на „[[Темплум]]“, како 58. [[книга]] во рамките на едицијата „[[Магма]]“. Изборот на расказите и преводот од [[руски јазик]] е дело на [[Павел Попов]]. Оваа книга е прв превод на творештвото на Лимонов на [[македонски јазик]], а во неа се застапени раскази од три збирки на авторот: „Девојката ѕвер“, „Вообичаените инциденти“ и „Книга на водата“.<ref name="ReferenceA">Едуард Лимонов, ''Девојка-Ѕвер!'' Скопје: Темплум, 2007.</ref> [[Слика:Eduard Limonov 2016.jpg|мини|десно|220п|Едвард Лимонов]] == Технички одлики == Збирката е печатена во мал формат (18 сантиметри), во мек повез и има 128 страници. [[Книга]]та е каталогизирана во [[Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје|Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје]] и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-9989-189-06-7. Графичкото уредување и [[дизајн]] е дело на фирмата „Точка“. На предната корица е наоѓа слика на Paul Cava, додека на задната корица е даден кус осврт врз книгата и попис на објавените книги во едицијата „Магма“.<ref name="ReferenceA"/> ==Содржина == Збирката содржи 12 раскази, а покрај нив, на крајот од книгата е дадена [[биографија]] на авторот. Во збирката се застапени следниве раскази:<ref name="ReferenceA"/> * Девојката-ѕвер * Мутант * Тихиот Океан, Pacific Grows * Хадсон ривер * Салата „Ница“ * Средоземно Море, Ница * Јадранско Море, Венеција * Дунав * Дождот во Москва * Нева * Енисеј * Морнарчето пристигна дома, треперејќи ја отвора вратата == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Едуард Лимонов]] [[Категорија:Изданија на Темплум]] 6wswhiy1c90ucqdaabkmontmyawhi7d Европеана (книга) 0 1155890 5599464 5010285 2026-07-23T20:20:19Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599464 wikitext text/x-wiki '''Европеана''' ([[чешки]]: ''Europeana'') е белетристичко-есеистичка книга на чешкиот писател [[Патрик Оуржедник]] од [[2005]] година. На [[македонски јазик]], [[книга]]та е објавена во [[2016]] година во издание на „[[Темплум]]“, како 113. [[книга]] во рамките на едицијата „[[Магма]]“. Преводот од [[чешки јазик]] е дело на Маргарета Карајанова. [[Податотека:Patrik Ouředník.jpg|мини|десно|Патрик Оуржедник]] == Технички одлики == [[Книга]]та е печатена во мал формат (17 [[Сантиметар|сантиметри]]), во мек повез и има 142 страници. [[Книга]]та е каталогизирана во [[Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје|Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје]] и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-4658-55-9. Графичкото уредување и [[дизајн]] е дело на фирмата „Кома“, а книгата е испечатена во [[печатница]]та „Пропоинт“, во тираж од 400 примероци. На предната корица е наоѓа слика од Louis Raemaekers, додека на задната корица е даден кус осврт врз книгата и попис на дел од објавените книги во едицијата „Магма“. Книгата е објавена со поддршка од Министерството за култура на [[Чешка Република]].<ref name="ReferenceA">Патрик Оуржедник, ''Европеана'', Темплум, Скопје, 2016.</ref> ==Содржина == „Европеана“ претставува проза која е комбинација на белетристика и есеистика. Во неа, авторот на сериозно-комичен начин ја раскажува историјата на [[Европа]] од крајот на [[19 век]] наваму. Притоа, тој зборува за [[Прва светска војна|Првата светска војна]], [[Втора светска војна|Втората светска војна]], за [[уметност]]а, [[социологија]]та, [[психологија]]та, за индустрискиот развој, за [[геноцид]]от, за [[Расизам|расизмот]], за [[Потрошувачко општество|потрошувачкото општество]], за [[демократија]]та, за [[Комунизам|комунизмот]] и [[Нацизам|нацизмот]] итн.<ref name="ReferenceA"/> ==Критички осврт кон книгата == Книгата се движи на границата меѓу белетристиката и есеистиката е провокативен обид да се спојат елементите на модерната и постмодерната.<ref>„Поговор“, во: Патрик Оуржедник, ''Европеана'', Темплум, Скопје, 2016, стр. 135.</ref> „Европеана“ добила одлични критики во многу познати весници. На пример, „Chicago review“ ја оценил како „многу чудно историско дело и генијално уметничко дело“, додека „The Village Voice“ ја нарекол „трагикомична проза која прави поетите да плачат од завист, која прави сите да плачат.“ Најпосле, според „The New York Times Book Review“, книгата допира различни теми при што „немилосрдната монотонија станува неочекувано интересна, дури застрашувачка.“<ref name="ReferenceA"/> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Патрик Оуржедник]] [[Категорија:Изданија на Темплум]] 624v95y7iz11hc51dm21ghunsorkr7n Ѓаволовиот речник 0 1156294 5599462 5013112 2026-07-23T20:18:47Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599462 wikitext text/x-wiki '''Ѓаволовиот речник''' ([[англиски]]: ''The Devil's Dictionary'') е книга на американскиот писател [[Емброуз Бирс]] од [[1906]] година. Првобитниот наслов на книгата бил „Речникот на циникот“ (''The Cynic's Word Book''). Книгата е објавена на [[македонски јазик]] во [[2006]] година, во издание на „[[Темплум]]“, како 46. [[книга]] во рамките на едицијата „[[Магма]]“. Преводот од [[англиски јазик]] го направил Димитар Самарџиев. [[Податотека:Ambrose Bierce portrait by John Herbert Evelyn Partington (retouched).jpg|мини|десно|Портрет на Бирс - дело на сликарот Партингтон]] == Технички одлики == Збирката е печатена во мал формат (18 сантиметри), во мек повез и има 190 страници. [[Книга]]та е каталогизирана во [[Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје|Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ - Скопје]] и ја носи меѓународната ознака ISBN 9989-902-85-2. Графичкото уредување и [[дизајн]] е дело на фирмата „Точка“. На задната корица е даден кус осврт врз книгата и попис на објавените книги во едицијата „Магма“.<ref name="ReferenceA">Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006.</ref> ==Содржина == Книгата е напишана во форма на речник (лексикон) каде што поимите се распоредени по азбучен редослед. На крајот од книгата е дадена белешка за писателот и за делото.<ref name="ReferenceA"/> ===Извадоци од делото=== * Амбиција – Сепреовладувачка желба да се биде навредуван од непријателите за време на животот, и исмејан до пријателите по смртта.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 7.</ref> * Бандит – Личност која од личноста А насила го украла она што личноста А со лукавство го украла од личноста Б.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 10.</ref> * Безбожништво – вашето непочитување на мојот Бог.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 13.</ref> * Благодарност – Чувство што се наоѓа на половина пат меѓу услугата која тукушто ни е сторена и услугата која допрва ја очекуваме.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 14.</ref> * Виновник – тој другиот.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 19.</ref> * Врски – Една од двете работи кои се пресудни за успехот, особено во политиката. Другата работа се познанствата.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 22.</ref> * Гласање – Инструмент и симбол на моќта на слободниот човек да направи будала од себеси и да ја упропасти сопствената земја.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 25.</ref> * Грешка – Некој од моите прекршоци, за разлика од вашите, кои се злосторства.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 31.</ref> * Доволно – Сè на светот, ако тоа го сакате.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 39.</ref> * Злосторство – Главен чин во напредокот на човештвото.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 58.</ref> * Катастрофа – Повеќе од вообичаено јасно и недвосмислено потсетување дека настаните во овој живот не зависат од нас. Постојат два вида катастрофи: нашата несреќа и туѓата среќа.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 73.</ref> * Клеветење – Да се лаже за некого. Да се зборува вистина за некого.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 74.</ref> * Метропола – Бастион на провинцијализмот.<ref name="ReferenceB">Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 92.</ref> * Мир – Во меѓународните односи, период на мамење меѓу две војни.<ref name="ReferenceB"/> * Ненормален – Оној кој не се приспособува на стандардите. Во размислувањето и однесувањето, да се биде независен значи да се биде ненормален, а ненормален значи да се биде презрен.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 100.</ref> * Одговорност – Товар што лесно се симнува од грбот и се префрла на Господ, Судбината, Среќата, Случајноста или својот ближен.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 110.</ref> * Подарок – Нешто што се дава во очекување дека ќе се добие нешто подобро. Денешната уплата за утрешната услуга.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 121.</ref> * Познајник – Личност која ја знаеме доволно добро за да и земеме нешто на заем, но не доволно добро за да и дадеме нешто на заем. Степен на пријателство кој се смета за низок кога се однесува на некој сиромашен или сомнителен, и се издигнува на степен на интимност кога се однесува на некој богат или познат.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 122.</ref> * Политика – Конфликт на интереси што се камуфлира во судир на принципи. Водење на јавните работи за лична корист.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 123.</ref> * Раѓање – Првата и најлошата од сите катастрофи.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 133.</ref> * Сам – Во лошо друштво.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 144.</ref> * Сеќавање - Повикување во меморијата на нешто, плус додатоци, што порано не сме го знаеле.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 148.</ref> * Случајност – Неизбежна појава што се должи на дејството на непроменливите природни закони.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 153.</ref> * Старост – Периодот од животот во кој се задоволуваме со гревовите што сè уште ги негуваме така што плукаме по оние за кои веќе не сме способни да ги правиме.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 158.</ref> * Ум – Главната активност му се состои од обидите да се спознае самиот себе. Залудноста на овој напор произлегува од тоа што нема со што да се спознае освен со самиот себе.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 167.</ref> * Успех – Единствениот непростлив грев на ближниот.<ref name="ReferenceC">Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 169.</ref> * Утеха – Сознанието дека подобар човек е понесреќен од вас.<ref name="ReferenceC"/> * Фанатик – Некој кој упорно и фанатично е приврзан за мислењето со кое вие не се согласувате.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 170.</ref> * Филозофија – Мрежа од многубројни патишта кои од Никаде водат Нигде.<ref>Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 171.</ref> ==Критички осврт кон книгата== Денес, „Ѓаволовиот речник“ се смета како класика која може да се чита како [[Постмодернизам|постмодернистички]] текст. Во тој поглед, книгата се одликува со преобликување на речникот како неуметничка форма во уметничко дело, мешање на книжевните родови, користење лажни цитати од уметнички и научни дела, алузии на постоечките уметнички дела и нивно пародизирање итн.<ref>„Белешка за писателот“, во: Емброуз Бирс, ''Ѓаволовиот речник''. Скопје: Темплум, 2006, стр. 190.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Емброуз Бирс]] [[Категорија:Изданија на Темплум]] [[Категорија:Книги од 1911 година]] 9tf1y7pjqumakcsrdxtb9umncrvb800 Моизе Кен 0 1166444 5599481 5598095 2026-07-23T21:09:13Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599481 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Моизе Кен | image = [[Податотека:FC Zenit Saint Petersburg vs. Juventus, 20 October 2021 64 - Moise Kean (cropped).jpg|220px]] | height = {{height|m=1.83}}<ref name="gb2">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.giovanibianconeri.it/rosa-primavera-statistiche-presenze-gol/|title=ROSA JUVENTUS PRIMAVERA 2016/2017|website=giovanibianconeri.it|date=20 ноември 2016|accessdate=2016-11-22|archive-date=2016-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20161120222658/http://www.giovanibianconeri.it/rosa-primavera-statistiche-presenze-gol/|url-status=dead}}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|2000|2|28}}<ref name="gb2" /> | cityofbirth = {{роден во|Верчели|}} | countryofbirth = [[Италија]] | nationality = {{flagsport|ITA}} [[Италија]] | currentclub = {{Fb team Fiorentina}} | clubnumber = 20 | position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Torino}} | youthyears2 = | youthclubs2 = {{Fb team Juventus}} | years1 = 2016–2019 | caps1 = 16 | goals1 = 7 | clubs1 = {{Fb team Juventus}} | years2 = 2017–2018 | caps2 = 19 | goals2 = 4 | clubs2 = →{{Fb team Verona}} | years3 = 2019– | caps3 = 32 | goals3 = 2 | clubs3 = {{Fb team Everton}} | years4 = 2020–2021 | caps4 = 26 | goals4 = 13 | clubs4 = →{{Fb team Paris Saint-Germain}} | years5 = 2021–2024 | caps5 = 79 | goals5 = 11 | clubs5 = {{Fb team Juventus}} | years6 = 2024– | caps6 = 8 | goals6 = 4 | clubs6 = {{Fb team Fiorentina}} | nationalyears1 = 2015 | nationalcaps1 = 6 | nationalgoals1 = 2 | nationalteam1 = {{flagsport|ITA}} [[Фудбалска репрезентација на Италија под 15 години|Италија 15]] | nationalyears2 = 2015 | nationalcaps2 = 4 | nationalgoals2 = 3 | nationalteam2 = {{flagsport|ITA}} [[Фудбалска репрезентација на Италија под 16 години|Италија 16]] | nationalyears3 = 2015-2017 | nationalcaps3 = 17 | nationalgoals3 = 8 | nationalteam3 = {{flagsport|ITA}} [[Фудбалска репрезентација на Италија под 17 години|Италија 17]] | nationalyears4 = 2017-2018 | nationalcaps4 = 6 | nationalgoals4 = 4 | nationalteam4 = {{flagsport|ITA}} [[Фудбалска репрезентација на Италија под 19 години|Италија 19]] | nationalyears5 = 2018- | nationalcaps5 = 1 | nationalgoals5 = 2 | nationalteam5 = {{flagsport|ITA}} [[Фудбалска репрезентација на Италија под 20 години|Италија 20]] | nationalyears6 = 2018- | nationalcaps6 = 4 | nationalgoals6 = 2 | nationalteam6 = {{flagsport|ITA}} [[Фудбалска репрезентација на Италија под 21 година|Италија 21]] | nationalyears7 = 2018- | nationalcaps7 = 17 | nationalgoals7 = 5 | nationalteam7 = {{flagsport|ITA}} [[Фудбалска репрезентација на Италија|Италија]] | pcupdate = 6 јануари 2011 | ntupdate = 17 ноември 2010 }} '''Моизе Биоти Кен''' (роден на [[28 февруари]] [[2000]] во [[Верчели]]) — [[италија]]нски [[фудбалер]], [[Напад (фудбал)|напаѓач]] на {{Fb team (N) Fiorentina}} и на [[Фудбалска репрезентација на Италија|италијанската репрезентација]] ==Биографија== Моизе Биоти Кен е роден на 28 февруари 2000 во [[Верчели]]. Двајцата родители му се по потекло од [[Брегот на Слоновата Коска]].<ref name="Yahoo">{{Наведена мрежна страница|url=https://it.sports.yahoo.com/notizie/moise-kean-il-talento-che-sfida-il-tempo-il-092114271.html|title=Moise Kean, il talento che sfida il tempo|date=19 ноември 2016|accessdate=2016-11-24|archive-date=2021-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210410052640/https://it.sports.yahoo.com/notizie/moise-kean-il-talento-che-sfida-il-tempo-il-092114271.html|url-status=dead}}</ref> Неговото семејство се доселило во Верчели во 80-тите години; а потоа се преселиле во [[Асти]] во [[2007]] година.<ref name="stampa">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.lastampa.it/2015/08/14/edizioni/vercelli/sport/un-vercellese-tra-juve-e-united-5fedckmWq7UbUmhRWu1ulN/pagina.html|title=Un vercellese tra Juve e United|website=lastampaa.it|date=19 ноември 2016|accessdate=2016-11-24|archive-date=2017-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170823070636/http://www.lastampa.it/2015/08/14/edizioni/vercelli/sport/un-vercellese-tra-juve-e-united-5fedckmWq7UbUmhRWu1ulN/pagina.html|url-status=dead}}</ref> Кен има тројца браќа и една сестра: Гилдас, роден во 1984 година, Инес Флора, родена во 1989 година, и Фадел и Џовани, родени во 1993 година. Двајца од неговите браќа Гилдас и Џовани се исто така фудбалери. Двајцата играат во Серија Д, иако почетокот на својата кариера го имале во младинските категории на [[ФК Про Верчели 1892|Про Верчели]].<ref name="stampa" /> Кен е потпомогнат, од страна на агентот [[Мино Раиола]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.transfermarkt.it/moise-kean/profil/spieler/364135|title=Moise Kean|website=transfermarkt.it|date=19 ноември 2016}}</ref> ==Клупска кариера== ===Јувентус=== ====Почетоци и младинска кариера==== По преселбата во [[Асти]] Кен бил забележан како игра фудбал на улица од страна на [[Ренато Бјази]], кој го приклучил во младинските тимови на [[ФК Асти|Асти]] пред да му го понуди на [[ФК Торино|Торино]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ilsussidiario.net/News/Calcio-e-altri-Sport/2016/10/22/MOISE-KEAN-L-attaccante-della-Juventus-sfida-il-tempo-potrebbe-essere-il-primo-classe-2000-a-esordire-in-Serie-A-Oggi-22-ottobre-2016-/729488/ |title=MOISE KEAN / L’attaccante della Juventus sfida il tempo: potrebbe essere il primo classe 2000 a esordire in Serie A |accessdate=2016-12-06 |archive-date=2017-09-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170917123709/http://www.ilsussidiario.net/News/Calcio-e-altri-Sport/2016/10/22/MOISE-KEAN-L-attaccante-della-Juventus-sfida-il-tempo-potrebbe-essere-il-primo-classe-2000-a-esordire-in-Serie-A-Oggi-22-ottobre-2016-/729488/ |url-status=dead }}</ref> Во 2010 година и покрај тоа што најпрво потпишал нов договор со ''Граната'', подоцна се преселил во градскиот соперник [[ФК Јувентус|Јувентус]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://it.sports.yahoo.com/notizie/moise-kean-il-talento-che-sfida-il-tempo-il-092114271.html#comments |title=архивска копија |accessdate=2016-12-06 |archive-date=2021-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410052640/https://it.sports.yahoo.com/notizie/moise-kean-il-talento-che-sfida-il-tempo-il-092114271.html#comments |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.lanuovaprovincia.it/pages/moise-kean-dallasti-alla-juve-per-stupire-anche-in-azzurro-31702.html |title=архивски примерок |accessdate=2016-12-06 |archive-date=2016-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161120085042/http://www.lanuovaprovincia.it/pages/moise-kean-dallasti-alla-juve-per-stupire-anche-in-azzurro-31702.html |url-status=dead }}</ref> Во текот на [[ФК Јувентус сезона 2015-2016|сезоната 2015-2016]] играл за тимот на Јувентус под 17 години, меѓутоа во февруари 2016 бил приклучен во [[Јувентус Примавера|примавера]] тимот од страна на тренерот [[Фабио Гросо]], дебитирајќи со само 15 години; Јувентус стигнал до финалето на Кампеонато Примавера каде загубиле на пенали од Рома. Следната сезона тој ја започнал како регуларен член на примавера тимот, играјќи многу силно со 5 постигнати гола во 8 настапи. ====Деби за првиот тим и првиот гол==== Кон крајот на октомври 2016 како резултат на кризата со повредени напаѓачи, Кен го добил својот прв повик во првиот тим на Јувентус за натпреварот против [[ФК Сампдорија|Сампдорија]], меѓутоа останал неискористена замена. Своето деби за првиот тим на Јувентус го направил на 19 ноември 2016 во победата со 3-0 на домашен терен над [[Делфино Пескара 1936|Пескара]], на возраст од само 16 години, влегувајќи во игра од клупата за резерви на местото на [[Марио Манџукиќ]]. Со тоа тој станал првиот играч роден од 2000 година па наваму кој дебитирал во некоја од четирите најсилни европски лиги. На 22 ноември, тој исто така станал првиот играч роден после 2000 година кој дебитирал во Лигата на шампионите, откако се појавил во игра во победата со 3-1 на гости против [[ФК Севиља|Севиља]]. На 27 мај 2017, во последниот коло од сезоната [[Серија А 2016-2017|2016-2017 во Серија А]], Кен го постигнал својот прв погодок за Јувентус и тој се покажал како победнички во успехот со 2-1 над [[ФК Болоња|Болоња]]. Тој станал првиот играч роден во или после 2000-тата година кој постигнал гол во некоја од петте најсилни европски лиги.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.beinsports.com/us/serie-a/video/moise-kean-makes-history-seals-final-win-for-/553005|title=MOISE KEAN MAKES HISTORY, SEALS FINAL WIN FOR JUVENTUS|publisher=beinsports.com|date=27 May 2017|accessdate=27 May 2017}}</ref> ====Заемот во Верона==== На 31 август 2017, откако го продолжил својот договор со Јувентус до 30 јуни 2020, Кен бил позајмен на [[ФК Хелас Верона|Хелас Верона]] во договор за една година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.football-italia.net/109205/official-kean-loaned-verona|title=Official: Kean loaned to Verona|publisher=Football Italia|date=31 August 2017|accessdate=2017-09-01|archive-date=2021-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117004611/https://www.football-italia.net/109205/official-kean-loaned-verona|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hellasverona.it/2017/08/31/ufficiale_kean_e_gialloblu_sane_alla_juventus|title=UFFICIALE: KEAN È GIALLOBLÙ, SANE ALLA JUVENTUS|publisher=hellasverona.it|date=31 August 2017|accessdate=2017-09-01|archive-date=2017-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901063302/http://hellasverona.it/2017/08/31/ufficiale_kean_e_gialloblu_sane_alla_juventus|url-status=dead}}</ref> На 10 септември го направил своето деби за Верона во [[Серија А 2017-2018|Серија А]], влегувајќи како замена на местото на [[Алекс Ферари (фудбалер)|Алекс Ферари]] во 46-тата минута во поразот со 5–0 на домашен терен од {{Fb team (N) Fiorentina}}.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/09/10/italy/serie-a/hellas-verona-fc/acf-fiorentina/2538801/|title=Hellas Verona vs. Fiorentina - 10 September 2017 - Soccerway|website=uk.soccerway.com|language=en|access-date=2017-10-14}}</ref> На 1 октомври, Кен го постигнал својот прв гол за ''Џалоблу'' во 87-мата минута од натпреварот против {{Fb team (N) Torino}} што завршил нерешено 2–2, во кој неговиот тим се вратил од 2-0 негатива со два гола во последните минути.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/10/01/italy/serie-a/torino-fc/hellas-verona-fc/2538845/|title=Torino vs. Hellas Verona - 1 October 2017 - Soccerway|website=uk.soccerway.com|language=en|access-date=2017-10-14}}</ref> Својот втор гол за сезоната го постигнал во победата со 3-0 на домашен терен над {{Fb team (N) Milan}} во декември 2017. На 28 јануари 2018, Кен за првпат во својата кариера постигнал два гола на еден натпревар во Серија А во победата со 4–1 на гостувањето кај Фјорентина, со што станал само вториот играч роден од 2000 година па наваму година кој го сторил тоа, после [[Пјетро Пелегри]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.italianfootballdaily.com/moise-kean-scores-first-serie-brace/|title=Moise Kean scores first Serie A brace {{!}} IFD|website=www.italianfootballdaily.com|language=en-US|access-date=2018-01-28|archive-date=2018-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180129080656/http://www.italianfootballdaily.com/moise-kean-scores-first-serie-brace/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.calciomercato.com/en/news/moise-kean-raiola-and-juventus-next-star-profiled-24514|title=Moise Kean: Raiola and Juventus’ next star profiled|publisher=www.calciomercato.com|author1=Jordan Russell|date=28 January 2018|accessdate=28 January 2018|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026135236/https://www.calciomercato.com/en/news/moise-kean-raiola-and-juventus-next-star-profiled-24514|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://kwese.espn.com/football/italian-serie-a/story/3363377/dries-mertens-double-as-napoli-beat-bologna-to-leapfrog-juve-in-serie-a-ac-milan-hold-off-lazio|title=Napoli beat Bologna to leapfrog Juve in Serie A; Milan edge Lazio|publisher=ESPN FC|date=28 January 2018|accessdate=28 January 2018}}</ref> Вкупно за време на својот престој во Хелас Верона (сезоната 2017-2018), одиграл 20 натпревари за клубот (19 во првенството и еден во купот) и постигнал четири гола.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=97489|title= Games played by Moise Kean in 2017/2018|publisher=Soccerbase|date=18 July 2018|accessdate=18 July 2018}}</ref> ====Враќање во Јувентус==== Летото 2018 година Кен се вратил во Јувентус. Иако имало голем број понуди за него да оди на нова позајмица или да направи постојан трансфер во некој друг клуб, сепак од Јувентус одлучиле да ги одбијат сите и да го задржат младиот напаѓач приклучувајќи го во првиот тим.<ref>{{Наведена мрежна страница|author=Lorenzo Bettoni|url=https://www.calciomercato.com/news/kean-resta-alla-juve-tra-raiola-e-dirigenza-i-motivi-della-scelt-72803|title=Kean resta alla Juve: tra Raiola e dirigenza, i motivi della scelta|date=1 септември 2018}}</ref> Својот прв настап во сезоната го имал на 2 октомври 2018, влегувајќи од клупата за резерви на местото на Манџукиќ во победата со 3-0 над [[ФК Јанг Бојс|Јанг Бојс]] во [[УЕФА Лига на шампиони 2018/19|Лигата на шампионите]]; нешто подоцна на 1 декември го забележал првиот настап во [[Серија А 2018-2019]] во победата со 3-0 на гостувањето кај Фјорентина повторно заменувајќи го хрватскиот напаѓач. На 12 јануари 2019, Кен го постигнал својот прв гол за Јувентус во сезоната 2018-2019, во победата со 2-0 над {{Fb team (N) Bologna}} во [[Фудбалски куп на Италија 2018-2019|Купот на Италија]].<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.bbc.com/sport/football/46853670 |title=Bologna 0–2 Juventus |publisher=BBC Sport |date=12 January 2019 |accessdate=14 January 2019 }}</ref> На 8 март 2019, тој постигнал два гола и врз него бил направен пенал за третиот гол во победата со 4-1 на домашен терен над {{Fb team (N) Udinese}}.<ref>{{наведени вести|url=http://www.bbc.com/sport/live/football/47473922|title=Juventus v Udinese - teenager Kean scores twice|publisher=BBC Sport|language=en-GB|author=Emlyn Begley|date=8 March 2019|access-date=8 March 2019}}</ref> Кон крајот на истиот месец, на 30 март, влегол од клупата и го постигнал единствениот погодок на натпреварот со кој ''бјанконерите'' го победиле {{Fb team (N) Empoli}} со 1-0.<ref>{{наведени вести|url=https://www.europacalcio.it/la-juventus-batte-di-misura-lempoli-moise-kean-ancora-decisivo-204482/|title=La Juventus batte “di misura” l’Empoli: Moise Kean ancora decisivo!|publisher=europacalcio.it|author=Ludovica Carlucci|date=30 март 2019|accessdate=3 април 2019}}</ref> На 2 април 2019 година, Кен го постигнал вториот гол за својот тим во победата со 2-0 против {{Fb team (N) Cagliari}}, при што бил предмет на расистички скандирања на дел од навивачите на сардинијците.<ref>{{наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47793676|title=Juventus teenage forward Kean racially abused at Cagliari|publisher=BBC Sport|language=en-GB|date=2 April 2019|access-date=3 April 2019}}</ref> Веднаш по постигнувањето на голот тој го прославил така што застанал пред противничките навивачи со раширени раце, а неговиот соиграч [[Леонардо Бонучи]] остро го критикувал тој потег на Кен изјавувајќи дека со тоа тој делумно придонел за навивачите уште погласно расистички да скандираат до крајот на натпреварот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.football-italia.net/136548/bonucci-stands-kean-comments|title=Bonucci stands by Kean comments|publisher=Football Italia|date=3 April 2019|accessdate=2019-04-03|archive-date=2020-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200421083617/https://www.football-italia.net/136548/bonucci-stands-kean-comments}}</ref><ref name="Bonucci">{{наведени вести|url=https://www.ju1897.net/2019/04/bonucci-mi-smo-profesionalci-moramo.html|title=Bonucci:"Mi smo profesionalci, moramo postavljati primere"|publisher=ju1897.net|author=Denis Vuk|date=2 април 2019|accessdate=3 април 2019}}</ref> Бонучи изјавил: "Ние сме професионалци мораме да претставуваме пример, а не да провоцираме некого".<ref name="Bonucci"/> Четири дена подоцна, Кен влегол од клупата за резерви и го постигнал победничкиот гол за Јувентус во победата со 2-1 во [[Дерби Јувентус-Милан|дербито]] против {{Fb team (N) Milan}}.<ref>{{наведени вести|url=https://derbi.mk/ken-go-matirashe-milan-juventus-na-tri-boda-titulata-video/|title=Кен го матираше Милан, Јувентус на три бода до титулата (Видео)|publisher=derbi.mk|date=6 април 2019|accessdate=6 април 2019|archive-date=2019-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407153545/https://derbi.mk/ken-go-matirashe-milan-juventus-na-tri-boda-titulata-video/|url-status=dead}}</ref> На 20 април 2019, Кен го освоил своето второ [[скудето]] во кариерата со Јувентус, откако клубот од Торино по осми пат во низа станал шампион на Италија. ===Евертон=== На 4 август 2019, Кен потпишал петгодишен договор со {{Fb team (N) Everton}} во трансфер вреден 27.5 милиони евра плус 2.5 милиона евра во бонуси.<ref>{{Наведена мрежна страница |last1=Frost |first1=Howard |title=Everton Sign Striker Kean |url=https://www.evertonfc.com/news/1300376/everton-sign-striker-kean |publisher=Everton FC |accessdate=4 August 2019 |date=4 August 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |title=Thank you Moise Kean, and good luck! |url=https://www.juventus.com/en/news/news/2019/thank-you-moise-kean-and-good-luck.php |publisher=Juventus FC |accessdate=4 August 2019 |date=4 August 2019}}</ref> На 10 август, тој го направил своето деби за ''карамелите'' во ремито 0–0 против [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] во [[Премиер лига]]та, влегувајќи како замена од клупата на местото на [[Доминик Калверт-Луин]].<ref>{{Наведена мрежна страница |last1=Chowdhury |first1=Saj |title=Crystal Palace 0-0 Everton: Jordan Pickford blocks earn 10-man Toffees point |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49215982 |website=BBC Sport |accessdate=11 August 2019 |date=10 August 2019}}</ref> ==Клупска статистика== ''Статистиката е ажурирана на 2 април 2019.'' {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | [[ФК Јувентус сезона 2016-2017|2016-2017]] || {{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Juventus}} || [[Серија А 2016-2017|А]] || 3 || 1 || [[Фудбалски куп на Италија 2016-2017|КИ]] || 0 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2016/17|ЛШ]] || 1 || 0 || [[Суперкуп на Италија 2016|СИ]] || 0 || 0 || 4 || 1 |- | [[ФК Хелас Верона сезона 2017-2018|2017-2018]] || {{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Verona}} || [[Серија А 2017-2018|А]] || 19 || 4 || [[Фудбалски куп на Италија 2017-2018|КИ]] || 1 || 0 || - || - || - || - || - || - || 20 || 4 |- | [[ФК Јувентус сезона 2018-2019|2018-2019]] || {{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Juventus}} || [[Серија А 2018-2019|А]] || 13 || 6 ||[[Фудбалски куп на Италија 2018-2019|КИ]] || 1 || 1 || [[УЕФА Лига на шампиони 2018/19|ЛШ]] || 3 || 0 || [[Суперкуп на Италија 2018|СИ]] || 0 || 0 || 17 || 7 |- !colspan="3"|Вкупно Јувентус || 16 || 7 || || 1 || 1 || || 4 || 0 || || 0 || 0 || 21 || 8 |- || [[ФК Евертон сезона 2019-2020|2019-2020]] || {{flagsport|ENG}} {{Fb team (N) Everton}} || [[Премиер лига 2019-2020|ПЛ]] || 1 || 0 || [[ФА Куп 2019-2020|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2019-2020|ЛК]] || 0+0 || 0+0 || - || - || - || - || - || - || 0 || 0 |- !colspan="3"|Вкупно кариера || 36 || 11 || || 2 || 1 || || 4 || 0 || || 0 || 0 || 41 || 12 |} ==Титули== ===={{flagsport|ITA}} Јувентус ==== *'''{{Трофеј-Скудето}} [[Серија А]]''' : 2 : [[Серија А 2016-2017|2016-2017]], [[Серија А 2018-2019|2018-2019]] *'''{{Трофеј-Куп на Италија}} [[Фудбалски куп на Италија|Куп на Италија]]''' : 1 : [[Фудбалски куп на Италија 2016-2017|2016-2017]], [[Фудбалски куп на Италија 2023-2024|2023-2024]] *'''{{Трофеј-Суперкуп на Италија}} [[Суперкуп на Италија]]''' : 1 : [[Суперкуп на Италија 2018|2018]] == Наводи == {{наводи|2}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg }} *[http://int.soccerway.com/players/moise-kean/429830/ Моизе Кен] на soccerway {{Состав на ФК Фјорентина}} {{Состав на Италија на Европското првенство за играчи под 21 година 2019}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кен, Моизе}} [[Категорија:Родени во 2000 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Италијански фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Јувентус]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Верона]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Евертон]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Париз Сен Жермен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Фјорентина]] [[Категорија:Фудбалери во Серија А]] g78xuxmbnotcnhcr25ykuf21b9lnplw Еретикот од Соана 0 1179247 5599445 4529317 2026-07-23T20:00:03Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599445 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} '''Еретикот од Соана''' ([[германски]]: ''Der Ketzer von Soana'') – [[новела]] на германскиот писател [[Герхарт Хауптман]]. [[File:Corinth Gerhart Hauptmann.jpg|mini||upright|thumb| Герхарт Хауптман на слика од Ловис Коринт, 1900 година]] ==Содржина== Дејството на новелата се одвива во планинското село Соана, во [[Швајцарски кантони|швајцарскиот кантон]] [[Тесино]]. Таму, еден издавач на книги случајно го здогледува козарот Лудовико, наречен „Еретикот од Соана“ и таа средба му буди голем интерес да го запознае поблиску тој необичен човек. На една од нивните средби, Лудовико започнува да му ги чита на издавачот своите записи:<ref>Gerhart Hauptman, ''Čuvar pruge Til – Jeretik iz Soane''. Beograd: Rad, 1960, стр. 36-44.</ref> Во едно мало село, во близината на [[Луганско Езеро|Луганското Езеро]] се родил Рафале Франческо Вела, кој на возраст од 25 години бил назначен за [[Свештенство|свештеник]] во планинското село Соана. Рафаеле се одликувал со голема побожност и набргу стекнал голема почит од селаните, кои го сметале за еден вид [[светец]]. Една ноќ, него го посетил непознат човек со изглед на дивјак. Утредента, Франческо дознал од претседателот на општината дека се работи за Лукино Скаработа, овчар кој живеел осамен живот на далечното [[бачило]] Санта Кроче, заедно со својата сестра и седумте деца за кои се верувало дека се родени од противприродниот блуд меѓу братот и сестрата. Франческо го запознал [[бискуп]]от со случајот на [[семејство]]то Скаработа и добил дозвола да го врати семејството на патот на верата.<ref>Gerhart Hauptman, ''Čuvar pruge Til – Jeretik iz Soane''. Beograd: Rad, 1960, стр. 44-52.</ref> Еден мартовски ден, Франческо отишол во бачилото и разговарал со братот и сестрата, за кои видел дека не знаат ништо за [[Католицизам|католичката вера]], туку дека верувале во [[Паганство|паганските]] идоли. Затоа, тој им закажал миса во капелата Санта Агата, сместена на врвот на истоимениот рид. На враќањето кон селото тој ја сретнал најстарата ќерка на Скаработа, убавата Агата и веднаш почувствувал необична привлечност кон неа. Воопшто, по враќањето во Соана, Франческо почувствувал голема промена кај него: од една страна, тој почнал да ја забележува големата убавина на [[природа]]та, исполнета со постојано раѓање и промени; од друга страна, во него се врежала сликата на убавата Агата и за првпат му се појавиле еротски мисли. Стравувајќи дека е обземен од [[Демон|демоните]], Франческо започнал интензивно да се моли и му се исповедал на еден стар свештеник во неговото родно село, Лигорнето. Таму, ја посетил родната куќа на неговиот стрико, познат вајар, каде го направил својот прв грев, милувајќи ја скулптурата на три голи девојки.<ref>Gerhart Hauptman, ''Čuvar pruge Til – Jeretik iz Soane''. Beograd: Rad, 1960, стр. 52-78.</ref> По тој настан, Франческо се исплашил уште повеќе и започнал да се сомнева во католичките догми. Наспроти тоа, во него започнала да се раѓа еден вид нов религиозен систем во кој биле измешани големата побожност со љубовта кон [[природа]]та, а сето тоа проткаено со паганска [[еротика]]. Така, Франческо станал несигурен, го изгубил мирниот [[сон]] и постојано мислел на Агата. На денот кога ја одржал својата служба во капелата [[Света Агата Сицилиска|Санта Агата]], Франческо доживеал голема преобразба, запаѓајќи во голема екстаза во која му се чинело дека станал поголем од [[ангели]]те, светците и [[Апостоли|апостолите]], а Агата ја замислил како олицетворение на младата [[Богородица]]. Нестрплив да ја види Агата, набргу тој закажал уште една миса на која девојката не се појавила. Тоа во него предизвикало големо разочарување, така што по службата тој не се вратил во селото, туку почнал да скита низ планината.<ref>Gerhart Hauptman, ''Čuvar pruge Til – Jeretik iz Soane''. Beograd: Rad, 1960, стр. 78-96.</ref> Таму, Франческо ја сретнал Агата и ја повикал да дојде кај него во црквата. Кога таа се појавила во селото, сите жители ја навредувале и ја каменувале. Целиот возбуден од нејзиното присуство, Франческо конечно ја загубил присебноста и започнал да ја милува и бакнува. Ноќта, двајцата тајно го напуштиле селото и во едно скришно место во долината воделе љубов. Утредента, Франческо се вратил во црквата, но веќе му било јасно дека направил голем грев и дека повеќе не може да ја врши свештеничката работа.<ref>Gerhart Hauptman, ''Čuvar pruge Til – Jeretik iz Soane''. Beograd: Rad, 1960, стр. 96-123.</ref> На тоа место, Лудовико го прекинува раскажувањето, наспроти упорните барања од слушателот да му соопшти што се случило понатаму со Франческо и Агата. Лудовико само му кажува дека пред шест години селаните го избркале Франческо од селото, дека семејството Скаработа морало да се исели, а Франческо и Агата продолжиле да живеат слободно во планината. Напуштајќи ја колибата на Лудовико, посетителот среќава една убава жена која со себе ја води ќеркичката.<ref>Gerhart Hauptman, ''Čuvar pruge Til – Jeretik iz Soane''. Beograd: Rad, 1960, стр. 123-126.</ref> ==Осврт кон делото== Новелата „Еретикот од Соана“ ги прикажува типичните раскажувачки одлики на Хауптман и неговите прозни преокупации. Во ова дело, тој се држи далеку од [[Натурализам|натуралистичките]] теми и се определува за идејата на големото враќање кон природата и непосредниот живот. Новелата е напишана со развиен, богат [[јазик]] во кој [[Еротика|еротско]]-[[Паганство|паганската]] аперцепција на [[природа]]та се спојува со примитивната католичка маска со античка позадина. Притоа, во неа, еден обичен поединечен случај се воздигнува до извонредно широко, вонвременско значење.<ref>B. P., „Gerhart Hauptman“, во: Gerhart Hauptman, ''Čuvar pruge Til – Jeretik iz Soane''. Beograd: Rad, 1960, стр. 131.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Герхарт Хауптман]] rf9rouxyfvwhf6pkvgjotlf5nkwx5a0 Бегај! 0 1187358 5599594 5280415 2026-07-24T06:46:01Z Andrew012p 85224 /* */ 5599594 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Бегај! | image = Бегај плакат.png | director = [[Џордан Пил]] | producer = {{Plainlist| * Шон Мекитрик * [[Џејсон Блум]] * Едвард Х. Хам * Џордан Пил }} | writer = Џордан Пил | starring = {{Plainlist| * [[Даниел Калуја]] * [[Алисон Вилијамс]] * [[Бредли Витфорд]] * [[Кејлеб Ландри Џонс]] * [[Стивен Рут]] * [[Лакит Стенфилд]] * [[Катерин Кинер]] }} | music = [[Мајкл Абелс]] | cinematography = Тоби Оливер | editing = Грегори Плоткин | studio = {{Plainlist| * [[Blumhouse Productions]] * [[Monkeypaw Productions]] * QC Entertainment }} | distributor = [[Universal Pictures]] | released = {{Film date|df=yes|2017|1|24|[[Филмски фестивал Санденс|Санденс]]|2017|2|24|САД}} | runtime = 104 минути<ref name=BOM/> | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 4,5 милиони долари<ref name=BOM/> | gross = 255 милиони долари<ref name=BOM>{{Наведена мрежна страница |url= http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=blumhouse2.htm |title=Get Out (2017) |website=Box Office Mojo |accessdate=October 29, 2017}}</ref> |caption=Плакатот на македонски}} '''''Бегај!''''' ([[англиски]]: ''Get Out'') — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2017 година во режија и по сценарио на [[Џордан Пил]]. Во главните улоги се појавуваат [[Даниел Калуја]] како Крис, црнец кој го посетува семејството на својата бела девојка ([[Алисон Вилијамс]]); во нивниот дом, слугите се црнци и се однесуваат чудно.[[File:Jordan Peele Peabody 2014 (cropped).jpg|thumb|left|214x214px|''Get Out'' е режисерско деби на Џордан Пил.]] ''Бегај'' премиерно бил прикажан на [[Филмски фестивал Санденс|филмскиот фестивал Санденс]] на 24 јануари 2017 година, и бил нашироко издаден во САД на 24 февруари 2017 година од страна на [[Universal Pictures]]. Филмот бил добро прифатен од критичарите и публиката, со особени пофалби за сценариото и режијата на Пил и изведбата на Калуја, и бил вброен од [[национален одбор за рецензија на филмови|националниот одбор за реценција на филмови]], [[американски филмски институт|американскиот филмски институт]] и списанието ''[[Тајм (списание)|Тајм]]'' во најдобрите десет филмови за 2017 година. ''Бегај'' заработил бројни филмски номинации. На [[Деведесетто доделување на наградите Оскар|90. доделување на наградите Оскар]], филмот бил номиниран во категориите [[Оскар за најдобар филм|најдобар филм]], [[Оскар за најдобар режисер|најдобар режисер]] и [[Оскар за најдобар глумец|најдобар глумец]] (за Калуја) и бил награден со Оскар за [[Оскар за најдобро оригинално сценарио|најдобро оригинално сценарио]]. Филмот добил пет номинации на 23. доделување на наградите на филмските критичари, две номинации на 75. доделување на наградите [[Златен глобус]] (најдобар филм – мјузикл или комедија и најдобар глумец – мјузикл или комедија за Калуја) и две номинации на 71. доделување на наградите [[БАФТА]] (најдобар глумец за Калуја и најдобро оригинално сценарио). == Содржина == {{Разоткривање}}Крис Вашингтон попушта под притисокот на својата девојка Роуз Армитаж и заедно отишле во посета на нејзините родители, после четири месеци колку што биле во врска. Крис од почетокот бил несигурен во врска со идејата за запознавање на родителите затоа што се грижел за нивниот став спрема [[Афроамериканци]]те. Роуз го разубедила, говорејќи му дека сигурно не би предложила нешто такво ако нејзините родители биле [[Расизам|расисти]]. Самиот прв впечаток кој го стекнал Крис на имотот не бил најсреќен. Градинарот и куќната помошничка се Афроамериканци, што во него веднаш разбудило сомнеж. Сепак гледано од другог агол, нејзиното семејство се чини пријатно и идилично па тој пробува да се отргне од чувствата дека нешто не е во ред. Тука дознава дека Дин, таткото на Роуз, е [[Неврохирургија|неврохирург]], а нејзината мајка Миси [[Хипнотерапија|хипнотерапеут]], која му кажува дека може да му помогне да се одвикне од пушењето цигари, затоа што истото го направила и со својот сопруг. После сесијата со хипноза која била извршена звучно-визуелно, мешајќи со лажичка по шољата со чај, му наредува да "потоне". Крис одеднаш се проналашол во црнило лебдејќи надолу, додека она што би требало да го види со очи го гледал низ оддалечен екран. Тогаш наеднаш се пробудил и помислил дека се тоа го сонувал, но приметува дека сега цигарите му се гадат. Следниот ден го обележува доаѓањето на гостите во куќата на Армитаж, каде Роуз сите роднини и куќни пријатели ги запознава со својот нов дечко. Крис во групата луѓе забележал едно момче, Логан Кинг, кој бил единствен Афроамериканец и му приоѓа да разговараат затоа што се чувствувал пријатно. Меѓутоа, приметил неколку работи: Логан бил во присуство на многу постара жена која го одвлекла од разговорот со него; облеката која ја носел била прилично стара; а неговото однесување било многу чудно и доста го потсетувало на однесувањето на градинарот и куќната помошничка. Покрај се, во еден момент на забавата дошло до [[кулминација]]. Бидејќи Крис, кој инаку се занимава со фотографирање, одлучил да го исполни своето време со фотографирање на гостите па и Логан Кинг. Меѓутоа оној момент кога се вклучил блицот, Логан започнал хистерично да го напаѓа Крис и да му говори да бега оттаму. Миси и Дин го одвеле во соба за да го смират и на гостите им кажуваат дека во прашање бил [[Епилепсија|епилептичен]] напад. Крис сфатил дека нешто многу чудно се дешава и сака да се врати дома. Гледајќи го вознемирен, Роуз го прифатила тоа и започнале да се пакуваат како би заминале. Во меѓувреме, Крис праќа слика од Логан на својот другар Род Вилијамс кој отишол во полиција да ја пријави целата ситуација затоа што се сетил дека Логан е всушност Андре Хејворт негов поранешен познаник и дознал дека веќе некое време се води како исчезната личност. Инспекторката на која се обратил ја исмева неговата теорија дека Армитажови киднапираат Афроамериканци да би им служеле како [[роб]]ови и не прави ништо по тоа прашање. Крис за време на пакувањето пронашол кутија со слики од Роуз на кој се наоѓаат и градинарот и куќната помошничка и сваќа дека што и да не е ред со тоа семејство, тоа ја вклучува и неговата девојка. Во тој момент Миси го хипнотизира Крис и тој се буди во подрумот врзан со каишеви за фотеља. На телевизорот кој се наоѓа пред него започнува филм во кој се објаснува како Дин врши [[пресадување (медицина)|пресадување]] на мозок, обозможувајќи им на белците да го контролираат телото на Афроамериканецот, додека тие остануваат „потопени“ и ја задржуваат својата свест меѓутоа се заробени во своето тело. Крис успеал да се ослободи од [[хипноза]]та на телевизија тако што кине сунѓер од фотељата и ги запушил ушите. Ги убива родителите на Роуз и нејзиниот брат, влегува во кола и бега но по пат ја удрил куќната помошничка. Во желба да и помогне, ја ставил во колата без да знае дека нејзиното тело го контролира бабата на Роуз, која предизвикува судар купувајќи време а Роуз доаѓа со градинарот и заедно го напаѓаат Крис. Бабата умира во колата а градинарот го фаќа Крис, меѓутоа тој вклучил блиц на телефонот и градинарот се свртел со пушката и ја ранил Роуз додека себе се самоубил. Во последната сцена Крис ја дави Роуз но се откажува кога ќе види дека се приближува полициска кола во која доаѓа неговиот пријател Род. Роуз умира. ==Улоги== [[Податотека:Daniel Kaluuya (35439676943).jpg|мини|Даниел Калуја]] {{div col|2}} * [[Даниел Калуја]] како Крис Вашингтон ** Заиланд Адамс како Крис на 11 години * [[Алисон Вилијамс]] како Роуз Армитаж * [[Катерин Кинер]] како Миси Армитаж * [[Бредли Витфорд]] како Дин Армитаж * [[Кејлеб Ландри Џонс]] како Џереми Армитаж * [[Стивен Рут]] како Џим Хадсон * [[Лакит Стенфилд]] како Андре Хејворт / Логан Кинг * [[Лил Рел Хауери]] како Род Вилијамс * [[Ерика Алксандер]] како Детектив Латоја * Маркус Хендерсон како Волтер / Роман Армитаж * Бети Габриел како Џорџина / Маријен Армитаж * [[Ричард Херд]] како Роман Армитаж {{div col end}} ==Прием== ===Заработка=== ''Бегај'' остварил заработка од 175,5 милиони долари во САД и Канада и 78,8 милиони долари во другите територии за вкупна заработка од 254,3 милиони долари, наспроти буџетот од 4,5 милиони долари.<ref name=BOM/> Во Северна Америка, ''Бегај'' бил издаден на 24 февруари 2017 година, заедно со филмовите ''[[Автопат на смртта]]'' и ''[[Рок куче]]'', и се очекувало да заработи 20–25 милиони долари од 2,773 кина во првиот викенд на прикажување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://deadline.com/2017/02/get-out-1201940270/ |title=Audiences Plan To Get Into ‘Get Out’ – Weekend B.O. Preview |publisher=[[Deadline.com]]|accessdate=February 22, 2017}}</ref> Во првиот ден на прикажување, филмот заработил 10,8 милиони долари. Филмот викендот го затворил со заработка од 33,4 милиони долари, завршувајќи на првото место по големина на заработка. 38% од гледачите во првиот викенд на прикажување биле [[Афроамериканци]], додека 35% биле белци.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://deadline.com/2017/02/get-out-collide-rock-dog-lego-batman-fifty-shades-darker-box-office-1201964096/ |title=Universal/Blumhouse’s ‘Get Out’ Now Grabbing A $30M+ Opening |publisher=[[Deadline.com]]|accessdate=February 27, 2017}}</ref> Во вториот викенд на прикажување, филмот завршил на второто место по големина на заработка, зад ''[[Логан (филм)|Логан]]'', заработувајќи 28,3 милиони долари, пад од 15,4%. Гледаноста на хорор филмовите има тенденција да опадне за 60% во нивниот втор викенд на прикажување, што значи дека ''Бегај'' бил над просекот. Во третиот викенд на прикажување, филмот заработил 21,1 милиони долари, опаѓајќи само 25% од претходаната недела, и завршил на третото место по големина на заработка зад новиот филм ''[[Конг: Островот на черепите]]'' и ''Логан''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://deadline.com/2017/03/kong-skull-island-beating-box-office-projections-logan-get-out-1202041809/|title=‘Kong’ Beats His Chest On Saturday: Weekend Opening Now At $61M – Sunday AM Update|author=Anthony D'Alessandro|publisher=[[Deadline.com|date=March 12, 2017|accessdate=March 12, 2017}}</ref> Во март 2017 година, три недели откако бил издаден, ''Бегај'' ја преминал границата од заработени 100 милиони долари на домашно тло, правејќи го Пил првиот сценарист-режисер црнец на кој тоа му успеало со својот премиерен филм.<ref name="auto">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.thefader.com/2017/04/04/get-out-original-screenplay-record |title=''Get Out'' Is Now The Highest Grossing Debut Film Based On An Original Screenplay In History |publisher=TheFader.com|author=David Renshaw|date=April 4, 2017|accessdate=April 23, 2017}}</ref> На 8 април 2017 година, ''Бегај'' станал најпрофитабилен филм на домашно тло режиран од страна на црнец, победувајќи го филмот ''[[Право од Комптон (филм)|Право од Комптон]],'' режиран од [[Феликс Гери Греј]], кој заработил 162,8 милиони долари во 2015 година. Греј го вратил рекордот во свои раце две недели подоцна кога неговиот филм ''[[Брзи и бесни 8]]'' заработил 173,3 милиони долари на својот 14. ден на прикажување на 27 април.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://shadowandact.com/2017/04/11/get-out-is-now-the-highest-grossing-film-domestically-by-a-black-director-but-not-for-long/|title=’Get Out’ Is Now the Highest Grossing Film Domestically by a Black Director (But Not for Long)|publisher=ShadowAndAct.com|author=Sergio Mims|date=April 11, 2017|accessdate=April 23, 2017|archive-date=2017-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20170424180037/http://shadowandact.com/2017/04/11/get-out-is-now-the-highest-grossing-film-domestically-by-a-black-director-but-not-for-long/|url-status=dead}}</ref> Во домашни рамки, ''Бегај'' исто така е филм со највисока заработувачка на деби режисер заснован на оригинално сценарио во историјата на Холивуд, надминувајќи го дводеценискиот рекорд на хорор филмот ''[[Вештерката од Блер]]'' (140,5 милиони долари).<ref name="auto"/> ===Критики=== На агрегаторот за рецензии [[Rotten Tomatoes]], филмот има потврден рејтинг од 99% врз основа на 298 рецензии и просечна оцена од 8,3/10. Критичкиот консензус на мрежното место гласи, „Смешен, страшен и провокативен, ''Бегај'' беспрекорно ги бранува општествените критики во брилијантно делотворно и возбудливо хорор-комично возење.“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rottentomatoes.com/m/get_out |title=Get Out (2017) |work=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=[[Fandango Media|Fandango]] |accessdate=November 8, 2017}}</ref> Тоа е еден од десетте филмови кои добиле потврден рејтинг од 99% (шест други филмови) или 100% (три филмови) со 100 или повеќе рецензии (филмот имал рејтинг од 100% по првите 139 рецензии).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/ |title=Top 100 Movies of All Time |work=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=[[Fandango Media|Fandango]] |accessdate=March 13, 2017}}</ref><ref name=RTcount>{{Наведена мрежна страница|url=http://movieweb.com/get-out-100-percent-rotten-tomatoes-reviews/ |title=Get Out Is a Horror Hit & Still Has 100% on Rotten Tomatoes |publisher=MovieWeb|accessdate=February 27, 2017}}</ref> На мрежното место филмот исто така бил највисоко оценуван филм кој бил нашироко издаден во 2017 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://editorial.rottentomatoes.com/guide/best-movies-2017-wide-release/?cmp=TWRT_GTA_Wide_103|title=Top 100 Movies of 2017 - Rotten Tomatoes|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=January 3, 2018|date=January 3, 2018}}</ref> На [[Metacritic]], филмот има пондериран просечен рејтинг од 84 од можни 100, врз основа на 48 критички осврти, што укажува на "универзално признание".<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.metacritic.com/movie/get-out |title=Get Out reviews |publisher=[[Metacritic]]|accessdate=February 23, 2017}}</ref> Публиката анкетирана од страна на [[CinemaScore]] му дала на филмот просечна оценка од „5–“ на скала од 1 до 5+. Ричард Роупер го оценил филмот со 3½ ѕвезди, кажувајќи: „вистинска ѕвезда на филмот е сценаристот и режисер Џордан Пил, кој создаде дело кое упатува на безбројни нивоа на расизам, оддава почит на некои одлични хорор филмови, создава свој сопствен креативен пат, има карактеристичен визуелен стил — и исто така е безрезервно смешно.“<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://chicago.suntimes.com/entertainment/get-out-earns-its-laughs-while-honoring-horror-traditions/ |title='Get Out' earns its laughs while honoring horror traditions |website=Chicago Sun-Times |accessdate=February 23, 2017}}</ref> Мајк Ружо од [[IGN]] го оценил филмот со 9/10, и напишал, "Целото патешествие низ ''Бегај'', секој напнат разговор, шега и грозоморен чин на насилство се целосно на место. И завршетокот е вреден на секоe непријатно кикотење и момент на сомневање"<ref>{{наведени вести|last1=Rougeau|first1=Mike|title=''Get Out'' Review|url=http://www.ign.com/articles/2017/02/23/get-out-review-2|accessdate=25 February 2017|publisher=[[IGN]]|date=22 February 2017}}</ref> Питер Траверс од ''[[Rolling Stone]]'' го оценил филмот со 3.5/4, и го нарекол „вчудовидувачкo хорор шоу проткаено со расна тензија и зајадлива сатирична духовитост.“<ref>{{наведени вести|last1=Travers|first1=Peter|title=''Get Out'' Review: Scares Meet Racially Charged Satire in Instant Horror Classic|url=https://www.rollingstone.com/movies/reviews/peter-travers-get-out-movie-review-w468003|accessdate=25 February 2017|work=Rolling Stone|date=22 February 2017|archive-date=2017-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20170224164627/http://www.rollingstone.com/movies/reviews/peter-travers-get-out-movie-review-w468003|url-status=dead}}</ref> Скот Менделсон од ''[[Форбс]]'' изјавил дека филмот го доловува духот на времето и го нарекол „модерен американски хорор класик.“<ref>[https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2017/02/21/review-jordan-peeles-get-out-is-a-new-horror-classic/ "Review: Jordan Peele's 'Get Out' Is a New Horror Classic"] ''[[Forbes]]'', February 27, 2017</ref> Филмскиот критичар Армонд Вајт дал негативна рецензија на филмот, пишувајќи „Во ''Бегај'', исто како што направи и [[Барак Обама|Обама]], Пил ја користи расната неудобност, неодговорно манипулирајќи со расистичкиот грев и расистичката утеха, подложувајќи имагинација и идентификација со политичката власт.“<ref>[http://www.nationalreview.com/article/445206/jordan-peeles-get-out-trite-get-whitey-movie Jordan Peele's Get Out a Trite Get-Whitey Movie] National Review, February 24, 2017</ref> Некои критичари сметаат дека некои замисли во ''Бегај'', особено, продолжувањето на животот на луѓето со пренесување на нивната свест во друго тело, е слично како во филмот ''[[Да се биде Џон Малкович]]'' на [[Спајк Џоунз]] и за ''Бегај'' велат дека е тајно продолжение на тој филм. Пил во интервју за списанието ''[[Vanity Fair (списание)|Vanity Fair]]'' изјавил дека во моментот кога тој разговарал со Спајк Џоунз за таа теорија, филмот не бил замислен како продолжение на било кој начин, но сега кога теоријата е разработена, тој изјавил „според мене вистина е“ дека е продолжение.<ref>{{Cite video | url = https://www.youtube.com/watch?v=hBvcngHRTFg | title = Jordan Peele Breaks Down "Get Out" Fan Theories from Reddit | publisher = [[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]] | date = December 1, 2017 | accessdate = December 4, 2017 }}</ref>" ===Награди=== На 75. доделување на наградите [[Златен глобус]], ''Бегај'' добил номинации во две категории: најдобар филм – мјузикл или комедија и најдобар глумец – мјузикл или комедија за Даниел Калуја.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/golden-globe-nominations-2018-full-list-nominees-1063937|title=Golden Globes: 'Shape of Water,' 'Big Little Lies' Top Nominations|last=The Hollywood Reporter Editors|work=The Hollywood Reporter|date=December 11, 2017|accessdate=December 11, 2017}}</ref> Филмот исто така добил номинации на 24. доделување на наградите на здружението на филмски глумци,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2017/12/sag-award-nominations-2018-list|title=2018 SAG Awards Nominations: See the Full List|last=Vanity Fair Editors|work=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]|date=December 13, 2017|accessdate=December 13, 2017}}</ref> 49. доделување на наградите на [[Национално здружение за напредок на обоените луѓе|здружението за напредок на обоените луѓе]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/2018-naacp-image-award-nominations-complete-list-1057758|title=NAACP Image Awards: 'Marshall,' 'Get Out,' 'Girls Trip' Dominate Film Nominations|last=The Hollywood Reporter Editors|work=The Hollywood Reporter|date=November 20, 2017|accessdate=December 9, 2017}}</ref> 23. доделување на наградите на филмските критичари и 71. доделување на наградите [[БАФТА]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://deadline.com/2017/12/critics-choice-awards-nominations-the-shape-of-water-dunkirk-this-is-us-netflix-1202220528/|title=Critics’ Choice Awards Nominations: ‘The Shape Of Water’ Leads With 14; Netflix Tops TV Contenders|last=Hammond|first=Pete|work=[[Deadline.com]]|date=December 6, 2017|accessdate=December 9, 2017}}</ref> Филмот се здобил со наградата најдобар странски независен филм на британските независни филмски награди.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://deadline.com/2017/11/british-independent-film-awards-nominations-2017-bifas-full-list-lady-macbeth-three-billboards-1202199080/|title=‘Lady Macbeth’ Leads British Independent Film Awards Nominations – Full List|last=Tartaglione|first=Nancy|work=[[Deadline.com]]|date=November 1, 2017|accessdate=December 9, 2017}}</ref> На 90. доделување на наградите Оскар, филмот добил номинации во категориите [[Оскар за најдобар филм|најдобар филм]], [[Оскар за најдобар режисер|најдобар режисер]] и [[Оскар за најдобар глумец|најдобар глумец]] (за Калуја) и бил награден со Оскар за [[Оскар за најдобро оригинално сценарио|најдобро оригинално сценарио]]. ==Можно продолжение== Во интервју за ''[[The Playlist]]'', Пил изјавил дека има идеи за продолжение на ''Бегај'' и е подоготвен да го сработи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.joblo.com/movie-news/jordan-peele-already-has-an-idea-where-a-get-out-2-could-go-234|title=Jordan Peele already has an idea where a Get Out 2 could go|website=Joblo.com|accessdate=October 9, 2017}}</ref> ==Наводи== {{наводи|2}} ==Надворешни врски== * {{official website|http://www.getoutfilm.com/}} * {{IMDb title|5052448|Get Out}} * {{Mojo title|blumhouse2|Get Out}} * {{Metacritic film|get-out|Get Out}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски хорор филмови]] [[Категорија:Филмови на Universal Pictures]] [[Категорија:Филмови поврзани со расизам]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] 99pudrqbw5iirl06pqvtncxsgdnp5rd 5599597 5599594 2026-07-24T06:50:39Z Andrew012p 85224 5599597 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Бегај! | image = Бегај плакат.png | director = [[Џордан Пил]] | producer = {{Plainlist| * Шон Мекитрик * [[Џејсон Блум]] * Едвард Х. Хам * Џордан Пил }} | writer = Џордан Пил | starring = {{Plainlist| * [[Даниел Калуја]] * [[Алисон Вилијамс]] * [[Бредли Витфорд]] * [[Кејлеб Ландри Џонс]] * [[Стивен Рут]] * [[Лакит Стенфилд]] * [[Катерин Кинер]] }} | music = [[Мајкл Абелс]] | cinematography = Тоби Оливер | editing = Грегори Плоткин | studio = {{Plainlist| * [[Blumhouse Productions]] * [[Monkeypaw Productions]] * QC Entertainment }} | distributor = [[Universal Pictures]] | released = {{Film date|df=yes|2017|1|24|[[Филмски фестивал Санденс|Санденс]]|2017|2|24|САД}} | runtime = 104 минути<ref name=BOM/> | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 4,5 милиони долари<ref name=BOM/> | gross = 255 милиони долари<ref name=BOM>{{Наведена мрежна страница |url= http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=blumhouse2.htm |title=Get Out (2017) |website=Box Office Mojo |accessdate=October 29, 2017}}</ref> |caption=Плакатот на македонски}} '''''Бегај!''''' ([[англиски]]: ''Get Out'') — американски [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 2017 година во режија и по сценарио на [[Џордан Пил]]. Во главните улоги се појавуваат [[Даниел Калуја]] како Крис, црнец кој го посетува семејството на својата бела девојка ([[Алисон Вилијамс]]); во нивниот дом, слугите се црнци и се однесуваат чудно.[[File:Jordan Peele Peabody 2014 (cropped).jpg|thumb|left|214x214px|''Get Out'' е режисерско деби на Џордан Пил.]] ''Бегај'' премиерно бил прикажан на [[Филмски фестивал Санденс|филмскиот фестивал Санденс]] на 24 јануари 2017 година, и бил нашироко издаден во САД на 24 февруари 2017 година од страна на [[Universal Pictures]]. Филмот бил добро прифатен од критичарите и публиката, со особени пофалби за сценариото и режијата на Пил и изведбата на Калуја, и бил вброен од [[национален одбор за рецензија на филмови|националниот одбор за реценција на филмови]], [[американски филмски институт|американскиот филмски институт]] и списанието ''[[Тајм (списание)|Тајм]]'' во најдобрите десет филмови за 2017 година. ''Бегај'' заработил бројни филмски номинации. На [[Деведесетто доделување на наградите Оскар|90. доделување на наградите Оскар]], филмот бил номиниран во категориите [[Оскар за најдобар филм|најдобар филм]], [[Оскар за најдобар режисер|најдобар режисер]] и [[Оскар за најдобар глумец|најдобар глумец]] (за Калуја) и бил награден со Оскар за [[Оскар за најдобро оригинално сценарио|најдобро оригинално сценарио]]. Филмот добил пет номинации на 23. доделување на наградите на филмските критичари, две номинации на 75. доделување на наградите [[Златен глобус]] (најдобар филм – мјузикл или комедија и најдобар глумец – мјузикл или комедија за Калуја) и две номинации на 71. доделување на наградите [[БАФТА]] (најдобар глумец за Калуја и најдобро оригинално сценарио). == Содржина == {{Разоткривање}}Крис Вашингтон попушта под притисокот на својата девојка Роуз Армитаж и заедно отишле во посета на нејзините родители, после четири месеци колку што биле во врска. Крис од почетокот бил несигурен во врска со идејата за запознавање на родителите затоа што се грижел за нивниот став спрема [[Афроамериканци]]те. Роуз го разубедила, говорејќи му дека сигурно не би предложила нешто такво ако нејзините родители биле [[Расизам|расисти]]. Самиот прв впечаток кој го стекнал Крис на имотот не бил најсреќен. Градинарот и куќната помошничка се Афроамериканци, што во него веднаш разбудило сомнеж. Сепак гледано од другог агол, нејзиното семејство се чини пријатно и идилично па тој пробува да се отргне од чувствата дека нешто не е во ред. Тука дознава дека Дин, таткото на Роуз, е [[Неврохирургија|неврохирург]], а нејзината мајка Миси [[Хипнотерапија|хипнотерапеут]], која му кажува дека може да му помогне да се одвикне од пушењето цигари, затоа што истото го направила и со својот сопруг. После сесијата со хипноза која била извршена звучно-визуелно, мешајќи со лажичка по шољата со чај, му наредува да "потоне". Крис одеднаш се проналашол во црнило лебдејќи надолу, додека она што би требало да го види со очи го гледал низ оддалечен екран. Тогаш наеднаш се пробудил и помислил дека се тоа го сонувал, но приметува дека сега цигарите му се гадат. Следниот ден го обележува доаѓањето на гостите во куќата на Армитаж, каде Роуз сите роднини и куќни пријатели ги запознава со својот нов дечко. Крис во групата луѓе забележал едно момче, Логан Кинг, кој бил единствен Афроамериканец и му приоѓа да разговараат затоа што се чувствувал пријатно. Меѓутоа, приметил неколку работи: Логан бил во присуство на многу постара жена која го одвлекла од разговорот со него; облеката која ја носел била прилично стара; а неговото однесување било многу чудно и доста го потсетувало на однесувањето на градинарот и куќната помошничка. Покрај се, во еден момент на забавата дошло до [[кулминација]]. Бидејќи Крис, кој инаку се занимава со фотографирање, одлучил да го исполни своето време со фотографирање на гостите па и Логан Кинг. Меѓутоа оној момент кога се вклучил блицот, Логан започнал хистерично да го напаѓа Крис и да му говори да бега оттаму. Миси и Дин го одвеле во соба за да го смират и на гостите им кажуваат дека во прашање бил [[Епилепсија|епилептичен]] напад. Крис сфатил дека нешто многу чудно се дешава и сака да се врати дома. Гледајќи го вознемирен, Роуз го прифатила тоа и започнале да се пакуваат како би заминале. Во меѓувреме, Крис праќа слика од Логан на својот другар Род Вилијамс кој отишол во полиција да ја пријави целата ситуација затоа што се сетил дека Логан е всушност Андре Хејворт негов поранешен познаник и дознал дека веќе некое време се води како исчезната личност. Инспекторката на која се обратил ја исмева неговата теорија дека Армитажови киднапираат Афроамериканци да би им служеле како [[роб]]ови и не прави ништо по тоа прашање. Крис за време на пакувањето пронашол кутија со слики од Роуз на кој се наоѓаат и градинарот и куќната помошничка и сваќа дека што и да не е ред со тоа семејство, тоа ја вклучува и неговата девојка. Во тој момент Миси го хипнотизира Крис и тој се буди во подрумот врзан со каишеви за фотеља. На телевизорот кој се наоѓа пред него започнува филм во кој се објаснува како Дин врши [[пресадување (медицина)|пресадување]] на мозок, обозможувајќи им на белците да го контролираат телото на Афроамериканецот, додека тие остануваат „потопени“ и ја задржуваат својата свест меѓутоа се заробени во своето тело. Крис успеал да се ослободи од [[хипноза]]та на телевизија тако што кине сунѓер од фотељата и ги запушил ушите. Ги убива родителите на Роуз и нејзиниот брат, влегува во кола и бега но по пат ја удрил куќната помошничка. Во желба да и помогне, ја ставил во колата без да знае дека нејзиното тело го контролира бабата на Роуз, која предизвикува судар купувајќи време а Роуз доаѓа со градинарот и заедно го напаѓаат Крис. Бабата умира во колата а градинарот го фаќа Крис, меѓутоа тој вклучил блиц на телефонот и градинарот се свртел со пушката и ја ранил Роуз додека себе се самоубил. Во последната сцена Крис ја дави Роуз но се откажува кога ќе види дека се приближува полициска кола во која доаѓа неговиот пријател Род. Роуз умира. ==Улоги== [[Податотека:Daniel Kaluuya (35439676943).jpg|мини|Даниел Калуја]] {{div col|2}} * [[Даниел Калуја]] како Крис Вашингтон ** Заиланд Адамс како Крис на 11 години * [[Алисон Вилијамс]] како Роуз Армитаж * [[Катерин Кинер]] како Миси Армитаж * [[Бредли Витфорд]] како Дин Армитаж * [[Кејлеб Ландри Џонс]] како Џереми Армитаж * [[Стивен Рут]] како Џим Хадсон * [[Лакит Стенфилд]] како Андре Хејворт / Логан Кинг * [[Лил Рел Хауери]] како Род Вилијамс * [[Ерика Алксандер]] како Детектив Латоја * Маркус Хендерсон како Волтер / Роман Армитаж * Бети Габриел како Џорџина / Маријен Армитаж * [[Ричард Херд]] како Роман Армитаж {{div col end}} ==Прием== ===Заработка=== ''Бегај'' остварил заработка од 175,5 милиони долари во САД и Канада и 78,8 милиони долари во другите територии за вкупна заработка од 254,3 милиони долари, наспроти буџетот од 4,5 милиони долари.<ref name=BOM/> Во Северна Америка, ''Бегај'' бил издаден на 24 февруари 2017 година, заедно со филмовите ''[[Автопат на смртта]]'' и ''[[Рок куче]]'', и се очекувало да заработи 20–25 милиони долари од 2,773 кина во првиот викенд на прикажување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://deadline.com/2017/02/get-out-1201940270/ |title=Audiences Plan To Get Into ‘Get Out’ – Weekend B.O. Preview |publisher=[[Deadline.com]]|accessdate=February 22, 2017}}</ref> Во првиот ден на прикажување, филмот заработил 10,8 милиони долари. Филмот викендот го затворил со заработка од 33,4 милиони долари, завршувајќи на првото место по големина на заработка. 38% од гледачите во првиот викенд на прикажување биле [[Афроамериканци]], додека 35% биле белци.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://deadline.com/2017/02/get-out-collide-rock-dog-lego-batman-fifty-shades-darker-box-office-1201964096/ |title=Universal/Blumhouse’s ‘Get Out’ Now Grabbing A $30M+ Opening |publisher=[[Deadline.com]]|accessdate=February 27, 2017}}</ref> Во вториот викенд на прикажување, филмот завршил на второто место по големина на заработка, зад ''[[Логан (филм)|Логан]]'', заработувајќи 28,3 милиони долари, пад од 15,4%. Гледаноста на хорор филмовите има тенденција да опадне за 60% во нивниот втор викенд на прикажување, што значи дека ''Бегај'' бил над просекот. Во третиот викенд на прикажување, филмот заработил 21,1 милиони долари, опаѓајќи само 25% од претходаната недела, и завршил на третото место по големина на заработка зад новиот филм ''[[Конг: Островот на черепите]]'' и ''Логан''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://deadline.com/2017/03/kong-skull-island-beating-box-office-projections-logan-get-out-1202041809/|title=‘Kong’ Beats His Chest On Saturday: Weekend Opening Now At $61M – Sunday AM Update|author=Anthony D'Alessandro|publisher=[[Deadline.com|date=March 12, 2017|accessdate=March 12, 2017}}</ref> Во март 2017 година, три недели откако бил издаден, ''Бегај'' ја преминал границата од заработени 100 милиони долари на домашно тло, правејќи го Пил првиот сценарист-режисер црнец на кој тоа му успеало со својот премиерен филм.<ref name="auto">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.thefader.com/2017/04/04/get-out-original-screenplay-record |title=''Get Out'' Is Now The Highest Grossing Debut Film Based On An Original Screenplay In History |publisher=TheFader.com|author=David Renshaw|date=April 4, 2017|accessdate=April 23, 2017}}</ref> На 8 април 2017 година, ''Бегај'' станал најпрофитабилен филм на домашно тло режиран од страна на црнец, победувајќи го филмот ''[[Право од Комптон (филм)|Право од Комптон]],'' режиран од [[Феликс Гери Греј]], кој заработил 162,8 милиони долари во 2015 година. Греј го вратил рекордот во свои раце две недели подоцна кога неговиот филм ''[[Брзи и бесни 8]]'' заработил 173,3 милиони долари на својот 14. ден на прикажување на 27 април.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://shadowandact.com/2017/04/11/get-out-is-now-the-highest-grossing-film-domestically-by-a-black-director-but-not-for-long/|title=’Get Out’ Is Now the Highest Grossing Film Domestically by a Black Director (But Not for Long)|publisher=ShadowAndAct.com|author=Sergio Mims|date=April 11, 2017|accessdate=April 23, 2017|archive-date=2017-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20170424180037/http://shadowandact.com/2017/04/11/get-out-is-now-the-highest-grossing-film-domestically-by-a-black-director-but-not-for-long/|url-status=dead}}</ref> Во домашни рамки, ''Бегај'' исто така е филм со највисока заработувачка на деби режисер заснован на оригинално сценарио во историјата на Холивуд, надминувајќи го дводеценискиот рекорд на хорор филмот ''[[Вештерката од Блер]]'' (140,5 милиони долари).<ref name="auto"/> ===Критики=== На агрегаторот за рецензии [[Rotten Tomatoes]], филмот има потврден рејтинг од 99% врз основа на 298 рецензии и просечна оцена од 8,3/10. Критичкиот консензус на мрежното место гласи, „Смешен, страшен и провокативен, ''Бегај'' беспрекорно ги бранува општествените критики во брилијантно делотворно и возбудливо хорор-комично возење.“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rottentomatoes.com/m/get_out |title=Get Out (2017) |work=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=[[Fandango Media|Fandango]] |accessdate=November 8, 2017}}</ref> Тоа е еден од десетте филмови кои добиле потврден рејтинг од 99% (шест други филмови) или 100% (три филмови) со 100 или повеќе рецензии (филмот имал рејтинг од 100% по првите 139 рецензии).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/ |title=Top 100 Movies of All Time |work=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=[[Fandango Media|Fandango]] |accessdate=March 13, 2017}}</ref><ref name=RTcount>{{Наведена мрежна страница|url=http://movieweb.com/get-out-100-percent-rotten-tomatoes-reviews/ |title=Get Out Is a Horror Hit & Still Has 100% on Rotten Tomatoes |publisher=MovieWeb|accessdate=February 27, 2017}}</ref> На мрежното место филмот исто така бил највисоко оценуван филм кој бил нашироко издаден во 2017 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://editorial.rottentomatoes.com/guide/best-movies-2017-wide-release/?cmp=TWRT_GTA_Wide_103|title=Top 100 Movies of 2017 - Rotten Tomatoes|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=January 3, 2018|date=January 3, 2018}}</ref> На [[Metacritic]], филмот има пондериран просечен рејтинг од 84 од можни 100, врз основа на 48 критички осврти, што укажува на "универзално признание".<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.metacritic.com/movie/get-out |title=Get Out reviews |publisher=[[Metacritic]]|accessdate=February 23, 2017}}</ref> Публиката анкетирана од страна на [[CinemaScore]] му дала на филмот просечна оценка од „5–“ на скала од 1 до 5+. Ричард Роупер го оценил филмот со 3½ ѕвезди, кажувајќи: „вистинска ѕвезда на филмот е сценаристот и режисер Џордан Пил, кој создаде дело кое упатува на безбројни нивоа на расизам, оддава почит на некои одлични хорор филмови, создава свој сопствен креативен пат, има карактеристичен визуелен стил — и исто така е безрезервно смешно.“<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://chicago.suntimes.com/entertainment/get-out-earns-its-laughs-while-honoring-horror-traditions/ |title='Get Out' earns its laughs while honoring horror traditions |website=Chicago Sun-Times |accessdate=February 23, 2017}}</ref> Мајк Ружо од [[IGN]] го оценил филмот со 9/10, и напишал, "Целото патешествие низ ''Бегај'', секој напнат разговор, шега и грозоморен чин на насилство се целосно на место. И завршетокот е вреден на секоe непријатно кикотење и момент на сомневање"<ref>{{наведени вести|last1=Rougeau|first1=Mike|title=''Get Out'' Review|url=http://www.ign.com/articles/2017/02/23/get-out-review-2|accessdate=25 February 2017|publisher=[[IGN]]|date=22 February 2017}}</ref> Питер Траверс од ''[[Rolling Stone]]'' го оценил филмот со 3.5/4, и го нарекол „вчудовидувачкo хорор шоу проткаено со расна тензија и зајадлива сатирична духовитост.“<ref>{{наведени вести|last1=Travers|first1=Peter|title=''Get Out'' Review: Scares Meet Racially Charged Satire in Instant Horror Classic|url=https://www.rollingstone.com/movies/reviews/peter-travers-get-out-movie-review-w468003|accessdate=25 February 2017|work=Rolling Stone|date=22 February 2017|archive-date=2017-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20170224164627/http://www.rollingstone.com/movies/reviews/peter-travers-get-out-movie-review-w468003|url-status=dead}}</ref> Скот Менделсон од ''[[Форбс]]'' изјавил дека филмот го доловува духот на времето и го нарекол „модерен американски хорор класик.“<ref>[https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2017/02/21/review-jordan-peeles-get-out-is-a-new-horror-classic/ "Review: Jordan Peele's 'Get Out' Is a New Horror Classic"] ''[[Forbes]]'', February 27, 2017</ref> Филмскиот критичар Армонд Вајт дал негативна рецензија на филмот, пишувајќи „Во ''Бегај'', исто како што направи и [[Барак Обама|Обама]], Пил ја користи расната неудобност, неодговорно манипулирајќи со расистичкиот грев и расистичката утеха, подложувајќи имагинација и идентификација со политичката власт.“<ref>[http://www.nationalreview.com/article/445206/jordan-peeles-get-out-trite-get-whitey-movie Jordan Peele's Get Out a Trite Get-Whitey Movie] National Review, February 24, 2017</ref> Некои критичари сметаат дека некои замисли во ''Бегај'', особено, продолжувањето на животот на луѓето со пренесување на нивната свест во друго тело, е слично како во филмот ''[[Да се биде Џон Малкович]]'' на [[Спајк Џоунз]] и за ''Бегај'' велат дека е тајно продолжение на тој филм. Пил во интервју за списанието ''[[Vanity Fair (списание)|Vanity Fair]]'' изјавил дека во моментот кога тој разговарал со Спајк Џоунз за таа теорија, филмот не бил замислен како продолжение на било кој начин, но сега кога теоријата е разработена, тој изјавил „според мене вистина е“ дека е продолжение.<ref>{{Cite video | url = https://www.youtube.com/watch?v=hBvcngHRTFg | title = Jordan Peele Breaks Down "Get Out" Fan Theories from Reddit | publisher = [[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]] | date = December 1, 2017 | accessdate = December 4, 2017 }}</ref>" ===Награди=== На 75. доделување на наградите [[Златен глобус]], ''Бегај'' добил номинации во две категории: најдобар филм – мјузикл или комедија и најдобар глумец – мјузикл или комедија за Даниел Калуја.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/golden-globe-nominations-2018-full-list-nominees-1063937|title=Golden Globes: 'Shape of Water,' 'Big Little Lies' Top Nominations|last=The Hollywood Reporter Editors|work=The Hollywood Reporter|date=December 11, 2017|accessdate=December 11, 2017}}</ref> Филмот исто така добил номинации на 24. доделување на наградите на здружението на филмски глумци,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2017/12/sag-award-nominations-2018-list|title=2018 SAG Awards Nominations: See the Full List|last=Vanity Fair Editors|work=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]|date=December 13, 2017|accessdate=December 13, 2017}}</ref> 49. доделување на наградите на [[Национално здружение за напредок на обоените луѓе|здружението за напредок на обоените луѓе]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/2018-naacp-image-award-nominations-complete-list-1057758|title=NAACP Image Awards: 'Marshall,' 'Get Out,' 'Girls Trip' Dominate Film Nominations|last=The Hollywood Reporter Editors|work=The Hollywood Reporter|date=November 20, 2017|accessdate=December 9, 2017}}</ref> 23. доделување на наградите на филмските критичари и 71. доделување на наградите [[БАФТА]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://deadline.com/2017/12/critics-choice-awards-nominations-the-shape-of-water-dunkirk-this-is-us-netflix-1202220528/|title=Critics’ Choice Awards Nominations: ‘The Shape Of Water’ Leads With 14; Netflix Tops TV Contenders|last=Hammond|first=Pete|work=[[Deadline.com]]|date=December 6, 2017|accessdate=December 9, 2017}}</ref> Филмот се здобил со наградата најдобар странски независен филм на британските независни филмски награди.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://deadline.com/2017/11/british-independent-film-awards-nominations-2017-bifas-full-list-lady-macbeth-three-billboards-1202199080/|title=‘Lady Macbeth’ Leads British Independent Film Awards Nominations – Full List|last=Tartaglione|first=Nancy|work=[[Deadline.com]]|date=November 1, 2017|accessdate=December 9, 2017}}</ref> На 90. доделување на наградите Оскар, филмот добил номинации во категориите [[Оскар за најдобар филм|најдобар филм]], [[Оскар за најдобар режисер|најдобар режисер]] и [[Оскар за најдобар глумец|најдобар глумец]] (за Калуја) и бил награден со Оскар за [[Оскар за најдобро оригинално сценарио|најдобро оригинално сценарио]]. ==Можно продолжение== Во интервју за ''[[The Playlist]]'', Пил изјавил дека има идеи за продолжение на ''Бегај'' и е подоготвен да го сработи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.joblo.com/movie-news/jordan-peele-already-has-an-idea-where-a-get-out-2-could-go-234|title=Jordan Peele already has an idea where a Get Out 2 could go|website=Joblo.com|accessdate=October 9, 2017}}</ref> ==Наводи== {{наводи|2}} ==Надворешни врски== * {{official website|http://www.getoutfilm.com/}} * {{IMDb title|5052448|Get Out}} * {{Mojo title|blumhouse2|Get Out}} * {{Metacritic film|get-out|Get Out}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Филмови од 2017 година]] [[Категорија:Филмови на Universal Pictures]] [[Категорија:Филмови поврзани со расизам]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] kyrivm8cc7pcy5zbomqtzasvrut9224 Езерце (Трубарево) 0 1188429 5599676 5520100 2026-07-24T09:40:36Z Bjankuloski06 332 5599676 wikitext text/x-wiki '''Езерце''' — месност прогласена за заштитено подрачје во категоријата [[споменик на природата]]. Се наоѓа во атарот на [[скопско]]то село [[Трубарево]].<ref>''ИЗВЕШТАЈ ЗА САМОЕВАЛУАЦИЈА НА УНИВЕРЗИТЕТОТ СВ. „КИРИЛ И МЕТОДИЈ’’ ВО СКОПЈЕ ШУМАРСКИ ФАКУЛТЕТ ВО СКОПЈЕ 2013''</ref> Просторот на Езерце за време на периодот на [[терциер]] бил дел од некогашното скопско неогено езеро. Подоцна со повлекување на водата овој простор останал на суво и постепено бил освојуван од терестички флорни и фаунистички видови. Целиот простор е на средна надморска височина од околу 235м и зафаќа површина од 5,7 ха. Од климатски аспект овој дел од просторот е под влијание на континентална клима од север и мало влијание на подсредоземна клима која продира по течението на реката [[Вардар]] од југ. Средната годишна температура изнесува 12,2С°. Последново укажува дека станува збор за доста ариден (сушен) регион, со малку врнежи (средно годишни количини на врнежи од 514 мм). Месноста е сместеноа во алувијалната рамнина на река Вардар што укажува на фактот дека просторот изобилува со подземна хидрографска мрежа. Езерце преку целата година е под вода при што во летниот период водата се задржува само во пониските места. Подлогата е доста влажна преку целата година и во неа се развива типична блатна вегетација со доминација на трската и рогозот. Во езерцето на површината на водата доминантна е лемната. Во месноста застапени се претставници од грмушеста и дрвенеста вегетација (повремено поплавена шума). Доминантни се: [[бела врба]], [[кревка врба]], [[бела топола]], [[црна топола]], [[брест]], а се среќаваат: [[врес]], [[јавор]], [[бозел]] и [[багрем]]. Од безрбетната фауна доминантни се претставниците од групата инсекти: 5 вида вилински кончиња, 18 вида дневни пеперутки, 8 вида скакулци; од мекотелите регистрирани се: [[медицинска пијавица]], 3 вида водни полжави, а на крајбрежјето 3 вида копнени полжави. Од ’рбетната акватична фауна застапени се: 2 вида риби, 2 вида водоземци и 2 вида влекачи; од копнената рбетна фауна: 2 вида водоземци, 4 вида влекачи, 51 вид птици и 19 вида цицачи (15 лилјаци и 5 други цицачи: [[крт]], [[еж]], [[верверичка]], [[дива мачка]], [[бизамски стаорец]]). Според меѓународниот статус на видовата разновидност во месноста издвоени се следните групи: 8 вида од херпетофауната се со статус на заштитени видови во европски рамки (Бернската конвенција прилог II се 4 вида; прилог II се 2 вида и во КОРИНЕ листа се 3 вида). Од орнитофауната во месноста се издвоени 21 вид птици со меѓународно значење: во Спец. категорија 2 се 2 вида, во Спец. категорија 3 се 12 вида, а во Спец. категорија 4 се 7 вида; во прилог И на [[ЕУ]] директивата за диви птици се 13 вида птици; Во Бернската конвенција прилог II се 18 вида, а во прилог III се 3 вида; во прилог II на Бонската конвенција се 10 вида и 15 вида се во КОРИНЕ листата. Од терофауната во месноста се издвоени 14 видови со меѓународно значење, од кои во светската список на загрозени диви животински видови се 11 вида, во прилог II на Бернската конвенција се 3 вида, во прилог III се 4 вида, а во КОРИНЕ листата се 11 вида. Со статус на загрозеност, односно ранливост се 9 вида лилјаци. Месноста се одликува и со значајни еколошки, образовни и рекреативни вредности поради кои во [[1994 (Трубарево)|1994]] година заедно со [[Арборетум (Трубарево)|Арборетумот]] бил прогласен како заштитено подрачје во категоријата споменик на природата.<ref>[http://vecer.mk/skopska/ostrovo-ezerce-i-arboretum-spomenici-na-prirodata ''Острово, Езерце и Арборетум-споменици на природата'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>''МИНИСТЕРСТВО ЗА ЖИВОТНА СРЕДИНА И ПРОСТОРНО ПЛАНИРАЊЕ УПРАВА ЗА ЖИВОТНА СРЕДИНА; НАЦИОНАЛЕН СИСТЕМ НА ЗАШТИТЕНИ ПОДРАЧЈА. м-р Сашко Јорданов; 23-24.04.2009, Дојран''</ref> == Поврзано == *[[Дендропарк (Трубарево)|Дендропарк]] — [[арборетум]] кој постои од 1953 година; *[[Острово (Трубарево)|Острово]] — остаток од поранешниот остров на Вардар кој во 1976 г. бил прогласен за заштитено подрачје во категоријата споменик на природата; == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Трубарево]] [[Категорија:Споменици на природата на Македонија]] gkw0i3hgzx62xh5m8f1pwnsl3y2j4y4 Караџичка каменоломка 0 1190924 5599709 5563776 2026-07-24T11:14:32Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Каменоломки]]; додадена [[Категорија:Каменоломка]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5599709 wikitext text/x-wiki {{speciesbox |image =Saxifraga karadzicensis 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg |image_caption = |genus = Saxifraga |species = karadzicensis |authority = (Deg. & Košanin) Bornm. }} '''Караџичка каменоломка''' ([[науч.]] ''Saxifraga karadzicensis'') — ендемит во флората на Македонија од семејството [[Каменоломки]].<ref name="C132">J. Bürgel, 1995 ''In: Cas. Nár. Muz. Rada Prir, 164(1-4): 107''</ref><ref name="source">{{Наведена мрежна страница |url=http://worldplants.webarchiv.kit.edu/ |title=World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World |accessdate=2018-03-02 |archive-date=2019-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190318221109/http://worldplants.webarchiv.kit.edu/ |url-status=dead }}</ref> Се развива во пукнатини на карпи ([[хазмофит]]). Караџичката каменоломка ја има само за планините [[Јакупица]] ([[Салаковски Езера]]) и [[Караџица]]. == Опис == Караџичката каменоломка претставува [[Повеќегодишно растение|повеќегодишно]] [[Зелјесто растение|тревесто растение]] со бројни мали, густи и збиени розети што формираат големи компактни перничести формации. Цветните стебленца се кратки, високи 2–3 см, со спирално распоредени листови и густи жлездести влакна на површината. Ливчињата на розетата се многу мали, долги 2–2,5 (3) мм, широки 1 мм, обратно-јајцевидно-долгнавести, кон основата постепено стеснети, на врвот заоблени, тапи и нагло заострени во шилест врв, по работ околу 3/4 со нежни долги влакна, на врвот со тесен хиалински раб без влакна и со една хидатода. Стеблени [[лист]]ови се обратно-јајцевидно-[[Облици на листови|ланцетно]]-линејни, одозгора голи, одоздола жлездесто-влакнести, на врвот голи и заострени. Има 4 до 5 [[цвет]]ови, собрани во соцветие налик на штит. Чашката е целосно покриена со жлездести влакна; чашкините ливчиња се елиптично-ланцетни, долги 2мм, на врвот заоблени. Венечни ливчиња се бели или бледорозови, округло-јајцевидни, кон основата стеснети во долг клинест дел, долги 5–6 мм. Прашниците се долги колку чашкините ливчиња или малку подолги; филаментите се бели или розови; антерите се жолти.<ref>{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија, Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1085-1086}}</ref> == Галерија == <gallery mode=packed heights=150px> Податотека:Saxifraga karadzicensis - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Saxifraga karadzicensis </gallery> == Наводи == {{наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Каменоломка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Ендемска флора на Македонија]] 6om4jzn4lqu2zeo4490dq98mxcuz8ku Бела врба 0 1191310 5599665 5579534 2026-07-24T09:32:35Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Листопадни дрвја]]; додадена [[Категорија:Врба]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5599665 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Salix alba leaves.jpg|мини|Фотографија од Бела врба]] '''Бела врба''' (''Salix alba'') е листопадно дрво од фамилија на врби (Salicaceae). ==Опис == Белата врба е [[листопадно дрво]], високо до 30 м со широка крошна. Кората е кафеавосива, избраздена. Врвовите на гранките се свиени надолу. Листовите се ланцетасти со заострени врвови и тесно клинасто стеснети во кратка дршка. Лицето на лиската е темнозелено и мазно, опачината е бела со ситни полегнати влакна. Дводомо растение е. Машките и женските цветови се со пупки, реси. Машките цветови се со по два прашника; а кон основата со две нектарии. Во женскиот цвет се толчникот, а подоцна плодот скоро седи. Плодот е чаура со многу ситно семе. Цвета од март до јуни {{никулец}} {{Ризница-врска|Salix alba}} [[Категорија:Врба]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 0v5g3bgjypjqwnipl98jzs6mwj7g1m3 Палата Рубен 0 1194770 5599498 5111428 2026-07-23T21:59:32Z Dandarmkd 31127 5599498 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда | name = Палата Рубен | native_name = | image = Палата_Рубен_-_денес.jpg | image_alt = | caption = Куќата во 2017 година | former_names = | alternate_names = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = | architectural_style = | structural_system = | cost = | location = [[Дебар Маало]], [[Скопје]], | client = Емил Рубен | owner = | current_tenants = | landlord = | location_country = [[Македонија]] | altitude = | start_date = | completion_date = 1927 | inauguration_date = | demolition_date = | height = | diameter = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | main_contractor = | architect = [[Иван Артемушкин]] | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | awards = | designations = | url = | references = }} '''Палата Рубен''' ― [[куќа]] на семејството на познатиот [[Скопје|скопски]] заболекар Емил Рубен. Градбата била изведена во 1927 година, и била проектирана од [[архитект]]от [[Иван Артемушкин]]. Се наоѓа во населбата [[Дебар Маало]], спроти Фонтаната „Лотос“ во [[Градски парк (Скопје)|Градскиот парк]] во Скопје. Преживувајќи го [[Скопски земјотрес 1963|скопскиот земјотрес од 1963]], палатата станува еден од најпознатите месни примери за архитектурата во периодот меѓу дветте светски војни. Во 2015г. Конзерваторскиот центар Скопје прави реставрација на фасадата следејќи ја оригиналната документација од архитектот Артемушкин. ==Историја== [[Податотека:Палата_Рубен_-_стара_изглед.jpg|мини|лево|Палата Рубен - стар изглед]] Палатата Рубен била изградена во 1927 година, по проект на [[Руси|рускиот]] [[архитект]] [[Иван Артемушкин]], по нарачка на семејството Рубен. Таа била изградена на аголот на улиците „Престолонаследник Александар“ (денес бул. „Илиден“) и „Јеврејска“ (денес ул. „Наум Наумовски Борче“).<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Во еден период, имало доградба на поткровје до фасадна линија (првобитно било повелечено од фронт). Поставени биле натстрешници на некои од [[балкон]]ите. Во 2015 година, Конзерваторскиот центар - Скопје направил реставрација на фасадата следејќи ја првобитната документација од архитектот Артемушкин. во еден период имало промена на надворешната столарија, односно биле поставени [[Поливинил хлорид|ПВЦ]] прозорци на една фасада. Исто така, бил затворен преминот кон двор, на кој била поставена украсна метална ограда.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> == Архитектонски одлики == Градбата е слободностоечка, што е необично за градска палата, на рамна површина. Градбата се состои од приземје, три ката и поткровје. Зградата има двор и два главни влеза. Иако поставен на агол меѓу две улици, нема нагласен третман кон истиот или активно приземје. Првиот пристап е од бул. „Илиден“ кон првиот кат, каде сè уште е сместено главното живеалиште на семејството. Вториот влез е од ул. „Наум Наумовски Борче“ и овозможува пристап кон сите катови преку скалишниот простор сместен во задниот дел на градбата.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Градбата била изѕидана со ѕидови дебели 45 цм од тула, армиранобетонски меѓукатни конструкции и скали. Таа се одликува со специфична катна височина од 3.50 м, а во приземјето таа изнесува дури 3.80 м. Зградата е изведена со систем за греење, пумпа за вода, како и резервар за вода сместен на мансардниот дел од скалишниот простор.<ref>Преземено од техничката документација на Архивот на Град Скопје. Сиг.: 6.1.348.49</ref><ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Градбата има повеќеводен кос покрив со дрвена потконструкција и е покриен со [[Ќерамида|ќерамиди]]. Посебна монументалност на објектот е постигната преку обработката на фасадите, а бидејќи оригиналниот контекст е со ниска изграденост, архитетот си дозволува украсно развивање на три од четирите фасади. Денешната ситуација ја затвора источната фасада и нејзината визуелна комуникација со улицата. Градбата има три улични [[Фасада|фасади]] со [[Пиластер|пиластри]] и венци, секоја различна од останатите. Тие биле перфорирани со ритмички поставени прозорци, во нагласени вертикални сегменти, испакнати или вдлабнати од фасадната обвивка. Овие сегменти се дополнително украсени со релјефни орнаменти, рустични ниши и столбови. Строгоста во изборот на неопходните стилски облици како елементи кои обврзуваат, е согледана во непогрешливиот избор на [[Дорски ред|дорски]] [[Капител|столбови]] во приземјето како основа врз која е развиено целокупното расчленување на [[Лак (архитектура)|лачно]] исфрлениот волумен на предната фасада.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/62409149|title=Arhitektonskite stilovi vo makedonskata arhitektura od krajot na 19 vek i periodot meǵu dvete svetski vojni|last=Kokan.|first=Grčev|date=2003|publisher=Institut za folklor "Marko Cepenkov"--Skopje|isbn=9989642516|location=Skopje|oclc=62409149}}</ref> Прозорците се изработени од чамово [[Дрво (материјал)|дрво]], а надворешните врати од [[Бор (дрво)|борово]] дрво. Дворот од една страна граничи со друга зграда, од другите две ограден со [[бетон]]ска ограда со вертикални столпчиња и продори во горна зона; украсни метални порти при три влеза во двор (затворен отворениот премин кон дворот) и еден кон главен влез во зградата; бетонски скулптурален мост за влез низ тераса во приземје. Внатрешноста на куќата изобилува со раскошни простории, високи тавани и стилски [[мебел]].<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Зградата има статус на [[Список на културно наследство на Македонија|културно наследство]].<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Куќи во Скопје]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Појавено во 1927 година во Македонија]] qb6go0j98zoypbq8y6eeirvfdmieahy 5599503 5599498 2026-07-23T22:16:53Z Dandarmkd 31127 5599503 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда | name = Палата Рубен | native_name = | image = Палата_Рубен_-_денес.jpg | image_alt = | caption = Куќата во 2017 година | former_names = | alternate_names = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = [[Куќа]] | architectural_style = | structural_system = | cost = |address = бул. „Илинден“ бр. 80<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=24 јули 2026 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> | location = [[Дебар Маало]], [[Скопје]], | client = Емил Рубен | owner = Семејство Рубен | current_tenants = | landlord = | location_country = [[Македонија]] | altitude = | start_date = | completion_date = 1927 | inauguration_date = | demolition_date = | height = | diameter = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | main_contractor = | architect = [[Иван Артемушкин]] | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | awards = | designations = [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (09.10.2015) | url = | references = }} '''Палата Рубен''' ― [[куќа]] на семејството на познатиот [[Скопје|скопски]] заболекар Емил Рубен. Градбата била изведена во 1927 година, и била проектирана од [[архитект]]от [[Иван Артемушкин]]. Се наоѓа во населбата [[Дебар Маало]], спроти Фонтаната „Лотос“ во [[Градски парк (Скопје)|Градскиот парк]] во Скопје. Преживувајќи го [[Скопски земјотрес 1963|скопскиот земјотрес од 1963]], палатата станува еден од најпознатите месни примери за архитектурата во периодот меѓу дветте светски војни. Во 2015г. Конзерваторскиот центар Скопје прави реставрација на фасадата следејќи ја изворната документација од архитектот Артемушкин. ==Историја== [[Податотека:Палата_Рубен_-_стара_изглед.jpg|мини|лево|Палата Рубен - стар изглед]] Палатата Рубен била изградена во 1927 година, по проект на [[Руси|рускиот]] [[архитект]] [[Иван Артемушкин]], по нарачка на семејството Рубен. Таа била изградена на аголот на улиците „Престолонаследник Александар“ (денес бул. „Илиден“) и „Јеврејска“ (денес ул. „Наум Наумовски Борче“).<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Во еден период, имало доградба на поткровје до фасадна линија (првобитно било повелечено од фронт). Поставени биле натстрешници на некои од [[балкон]]ите. Во еден друг период имало промена на надворешната столарија, односно биле поставени [[Поливинил хлорид|ПВЦ]] прозорци на една фасада. Исто така, бил затворен преминот кон двор, на кој била поставена украсна метална ограда.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Зградата била прогласена за значајно културно наследство врз основа на Уп. бр. 18-522 од 9 октомври 2015 година.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=24 јули 2026 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> Истата година, Конзерваторскиот центар - Скопје направил реставрација на фасадата следејќи ја првобитната документација од архитектот Артемушкин.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> == Архитектонски одлики == Градбата е слободностоечка, што е необично за градска палата, на рамна површина. Градбата се состои од приземје, три ката и поткровје. Зградата има двор и два главни влеза. Иако поставен на агол меѓу две улици, нема нагласен третман кон истиот или активно приземје. Првиот пристап е од бул. „Илиден“ кон првиот кат, каде сè уште е сместено главното живеалиште на семејството. Вториот влез е од ул. „Наум Наумовски Борче“ и овозможува пристап кон сите катови преку скалишниот простор сместен во задниот дел на градбата.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Градбата била изѕидана со ѕидови дебели 45 цм од тула, армиранобетонски меѓукатни конструкции и скали. Таа се одликува со специфична катна височина од 3.50 м, а во приземјето таа изнесува дури 3.80 м. Зградата е изведена со систем за греење, пумпа за вода, како и резервар за вода сместен на мансардниот дел од скалишниот простор.<ref>Преземено од техничката документација на Архивот на Град Скопје. Сиг.: 6.1.348.49</ref><ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Градбата има повеќеводен кос покрив со дрвена потконструкција и е покриен со [[Ќерамида|ќерамиди]]. Посебна монументалност на објектот е постигната преку обработката на фасадите, а бидејќи оригиналниот контекст е со ниска изграденост, архитетот си дозволува украсно развивање на три од четирите фасади. Денешната ситуација ја затвора источната фасада и нејзината визуелна комуникација со улицата. Градбата има три улични [[Фасада|фасади]] со [[Пиластер|пиластри]] и венци, секоја различна од останатите. Тие биле перфорирани со ритмички поставени прозорци, во нагласени вертикални сегменти, испакнати или вдлабнати од фасадната обвивка. Овие сегменти се дополнително украсени со релјефни орнаменти, рустични ниши и столбови. Строгоста во изборот на неопходните стилски облици како елементи кои обврзуваат, е согледана во непогрешливиот избор на [[Дорски ред|дорски]] [[Капител|столбови]] во приземјето како основа врз која е развиено целокупното расчленување на [[Лак (архитектура)|лачно]] исфрлениот волумен на предната фасада.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/62409149|title=Arhitektonskite stilovi vo makedonskata arhitektura od krajot na 19 vek i periodot meǵu dvete svetski vojni|last=Kokan.|first=Grčev|date=2003|publisher=Institut za folklor "Marko Cepenkov"--Skopje|isbn=9989642516|location=Skopje|oclc=62409149}}</ref> Прозорците се изработени од чамово [[Дрво (материјал)|дрво]], а надворешните врати од [[Бор (дрво)|борово]] дрво. Дворот од една страна граничи со друга зграда, од другите две ограден со [[бетон]]ска ограда со вертикални столпчиња и продори во горна зона; украсни метални порти при три влеза во двор (затворен отворениот премин кон дворот) и еден кон главен влез во зградата; бетонски скулптурален мост за влез низ тераса во приземје. Внатрешноста на куќата изобилува со раскошни простории, високи тавани и стилски [[мебел]].<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Куќи во Скопје]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Појавено во 1927 година во Македонија]] 8nu93gasj2vldx6dhizp0cdz4po4s3m 5599504 5599503 2026-07-23T22:18:35Z Dandarmkd 31127 /* Архитектонски одлики */ 5599504 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда | name = Палата Рубен | native_name = | image = Палата_Рубен_-_денес.jpg | image_alt = | caption = Куќата во 2017 година | former_names = | alternate_names = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = [[Куќа]] | architectural_style = | structural_system = | cost = |address = бул. „Илинден“ бр. 80<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=24 јули 2026 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> | location = [[Дебар Маало]], [[Скопје]], | client = Емил Рубен | owner = Семејство Рубен | current_tenants = | landlord = | location_country = [[Македонија]] | altitude = | start_date = | completion_date = 1927 | inauguration_date = | demolition_date = | height = | diameter = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | main_contractor = | architect = [[Иван Артемушкин]] | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | awards = | designations = [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (09.10.2015) | url = | references = }} '''Палата Рубен''' ― [[куќа]] на семејството на познатиот [[Скопје|скопски]] заболекар Емил Рубен. Градбата била изведена во 1927 година, и била проектирана од [[архитект]]от [[Иван Артемушкин]]. Се наоѓа во населбата [[Дебар Маало]], спроти Фонтаната „Лотос“ во [[Градски парк (Скопје)|Градскиот парк]] во Скопје. Преживувајќи го [[Скопски земјотрес 1963|скопскиот земјотрес од 1963]], палатата станува еден од најпознатите месни примери за архитектурата во периодот меѓу дветте светски војни. Во 2015г. Конзерваторскиот центар Скопје прави реставрација на фасадата следејќи ја изворната документација од архитектот Артемушкин. ==Историја== [[Податотека:Палата_Рубен_-_стара_изглед.jpg|мини|лево|Палата Рубен - стар изглед]] Палатата Рубен била изградена во 1927 година, по проект на [[Руси|рускиот]] [[архитект]] [[Иван Артемушкин]], по нарачка на семејството Рубен. Таа била изградена на аголот на улиците „Престолонаследник Александар“ (денес бул. „Илиден“) и „Јеврејска“ (денес ул. „Наум Наумовски Борче“).<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Во еден период, имало доградба на поткровје до фасадна линија (првобитно било повелечено од фронт). Поставени биле натстрешници на некои од [[балкон]]ите. Во еден друг период имало промена на надворешната столарија, односно биле поставени [[Поливинил хлорид|ПВЦ]] прозорци на една фасада. Исто така, бил затворен преминот кон двор, на кој била поставена украсна метална ограда.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Зградата била прогласена за значајно културно наследство врз основа на Уп. бр. 18-522 од 9 октомври 2015 година.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=24 јули 2026 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> Истата година, Конзерваторскиот центар - Скопје направил реставрација на фасадата следејќи ја првобитната документација од архитектот Артемушкин.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> == Архитектонски одлики == Градбата е слободностоечка, што е необично за градска палата, на рамна површина. Градбата се состои од приземје, три ката и поткровје. Зградата има двор и два главни влеза. Иако поставен на агол меѓу две улици, нема нагласен третман кон истиот или активно приземје. Првиот пристап е од бул. „Илиден“ кон првиот кат, каде сè уште е сместено главното живеалиште на семејството. Вториот влез е од ул. „Наум Наумовски Борче“ и овозможува пристап кон сите катови преку скалишниот простор сместен во задниот дел на градбата.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Градбата била изѕидана со ѕидови дебели 45 цм од тула, армиранобетонски меѓукатни конструкции и скали. Таа се одликува со специфична катна височина од 3.50 м, а во приземјето таа изнесува дури 3.80 м. Зградата е изведена со систем за греење, пумпа за вода, како и резервар за вода сместен на мансардниот дел од скалишниот простор.<ref>Преземено од техничката документација на Архивот на Град Скопје. Сиг.: 6.1.348.49</ref><ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Градбата има повеќеводен кос покрив со дрвена потконструкција и е покриен со [[Ќерамида|ќерамиди]]. Посебна монументалност на градбата била постигната преку обработката на фасадите, а бидејќи првобитниот контекст бил со ниска изграденост, архитетот си дозволил украсно развивање на три од четирите фасади. Со денешната ситуација, затворена е источната фасада и нејзината видливост со улицата. Градбата има три улични [[Фасада|фасади]] со [[Пиластер|пиластри]] и венци, секоја различна од останатите. Тие биле перфорирани со ритмички поставени прозорци, во нагласени вертикални сегменти, испакнати или вдлабнати од фасадната обвивка. Овие сегменти се дополнително украсени со релјефни орнаменти, рустични ниши и столбови. Строгоста во изборот на неопходните стилски облици како елементи кои обврзуваат, е согледана во непогрешливиот избор на [[Дорски ред|дорски]] [[Капител|столбови]] во приземјето како основа врз која е развиено целокупното расчленување на [[Лак (архитектура)|лачно]] исфрлениот волумен на предната фасада.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/62409149|title=Arhitektonskite stilovi vo makedonskata arhitektura od krajot na 19 vek i periodot meǵu dvete svetski vojni|last=Kokan.|first=Grčev|date=2003|publisher=Institut za folklor "Marko Cepenkov"--Skopje|isbn=9989642516|location=Skopje|oclc=62409149}}</ref> Прозорците се изработени од чамово [[Дрво (материјал)|дрво]], а надворешните врати од [[Бор (дрво)|борово]] дрво. Дворот од една страна граничи со друга зграда, од другите две ограден со [[бетон]]ска ограда со вертикални столпчиња и продори во горна зона; украсни метални порти при три влеза во двор (затворен отворениот премин кон дворот) и еден кон главен влез во зградата; бетонски скулптурален мост за влез низ тераса во приземје. Внатрешноста на куќата изобилува со раскошни простории, високи тавани и стилски [[мебел]].<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Куќи во Скопје]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Појавено во 1927 година во Македонија]] j9r454nidsta77smymjb7go8k44rpjl 5599506 5599504 2026-07-23T22:23:04Z Dandarmkd 31127 5599506 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда | name = Палата Рубен | native_name = | image = Палата_Рубен_-_денес.jpg | image_alt = | caption = Куќата во 2017 година | former_names = | alternate_names = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = [[Куќа]] | architectural_style = | structural_system = | cost = |address = бул. „Илинден“ бр. 78<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> или 80<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=24 јули 2026 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> | location = [[Дебар Маало]], [[Скопје]], | client = Емил Рубен | owner = Семејство Рубен | current_tenants = | landlord = | location_country = [[Македонија]] | altitude = | start_date = | completion_date = 1927 | inauguration_date = | demolition_date = | height = | diameter = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | main_contractor = | architect = [[Иван Артемушкин]] | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | awards = | designations = [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (09.10.2015) | url = | references = }} '''Палата Рубен''' ― [[куќа]] на семејството на познатиот [[Скопје|скопски]] заболекар Емил Рубен. Градбата била изведена во 1927 година, и била проектирана од [[архитект]]от [[Иван Артемушкин]]. Се наоѓа во населбата [[Дебар Маало]], спроти Фонтаната „Лотос“ во [[Градски парк (Скопје)|Градскиот парк]] во Скопје. Преживувајќи го [[Скопски земјотрес 1963|скопскиот земјотрес од 1963]], палатата станува еден од најпознатите месни примери за архитектурата во периодот меѓу дветте светски војни. Во 2015г. Конзерваторскиот центар Скопје прави реставрација на фасадата следејќи ја изворната документација од архитектот Артемушкин. ==Историја== [[Податотека:Палата_Рубен_-_стара_изглед.jpg|мини|лево|Палата Рубен - стар изглед]] Палатата Рубен била изградена во 1927 година, по проект на [[Руси|рускиот]] [[архитект]] [[Иван Артемушкин]], по нарачка на семејството Рубен. Таа била изградена на аголот на улиците „Престолонаследник Александар“ (денес бул. „Илиден“) и „Јеврејска“ (денес ул. „Наум Наумовски Борче“).<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Во еден период, имало доградба на поткровје до фасадна линија (првобитно било повелечено од фронт). Поставени биле натстрешници на некои од [[балкон]]ите. Во еден друг период имало промена на надворешната столарија, односно биле поставени [[Поливинил хлорид|ПВЦ]] прозорци на една фасада. Исто така, бил затворен преминот кон двор, на кој била поставена украсна метална ограда.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Зградата била прогласена за значајно културно наследство врз основа на Уп. бр. 18-522 од 9 октомври 2015 година.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=24 јули 2026 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> Истата година, Конзерваторскиот центар - Скопје направил реставрација на фасадата следејќи ја првобитната документација од архитектот Артемушкин.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> == Архитектонски одлики == Градбата е слободностоечка, што е необично за градска палата, на рамна површина. Градбата се состои од приземје, три ката и поткровје. Зградата има двор и два главни влеза. Иако поставен на агол меѓу две улици, нема нагласен третман кон истиот или активно приземје. Првиот пристап е од бул. „Илиден“ кон првиот кат, каде сè уште е сместено главното живеалиште на семејството. Вториот влез е од ул. „Наум Наумовски Борче“ и овозможува пристап кон сите катови преку скалишниот простор сместен во задниот дел на градбата.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Градбата била изѕидана со ѕидови дебели 45 цм од тула, армиранобетонски меѓукатни конструкции и скали. Таа се одликува со специфична катна височина од 3.50 м, а во приземјето таа изнесува дури 3.80 м. Зградата е изведена со систем за греење, пумпа за вода, како и резервар за вода сместен на мансардниот дел од скалишниот простор.<ref>Преземено од техничката документација на Архивот на Град Скопје. Сиг.: 6.1.348.49</ref><ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Градбата има повеќеводен кос покрив со дрвена потконструкција и е покриен со [[Ќерамида|ќерамиди]]. Посебна монументалност на градбата била постигната преку обработката на фасадите, а бидејќи првобитниот контекст бил со ниска изграденост, архитетот си дозволил украсно развивање на три од четирите фасади. Со денешната ситуација, затворена е источната фасада и нејзината видливост со улицата. Градбата има три улични [[Фасада|фасади]] со [[Пиластер|пиластри]] и венци, секоја различна од останатите. Тие биле перфорирани со ритмички поставени прозорци, во нагласени вертикални сегменти, испакнати или вдлабнати од фасадната обвивка. Овие сегменти се дополнително украсени со релјефни орнаменти, рустични ниши и столбови. Строгоста во изборот на неопходните стилски облици како елементи кои обврзуваат, е согледана во непогрешливиот избор на [[Дорски ред|дорски]] [[Капител|столбови]] во приземјето како основа врз која е развиено целокупното расчленување на [[Лак (архитектура)|лачно]] исфрлениот волумен на предната фасада.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/62409149|title=Arhitektonskite stilovi vo makedonskata arhitektura od krajot na 19 vek i periodot meǵu dvete svetski vojni|last=Kokan.|first=Grčev|date=2003|publisher=Institut za folklor "Marko Cepenkov"--Skopje|isbn=9989642516|location=Skopje|oclc=62409149}}</ref> Прозорците се изработени од чамово [[Дрво (материјал)|дрво]], а надворешните врати од [[Бор (дрво)|борово]] дрво. Дворот од една страна граничи со друга зграда, од другите две ограден со [[бетон]]ска ограда со вертикални столпчиња и продори во горна зона; украсни метални порти при три влеза во двор (затворен отворениот премин кон дворот) и еден кон главен влез во зградата; бетонски скулптурален мост за влез низ тераса во приземје. Внатрешноста на куќата изобилува со раскошни простории, високи тавани и стилски [[мебел]].<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Куќи во Скопје]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Појавено во 1927 година во Македонија]] tjbmdqb6l28vmskmo6jj57j9zd6jxzx 5599508 5599506 2026-07-23T22:26:31Z Dandarmkd 31127 5599508 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда | name = Палата Рубен | native_name = | image = Палата_Рубен_-_денес.jpg | image_alt = | caption = Куќата во 2017 година | former_names = | alternate_names = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = [[Куќа]] | architectural_style = | structural_system = | cost = |address = бул. „Илинден“ бр. 78<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> или 80<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=24 јули 2026 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> | location = [[Дебар Маало]], [[Скопје]], | client = Емил Рубен | owner = Семејство Рубен | current_tenants = | landlord = | location_country = [[Македонија]] | altitude = | start_date = | completion_date = 1927 | inauguration_date = | demolition_date = | height = | diameter = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | main_contractor = | architect = [[Иван Артемушкин]] | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | awards = | designations = [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (09.10.2015) | url = | references = }} '''Палата Рубен''' ― [[куќа]] на семејството на познатиот [[Скопје|скопски]] заболекар Емил Рубен. Градбата била изведена во 1927 година, и била проектирана од [[архитект]]от [[Иван Артемушкин]]. Се наоѓа во населбата [[Дебар Маало]], спроти Фонтаната „Лотос“ во [[Градски парк (Скопје)|Градскиот парк]] во Скопје. Преживувајќи го [[Скопски земјотрес 1963|скопскиот земјотрес од 1963]], палатата станала еден од најпознатите месни примери за [[архитектура]]та во периодот меѓу дветте светски војни. Таа е прогласена за значајно [[Список на културно наследство на Македонија|културно наследство]]. ==Историја== [[Податотека:Палата_Рубен_-_стара_изглед.jpg|мини|лево|Палата Рубен - стар изглед]] Палатата Рубен била изградена во 1927 година, по проект на [[Руси|рускиот]] [[архитект]] [[Иван Артемушкин]], по нарачка на семејството Рубен. Таа била изградена на аголот на улиците „Престолонаследник Александар“ (денес бул. „Илиден“) и „Јеврејска“ (денес ул. „Наум Наумовски Борче“).<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Во еден период, имало доградба на поткровје до фасадна линија (првобитно било повелечено од фронт). Поставени биле натстрешници на некои од [[балкон]]ите. Во еден друг период имало промена на надворешната столарија, односно биле поставени [[Поливинил хлорид|ПВЦ]] прозорци на една фасада. Исто така, бил затворен преминот кон двор, на кој била поставена украсна метална ограда.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Зградата била прогласена за значајно културно наследство врз основа на Уп. бр. 18-522 од 9 октомври 2015 година.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=24 јули 2026 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> Истата година, Конзерваторскиот центар - Скопје направил реставрација на фасадата следејќи ја првобитната документација од архитектот Артемушкин.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> == Архитектонски одлики == Градбата е слободностоечка, што е необично за градска палата, на рамна површина. Градбата се состои од приземје, три ката и поткровје. Зградата има двор и два главни влеза. Иако поставен на агол меѓу две улици, нема нагласен третман кон истиот или активно приземје. Првиот пристап е од бул. „Илиден“ кон првиот кат, каде сè уште е сместено главното живеалиште на семејството. Вториот влез е од ул. „Наум Наумовски Борче“ и овозможува пристап кон сите катови преку скалишниот простор сместен во задниот дел на градбата.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Градбата била изѕидана со ѕидови дебели 45 цм од тула, армиранобетонски меѓукатни конструкции и скали. Таа се одликува со специфична катна височина од 3.50 м, а во приземјето таа изнесува дури 3.80 м. Зградата е изведена со систем за греење, пумпа за вода, како и резервар за вода сместен на мансардниот дел од скалишниот простор.<ref>Преземено од техничката документација на Архивот на Град Скопје. Сиг.: 6.1.348.49</ref><ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Градбата има повеќеводен кос покрив со дрвена потконструкција и е покриен со [[Ќерамида|ќерамиди]]. Посебна монументалност на градбата била постигната преку обработката на фасадите, а бидејќи првобитниот контекст бил со ниска изграденост, архитетот си дозволил украсно развивање на три од четирите фасади. Со денешната ситуација, затворена е источната фасада и нејзината видливост со улицата. Градбата има три улични [[Фасада|фасади]] со [[Пиластер|пиластри]] и венци, секоја различна од останатите. Тие биле перфорирани со ритмички поставени прозорци, во нагласени вертикални сегменти, испакнати или вдлабнати од фасадната обвивка. Овие сегменти се дополнително украсени со релјефни орнаменти, рустични ниши и столбови. Строгоста во изборот на неопходните стилски облици како елементи кои обврзуваат, е согледана во непогрешливиот избор на [[Дорски ред|дорски]] [[Капител|столбови]] во приземјето како основа врз која е развиено целокупното расчленување на [[Лак (архитектура)|лачно]] исфрлениот волумен на предната фасада.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/62409149|title=Arhitektonskite stilovi vo makedonskata arhitektura od krajot na 19 vek i periodot meǵu dvete svetski vojni|last=Kokan.|first=Grčev|date=2003|publisher=Institut za folklor "Marko Cepenkov"--Skopje|isbn=9989642516|location=Skopje|oclc=62409149}}</ref> Прозорците се изработени од чамово [[Дрво (материјал)|дрво]], а надворешните врати од [[Бор (дрво)|борово]] дрво. Дворот од една страна граничи со друга зграда, од другите две ограден со [[бетон]]ска ограда со вертикални столпчиња и продори во горна зона; украсни метални порти при три влеза во двор (затворен отворениот премин кон дворот) и еден кон главен влез во зградата; бетонски скулптурален мост за влез низ тераса во приземје. Внатрешноста на куќата изобилува со раскошни простории, високи тавани и стилски [[мебел]].<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Куќи во Скопје]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Појавено во 1927 година во Македонија]] gmm9yda8m7zzrdsbnn3zbkulcmjitaa 5599509 5599508 2026-07-23T22:29:42Z Dandarmkd 31127 5599509 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда | name = Палата Рубен | native_name = | image = Палата_Рубен_-_денес.jpg | image_alt = | caption = Куќата во 2017 година | former_names = | alternate_names = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = [[Куќа]] | architectural_style = | structural_system = | cost = |address = бул. „Илинден“ бр. 78<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> или 80<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=24 јули 2026 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> | location = [[Дебар Маало]], [[Скопје]], | client = Емил Рубен | owner = Семејство Рубен | current_tenants = | landlord = | location_country = [[Македонија]] | altitude = | start_date = | completion_date = 1927 | inauguration_date = | demolition_date = | height = | diameter = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | main_contractor = | architect = [[Иван Артемушкин]] | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | awards = | designations = [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (09.10.2015) | url = | references = }} '''Палата Рубен''' ― [[куќа]] на семејството на познатиот [[Скопје|скопски]] заболекар Емил Рубен. Градбата била изведена во 1927 година, и била проектирана од [[архитект]]от [[Иван Артемушкин]]. Се наоѓа во населбата [[Дебар Маало]], спроти Фонтаната „Лотос“ во [[Градски парк (Скопје)|Градскиот парк]] во Скопје. Преживувајќи го [[Скопски земјотрес 1963|скопскиот земјотрес од 1963]], палатата станала еден од најпознатите месни примери за [[архитектура]]та во периодот меѓу дветте светски војни. Таа е прогласена за значајно [[Список на културно наследство на Македонија|културно наследство]]. ==Историја== [[Податотека:Палата_Рубен_-_стара_изглед.jpg|мини|лево|Палата Рубен - стар изглед]] Палатата Рубен била изградена во 1927 година, по проект на [[Руси|рускиот]] [[архитект]] [[Иван Артемушкин]], по нарачка на семејството Рубен. Таа била изградена на аголот на улиците „Престолонаследник Александар“ (денес бул. „Илиден“) и „Јеврејска“ (денес ул. „Наум Наумовски Борче“).<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Во еден период, имало доградба на поткровје до фасадна линија (првобитно било повелечено од фронт). Поставени биле натстрешници на некои од [[балкон]]ите. Во еден друг период имало промена на надворешната столарија, односно биле поставени [[Поливинил хлорид|ПВЦ]] прозорци на една фасада. Исто така, бил затворен преминот кон двор, на кој била поставена украсна метална ограда.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Зградата била прогласена за значајно културно наследство врз основа на Уп. бр. 18-522 од 9 октомври 2015 година.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=24 јули 2026 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> Истата година, Конзерваторскиот центар - Скопје направил реставрација на фасадата следејќи ја првобитната документација од архитектот Артемушкин.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> == Архитектонски одлики == Градбата е слободностоечка, што е необично за градска палата, на рамна површина. Градбата се состои од приземје, три ката и поткровје. Зградата има двор и два главни влеза. Иако поставен на агол меѓу две улици, нема нагласен третман кон истиот или активно приземје. Првиот пристап е од бул. „Илиден“ кон првиот кат, каде сè уште е сместено главното живеалиште на семејството. Вториот влез е од ул. „Наум Наумовски Борче“ и овозможува пристап кон сите катови преку скалишниот простор сместен во задниот дел на градбата.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Градбата била изѕидана со ѕидови дебели 45 цм од тула, армиранобетонски меѓукатни конструкции и скали. Таа се одликува со специфична катна височина од 3.50 м, а во приземјето таа изнесува дури 3.80 м. Зградата е изведена со систем за греење, пумпа за вода, како и резервар за вода сместен на мансардниот дел од скалишниот простор.<ref>Преземено од техничката документација на Архивот на Град Скопје. Сиг.: 6.1.348.49</ref><ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> Градбата има повеќеводен кос покрив со дрвена потконструкција и е покриен со [[Ќерамида|ќерамиди]]. Посебна монументалност на градбата била постигната преку обработката на фасадите, а бидејќи првобитниот контекст бил со ниска изграденост, архитетот си дозволил украсно развивање на три од четирите фасади. Со денешната ситуација, затворена е источната фасада и нејзината видливост со улицата. Градбата има три улични [[Фасада|фасади]] со [[Пиластер|пиластри]] и венци, секоја различна од останатите. Тие биле перфорирани со ритмички поставени прозорци, во нагласени вертикални сегменти, испакнати или вдлабнати од фасадната обвивка. Овие сегменти се дополнително украсени со релјефни орнаменти, рустични ниши и столбови. Строгоста во изборот на неопходните стилски облици како елементи кои обврзуваат, е согледана во непогрешливиот избор на [[Дорски ред|дорски]] [[Капител|столбови]] во приземјето како основа врз која е развиено целокупното расчленување на [[Лак (архитектура)|лачно]] исфрлениот волумен на предната фасада.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/62409149|title=Arhitektonskite stilovi vo makedonskata arhitektura od krajot na 19 vek i periodot meǵu dvete svetski vojni|last=Kokan.|first=Grčev|date=2003|publisher=Institut za folklor "Marko Cepenkov"--Skopje|isbn=9989642516|location=Skopje|oclc=62409149}}</ref> Прозорците се изработени од чамово [[Дрво (материјал)|дрво]], а надворешните врати од [[Бор (дрво)|борово]] дрво. Дворот од една страна граничи со друга зграда, од другите две ограден со [[бетон]]ска ограда со вертикални столпчиња и продори во горна зона; украсни метални порти при три влеза во двор (затворен отворениот премин кон дворот) и еден кон главен влез во зградата; бетонски скулптурален мост за влез низ тераса во приземје. Внатрешноста на куќата изобилува со раскошни простории, високи тавани и стилски [[мебел]].<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Палата Рубен | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260723213209/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK13 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-23 | date= | accessdate= 23 јули 2026}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Ruben Palace}} {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Куќи во Скопје]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Појавено во 1927 година во Македонија]] l4lzi2349c5mw9ohw82txiw3mbzvuzy Категорија:Појавено во 1927 година во Македонија 14 1196864 5599499 3721945 2026-07-23T22:00:23Z Dandarmkd 31127 5599499 wikitext text/x-wiki {{појземја|192|7|Македонија}} [[Категорија:Појавено во 1927 година во Југославија]] gd2fluyjrocjx2a9qx8nv8ehwg294ak Виктор Канзуров 0 1205665 5599480 5532365 2026-07-23T21:07:13Z Simin 54149 шовинистички ставови? омраза? - се бара извор 5599480 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Виктор Канзуров | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{роден на и возраст|df=yes|1971|11|2}} | birth_place = [[Скопје]], [[СР Македонија]], [[СФРЈ]] | death_date = | death_place = | nationality = [[Македонија|Македонец]] | ethnicity = [[Македонци|Македонец]] (наводен [[Македонски Бугари|Бугарин]]) | othername = | occupation = [[Новинар]], политички аналитичар | years_active = | spouse = | children = | relatives = | domestic partner = | website = }} '''Виктор Канзуров''' ({{роден на|2|ноември|1971}} во {{роден во|Скопје}}) — [[Македонија|македонски]] [[новинар]]. Познат е по неговите шовинистички ставови{{факт}} околу македонско-бугарскиот однос, како и за заедничката историја со [[Бугари]]те, иако е новинар дебатира во полето на [[историја]]та и настапува со омраза{{факт}} кон [[Македонци]]те, кон Македонија и кон македонските историчари. == Биографија == Виктор Канзуров е роден на 2 ноември 1971 во [[Скопје]]. На 16 годишна возраст, тој дознал за неговото бугарско потекло, откако татко му го учел за наводните [[Македонски Бугари|бугарските]] корени на [[македонскиот народ]]. Татко му е по потекло од [[леринско]]то село [[Пападија]], [[Егејска Македонија|егејскиот дел]] на [[Македонија (регион)|Македонија]], кој се преселил во Скопје во 1968 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|date=6 април 2010|url=http://www.eurochicago.com/2010/04/problemat-na-r-makedoniya-ne-e-v-imeto/|title=Проблемът на Македония не е в името|publisher=EuroChicago.com|}}</ref> По мајчина линија е од [[Сетина]]. Неговиот роднина Георги Канзуров е активист во македонската партија [[Виножито (политичка партија)|Виножито]] во [[Грција]].<ref>{{Наведена мрежна страница|date=3 август 2010|url=http://novazora.gr/arhivi/846|title=13Ο ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΤΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – СОЛУН 15ο ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΤΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΘΗΝΑΣ|publisher=novazora.gr|5=|accessdate=2018-08-17|archive-date=2010-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20100901094541/http://novazora.gr/arhivi/846|url-status=dead}}</ref> Од 1999 година работи како новинар во македонските весници: „''Македонско Дело''“, „[[Вечер (дневен весник)|''Вечер'']]“, „''Старт''“, „''[[Нова Македонија]]''“ и интернет изданието „''Трибуна''“. После тоа, тој работел како новинар во слободна практика. Виктор Канзуров бил претседател и еден од основачите на Унијата на млади сили (УМС) на [[ВМРО ДПМНЕ]]. Честопати ја критикува партијата, велејќи дека денешното ВМРО ДПМНЕ е контра теза на она ВМРО ДПМНЕ во 1990-ти години. Поради критиките упатени кон [[Србомани|србоманството]] во [[СР Македонија|Македонија]], тој бил заплашуван и притворуван со измислени обвиненија, уште во времето кога Македонија била дел од [[СФРЈ]]. Првиот притвор бил во 1989 година на 18 годишна возраст. При откривањето на спомен бистата на [[Иван Михајлов]] во [[Велес]] во дворот на куќата на [[Драги Каров]], тој држи говор каде што го критикува тогашниот бугарски министер, одговорен за [[Бугари]]те во странство, [[Божидар Димитров]].<ref>{{Наведена мрежна страница|date=9 март 2010|url=http://e-vestnik.bg/8558/viktor-kanzurov-bozhidar-dimitrov-e-furnadzhiyska-lopata-v-makedoniya-veche-nikoy-ne-mu-vyarva/|title=Виктор Канзуров: Божидар Димитров е фурнаджийска лопата, в Македония се компрометира|publisher=e-vestnik.bg|}}</ref> == Кривична пријава == Во 2008 година, Виктор Канзуров бил уапсен во интернет кафе во [[Студентски дом „Гоце Делчев“|студентскиот дом „Гоце Делчев“]] во [[Скопје]], каде вршел задоволување на полови страсти пред јавност. Полицијата го привела и му поднела кривична пријава за дело „задоволување на полови страсти пред друг“. По преземени мерки, извршени разговори и препознавање од страна на една девојка, било заклучено дека осомничениот е сторител на делото.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://netpress.com.mk/vest.asp?id=28584&kategorija=4|title=:: Net Press ::|date=2008-04-24|work=web.archive.org|accessdate=|archive-date=2008-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20080424001701/http://netpress.com.mk/vest.asp?id=28584&kategorija=4|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://time.mk/arhiva/?d1=01&m1=01&y1=2008&d2=31&m2=12&y2=2008&all=1&fulltext=1&timeup=2&show=1&q=%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2&read=2da97df90267d22|title=Задоволувал полови страсти пред студенти|first=Дневник|date=22.04.2008|work=time.mk|accessdate=}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://time.mk/arhiva/?d1=01&m1=01&y1=2008&d2=31&m2=12&y2=2008&all=1&fulltext=1&timeup=2&show=1&q=%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2&read=9f04356f4f53928|title=Скопјанец се задоволувал пред гости во интернет клуб|first=Нетпрес|date=21.04.2008|work=time.mk|accessdate=}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Канзуров, Виктор}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Македонски новинари]] [[Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“]] [[Категорија:Бугаромани]] [[Категорија:Македонски Бугари]] [[Категорија:Македонски општественици]] [[Категорија:Македонски затвореници и притвореници]] [[Категорија:Југословенски затвореници и притвореници]] [[Категорија:Затвореници во Македонија]] [[Категорија:Затвореници и притвореници во Југославија]] [[Категорија:Луѓе со потекло од Попадија (Леринско)]] [[Категорија:Луѓе со потекло од Сетина]] k6iasl02pja6unqvcwduq5qkcm00dib 5599614 5599480 2026-07-24T07:54:07Z Gurther 105215 Неговите дејства т.е. шовинистички гледишта, се наведени во статијата 5599614 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Виктор Канзуров | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{роден на и возраст|df=yes|1971|11|2}} | birth_place = [[Скопје]], [[СР Македонија]], [[СФРЈ]] | death_date = | death_place = | nationality = [[Македонија|Македонец]] | ethnicity = [[Македонци|Македонец]] (наводен [[Македонски Бугари|Бугарин]]) | othername = | occupation = [[Новинар]], политички аналитичар | years_active = | spouse = | children = | relatives = | domestic partner = | website = }} '''Виктор Канзуров''' ({{роден на|2|ноември|1971}} во {{роден во|Скопје}}) — [[Македонија|македонски]] [[новинар]]. Познат е по неговите шовинистички ставови околу македонско-бугарскиот однос, како и за заедничката историја со [[Бугари]]те, иако е новинар дебатира во полето на [[историја]]та и настапува со омраза кон [[Македонци]]те, кон Македонија и кон македонските историчари. == Биографија == Виктор Канзуров е роден на 2 ноември 1971 во [[Скопје]]. На 16 годишна возраст, тој дознал за неговото бугарско потекло, откако татко му го учел за наводните [[Македонски Бугари|бугарските]] корени на [[македонскиот народ]]. Татко му е по потекло од [[леринско]]то село [[Пападија]], [[Егејска Македонија|егејскиот дел]] на [[Македонија (регион)|Македонија]], кој се преселил во Скопје во 1968 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|date=6 април 2010|url=http://www.eurochicago.com/2010/04/problemat-na-r-makedoniya-ne-e-v-imeto/|title=Проблемът на Македония не е в името|publisher=EuroChicago.com|}}</ref> По мајчина линија е од [[Сетина]]. Неговиот роднина Георги Канзуров е активист во македонската партија [[Виножито (политичка партија)|Виножито]] во [[Грција]].<ref>{{Наведена мрежна страница|date=3 август 2010|url=http://novazora.gr/arhivi/846|title=13Ο ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΤΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – СОЛУН 15ο ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΤΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΘΗΝΑΣ|publisher=novazora.gr|5=|accessdate=2018-08-17|archive-date=2010-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20100901094541/http://novazora.gr/arhivi/846|url-status=dead}}</ref> Од 1999 година работи како новинар во македонските весници: „''Македонско Дело''“, „[[Вечер (дневен весник)|''Вечер'']]“, „''Старт''“, „''[[Нова Македонија]]''“ и интернет изданието „''Трибуна''“. После тоа, тој работел како новинар во слободна практика. Виктор Канзуров бил претседател и еден од основачите на Унијата на млади сили (УМС) на [[ВМРО ДПМНЕ]]. Честопати ја критикува партијата, велејќи дека денешното ВМРО ДПМНЕ е контра теза на она ВМРО ДПМНЕ во 1990-ти години. Поради критиките упатени кон [[Србомани|србоманството]] во [[СР Македонија|Македонија]], тој бил заплашуван и притворуван со измислени обвиненија, уште во времето кога Македонија била дел од [[СФРЈ]]. Првиот притвор бил во 1989 година на 18 годишна возраст. При откривањето на спомен бистата на [[Иван Михајлов]] во [[Велес]] во дворот на куќата на [[Драги Каров]], тој држи говор каде што го критикува тогашниот бугарски министер, одговорен за [[Бугари]]те во странство, [[Божидар Димитров]].<ref>{{Наведена мрежна страница|date=9 март 2010|url=http://e-vestnik.bg/8558/viktor-kanzurov-bozhidar-dimitrov-e-furnadzhiyska-lopata-v-makedoniya-veche-nikoy-ne-mu-vyarva/|title=Виктор Канзуров: Божидар Димитров е фурнаджийска лопата, в Македония се компрометира|publisher=e-vestnik.bg|}}</ref> == Кривична пријава == Во 2008 година, Виктор Канзуров бил уапсен во интернет кафе во [[Студентски дом „Гоце Делчев“|студентскиот дом „Гоце Делчев“]] во [[Скопје]], каде вршел задоволување на полови страсти пред јавност. Полицијата го привела и му поднела кривична пријава за дело „задоволување на полови страсти пред друг“. По преземени мерки, извршени разговори и препознавање од страна на една девојка, било заклучено дека осомничениот е сторител на делото.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://netpress.com.mk/vest.asp?id=28584&kategorija=4|title=:: Net Press ::|date=2008-04-24|work=web.archive.org|accessdate=|archive-date=2008-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20080424001701/http://netpress.com.mk/vest.asp?id=28584&kategorija=4|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://time.mk/arhiva/?d1=01&m1=01&y1=2008&d2=31&m2=12&y2=2008&all=1&fulltext=1&timeup=2&show=1&q=%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2&read=2da97df90267d22|title=Задоволувал полови страсти пред студенти|first=Дневник|date=22.04.2008|work=time.mk|accessdate=}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://time.mk/arhiva/?d1=01&m1=01&y1=2008&d2=31&m2=12&y2=2008&all=1&fulltext=1&timeup=2&show=1&q=%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2&read=9f04356f4f53928|title=Скопјанец се задоволувал пред гости во интернет клуб|first=Нетпрес|date=21.04.2008|work=time.mk|accessdate=}}</ref> ==Наводи== {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Канзуров, Виктор}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Македонски новинари]] [[Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“]] [[Категорија:Бугаромани]] [[Категорија:Македонски Бугари]] [[Категорија:Македонски општественици]] [[Категорија:Македонски затвореници и притвореници]] [[Категорија:Југословенски затвореници и притвореници]] [[Категорија:Затвореници во Македонија]] [[Категорија:Затвореници и притвореници во Југославија]] [[Категорија:Луѓе со потекло од Попадија (Леринско)]] [[Категорија:Луѓе со потекло од Сетина]] 0p1c1lp8w17wa7hxnnm5u3b9qxi60le Ноќна стража (Рембрант) 0 1206040 5599700 5427379 2026-07-24T11:00:21Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599700 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} {{Infobox artwork | title = Ноќна стража | image_file = The Nightwatch by Rembrandt - Rijksmuseum.jpg | caption = | painting_alignment = | image_size = 300px | alt = | other_language_1 = [[холандски јазик|холандски]] | other_title_1 = De Nachtwacht | other_language_2 = | other_title_2 = | artist = [[Рембрант ван Рајн]] | catalogue = | year = {{start date|1642}} | medium = [[маслено сликарство|масло на платно]] | material = | subject = | height_metric = 363 | width_metric = 437 | length_metric = | height_imperial = | width_imperial = | length_imperial = | diameter_metric = | diameter_imperial = | dimensions = | metric_unit = см<!--don't leave blank—either don't include it, or include the default cm. --> | condition = | city = [[Амстердам]] | museum = Амстердамски музеј, траен заем од [[Државен музеј (Амстердам)|Државниот музеј]] | accession = | coordinates = <!-- Only use for the exact coordinates of the artwork itself (and only where known) and not for the coordinates of the museum. Leave blank if coordinates are not known. --> | owner = | url = [http://hdl.handle.net/11259/collection.38543 Amsterdam Collection online]<!--{{URL|example.com}} Only for official web pages--> }} '''Ноќна стража''' ({{langx|nl|De Nachtwacht}}) — славно [[ремек-дело]] на [[барок]]ниот [[сликар]] [[Рембрант ван Рајн]] од 1642 година. ==Историја== На половина од својата кариера Рембрант станал водечки портретист во Амстердам, а со оглед дека во протестантизампротестантска Холандија црковното спонзорство било во опаѓање, го замениле световни групи како лекари, војниквојници или управници на некои установи. Рембрант ''Ноќната стража'' ја создал токму за едно воено друштво кое одржувало мир во слободниот град Амстердам и изворно стоела во просториите на амстердамската цивилна заштита (''Kloveniersdoelen'')<ref>Се претпоставува дека сликата била нарачана да ја увеличи посетата на [[Франција|француската]] кралица [[Марија де Медички]] која Холанѓаните ја примиле со почести бидејќи ја протерал нивниот непријател, кралот [[Луј XIII.]]</ref>. Во 1715 година, при селидба од просториите на цивилната заштита во амстердамското градско собрание, сликата била скратена од сите четири страни. Тоа било направено за да може сликата да се вклопи меѓу два столба, за жал стандардна пракса пред XVIII век. Така сликата изгубила два лика на левата страна, врвот на триумфалната капија, балустрада и раб на столб. Во 1817 година сликата била преселена во новиот [[Државен музеј (Амстердам)|Државен музеј]] во Амстердам, каде била сместена во посебна просторија наречена ''Галерија на ноќната стража''. Оттогаш сликата само еднаш била преместена и тоа за време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]] кога била смотана и скриена во [[бункер]]. После реставрацијата во 1940 година при која се отстранил темниот лак, се покажало дека станува збор за значително посветла слика отколку што претходно се верувало. Во 1975 година, готвач отпуштен од холандската кралска морнарица, ја исекол оваа славна слика. Сликата е толку вкоренета во холандската култура, така што Холанѓаните често се идентифицираат со неа, така што несреќниот готвач верувал дека ѝ се осветува на самата Холандија. Сликата уште еднаш била жртва на напад, во 1990 година, кога некој човек ја испрскал со киселина со скриено шише спреј. Благодарени на брзата интервенција на стражарите, кои веднаш ја полеале со вода, уништен бил само површинскиот заштитен слоја и сликата била реставрирана. ==Одлики== [[Податотека:The Nightwatch by Rembrandt detail.jpg|мини|200px|<center>Детаљ со портретите на капетанот Франс и полковникот Вилем <center>]] На оваа темна слика се наоѓа групен портрет на воена чета која од Амстердам ја води капетанот Франс Банинг Кок (и полковникот Вилем ван Рајтенбирх) на воена вежба <ref>Имињата на осумнаесетте портретирани стражари се наоѓаат над порталот, но стручњаците сè уште не ги споиле сите имиња со лицата на сликата.</ref>. Градските ѕидини, претставени со портален лак, потсетуваат на античките римски [[триумфална капија|триумфални капии]]. На тој начин Рембрант ги потсетува гледачите дека [[Холанѓани]]те се слободен народ кој ги соборил своите шпански освојувачи како што [[Римјани]]те ги собориле [[Етрурци]]те. Двајцата војници кои стојат пред групата прават визуелна врска меѓу гледачите и групата. Капетанот ја испружува својата рака во гест со кој нè повикува да учествуваме во случката. Светлоста со која е осветлена неговата рака фрла сенка на жолтата јакна на неговиот пријател која е во иста рамнина со црвената лента на неговите гради <ref>Типична барокна игра со светлоста, сенките и боите.</ref> Рембрант своите ликови ги поделил на неколку помали групи и ги портретирал во движење, наместо во дотогаш вообичаената статична поза. Невообичаената интерпретација на групниот портрет го нагласил и со сложените светлосни ефекти со кои лицата се дефинирани со градации на светлоста и темнината. Секоја фигура се перципира како портрет, вклучувајќи ја и изразито светлата жена во жолто. На нејзиниот појас виси птица која во своите канџи го држи амблемот на војната милиција. Зад барјактарот, Рембрант се насликал и себеси, веројатно својот најнеупадлив [[автопортрет]]. ==Културно наследство== [[Слика:Rembrandtplein - The Night Watch.jpg|мини|250px|<center>Скулптура на Ноќната стража на плоштадот ''Рембрантплејн'' во [[Амстердам]].<center>]] * На плоштадот ''Рембрантплеј'' во Амстердам се наоѓа [http://www.nightwatch3d.com/information.htm бронзена реконструкција на славната слика] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120211081102/http://www.nightwatch3d.com/information.htm |date=2012-02-11 }}. * Единствената реплика на сликата во стварна големина се наоѓа во галеријата на библиотеката во Канаџохари, во државата Њујорк (сојузна држава)Њујорк, која на библиотеката ѝ ја подарил нејзиниот основач, Бартлет Аркел. * Сликата инспирирала бројни музички дела: **Симфонија бр. 7 од [[Густав Малер]] **Песна ''Ноќна стража'' од [[Кинг Кримзон]] во изведба на Ричард Палмер-Џејмс **''Стрелачките чети на капетанот Франс Б. Кок'' од Ајрон * Во филмот Страст од [[Жан-Лик Годар]] од 1982 година, во првата сцена глумците позираат како фигурите од Ноќна стража. Годар го споредувал својот филм со славната слика велејќи дека и двете дела се ''преполни со дупки и лошо исполнет простор'', но дека и тој, како Рембрант, се сосредоточил на ''на лицата на ликовите''. * Во филмот ''[[Ноќна стража (филм)|Ноќна стража]]'' од [[Дејвид Џексон]], по книгата на [[Алистер Меклејн]] од 1995 година, ФБИ агентот ([[Пирс Бросна]]) се обидува да ја врати украдената Рембрантова слика<ref>{{IMDb title|id=0113984|title=Ноќна стража}}</ref>. ==Наводи и забелешки== {{наводи}} ==Поврзано== * [[Барокна уметност]] * [[Ноќна стража (филм)]] ==Надворешни врски== {{Ризница-врска|Nachtwacht}} * [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/rembrandt/1640/night-watch/ ''The Night Watch'' na WebMuseum] * [http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-C-5?lang=en Night Watch v Rijksmuseum, Amsterdam] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121028174304/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-C-5?lang=en |date=2012-10-28 }} * [http://www.historyofholland.com/rembrandt-and-the-nightwatch.html Rembrandt and the Night Watch] * [http://www.rembrandtpainting.net/rembrandt's_night_watch.htm The Night Watch by Rembrandt van Rijn] * [https://web.archive.org/web/20080102101430/http://www.canpal.org/canjohist.htm Night Watch Replica v Canajoharie Library and Art Gallery] {{Рембрант}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Слики од Рембрант]] [[Категорија:Холандска уметност]] p2648jyfigdu8ho294my1kkaudtlvwc Услуга 0 1207738 5599466 4065740 2026-07-23T20:22:12Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599466 wikitext text/x-wiki [[File:Lima waiter PUCPeru 2010.jpg|thumb|Келнер во ресторан е пример за занимање поврзано со услужување.]] Во економијата и маркетингот, '''услугите''' се сите оние активности, претежно од недопирен карактер, кои резултѓаат со одредени користи, односно кој решаваат одредени проблеми на корисниците, и кое корисникот спремен директно или индиректно да плати.Економијата е фундаментална научна дисциплина која ја проучува и има за цел да ја пронајде најпродуктивната алокација на ретките и ограничени ресурси.[[Економија|Економистите]] би можеле да се опишат како рационални и егоистични луѓе кои нудат производи и услуги во размена за пари. Според учењата на Адам Смит кој се смета за татко на економијата економистите се субјекти со двојна позитивна функција од една страна остваруваат [[приход]], додека од друга ги задоволуваат потребите на опшеството.Услуги можaт да се наречат сите оние активности кои претежно имаат неопиплив карактер задоволуваат одредени потреби кои корисникот е спремен директно или индиректно да ги плати. [[Категорија:Услуги| ]] [[Категорија:Економски поими]] oxkm1e9poikxic2i5rs2a163e2b7cuh Фудбалски натпревари Италија - Норвешка 0 1209056 5599646 4939478 2026-07-24T09:09:03Z Carshalton 30527 5599646 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="font-size: 90%" width=100% !width=100% colspan="4"| Натпревари [[Фудбалска репрезентација на Италија|Италија]] - [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] |- |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|ITA|големина=220px}} |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|NOR|големина=250px}} |- !width=25%|Вкупно натпревари |align=center colspan="2"| '''17''' !width=25%|Вкупно натпревари |- !width=25%|Победи |align=center colspan="2"| '''10''' !width=25%|Порази |- !width=25%|Нерешени |align=center colspan="2"| '''4''' !width=25%|Нерешени |- !width=25%|Порази |align=center colspan="2"| '''5''' !width=25%|Победи |- !width=25%|Дадени голови |align=center colspan="2"| '''23''' !width=25%|Примени голови |- !width=25%|Примени голови |align=center colspan="2"| '''20''' !width=25%|Дадени голови |} {{легенда|#ccccff|Победа на Италија|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ffcccc|Победа на Норвешка|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ccffcc|Нерешено|boja_linije=#000000}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" width=100% !width=2%|# !width=14%|Дата !width=16%|Локација !width=20%|Домаќин !width=3%|Резултат !width=20%|Гостин !width=15%|Натпреварување !width=10%|Детали !width=10%|Наводи |- |- style="background:#ccccff;" | 1. | 31 август 1920. |align=left | [[Антверпен]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Фудбал на Летните олимписки игри 1920|ОИ 1920]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1920), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/antwerp1920/matches/round=197017/match=32283/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1920), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 2. | 10. август 1936 |align=left | [[Берлин]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Фудбал на Летните олимписките игри 1936|ОИ 1936]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1936), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/berlin1936/matches/round=197046/match=32349/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1936), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 3. | 27 мај 1937 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 3 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 4. | 5 јуни 1938 |align=left | [[Марсеј]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Светско првенство во фудбал 1938|СП 1938]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (СП 1938), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1938/matches/round=206/match=1179/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (СП 1938), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ffcccc;" | 5. | 25 септември 1985 |align=left | [[Лече]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 2 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 6. | 28 мај 1987 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателска натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 7. | 19 октомври 1988 |align=left | [[Пескара]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 8. | 5 јуни 1991 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 1992|Квал. за ЕП 1992]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 9. | 13 ноември 1991 |align=left | [[Џенова]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 1992|Квал. за ЕП 1992]]. | | |- |- style="background:#ccccff;" | 10. | 23 јуни 1994 |align=left | [[Њу Џерси]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Светско првенство во фудбал 1994|СП 1994]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1994), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/usa1994/matches/round=337/match=3064/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1994), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 11. | 27 јуни 1998 |align=left | [[Марсеј]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Светско првенство во фудбал 1998|СП 1998]] | [[Светско првенство во фудбал 1998 - нокаут фаза#Италија - Норвешка|детали]] | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1998), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1998/matches/round=1024/match=8774/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1998), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccffcc;" | 12. | 10 февруари 1999 |align=left | [[Пиза]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 13. | 3 јуни 2000 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 14. | 4 септември 2004 |align=left | [[Палермо]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2006|Квал. за СП 2006]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 15. | 4 јуни 2005 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2006|Квал. за СП 2006]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 16. | 9. септември 2014. |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 2 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2016|Квал. за ЕП 2016]] | | <ref name="Извештај од натпреаврот Норвешка - Италија 0-2 (Квалификации за ЕП 2016), uefa.com">[http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/season=2016/matches/round=2000446/match=2013839/postmatch/commentary/index.html ''Извештај од натпреварот Норвешка - Италија 0-2 (Квалификации за ЕП 2016), uefa.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 17. | 13 октомври 2015 |align=left | [[Рим]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2016|Квал. за ЕП 2016]] | | <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/season=2016/matches/round=2000446/match=2014072/index.html |title=Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Квалификации за ЕП 2016) |work=UEFA.com |accessdate=15 октомври 2015}}</ref> |- |- style="background:#ffcccc;" | 18. | 6 јуни 2025 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 3 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Квал. за СП 2026]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 19. | 16 ноември 2025 |align=left | [[Милано]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 4 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Квал. за СП 2026]] | | |- |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.fifa.com/associations/association=ita/fixturesresults/gender=m/index.html Натпревари на Италија на официјалното мрежно место на ФИФА] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140315035558/http://www.fifa.com/associations/association=ita/fixturesresults/gender=m/index.html |date=2014-03-15 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}} * [http://www.fifa.com/associations/association=nor/fixturesresults/gender=m/index.html Натпревари на Норвешка на официјалното мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20141015085035/http://www.fifa.com/associations/association=nor/fixturesresults/gender=m/index.html |date=2014-10-15 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}} * [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/headtohead/team1=ita/team2=nor/index.html Меѓусебни натпревари Италија - Норвешка, FIFA.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120701030233/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/headtohead/team1=ita/team2=nor/index.html |date=2012-07-01 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}}} [[Категорија:Натпревари на италијанската фудбалска репрезентација|Норвешка]] [[Категорија:Натпревари на норвешката фудбалска репрезентација|Италија]] szw31q0u5mol84qiwfhah9bmqvx5r67 5599647 5599646 2026-07-24T09:09:23Z Carshalton 30527 5599647 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="font-size: 90%" width=100% !width=100% colspan="4"| Натпревари [[Фудбалска репрезентација на Италија|Италија]] - [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] |- |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|ITA|големина=220px}} |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|NOR|големина=250px}} |- !width=25%|Вкупно натпревари |align=center colspan="2"| '''17''' !width=25%|Вкупно натпревари |- !width=25%|Победи |align=center colspan="2"| '''10''' !width=25%|Порази |- !width=25%|Нерешени |align=center colspan="2"| '''4''' !width=25%|Нерешени |- !width=25%|Порази |align=center colspan="2"| '''5''' !width=25%|Победи |- !width=25%|Дадени голови |align=center colspan="2"| '''23''' !width=25%|Примени голови |- !width=25%|Примени голови |align=center colspan="2"| '''20''' !width=25%|Дадени голови |} {{легенда|#ccccff|Победа на Италија|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ffcccc|Победа на Норвешка|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ccffcc|Нерешено|boja_linije=#000000}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" width=100% !width=2%|# !width=14%|Дата !width=16%|Локација !width=20%|Домаќин !width=3%|Резултат !width=20%|Гостин !width=15%|Натпреварување !width=10%|Детали !width=10%|Наводи |- |- style="background:#ccccff;" | 1. | 31 август 1920. |align=left | [[Антверпен]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Фудбал на Летните олимписки игри 1920|ОИ 1920]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1920), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/antwerp1920/matches/round=197017/match=32283/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1920), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 2. | 10. август 1936 |align=left | [[Берлин]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Фудбал на Летните олимписките игри 1936|ОИ 1936]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1936), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/berlin1936/matches/round=197046/match=32349/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1936), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 3. | 27 мај 1937 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 3 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 4. | 5 јуни 1938 |align=left | [[Марсеј]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Светско првенство во фудбал 1938|СП 1938]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (СП 1938), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1938/matches/round=206/match=1179/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (СП 1938), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ffcccc;" | 5. | 25 септември 1985 |align=left | [[Лече]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 2 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 6. | 28 мај 1987 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателска натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 7. | 19 октомври 1988 |align=left | [[Пескара]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 8. | 5 јуни 1991 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 1992|Квал. за ЕП 1992]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 9. | 13 ноември 1991 |align=left | [[Џенова]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 1992|Квал. за ЕП 1992]]. | | |- |- style="background:#ccccff;" | 10. | 23 јуни 1994 |align=left | [[Њу Џерси]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Светско првенство во фудбал 1994|СП 1994]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1994), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/usa1994/matches/round=337/match=3064/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1994), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 11. | 27 јуни 1998 |align=left | [[Марсеј]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Светско првенство во фудбал 1998|СП 1998]] | [[Светско првенство во фудбал 1998 - нокаут фаза#Италија - Норвешка|детали]] | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1998), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1998/matches/round=1024/match=8774/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1998), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccffcc;" | 12. | 10 февруари 1999 |align=left | [[Пиза]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 13. | 3 јуни 2000 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 14. | 4 септември 2004 |align=left | [[Палермо]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2006|Квал. за СП 2006]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 15. | 4 јуни 2005 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2006|Квал. за СП 2006]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 16. | 9. септември 2014. |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 2 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2016|Квал. за ЕП 2016]] | | <ref name="Извештај од натпреаврот Норвешка - Италија 0-2 (Квалификации за ЕП 2016), uefa.com">[http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/season=2016/matches/round=2000446/match=2013839/postmatch/commentary/index.html ''Извештај од натпреварот Норвешка - Италија 0-2 (Квалификации за ЕП 2016), uefa.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 17. | 13 октомври 2015 |align=left | [[Рим]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2016|Квал. за ЕП 2016]] | | <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/season=2016/matches/round=2000446/match=2014072/index.html |title=Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Квалификации за ЕП 2016) |work=UEFA.com |accessdate=15 октомври 2015}}</ref> |- |- style="background:#ffcccc;" | 18. | 6 јуни 2025 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 3 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Квал. за СП 2026]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 19. | 16 ноември 2025 |align=left | [[Милано]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 4 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Квал. за СП 2026]] | | |- |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.fifa.com/associations/association=ita/fixturesresults/gender=m/index.html Натпревари на Италија на официјалното мрежно место на ФИФА] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140315035558/http://www.fifa.com/associations/association=ita/fixturesresults/gender=m/index.html |date=2014-03-15 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}} * [http://www.fifa.com/associations/association=nor/fixturesresults/gender=m/index.html Натпревари на Норвешка на официјалното мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20141015085035/http://www.fifa.com/associations/association=nor/fixturesresults/gender=m/index.html |date=2014-10-15 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}} * [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/headtohead/team1=ita/team2=nor/index.html Меѓусебни натпревари Италија - Норвешка, FIFA.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120701030233/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/headtohead/team1=ita/team2=nor/index.html |date=2012-07-01 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}}} [[Категорија:Натпревари на италијанската фудбалска репрезентација|Норвешка]] [[Категорија:Натпревари на норвешката фудбалска репрезентација|Италија]] nifw492ejzh2gjsjq3w4bqbwpv00hm2 5599653 5599647 2026-07-24T09:13:30Z Carshalton 30527 5599653 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="font-size: 90%" width=100% !width=100% colspan="4"| Натпревари [[Фудбалска репрезентација на Италија|Италија]] - [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] |- |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|ITA|големина=220px}} |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|NOR|големина=250px}} |- !width=25%|Вкупно натпревари |align=center colspan="2"| '''17''' !width=25%|Вкупно натпревари |- !width=25%|Победи |align=center colspan="2"| '''10''' !width=25%|Порази |- !width=25%|Нерешени |align=center colspan="2"| '''4''' !width=25%|Нерешени |- !width=25%|Порази |align=center colspan="2"| '''5''' !width=25%|Победи |- !width=25%|Дадени голови |align=center colspan="2"| '''23''' !width=25%|Примени голови |- !width=25%|Примени голови |align=center colspan="2"| '''20''' !width=25%|Дадени голови |} {{легенда|#ccccff|Победа на Италија|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ffcccc|Победа на Норвешка|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ccffcc|Нерешено|boja_linije=#000000}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" width=100% !width=2%|# !width=14%|Дата !width=16%|Локација !width=20%|Домаќин !width=3%|Резултат !width=20%|Гостин !width=15%|Натпреварување !width=10%|Детали !width=10%|Наводи |- |- style="background:#ccccff;" | 1. | 31 август 1920. |align=left | [[Антверпен]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Фудбал на Летните олимписки игри 1920|ОИ 1920]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1920), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/antwerp1920/matches/round=197017/match=32283/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1920), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 2. | 10. август 1936 |align=left | [[Берлин]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Фудбал на Летните олимписките игри 1936|ОИ 1936]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1936), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/berlin1936/matches/round=197046/match=32349/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1936), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 3. | 27 мај 1937 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 3 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 4. | 5 јуни 1938 |align=left | [[Марсеј]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Светско првенство во фудбал 1938|СП 1938]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (СП 1938), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1938/matches/round=206/match=1179/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (СП 1938), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ffcccc;" | 5. | 25 септември 1985 |align=left | [[Лече]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 2 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 6. | 28 мај 1987 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателска натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 7. | 19 октомври 1988 |align=left | [[Пескара]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 8. | 5 јуни 1991 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 1992|Квал. за ЕП 1992]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 9. | 13 ноември 1991 |align=left | [[Џенова]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 1992|Квал. за ЕП 1992]]. | | |- |- style="background:#ccccff;" | 10. | 23 јуни 1994 |align=left | [[Њу Џерси]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Светско првенство во фудбал 1994|СП 1994]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1994), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/usa1994/matches/round=337/match=3064/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1994), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 11. | 27 јуни 1998 |align=left | [[Марсеј]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Светско првенство во фудбал 1998|СП 1998]] | [[Светско првенство во фудбал 1998 - нокаут фаза#Италија - Норвешка|детали]] | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1998), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1998/matches/round=1024/match=8774/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1998), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccffcc;" | 12. | 10 февруари 1999 |align=left | [[Пиза]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 13. | 3 јуни 2000 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 14. | 4 септември 2004 |align=left | [[Палермо]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2006|Квал. за СП 2006]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 15. | 4 јуни 2005 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2006|Квал. за СП 2006]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 16. | 9. септември 2014. |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 2 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2016|Квал. за ЕП 2016]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Норвешка - Италија 0-2 (Квалификации за ЕП 2016), uefa.com">[http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/season=2016/matches/round=2000446/match=2013839/postmatch/commentary/index.html ''Извештај од натпреварот Норвешка - Италија 0-2 (Квалификации за ЕП 2016), uefa.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 17. | 13 октомври 2015 |align=left | [[Рим]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2016|Квал. за ЕП 2016]] | | <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/season=2016/matches/round=2000446/match=2014072/index.html |title=Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Квалификации за ЕП 2016) |work=UEFA.com |accessdate=15 октомври 2015}}</ref> |- |- style="background:#ffcccc;" | 18. | 6 јуни 2025 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 3 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Квал. за СП 2026]] | | <ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.uefa.com/european-qualifiers/match/2044187--norway-vs-italy/ |title=Извештај од натпреварот Норвешка - Италија 3-0 (Квалификации за СП 2026) |work=UEFA.com |accessdate=24 јули 2026}}</ref> |- |- style="background:#ffcccc;" | 19. | 16 ноември 2025 |align=left | [[Милано]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 4 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Квал. за СП 2026]] | | <ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.uefa.com/european-qualifiers/match/2044329--italy-vs-norway/ |title=Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-4 (Квалификации за СП 2026) |work=UEFA.com |accessdate=24 јули 2026}}</ref> |- |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.fifa.com/associations/association=ita/fixturesresults/gender=m/index.html Натпревари на Италија на официјалното мрежно место на ФИФА] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140315035558/http://www.fifa.com/associations/association=ita/fixturesresults/gender=m/index.html |date=2014-03-15 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}} * [http://www.fifa.com/associations/association=nor/fixturesresults/gender=m/index.html Натпревари на Норвешка на официјалното мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20141015085035/http://www.fifa.com/associations/association=nor/fixturesresults/gender=m/index.html |date=2014-10-15 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}} * [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/headtohead/team1=ita/team2=nor/index.html Меѓусебни натпревари Италија - Норвешка, FIFA.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120701030233/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/headtohead/team1=ita/team2=nor/index.html |date=2012-07-01 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}}} [[Категорија:Натпревари на италијанската фудбалска репрезентација|Норвешка]] [[Категорија:Натпревари на норвешката фудбалска репрезентација|Италија]] 95n68jcybb0qfadoigtfba2sudlu618 5599654 5599653 2026-07-24T09:14:05Z Carshalton 30527 5599654 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="font-size: 90%" width=100% !width=100% colspan="4"| Натпревари [[Фудбалска репрезентација на Италија|Италија]] - [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] |- |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|ITA|големина=220px}} |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|NOR|големина=250px}} |- !width=25%|Вкупно натпревари |align=center colspan="2"| '''19''' !width=25%|Вкупно натпревари |- !width=25%|Победи |align=center colspan="2"| '''10''' !width=25%|Порази |- !width=25%|Нерешени |align=center colspan="2"| '''4''' !width=25%|Нерешени |- !width=25%|Порази |align=center colspan="2"| '''5''' !width=25%|Победи |- !width=25%|Дадени голови |align=center colspan="2"| '''23''' !width=25%|Примени голови |- !width=25%|Примени голови |align=center colspan="2"| '''20''' !width=25%|Дадени голови |} {{легенда|#ccccff|Победа на Италија|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ffcccc|Победа на Норвешка|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ccffcc|Нерешено|boja_linije=#000000}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" width=100% !width=2%|# !width=14%|Дата !width=16%|Локација !width=20%|Домаќин !width=3%|Резултат !width=20%|Гостин !width=15%|Натпреварување !width=10%|Детали !width=10%|Наводи |- |- style="background:#ccccff;" | 1. | 31 август 1920. |align=left | [[Антверпен]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Фудбал на Летните олимписки игри 1920|ОИ 1920]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1920), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/antwerp1920/matches/round=197017/match=32283/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1920), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 2. | 10. август 1936 |align=left | [[Берлин]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Фудбал на Летните олимписките игри 1936|ОИ 1936]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1936), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/berlin1936/matches/round=197046/match=32349/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Олимписки игри 1936), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 3. | 27 мај 1937 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 3 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 4. | 5 јуни 1938 |align=left | [[Марсеј]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Светско првенство во фудбал 1938|СП 1938]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (СП 1938), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1938/matches/round=206/match=1179/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (СП 1938), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ffcccc;" | 5. | 25 септември 1985 |align=left | [[Лече]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 2 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 6. | 28 мај 1987 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателска натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 7. | 19 октомври 1988 |align=left | [[Пескара]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 8. | 5 јуни 1991 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 1992|Квал. за ЕП 1992]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 9. | 13 ноември 1991 |align=left | [[Џенова]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 1992|Квал. за ЕП 1992]]. | | |- |- style="background:#ccccff;" | 10. | 23 јуни 1994 |align=left | [[Њу Џерси]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Светско првенство во фудбал 1994|СП 1994]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1994), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/usa1994/matches/round=337/match=3064/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1994), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 11. | 27 јуни 1998 |align=left | [[Марсеј]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Светско првенство во фудбал 1998|СП 1998]] | [[Светско првенство во фудбал 1998 - нокаут фаза#Италија - Норвешка|детали]] | <ref name="Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1998), FIFA.com">[http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/france1998/matches/round=1024/match=8774/index.html ''Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-0 (СП 1998), FIFA.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccffcc;" | 12. | 10 февруари 1999 |align=left | [[Пиза]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 13. | 3 јуни 2000 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 14. | 4 септември 2004 |align=left | [[Палермо]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2006|Квал. за СП 2006]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 15. | 4 јуни 2005 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2006|Квал. за СП 2006]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 16. | 9. септември 2014. |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 2 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2016|Квал. за ЕП 2016]] | | <ref name="Извештај од натпреварот Норвешка - Италија 0-2 (Квалификации за ЕП 2016), uefa.com">[http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/season=2016/matches/round=2000446/match=2013839/postmatch/commentary/index.html ''Извештај од натпреварот Норвешка - Италија 0-2 (Квалификации за ЕП 2016), uefa.com'']; пристапено: 9 септември 2014.</ref> |- |- style="background:#ccccff;" | 17. | 13 октомври 2015 |align=left | [[Рим]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2016|Квал. за ЕП 2016]] | | <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/season=2016/matches/round=2000446/match=2014072/index.html |title=Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 2-1 (Квалификации за ЕП 2016) |work=UEFA.com |accessdate=15 октомври 2015}}</ref> |- |- style="background:#ffcccc;" | 18. | 6 јуни 2025 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 3 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ITA}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Квал. за СП 2026]] | | <ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.uefa.com/european-qualifiers/match/2044187--norway-vs-italy/ |title=Извештај од натпреварот Норвешка - Италија 3-0 (Квалификации за СП 2026) |work=UEFA.com |accessdate=24 јули 2026}}</ref> |- |- style="background:#ffcccc;" | 19. | 16 ноември 2025 |align=left | [[Милано]] |align=right | {{fb-rt|ITA}} | 1 &ndash; 4 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Квал. за СП 2026]] | | <ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.uefa.com/european-qualifiers/match/2044329--italy-vs-norway/ |title=Извештај од натпреварот Италија - Норвешка 1-4 (Квалификации за СП 2026) |work=UEFA.com |accessdate=24 јули 2026}}</ref> |- |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.fifa.com/associations/association=ita/fixturesresults/gender=m/index.html Натпревари на Италија на официјалното мрежно место на ФИФА] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140315035558/http://www.fifa.com/associations/association=ita/fixturesresults/gender=m/index.html |date=2014-03-15 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}} * [http://www.fifa.com/associations/association=nor/fixturesresults/gender=m/index.html Натпревари на Норвешка на официјалното мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20141015085035/http://www.fifa.com/associations/association=nor/fixturesresults/gender=m/index.html |date=2014-10-15 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}} * [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/headtohead/team1=ita/team2=nor/index.html Меѓусебни натпревари Италија - Норвешка, FIFA.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120701030233/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/headtohead/team1=ita/team2=nor/index.html |date=2012-07-01 }} {{de}}{{en}}{{fr}}{{es}}{{pt}}{{ar}}} [[Категорија:Натпревари на италијанската фудбалска репрезентација|Норвешка]] [[Категорија:Натпревари на норвешката фудбалска репрезентација|Италија]] 50z508pk5pr56q5xgrt4u9umky2babg Несовремени разгледувања 0 1211689 5599448 3793508 2026-07-23T20:03:33Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599448 wikitext text/x-wiki '''Несовремени разгледувања''' е книга на германскиот филозоф [[Фридрих Ниче]] од 1876 година, која содржи четири есеи, објавени претходно. [[File: Nietzsche187a.jpg{{!}}border|thumb|Фридрих Ниче]] ==Содржина== ==Осврт кон делото== Четирите есеи, подоцна собрани под насловот „Несовремени разгледувања“, Ниче ги нарекува „целосно борбени“. Од нив, првиот есеј (од 1873 година) претставува напад на германското воспитување; вториот есеј (од 1874 година) го критикува „модерното производство на науката“; а во третиот и четвртиот [[есеј]] е дадена критика на германската [[култура]]. Според Ниче, од овие „четири атентати“, првиот има извонреден успех, предизвикувајќи бројни негодувања, но тие предизвикале непроценливо дејство во неговиот живот, зашто по нивното објавување, тој стекнал слобода на говорот и никој повеќе не барал расправа со него. Притоа, Ниче тврди дека есеите за [[Шопенхауер]] и за [[Вагнер]] се визија на неговата иднина и во нив се запишани неговата најдлабока историја, но и неговиот завет.<ref>Фридрих Ниче, ''Ecce Homo (Ево човека) – Како постајеш, шта си''. Сарајево: Издање И. Ђ. Ђурђевића, 1918, стр. 91-97.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Ниче]] [[Категорија:Филозофски дела]] [[Категорија:Книги од 1876 година]] hcdkcbgqw9dtvn9ilxp832joi9pkpry Човечко, премногу човечко 0 1211690 5599449 3793513 2026-07-23T20:04:17Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599449 wikitext text/x-wiki '''Човечко, премногу човечк''' ([[германски]]: ''Menschliches, Allzumenschliches, Ein Buch für freie Geister'') - книга на германскиот филозоф [[Фридрих Ниче]] од 1878 година. [[File: Nietzsche187a.jpg{{!}}border|thumb|Фридрих Ниче]] ==Содржина== ==Осврт кон делото== Ова дело, Ниче го нарекува „споменик на една криза“ при што секоја реченица во неа изразува по една победа, зашто ова дело му овозможило да се ослободи од она што било несвојствено на неговата природа - [[Идеализам|идеализмот]]. Во делото, Ниче ги замрзнал сите идеали, како: генијот, јунакот, верата, светоста, соучеството, „стварта сама по себе“ итн. Според неговото сведоштво, почетоците на ова дело датираат од времето на првите свечени претстави во [[Бајројт]], кога во него се појавила длабока отуѓеност од сè што го окружувало и одвратност кон вагнерството како урнек на германската култура. Според Ниче, „Човечки, премногу човечки“ е „споменик на ригорозното самовоспитување“ со кое тој се подготвувал за радикален раскин со идеализмот. Најголемиот дел од книгата била напишана во [[Соренто]], а таа била завршена една [[зима]] во [[Базел]] при што Ниче диктирал, легнат в кревет, а пишувал неговиот пријател Петер Гаст, тогашен студент на [[Универзитет во Базел|Универзитетот во Базел]]. По издавањето на книгата, Ниче испратил два примерока во Бајројт, а истовремено тој добил еден примерок на текстот на „[[Парсифал (Вагнер)|Парсифал]]“, потпишан од [[Вагнер]]. Според Ниче, ова вкрстување на книгите симболично претставувало збогување со Вагнер.<ref>Фридрих Ниче, ''Ecce Homo (Ево човека) – Како постајеш, шта си''. Сарајево: Издање И. Ђ. Ђурђевића, 1918, стр. 98-106.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Ниче]] [[Категорија:Книги од 1878 година]] [[Категорија:Филозофски дела]] n7dez2dnlgtb7beljv7wpq5ixqls8yp Селотејп 0 1212874 5599546 4423169 2026-07-24T05:32:45Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599546 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Water Activated Gummed Tape.jpg|300px|мини|Селотејп]] '''Селотејп''' (или '''самолеплива''' '''лента''') е леплива лента која ќе се држи со примена на [[притисок]], без потреба од растворувач (како [[вода]]) или топлина за активирање. Може да се користи во домот, канцеларијата, [[индустрија]]та и институциите за најразлични цели. [[Категорија:Канцелариски материјали]] afh4b9gwh7u7rbkib1v2rqeonof6947 Космикомики 0 1212915 5599451 5082093 2026-07-23T20:09:36Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599451 wikitext text/x-wiki '''„Космикомики“''' ([[италијански]]: ''Le Cosmicomiche'') — збирка раскази на италијанскиот писател [[Итало Калвино]], првобитно објавена во 1965 година, во [[Торино]]. [[Податотека:Calvino-italo.jpg|рамка|десно|Итало Калвино]] ==Содржина== Првото издание на „Космикомики“ било објавено во ноември 1965 година, во издание на издавачката куќа „Einaudi“ од [[Торино]].<ref>„Intervju s autorom“, во: Italo Kalvino, ''Kosmikomike: stare i nove''. Beograd: Paideia, 2008, стр. 301.</ref> Подоцна, одвреме-навреме, Калвино продолжил со пишување нови „космикомики“, објавени во збирката „[[Т со нула]]“ и во други изданија, а собраните „космикомики“ се објавени подоцна.<ref name="Italo Kalvino 1999">Italo Kalvino, ''Nove kosmikomike''. Beograd: Rad, 1999, стр. 87-88.</ref> Во првото издание од 1965 година биле застапени следниве раскази:<ref>Italo Kalvino, ''Kosmikomike: stare i nove''. Beograd: Paideia, 2008.</ref> * Месечината се оддалечува! * Како настана денот * Знак во космосот * Сè во една точка * Свет без бои * Игри без граници * Водениот дедо * Ајде да се обложиме * Диносауруси * Обликот на космосот * Светлосни години * Спирала Меѓу новите „космикомики“, кои не се наоѓаат во изданието од 1965 година, се:<ref name="Italo Kalvino 1999"/> * Месечината како печурка * Ќерките на Месечината * Метеорити * Небо од камен * Додека трае Сонцето * Сончева бура * Школките и времето * Сеќавањето на светот * Ништо и безначајно мало * Имплозија Најпосле, во збирката „Т со нула“ била обајвени следниве „космикомики“:<ref name="Italo Kalvino 1999"/> * Меката Месечина * Потеклото на птиците * Кристали * Крвта и морето * Митоза * Мејоза * Смрт ==Осврт кон делото== Според објаснението кое го дал Калвино во [[интервју]]ата што се појавило во неколку весници, насловот „Космикомики“ настанла како комбинација на придавките „космичко“ и „комично“. На тој начин, авторот сакал со еден збор да го искаже неговиот однос кон древното при што комичното служи како филтер кои им е потребен на луѓето за да се соочат со големите нешта. Притоа, тој се инспирирал од немите [[филм]]ски комедии и од [[стрип]]овите (comics). Инспирацијата за расказите му се појавила откако прочитал некои дела од областа на [[космогонија]]та, [[астрономија]]та, [[Теорија за релативноста|теоријата на релативноста]] и [[еволуција]]та, но додека ги читал овие дела, тој не планирал да ги искористи за своите идни раскази. Ист така, Калвино наведува дека зад „космикомиките“ стојат, во прв ред, [[Џакомо Леопарди|Леопарди]], [[цртан филм|цртаните филмови]], како што се оние за [[Попај]], а потоа [[Семјуел Бекет]], [[Џордано Бруно]], [[Луис Керол]], Матиновото сликарство, а во некои случаи и [[Ландолфи]], [[Имануел Кант]], [[Борхес]] и [[Гранвил]]овите гравири. Еден од првите раскази што ги напишал бил „Знак во вселената“, првобитно објавен на 4 ноември 1964 година, во бројот XII на списанието „Il Caffѐ“. Притоа, уште од самиот почеток, авторот бил многу задоволен од расказот и се обидел уште повеќепати да го имитира. Според неговото признание, тој успеал да напише само уште еден расказ којшто претставува напредок во однос на „Знак во вселената“, а тоа бил „Спирала“ кој го смета за крајна точка на она што сакал да напише во „Космокомиките“, како и почетна точка на натамошната работа. Калвино ја отфрла тезата дека „Космикомиките“ претставуваат еден вид нова [[научна фантастика]], зашто тие се обидуваат да имитираат некој „[[мит]] за постанокот“, а покрај тоа, разликата се состои и во односот меѓу научните податоци и фикцијата. Во своите раскази, Калвино се служи со научните податоци како со првична каписла со цел да излезе од вообичаените рамки на имагинацијата. Најпосле, според самиот автор, „Космикомиките“ се надоврзуваат на фантастиката од неговите романи, но и на неговите први воени раскази.<ref>„Intervju s autorom“, во: Italo Kalvino, ''Kosmikomike: stare i nove''. Beograd: Paideia, 2008, стр. 301-304.</ref> Сместувајќи ги расказите во [[Научна фантастика|научнофантастична]] рамка, Калвино можеби сакал на човечката [[душа]] и на нејзините основни, па дури и банални, внатрешни случувања да им обезбеди трајност и универзалност. Притоа, тој се служи со научните податоци само како „првична каписла“ за излегување од вообичаените граници на имагинацијата и да зачекори „надвор од видливото, надвор од антропоморфната приказна“.<ref>„O autoru, delu i prevodu“, во: Italo Kalvino, ''Nove kosmikomike''. Beograd: Rad, 1999, стр. 87-88.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Итало Калвино]] [[Категорија:Книги од 1965 година]] [[Категорија:Книги на италијански јазик]] [[Категорија:Италијански раскази]] 3z7q3vy8k8hzh2vwtrortnz62hiqv8h Непафенак 0 1213963 5599593 4628185 2026-07-24T06:45:24Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599593 wikitext text/x-wiki {{Drugbox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 447808600 | IUPAC_name = 2-amino-3-benzoylbenzeneacetamide | image = Nepafenac-2D-skeletal.svg <!--Clinical data--> | tradename = Amnac, Ilevro | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|nepafenac}} | MedlinePlus = a606007 | pregnancy_US = C | licence_EU = yes | legal_US = Rx-only | legal_status = | routes_of_administration = [[Eye drops|Ophthalmic]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = | protein_bound = | metabolism = | elimination_half-life = <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 7564 | CAS_number = | ATC_prefix = S01 | ATC_suffix = BC10 | ATC_supplemental = | PubChem = 151075 | ChEBI_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} | ChEBI = 75922 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB06802 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 133160 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = 0J9L7J6V8C | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D05143 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 1021 <!--Chemical data--> | C=15 | H=14 | N=2 | O=2 | molecular_weight = 254.28 g/mol | smiles = O=C(c1cccc(c1N)CC(=O)N)c2ccccc2 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C15H14N2O2/c16-13(18)9-11-7-4-8-12(14(11)17)15(19)10-5-2-1-3-6-10/h1-8H,9,17H2,(H2,16,18) | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = QEFAQIPZVLVERP-UHFFFAOYSA-N }} '''Непафенак''' е [[нестероиден антиинфламаторен лек]] (НСАИЛ), вообичаено формулиран во вид на капки за очи. Се користи за третман на болка и воспаление повзрани со операција на [[перде (заболување)|перде]].<ref name="Drugs.com">Nepafenac {{drugs.com|monograph|nepafenac}}</ref> Непафенакот е [[пролек]] на [[амфенак]]от, инхибитор на активноста на [[COX-1]] и [[COX-2]].<ref>Drugbank: [http://www.drugbank.ca/drugs/DB06802 Nepafenac] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130806031444/http://www.drugbank.ca/drugs/DB06802 |date=2013-08-06 }}</ref><ref>{{Наведено списание | last1 = Lira | first1 = R. P. | last2 = Fulco | first2 = E. A. | last3 = Chaves | first3 = A. | last4 = Da Costa Pinto | first4 = F. | last5 = Arieta | first5 = F. R. | last6 = Lira | first6 = C. E. | doi = 10.4103/0301-4738.98705 | title = Effect of preoperative use of topical prednisolone acetate, ketorolac tromethamine, nepafenac and placebo, on the maintenance of intraoperative mydriasis during cataract surgery: A randomized trial | journal = Indian Journal of Ophthalmology | volume = 60 | issue = 4 | pages = 277–281 | year = 2012 | pmid = 22824596 | pmc =3442462 }}</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Нестероидни антиинфламаторни лекови]] [[Категорија:Пролекови]] k0nvwbemjz7y71kqxpx0z0k3kcreckk Нагорнокарабашки судир 0 1220030 5599523 5593035 2026-07-24T00:52:11Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599523 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Нагорнокарабашки судир | image = [[Податотека:Gravestones of Azeri soldiers died in Karabakh war.jpg|300п]] | image_size = 350px | caption = Гробови на азербејџански војници | date = 20 февруари 1988–денес | place = [[Нагорно-Карабах]]<br />Ерменско-азербејџанска граница | territory = | result = | status = Активен | combatant1 = {{знаме|Armenia}}<br>{{знаме|Artsakh}} (порано Нагорно-Карабах) <br>'''Набавка на оружје:''' *{{знаме|Russia}}<ref>{{наведени вести|url=https://intpolicydigest.org/2017/09/13/armenia-and-azerbaijan-are-stuck-with-russia-and-the-u-s/|title=Armenia and Azerbaijan are Stuck with Russia and the U.S.|date=2017-09-13|work=International Policy Digest|access-date=2018-03-16|language=en-US|archive-date=2018-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180316214319/https://intpolicydigest.org/2017/09/13/armenia-and-azerbaijan-are-stuck-with-russia-and-the-u-s/|url-status=dead}}</ref><ref>{{наведени вести|url=https://www.thedailybeast.com/articles/2016/04/04/in-nagorno-karabakh-a-bloody-new-war-with-putin-on-both-sides|title=In Nagorno-Karabakh, a Bloody New War With Putin on Both Sides|last=Nemtsova|first=Anna|date=2016-04-04|work=The Daily Beast|access-date=2018-03-16|language=en}}</ref> | combatant2 = {{знаме|Azerbaijan}}<br> '''Поддршка:''' *{{знаме|Turkey}}<ref>{{наведени вести|title=‘Nagorno-Karabakh is Turkey's problem too,' says Erdoğan |url=http://www.todayszaman.com/news-331310-nagorno-karabakh-is-turkeys-problem-too-says-erdogan.html |accessdate=3 August 2014 |work=[[Today's Zaman]] |date=13 November 2013 |quote=...Erdoğan noted that Turkey's unconditional support for Azerbaijan... |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012181234/http://www.todayszaman.com/news-331310-nagorno-karabakh-is-turkeys-problem-too-says-erdogan.html |archivedate=October 12, 2014 }}</ref><ref>{{Наведена книга|author1=Özden Zeynep Oktav|title=Turkey in the 21st Century: Quest for a New Foreign Policy|date=2013|publisher=Ashgate Publishing|isbn=9781409476559|page=126|quote=...Turkey's support for Azerbaijan in the conflict over Nagorno-Karabakh...}}</ref><ref>{{Наведена книга|last1=Flanagan|first1=Stephen J.|last2=Brannen|first2=Samuel|title=Turkey's Shifting Dynamics: Implications for U.S.-Turkey Relations|date=2008|publisher=[[Center for Strategic and International Studies]]|location=Washington, DC|isbn=9780892065363|page=17|quote=Turkey's border with Armenia has remained sealed since 1994, due to Turkish support for Azerbaijan in the Nagorno-Karabakh conflict.}}</ref> *{{знаме|Pakistan}}<ref>{{наведени вести|title=‘Pakistan will continue supporting Azerbaijan on Nagorno-Karabakh’ |url=http://www.dailytimes.com.pk/national/14-Mar-2015/pakistan-will-continue-supporting-azerbaijan-on-nagorno-karabakh |work=[[Daily Times (Pakistan)|Daily Times]] |date=14 March 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160123185504/http://www.dailytimes.com.pk/national/14-Mar-2015/pakistan-will-continue-supporting-azerbaijan-on-nagorno-karabakh |archivedate=23 January 2016 |df= }}</ref><ref>{{Наведена книга|last1=Hunter|first1=Shireen|authorlink1=Shireen Hunter|title=Islam in Russia: The Politics of Identity and Security|url=https://archive.org/details/islaminrussiapol0000hunt|contribution=Russia and the Transcaucasus: The Impact of the Islamic Factor|date=2004|publisher=M.E. Sharpe|page=[https://archive.org/details/islaminrussiapol0000hunt/page/349 349]|quote=Aliev thanked Pakistan for its support in the Karabakh conflict.}}</ref> '''Набавка на оружје:''' *{{знаме|Israel}}<ref>{{Наведена мрежна страница|last1=Murinson |first1=Alexander |title=The Ties Between Israel and Azerbaijan |url=http://besacenter.org/wp-content/uploads/2014/10/MSPS110-web.pdf |website=Mideast Security and Policy Studies No. 110 |publisher=[[Begin–Sadat Center for Strategic Studies]] |date=October 2014 |quote=Israel supported the Azeri side in this conflict by supplying Stinger missiles to Azerbaijani troops during the war. |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141103080836/http://besacenter.org/wp-content/uploads/2014/10/MSPS110-web.pdf |archivedate=3 November 2014 }}</ref> *{{знаме|Russia}}<ref>{{наведени вести|last1=Nemtsova|first1=Anna|title=In Nagorno-Karabakh, a Bloody New War With Putin on Both Sides|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2016/04/04/in-nagorno-karabakh-a-bloody-new-war-with-putin-on-both-sides.html|work=[[The Daily Beast]]|date=5 April 2016|quote=...Russia sold hundreds of tanks to Armenia’s long time enemy, Azerbaijan. Last year the contracts for Russian military exports to Azerbaijan included armored vehicles, artillery and mortar systems.}}</ref><ref>{{наведени вести|title=Russia set to continue arms supplies to Azerbaijan and Armenia — official|url=http://tass.com/defense/868312|agency=[[Russian News Agency TASS|TASS]]|date=8 April 2016}}</ref> | commander1 = Моментални:<br />{{знамеикона|Armenia}} [[Никол Пашинјан]] <small>(Премиер на Ерменија, врховен командант)</small><br />{{знамеикона|Armenia}} [[Давид Тонојан]] <small>(Министер за одбрана на Ерменија)</small><br />{{знамеикона|Armenia}} [[Артак Давтијан]] <small>(Началник на Генералштабот на Ерменија)</small><br />{{знамеикона|Nagorno-Karabakh}} [[Бако Сахакјан]] <small>(Претседател на Арцах, врховен командант)</small><br />{{знамеикона|Nagorno-Karabakh}} [[Карен Абрахамјан]] <small>(Министер за одбрана на Арцах)</small> | commander2 = Моментални:<br />{{знамеикона|Azerbaijan}} [[Илхам Алиев]]<br /><small>(Претседател на Азербејџан, врховен командант)</small><br />{{знамеикона|Azerbaijan}} [[Закир Хасанов]] <small>(Министер за одбрана на Азербејџан)</small><br />{{знамеикона|Azerbaijan}} [[Наџмадин Садигов]] <small>(Началник на Генералштабот на Азербејџан)</small> | units1 = [[File:Army Artsakh.jpg|15px]] [[Армија за одбрана на Нагорно-Карабах]]<br> [[Воени сили на Ерменија]] *[[File:Army Artsakh.jpg|15px]] [[Ерменска војска]] *[[File:Symbol of Armenian Border Guard.jpg|15px]] [[Ерменска погранична гарда]] | units2 = [[File:Azerbaijani Armed Forces logo.svg|15px]] [[Воени сили на Азербејџан]] *{{Знаменце|Army Flag of Azerbaijan.png}} [[Азербејџански копнени сили]] | strength1 = Ерменија: 45,850 активни лица<br>НКР: 14,500 активни лица | strength2 = Азербејџан: 66,940 активни лица | casualties1 = 214 војници, 16 цивили мртви(2008–2016)<br />~2,000 (1994–2017)<ref>{{Наведена мрежна страница|last1=Hakobyan|first1=Tatul|authorlink1=Tatul Hakobyan|title=Երկու հազար կյանք. հայկական բանակի զոհերը 1994-ի զինադադարից ի վեր|url=http://www.aniarc.am/2017/02/21/about-2000-victims-since-1994/|publisher=ANI Armenian Research Center|language=hy|date=21 February 2017|quote=Այսպիսով, կարող ենք ասել, որ 1994-ի զինադադրից ի վեր հայկական բանակում զոհերի թիվը՝ մարտական և ոչ մարտական միասին, կազմել է շուրջ 2.000 հոգի:}}</ref> | casualties2 = 1,008 војници и 90+ цивили мртви, 1,205 војници и 140 цивили повредени, 30+ војници и 12 цивили заробени (1994–2016)<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.meydan.tv/en/site/society/14539/|title=Caspian Defense Studies Institute: More than 2000 injured or dead in Karabakh war|work=Metdan TV|accessdate=18 May 2016|archive-date=2016-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806184714/https://www.meydan.tv/en/site/society/14539/|url-status=dead}}</ref> | casualties3 = 28,000–38,000 убиени <small>(1988–1994)</small>{{#tag:ref|See {{sfn|de Waal|2003|p=285}}<ref>[http://www.euronews.net/2009/11/28/winds-of-change-in-nagorno-karabakh/ Winds of Change in Nagorno Karabakh] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111206040424/http://www.euronews.net/2009/11/28/winds-of-change-in-nagorno-karabakh |date=2011-12-06 }}. ''[[Euronews]]''. 28 November 2009.</ref><ref>[[Uppsala Conflict Data Program]], Republic of Nagorno-Karabakh - civilians, viewed 2013-05-03</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.naharnet.com/stories/en/150603|title=Azerbaijani Soldier Shot Dead by Armenian Forces|work=Naharnet|accessdate=22 October 2014}}</ref>}}<br>3,000 убиени <small>(мај 1994–август 2009)</small><ref name=crisis3000>{{Наведена мрежна страница|title=Armenia and Azerbaijan: Preventing War |url=https://d2071andvip0wj.cloudfront.net/b60-armenia-and-azerbaijan-preventing-war.pdf |website=Europe Briefing N°60 |publisher=[[International Crisis Group]] |page=3 |date=8 February 2011 |quote=There are no exact casualty figures since 1994, but most observers agree that as many as 3,000 people, mostly soldiers, have died. Crisis Group phone interview, Jasur Sumerinli, military expert, August 2009.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160520105841/http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/europe/caucasus/B60%20Armenia%20and%20Azerbaijan%20---%20Preventing%20War.pdf |archivedate=20 May 2016 }}</ref><br>407–467+ убиени<small>(2010–2016)</small> | notes = }} '''Нагорнокарабашки судир''' — територијален и етнички конфликт помеѓу [[Ерменија]] и [[Азербејџан]] околу спорниот регион на [[Нагорно-Карабах]] и седум окружни области, кои [[де факто]] се контролирани од самопрогласената [[Република Арцах]], но се меѓународно признати [[де јуре]] како дел на [[Азербејџан]]. Конфликтот има свое потекло во почетокот на [[XX век]]. Под [[Советскиот Сојуз]], [[Јосиф Сталин]] одлучил да го направи регионот на Нагорно-Карабах, историски ерменски и со мнозинско ерменско население, автономна област во [[Советски Азербејџан]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://adst.org/2013/08/stalins-legacy-the-nagorno-karabakh-conflict/|title=Stalin's Legacy: The Nagorno-Karabakh Conflict - Association for Diplomatic Studies and Training|date=6 August 2013|publisher=|accessdate=26 February 2017}}</ref>. Сегашниот конфликт започнал во [[1988]] година, кога карабахските [[Ерменци]] побарале Карабах да биде префрлен од Советски Азербејџан во [[Советска Ерменија]]. Конфликтот ескалирал во целосна војна во раните 1990-ти. Прекинот на огнот потпишан во [[1994]] година предвидувал две децении релативна стабилност, што значително се влошила, заедно со зголемената фрустрираност на [[Баку]] со статус кво на ситуацијата, во спротивност со напорите на [[Ереван]] за нејзино зацврстување<ref name="openDem">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.opendemocracy.net/od-russia/olesya-vartanyan-magdalena-grono/armenia-and-azerbaijan-collision-course-over-nagorno-karabakh|title=Armenia and Azerbaijan collision course over Nagorno-Karabakh|first1=Olesya|last1=Vartanyan|first2=Magdalena|last2=Grono|date=14 July 2017|publisher=openDemocracy|accessdate=14 July 2017|archive-date=2017-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170714115035/https://www.opendemocracy.net/od-russia/olesya-vartanyan-magdalena-grono/armenia-and-azerbaijan-collision-course-over-nagorno-karabakh|url-status=dead}}</ref>. Четиридневната ескалација во април [[2016]] година ги означило најлошите борби како дата по прекинот на огнот. Оттогаш, опасноста од продолжување на големите непријателства е значително зголемена<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.crisisgroup.org/europe-central-asia/caucasus/nagorno-karabakh-azerbaijan/244-nagorno-karabakhs-gathering-war-clouds|title=Nagorno-Karabakh's Gathering War Clouds|date=1 June 2017|publisher=Crisis Group|accessdate=4 June 2017}}</ref>. == Заднина == Со започнувањето на [[Перестројка]]та и [[Распаѓање на Советскиот Сојуз|распаѓањето на Советскиот Сојуз]] во [[1989]] година, етничките тензии меѓу [[Ерменци]]те и [[Азери]]те се зголемиле во регионот на [[Нагорно-Карабах]]. Од [[2017]] година, јавното мислење од двете страни е забележано како „''повеќе вкоренето, воинствено и бескомпромисно''“<ref name="openDem"/>. Во овој контекст, меѓусебните отстапки кои би можеле да ги намалат тензиите на подолг рок може на пократок рок да ја загрозат внатрешната стабилност и опстанокот на владејачките елити, па оттука оставаат мал поттик за компромис<ref name="openDem"/>. == Нагорнокарабашки судир (1988-94) == Нагорнокарабашкиот судир, исто така позната како ''Арцахиска ослободителна војна во Ерменија и Нагорно-Карабах'', претставува вооружен конфликт што се случил во доцните 1980-ти до мај [[1994]] година, во енклавата Нагорно-Карабах во југозападниот дел на [[Азербејџан]], помеѓу мнозинските етнички [[Ерменци]] од [[Нагорно-Карабах]], поддржани од [[Република Ерменија]] и [[Република Азербејџан]] на друга страна. Како што војната напредувала, Ерменија и Азербејџан, двете поранешни советски републики, се заплеткале во долготрајна војна во планинските височини на Карабах, додека Азербејџан се обидел да го спречи [[Сецесионизам|сецесионистичкото]] движење во Нагорниот-Карабах. Парламентот на енклавата гласал за обединување со Ерменија. Референдумот кој бојкотиран од страна на азербејџанското население во Нагорно-Карабах, се одржал при што повеќето од гласачите гласале за независност. Барањето за обединување со Ерменија, кое започнало повторно во [[1988]] година, започнало на релативно мирен начин. По [[Распаѓање на Советскиот Сојуз|распаѓањето на Советскиот Сојуз]], тензиите постепено прераснале во насилен конфликт меѓу етничките Ерменци и етничките Азери. Двете страни започнале процес за етничко чистење и погроми<ref name=CASE-STUDY-IN-ETHNIC-STRIFE>{{нмс|last=Rieff|first=David|title=Без правила или штета|volume=76|issue=2|url=http://www.cilicia.com/armo19e.html|publisher=Совет за надворешни односи|date=јуни 1997|accessdate=13 февруари 2007|archive-date=2008-07-20|archive-url=https://archive.today/20080720114733/http://www.cilicia.com/armo19e.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена книга|last=Lieberman|first=Benjamin|title=Terrible Fate: Ethnic Cleansing in the Making of Modern Europe|url=https://archive.org/details/terriblefateethn0000lieb|publisher=Ivan R. Dee|year=2006|location=Chicago|pages=[https://archive.org/details/terriblefateethn0000lieb/page/284 284]–292|isbn=1-56663-646-9}}</ref>. Меѓуетничките судири меѓу двете страни избиле кратко време откако парламентот на Нагорно-Карабах во Азербејџан гласал за обединување на регионот со Ерменија на [[20 февруари]] [[1988]] година. Околностите на распаѓањето на Советскиот Сојуз ги зголемиле желбите на ерменското сепаратистички движење во Советски Азербејџан. Декларацијата за отцепување од Азербејџан била конечниот резултат на територијалниот конфликт во врска со земјата<ref name="Croissant">{{Наведена книга|last=Croissant|first=Michael P.|title=The Armenia-Azerbaijan Conflict: Causes and Implications|url=https://archive.org/details/armeniaazerbaija00croi|publisher=Praeger|year=1998|location=London|isbn=0-275-96241-5}}</ref>. Додека Азербејџан ја прогласил својата независност од Советскиот Сојуз и ги отстранил властите на владата на енклавата, ерменското мнозинство гласало за отцепување од Азербејџан. Во процесот тие ја прогласиле непризнаената Република Нагорно-Карабах<ref>Треба да се забележи дека во времето на распадот на СССР, владата на Соединетите Американски Држави ги [[Стимсонова доктрина|признала како легитимна]] границите на земјата во 1933 година ([[Пакт Рибентроп-Молотов]]. Владата на [[Френклин Д. Рузвелт]] воспоставила дипломатски односи со Кремљ кон крајот на истата година). Поради ова, администрацијата на [[Џорџ Буш]] отворено го поддржала отцепувањето на [[Балтички земји|балтичките советски републики]], но ги разгледа прашањата поврзани со независноста и територијалните конфликти на [[Грузија]], Ерменија, [[Азербејџан]] и како внатрешни советски работи.</ref>. Беспрекорните борби избиле кон крајот на зимата [[1992]] година. Меѓународното посредување на неколку групи, вклучувајќи ја и [[ОБСЕ|Организацијата за безбедност и соработка во Европа]] (ОБСЕ), не донесе резолуција. Во пролетта 1993 година, ерменските сили ја освоиле територијата надвор од самата енклава, заканувајќи се да ја катализираат вклученоста на други земји во регионот<ref>Четири резолуции на Советот за безбедност на Обединетите нации за резолуциите на Советот за безбедност на Нагорно-Карабах, усвоени во 1993 година, повикаа на повлекување на ерменските сили од регионите надвор од границите на поранешниот НКАО.</ref>. До крајот на војната во [[1994]] година, Ерменците имале во целосна контрола над поголемиот дел од енклавата и исто така држеле и во моментов контролираат приближно 9% од територијата на Азербејџан надвор од енклавата<ref>Користени се податоцо од новинарот [[Томас де Вал]] за областа, како и областа на Нагорно-Карабах и вкупната површина на Азербејџан се (во км2): 1.936, Келбаџар; 1.835, Лачин; 802, Кубатли; 1,050, Џебраил; 707, Зангелан; 842, Агдам; 462, Физули; 75, ексклави; вкупно 7709 или 8.9%: ''De Waal. ''Black Garden'', p. 286''.</ref>. Како резултат на конфликтот биле раселени 230.000 Ерменци од Азербејџан и 800.000 Азери од Ерменија и Карабах<ref name="CIA-FACTBOOK-AJ">{{Наведена мрежна страница|last=The [[Central Intelligence Agency]]|title=The CIA World Factbook: Transnational Issues in Country Profile of Azerbaijan|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html#Issues|accessdate=14 February 2007|archive-date=2016-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20160709035525/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html#Issues|url-status=dead}} Воената вмешаност не е еретирана од страна на ерменската влада.</ref>. Во мај 1994 година бил потпишан прекин на огнот со посредство на [[Русија]], а оттогаш мировните преговори, со посредство на Мисијата на ОБСЕ, се одржуваат во Ерменија и Азербејџан. Некои судири се случиле во годините по прекинот на огнот од [[1994]] година<ref name=restraints>{{Наведена мрежна страница|url=http://armenianweekly.com/2015/02/04/karabagh/|title=Loose Restraints: A Look at the Increasingly Shaky Karabagh Ceasefire|author=Hairenik|work=Armenian Weekly}}</ref>. == Гранични судири (1994-2016) == ===Мартакерт (2008)=== [[Мартакертски престрелки (2008)|Мартакертските престрелки]] во [[2008]] година започнале на 4 март по ерменските протести во 2008 година. Во претелките се одвиле најтешките борби меѓу етничките ерменски<ref name="bbcnews2">{{наведени вести|first= |last= |authorlink= |coauthors= |title=Karabakh casualty toll disputed |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7278871.stm |work= |publisher=BBC News |date=2008-03-05 |accessdate=2008-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080309004207/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7278871.stm |archivedate=9 March 2008 |df= }}</ref> и азербејџанските<ref name="bbcnews">{{наведени вести|first= |last= |authorlink= |coauthors= |title=Fatal Armenian-Azeri border clash |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7278483.stm |work= |publisher=BBC News |date=2008-03-05 |accessdate=2008-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080305231537/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7278483.stm |archivedate=5 March 2008 |df= }}</ref> сили околу спорниот регион на Нагор-Карабах<ref name="bbcnews" /><ref name="rferl">{{наведени вести|first= |last= |authorlink= |coauthors= |title=Armenia/Azerbaijan: Deadly Fighting Erupts In Nagorno-Karabakh |url=http://www.rferl.org/featuresarticle/2008/03/06f6071c-c439-4c76-b389-928e9409de9b.html |work= |publisher=Radio Free Europe/Radio Liberty |date=2008-03-04 |accessdate=2008-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080306000426/http://www.rferl.org/featuresarticle/2008/03/06F6071C-C439-4C76-B389-928E9409DE9B.html |archivedate=6 March 2008 |df= }}</ref> од прекинот на огнот од [[1994]] година по војната во Нагорно-Карабах. Ерменските извори го обвиниле Азербејџан дека се обидува да ги искористи тековните немири во Ерменија. Азербејџанските извори ја обвиниле Ерменија, тврдејќи дека ерменската влада се обидува да го сврти вниманието од внатрешните тензии во Ерменија. По инцидентот, на [[14 март]] [[Генерално собрание на ООН|Генералното собрание на Обединетите нации]] со регистрирано гласање од 39 за 7 против, ја усвоило Резолуција 62/243, барајќи итно повлекување на сите ерменски сили од окупираните територии на Азербејџан<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs/2008/ga10693.doc.htm General Assembly adopts resolution reaffirming territorial integrity of Azerbaijan...] UN.org</ref>. ===Насилство во 2010 година=== Насилната карабахска пресметка во февруари 2010 година се случила со размена на огнено оружје на [[18 февруари]] на линијата на контакти што ги дели азербејџанските и карабахските ерменски воени сили. Азербејџан ги обвинил ерменските сили дека стрелале на азербејџанските позиции во близина на селата, вклучувајќи и снајперисти.<ref name="News">{{наведени вести|url=http://www.news.az/articles/9542 |title=Azerbaijan announces names of soldiers killed and wounded by Armenian fire |publisher=''News.az'' |accessdate=2010-11-27 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100221014227/http://www.news.az/articles/9542 |archivedate=February 21, 2010 |df= }}</ref><ref>{{наведени вести|url=http://new.eurasianet.org/departments/news/articles/eav021910.shtml |title=Azerbaijan: Baku Claims Three Dead in Karabakh Crossfire |publisher=''Eurasianet'' |accessdate=2010-11-27 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110726041803/http://new.eurasianet.org/departments/news/articles/eav021910.shtml |archivedate=July 26, 2011 |df= }}</ref>. Како резултат на тоа, тројца азербејџански војници биле убиени, а еден бил ранет<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/content/Three_Azerbaijani_Soldiers_Killed_Near_NagornoKarabakh/1962175.html |title=Three Azerbaijani Soldiers Killed Near Nagorno-Karabakh |publisher=RFE/Rl|accessdate=2010-11-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101127072308/http://www.rferl.org/content/Three_Azerbaijani_Soldiers_Killed_Near_NagornoKarabakh/1962175.html |archivedate=27 November 2010 }}</ref>. Овие престелки од 2010 година биле серија прекршувања на прекинот на огнот во Нагорно-Карабах. Тие се случувале преку линијата што го дели Азербејџан и етничките ерменски воени сили на непризнаената, но де факто независна Нагорнокарабашка Република. Двете страни се обвиниле една на друга за кршење на договорот за прекин на огнот. Помеѓу 2008 и 2010 година, на двете страни биле убиени 74 војници<ref name=crisis>{{Наведена мрежна страница|title=Armenia and Azerbaijan: Preventing War |url=https://d2071andvip0wj.cloudfront.net/b60-armenia-and-azerbaijan-preventing-war.pdf |website=Europe Briefing N°60 |publisher=[[International Crisis Group]] |date=8 February 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160520105841/http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/europe/caucasus/B60%20Armenia%20and%20Azerbaijan%20---%20Preventing%20War.pdf |archivedate=20 May 2016 }}</ref>. ===Престелки 2011-2013=== На крајот од април [[2011]] година, во граничните судири загинале тројца војници од Нагорно-Карабах<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.armeniansworld.com/azerbaijan-goes-beyond-all-permissible-limits-two-artsakh-servicemen-killed/|title=Azerbaijan goes beyond all permissible limits, two Artsakh servicemen killed|publisher=Armeniansworld.com|accessdate=13 October 2014|archive-date=2014-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140813200950/http://www.armeniansworld.com/azerbaijan-goes-beyond-all-permissible-limits-two-artsakh-servicemen-killed/|url-status=dead}}</ref>, додека на [[5 октомври]] биле убиени двајца азербејџанскии и еден ерменски војник<ref name=deadly>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.azatutyun.am/content/article/24350911.html|title=Armenia, Azerbaijan Report More Deadly Skirmishes|author=Vika Elchyan|work=ArmeniaDiaspora.com|accessdate=13 October 2014}}</ref> Во текот на целата година, 10 ерменски војници биле убиени.<ref name="tolldown">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/content/armenia_army_deaths_down_in_2011/24458025.html|title=Armenian Army Death Toll Down In 2011|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|accessdate=4 July 2015}}</ref>. Следната година, судирите околу границата меѓу вооружените сили на Ерменија и Азербејџан се случиле од крајот на април до почетокот на јуни. Судирите резултирале со смрт на пет азербејџански и четворица ерменски војници. Во текот на целата 2012 година, 19 азербејџански и 14 ерменски војници биле убиени<ref name=disputed>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/world/2014/aug/04/nagorno-karabakh-clashes-azerbaijan-armenia|title=Bloody clashes between Azerbaijan and Armenia over disputed territory|work=the Guardian|accessdate=13 October 2014}}</ref>. Друг извештај го зголемил бројот на азербејџански ртви војници на 20<ref name="restraints"/>. Во текот на 2013 година, 12 азербејџански и 7 ерменски војници биле убиени во погранични судири<ref name=disputed/>. === 2014 === Во 2014 година избиле неколку гранични судири кои резултирале со 16 жртви на двете страни до 20 јуни<ref name="rferl1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/content/armenia-says-two-soldiers-killed-in-fresh-border-skirmishes/25429458.html |title=Armenia Says Two Soldiers Killed In Fresh Border Skirmishes |work=Radio Free Europe/Radio Liberty |date=2014-06-20 |accessdate=2014-08-02}}</ref>. На [[2 август]], азербејџанските власти соопштиле дека осуммина од нивните војници загинале во тридневните судири со силите на НКО, најголемата единствена бројка на жртви за војската во земјата од војната во 1994 година<ref name="todayszaman1">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.todayszaman.com/world_at-least-eight-azerbaijani-soldiers-killed-on-border-with-armenia_354428.html |title=At least eight Azerbaijani soldiers killed on border with Armenia |publisher=Todayszaman.com |date= |accessdate=2014-08-02 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140802040605/http://www.todayszaman.com/world_at-least-eight-azerbaijani-soldiers-killed-on-border-with-armenia_354428.html |archivedate=August 2, 2014 }}</ref>. НКО негирала какви било жртви на нивна страна, велејќи дека азербејџаните претрпеле 14 мртви и многу повеќе повредени<ref name="todayszaman1"/>. Локалните власти во Нагорно-Карабах пријавиле најмалку две ерменски воени загинати во најголемиот инцидент во областа од 2008 година<ref>{{Наведена мрежна страница|last=Guliyev |first=Emil |url=https://news.yahoo.com/eight-azeri-troops-killed-clashes-armenia-143329684.html |title=Azeri troops killed in clashes with Armenia as tensions flare - Yahoo News |publisher=News.yahoo.com |date= |accessdate=2014-08-02}}</ref>. Пет други азербејџански војници биле убиени следната вечер, со што бројот на жртвите од августовските судири бил најмалку 15. Насилството ја поттикнала на [[Русија]] да издаде силна изјава, предупредувајќи ги двете страни да не ја ескалираат ситуацијата понатаму<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://uk.reuters.com/article/2014/08/02/uk-armenia-azerbaijan-conflict-idUKKBN0G20EP20140802|title=Five more killed in clashes between Azeris, ethnic Armenians (Reuters, August 2, 2014)|publisher=Uk.reuters.com|accessdate=13 October 2014|archive-date=2014-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019121229/http://uk.reuters.com/article/2014/08/02/uk-armenia-azerbaijan-conflict-idUKKBN0G20EP20140802|url-status=dead}}</ref>. До [[5 август]] [[2014]] година, од борбите што започнале на 27 јули, загинале 14 азербејџански и 5 ерменски војници. Севкупно, 27 азербејџански војници починале од почетокот на годината во пограничните судири<ref name=euras>{{Наведена мрежна страница|title=PUTIN MEDIATES AZERI-ARMENIAN TALKS |url=http://www.eurasiareview.com/13082014-putin-mediates-azeri-armenian-talks/ |accessdate=13 August 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140813150917/http://www.eurasiareview.com/13082014-putin-mediates-azeri-armenian-talks/ |archivedate=13 August 2014 }}</ref>. Во посебен инцидент во јули [[2014]] година, армијата за одбрана на НКР објавила дека војниците убиле еден и уапсиле двајца припадници на азербејџанската група која пробила во безбедносната зона<ref>"[http://civilnet.am/2014/07/22/traces-of-azerbaijani-infiltration-in-karvachar/#.VaQR8_n561g Traces of Azerbaijani Infiltration in Karvachar]." Civilnet.am. July 22, 2014.</ref>. Освен шпионирањето за ерменските трупи и воените инсталации и цивилните населби во Карвачар (Келбаџар), тимот бил обвинет за убиство на седумнаесетгодишно момче и жител на селото Јумен. Двајцата преживеани членови на групата биле осудени на доживотен затвор од страна на ерменскиот суд. Во јули 2015 година, видео снимките снимени од тимот биле објавени во јавноста и се емитувале на Ерменската државна телевизија<ref>See {{hy icon}} "[https://www.youtube.com/watch?v=sERaxOgT_YY ՔԱՐՎԱՃԱՌԻ ԴԻՎԵՐՍԱՆՏՆԵՐԸ]" [The diversionary group of Karvachar]. H1 Television. July 13, 2015.</ref>. На [[12 ноември]] [[2014]] година, азербејџанските вооружени сили го собориле хеликоптерот Мил-24 на армијата на Нагорнокарабашката армија над карабахската област Агдам. Тројца војници биле убиени во инцидентот. Ерменското Министерство за одбрана соопштило дека авионот бил невооружен и го нарекол неговото паѓање како „''невидена провокација''“. Азербејџанските власти тврдиле дека хеликоптерот „''се обидувал да ги нападне''“ позициите на азербејџанската армија<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Azerbaijan Risks New Armenia Conflict as Chopper Downed|website=[[Bloomberg News]] |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-11-12/azerbaijan-says-armenian-helicopter-shot-down-in-conflict-zone.html|date=12 November 2014|accessdate=12 November 2014}}</ref>. Ерменските власти изјавиле дека Азербејџан ќе се соочи со „''сериозни последици''“<ref>{{Наведена мрежна страница|title=Armenia vows 'grave consequences' after helicopter downed|url=https://news.yahoo.com/azerbaijan-shoots-down-armenian-military-helicopter-baku-132139074.html|date=12 November 2014|accessdate=12 November 2014}}</ref>. Со несреќата, 2014 година станала најсмртоносната година за ерменските сили од договорот за прекин на огнот од 1994 година, со 27 загинати војници, покрај 34 жртви на азербејџанската страна<ref name="reporter.am">[http://www.reporter.am/go/article/2014-11-12-armenian-helicopter-shot-down-in-karabakh-3-crew-presumed-dead Armenian helicopter shot down in Karabakh, 3 crew presumed dead (Armenian Reporter, November 12, 2014)] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20141218170917/http://www.reporter.am/go/article/2014-11-12-armenian-helicopter-shot-down-in-karabakh-3-crew-presumed-dead |date=December 18, 2014 }}</ref>. Шест ерменски цивили, исто така, загинале во 2014 година, додека до крајот на годината бројот на азербејџани се зголемил на 39 (37 војници и 2 цивили)<ref name=restraints/>. === 2015 === Во 2015 година, 42 ерменски војници и 5 цивили биле убиени во пограничната зона<ref name="attrition">{{Наведена мрежна страница|url=http://armenianweekly.com/2016/01/14/attrition-war-escalates/|title=Armenian-Azerbaijani Attrition War Escalates|work=Armenian Weekly|accessdate=14 January 2016}}</ref>. Покрај тоа, најмалку 64 азербејџански војници, исто така, загинале<ref name="10months">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.panarmenian.net/eng/news/199881/|title=64 Azeri soldiers killed in 10 months of 2015: survey|work=PanARMENIAN.Net|accessdate=13 May 2016}}</ref><ref name=contact>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yenisafak.com/en/world/azerbaijani-soldier-killed-on-contact-line-with-armenia-ministry-2366778|title=Azerbaijani soldier killed on contact line with Armenia: ministry|author=Piri Medya|date=18 December 2015|work=Yeni Şafak}}</ref>. Судири се одвиле и во јануари<ref>{{наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2015/02/01/world/asia/clashes-intensify-between-armenia-and-azerbaijan-over-disputed-land.html|title=Clashes Intensify Between Armenia and Azerbaijan Over Disputed Land|date=1 February 2015|work=The New York Times}}</ref> јуни,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/article/2015/06/27/armenia-azerbaijan-conflict-idUSL5N0ZD0A920150627#R3ix7Bo8xGrVGXwV.97|title=Armenian says soldier killed in border clash with Azerbaijan|publisher=reuters|accessdate=29 November 2015|archive-date=2015-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20150629232314/http://www.reuters.com/article/2015/06/27/armenia-azerbaijan-conflict-idUSL5N0ZD0A920150627#R3ix7Bo8xGrVGXwV.97|url-status=dead}}</ref> август,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/article/2015/08/24/us-azerbaijan-armenia-karabakh-idUSKCN0QT1LT20150824#RoaB6RfYHoS7Xh0y.97|title=Soldiers killed in clashes near Azerbaijan's breakaway Nagorno-Karabkh region|publisher=reuters|accessdate=29 November 2015|archive-date=2015-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905212719/http://www.reuters.com/article/2015/08/24/us-azerbaijan-armenia-karabakh-idUSKCN0QT1LT20150824#RoaB6RfYHoS7Xh0y.97|url-status=dead}}</ref> септември,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/article/2015/09/25/us-armenia-azerbaijan-conflict-idUSKCN0RP2E420150925#SQgl0twcsQg0cdEK.97|title=Armenian soldiers killed in clashes with Azeri troops near Karabakh|publisher=reuters|accessdate=29 November 2015|archive-date=2015-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20150927235539/http://www.reuters.com/article/2015/09/25/us-armenia-azerbaijan-conflict-idUSKCN0RP2E420150925#SQgl0twcsQg0cdEK.97|url-status=dead}}</ref><ref name=intense>{{Наведена мрежна страница|url=http://contact.az/docs/2015/Social/092800130928en.htm#.VnmqkfkrKUk|title=Defense Ministry: 7 Armenian and 3 Azeri Soldiers Killed in Intense Fighting|publisher=|accessdate=2019-03-24|archive-date=2016-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20161004225152/http://contact.az/docs/2015/Social/092800130928en.htm#.VnmqkfkrKUk}}</ref> ноември<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/article/2015/11/13/us-azerbaijan-armenia-conflict-idUSKCN0T21CI20151113#ddDzjBaXBYsPKLLi.97|title=Two killed in clashes between Armenian-backed Karabakh troops and Azeri army|publisher=reuters|accessdate=29 November 2015|archive-date=2015-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20151123040417/http://www.reuters.com/article/2015/11/13/us-azerbaijan-armenia-conflict-idUSKCN0T21CI20151113#ddDzjBaXBYsPKLLi.97|url-status=dead}}</ref> и декември.<ref name="contact"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tert.am/en/news/2015/12/18/Conscripts-killed/1878099|title=Two Armenian soldiers killed in Azerbaijani act of sabotage|accessdate=2019-03-24|archive-date=2016-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20160409043555/http://www.tert.am/en/news/2015/12/18/Conscripts-killed/1878099|url-status=dead}}</ref> === 2016 === Со текот на годините, Азербејџан, поттикнат од изворите на нафта и гас, започнал воен проект за изградба со цел да се реши статус квото. Само во 2015 година, [[Баку]] потрошил 3 милијарди долари за својата војска, повеќе од целиот национален буџет на Ерменија<ref name="openDem"/>. Во текот на јануари и февруари 2016 година, четворица ерменски и четворица азербејџански војници загинале во борбите на границата со Нагорно-Карабах<ref name="over20">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.intellinews.com/over-20-armenian-and-azerbaijani-soldiers-killed-in-jan-feb-93829/|title=bne IntelliNews - Over 20 Armenian and Azerbaijani soldiers killed in Jan-Feb|publisher=|accessdate=26 February 2017}}</ref>. Првата жртва на 2016 година бил војник од Нагорно-Карабах, кој бил убиен од азербејџански снајперски оган<ref>{{Наведена мрежна страница|title = 19-Year-Old NKR Serviceman Becomes First Armenian Casualty of 2016|url = http://armenianweekly.com/2016/01/11/first-armenian-casualty-of-2016/|website = Armenian Weekly|access-date = 2016-02-04|first = Weekly|last = Staff}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://asbarez.com/144200/azerbaijani-sniper-kills-armenian-soldier/|title=Azerbaijani Sniper Kills Armenian Soldier|work=Asbarez.com|accessdate=2019-03-24|archive-date=2017-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170201162939/http://asbarez.com/144200/azerbaijani-sniper-kills-armenian-soldier/|url-status=dead}}</ref>. Во средината на февруари Хакоб Амбарцумјан, ерменски овчар, бил убиен од азербејџански снајперист<ref name="one">{{Наведена мрежна страница|title = Karabakh: One Armenian civilian killed by Azeri sniper - Karabakh {{!}} ArmeniaNow.com|url = http://www.armenianow.com/karabakh/69869/armenia_karabakh_civilian_death_azerbaijan_sniper|website = www.armenianow.com|access-date = 2016-02-12|accessdate = 2019-03-24|archive-date = 2016-02-13|archive-url = https://web.archive.org/web/20160213092157/http://www.armenianow.com/karabakh/69869/armenia_karabakh_civilian_death_azerbaijan_sniper}}</ref>. Во март двајца азербејџани и еден ерменски војник загинале во судирите долж границата меѓу Азербејџан и Ерменија<ref name="twoservicemen">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rferl.org/content/karabakh-azerbaijani-soldier-killed-armenia/27640267.html|title=Azerbaijan: Two Servicemen Killed In Clashes With Armenian Army|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|accessdate=3 April 2016}}</ref><ref name="grenade">{{Наведена мрежна страница|url=http://times.am/?p=162110&l=en|title=Times.am - Armenian soldier fatally wounded and killed in Azerbaijani grenade explosion|author=Sargssyan Studio|publisher=|accessdate=13 May 2016|archive-date=2016-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313104447/http://times.am/?p=162110&l=en|url-status=dead}}</ref>. Помеѓу 1 и 5 април 2016 година, во тешките борби по нагорната линија на Нагорно-Карабах загинале 88 ерменски и 31-92 азербејџански војници. Исто така, исчезнале еден ерменски и тројца азербејџански војници. Покрај тоа, биле убиени 10 цивили (шест азербејџански и четири ерменски)<ref name="at92">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.armenianow.com/en/karabakh/2016/04/14/armenia-casualties-update-karabakh-april/951/|title=Karabakh War Casualty Update: Armenia puts April death toll at 92|accessdate=2019-03-24|archive-date=2016-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20160418231210/http://www.armenianow.com/en/karabakh/2016/04/14/armenia-casualties-update-karabakh-april/951/|url-status=dead}}</ref><ref name="meydan">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.meydan.tv/az/site/opinion/13405/|title=Siyahı: 93 hərbçi şəhid olub, 6 mülki şəxs dünyasını dəyişib (YENİLƏNİR)|work=Meydan TV|accessdate=2019-03-24|archive-date=2017-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20170728135013/https://www.meydan.tv/az/site/opinion/13405/|url-status=dead}}</ref>. За време на судирите, еден азербејџански воен хеликоптер и 13 беспилотни летала биле соборени<ref name="13th">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.panarmenian.net/eng/news/209819/|title=Karabakh army downs 13th Azerbaijani drone|work=PanARMENIAN.Net}}</ref>, а еден азербејџански тенк бил уништен<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://haqqin.az/news/67421|title=Минобороны Азербайджана назвало потери в боях|publisher=|accessdate=26 February 2017}}</ref>. Помеѓу 8 и 17 мај 2016 година, во судири загинале 14 ерменски и тројца азербејџански војници, како и еден азербејџански цивил<ref name="despite">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.presstv.ir/Detail/2016/04/15/460900/Armenia-Azerbaijan-Nagorno-Karabakh/|title=PressTV-'2 Armenian troops killed in Karabakh'|publisher=|accessdate=26 February 2017}}</ref><ref name="fightingover">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/article/us-nagorno-karabakh-azerbaijan-casualtie-idUSKCN0XB1C4|title=Azerbaijan says one soldier killed in fighting over Nagorno-Karabakh|date=14 April 2017|publisher=|accessdate=26 February 2017|via=Reuters}}</ref>. На [[5 октомври]] [[2016]] година, ерменската артилерија ги гранатирала позициите на азербејџаните на линијата на контакт со еден азербејџански војник кој бил убиен<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.apa.az/azerbaijan-military/azerbaijan-army-azerbaijani-armed-forces/azerbaijani-soldier-killed-during-armenian-provocation-5349.html|title=Azerbaijani soldier killed during Armenian provocation|first=APA Information Agency, APA|last=Holding|publisher=|accessdate=26 February 2017|archive-date=2017-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107121442/http://en.apa.az/azerbaijan-military/azerbaijan-army-azerbaijani-armed-forces/azerbaijani-soldier-killed-during-armenian-provocation-5349.html|url-status=dead}}</ref>. Еден ерменски војник бил убиен на [[11 октомври]] [[2016]] година во престрелка на линијата на контакт<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.armradio.am/en/2016/10/11/armenian-contract-serviceman-killed-in-azeri-firing-4/|title=Armenian contract serviceman killed in Azeri firing|date=11 October 2016|publisher=|accessdate=26 February 2017}}</ref>. На 15 ноември еден азербејџански војник бил убиен на линијата на контакт<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.azernews.az/aggression/105168.html|title=Armenian troops keep high tension on contact line, kill Azerbaijani servicemen|date=16 November 2016|publisher=|accessdate=26 February 2017}}</ref>. На 27 ноември, азербејџанските сили известиле за убиството на еден ерменски беспилотник кој ја преминал линијата на контактот<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://aa.com.tr/en/world/azerbaijan-downs-armenian-drone-on-conflict-frontline/694108|title=Azerbaijan downs Armenian drone on conflict frontline|publisher=|accessdate=26 February 2017}}</ref>. === 2017 === Еден војник од Нагорно-Карабах бил убиен во акција со азербејџанските сили на 6 февруари 2017 година<ref name="asbarez.com">{{Наведена мрежна страница|url=http://asbarez.com/159972/armenian-serviceman-killed-another-wounded-by-azerbaijani-fire/|title=Armenian Serviceman Killed, another Wounded By Azerbaijani Fire - Asbarez.com|website=asbarez.com|accessdate=2019-03-24|archive-date=2017-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170823165138/http://asbarez.com/159972/armenian-serviceman-killed-another-wounded-by-azerbaijani-fire/|url-status=dead}}</ref>. На [[8 февруари]] [[2017]] година, еден војник од Нагорно-Карабах бил убиен, а друг ранет во престрелка со трупи на Азербејџан долж линијата за контакт<ref name="asbarez.com"/>. На [[24 февруари]] [[2017]] година, азербејџанските сили ги гранатирале ерменските позиции во близина на селото Талиш со артилерија<ref name="armenianweekly.com">{{Наведена мрежна страница|url=http://armenianweekly.com/2017/02/25/artsakh-forces-quell-largest-azerbaijani-attack-since-last-april/|title=Artsakh Forces Quell Largest Azerbaijani Attack Since Last April|last=Hairenik|date=25 February 2017|publisher=}}</ref>. Следниот ден избувнал голем судир со силите на Азербејџан кои се приближувале кон ерменските линии во истата област, по кое 5 азербејџански војници биле убиени<ref name="armenianweekly.com"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://armenianweekly.com/2017/02/27/azerbaijan-confirms-soldier-deaths/|title=Azerbaijan Confirms Soldier Deaths, Retrieves Bodies from Neutral Zone|last=Hairenik|date=27 February 2017|publisher=}}</ref>. На [[15 мај]] 2017 година, [[9K33 Оса|Системот за воздушна одбрана на Карабах, Оса]] бил оштетен или уништен од раководен ракетен напад што го спровеле азербејџанските сили<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://au.news.yahoo.com/azerbaijan-destroys-armenia-air-defence-system-in-disputed-region-35527827.html|title=Azerbaijan destroys Armenia air defence system in disputed region|website=au.news.yahoo.com|accessdate=2019-03-24|archive-date=2019-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107230823/https://au.news.yahoo.com/azerbaijan-destroys-armenia-air-defence-system-in-disputed-region-35527827.html|url-status=dead}}</ref>. На [[20 мај]] [[2017]] година, еден ерменски војник загинал во судир со азербејџански војници, азербејџанските војници користеле противтенковски гранати и 60-милиметарски минофрлачки оган во акцијата<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://armenianweekly.com/2017/05/20/armenian-serviceman-karen-danielyan-killed-by-azerbaijani-fire/|title=Armenian Serviceman Karen Danielyan Killed by Azerbaijani Fire|last=Hairenik|date=20 May 2017|website=The Armenian Weekly}}</ref>. На [[26 мај]] [[2017]] година, војник од Нагорно-Карабах бил убиен во престрелка со силите на Азербејџани во кои биле вклучени минофрлачи и гранати<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://armenianweekly.com/2017/05/26/artsakh-serviceman-killed-by-azerbaijani-fire/|title=Artsakh Serviceman Killed by Azerbaijani Fire|last=Hairenik|date=26 May 2017|website=The Armenian Weekly}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.panarmenian.net/eng/news/240680/|title=550 ceasefire violations by Azerbaijan registered over the past week|publisher=}}</ref>. На [[16 јуни]] [[2017]] година, азербејџанските сили убиле тројца војници од Нагорно-Карабах<ref>{{наведени вести|url = https://www.reuters.com/article/us-armenia-azerbaijan-conflict-idUSKBN1972Q2|title = Armenian-backed separatists say three soldiers killed by Azeri forces|date = 16 June 2017|publisher=Reuters|location = Yerevan|first1=Hasmik |last1=Mkrtchyan|first2=Margarita|last2=Antidze}}</ref> . На [[22 јуни]] [[2017]] година, четворица азербејџански војници биле убиени од страна на војниците од Нагорно-Караках<ref>{{наведени вести|url=http://asbarez.com/164497/4-azerbaijani-soldier-killed-after-artsakh-forces-rebuff-attack/|title=4 Azerbaijani Soldiers Killed after Artsakh Forces Rebuff Attack|date=22 June 2017|access-date=2019-03-24|archive-date=2017-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20170708185358/http://asbarez.com/164497/4-azerbaijani-soldier-killed-after-artsakh-forces-rebuff-attack/|url-status=dead}}</ref>. На [[4 јули]] една жена од Азербејџан и нејзиниот двегодишен внук биле убиени како резултат на гранатирање од страна на ерменските сили<ref>{{наведени вести|url = https://www.reuters.com/article/us-armenia-azerbaijan-conflict-idUSKBN19Q1VG|title =Azeri woman and child killed by Armenian forces near Nagorno-Karabakh boundary: defense ministry |date = 4 July 2017|publisher=Reuters|location =Baku/Yerevan|first1=Hasmik |last1=Mkrtchyan|first2=Margarita|last2=Antidze|first3=Nailia |last3=Bagirova }}</ref>. На [[10 јули]] 2017 година, војник од Нагорно Карабах бил убиен во бомбардирање од страна на азербејџанските сили<ref>{{наведени вести|archive-url=https://web.archive.org/web/20170710232429/https://news.am/eng/news/399672.html|url=https://news.am/eng/news/399672.html|location=Stepanakert|date=10 July 2017|title=Karabakh soldier killed in Azerbaijani fire|archive-date=10 July 2010}}</ref>. На [[31 август]] 2017 година, азербејџанските воени позиции гранатирале ерменски позиции. Ерменската војска користела автоматско оружје со голем калибар<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://en.apa.az/azerbaijan-military/azerbaijan-army-azerbaijani-armed-forces/armenia-breaks-ceasefire-with-azerbaijan-126-times.html|title=Armenia breaks ceasefire with Azerbaijan 126 times|date=1 September 2017|publisher=APA|accessdate=1 September 2017}}</ref>. === 2018 === Еден војник од Нагорно Карабах бил убиен од азербејџански снајперист во близина на линијата на контакт на [[7 јануари]] [[2018]] година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/nagornoi-karabakh-armenian-soldier-killed-chilingarian-azerbaijan/28962611.html|title=Military In Nagorno-Karabakh Says Soldier Killed By Azerbaijani Sniper|website=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|access-date=2018-03-16}}</ref>. Еден војник од Нагорно-Карабах бил убиен од азербејџански оган на [[7 февруари]] [[2018]] година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://armenianweekly.com/2018/02/08/another-artsakh-solider-killed-azerbaijani-fire-2/|title=Another Artsakh Soldier Killed by Azerbaijani Fire|first=Weekly|last=Staff|date=8 February 2018|website=The Armenian Weekly}}</ref>. Тројца цивилни доброволци биле убиени во операцијата за деминирање во Нагорно-Карабах на [[29 март]] 2018 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rferl.org/a/armenia-azerbaijan-nagorno-karabakh-halo-deminers-killed-car-mine/29132935.html|title=Three Killed In Nagorno-Karabakh Demining Group Operation|website=RadioFreeEurope/RadioLiberty}}</ref>. Еден војник од Нагорно-Карабах бил убиен од страна на азербејџанските сили на [[9 април]] 2018 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://asbarez.com/171572/artsakh-soldier-killed-by-azerbaijani-shooting/|title=Artsakh Soldier Killed by Azerbaijani Shooting|date=9 April 2018|publisher=|accessdate=2019-03-24|archive-date=2018-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180417023224/http://asbarez.com/171572/artsakh-soldier-killed-by-azerbaijani-shooting/|url-status=dead}}</ref>. Еден војник од Нагорно-Карабах бил убиен во престрелката со азербејџанските сили на [[10 јуни]] 2018 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://asbarez.com/172647/artsakh-soldier-killed-by-azerbaijani-shooting-2/|title=Artsakh Soldier Killed by Azerbaijani Shooting|date=11 June 2018|publisher=|accessdate=2019-03-24|archive-date=2018-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622193227/http://asbarez.com/172647/artsakh-soldier-killed-by-azerbaijani-shooting-2/|url-status=dead}}</ref>. Во септември 2018 година еден војник од Ерменската армија бил убиен<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://hetq.am/en/article/93119|title=Azerbaijani Gunfire Kills Armenian Soldier|website=Hetq.am}}</ref>. Во истиот месец, двајца нагорнокарабашки војници биле убиени од страна на азербејџанската армија<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://hetq.am/en/article/93221|title=Azerbaijani Gunfire Kills Artsakh Soldier|website=Hetq.am}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://hetq.am/en/article/93416|title=Artsakh Soldier Dies from Gunshot Wound|website=Hetq.am}}</ref>. === 2020 === Во јули 2020 година се случиле дополнителни судири близу Тавуш.<ref>{{cite news |title=Armenia-Azerbaijan border sees deadly clashes |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-53402476 |accessdate=14 July 2020 |work=BBC News |date=14 July 2020}}</ref> Биле убиени 13 Азербејџанци, меѓу кои еден цивил, и 5 Ерменци.<ref name="clashesresume">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.stripes.com/news/europe/clashes-resume-on-volatile-armenian-azerbaijani-border-1.637736 |title=Clashes resume on volatile Armenian-Azerbaijani border |accessdate=2020-10-15 |archive-date=2020-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728072023/https://www.stripes.com/news/europe/clashes-resume-on-volatile-armenian-azerbaijani-border-1.637736 }}</ref> На 16 септември еден ерменски војник бил убиен;<ref>{{cite web|url=http://asbarez.com/196797/soldier-killed-by-azerbaijani-forces-in-armenia/|title=Soldier Killed by Azerbaijani Forces in Armenia|date=16 September 2020|accessdate=2020-10-15|archive-date=2020-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025164552/https://asbarez.com/196797/soldier-killed-by-azerbaijani-forces-in-armenia/|url-status=dead}}</ref> а пет дена подоцна бил убиен и азербејџански војник.<ref>{{cite web|url=https://www.en24news.com/2020/09/the-murder-of-an-azerbaijani-soldier-and-the-return-of-border-tension-between-azerbaijan-and-armenia.html|title=The murder of an Azerbaijani soldier and the return of border tension between Azerbaijan and Armenia|date=21 September 2020}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> На 27 септември, се случиле сериозни судири, поради што Еремнија донела воен закон и мобилизација.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-54314341|title=Azerbaijan and Armenia clash over disputed Nagorno-Karabakh region|work=BBC News|date=27 September 2020|access-date=27 September 2020}}</ref> Во текот на истиот ден, Собранието на Азербејџан исто така донело воен закон и во неколку градови и региони околу судирот, поставиле полициски час.<ref>{{Cite news|last=|first=|date=2020-09-27|title=Azerbaijan's parliament approves martial law, curfews – president's aide|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/uk-armenia-azerbaijan-curfew-idUKKBN26I0OS|access-date=2020-09-29}}</ref> == Жртви == Иако нема точни бројни жртви, до 2009 година, според повеќето набљудувачи, биле убиени дури 3.000 луѓе<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ecoi.net/local_link/238240/361172_de.html|title=Armenialiberty:Two Azeri Soldiers Killed In 'Armenian Truce Violation'- ecoi.net - European Country of Origin Information Network|author=Armenialiberty|publisher=|accessdate=2019-03-24|archive-date=2015-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20150414005358/http://www.ecoi.net/local_link/238240/361172_de.html|url-status=dead}}</ref>, претежно војници. Во 2008 година, борбите станале поинтензивни и чести. Со 72 смртни случаи регистрирани во текот на годината, 2014 станала најкрвавата од крајот на војната во 1994<ref name=restraints/>. Во судирите од 2020 година биле убиени стотици војници, но и голем број на цивили.<ref>{{Cite news|title=Armenian forces bomb Azerbaijan's second city as fighting escalates|newspaper=Financial Times |date=2020-10-04 |url=https://www.ft.com/content/4a21ee58-1a0b-45ee-b2a8-4bf88779bb8f|access-date=2020-10-04 |last1=Hall |first1=Ben }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Година !! Ерменија !! Азербејџан !! Вкупно |- | 2008 || N/A || N/A || 30 војници<ref name=crisis/> |- | 2009 || N/A || N/A || 19 војници<ref name=crisis/> |- | 2010 || 7 војници<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://ru.1in.am/987.html|title=44 смертных случая в Вооруженных Силах Армении|work=1in.am|accessdate=4 July 2015}}</ref> || 18 војници || 25 војници<ref name=crisis/> |- | 2011 || 10 војници<ref name="tolldown"/> || 4+ војници,<ref name=crisis/><ref name=deadly/> 1 цивил<ref name="child">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&n=azerbaijani-child-killed-near-karabakh-ministry-says-2011-03-10|title=Azerbaijani child killed near Karabakh, ministry says|publisher=Hurriyet Daily News|accessdate=4 July 2015|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924045804/http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&n=azerbaijani-child-killed-near-karabakh-ministry-says-2011-03-10}}</ref> || 14+ војници, 1 цивил |- | 2012 || 14 војници || 20 војници || 34 војници<ref name=restraints/> |- | 2013 || 7 војници || 12 војници || 19 војници<ref name=disputed/> |- | 2014 || 27 војници, 6 цивили|| 37 војници, 2 цивили|| 64 војници, 8 цивили<ref name=restraints/> |- | 2015 || 42 војници, 5 цивили<ref name="attrition"/> || 64 војници<ref name="10months"/><ref name=contact/> || 77 војници, 5 цивили |- | 2016 || 107 војници, 5 цивили<ref name="over20"/><ref name="one"/><ref name="grenade"/><ref name="at92"/><ref name="despite"/> || +101 војници, 7 цивили<ref name="over20"/><ref name="twoservicemen"/><ref name="meydan"/><ref name="fightingover"/> || +147–208 војници, 12 цивили |- | 2017 || 22 војници<ref>[https://www.eng.kavkaz-uzel.eu/articles/42048/ Armenian rights defenders note a decrease in military losses in 2017]</ref> || 19 војници<ref>[https://nkobserver.com/archives/2072 Azeri military losses in 2017 – 59 servicemen]</ref> || 41 војници |- | 2018 || 5–7 војници<ref>[https://armenpress.am/eng/news/981517.html Death cases of soldiers in Armenia’s Armed Forces and Artsakh Defense Army decrease by 2]</ref><ref name="2018losses">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.contact.az/ext/news/2019/1/free/Social/en/77801.htm |title=Azerbaijan Lost 37 Military Men, Armenia Lost 45 in 2018 |accessdate=2020-10-15 |archive-date=2020-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201016223232/https://www.contact.az/ext/news/2019/1/free/Social/en/77801.htm |url-status=dead }}</ref> || 6 војници<ref name="2018losses"/> || 11–13 војници |- | 2019 || 4 војници<ref>[https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/344537/ Прокуратура Армении насчитала 49 погибших в 2019 году военнослужащих]</ref> || 6+ војници<ref>[https://www.eng.kavkaz-uzel.eu/articles/47886/ CDSI reports 20 perished Azerbaijani soldiers in 2019]</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://ona.az/en/nagorno-karabakh/body-of-azerbaijan-soldier-killed-on-the-frontline-returned-from-neutral-zone-8735 |title=Body of Azerbaijan soldier, killed on the frontline, returned from neutral zone |accessdate=2020-10-15 |archive-date=2020-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927191515/https://ona.az/en/nagorno-karabakh/body-of-azerbaijan-soldier-killed-on-the-frontline-returned-from-neutral-zone-8735 |url-status=dead }}</ref> || 10+ војници |- | 2020 || 228 војници, 18 цивили<ref>1 killed (10 March),[https://armenpress.am/eng/news/1008058.html] 1 killed (4 April),[https://www.eng.kavkaz-uzel.eu/articles/50797/] 4 killed (12–16 July),[https://apnews.com/article/851e96e2177b697c03f020161974c9e8] 1 killed (23 July),[https://m.ru.armeniasputnik.am/incidents/20200723/23854187/Skonchalsya-tyazhelo-ranennyy-boyakh-v-Tavushe-armyanskiy-voennosluzhaschiy-.html] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200723144152/https://m.ru.armeniasputnik.am/incidents/20200723/23854187/Skonchalsya-tyazhelo-ranennyy-boyakh-v-Tavushe-armyanskiy-voennosluzhaschiy-.html |date=2020-07-23 }} 1 killed (27 July),[https://en.armradio.am/2020/07/27/armenian-contract-serviceman-killed-in-azerbaijani-sniper-fire/] 220 soldiers, 18 civilians killed (27 Sep.–5 Oct.),[https://armenpress.am/eng/news/1030397.html] [https://www.bbc.com/news/world-europe-54345622] [https://www.reuters.com/article/uk-armenia-azerbaijan-civilians/nagorno-karabakh-says-18-of-its-civilians-killed-in-week-of-fighting-idUSKBN26P0Q6] total of 228 soldiers, 18 civilians reported killed</ref> || 46 војници, 25 цивили<ref>1 killed (7 Jan.),[https://www.eng.kavkaz-uzel.eu/articles/49626/] 1 killed (15 Feb.),[https://www.aysor.am/en/news/2020/02/17/azerbaijani-sniper/1660231] 1 killed (5 March),[https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/azerbaijani-soldier-martyred-in-armenian-attack/1756359] 12 soldiers, 1 civilian killed (12–16 July),[https://apnews.com/article/851e96e2177b697c03f020161974c9e8] 1 killed (21 Sep.),[https://www.dailysabah.com/politics/azerbaijani-soldier-killed-as-armenia-violates-cease-fire-in-tovuz/news] 30+ soldiers, 24 civilians killed (27 Sep.–4 Oct.),[https://english.iswnews.com/15541/latest-updates-on-karabakh-clashes-29-september-2020-map-update/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201001213244/https://english.iswnews.com/15541/latest-updates-on-karabakh-clashes-29-september-2020-map-update// |date=2020-10-01 }} [https://apa.az/en/frontline-news/Prosecutor-General's-Office:-As-a-result-of-Armenian-provocations-24-civilians-killed-and-121-injured-332105] total of 46 soldiers, 25 civilians reported killed</ref> || 264 војници, 43 цивили |} == Наводи == {{наводи|3}} [[Категорија:Нагорнокарабашки судир]] [[Категорија:Ерменско-азербејџански односи]] [[Категорија:Војни на Ерменија]] [[Категорија:Војни на Азербејџан]] [[Категорија:Судири во 2022 година]] n44idkal7aeuo3k5zt22kbcxqh16tbb Нов германски бран 0 1223900 5599657 5375881 2026-07-24T09:23:23Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599657 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Музички жанр | име = Нов германски бран | боја = white | боја-позадина = crimson | стилско потекло = {{hlist|[[нов бран (музички жанр)|нов бран]]|[[пост-панк]]|[[синт-поп]]|[[краутрок]]}} | културно потекло = доцни 70-ти, [[Западна Германија]] | инструменти = {{hlist|[[електрична гитара]]|[[гитара]]|[[бас гитара]]|[[синтисајзер]]|[[тапани]]}} | популарен = | произлезени = | поджанрови-листа = | поджанрови = | претопени жанрови = | регионални сцени = | други теми = }} [[Податотека:Platinum da da da.jpg|300px|мини|Платинска плоча за „Da Da Da“ од Трио, издадена од Канадската асоцијација на музичката индустрија во октомври 1982 година]] '''Новиот германски бран''' — жанр на германска рок-музика од 80-тите години на 20 век, настанат од [[пост-панк]]от и [[нов бран (музички жанр)|новиот бран]] под влијание на [[електронска музика|електронската музика]].<ref>Nancy Kilpatrick, ''The Goth Bible: A Compendium for the Darkly Inclined'', New York: St. Martin's Griffin, 2004, chapter 5, "Music of the Macabre," p. 84.</ref> Терминот првично бил употребен од страна на холандскиот диџеј Фриц Спитц на популарната радиостаница „Хилверсум 3“, која била доста популарна помеѓу германските слушатели. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Музика во Западна Германија]] [[Категорија:Музички жанрови]] ls1c6h4sqpd34ayjnhelaax4d6gmqrz Несвојствен интеграл 0 1225021 5599602 4898465 2026-07-24T07:06:42Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599602 wikitext text/x-wiki {{Анализа}} '''Несвојствен интеграл''' претставува генерација на [[определен интеграл]] на неограничени интервали на интеграција и неограничени подинтегрални функции. == Дефиниција == Несвојствениот интеграл за функцијата <math>f \in R[a,c], \forall c<b</math>, ако постои <math>\lim_{c \to b^{-}} \int_a^c f(x)dx</math>, е интеграл <math>\int_a^b f(x)dx</math> според дефиницијата еднаков на граничната вредност (лимес), <math>\int_a^b f(x)dx = \lim_{c \to b^{-}} \int_a^c f(x)dx</math>. [[File:Improperintegral2.png|right|thumb|200px|Несоодветен интеграл од прв вид. Интегралот можеби ќе треба да се дефинира на неограничен домен]] За <math>f \in R[a,b]</math>, несвојствениот интеграл е еднаков на [[интегрално сметање#Риманов интеграл|Римановиот]] поради непрекинатоста на лимесот. == Видови интеграли == Се разликуваат несвојствени интеграли од првиот и вториот вид. === Несвојствени интеграли од првиот вид === Кај несвојствените интеграли од првиот вид, подинтегралната функција е дефинирана во бесконечниот интервал на интеграција. Во зависност од интервалот на интеграција, постојат три типа на несвојствени интеграли со бесконечен интервал кои се дефинираат како гранични вредности, но на различни начини: * кога интервалот на интеграцијата на полуоската е затворен лево, <math> [a, + \infty ) </math>: :<math>\int_a^{+ \infty} f(x) dx = \lim_{\beta \to + \infty} \int_a^{\beta} f(x) dx </math> * кога интервалот на интеграцијата на полуоската е затворен десно, <math> (- \infty, b ] </math>: :<math>\int_{-\infty}^b f(x) dx = \lim_{\alpha \to - \infty} \int_{\alpha}^b f(x) dx </math> * кога интервалот е права на целите броеви, <math> (- \infty, + \infty) </math>: :<math>\int_{- \infty}^{+ \infty} f(x) dx = \lim_{\alpha \to - \infty, \beta \to + \infty, } \int_{\alpha}^{\beta} f(x) dx, </math> === Несвојствени интеграли од вториот вид === Несвојствените интеграли од вториот вид се интеграли во кои интервалот на интеграција е конечен, но подинтегралната функција е неограничена во една точка наречена [[сингуларна точка]]. Постојат три типа на несвојствени интеграли од вториот вид, во зависност од позицијата на сингуларната точка: * кога функцијата е дефинирана во десно-отворен интервал, <math> [a, b) </math>, где <math>\lim_{x \to b^-}f(x)=\infty </math>: :<math>\int_a^b f(x) dx = \lim_{\epsilon \to 0} \int_a^{b - \epsilon} f(x) dx </math> * кога функцијата е дефинирана во лево-отворен интервал, <math> (a, b] </math>, где <math>\lim_{x \to a^+}f(x)=\infty </math>: :<math>\int_a^b f(x) dx = \lim_{\epsilon \to 0} \int_{a + \epsilon}^b f(x) dx </math> * кога функцијата е дефинирана во цел интервал <math> [a, b] </math>, освен во една внатрешна точка -{c}-, <math>a<c<b</math> во којашто е неограничена <math>\lim_{x \to c}f(x)=\infty </math>: :<math>\int_a^b f(x) dx = \lim_{\epsilon \to 0} \int_a^{c- \epsilon}f(x) dx + \lim_{\delta\to 0} \int_{c +\delta}^b f(x) dx </math> == Својства == Со ограничување на лимесот кај својствата на [[интегрално сметање#Риманов интеграл|Римановите интеграли]], лесно е да се добијат следниве својства на несвојствените интеграли: * <math>\int_a^b (f(x)+g(x))dx=\int_a^b f(x)dx + \int_a^b g(x)dx</math> * <math>\int_a^b (\lambda f(x))dx = \lambda \int_a^b f(x)dx, \forall \lambda \in \mathbf{R}</math> * <math>\int_a^b (u'(x)v(x))dx = \lim_{c \to b^-}(u(x)v(x)|_a^c) - \int_a^b (u(x)v'(x))dx </math>, ако постои барем еден од трите израза. * <math>\int_a^b (f(x)+g(x))dx=\int_a^b f(x)dx + \int_a^b g(x)dx</math> * <math>\int_a^b (\lambda f(x))dx = \lambda \int_a^b f(x)dx, \forall \lambda \in \mathbf{R}</math> * <math>\int_a^b (u'(x)v(x))dx = \lim_{c \to b^-}(u(x)v(x)|_a^c) - \int_a^b (u(x)v'(x))dx </math>, ако постои барем еден од трите израза. == Кошиев критериум за несвојствените интеграли == Интегралот <math>\int_a^c f(x)dx</math> постои во несвојствена смисла ⇔ <math> (\forall \epsilon>0)(\exist c_0 \in [a,b])(\forall c_1, c_2 > c_0)|\int_{c_1}^{c_2} f(x)dx| < \epsilon. </math> Ова лесно се докажува од Кошиевиот конвергенциски критериум, каде што функцијата на која се дефинира лимесот се заменува со конкретниот несвојствен интеграл <math>\int_a^c f(x)dx</math>. == Поврзано == * [[Интеграл]] * [[Права вредност на интеграл]] == Библиографија == * {{citation|last=Apostol|first=T|authorlink=Tom M. Apostol|title=Mathematical analysis|publisher=Addison-Wesley|year=1974|isbn=978-0-201-00288-1}}. * {{citation|last=Apostol|first=T|authorlink=Tom M. Apostol|title=Calculus, Vol. 1|publisher=Jon Wiley & Sons|edition=2|year=1967}}. *{{Citation |author=Autar Kaw, Egwu Kalu |year=2008 |title=Numerical Methods with Applications |url=http://numericalmethods.eng.usf.edu/topics/textbook_index.html |edition=1 |publisher=autarkaw.com |isbn= |accessdate=2019-06-02 |archive-date=2009-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090413123941/http://numericalmethods.eng.usf.edu/topics/textbook_index.html |url-status=dead }} * {{citation|last=Titchmarsh|first=E|authorlink=Edward Charles Titchmarsh|title=Introduction to the theory of Fourier integrals|isbn=978-0-8284-0324-5|year=1948|edition=2|publication-date=1986|publisher=Chelsea Pub. Co.|location=New York, N.Y.}}. *{{citation|last=Cooper|first=Jeffery|title=Working analysis|publisher=Gulf Professional|year=2005}} *{{citation|last1=Ghorpade|first1=Sudhir|last2=Limaye|first2=Balmohan|title=A course in multivariable calculus and analysis|publisher=Springer|year=2010}} [[Категорија:Интеграли]] [[Категорија:Математичка анализа]] [[Категорија:Математика]] [[Категорија:Интегрално сметање]] bma58up5rnk0ctvffnbps7q0zmoc0jz Пудис 0 1230758 5599658 4052449 2026-07-24T09:24:44Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599658 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Puhdys 2013 Dresden.jpg|300px|мини|Пудис во 2013 година]] '''„Пудис“''' — германска [[Рок-музика|рок]] група. Биле формирани [[1969]] година, иако уште од претходно постоеле во сличен состав т.н „Пре-Пудис“. „Пудис“ се вбројуваат меѓу најпознатите рок групи на [[ГДР]]. После објавувањето на нивното распуштање во февруари [[2014]] година, групата во [[2016]] година во [[Берлин]], г одржала нивниот последен концерт. Последни членови на групата била Дитер Бир, Петер Мејер, Дитер Хертрампф, Петер Разим и Клаус Шарфшвердт. [[Категорија:Музички групи од Германија]] 1th9wgfnvezkpijl7hgvtqpna5zklh2 Сити (група) 0 1230766 5599659 4421793 2026-07-24T09:25:54Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599659 wikitext text/x-wiki [[Податотека:City200511.jpg|300px|мини|Сити на настап во 2005 година]] '''Сити''' е [[Германија|германска]] музичка [[Рок-музика|рок група]],основана во [[Источен Берлин]] во 1972 година.Нивна најпозната песна е "Крај прозорецот" од нивниот деби албум издаден во 1978 година.Групата била основана под името Сити Бенд Берлин од страна на гитаристот Фриц Папел,тапанарот Инго Доринг, клавијатуристот Клаус Вит, пејачот Франк Фајфер и Андреас Пејпер на [[флејта]]. <br /> [[Категорија:Музички групи од Германија]] jw3xbbh57pdgt1nzeh15rma96r7afnk Споменик на културата (Чешка) 0 1232836 5599660 3893082 2026-07-24T09:28:21Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599660 wikitext text/x-wiki [[Податотека:České Budějovice - radnice.JPG|300px|мини|Урбан споменик во [[Ческе Будјејовице]] - градско собрание]] '''Спомениците на културата на [[Чешка|Чешката Република]]''' ( [[Чешки јазик|чешки]] : ''kulturní památka'' ) се заштитени имоти (и реални и подвижни својства ) назначени од Министерството за култура на Чешката Република . Спомениците на културата што го сочинуваат најважниот дел од чешкото културно наследство можат да бидат прогласени за '''национални споменици на културата''' ( [[Чешки јазик|чешки]] : ''národní kulturní památka'' ) со регулатива на Владата на Чешката Република . Владата може да прогласи и територија, чиј карактер и околина ги одредува група недвижни споменици на културата или археолошките наоѓалишта, како целина, како '''резерват''' на '''споменици.''' Министерството за култура може да прогласи територија на населба со помал број споменици на културата, историско опкружување или дел од предел која прикажува значајни културни вредности како '''зона''' на '''споменици.''' Од 2019 година на [[Светско наследство на УНЕСКО|списокот]] на [[Светско наследство на УНЕСКО|светско наследство]] има 14 чешки споменици на културата. == Прогласување на објекти како споменици на културата == Критериумите за прогласување објект за споменик на културата, како и правилата за нивна заштита и управување се дефинирани во Актот 20/1987 Кол., за зачувување на државното наследство. Критериумите вклучуваат објекти што се „важен запис на историскиот развој, начинот на живот и околината на општеството од најстарите времиња до денес, како приказ на креативни вештини и дело на човештвото од различните полиња на човечки активности, за нивните револуционерни, историски, уметнички, научни и технички вредности, [или] кои имаат директна врска со важни личности и историски настани “. [[Категорија:Пределна архитектура]] [[Категорија:Светско наследство]] [[Категорија:Национални споменици на културата на Чешка]] 0w4z0ltw5mv2al03rgi9zsc2zvnyxsn Потрошувачка 0 1233796 5599463 5294232 2026-07-23T20:19:12Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599463 wikitext text/x-wiki [[File:Mall culture jakarta89.jpg|thumb|Луѓе купуваат [[домашна електроника]] во трговски центар во [[Џакарта]], [[Индонезија]].]] '''Потрошувачката''' е економска активност која се однесува на употребата на [[стоки]]те и [[Услуга|услугите]]. ==Теорија на потрошувачката== Според некои [[економист]]и, како Бенфилд и [[Стенли Џевонс|Џевонс]], желбите на луѓето се почетната точка во проучувањето на потрошувачката. Така, Бенфилд смета дека „првата поставка на [[Теорија на потрошувачката|теоријата на потрошувачката]] е дека задоволувањето на секоја желба од понизок ранг создава стремеж кон повисока желба“, додека Џевонс се служи со слична поставка - „задоволувањето на секоја пониска желба овозможува да се манифестира повисоката желба“. [[Алфред Маршал]] го критикува ваквото сфаќање и тврди дека, не желбите, туку развојот на човековите активности води кон [[побарувачка]] и потрошувачка на нови стоки и услуги.<ref>Alfred Marshal, ''Principles of Economics''. Amherts, New York: Prometheus Books, 1997, стр. 90.</ref> ==Потрошувачката и доходот== Вообичаено, потрошувачката на луѓето зависи од нивниот доход, односно потрошувачката на побогатите луѓе се разликува од потрошувачката на посиромашните. На пример, Анкетата на расходите на потрошувачите во САД во 2003 година покажала дека просечната годишна потрошувачка на најбогатите 20 % од населението изнесувала 81 731 [[Американски долар|долар]], додека просечната потрошувачка на најсиромашните 20 % од населението изнесувала само 18 492 долари. Со други зборови, најбогатите 20 % од населението трошеле 4,4 пати повеќе од најсиромашните 20 % од населението. Меѓутоа, структурата на потрошувачката на богатите луѓе значително се разликува од структурата на потрошувачката на сиромашните. На пример, потрошувачката на цигари на богатите луѓе била само 20 % поголема од потрошувачката на цигари на сиромашните; потрошувачката на храна на богатите луѓе била двапати поголема од онаа на сиромашните; трошоците за образование на богатите луѓе биле 3,7 пати поголеми од оние на сиромашните луѓе; трошоците за забава на богатите луѓе биле 6,7 пати поголеми од оние на сиромашните; трошоците на богатите за животно осигурување биле 7,8 пати поголеми од оние на сиромашните луѓе; додека расходите на богатите луѓе за пензиско и социјално осигурување биле дури 37,8 пати поголеми од таквите расходи на сиромашните луѓе. Според тоа, богатите луѓе трошат релативно повеќе за забава, лично [[Осигурување|осигурување]] и за [[Пензиски систем|пензиско]] и социјално осигурување, додека релативно помалку трошат за [[Цигара|цигари]], храна, здравствени услуги и [[Образование|образование]].<ref>Jeffrey Perloff, ''Microeconomics'' (fourth edition). Boston etc.: Pearson/Addison-Wesley, 2007, стр. 117.</ref> ==Потрошувачката во Македонија== {| class="wikitable" |+ Структура на потрошувачката на домаќинствата во Македонија, 2023.<ref>„Дистрибуција на потрошувачката на домаќинствата во 2023 година“, ''Економија и бизнис'', година 27, број 322, 1 ноември 2024, стр. 54.</ref> |- ! Групи на производи !! Учество (во %) |- | Храна и безалкохолни пијалаци || 50,1 |- | Домување, вода, електрика, гас и други горива || 8,9 |- | Сообраќај || 5,9 |- | Алкохолни пијалаци и тутун || 5,7 |- | Облека и обувки || 5,2 |- | Мебел, покуќнина и средства за одржување || 4,4 |- | Ресторани и хотели || 4,0 |- | Здравје || 3,7 |- | Комуникации || 3,0 |- | Рекреација и култура || 1,5 |- | Образование || 0,1 |- | Останати производи и услуги || 5,6 |- | Отплата на кредити, штедење, инвестиции и друго || 1,9 |} == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == * [[Потрошуваштво]] {{економија-никулец}} [[Категорија:Потрошувачка| ]] [[Категорија:Економија]] [[Категорија:Микроекономија]] qu4lwzac1tqnjmdpbgbj5x4x2ddkv8a Средноанглиска книжевност 0 1238492 5599718 3936512 2026-07-24T11:29:43Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599718 wikitext text/x-wiki '''Средноанглиска книжевност''' означува [[книжевност]] пишувана во форма на англискиот јазик нарешена средноанглиски јазик, од почетокот на XIV до 1470 г. кога т.н. стандарден англиски јазик според стандардот Ченсари, еден вид на лондонски дијалект, сѐ повеќе се распространува, а со откривањето на печатниците се регулира англискиот јазик. [[File:Auchinleck Manuscript - Reinbroun (5372467381).jpg|thumb|Страница од [[Ракописот на Аухинлек]] кој содржи голема збирка средноанглиска поезија]] [[Категорија:Англиска книжевност]] [[Категорија:Средноанглиска поезија]] [[Категорија:Средноанглиска книжевност]] [[Категорија:Средноанглиски јазик]] [[Категорија:Европска книжевност]] 9l0hp1tnqpn2wddes5msvzcxqfeoneq Музеј на невиноста 0 1239798 5599519 5516194 2026-07-23T23:42:36Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599519 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = Музејот на невиноста | title_orig = Музеј на невиноста | translator = | image = | caption = 2008 Илетисим едиција | author = [[Орхан Памук]] | illustrator = | cover_artist = | country = [[Турција]] | language = [[турски јазик]] | series = | genre = | publisher = Илетисам | release_date = 2008 | english_release_date = 2009 | media_type = | pages = 592 стр. (на оригиналот ) | isbn = 978-975-05-0609-3 | isbn_note = (оригинал турски) | oclc= 276510603 | preceded_by = | followed_by = }} „'''Музеј на невиноста'''“ ({{langx|tr|Masumiyet Müzesi}}) — роман на турскиот писател, нобеловец [[Орхан Памук]], објавен во 2008 година.<ref>[https://www.theguardian.com/books/2010/jan/10/museum-innocence-orhan-pamuk/ pamuk]</ref> == Содржина == Романот ја опишува љубовта на главниот лик Кемал Басмаџи, роден во богато семејство во [[Истанбул]], кој што е верен со Сибел, но е вљубен во неговата подалечна роднина Фусун, чие семејство е многу посиромашно. Пред веридбата со Сибел, млада и богата ќерка на пензиониран дипломат, Кемал се среќава со посиромашната Фусун во бутикот “Шанзелизе”, купувајќи и поклон на Сибел. Тие започнуваат кратка но бурна и интензивна афера. По веридбата на Кемал и Сибел, на која што е поканета и присуствува Фусун заедно со нејзиното семејство, таа доживува голема болка и тага и потоа целосно исчезнува од животот на Кемал, предизвикувајќи голема тага и празнина во неговиот живот. Кемал наоѓа утеха во предметите искористени и оставени од Фусун во нејзиното отсуство. По една година, тој добива писмо од Фусун во форма на покана на вечера. На вечерата во фамилијарниот дом на Фусун, тој открива дека е омажена за младиот и неубав Феридун и запаѓа во длабока депресија. Тој доаѓа на вечера во домот на Фусун речиси 8 години бидејќи е единствениот начин да биде блиску до неа. По вечерите со Фусун и нејзините родители, Кемал незабележливо започнува да ги краде работите поврзани со неа. Всушност, „Музеј на невиноста“ е прекрасен поетски, психолошки, социјален роман којшто зборува за возвишена, скоро идеална љубов. Романот е исполнет низ сите над петстотини страници со прекрасни пасажи во кои авторот внесува неверојатна сензибилност, рефлексивност, носталгија и искреност. Трагичната црта која е присутна од самиот почеток, всушност уште повеќе ја потенцира возвишеноста и идеалот за љубовта ' слободна, неоптоварена со ниедна конвенција, чиста и човечка. Во романот повторно доаѓа до израз чистиот и изграден специфичен стил на авторот, за кај што впрочем добил и [[Нобелова награда за литература]]. Романот, ќе го инспирира авторот да создаде вистински музеј на спомените, којшто денес постои во Истанбул, со име „Музеј на невиноста“ во кој се безброј предмети што се споменуваат во самиот роман. Музејот е единствен од ваков вид во светот.<ref>[https://www.wordswithoutborders.org/book-review/orhan-pamuks-museum-of-innocence/ Orhan Pamuk’s “Museum of Innocence”]</ref> Во романот, како своевидно творечко тестаментално резиме се споменуваат ликови од останатите негови романи: „Џевдет бег неговите синови “, „Тивкиот дом“, „Црна книга“, „Снег“. == Тема == Судир меѓу Исток и Запад. Делото на Памук честопати се занимава со судир на културите помеѓу Исток и Запад, што всушност е една од причините за доделувањето на Нобеловат награда за литература. Овој роман постојано упатува на влијанијата на Западот ([[Европа]] и [[Америка]]) врз културата во Истанбул, особено преку идејата за музеите и филмската индустрија, кои мотивски се доста присутни во романот. Неговиот однос кон овие теми е сложен, комплексен, при што се обидува да внесе своевидна поетска и рефлексивна хармонија, барајќ ги и потенцирајќи ги вредностите на двата света кои навидум се оддалечени и неспоиви а всушност секогаш поврзани со љубовта која ги преминува сите граници.<ref>[https://educated-traveller.com/2017/12/30/orhan-pamuk-museum-of-innocence/ Istanbul]</ref> == Музеј == [[File:Masumiyet Müzesi'nin binası.JPG|thumb|upright|left|Зградата во која е сместен Музејот на невиноста]] Памук после објавувањето на романот, основал вистински „Музеј на невиност“, поврзан со самата книга. Тој е сместен во зграда кај населбата [[Чукуркума]], [[Бијоглу]], Истанбул. Во него е изложена богата колекција на спомени за секојдневието и културата на Истанбул од периодот во којшто се случува дејството на романот . Првично, музејот требало да биде изложен на Франкфуртскиот саем на книгатѕа во октомври 2008 година, но изложбата била откажана. Во 2010 година, по многу одложувања, музејот конечно бил отворен за јавноста во април 2012 година. Иако бил отворен подоцна, идејата за музејот се развивала напоредно со пишувањето и создавањето на романот, прикажувајќи ја опсесивната романса меѓу двата главни ликови, како и поетиката на Истанбул од 1970 до 1980 година. Проектот бил поддржан од градот Истанбул во 2010 година - којшто во тоа време бил Европски главен град на културата. Во музејот е возможен бесплатен влез на сите оние што имаат примерок од книгата<ref>[https://www.nytimes.com/2012/04/30/books/orhan-pamuk-opens-museum-based-on-his-novel-in-istanbul.html/ museum]</ref>,<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://theculturetrip.com/europe/turkey/articles/orhan-pamuk-s-museum-of-innocence-opens-in-istanbul/ |title=Orhan Pamuk’s ‘Museum of Innocence’ Opens in Istanbul |accessdate=2020-04-01 |archive-date=2020-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200808115708/https://theculturetrip.com/europe/turkey/articles/orhan-pamuk-s-museum-of-innocence-opens-in-istanbul/ |url-status=dead }}</ref>. == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== * [http://www.themuseumofinnocence.com/ Review site for The Museum of Innocence] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200205074803/http://themuseumofinnocence.com/ |date=2020-02-05 }} * [http://en.qantara.de/The-Museum-of-Innocence-A-Declaration-of-Love-to-the-City-of-Istanbul/19061c20063i1p501/index.html Interview with Orhan Pamuk, ''The Museum of Innocence'': A Declaration of Love to the City of Istanbul] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130628023012/http://en.qantara.de/The-Museum-of-Innocence-A-Declaration-of-Love-to-the-City-of-Istanbul/19061c20063i1p501/index.html |date=2013-06-28 }} * [https://www.theguardian.com/books/2010/jan/10/museum-innocence-orhan-pamuk Observer review of novel] * [http://www.iletisim.com.tr/iletisim/book.aspx?bid=1413 İletişim sitesi web-sayfası] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080828235555/http://www.iletisim.com.tr/iletisim/book.aspx?bid=1413 |date=2008-08-28 }} * [https://www.researchgate.net/publication/277222491_Review_of_'The_Museum_of_Innocence'_by_Orhan_Pamuk] [[Категорија:Романи од 2008 година]] [[Категорија:Романи од Орхан Памук]] [[Категорија:Дела на Орхан Памук]] lss8uknxjihunb3u6oprp2ehlxg1xqz ArXiv 0 1240890 5599377 4804514 2026-07-23T14:58:35Z Nordat 96439 ArXiv logo 2022.svg 5599377 wikitext text/x-wiki {{малабуква}} {{Инфокутија Мрежно место |name = arXiv |logo = ArXiv logo 2022.svg |screenshot = |caption = |url = {{URL|https://arxiv.org/}} |alexa = {{НегативенПораст}} 1.797 (25 ноември 2019)<ref name="alexa">{{нмс |title=Arxiv.org Traffic, Demographics and Competitors - Alexa |url=https://www.alexa.com/siteinfo/arxiv.org |website=Alexa.com |accessdate=1 November 2019 |language=en |archive-date=2020-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201103133720/https://www.alexa.com/siteinfo/arxiv.org |url-status=dead }}</ref> |commercial = не |type = научно |language = англиски |registration = |owner = [[Универзитет „Корнел“]] |author = Пол Гинспарг |oclc = 228652809 |issn = 2331-8422 |revenue = |current_status= активно |launch_date= 14 август 1991 }} '''arXiv''' ([[изговор|изг.]] ''архајв'', во прев. „архив“) — складиште со [[отворен пристап]] со електронски претпечати (нарелени е-печати) одобрени за објавување по проверка, но без целосна рецензија. Се состои од [[семрежје|семрежно]] достапни научни написи од полето на [[математика]]та, [[физика]]та, [[астрономија]]та, [[електротехника]]та, [[информатика]]та, квантитативната биологија, [[статистика]]та, [[финансиска математика|финансиската математика]] и [[економија]]та. Во случајот на многу гранки на математиката и физиката, речиси сите научни трудови се самоархивираат ма складиштето arXiv. Отопчнато е на 14 август 1991 г. и надминало половина милион написи на 3 октомври 2008 г.,<ref>{{наведен arXiv|last=Ginsparg|first=Paul |eprint=1108.2700 |title=It was twenty years ago today&nbsp;...|class= cs.DL|date=2011 }}</ref><ref>{{нмс|url=http://news.library.cornell.edu/content/online-scientific-repository-hits-milestone |title=Online Scientific Repository Hits Milestone: With 500,000 Articles, arXiv Established as Vital Library Resource |publisher=News.library.cornell.edu |date=October 3, 2008 |accessdate=July 21, 2013}}</ref> а кон крајот на 2014 г. веќе содржело милион.<ref>{{citation|title=One Million Preprints and Counting: A conversation with arXiv founder Paul Ginsparg |journal=The Scientist |first=Tracy|last=Vence |date=December 29, 2014 |url=http://www.the-scientist.com/?articles.view/articleNo/41677/title/Q-A--One-Million-Preprints-and-Counting}}</ref><ref name="dddmag2015">{{наведени вести | title=In the News: Open Access Journals | author=Staff | date=January 13, 2015 | work=Drug Discovery & Development | url=http://www.dddmag.com/articles/2015/01/news-open-access-journals }}</ref> До октомври 2016 г. стапката учество достигнала 10.000 поднесоци месечно.<ref name="dddmag2015" /><ref>{{нмс|url=https://arxiv.org/show_monthly_submissions |title=arXiv monthly submission rate statistics |publisher=Arxiv.org |accessdate=November 5, 2017}}</ref> == Поврзано == * [[bioRxiv]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|ArXiv.org}} * {{матична|https://arxiv.org}} {{en}} {{мрежно место-никулец}} [[Категорија:Семрежни архиви]] [[Категорија:Отворена наука]] [[Категорија:Отворен пристап]] [[Категорија:Научни мрежни места]] [[Категорија:Дигитални библиотеки]] [[Категорија:Универзитет „Корнел“]] [[Категорија:Живи луѓе]] k0e8umrsi8prn6d7i3e8jcqy5q0lbdn Т со нула 0 1241350 5599453 5082097 2026-07-23T20:10:22Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599453 wikitext text/x-wiki '''„Т со нула“''' ([[италијански]]: ''T con zero'') — збирка раскази на италијанскиот писател [[Итало Калвино]] од 1967 година. За неа, тој ја добил наградата „[[Вијареџо (награда)|Вијареџо]]“ која одбил да ја прими.<ref>Лилјана Узуновиќ, „Читателот во земјата на романите или за нишката на Шехерезада“, во: Итало Калвино, ''Ако една зимска ноќ некој патник''. Скопје: Магор, 2012, стр. 226.</ref> [[Податотека:Calvino-italo.jpg|рамка|десно|Итало Калвино]] ==Содржина== Збирката ги содржи следниве раскази:<ref>Italo Kalvino, ''Kosmikomike: stare i nove''. Beograd: Paidea, 2008.</ref> * Прв дел: ''Останатиот QFWFQ'' ::* Меката Месечина ::* Потеклото на птиците ::* Кристали ::* Крвта и морето * Втор дел: ''Пришила'' ::* Митоза ::* Мејоза ::* Смрт * Трет дел: ''Т со нула'' ::* Т со нула ::* Потера ::* Ноќно возење ::* [[Грофот Монтекристо (расказ)|Грофот Монте Кристо]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Итало Калвино]] [[Категорија:Книги од 1967 година]] [[Категорија:Италијански раскази]] [[Категорија:Книги на италијански јазик]] nmgvlfjejbnoaiib7g0xwpqu9ypzghz Неоплатонизам 0 1242883 5599590 5594121 2026-07-24T06:43:28Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599590 wikitext text/x-wiki {{внимание}} [[File:Roman sarcophagus of a reader identified to Plotinus and disciples.jpg|thumb|300px|right|Приказ на [[Плотин]] и неговите ученици на [[Староримски саркофази|староримски саркофаг]] во Музејот Грегоријано Профано, [[Ватикански музеи]], Рим]] '''Неоплатонизмот''' е гранка на [[Платонизам|платонската]] [[филозофија]] која се појавила во III век од н.е.<ref name="IEP">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iep.utm.edu/neoplato/|title=Neoplatonism|last=Moore|first=Edward|year=n.d.|work=Internet Encyclopedia of Philosophy|accessdate=2 May 2019}}</ref> Терминот не опфаќа низа идеи онолку колку што опфаќа низа мислители што започнале од Амониус Сакас и неговиот ученик [[Плотин]] (о. 204/5 - 270 н.е.) и кој се протега до шестиот век од н.е. И покрај тоа што неоплатонизмот првенствено ги ограничува мислителите кои сега се познати како неоплатонисти, а не нивните идеи, постојат некои идеи кои се вообичаени за неоплатонистичките системи, на пример, [[Монизам|монистичката]] идеја дека целата реалност може да се изведе од еден принцип, „Единствениот“ . По Плотниј, во историјата на неоплатонизмот имало три различни периоди: делото на неговиот ученик [[Порфириј]] (III до почетокот на IV век); она на Јамблихус (III до IV век) и подоцнежното продолжение на тоа училиште во Сирија; и периодот во V и VI век, кога напредувале академиите во [[Александрија]] и [[Атина]]. <ref name="oxfordbibliographies1">[http://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780195389661/obo-9780195389661-0201.xml oxfordbibliographies.com]</ref> Неоплатонизмот имал трајно влијание врз последователната историја на филозофијата. Во [[Среден век|средниот век]], неоплатонистичките идеи биле проучувани и дискутирани од муслимански, христијански и еврејски мислители. Во исламската културна сфера, неоплатонистичките текстови биле достапни на арапски и на персиски преводи, а големи мислители како Ал-Фараби, Соломон ибн Габирол (''Авицеброн''), [[Авицена]] и [[Мојсеј Мајмонид]] ги вградиле неоплатонистичките елементи во своето размислување. <ref>{{Наведена книга|title=History of Jewish Philosophy|url=https://archive.org/details/historyofjewishp0002unse_a9o3|last=Kreisel|first=Howard|publisher=Routledge|year=1997|isbn=978-0-415-08064-4|editor-last=Frank|editor-first=Daniel H. Frank|series=Routledge history of world philosophies|location=London and New York|pages=[https://archive.org/details/historyofjewishp0002unse_a9o3/page/245 245]–280|chapter=Moses Maimonides|editor-last2=Leaman|editor-first2=Oliver}}</ref> [[Тома Аквински|Томас Акинас]] имал директен пристап до делата од Прокле, Симпликиј и [[Псевдо-Дионисиј Ареопагит]], а тој знаел и за други неоплатонисти, како Плотин и Порфири, преку половни извори. <ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.dal.ca/content/dam/dalhousie/pdf/fass/Classics/Hankey/Aquinas%20Plato%20and%20Neo-Platonism%20for%20Oxford.pdf |title=Wayne Hankey, "Aquinas, Plato, and Neo-Platonism" |accessdate=2020-05-12 |archive-date=2017-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170707044733/https://www.dal.ca/content/dam/dalhousie/pdf/fass/Classics/Hankey/Aquinas%20Plato%20and%20Neo-Platonism%20for%20Oxford.pdf |url-status=dead }}</ref> Неоплатонизмот исто така имал силно влијание врз повеќегодишната филозофија на италијанските мислители од ренесансата - Марсилио Фичино и Пико дела Мирандола, и продолжува низ универзализмот и современата духовност и нундуализам во XIX век. == Потекло на терминот == ''Неоплатонизмот'' е модерен термин. Терминот ''неоплатонизам'' има двојна функција како историска категорија. Од една страна, тој ги разликува филозофските доктрини на Плотин и неговите наследници од оние на историскиот [[Платон]]. Од друга страна пак, терминот прави претпоставка за новитетот на толкувањето на Плотин за Платон. Во скоро шест века од времето на Платон до Плотин, постоела непрекината традиција на толкување на Платон, која започнала со [[Аристотел]] и со непосредните наследници на академијата на Платон, и продолжила во период на платонизмот, кој сега се нарекува Среден платонизам . Терминот ''неоплатонизам'' имплицира дека толкувањето на Плотин за Платон било толку различно од оние на неговите претходници, за што треба да се смета како нов период во историјата на платонизмот. Сепак, некои современи научницитврдат дека само маргиналните разлики ги одделуваат учењата на Плотин од оние на неговите непосредни претходници   . Дали неоплатонизмот е значајна или корисна историска категорија, сам по себе е централно прашање во врска со историјата на толкувањето на Платон. За поголемиот дел од историјата на платонизмот, вообичаено било прифатено дека учењата на неоплатонистите во суштина се исти со оние на Платон. На пример, ренесансниот платонист, Марсилио Фичино, сметал дека неоплатониското толкување на Платон е автентична и точна претстава на филозофијата на Платон. <ref>{{Наведено списание|last=Allen|first=Michael J.B.|date=Summer 1977|title=Ficino's Lecture on the Good?|journal=Renaissance Quarterly|volume=30|issue=2|pages=160–171|doi=10.2307/2860654|jstor=2860654}}</ref> Иако е нејасно точно кога научниците почнале да ја раздвојуваат филозофијата на историскиот Платон од филозофијата на неговите неоплатонски толкувачи, тие јасно почнале да го прават тоа барем уште во првата деценија на XIX век. == Потекло и историја на класичниот неоплатонизам == Неоплатонизмот започнал со Плотин во III век. <ref name="IEP"/> Може да се издвојат три различни фази во класичниот неоплатонизам после Плотин: делото на неговиот ученик Порфири; она на Јамблихус и неговото училиште во Сирија; и периодот во V и VI век, кога цветале академиите во [[Александрија]] и [[Атина]] . <ref name="oxfordbibliographies1"/> === Хеленизам === Неоплатонизмот ги синтетизирал идеите од различни филозофски и религиозни културни сфери. Најважните претходници од грчката филозофија биле средните платонисти, како [[Плутарх]], и неопитагорејците, особено Нумениј од Апамеа . Фило, хеленизиран Евреин, го превел [[Јудаизам|јудаизмот]] во однос на [[Стоицизам|стоичките]], [[Платонизам|платонските]] и неопитагорејските елементи, и сметал дека Бог е "супра рационален" и може да се достигне само преку "екстаза". Фило, исто така, сметал дека пророчиците Божји го снабдуваат материјалот на морално и религиозно знаење. Најраните [[Христијанство|христијански]] филозофи, како што се [[Јустин Философ|Јустин]] и [[Атинагора Атински]], кои се обиделе да го поврзат христијанството со [[Платонизам|платонизмот]], и христијанските [[Гностицизам|гностици]] на [[Александрија]], особено Валентинус и следбениците на Базилиди, исто така, пресликале елементи на неоплатонизам, <ref name="EB1911">{{EB1911|wstitle=Neoplatonism|author=[[Adolf Harnack]]; John Malcolm Mitchell|inline=1}}</ref> иако без неговата ригорозна самостојност . === Сакас === Амониј Сакас бил учител на Плотин. Преку Амониј Сакас, Плотин можеби бил под влијание на индиската мисла. Сличностите помеѓу неоплатонизмот и ведските филозофии на [[Хиндуизам|хиндуизмот]] довеле неколку автори да предложат едно индиско влијание во нејзиното основање, особено на Амониј Сакас . <ref>J. Bussanich. The roots of Platonism and Vedanta. International Journal of Hindu Studies. January 2005, Volume 9, Issue 1, pp 1-2</ref> <ref>Harris, R. Baine (ed.), Neoplatonism and Indian Thought, Norfolk Va., 1982: The International Society for Neoplatonic Studies</ref> <ref>J.F. Staal, Advaita and Neoplatonism. A Critical Study in Comparative Philosophy. University of Madras, Madras 1961</ref> Порфири во ''На едно училиште на Платон и Аристотел'' навел дека погледот на Амониј бил дека филозофиите на Платон и Аристотел биле во хармонија. [[Евсевиј Кесариски|Евсевиј]] и Јером го сметале како христијанин до неговата смрт, додека Порфири тврдел дека се одрекол од христијанството и прифатил паганска филозофија. === Плотин === Плотин, роден во горен Египет, бил голем [[Египет (римска провинција)|египетски]] <ref name="Sarton">[[George Sarton]] (1936). "The Unity and Diversity of the Mediterranean World", ''Osiris'' '''2''', pp. 406–463 [429–430].</ref> филозоф на античкиот свет кој широко се смета за татко на неоплатонизмот. Голем дел од биографските информации за него потекнуваат од предговорот на Порфири во неговото издание на ''Плотниус Еннеадс'' . Додека самиот бил под влијание на учењата на класичната [[Старогрчка филозофија|грчка]], персиска и индиска филозофија и египетската теологија, <ref>Porphyry, ''On the Life of Plotinus and the Order of His Books'', Ch. 3 (Armstrong's Loeb translation). {{Цитат|"he became eager to make acquaintance with the Persian philosophical discipline and that prevailing among the Indians"}}</ref> неговите метафизички списи подоцна инспирирале бројни христијански, еврејски, исламски и [[Гностицизам|гностички]] метафизичари и мистици низ вековите. == Наводи == {{Наводи|30em}} == Надворешни врски == * The [http://www.ucl.ac.uk/philosophy/LPSG/ London Philosophy Study Guide] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090923081848/http://www.ucl.ac.uk/philosophy/LPSG/ |date=2009-09-23 }}: [http://www.ucl.ac.uk/philosophy/LPSG/Post-Arist.htm Post-Aristotelian philosophy] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210228022106/http://www.ucl.ac.uk/philosophy/LPSG/Post-Arist.htm |date=2021-02-28 }} * Wildberg, Christian. "Neoplatonism". In Zalta, Edward N. (ed.). Stanford Encyclopedia of Philosophy. * "Neoplatonism". Internet Encyclopedia of Philosophy. * [http://www.isns.us International Society for Neoplatonic Studies] * [http://www.john-uebersax.com/plato/cp.htm Christian Platonists and Neoplatonists: Historical and Modern] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110223183927/http://www.john-uebersax.com/plato/cp.htm |date=2011-02-23 }} * [http://www.john-uebersax.com/plato/ip.htm Islamic Platonists and Neoplatonists] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110713113051/http://www.john-uebersax.com/plato/ip.htm |date=2011-07-13 }} * [http://www.gutenberg.org/files/2412/2412-h/2412-h.htm Aristotle's Categories at Gutenberg] * [http://www.gutenberg.org/cache/epub/3296/pg3296.html Confessiones (Book I-XIII) - Augustine at Gutenberg] * [https://books.google.com/books?id=qQPX-_4AUsoC&printsec=frontcover&dq=De+immortalitate+animae&hl=en&ei=VCZ8TIKcLY2RswaS3NmyDQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false De immortalitate animae of Augustine (Google Books)] [[Категорија:Неоплатонизам| ]] [[Категорија:Монизам]] [[Категорија:Историја на филозофијата]] [[Категорија:Езотерика]] [[Категорија:Старогрчка филозофија]] [[Категорија:Појавено во 3 век]] 5pqny8avaeldgkrdeo82a2z396lokqv Миланско метро 0 1243109 5599401 5574370 2026-07-23T16:58:35Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599401 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Јавен превоз|name=Миланско метро|began_operation=1 Ноември 1964<ref name="ATM-history" /><ref name="Milan-figs" />|map=[[File:Milano - mappa rete metropolitana (schematica).svg|250px]]|el=[[четврта железница]] ([[Миланско метро линија 1|Линија 1]]) <br/>[[трета железница]] ([[Миланско метро линија 5|Линија 5]])<br/> [[надземни линија]] ([[Миланско метро линија 2|Линија 2]] and [[Миланско метро линија 3|Линија 3]])|track_gauge={{Track gauge|sg|allk=on}}|system_length={{convert|96.8|km|mi|abbr=on}}<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.atm.it/it/IlGruppo/ChiSiamo/Pagine/Numeri.aspx |title=архивска копија |accessdate=2020-05-14 |archive-date=2012-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120915045005/http://www.atm.it/it/IlGruppo/ChiSiamo/Pagine/Numeri.aspx |url-status=dead }}</ref>|vehicles=1,029 (2018)<ref name="ATM"/>|headway=|train_length=|marks=|operator=[[Азиенда Траспорти Миланези]]|website={{url|www.atm-mi.it/en/Pages/default.aspx|ATM}}|image=Logo Metropolitane Italia.svg|annual_ridership=369 million (2018)<ref name="ATM">{{Наведена мрежна страница |title=Bilancio Consolidato del Gruppo ATM e Bilancio di Esercizio di ATM S.p.A. 2018 |url=https://www.atm.it/it/IlGruppo/Financial_information/Documents/ATM_bilancio_finanziario_interno_web_.pdf |date=April 2019 |publisher=[[Азиенда Траспорти Миланези|(ATM) SpA]] |accessdate=2019-08-24 |page=III |language=it}}</ref>|ridership=1.15 милиони (2013 врв, пред да се отвори линија 5)<ref>{{наведени вести |url=http://milano.repubblica.it/cronaca/2013/09/03/news/metro-65775461/ |title=Atm, un piano da 524 milioni per 500mila passeggeri un più |newspaper=la Repubblica |date=3 September 2013 |accessdate=23 September 2013}}</ref><br/>1.4 милиони (2015 врв)<ref name=rep2015>{{наведени вести|title=Metropolitana di Milano, è il record di sempre di passeggeri in una giornata: oltre un milione|url=http://www.milanotoday.it/cronaca/metro-milano-record-passeggeri.html|accessdate=16 November 2017|work=MilanoToday}}</ref><br/>1.57 милиони (2018 врв)<ref name=mediumatm>https://medium.com/lineadiretta/atm-record-di-passeggeri-e-centomila-multe-in-pi%C3%B9-b3e218743f3d</ref><br/>1,393,000 (просечен работен ден 2018)<ref name=mediumatm/>|stations=[[List of Milan Metro stations|106]]<ref name="Milan-figs" /> (113 при што клучките за станици се бројат повеќепати)|lines=4 (плус 1 во изградба ) <ref name="Milan-figs" />|transit_type=[[Брз транзит]]|owner=|locale=[[Милано]], [[Ломбардија]], [[Италија]]|imagesize2=250px|image2=Milano_metropolitana_Villa_San_Giovanni.JPG|imagesize=75px|map_state=}} '''Миланско''' ({{langx|it|Metropolitana di Milano}}) е систем за брз транзит кој служи во [[Милано]], [[Италија]], управувано од . Мрежата се состои од 4 линии, идентификувани по различни броеви и бои, со вкупна должина на мрежата од 96.8 километри , и вкупно 106 станици, претежно под земја.<ref name="Milan-figs">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.metropolitanamilanese.it/pub/page/it/MM/metropolitane_milano?contentId=613|title=L'opera che ha fatto di Milano una grande metropoli|date=|publisher=Metropolitane Milanesi SpA|language=it|trans-title=The work that has made a great metropolis of Milan|accessdate=2015-06-20|archive-date=2018-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20181013235930/http://www.metropolitanamilanese.it/pub/page/it/MM/metropolitane_milano|url-status=dead}}</ref> Има дневно забавување од околу 1,4 милиони во работните денови. Првата линија, линија 1, била отворена во 1964 година;<ref name="ATM-history">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.atm.it/en/IlGruppo/LaStoria/Pages/ChiEravamo.aspx|title=ATM's History|date=|publisher=ATM|accessdate=2013-11-09|archive-date=2016-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160202141610/http://www.atm.it/en/IlGruppo/LaStoria/Pages/ChiEravamo.aspx|url-status=dead}}</ref> Линијата 2 се отворила 5 години подоцна во 1969 година, линија 3 во 1990 година, и линија 5 во 2013 година.<ref name="ATM-history-it">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.atm.it/it/IlGruppo/LaStoria/Pagine/ChiEravamo.aspx|title=La storia|date=|publisher=ATM|language=it|trans-title=The history|accessdate=2013-11-09|archive-date=2016-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160422204940/http://www.atm.it/it/IlGruppo/LaStoria/Pagine/ChiEravamo.aspx|url-status=dead}}</ref> Петтата линија, алинеја 4, моментно е во фаза на изработка и ќе стапи во употреба од 2023 до 2024 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ilgiorno.it/milano/cronaca/m4-linate-1.4612127|title=Metro M4, tra un mese il primo treno alla stazione di Linate|last=ANASTASIO|first=GIAMBATTISTA|date=26 May 2019|work=Il Giorno|language=it|accessdate=2020-02-09}}</ref> Подземната железница во Милано во моментов е најголемиот тразитен систем во Италија за должина, број на станици и возачи. == Историја == == Наводи == {{наводи}} {{Метроа во Европа}} [[Категорија:Подземни железници]] ps37889e3u22apognipgjktn4p5yd09 Бенџо гитара 0 1245317 5599662 5450946 2026-07-24T09:31:28Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599662 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Banjitar player.jpg|300px|мини|Жена во изведба]] '''Бенџо гитара''' или '''Бенџитара'''<ref>https://blog.deeringbanjos.com/what-is-a-banjitar</ref> или '''Генџо''' (Австралија) е шест-жичен [[бенџо]] подесен на стандардното нагодување на гитара со шест жици (Е2-А2-Д3-Г3-Б3-Е4) од најниските до највисоките жици. Шестожичниот бенџо бил воведен кон крајот на 19 век. Помалку распространета од четири и пет-жични бенџоа, повторно бил воведен во последниот дел од дваесеттиот век со модерното нагодување во облик на гитара. Шестожичниот „бенџо-гитара“ не треба да се меша со петтожичниот „Блуграс бенџо“ (свирен од Пит Сигер, Ерл Скрагс и други), која го задржува повторно учеството на нагодувањето на бенџото со високотонска брчална жица што оди на половина пат на вратот. Цитра бенџото има шест клучеви за нагодување, но исто така и само пет жици, бидејќи кратката петта жица се качува на дупката на 5-тиот канал под каналот, и низ дупката во глава до ролерот за нагодување. '''Двојно-вратниот Гитџо''' е [[музички инструмент]] во облик на [[Акустична гитара|гитара]], со полиња на вратот, жичен, кој има два врата прикачени на едно тело, генерално со 14 жици, седум на секој врат. Се трза е повеќе како [[Бенџо|банџо]], отколку традиционална [[гитара]]. Двете врата можат да се свират истовремено, создавајќи звук кој има елементи и на гитара и на [[харфа]].<ref>{{Наведени вести|url=http://www.dailycamera.com/bdc/boulder_at_night/article/0,1713,BDC_11136_3502042,00.html|title=One-of-a-Kind Instrument Gives Duo Unique Sound|last=Sebastian|first=Matt|date=2005-01-27|work=Boulder Daily Camera|access-date=7 јуни 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20070622002734/http://www.dailycamera.com/bdc/boulder_at_night/article/0,1713,BDC_11136_3502042,00.html|archive-date=22 јуни 2007|dead-url=}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.echoes.org/onlineLRC-Resonance1.html|title=Echoes Living Room Concerts|last=Haas|first=Kimberly|date=|work=|publisher=Echoes.org|pages=|language=|archive-url=https://web.archive.org/web/20080515065250/http://echoes.org/onlineLRC-Resonance1.html|archive-date=2008-05-15|dead-url=|accessdate=7 јуни 2020|url-status=dead}}</ref> Двојно-вратниот Гитџо бил развиен кон крајот на дваесеттиот век.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.cjonline.com/stories/032407/lei_158356625.shtml|title=Duo Features Unique Instrument: Last-Minute Folk Performance Will Showcase 14-String Guitjo|last=Blankenship|first=Bill|date=24 март 2007|work=Topeka Capital-Journal|access-date=7 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=|publisher=|pages=|language=}}</ref> Гитџовите ги изработуваат и поправаат мајстори познати како лутиери. == Свирачи на Бенџо гитара == {{Пст|colwidth=20em}} * [[Силвестер Вивер (музичар)|Силвестер Вивер]] * [[Рајан Рос]] од [[Panic! at the Disco]] * [[Дени Баркер]] * [[Клинт Блек]] * [[Норман Блејк (музичар од САД)|Норман Блејк]] * [[Buckethead]] * [[Марк Батлер]] од Claddagh * [[Али Кембел]] of [[UB40]] * [[Ерик Чурч]] * [[Дејвид Краудер]] * [[Reverend Gary Davis|The Reverend Gary Davis]] * [[Кристофер Дру]] * [[Џон Фогерти]] * [[Дом Флемонс]] * [[Стив Хау (музичар)|Стив Хау]] * А.Д. Пејџ (Paige & Fiends) * Кевин Хол од Concrescence * [[Кленси Хејс]] * Кевин Хејс од [[Old Crow Medicine Show]] * [[Папа Чарли Џексон]] * [[Стив Џејмс (блуз музичар)|Стив Џејмс]] * [[Лери Лалонд]] од [[фанк метал]] бендот [[Примус (бенд)|Примус]] * [[Хери Менкс]] * [[Дејв Метјус]] * [[Роб Меј]] * [[McGee Brothers|Сем Мекги]] * [[Џон Мекатчеон]] * [[Кејси Масгрејвс]] * [[Харви Рејд]] * [[Џанго Рајнхардт]] * [[Ед Робертсон]] од [[Barenaked Ladies]] * [[Џенет Робин]] * [[Џон Сатријани]] * [[Џон Себастијанn]] * [[Брус Спрингстин]] * [[Џони Сент Сир]] * [[Род Стјуарт]] * [[Тејлор Свифт]] * [[Таџ Махал (музичар)|Таџ Махал]] * [[Кит Урбан]] * [[Док Вотсон]] * [[Нил Јанг]] * [[Џејмс Тејлор]] * [[Стив Мартин]] * [[В. Б. (Брус) Рид]] {{Пстк}} == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Жичени инструменти]] 7ux42gucqpa78h7suyyn9zl9laocg4l Индиска монета од 20 рупии 0 1246033 5599667 4936352 2026-07-24T09:34:07Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599667 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Монета|Denomination=Дваесет рупии|Circulation= | Obverse = Indian 20 Rupee coin.png|Reverse Design Date=|Reverse Design=|Reverse=|obverse image size=|Obverse Design Date=|Obverse Design=|Obverse=|Years of Minting={{Start date|2019}} – до денес|Country=Индија|Composition='''Надворешен прстен''' – [[Алпака (легура)|Алпака]]<br />'''Средина''' – [[Никел]]-[[месинг]]|Edge=12-рабен многуаголник (додекагон)|Thickness_mm=|Diameter_mm=27|Mass_g=8.54|Unit=|Value=[[Индиска рупија|₹]]20|reverse image size=}} '''Индиската монета од 20 рупии''' (20 ₹) е деноминација на [[Индиска рупија|индиската рупија]]. Монетата од 20 рупии е монета со највисока вредност, искористена во Индија од нејзиното воведување во 2019 година. Сегашната монета од 20 рупии во оптек е од дизајнот за 2019 година. Ова се користи заедно со банкнотата од 20 рупии.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.indiatimes.com/trending/after-rainbow-coloured-notes-you-ll-soon-see-a-new-12-edged-rs-20-coin-363299.html|title=After Rainbow-Coloured Notes, You'll Soon See A New 12-Edged Rs 20 Coin|last=|first=|date=7 март 2019|work=indiatimes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413033359/https://www.indiatimes.com/trending/after-rainbow-coloured-notes-you-ll-soon-see-a-new-12-edged-rs-20-coin-363299.html|archive-date=13 април 2019|dead-url=|accessdate=21 јуни 2020}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.indiatoday.in/business/story/government-of-india-release-rs-20-coins-1472304-2019-03-07|title=Rs 20 coins soon to enter Indian economy for the first time|last=DelhiMarch 7|first=Press Trust of India New|last2=March 7|first2=2019UPDATED|date=|work=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413033356/https://www.indiatoday.in/business/story/government-of-india-release-rs-20-coins-1472304-2019-03-07|archive-date=13 април 2019|dead-url=|accessdate=21 јуни 2020|last3=Ist|first3=2019 15:10}}</ref> Оваа монета била пуштена во оптек во мај 2019 година заедно со новата серија на руписките монети. Владата на Индија најавила во март 2020 година да воведе нова монета од 20 рупии што би била многуаголник со 12 рабови (додекагон). == Детали == Новата монета од 20 рупии е многуаголник со 12 рабови (додекагон) со надворешен прстен со пречник од 27 мм и тежина од 8,54 грама. Надворешниот прстен е составен од 65% бакар, 15% цинк и 20% никел, додека внатрешниот прстен (средене дел) е составен од 75% бакар, 20% цинк и никел од пет проценти.<ref>Детали за монетата - https://www.helloscholar.in/new-20-rupee-coin/{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Лице == Ашока Пилар со изреката „Сатјамев Џајате“ (Satyamev Jayate) испишана долу, на левата страна го има зборот „Барат“ (Bharat) на [[хинди]]ски и на десната страна го има зборот „ИНДИЈА“ (INDIA) . == Опачина == Лицето на монетата ќе носи деноминациска вредност „20“, а рупискиот симбол ќе биде прикажан над деноминациската вредност. Дизајнот на зрна се крие на левата периферија на монетата за да го прикаже земјоделскиот аспект на Индија. Горниот и десниот дел на десната страна ќе го носи зборот Рс (Rs) 20 на [[хинди]]ски и „ДВАЕСЕТ РУПИИ“ (TWENTY RUPEES). Годината на ковање во меѓународни броеви ќе биде прикажана на центарот на левата страна на монетата. == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Монети]] 5wpce9nz55oobgfsfvur1154fr2wtos Мунстер 0 1246318 5599520 5434127 2026-07-23T23:58:09Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599520 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Германија |German_name = Munster |type = Stadt |image_photo = Munster (Örtze) - Rathaus 01 ies.jpg |image_caption = Градското собрание |image_coa = DEU Munster COA.svg |lat_deg = 52 |lat_min = 59 |lat_sec = 19 |lon_deg = 10 |lon_min = 05 |lon_sec = 28 |image_plan = Munster_in_HK.svg |state = Niedersachsen |district = Хајдекрајс |elevation = 73 |area = 193.42 |population = 17526 |Stand = 2006-12-31 |postal_code = 29633 |area_code = 05192 |licence = HK, SFA |Gemeindeschlüssel = 03 3 58 016 |Adresse = Wilh.-Bockelmannstr. 32<br />29633 Munster |website = [http://www.munster.de www.munster.de] |mayor = Кристина Флекенштајн |party = SPD }} '''Мунстер''' (службено познат и како '''Мунстер (Ерце)'''; {{langx|de|Munster}} или ''Munster (Örtze)'') — мал [[град]] во округот [[Хајдекрајс]], во сојузната покраина [[Долна Саксонија]], [[Германија]]. Се наоѓа на иста оддалеченост од [[Хамбург]] и [[Хановер]]. Градот е дом на најголемата касарна на [[Германска армија|германската армија]] и се наоѓа помеѓу две подрачја за тренинг „Мунстер Север“ и „Мунстер Југ“. Исто така, градот е седиште на четвртиот најголем гарнизон на германските вооружени сили. Истражувачкиот институт за заштитни технологи се наоѓа во Мунстер. Во него главно живеат војниците и други владини вработени, додека околните воени подрачја го ограничуваат развојот на градот. == Географија == Мунстер се наоѓа во средишниот дел на [[Линебуршко Поле|Линебуршкото Поле]] на реката [[Ерце]] помеѓу [[Золтау]] и [[Илцен]]. Мунстер е најголем гарнизон на германската војска. Во северниот дел на тренинг-подрачјето Мунстер-Север се наоѓало некогашното село Лопау. Забраната за движење на населението во воените зони предизвикало да се развие единствен животен свет во Германија и да се најдат одредени видови, кои одвај ги има во Германија. ВО 2011 година во Мунстер-Север бил виден првиот волк во Долна Саксонија. ВО 2013 година се родиле седум мали волци.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.wildtiermanagement.com/wildtiere/haarwild/wolf/wolfsnachweise_in_niedersachsen/rudel_munster/ |title=Chronologie der Wölfe auf dem TrpÜbPl Munster |accessdate=2020-07-03 |archive-date=2015-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222222256/http://www.wildtiermanagement.com/wildtiere/haarwild/wolf/wolfsnachweise_in_niedersachsen/rudel_munster/ |url-status=dead }}</ref> == Историја == Првото документирано споменување на Мунстер било во 1252 година. Царски германски баталјон под команда на идниот претседател на Германија [[Паул фон Хиндебург]] започнал да ја користи областа како полигон во 1893 година. [[Бундесвер]]от повторно ги отворила своите касарни во Мунстер во 1956 година, кои биле проширени во 1990 година. Денес, Мунстер е најголем гарнизон на германската војска. Во периодот 1950-1984 дел од касарната станала британска воена база. Во 1916 година, Германското Царство го отворила „Брело“, областа наменета за истражување и производство на [[хемиско оружје]]. По [[Прва светска војна|Првата светска војна]], местото било затворено и муницијата чувана таму била отстранета. При нивното отстранување, цел воз со хемиска муниција експлодирал во 1919 година. Причините за оваа катастрофа никогаш не биле откриени. Во 1935 година, [[Трет Рајх|Третиот Рајх]] повторно го отворил местото како област за експериментално истражување и производство, како и за тестирање на хемиско оружје. Во текот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], големи количини на сулфурен боен отров и [[табун]] биле произведени тука. На крајот на војната, Германија имала производствена линија за [[сарин]], но таа фабрика била отстранета од британските окупациски сили и подоцна префрлена во Велика Британија. Во 1958 година, германската војска основала во областа нова агенција посветена на одбраната против оружјата за масовно уништување. Градските права ги добил на 20 октомври 1967 година. До 31 јули 1977 година припаѓал на округот Золтау, а потоа на округот Золтау-Фалингбостел. Во 1988 година, средиштето на градот било обновено. На 1 февруари 1971 година, општините Алверн, Илстер, Ерел, Тепинген и Трауен биле припоени кон градот. На 1 јули 1972 година биле додадени и Брело и селото Лопау од округот Илцен. == Политика == === Градски совет === [[Податотека:Munster (Örtze) - Wilhelm-Bockelmann-Straße 09 ies.jpg|мини|300п|десно|Главната улица во градот]] Градскиот совет се состои од 32 члена. Ова одговара за град со број на жители од 15.060 (состојба 30 јуни 2016 г.).<ref>[http://www.nds-voris.de/jportal/?quelle=jlink&query=KomVerfG+ND&psml=bsvorisprod.psml&max=true Niedersächsisches Kommunalverfassungsgesetz (NKomVG) in der Fassung vom 17. Dezember 2010; §&nbsp;46 – Zahl der Abgeordneten] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200610161134/http://www.nds-voris.de/jportal/?quelle=jlink&query=KomVerfG+ND&psml=bsvorisprod.psml&max=true |date=2020-06-10 }}, abgerufen am 28. November 2014</ref> Тие се избираат на општи избори на секои пет години. Моменталниот состав е од 1 ноември 2016 година. Последните избори ги дале следниве резулати: * [[Демохристијански сојуз на Германија|CDU]]: 17 места * [[Социјалдемократска партија на Германија|SPD]]: 11 места * [[Слободна демократска партија (Германија)|FDP]]: 2 места * Партијата: 1 место * Независен: 1 место === Градоначалник === Градоначаланичка на градот Мунстер е Кристина Флекенштајн (SPD).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.munster.de/home/stadt-politik-verwaltung/organe-gremien-und-funktionen/buergermeisterin.aspx|title=Stadt Munster - Bürgermeisterin|work=www.munster.de|accessdate=2020-07-03|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725105135/https://www.munster.de/home/stadt-politik-verwaltung/organe-gremien-und-funktionen/buergermeisterin.aspx|url-status=dead}}</ref> На последните избори на 25 мај 2014 година била избрана со 54,7% од гласовите. === Збратимени градови === Мунстер е [[Збратимени градови|збратимен]] со следниве градови: * {{знамеикона|САД}} [[Редклиф (Кентаки)|Редклиф]], [[Кентаки]], [[САД]] <small>(од 1984 г.)</small> * {{знамеикона|РУС}} [[Мичуринск]], [[Русија]] <small>(од 1991 г.)</small> * {{знамеикона|ФРА}} [[Ерањи]], [[Франција]] <small>(од 1999 г.)</small> * {{знамеикона|ИТА}} [[Муџо]], [[Италија]] <small>(од 2018 г.)</small> == Главни знаменитости == * Германски музеј за тенк (''Deutsches Panzermuseum'') — најголем музеј во Германија за воени возила * Црква „Св. Урбан“ (''St.-Urbani-Kirche) — црква од {{римски|13}} век * Отворен музеј Олерсхоф * Црква „Св. Мартин“ — поранешно [[бачило]] претворено во црква * Градската библиотека * Воената црква „Св. Стефан“ (''St.-Stephanus-Militärkirche'') — единствената црква сместена во воено подрачје во Германија и највисоката градба во Мунстер * Долносаксонски извори (''Niedersachsenbrunnen'') — фонтана со 8 коњи, кои ги претставуваат поранешните општини, од Јос Пиркнер (1991) == Галерија == <gallery mode="packed" heights="150px"> Податотека:St. Urbani-Kirche Munster08032015 01.JPG|Црквата „Св. Урбан“ Податотека:Munster (Örtze) - Ollershof 03 ies.jpg|Олерсхоф Податотека:Schafstallkirche St. Martin - Munster (Örtze).jpg|Црквата „Св. Мартин“ </gallery> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Munster (Örtze)}} * [http://www.munster.de Официјална страница] {{de}} {{Градови во Хајдекрајс (округ)}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Хајдекрајс]] hx7b46bzxqpci78ohq65w7216dm5yxu Никон 0 1248423 5599637 5272091 2026-07-24T08:56:09Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599637 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Никон<br>Nikon Corporation<br>株式会社 ニコン | type = [[Public company|Public]] | traded_as = {{Tyo|7731}} | logo = Nikon Logo.svg | logo_size = 150px | image = [[Податотека:Shinagawa intercity B,C.JPG|мини]] | image_size = 200px | image_caption = Седиштето на Никон | foundation = {{Start date and age|1917|7|25}}<br>[[Токио]], [[Царство Јапонија]] | location = [[Шинагава]], [[Јапонија]] | area_served = цел свет | key_people = | industry = [[Електроника]] | products = [[Камера|камери]], [[фотоапарат]]и, [[леќа за фотоапарат|леќи на фотоапарати]], [[двоглед]]и, [[микроскоп]]и, телескопи | revenue = {{Decrease}} {{yen|708.7 милијарди|link=yes}} (FY2019)<ref name=FY2019>{{Cite web|title=Consolidated Financial Results of the Year Ended March 31, 2019 (IFRS)|publisher=Nikon corporation|accessdate=2019-07-21|language=en|url=https://www.nikon.com/about/ir/ir_library/result/pdf/2019/19_4qf_c_e.pdf|archive-date=2019-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20190722023338/https://www.nikon.com/about/ir/ir_library/result/pdf/2019/19_4qf_c_e.pdf|url-status=dead}}</ref> | operating_income = {{Increase}} {{yen|82.7 милијарди}} (FY2019)<ref name="FY2019"/> | net_income = {{Increase}} {{yen|63.5 милијарди}} (FY2019)<ref name="FY2019"/> | num_employees = 25,729 (31 март 2016)<ref name=FY2016>{{Cite web|title=Annual Report 2015|url=http://www.nikon.com/about/ir/ir_library/ar/pdf/nr2016/16nikonreport_e.pdf|publisher=Nikon corporation|accessdate=2015-10-03|language=en|archive-date=2016-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20161022094925/http://www.nikon.com/about/ir/ir_library/ar/pdf/nr2016/16nikonreport_e.pdf|url-status=dead}}</ref> | homepage = {{URL|www.nikon.com}} }} '''Nikon Corporation''' или скратено '''Nikon''' (Никон) — [[Јапонија|јапонско]] [[Мултинационално претпријатие|мултинационално претпријатие]] со седиште во [[Токио]], [[Јапонија]], специјализирано за [[оптика]] и [[фотографија]]. Сите фирми кои што ги поседува Никон ја формираат '''Групацијата Никон''' (''Nikon Group'')<ref>{{cite web|title=Nikon Group Companies|url=http://www.nikon.com/about/info/group/index.htm|accessdate=2010-02-05|publisher=Nikon Corporation|archive-date=2019-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016183653/https://www.nikon.com/about/corporate/profile/group/|url-status=dead}}</ref> . Производите на Никон вклучуваат [[Камера|камери]], [[фотоапарат]]и, [[леќа за фотоапарат|леќи на фотоапарати]], [[двоглед]]и, [[микроскоп]]и, офталмолошки леќи, инструменти за мерење, дурбини, и слични оптички инструменти<ref>{{cite web| url=http://www.electroiq.com/index/display/semiconductors-article-display/323430/articles/solid-state-technology/business-news/2008/03/analyst-top-ic-suppliers-remain-largely-unchanged-2007.html| title=Analyst: Top IC suppliers remain largely unchanged 2007| date=2008-05-18| work=Solid State Technology| publisher=Electro IQ |access-date=2010-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130320091610/http://www.electroiq.com/articles/sst/2008/03/analyst-top-ic-suppliers-remain-largely-unchanged-2007.html |archive-date=2013-03-20}}</ref>. Компанијата е осма по големина производител на опрема за чипови, според податоци од 2017 година<ref>{{cite news|title=Nikon files patent case against ASML, Carl Zeiss over lithography tech|url=http://uk.reuters.com/article/us-nikon-asml-idUKKBN17Q0NM|accessdate=24 April 2017|agency=Reuters|date=24 Apr 2017|archive-date=2020-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924070044/https://uk.reuters.com/article/us-nikon-asml-idUKKBN17Q0NM|url-status=dead}}</ref>. Исто така, таа се диверсифицирала и во нови области како што се [[3Д печатење]] и [[регенеративна медицина]] за да ги компензира негативните влијанија од намалувањето на пазарот на [[Дигитален фотоапарат|дигитални фотоапарати]]<ref name=":0">{{Cite web|title=Nikon reports its Imaging Business revenue dropped nearly 18% year-over-year|url=https://www.dpreview.com/news/3875106732/nikon-reports-its-imaging-business-revenue-dropped-nearly-18-year-over-year|access-date=2020-07-23|website=DPReview}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Nikon {{!}} News {{!}} Announcement of obtaining a license for manufacturing regenerative medicine products by Nikon CeLL innovation Co., Ltd.|url=https://www.nikon.com/news/2020/0414_01.htm|access-date=2020-07-23|website=www.nikon.com}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=Nikon {{!}} News {{!}} Nikon releases the optical processing machine “Lasermeister 100A”|url=https://www.nikon.com/news/2019/0410_lasermeister_01.htm|access-date=2020-07-23|website=www.nikon.com}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Nikon Corporation Healthcare Business Unit|url=https://www.healthcare.nikon.com/en/|access-date=2020-07-23|website=www.healthcare.nikon.com}}</ref>. Компанијата била основана на [[25 јули]] [[1917]] година како ''Nippon Kōgaku Kōgyō Kabushikigaisha'', а компанијата била преименувана во ''Nikon Corporation'', според нејзините камери, во [[1988]] година<ref>{{cite web| url=http://www.mitsubishi.com/php/users/category_result_info.php?lang=1&company_id=00000004| title=Nikon Company Profile| accessdate=2011-01-27| publisher=mitsubishi.com committee| archive-url=https://web.archive.org/web/20110927143553/http://www.mitsubishi.com/php/users/category_result_info.php?lang=1&company_id=00000004| archive-date=2011-09-27| url-status=dead}}</ref>. Никон е член на групацијата [[Мицубиши]]. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Nikon| ]] ny695wm8nafxahf7n9kpfx0o1qql6gu Нермина Лукач 0 1251885 5599600 5299508 2026-07-24T07:02:13Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599600 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Nermina_Lukac.jpg|мини|Нермина Лукач на ''Гулдбаге'' наградите во 2013 година]] '''Нермина Лукач''' (родена на 5 јануари 1990 година) — шведска глумица. Лукач ја освоила наградата ''Гулдбаге'' за најдобра глумица во главна улога во 2012 година и други награди за нејзината улога во филмот „''Јади спиј умри“''. == Биографија == Лукач е роден во [[Црна Гора]]; нејзиното семејство се доселило во [[Шведска]] во 1992 година.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.ka.se/index.cfm?c=102918|title=Fritidsledare hyllad i Venedig|last=Berglund|first=Catarina|date=11 September 2012|work=Kommunalarbetaren|access-date=14 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20121003130210/http://ka.se/index.cfm?c=102918|archive-date=3 October 2012}}</ref> Таа пораснала во [[Мункедал]] и [[Orstorp|Шторп]] и сега живее во [[Хелсингборг]]; била обучена како воспитувачка и додека не започнала нејзината филмска кариера, работела во центар за рекреација во [[Квидинге]].<ref name="sfi">{{Наведена мрежна страница|url=http://193.10.144.150/sv/om-oss/press/pressmeddelanden/2012/nermina-luka-utsedd-till-shooting-star/|title=Nermina Lukač utsedd till Shooting Star|date=12 December 2012|publisher=Swedish Film Institute|type=Press release}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.svd.se/utbildning-ar-nog-bra-men-man-kommer-lika-langt-med-erfarenhet|title='Utbildning är nog bra men man kommer lika långt med erfarenhet'|last=Thunberg|first=Karin|date=4 May 2013|work=[[Svenska Dagbladet]]}}</ref> == Кариера == Дебито на Лукач како Раша во филмот „''Јади спиј умри“ и'' донело неколку награди, вклучувајќи ја и наградата ''Гулдбаге'' за најдобра глумица во главна улога, наградата „ѕвезда во подем“ на ''Меѓународниот филмски фестивал'' во [[Стокхолм]], ''Ѕвезда во подем награди'' на ''Берлиналето'' во 2013 година и наградата на културата во ''Дагблад во Хелсингборг'' во 2012 година.<ref name="sfi"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.filmkritikerna.se/guldbaggen-2013-vinnare|title=Guldbaggen 2013: Vinnare|last=Fellman|first=Erik|date=21 January 2013|work=Filmkritikerna|accessdate=2020-10-06|archive-date=2018-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106074020/http://www.filmkritikerna.se/guldbaggen-2013-vinnare|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.svd.se/kultur/kulturpris-till-nermina-lukac_7759430.svd|title=Kulturpris till Nermina Lukac|date=16 December 2012|work=Svenska Dagbladet|agency=[[Tidningarnas Telegrambyrå|TT]]}}</ref> Лукач изјавила дека никогаш не барала глумечка кариера и дека било „шок“ кога ја добила улогата во „''Јади спиј умри“'' откако налетала на агент за кастинг во центарот за рекреација каде одела кога била мала.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.unt.se/kultur/hyllad-debutant-i-ata-sova-do-1887985.aspx|title=Hyllad debutant i Äta sova dö|date=5 October 2012|work=[[Uppsala Nya Tidning]]|agency=TT|access-date=2020-10-06|archive-date=2013-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20130101165034/http://www.unt.se/kultur/hyllad-debutant-i-ata-sova-do-1887985.aspx|url-status=dead}}</ref> Нејзината следна филмска улога била во „''Лажниот сведок“'', меѓународен филм во режија на [[Иглика Трифхонова|Иглика Трифонова]] и објавен во 2015 година како „''Обвинителот бранителот таткото и неговиот син“''.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.hd.se/noje/2014/02/12/nya-roller-for-nermina-lukac/|title=Nya roller för Nermina Lukac|last=Gadd|first=Björn|date=12 February 2014|work=[[Helsingborgs Dagblad]]}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://montages.no/2016/02/rapport-fra-filmfestivalen-i-goteborg-2016-et-magert-ar-med-dramatiske-rammer/|title=Rapport fra filmfestivalen i Gøteborg 2016 – et magert år, med dramatiske rammer|date=25 February 2016|work=Montages}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.ystadsallehanda.se/ystad/varldspremiar-pa-scala-2/|title=Världspremiär på Scala|last=Engvall|first=Carl Johan|date=16 November 2015|work=[[Ystads Allehanda]]}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Imdb име|4723934}}{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Лукач, Нермина}} [[Категорија:Родени во 1990 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шведски глумци]] 832zddnyvhjued7opzbgp2q1f9q14po Бачата 0 1252037 5599668 4467837 2026-07-24T09:36:10Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599668 wikitext text/x-wiki [[Податотека:CAB Soldiers celebrate Hispanic American month DVIDS118605.jpg|300px|мини|Пар танцува бачата]] '''Бачата''' е музички жанр што потекнува од почетокот на [[XX век]] во [[Доминиканската Република]], а потоа се шири во цела [[Латинска Америка]]. Стана популарна во селата и руралните делови на Доминиканската Република. Темите на оваа музика се често романтични, особено за скршено срце и тага. Во баката најчесто се користат пет инструменти: главната [[гитара]], ритам гитара, [[Бас-гитара|електрична Бас-гитара]], бонгос и гира. Гитарата што дава ритам е позната и како Сегунда. Групите Бачата претежно играат развиен стил на болеро, но кога ќе се сменат на ерген врз основа на меринга, ударните удари преминуваат од бонго во тапан тапани. Во 60-тите и 70-тите години од минатиот век, мараките беа заменети со гира. Со преминот кон (сп. ''güira'') во 80-тите, музиката на бачата стана повеќе ориентирана кон танцот<ref name="pacini1">Pacini Hernandez, Deborah. [http://home-3.tiscali.nl/~pjetax/historias/history_bachata.html "Brief history of Bachata"], ''Bachata, A social history of a Dominican popular music'', 1995, Temple University Press. Retrieved on December 4, 2008 {{wayback|url=http://home-3.tiscali.nl/~pjetax/historias/history_bachata.html|date=20040910010448}}</ref>. ==Наводи== [[Категорија:Музички жанрови]] fye7dwdctk5mxay6uunmh86tuenwwzm Предлошка:КНМ-Центар 10 1254673 5599479 4813090 2026-07-23T20:57:35Z Dandarmkd 31127 5599479 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = КНМ-Центар |state = autocollapse |titlestyle = background-color:#0F52BA |title = [[Културно наследство на Македонија во Општина Центар|<span style="color:#FFE135;">Културно наследство во Општина Центар</span>]] |groupstyle = background-color:#FEFEFA |liststyle = background-color:#FEFEFA |image = [[Податотека:Coat of arms of Centar Municipality, Macedonia.svg|50п]] |belowstyle = background-color:#E23D28 |group1 = [[Податотека:УЗКН-Лого.PNG|50п]] |list1 = <div> <div class="center">[[Даут-пашин амам|Даут-пашин амам]] {{•}} [[Куќа на ул. „Илинденска“ бр. 53 (Скопје)|Куќа на ул. „Илинденска“ бр. 53]] {{•}} [[Стара градска куќа (Скопје)|Стара градска куќа]] {{•}} [[Куќа на ул. „Славеј Планина“ бр. 2 (Скопје)|Куќа на ул. „Славеј Планина“ бр. 2]] {{•}} [[Куќа на ул. „Охридска“ бр. 4 (Скопје)|Куќа на ул. „Охридска“ бр. 4]] {{•}} [[Куќа на ул. „8 Ударна Бригада“ бр. 22 (Скопје)|Куќа на ул. „8 Ударна Бригада“ бр. 22]] {{•}} [[Куќа на ул. „150“ бр. 15 (Скопје)|Куќа на ул. „150“ бр. 15]] {{•}} [[Куќа на ул. „178“ (Скопје)|Куќа на ул. „178“]] {{•}} [[Ристиќева палата|Ристиќева палата]] {{•}} [[Куќа на ул. „Првомајска“ бр. 41 (Скопје)|Куќа на ул. „Првомајска“ бр. 41]] {{•}} [[Куќа на ул. „Цетинска“ бр. 2 (Скопје)|Куќа на ул. „Цетинска“ бр. 2]] {{•}} [[Споменик на паднатите борци (Скопје)|Споменик на паднатите борци]] {{•}} [[Споменик на Гоце Делчев (Градски парк, Скопје)|Споменик на Гоце Делчев]] {{•}} [[Феудална кула|Феудална кула]] {{•}} [[Камен мост (Скопје)|Камен мост]] {{•}} [[Скопско кале|Скопско кале]] {{•}} [[Адем баба-теќе|Адем баба-теќе]] {{•}} [[Дебар Маало|Дебар Маало]] {{•}} [[Централно градско подрачје II (Скопје)|Централно градско подрачје II]] {{•}} [[Црква „Св. Спас“ - Скопје|Црква „Св. Спас“]] {{•}} [[Црква „Св. Димитриј“ - Скопје|Црква „Св. Димитриј“]] {{•}} [[Џамија Кебир Мехмед Челеби|Џамија Кебир Мехмед Челеби]] {{•}} [[Кури чешма|Кури чешма]] {{•}} [[Чешма на улица „110“|Чешма на улица „110“]] {{•}} [[Чешма кај Стара нова бања|Чешма кај Стара нова бања]] {{•}} [[Зграда на Музејот на македонската борба|Зграда на Музејот на македонската борба]] {{•}} [[Зграда на Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“|Зграда на Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“]] {{•}} [[Поранешна зграда на Државниот архив на Македонија|Поранешна зграда на Државниот архив на Македонија]] {{•}} [[Зграда на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“|Зграда на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“]] {{•}} [[Зграда на „Вардар филм“|Зграда на „Вардар филм“]] {{•}} [[Спомен-куќа на Лазар Личеноски]] {{•}} [[Спомен-куќа на Мајка Тереза]] {{•}} [[Зграда на Градската библиотека „Браќа Миладиновци“|Зграда на Градската библиотека „Браќа Миладиновци“]] {{•}} [[Зграда на Музејот на современата уметност (Скопје)|Зграда на Музејот на современата уметност]] {{•}} [[Стара скопска чаршија|Стара скопска чаршија]] {{•}} [[Порта Македонија]]{{•}} [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82 (Скопје)|Станбена зграда на Бојаџиеви]]{{•}} [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88 (Скопје)|Вила Бишевац]] {{•}} [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88 (Скопје)|Куќа на Тома Ничота]]{{•}} [[Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17 (Скопје)|Зграда на Катарина Папатеодоси]]</div></div> }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за културното наследство во Македонија|Центар]] </noinclude><includeonly>[[Категорија:Културно наследство на Македонија во Општина Центар]]</includeonly><noinclude>[[Категорија:Предлошки за Општина Центар|{{СТРАНИЦА}}]] </noinclude> 3nbnk5067kf3rra5omoqjzcb1oq209f 5599505 5599479 2026-07-23T22:19:07Z Dandarmkd 31127 5599505 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = КНМ-Центар |state = autocollapse |titlestyle = background-color:#0F52BA |title = [[Културно наследство на Македонија во Општина Центар|<span style="color:#FFE135;">Културно наследство во Општина Центар</span>]] |groupstyle = background-color:#FEFEFA |liststyle = background-color:#FEFEFA |image = [[Податотека:Coat of arms of Centar Municipality, Macedonia.svg|50п]] |belowstyle = background-color:#E23D28 |group1 = [[Податотека:УЗКН-Лого.PNG|50п]] |list1 = <div> <div class="center">[[Даут-пашин амам|Даут-пашин амам]] {{•}} [[Куќа на ул. „Илинденска“ бр. 53 (Скопје)|Куќа на ул. „Илинденска“ бр. 53]] {{•}} [[Стара градска куќа (Скопје)|Стара градска куќа]] {{•}} [[Куќа на ул. „Славеј Планина“ бр. 2 (Скопје)|Куќа на ул. „Славеј Планина“ бр. 2]] {{•}} [[Куќа на ул. „Охридска“ бр. 4 (Скопје)|Куќа на ул. „Охридска“ бр. 4]] {{•}} [[Куќа на ул. „8 Ударна Бригада“ бр. 22 (Скопје)|Куќа на ул. „8 Ударна Бригада“ бр. 22]] {{•}} [[Куќа на ул. „150“ бр. 15 (Скопје)|Куќа на ул. „150“ бр. 15]] {{•}} [[Куќа на ул. „178“ (Скопје)|Куќа на ул. „178“]] {{•}} [[Ристиќева палата|Ристиќева палата]] {{•}} [[Куќа на ул. „Првомајска“ бр. 41 (Скопје)|Куќа на ул. „Првомајска“ бр. 41]] {{•}} [[Куќа на ул. „Цетинска“ бр. 2 (Скопје)|Куќа на ул. „Цетинска“ бр. 2]] {{•}} [[Споменик на паднатите борци (Скопје)|Споменик на паднатите борци]] {{•}} [[Споменик на Гоце Делчев (Градски парк, Скопје)|Споменик на Гоце Делчев]] {{•}} [[Феудална кула|Феудална кула]] {{•}} [[Камен мост (Скопје)|Камен мост]] {{•}} [[Скопско кале|Скопско кале]] {{•}} [[Адем баба-теќе|Адем баба-теќе]] {{•}} [[Дебар Маало|Дебар Маало]] {{•}} [[Централно градско подрачје II (Скопје)|Централно градско подрачје II]] {{•}} [[Црква „Св. Спас“ - Скопје|Црква „Св. Спас“]] {{•}} [[Црква „Св. Димитриј“ - Скопје|Црква „Св. Димитриј“]] {{•}} [[Џамија Кебир Мехмед Челеби|Џамија Кебир Мехмед Челеби]] {{•}} [[Кури чешма|Кури чешма]] {{•}} [[Чешма на улица „110“|Чешма на улица „110“]] {{•}} [[Чешма кај Стара нова бања|Чешма кај Стара нова бања]] {{•}} [[Зграда на Музејот на македонската борба|Зграда на Музејот на македонската борба]] {{•}} [[Зграда на Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“|Зграда на Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“]] {{•}} [[Поранешна зграда на Државниот архив на Македонија|Поранешна зграда на Државниот архив на Македонија]] {{•}} [[Зграда на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“|Зграда на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“]] {{•}} [[Зграда на „Вардар филм“|Зграда на „Вардар филм“]] {{•}} [[Спомен-куќа на Лазар Личеноски]] {{•}} [[Спомен-куќа на Мајка Тереза]] {{•}} [[Зграда на Градската библиотека „Браќа Миладиновци“|Зграда на Градската библиотека „Браќа Миладиновци“]] {{•}} [[Зграда на Музејот на современата уметност (Скопје)|Зграда на Музејот на современата уметност]] {{•}} [[Стара скопска чаршија|Стара скопска чаршија]] {{•}} [[Порта Македонија]]{{•}} [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82 (Скопје)|Станбена зграда на Бојаџиеви]]{{•}} [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88 (Скопје)|Вила Бишевац]] {{•}} [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88 (Скопје)|Куќа на Тома Ничота]]{{•}} [[Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17 (Скопје)|Зграда на Катарина Папатеодоси]]{{•}} [[Палата Рубен]]</div></div> }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за културното наследство во Македонија|Центар]] </noinclude><includeonly>[[Категорија:Културно наследство на Македонија во Општина Центар]]</includeonly><noinclude>[[Категорија:Предлошки за Општина Центар|{{СТРАНИЦА}}]] </noinclude> isc0ykxl9l72w1oxu5q410wu3ejn86b Мурат Улкер 0 1264910 5599521 5399525 2026-07-24T00:00:19Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599521 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Мурат Улкер<br>Murat Ülker | image = Murat Ülker.jpg | image_size = | caption = Мурат Улкер | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1959|3|21}} | birth_place = | death_date = | death_place = | nationality = Турчин | education = [[Универзитет Богазичи]]<br> [[Американскиот банкарски институт]] <br>Централен колеџ на германската кондиторска индустрија | occupation = стопанственик | networth = $5.1 милијарди (јануари 2020)<ref name="Forbes profile">{{cite web |title=Forbes profile: Murat Ulker |url=https://www.forbes.com/profile/murat-ulker/ |website=Forbes |accessdate=27 January 2020}}</ref> | title = Претседател на [[Јилдиз Холдинг]] | term = | predecessor = | successor = | boards = | spouse = оженет | children = 3 | parents = [[Сабри Улкер]]<br> Ѓузиде Иман | relatives = | website = {{url|ulker.com.tr/en}} }} '''Мурат Улкер''' (роден во [[1959]] година) — [[Турци|турски]] стопанственик и претседател на [[Јилдиз Холдинг]], најголемата компанија за храна во регионот ЦЕЕМЕА (Средна и Источна Европа, Блискиот Исток и Африка). Јилдиз е сопственик на деловни активности, вклучувајќи ''Годива'', ''Пладис'' и ''Сок''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://kariyer.milliyet.com.tr/forbes-turkiye-nin-en-zengin/kariyer/galeri/2619214/default.htm|title=Forbes, Türkiye'nin en zengin insanları listesini açıkladı|date=1 March 2018|publisher=Mlliyet|language=Tr}}</ref> == Ран живот и образование == Мурат Олкер е роден на [[21 март]] [[1959]] година во [[Истанбул]], [[Турција]]. Завршил средно училиште во [[Истанбул]] на Еркек Лисеси и дипломирал на [[Универзитет Богазичи|Универзитетот Богазичи]] деловна администрација. Во 1982 година, студирал во странство на Американскиот банкарски институт (AIB) и на Централниот колеџ на германската кондиторска индустрија (ЗДС) а стекнал обука и во Компанијата Континентал во [[САД]]. Работел и на разни проекти на Меѓународниот извршен сервисен корпус.<ref name="sh2">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.superhaber.tv/2018-forbes-dunyanin-en-zenginler-listesi-en-varlikli-insanlari-kimler-114416-haber|title=Dünyanın en varlıklı insanları kimler?|date=7 March 2018|publisher=Super Haber TV|language=Tr|accessdate=2021-04-01|archive-date=2018-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180409151913/http://www.superhaber.tv/2018-forbes-dunyanin-en-zenginler-listesi-en-varlikli-insanlari-kimler-114416-haber|url-status=dead}}</ref> == Кариера == Во 1984 година, Улкер се приклучил на [[групација Улкер|групацијата Улкер]], дел од [[Јилдиз Холдинг]], како контролен координатор. Во текот на следните години, тој служел како помошник генерален директор а подоцна и како генерален директор. Во 2000 година станал извршен директор на [[Јилдиз Холдинг]], пред да стане нејзин претседател во 2008 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.superhaber.tv/murat-ulker-evet-dedi-aile-gelenegimiz-50215-haber|title=Murat Ülker 'Evet' dedi: Aile geleneğimiz!|date=11 April 2017|publisher=Super Haber|language=Tr|accessdate=2021-04-01|archive-date=2017-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20171015184345/http://www.superhaber.tv/murat-ulker-evet-dedi-aile-gelenegimiz-50215-haber|url-status=dead}}</ref> Под негово претседателство, Јилдиз Холдинг ја проширил својата деловна активност и направил неколку аквизиции, вклучувајќи ги ''ГОДИВА Чоколатиер'' во [[2008]] година и ''Јунајтед Бисквити'' во [[2014]] година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dailysabah.com/business/2016/01/18/ulker-to-become-international-pladis|title=Ülker to become international Pladis|date=17 January 2016|work=Daily Sabah|accessdate=2021-04-01|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130085020/https://www.dailysabah.com/business/2016/01/18/ulker-to-become-international-pladis|url-status=dead}}</ref> Во 2016 година, Јилдиз формирал нов глобален бизнис, ''Пладис'', обединувајќи три свои брендови: Ülker, United Biscuits и Candy Company на DeMet.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sabah.com.tr/ekonomi/2018/01/03/murat-ulkerden-ulker-ve-pladis-aciklamasi|title=Murat Ülker'den 'Ülker ve Pladis' açıklaması|date=3 January 2018|publisher=Sabah|language=Tr}}</ref> == Филантропија == Во [[2009]] година, семејството Улкер ја основал Фондацијата „Сабри Улкер“ за да даде траен придонес кон јавното здравје околу областите на храна и исхрана. Во 2014 година, семејството донирало 24 милиони долари на [[Универзитет Харвард|Универзитетот Харвард]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.hsph.harvard.edu/news/press-releases/harvard-receives-gift-for-metabolic-disease-research/|title=$24 Million Gift to Harvard School of Public Health to Establish Center for Nutrient, Genetic, and Metabolic Research|date=30 September 2014|work=News|access-date=22 February 2017}}</ref> Финансирањето, дистрибуирано во текот на 10 години, било обезбедено за формирање на Центарот за истражување на хранливи материи, генетика и метаболизам Сабри Улкер на Факултетот за јавно здравје ТХ Чан. Центарот се осврнува на хронични и комплексни болести за да им помогне на милиони луѓе со болести како што се [[дијабетес]] и [[кардиоваскуларни заболувања]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://harvardmagazine.com/2014/09/24-million-donation-to-school-of-public-health|title=$24-Million Donation to School of Public Health|date=24 September 2014|work=Harvard Magazine}}</ref> == Личен живот == Улкер е оженет, има три деца и живее во [[Истанбул]]. Тој е колекционер на уметности. Во [[2012]] година ја спонзорирал ретроспективната уметничка изложба „''Педесет години на урбаните ѕидови''“ во Истанбул, со 120 дела од Доганчај. Улкер помагал во основањето на [[КК Улкерспор]] во 1993 година, кој подоцна станал [[КК Фенербахче|Фенербахче Улкер]]. Клубот го има освоено турското првенство четири пати, Претседателскиот куп шест пати и Купот на Турција трипати. Улкерспор исто така се пласирал во четвртфиналето на Купот на европските шампиони на [[ФИБА]], како и на Купот на ФИБА Корач.<ref name="sh2"/><ref name="mirror">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/who-is-murat-ulker-newcastle-11355899|title=Who is Murat Ulker? The Turkish billionaire linked with £220million Newcastle United takeover bid|last=Chris Waugh|date=17 October 2017|work=Mirror}}</ref> Улкер ги откупил правата за именување на [[Стадион Шукру Сараџоглу|стадионот „Фенербахче Шукру Саракоглу“]] за десет години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.chroniclelive.co.uk/sport/football/football-news/who-murat-ulker-closer-look-13773810|title=Who is Murat Ulker? A closer look at the Turkish businessman linked with buying Newcastle United|last=Craig Johns|date=17 October 2017|publisher=Chronicle Live}}</ref> Тој исто така ја спонзорирал [[Спортска сала Улкер|спортската арена „Улкер“]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sabriulkerinhayathikayesi.com/hikaye/murat-ulker-sabri-bey-ulkersporun-kurulusuna-sampiyonluk-sartiyla-izin-verdi|title=Murat Ülker: “Sabri Bey, Ülkerspor’un kuruluşuna, şampiyonluk şartıyla izin verdi.”|publisher=Sabri Ulker in Hayathi Kayesi|language=Tr|accessdate=2021-04-01|archive-date=2020-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604043625/http://www.sabriulkerinhayathikayesi.com/hikaye/murat-ulker-sabri-bey-ulkersporun-kurulusuna-sampiyonluk-sartiyla-izin-verdi|url-status=dead}}</ref> Улкер претходно поддржувал и други фудбалски клубови, но подоцна го повлекол спонзорството.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.borsagundem.com/haber/murat-ulker-neden-sponsorluktan-cekildi/208801|title=Yıldız Holding Başkanı, Ülker Grubu’nun sahibi Murat Ülker, geçtiğimiz yıl gündeme getirdiği futboldan çekilme düşüncesini uygulamaya koydu|date=15 October 2015|publisher=Borsa Gundem|language=Tr}}</ref> Во 2018 година, Улкер бил прогласен за најбогат стопанственик во [[Турција]] со нето вредност од 4,8 милијарди американски долари <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.turkiyegazetesi.com.tr/ekonomi/547434.aspx|title=Murat Ülker 5. defa Türkiye'nin en zengini|date=2 March 2018|publisher=Turkiye|language=Tr}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gidahatti.com/forbes-milyarderler-listesinde-40-turk-98544/|title=Forbes milyarderler listesinde 40 Türk! Murat Ülker, Türklerde ilk sırada|date=6 March 2018|publisher=Gidahatti|language=Tr|accessdate=2021-04-01|archive-date=2020-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604043624/https://www.gidahatti.com/forbes-milyarderler-listesinde-40-turk-98544/|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Улкер, Мурат}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1959 година]] [[Категорија:Стопанственици од Истанбул]] [[Категорија:Апсолвенти на Универзитетот Богазичи]] [[Категорија:Милијардери]] s1w1set2s18bxwhj0flioqbgwd6h4h0 Надворешни односи на Србија 0 1266647 5599525 5585794 2026-07-24T01:43:08Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599525 wikitext text/x-wiki '''Надворешните односи на Србија''' се остваруваат со напори на [[Министерство за надворешни работи на Србија|Министерството за надворешни работи]]. [[Србија]] го наследила Министерството за надворешни работи, заедно со сите свои сопствености, по распаѓањето на [[Србија и Црна Гора|претходната]] државна унија со [[Црна Гора]]. Српските министерства за надворешни работи продолжуваат да им служат на граѓаните на Црна Гора во земјите кои немаат црногорско дипломатско присуство. Владите на Србија и Црна Гора изразиле интерес за водење заедничка [[надворешна политика]]. Поранешниот претседател на Србија, [[Борис Тадиќ]] се осврнал на односите со [[Европска Унија|Европската Унија]] (ЕУ), Русија, Соединетите Американски Држави и Кина како четири столба на надворешната политика.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2009&mm=08&dd=30&nav_id=61454|title=B92 – Info – Tadi on Serbia's "four pillars of diplomacy"|work=B92|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219203403/http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2009&mm=08&dd=30&nav_id=61454|archive-date=19 February 2015|accessdate=19 February 2015}}</ref> Србија се приклучила на Обединетите нации на 1 ноември 2000 година. == Историја == === Српска револуција и автономно кнежевство (1804–1878) === Својата делумна независност Србија ја добила од [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]] во две востанија во [[Прво српско востание|1804 година]] (предводено од [[Караѓорѓе Петровиќ]]) и [[Второ српско востание|1815 година]] (предводено од [[Милош Обреновиќ]] ), иако турските трупи продолжиле да гарнизорираат во главниот град Белград, до 1867 година. Во 1817 година Кнежевството Србија добило фактичка независност од [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]].<ref>Lawrence P. Meriage, "The First Serbian Uprising (1804-13) and the Nineteenth-Century Origins of the Eastern Question." ''Slavic Review'' (1978) 37#3 pp 421-439.</ref> Високи функционери во Австроунгарија лобирале за османлиско одобрување на либералниот устав за Србија од 1869 година, кој зависел од Портата за конечно одобрување. Стратегијата на Виена била дека либералниот политички систем во Србија ќе го пренасочи својот импулс кон поттикнување на националистички немири кај нејзините соседи, а исто така ќе ги одложат нејзините напори да добие територија на штета на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]].<ref>Ian D. Armour, "Killing Nationalism with Liberalism? Austria–Hungary and the Serbian Constitution of 1869." ''Diplomacy & Statecraft'' 21.3 (2010): 343-367.</ref> === Кнежевство / Кралство Србија (1878–1918) === Автономното кнежевство станало меѓународно призната независна земја по [[Руско-турска војна (1877-1878)|Руско-турската војна]] во 1878 година. Србија останала кнежевство или ''кнежевина'' (''књажевина''), сè до 1882 година кога станало Кралство, при што внатрешната политика се вртела главно околу династичкото соперништво меѓу семејствата [[Династија Обреновиќи|Обреновиќ]] и [[Караѓорѓевиќи|Караѓорѓевиќ]]. [[Податотека:Serbia_and_Vojvodina_1848.png|мини| Јужна и Северна Србија ([[Војводина]]) во 1848 година]] Во 1885 година, Србија протестирала против обединувањето на Бугарија и Источна [[Румелија]]. Српскиот крал, Милан Обреновиќ (1854–1901), кој требало да го сврти вниманието од неговите домашни проблеми, побарал Бугарија да и отстапи дел од својата територија на Србија. Големите сили го обесхрабриле, но тој и објавил војна на Бугарија на 13 ноември 1885 година. [[Српско-бугарска војна|Српско-бугарската војна]] завршила на 3 март 1886 година. Српската армија ја преминала лесно заштитената северозападна граница на Бугарија со цел да ја заземе Софија, главниот град на Бугарија. Бугарските бранители ги поразиле напаѓачите и потоа ја нападнале Србија. Виена посредувала во мирот што го вратил стариот статус кво. Српските жртви изнесувале вкупно 6.800, што е за тројно повеќе од вкупно 2.300 бугарски. Поразот го принудило Обреновиќ да абдицира во март 1889 година, а српската круна преминала во регентство во името на неговиот син Александар (1876–1903).<ref>Ferdinand Schevill, ''History of the Balkans'' (1922) pp. 411–413.</ref> === Српски стратешки цели === Србија имала повеќе национални цели.<ref>Martin Gilbert, ''First World War Atlas'' (1970) p 8.</ref><ref>Richard C. Hall, "Serbia," in Richard F. Hamilton, and Holger H. Herwig, eds. The Origins of World War I (Cambridge UP, 2003) pp 92–111.</ref><ref>Christopher Clark, ''The Sleepwalkers: How Europe Went to War in 1914'' (2012) pp 3–64 [[iarchive:isbn 9780061146657|online]].</ref> Српските интелектуалци сонувале за јужнословенска држава - која во 1920-тите станала Југославија. Големиот број Срби што живееле во Босна ја гледале Србија како фокус на нивниот национализам, но со нив управувале Германците од Австриското Царство. Анексијата на Босна од Австрија во 1908 година длабоко ги отуѓил српските народи. Тие се заколнале на одмазда, што ја постигнале во 1914 година со атентат врз австрискиот наследник.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=j-Y8AAAAIAAJ&pg=PR7|title=The Annexation of Bosnia, 1908–1909|last=Bernadotte E. Schmitt|publisher=Cambridge UP|year=1937|page=vii}}</ref> Србија била без излез на море и силно чувствувала потреба за пристап до Средоземното Море, по можност преку Јадранското Море. Австрија работела напорно за да го блокира српскиот пристап до морето, на пример, помагајќи при создавањето на Албанија во 1912 година. Црна Гора, главниот сојузник на Србија, имала мало пристаниште, но австриската територија интервенирала, блокирајќи го пристапот сè додека Србија не добила [[Нови Пазар]] и дел од [[Македонија (регион)|Македонија]] од [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]] во 1913 година. На југ, Бугарија го блокирала српскиот пристап до Егејското Море.<ref>Gunnar Hering, "Serbian-Bulgarian relations on the eve of and during the Balkan Wars." ''Balkan Studies'' (1962) 4#2 pp 297-326.</ref> Србија, Грција, Црна Гора и Бугарија ја формирале [[Балкански сојуз|Балканската лига]] и влегле во војна со Османлиите во 1912–1913 година. Тие решително победиле и ја исфрлиле од скоро целиот Балкан.<ref>Richard C. Hall, "Balkan Wars," ''History Today'' (2012) 62#11 pp 36-42,</ref> Главен непријател останала Австрија, која силно го отфрлила панславизмот и српскиот национализам и била подготвена да војува за да ги прекине овие закани.<ref>Béla K. Király, and Gunther Erich Rothenberg, ''War and Society in East Central Europe: Planning for war against Russia and Serbia: Austro-Hungarian and German military strategies, 1871–1914'' (1993).</ref> Етничкиот национализам би го уништил мултикултурното Австроунгарско царство. Проширувањето на Србија би ги блокирало австриските и германските аспирации за директни железнички врски со Цариград и Средниот Исток. Србија се потпирала првенствено на Русија за поддршка, но Русија првично се двоумела да го поддржи панславизмот и советувала на претпазливост. Сепак, во 1914 година ги сменила позициите и ветила воена поддршка на Србија.<ref>Gale Stokes, "The Serbian Documents from 1914: A Preview" ''Journal of Modern History'' 48#3 (1976), pp. 69-84 [https://www.jstor.org/stable/1878810 online]</ref> === Прва светска војна === [[Атентат врз Франц Фердинанд|Атентатот]] на австрискиот престолонаследник [[Франц Фердинанд]] на 28 јуни 1914 година во [[Сараево]], од [[Гаврило Принцип]], просрпски член на [[Млада Босна]], послужел како основа за австриското објавување војна на Србија на 28 јули 1914 година. Виена постапила и покрај прифаќањето на Србија три дена порано од скоро сите барања на Виена. Виена била убедена дека Србија стои зад заговорот во обид да се дестабилизира Австроунгарија.<ref>Richard C. Hall, "Serbia," in Richard F. Hamilton, and Holger H. Herwig, eds. ''The Origins of World War I'' (Cambridge UP, 2003) pp 92–111.</ref> Австроунгарската армија ја нападнала Србија заземајќи го Белград на 2 декември 1914 година, сепак Српската армија успешно ја одбранила земјата, извојувајќи неколку победи и на 15 декември 1914 година го вратила Белград.<ref>James B. Lyon, ''Србија and the Balkan Front, 1914: The Outbreak of the Great War'' (2015).</ref> На 28 јули 1914 година, [[Австроунгарија|Австроунгарија и]] објавила војна на [[Кралство Србија|Србија]]. За неколку дена, долгогодишните планови за мобилизација стапиле на сила за да започнат инвазии или да се заштитат од нив, а [[Руска Империја|Русија]], [[Трета Француска Република|Франција]] и [[Британска Империја|Велика Британија]] се спротивставиле на Австрија и [[Германско Царство|Германија]] во она што во тоа време се нарекувало „Голема војна“, а подоцна било именувано како „ [[Прва светска војна|Светска војна“]] Австрија размислувала за една мала ограничена војна во која биле вклучени само двете земји. Не планирала поширока војна, како што експлодирала за неколку дена. Британскиот историчар Џон Заметица тврди дека Австроунгарија е првенствено одговорна за започнување на војната, бидејќи нејзините водачи сметале дека успешната војна против Србија е единствениот начин на кој таа може да остане Голема сила, да ги реши длабоките внатрешни спорови предизвикани од унгарските барања и да поврати влијание во балканските држави.<ref>John Zametica, ''In Folly and Malice'' (2017)</ref> Другите, особено проф. Кристофер Кларк, тврдат дека Австроунгарија се соочила со Србија, која се чинела решена да поттикне континуирани немири и на крајот да ги стекне сите „српски“ населени земји на монархијата (кои, според гледиштето на пансрпското, ги вклучува Хрватска, Далмација, Босна, Херцеговина и некои од јужните окрузи на [[Кралство Унгарија|Унгарија]] (приближно одговарајќи на денешна [[Војводина]]) и чија војска и влада биле испреплетени со иредентистичката терористичка група позната како „Црна рака“, не гледале практична алтернатива на употреба на сила при ставање крај на она што претставувало субверзија од Србија насочена кон голем дел од нејзините територии. Во оваа перспектива, Австрија немала друг избор освен веродостојно да се закани со војна и да го присили српското покорување доколку сака да остане голема моќ.<ref>Christopher Clark, "The Sleepwalkers: How Europe Went to War in 1914" 2012: Allen Lane, U.S. ed. 2013</ref> == Билатерални односи == [[Податотека:Diplomatic_relations_of_Serbia.svg|центар|мини|500x500пкс| Дипломатски односи на Србија]] Србија воспоставила дипломатски односи со 191 од 193 земји-членки на ООН,<ref name="DList">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/diplomatic_list_1012.pdf|title=Србија Diplomatic List 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003052357/http://www.mfa.gov.rs/diplomatic_list_1012.pdf|archive-date=3 October 2013|accessdate=20 October 2012}}</ref> [[Света Столица|Светиот Престол]] и [[Држава Палестина|Палестина]], [[Малтешки ред|Суверениот воен ред на Малта]], и [[Европска Унија|Европската Унија]]. Србија нема воспоставено дипломатски односи со:<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/bilateral_e.html|title=Србија Bilateral Relations|accessdate=2021-04-20|archive-date=2012-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120414055936/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/bilateral_e.html|url-status=dead}}</ref> * Маршалови острови,<ref name="Kosovo">[[International recognition of Kosovo|Recognizes the Republic of Kosovo]].</ref> Микронезија. * Сите [[Список на непризнаени држави|држави со ограничено признавање]] == Африка == Уште од времето на [[Јосип Броз - Тито|Јосип Броз Тито]] и [[Движење на неврзаните|Движењето на неврзаните]], Србија уживала во одлични односи со африканските нации. Ангола, Етиопија, Нигерија, Зимбабве и Јужна Африка се најблиските сојузници на Србија во Потсахарска Африка. Јужна Африка и Србија имаат одлични односи од потпишувањето на дипломатските односи во 1992 година по крајот на системот на [[Апартхејд]]от. Многу борци за отпор на АНЦ и Умконто ве сизве, тренирале во Србија за време на Апартхејдот. Во Јужна Африка живеат и околу 20 000 Срби, главно во областа [[Јоханесбург]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Africa/basic_e.html|title=Ministry of Foreign Affairs, Serbia|accessdate=2021-04-20|archive-date=2012-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120220122001/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Africa/basic_e.html}}</ref> Јужна Африка исто така изразува поддршка за Србија во врска со косовското прашање.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/L26434865.htm|title=Thomson Reuters Foundation|last=Thomson Reuters Foundation|accessdate=19 February 2015}}</ref> [[Нелсон Мандела]] бил направен и како почесен граѓанин на Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://rawstory.com/news/dpa/Mandela_named_Белград_s_honorary_c_05152007.html|title=Nelson Mandela named Белград's honorary citizen|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927001854/http://rawstory.com/news/dpa/Mandela_named_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_s_honorary_c_05152007.html|archive-date=2007-09-27|accessdate=16 May 2007|url-status=live}}</ref> Србија е исто така активно вклучена во многу инвестиции во Ангола со која има одлични политички и економски односи. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" border="1" ! width="15%" |Земја ! width="12%" |Започнување на формални односи !Забелешка |- valign="top" |{{Знаме|Algeria}} |1962 |Погледни: [[Алжирско-српски односи]] * Формалните односи започнале во 1962 * Алжир има отворено амбасада во [[Белград]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/Embassies/alzir/alzirs_e.html|title=Српско Министерство за надворешни работи: насока на Algerian амбасада во Белград|accessdate=2021-04-20|archive-date=2009-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503193338/http://www.mfa.gov.rs/Embassies/alzir/alzirs_e.html|url-status=dead}}</ref> * Србија има отворено амбасада во [[Алжир (град)|Алжир]] од 1962.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ambserbie-alger.com/|title=Ambasada Republike Srbije - Alžir|work=www.ambserbie-alger.com|accessdate=2017-10-26|archive-date=2009-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090223201224/http://www.ambserbie-alger.com/|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Angola}} |1975 | Погледни: [[Анголско-српски односи]] * Србија има отворено амбасада во [[Луанда]] и Ангола има амбасада во Белград. |- valign="top" |{{Знаме|Benin}} |1962 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Benin}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1962.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12242-benin|title=Benin|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075701/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12242-benin}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Botswana}} |1970 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Botswana}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1970.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12246-botswana|title=Botswana|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080246/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12246-botswana}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Burkina Faso}} |1968 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Burkina Faso}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1968.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12250-burkina-faso|title=Burkina Faso|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080456/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12250-burkina-faso}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Burundi}} |1962 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1962.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12793-burundi|title=Burundi|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075626/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12793-burundi}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Cape Verde}} |1976 | |- valign="top" |{{Знаме|Cameroon}} |1960 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Cameroon}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1960.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12252-cameroon|title=Cameroon|work=www.mfa.gov.rs|language=en-gb|accessdate=2017-10-26|archive-date=2017-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171022142238/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12252-cameroon}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Central African Republic}} |1960 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Central African Republic}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1960.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12493-central-african-republic|title=Central African Republic|work=www.mfa.gov.rs|language=en-gb|accessdate=2017-10-26|archive-date=2017-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171022193351/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12493-central-african-republic}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Chad}} |1966 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Chad}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1966.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12797-chad|title=Chad|work=www.mfa.gov.rs|language=en-gb|accessdate=2017-10-26|archive-date=2017-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171022141946/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12797-chad}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Comoros}} |1976 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Comoros}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1976.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12492-union-of-the-comoros|title=Union of the Comoros|work=www.mfa.gov.rs|language=en-gb|accessdate=2017-10-26|archive-date=2017-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171022193707/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12492-union-of-the-comoros}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Democratic Republic of Congo}} |1961 | * Србија има отворено амбасада во [[Киншаса]] и Конго има отворено амбасада во Белград. * Министерството за надворешни работи на ДР Конго го посетил Белград во 2011 година и Министерството за надворешни работи на Србија го посетил Киншаса во 2009 година. |- valign="top" |{{Знаме|Republic of the Congo}} |1964 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Republic of the Congo}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1964.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12795-congo-republic|title=Congo, Republic|work=www.mfa.gov.rs|language=en-gb|accessdate=2017-10-26|archive-date=2017-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171023010454/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12795-congo-republic}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Côte d'Ivoire}} |1968 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Côte d'Ivoire}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1968.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12261-cote-d-ivoire|title=Côte D'Ivoire|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075831/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12261-cote-d-ivoire}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Djibouti}} |1978 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Djibouti}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1978.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12798-djibouti|title=Djibouti|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075941/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12798-djibouti}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Egypt}} |1908 |Погледни: [[Египетско-српски односи]] * Египет има отворено амбасада во [[Белград]]. * Србија има отворено амбасада во [[Каиро]]. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Egypt/index_e.html Српското Министерство за надворешни работи за односите со Египет] |- valign="top" |{{Знаме|Eritrea}} |2012 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Eritrea}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 2012.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12794-eritrea|title=Eritrea|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080621/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12794-eritrea}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Ethiopia}} |1952<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12273-ethiopia|title=Ethiopia|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2018-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180421151842/http://mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12273-ethiopia|url-status=dead}}</ref> |Погледни: [[Етиопско-српски односи]] |- valign="top" |{{Знаме|Equatorial Guinea}} |1970 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Equatorial Guinea}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1978.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12271-equatorial-guinea|title=Equatorial Guinea|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080021/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12271-equatorial-guinea}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Gabon}} |1960 | |- valign="top" |{{Знаме|Gambia}} |1965 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1965.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12278-gambia|title=Gambia|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080711/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12278-gambia}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Ghana}} |1957 | |- valign="top" |{{Знаме|Guinea}} | | * Гвинеја има отворено амбасада во Белград. |- valign="top" |{{Знаме|Guinea-Bissau}} |1975 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Guinea-Bissau}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1975.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12495-guinea-bissau|title=Guinea Bissau|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075437/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12495-guinea-bissau}}</ref> Гвинеја-Бисао го поддржува ставот на Србија во врска со [[Република Косово|Косово]], а премиерот Умаро Сисоко Ембало го посетил Белград во ноември 2017 година за да ги прошири трговските односи и да ја потврди позицијата на неговата нација за Косово. |- valign="top" |{{Знаме|Kenya}} |1963 | * Србија има отворено амбасада во [[Најроби]], Кенија има почесен конзулат во Белград. |- valign="top" |{{Знаме|Lesotho}} |1972 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1972.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12311-lesotho|title=Lesotho|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2016-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231170405/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12311-lesotho|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Liberia}} |1959 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Liberia}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1959.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12312-liberia|title=Liberia|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080731/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12312-liberia}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Libya}} |1955 |Погледни: [[Либиско-српски односи]] * Либија има отворено амбасада во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/Embassies/tripoli/libya_e.html|title=Српско Министерство за надворешни работи: насока на Libya амбасада во Белград|accessdate=2021-04-20|archive-date=2009-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20090815075444/http://www.mfa.gov.rs/Embassies/tripoli/libya_e.html|url-status=dead}}</ref> * Од 1963, Србија има отворено амбасада во [[Триполи]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/Embassies/tripoli/tripoli_e.html|title=Српско Министерство за надворешни работи: насока на Српската амбасада во Триполи|accessdate=2021-04-20|archive-date=2012-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120319021527/http://www.mfa.gov.rs/Embassies/tripoli/tripoli_e.html|url-status=dead}}</ref> * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Libya/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Либија] |- valign="top" |{{Знаме|Madagascar}} |1968 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1968.<ref name="ReferenceC">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12369-swaziland|title=Swaziland|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725205512/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12369-swaziland|url-status=dead}}</ref> * Склучени се голем број билатерални договори и се на сила меѓу двете земји. |- valign="top" |{{Знаме|Malawi}} |1998 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1998.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12319-malavi|title=Malawi|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226230857/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12319-malavi|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Mali}} |1961 | |- valign="top" |{{Знаме|Mauritania}} | | Србија е претставена во {{Знаме|Mauritania}} преку амбасада во [[Рабат]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/embassies/serbian-diplomatic-missions/other-serbia-nonresidential-countries/342-other-countries-rs/342-mauritania|title=Other Countries RS- Mauritania|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801070618/http://www.mfa.gov.rs/en/embassies/serbian-diplomatic-missions/other-serbia-nonresidential-countries/342-other-countries-rs/342-mauritania}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Mauritius}} |1969 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1969.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12324-mauritius|title=Mauritius|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075536/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12324-mauritius|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Morocco}} |2 март 1957 | Двете земји воспоставија формални билатерални односи на 2 март 1957.<ref name="mfa.rs">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/sr/index.php/spoljna-politika/bilateralni-odnosi/117-bilateralni-odnosi/11494-maroko?lang=cyr|title=Мароко|publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Serbia)]]|accessdate=13 November 2020|archive-date=2014-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915182734/http://www.mfa.gov.rs/sr/index.php/spoljna-politika/bilateralni-odnosi/117-bilateralni-odnosi/11494-maroko?lang=cyr|url-status=dead}}</ref> Двете земји биле основачки членки на [[Движење на неврзаните]]. |- valign="top" |{{Знаме|Mozambique}} |1978 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Mozambique}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1975.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12331-mozambique|title=Mozambique|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080536/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12331-mozambique}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Namibia}} |1990 |Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Namibia}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1990.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12333-namibia|title=Namibia|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2018-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180421151418/http://mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12333-namibia}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Nigeria}} |1960 | * Србија има отворено амбасада во [[Абуџа]] и хонорарен конзулат во [[Кано]] и [[Лагос]]. Нигерија има отворено амбасада во Белград. |- valign="top" |{{Знаме|Rwanda}} |1971 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Rwanda}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1971.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12796-rwanda|title=Rwanda|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080416/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12796-rwanda}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Sahrawi Arab Democratic Republic}} |1984 | Југославија ја признала Арапската демократска република Сахрави на 28 ноември 1984 година.<ref name="list">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.arso.org/03-2.htm|title=RECONOCIMIENTOS DE LA RASD - Reconnaissances de la RASD - Recognitions of the SADR|publisher=[[Universidad de Santiago de Compostela]]|accessdate=13 November 2020}}</ref> Југославија била првата земја во [[Европа]] која формално ја признала независноста на Републиката откако некои нејзини сојузници од [[Движење на неврзаните]] извршиле притисок [[Белград]] да го следат за својата претходна политика кога Југославија била прва европска земја што го признала и соседниот [[Алжир]].<ref name="Jakovina-Treća strana">{{Наведена книга|title=Treća strana Hladnog rata|last=[[Tvrtko Jakovina]]|date=2011|publisher=Fraktura|isbn=978-953-266-203-0}}</ref> Додека формалните односи биле ограничени, Југославија проширила одредена помош за развој преку обезбедување образование и за цивили и за [[Полисарио]].<ref name="tportal">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/u-zapadnoj-sahari-otkrili-smo-gdje-je-antoine-de-saint-exupery-dobio-nadahnuce-za-malog-princa-i-nasli-ljude-koji-vole-hrvatske-knjige-foto-20200229|title=U Zapadnoj Sahari otkrili smo gdje je Antoine de Saint-Exupéry dobio nadahnuće za Malog princa i našli ljude koji vole hrvatske knjige|date=29 February 2020|publisher=Tportal|accessdate=25 November 2020}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|São Tomé and Príncipe}} |1977 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|São Tomé and Príncipe}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1977.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12355-sao-tome-and-principe|title=Sao Tome and Principe|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075601/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12355-sao-tome-and-principe}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Senegal}} |1961 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1961.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12799-senegal|title=Senegal|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2017-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101003435/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12799-senegal}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Seychelles}} |1977 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1977.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12356-seychelles|title=Seychelles|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075346/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12356-seychelles}}</ref> * Склучени се голем број билатерални договори и се на сила меѓу двете земји. |- valign="top" |{{Знаме|Sierra Leone}} |1961 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Sierra Leone}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1961.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12357-sierra-leone|title=Sierra Leone|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075351/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12357-sierra-leone}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Somalia}} |1960 | Погледни: [[Сомалиско-српски односи]] |- valign="top" |{{Знаме|South Africa}} |2 април 1992 | Погледни: [[Јужноафриканско-српски односи]] * Србија има отворено амбасада во [[Преторија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.srbembassy.org.za/|title=Српската амбасада во Pretoria|accessdate=19 February 2015}}{{Мртва_врска|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Јужна Африка е претставена во Србија преку амбасада во [[Атина]] (Грција). * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Africa/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односот со Јужна Африка ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120305042355/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Africa/index_e.html |date=2012-03-05 }} * [http://www.dfa.gov.za/foreign/bilateral/serbia.html Јужна Африка за односите со Србија] |- valign="top" |{{Знаме|Sudan}} |1956 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Sudan}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1956.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12367-sudan|title=Sudan|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080356/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12367-sudan}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|South Sudan}} |4 January 2012<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://allafrica.com/stories/201201040479.html|title=South Sudan: Govt, Србија Establish Bilateral Ties|last=Ariath|first=Ater Garang|date=4 January 2012}}</ref> | |- valign="top" |{{Знаме|Swaziland}} |1968 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1968. * Склучени се голем број билатерални договори и се на сила меѓу двете земји. |- valign="top" |{{Знаме|Tanzania}} |1961 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Tanzania}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1961.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12374-tanzania|title=Tanzania|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080406/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12374-tanzania}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Togo}} |1960 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Togo}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1960.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12376-togo|title=Togo|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075746/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12376-togo}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Tunisia}} |1957 | * Србија има отворено амбасада во Тунис. * Тунис има отворено амбасада во Белград. |- valign="top" |{{Знаме|Uganda}} |1963 | Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Uganda}} и {{Знаме|Србија}} биле основани во 1963.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12382-uganda|title=Uganda|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709233817/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12382-uganda}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Zambia}} |1964 | * Србија има отворено амбасада во [[Лусака]] |- valign="top" |{{Знаме|Zimbabwe}} |1980 | Погледни: [[Зимбабве-српски односи]] * Србија има отворено амбасада во [[Хараре]] * Зимбабве има отворено амбасада во [[Белград]] * [[Роберт Мугабе]] ја опиша Србија како единствен странски сојузник на Зимбабве во 2014 година * За време на распадот на Југославија, Зимбабве застанал на страната на Србија. Ова било зацврстено при посетата на Мугабе на Белград во 1996 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.upi.com/Archives/1996/06/12/Mugabe-visits-Serbia-to-boost-ties/9578834552000/|title=Zimbabwe|work=www.upi.com}}</ref> * Билатералната трговија меѓу Србија и Зимбабве изнесува 1 милиони евра во 2011 година, исклучиво увоз од Зимбабве. |} == Америка == Србија има силни, но затегнати односи со Соединетите Американски Држави и малку порелаксирани односи со Канада, поради нивното непријателско признавање на независноста на Косово и [[НАТО-во бомбардирање на СР Југославија|бомбардирањето на НАТО]] од 1999 година, чија цел била да се помогне во ова отцепување. На 25 февруари 2008 година, српскиот премиер [[Воислав Коштуница]] побарал од САД да го укинат признавањето на Косово, предупредувајќи дека „нема да има стабилност додека не се поништи лажната држава“.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/02/25/AR2008022502484.html|title=Putin's Likely Successor, Pledging Support for Serbia, Signs Pipeline Deal|last=Kirka|first=Danica|date=26 February 2008|work=The Washington Post|agency=Associated Press|page=A11}}</ref> Србија има многу добри односи со [[Латинска Америка]], освен Колумбија и Панама, која ја признале независноста на Косово. Бразил, најголемата земја во регионот, одлучил да не ја признава независноста на Косово сè додека не се постигне договор со Србија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.clicrbs.com.br/diariocatarinense/jsp/default.jsp?uf=1&local=1&newsID=a1774669.xml|title=Brasil não reconhece Kosovo sem acordo com Sérvia|work=Diário Catarinense|accessdate=19 February 2015|archive-date=2008-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080412021949/http://www.clicrbs.com.br/diariocatarinense/jsp/default.jsp?uf=1&local=1&newsID=a1774669.xml|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" border="1" ! width="15%" |Country ! width="12%" |Formal relations began !Notes |- valign="top" |{{Знаме|Argentina}} |1928 |Погледни: [[Аргентинско-српски односи]] * Дипломатските односи помеѓу {{Знаме|Argentina}} и {{Знаме|Србија}} постоеле пред Втората светска војна и биле обновени во 1946. * Србија има отворено амбасада во [[Буенос Аирес|Buenos Aires]] * Аргентина има отворено амбасада во [[Белград]]. |- valign="top" |{{Знаме|Bahamas}} |1988 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во јули 1988.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12236-bahamas|title=Bahamas|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080236/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12236-bahamas}}</ref> * Склучени се голем број билатерални договори и се на сила меѓу двете земји. |- valign="top" |{{Знаме|Barbados}} |November 1977 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во ноември 1977.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12239-barbados|title=Barbados|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080631/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12239-barbados}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Bolivia}} |1952 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1952.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12244-bolivia|title=Bolivia|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2018-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727141231/http://mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12244-bolivia}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Brazil}} |1946 |Погледни: [[Бразилско-српски односи]] * Бразил има отворено амбасада во [[Белград]]. * Србија има отворено амбасада во [[Бразилија]]. * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во декември 1966.<ref name="mfa.gov.rs2">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12257-colombia|title=Colombia|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2017-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101003634/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12257-colombia|url-status=dead}}</ref> * * Склучени се голем број билатерални договори во различни области и се на сила меѓу двете земји. |- valign="top" |{{Знаме|Canada}} |30 мај 1941<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12253-kanada|title=Canada|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075816/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12253-kanada}}</ref> |Погледни: [[Канадско-српски односи]] * Канада има отворено амбасада во [[Белград]]. * Србија има отворено амбасада во [[Отава]] и конзулат во [[Торонто]], [[Монтреал]] и [[Ванкувер]]).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.serbianembassy.ca/index_files/index_e.htm|title=Српската амбасада во Ottawa|publisher=Serbianembassy.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706202853/http://www.serbianembassy.ca/index_files/index_e.htm|archive-date=6 July 2011|accessdate=2011-06-03}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://gktoronto.com/|title=Serbian general consulate in Toronto|publisher=Gktoronto.com|accessdate=2011-06-03}}</ref> * Во Канада живеат околу 150 000 луѓе со српско потекло. * [http://www.canadainternational.gc.ca/serbia-serbie/bilateral_relations_bilaterales/canada_serbia-serbie.aspx?lang=eng&menu_id=36&menu=L Канадско Министерство за надворешни работи и меѓународна трговија за односите со Србија] * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Canada/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Канада] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120305042423/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Canada/index_e.html |date=2012-03-05 }} |- valign="top" |{{Знаме|Chile}} |1935 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1935 година. Тие биле обновени во 1946 година. Дипломатските односи биле прекинати во два наврати, во 1947 и 1973 година, а последното обновување било во март 1990 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12255-chile|title=Chile|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2017-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101003516/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12255-chile}}</ref> * Склучени се голем број билатерални договори во различни области и се на сила меѓу двете земји. |- valign="top" |{{Знаме|Colombia}} |1966 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во декември 1966. * * Склучени се голем број билатерални договори во различни области и се на сила меѓу двете земји. |- valign="top" |{{Знаме|Costa Rica}} |1952 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1952.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12260-costa-rica|title=Costa Rica|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080256/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12260-costa-rica|url-status=dead}}</ref> * Склучени се голем број билатерални договори и се на сила меѓу двете земји. |- valign="top" |{{Знаме|Cuba}} |1951 |Погледни: [[Кубанско-српски односи]] Куба и Србија имаат долга историја на дипломатски односи од периодот на [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија]] кога обете земји биле членки на [[Движење на неврзаните|Движењето на неврзаните]]. Куба ја поддржува Србија во нејзиниот став кон Косово сметајќи дека [[Декларација за независност на Косово|независноста на Косово]] е нелегитимен чин и кршење на [[Меѓународно право|меѓународното право]] и принципите на [[Повелба на Обединетите Нации|Повелбата на Обединетите Нации]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/Srpski/Foreinframe.htm|title=Spoljna politika|publisher=Mfa.gov.rs|archive-url=https://web.archive.org/web/20120617213259/http://www.mfa.gov.rs/Srpski/Foreinframe.htm|archive-date=17 June 2012|accessdate=2012-07-26}}</ref> Србија ја поддржува Куба во нејзините односи со САД и поставеното ембарго.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.novosti.rs/vesti/naslovna/aktuelno.69.html:270736-Dobri-odnosi-Kube-i-Srbije|title=Dobri odnosi Kube i Srbije &#124; Aktuelno|last=Beta|date=20 March 2012|publisher=Novosti.rs|accessdate=2012-07-26}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Dominica}} |2010<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://dominicanewsonline.com/news/homepage/news/international-relations/dominica-and-serbia-strengthen-diplomatic-ties/|title=Dominica and Србија strengthen diplomatic ties|work=Dominica News Online|accessdate=19 February 2015|archive-date=2016-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221185753/http://dominicanewsonline.com/news/homepage/news/international-relations/dominica-and-serbia-strengthen-diplomatic-ties/|url-status=dead}}</ref> | |- valign="top" |{{Знаме|Dominican Republic}} |1983 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1983.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12267-dominican-republic|title=Dominican Republic|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075234/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12267-dominican-republic}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Ecuador}} |1956 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1956.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12268-ecuador|title=Ecuador|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080651/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12268-ecuador}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|El Salvador}} |1956 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1956.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12270-el-salvador|title=El Salvador|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080656/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12270-el-salvador}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Grenada}} |July 1978 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во јули 1978.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/15140-grenada|title=Grenada|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080206/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/15140-grenada}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Guatemala}} |1987 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1987.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12285-guatemala|title=Guatemala|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080716/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12285-guatemala}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Guyana}} |5 November 1968 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи на 5 ноември 1968 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12286-guyana|title=Guyana|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2016-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20161119064411/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12286-guyana|url-status=dead}}</ref> * Србија е претставена во преку амбасада во Вашингтон.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/embassies/serbian-diplomatic-missions/other-serbia-nonresidential-countries/319-other-countries-rs/319-guyana|title=Other Countries RS- Guyana|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2016-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20161119064214/http://www.mfa.gov.rs/en/embassies/serbian-diplomatic-missions/other-serbia-nonresidential-countries/319-other-countries-rs/319-guyana|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Haiti}} |1984 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1984.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12287-haiti|title=Haiti|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075511/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12287-haiti}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Honduras}} |1953 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1953.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12289-honduras|title=Honduras|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080511/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12289-honduras}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Jamaica}} |1968 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1968.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12299-jamaica|title=Jamaica|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075731/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12299-jamaica}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Mexico}} |24 мај 1946 |Погледни: [[Мексиканско-српски односи]] * Мексико има отворено амбасада во Белград. * Србија има отворено амбасада во [[Мексико (град)|Мексико]]. |- valign="top" |{{Знаме|Nicaragua}} |1979 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1979.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12337-nicaragua|title=Nicaragua|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075741/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12337-nicaragua}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Panama}} |1956 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1953.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12343-panama|title=Panama|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080346/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12343-panama}}</ref> * Склучени се голем број билатерални договори и се на сила меѓу двете земји. |- valign="top" |{{Знаме|Paraguay}} |1950 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1950.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12345-paraguay|title=Paraguay|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075556/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12345-paraguay}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Peru}} |1967 | * Дипломатските односи помеѓу поранешна Југославија и Перу биле воспоставени пред [[Втора светска војна]]. * [https://web.archive.org/web/20090825203441/http://www.rree.gob.pe/portal/Pbilateral.nsf/PaisTipo/A5D89947F8EDD6B605256BF3006A52FA?OpenDocument Перуанското Министерство за надворешни работи за односот со Србија (на шпански)] * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Peru/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односот со Перу] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120305042236/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Peru/index_e.html |date=2012-03-05 }} |- valign="top" |{{Знаме|Saint Vincent and the Grenadines}} |2011<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://i-witness-news.com/2011/06/24/st-vincent-establishes-diplomatic-ties-with-moldova-serbia-solomon-islands/|title=i-witness-news.com|archive-url=https://archive.today/20130629113011/http://i-witness-news.com/2011/06/24/st-vincent-establishes-diplomatic-ties-with-moldova-serbia-solomon-islands/|archive-date=29 June 2013|accessdate=19 February 2015}}</ref> | |- valign="top" |{{Знаме|Suriname}} |1976 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1976.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12368-surinam|title=Suriname|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075356/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12368-surinam|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Trinidad and Tobago}} |1974 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1974.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12378-trinidad-and-tobago|title=Trinidad and Tobago|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075751/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12378-trinidad-and-tobago}}</ref> * Двете земји имаат голем број билатерални договори . |- valign="top" |{{Знаме|United States}} |14 October 1881<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12386-usa|title=USA|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075421/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12386-usa}}</ref> |Погледни: [[Американско-српски односи]] Пред [[Првата светска војна]] и создавањето на Југославија, Србија и САД имале одлични односи. Билатералните односи меѓу Србија и Соединетите држави биле воспоставени во 1881 година. На почетокот на непријателствата меѓу [[НАТО]] и [[Србија и Црна Гора|Федерална Република Југославија]] во пролетта 1999 година, САД и Југославија ги прекинале дипломатските односи. По соборувањето на владата на [[Слободан Милошевиќ|Милошевиќ]] во октомври 2000 година, следниот месец САД повторно воспоставиле дипломатско присуство. Амбасадата на САД официјално повторно се отворила во мај 2001 година. Српската амбасада во [[Вашингтон]] и американската во Белград повторно ги воспоставиле билатералните односи и обезбедиле целосен опсег на конзуларни услуги. Во февруари 2008 година, Србија го повлекла својот амбасадор од Соединетите држави, по признавањето на еднострано прогласената независност на Косово од страна на САД. САД воспоставиле целосни дипломатски односи на ниво на амбасадор со Република Косово, која се отцепила од Србија во февруари 2008 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://pristina.usembassy.gov/|title=US Embassy Pristina|accessdate=2008-04-17|archive-date=2008-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080413061826/http://pristina.usembassy.gov/|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Uruguay}} |1950 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во септември 1950.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12385-uruguay|title=Uruguay|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2017-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101003652/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12385-uruguay}}</ref> * * Склучени се голем број билатерални договори во различни области и се на сила меѓу двете земји. |- valign="top" |{{Знаме|Venezuela}} |1951 |Погледни: [[Венецуелско-српски односи]] * Србија е претставена во Венецуела преку амбасада во [[Бразилија]] (Бразил). * Венецуела е претставена во Србија преку амбасада во [[Белград]]. * Во 2007 година, Србија извезила стоки во вредност од 33 000 € во Венецуела, додека вкупниот извоз на Венецуела е €158,000. * По [[Декларација за независност на Косово|Декларацијата за независност на Косово]], Претседателот на Венецуела [[Уго Чавес]] објавил дека Венецуела не ја признава независноста на Косово со образложение дека тоа е постигнато преку притисок на САД и го критикувала неодамнешното политичко движење кое повикува на поавтономна држава Зулија. Тој рекол: „Ова не може да се прифати. Тоа е многу опасен преседан за целиот свет“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iht.com/articles/ap/2008/02/21/america/LA-GEN-Venezuela-Kosovo.php|title=Venezuela's Chavez won't recognize independent Kosovo|date=February 21, 2008|publisher=[[International Herald Tribune]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090220234608/http://www.iht.com/articles/ap/2008/02/21/america/LA-GEN-Venezuela-Kosovo.php|archive-date=20 February 2009}}</ref> На 24 март 2008 година, Чавес го обвинил Вашингтон дека се обидува да ја „ослаби Русија“ со поддршка на независноста на Косово. Тој го нарече новиот косовски лидер, премиерот Хашим Тачи, „терорист“ ставен на власт од САД.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.usatoday.com/news/world/2008-03-24-chavez-china_N.htm|title=Chavez: U.S. encouraging Tibet violence - USATODAY.com|accessdate=19 February 2015}}</ref> Чавес силно се спротивставил на [[Косовска војна|Интервенција на НАТО во Косово]] во 1999 година кога првпат станал претседател. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Venezuela/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Венецуела] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120305042351/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Venezuela/index_e.html |date=2012-03-05 }} |} == Азија == Србија има одлични односи со земји како Кина, Индонезија, Индија, Иран, Ирак, Јапонија, Казахстан, Либан, Јужна Кореја, Виетнам и Обединетите Арапски Емирати. Овие земји се важни економски партнери за Србија во Азија. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" border="1" ! width="15%" |Земја ! width="12%" |Почеток на формални односи !Забелешки |- valign="top" |{{Знаме|Afghanistan}} |1954 | * Авганистанскиот министер за надворешни работи го посетил Белград во септември 2011. * Билатералната трговија помеѓу Србија и Авганистан изнесувала 7.3 евра во текот на 2011. |- valign="top" |{{Знаме|Armenia}} |1994 |Погледни: [[Ерменско-српски односи]] * Ерменија и Србија воспоставиле дипломатски односи во 1993. |- valign="top" |{{Знаме|Azerbaijan}} |1997 |Погледни: [[Азербејџанско-српски односи]] * Азербејџан и Србија воспоставиле дипломатски односи во 1997. * Азербејџан има отворено амбасада во Белград. * Србија има отворено амбасада во [[Баку]]. * Двете земји се полноправни членки на [[Совет на Европа]]. |- valign="top" |{{Знаме|Bahrain}} |1989 | |- valign="top" |{{Знаме|Bangladesh}} |1971 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1971.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12238-banglades|title=Bangladesh|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075456/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12238-banglades}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Bhutan}} |9 December 2011 | |- valign="top" |{{Знаме|Brunei}} |5 декември 2011 | * Pengiran Muda Mohamed Bolkiah paid a visit to Белград in September 2011. |- valign="top" |{{Знаме|Cambodia}} |1956 | Погледни: [[Камбоџиско-српски односи]] |- valign="top" |{{Знаме|China}} |2 јануари 1955 |Погледни: [[Кинеско-српски односи]] * Србија има отворено амбасада во Пекинг и конзулат во Шангај. * Кина има отворено амбасада во [[Белград]] и [[Приштина]]. Кина секогаш имала многу топли и блиски односи со Белград од воспоставувањето на дипломатските односи во 1955 година. |- valign="top" |{{Знаме|East Timor}} | | Србија е претставена во Источен Тимор преку амбасада во [[Џакарта]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/embassies/serbian-diplomatic-missions/other-serbia-nonresidential-countries/305-other-countries-rs/305-east-timor|title=Other Countries RS- East Timor|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20201114195942/http://www.mfa.gov.rs/en/embassies/serbian-diplomatic-missions/other-serbia-nonresidential-countries/305-other-countries-rs/305-east-timor|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Georgia}} |26 јуни 1995 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.ge/index.php?sec_id=357&lang_id=ENG|title=Relations Between Georgia and the Republic of Serbia|publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Georgia)]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20111116050311/http://mfa.gov.ge/index.php?sec_id=357&lang_id=ENG|archive-date=16 November 2011|accessdate=11 July 2011}}</ref> * Србија е претставена во Грузија преку амбасада во [[Москва]] * Грузија е претставена во Србија преку амбасада во [[Атина]] * Грузија ја поддржува Србија во врска со [[Република Косово|Косово]] * Србија ја поддржува Грузија во врска со [[Јужна Осетија]] |- valign="top" |{{Знаме|India}} |1948 |Погледни: [[Индиско-српски односи]] * Индија има отворено амбасада во [[Белград]]. * Србија има отворено амбасада во Њу Делхи. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/India/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Индија] |- valign="top" |{{Знаме|Indonesia}} |1954 |Погледни: [[Индонезиско-српски односи]] Индонезија има многу блиски односи со Србија, особено во областа на трговијата, културата и туризмот. Индонезија исто така изрази поддршка за територијалниот интегритет на Србија во врска со косовското прашање.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://english.people.com.cn/200703/01/eng20070301_353367.html|title=People's Daily Online – Indonesia voices support for Србија in Kosovo spat|accessdate=19 February 2015}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Iran}} |1945 | Погледни: [[Иранско-српски односи]] * Србија има отворено амбасада во [[Техеран]] и Иран има отворено амбасада во Белград. * Србија има силни односи со Иран. * Србија и Иран одржувале безвизен режим од 2 септември 2017 година до 17 октомври 2018 година. Ова довело до зголемување на патувањата на Иранците во Србија. Визниот режим бил вратен од Србија по поплаките од Европската унија откако голем број ирански посетители го искористиле безвизниот режим за да дојдат во Србија и илегално да преминат во земјите на Европската унија. Српските граѓани сè уште можат да влезат во Иран со добивање виза по пристигнувањето. |- valign="top" |{{Знаме|Iraq}} |1958 | Погледни: [[Ирачко-српски односи]] * Ирак има отворено амбасада во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.embassypages.com/missions/embassy23344/|title=Embassy of Iraq in Белград, Serbia|accessdate=19 February 2015}}</ref> * Србија има отворено амбасада во Багдад.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.embassypages.com/missions/embassy13518/|title=Embassy of Србија in Baghdad, Iraq|accessdate=19 February 2015}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Israel}} |1992<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.il/MFA/About%20the%20Ministry/MFA%20Spokesman/2012/Israel-Serbia_20_years_renewal_diplomatic_ties_1-Feb-2012.htm|title=Israel and Србија mark 20 years since renewal of diplomatic ties|work=GxMSDev|accessdate=19 February 2015}}</ref> | Погледнете: [[Израелско-српски односи]] * Билатералните односи меѓу [[Југославија]] и Израел биле прекинати 25 години, од 1967 година до 9 октомври 1991 година, кога тие биле официјално обновени. * Во 2021 година, односите се влошиле по признавањето на Косово од страна на Израел и последователното воспоставување дипломатски односи. * Израел има отворено амбасада во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://Белград.mfa.gov.il/mfm/web/main/document.asp?SubjectID=18367&MissionID=101&LanguageID=0&StatusID=0&DocumentID=-1|title=Error-2010-f3|accessdate=19 February 2015}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Србија има амбасада во [[Тел Авив]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.embassyserbia.co.il/Eng/IndexEng.htm|title=embassyserbia.co.il|archive-url=https://web.archive.org/web/20120225162412/http://www.embassyserbia.co.il/Eng/IndexEng.htm/|archive-date=25 February 2012|accessdate=19 February 2015}}</ref> * [[Историја на Евреите во Србија]] * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Israel/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Израел] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120319021534/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Israel/index_e.html |date=2012-03-19 }} |- valign="top" |{{flag|Japan}}||<!--Start date-->1952<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12300-japan|title=Japan|website=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080521/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12300-japan}}</ref>||Погледнете: [[Српско-јапонски односи]] * Јапонија има отворено амбасада во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yu.emb-japan.go.jp/|title=在セルビア日本国大使館|accessdate=19 February 2015|archive-date=2015-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204034624/http://www.yu.emb-japan.go.jp/|url-status=dead}}</ref> * Србија има отворено амбасада во Токио и конзулат во [[Осака]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.serbianembassy.jp/|title=Welcome to the home page of the Embassy of the Republic of Србија in Japan|accessdate=19 February 2015|archive-date=2015-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20151126134153/http://www.serbianembassy.jp/|url-status=dead}}</ref> * Двете земји се силни трговски партнери .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.serbianembassy.jp/ENGLISH/BilateralRelations.html|title=Untitled Document|accessdate=19 February 2015|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303220555/http://www.serbianembassy.jp/ENGLISH/BilateralRelations.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yu.emb-japan.go.jp/serbia.html|title=在セルビア日本国大使館|work=www.yu.emb-japan.go.jp|language=ja|accessdate=2018-07-30|archive-date=2018-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812172508/http://www.yu.emb-japan.go.jp/serbia.html}}</ref> * Во Србија живеат околу 92 Јапонци .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mofa.go.jp/region/europe/serbia/index.html|title=Japan-Србија Relations|work=Ministry of Foreign Affairs of Japan|accessdate=19 February 2015}}</ref> * [http://www.mofa.go.jp/region/europe/serbia/index.html Министерство за надворешни работи на Јапонија: Односи Јапонија-Србија ] |- valign="top" |{{Знаме|Kazakhstan}} |1996 | Погледнете: Српско-казахстанско односи * Србија има отворено амбасада во [[Нур-Султан]] * Казахстан има отворено амбасада во [[Белград]]<ref>Urazova, DinaraU. "Kazakh Embassy Opens in Белград." Tengri News. Tengri News, 6 June 2015. Web. 4 April 2016.</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Kuwait}} |1963 | * Кувајт има отворено амбасада во Белград и Србија има отворено амбасада во [[Кувајт (град)|Кувајт]]. * Српските компании веќе долго време имаат присуство во Кувајт. Иконските кули на Кувајт биле нарачани од Енергопроект, со седиште во Белград. * Кувајт неодамна одобрил заем од 25 милиони евра на Србија за финансирање на изградбата на железничката станица Прокоп.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tanjug.rs/news/83980/kuwait-willing-to-invest-in-serbia.htm|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20130417175020/http://www.tanjug.rs/news/83980/kuwait-willing-to-invest-in-serbia.htm|archive-date=17 April 2013|accessdate=2013-04-18}}</ref> * Кувајт доби поддршка и од Србија, под поранешна Југославија, за време на ирачката инвазија во 1990 година. |- valign="top" |{{Знаме|Kyrgyzstan}} |1998 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1998.<ref name="ReferenceA">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12307-kyrgyzstan|title=Kyrgyzstan|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080526/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12307-kyrgyzstan}}</ref> * Во 2011 година, вкупната трговска вредност изнесува 3,5 милиони евра. |- valign="top" |{{Знаме|Laos}} |1962 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1962.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12308-laos|title=Laos|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2017-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101003533/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12308-laos|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Lebanon}} |1946 | Формалните билатерални односи биле воспоставени во 1946 година.<ref name="MFA">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/sr/index.php/spoljna-politika/bilateralni-odnosi/117-bilateralni-odnosi/11478-liban?lang=cyr|title=Либан|last=|first=|work=[[Ministry of Foreign Affairs (Serbia)]]|accessdate=12 February 2021|archive-date=2015-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20150208151109/http://www.mfa.gov.rs/sr/index.php/spoljna-politika/bilateralni-odnosi/117-bilateralni-odnosi/11478-liban?lang=cyr|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Malaysia}} |1967/2003 | * Малезија има отворено амбасада во Белград и Србија е претставена во Малезија. * Во периодот јануари 2012 година - септември 2012 година, билатералната трговија достигнала 27,5 милиони евра. * Дато Шри Анифах Хј. Аман бил во посета на Белград во септември 2011 година * Според амбасадата на Малезија во Белград, во Србија живеат 25 Малезијци .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kln.gov.my/web/srb_Белград/home/-/asset_publisher/8pPT/blog/charge-d-affaires-a-i-gave-an-interview-for-serbian-profit-magazine?redirect=%2Fweb%2Fsrb_Белград%2Fhome|title=Ministry of Foreign Affairs, Malaysia|accessdate=19 February 2015}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Maldives}} |1974 | |- valign="top" |{{Знаме|Mongolia}} |20 ноември 1956<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12328-mongolia|title=Mongolia|accessdate=2 May 2016|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080336/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12328-mongolia}}</ref><ref>http://www.mfa.gov.mn/en/index.php?option=com_content&view=article&id=70%3A2009-12-21-02-02-12&catid=39%3A2009-12-20-21-53-08&Itemid=170&lang=en{{dead link|date=October 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | |- valign="top" |{{Знаме|Myanmar}} |1950 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1950.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12332-mjanmar|title=Myanmar|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2018-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180113035520/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12332-mjanmar|url-status=dead}}</ref> * * Склучени се голем број билатерални договори во различни области и се на сила меѓу двете земји.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/images/stories/bilaterala_ugovori/MYANMAR.doc|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231075645/http://www.mfa.gov.rs/en/images/stories/bilaterala_ugovori/MYANMAR.doc|archive-date=31 December 2016|accessdate=30 December 2016}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Nepal}} |1959 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1959.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12334-nepal|title=Nepal|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2016-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231080325/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12334-nepal|url-status=dead}}</ref> * Склучени се голем број билатерални договори и се на сила меѓу двете земји.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mfa.gov.rs/en/images/stories/bilaterala_ugovori/NEPAL.doc |title=архивски примерок |accessdate=2021-04-20 |archive-date=2016-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231080238/http://www.mfa.gov.rs/en/images/stories/bilaterala_ugovori/NEPAL.doc |url-status=dead }}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|North Korea}} |30 октомври 1948 | Србија одржува пријателски односи со Северна Кореја. Односите меѓу двете земји започнале во 1948 година под југословенскиот претседател [[Јосип Броз Тито]]. Односите меѓу двете земји сè уште се силни и во политичка и воена смисла. Севернокорејската амбасада во Србија е акредитирана во Софија, Бугарија. |- valign="top" |{{Знаме|Oman}} |1974 | * Српскиот министер за надворешни работи Вук Јеремиќ бил во посета на [[Мускат]] во 2010 година. |- valign="top" |{{Знаме|Pakistan}} |1948 | Пакистан смета дека Србија е многу важна земја и дека односите меѓу двете држави се топли и пријателски .<ref>{{Наведени вести|url=http://www.app.com.pk/en_/index.php?option=com_content&task=view&id=81588|title=Pakistan, Србија to strengthen bilateral ties|date=15 July 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090809020851/http://www.app.com.pk/en_/index.php?option=com_content&task=view&id=81588|archive-date=9 August 2009|publisher=Associated Press of Pakistan}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Palestine}} |16 ноември 1988 | Односите меѓу Србија и [[Држава Палестина|Палестина]] биле многу блиски и пријателски. [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија]] била една од првите земји што ја признале [[Држава Палестина|Палестина]] на 16 ноември 1988 година и нејзиниот наследник Србија одржува блиски односи, фаворизирајќи двојно државно решение. Палестинските власти од своја страна, одбиле да ја признаат независноста на Косово. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Palestine/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Палестина] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110519072259/http://mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Palestine/index_e.html |date=2011-05-19 }} |- valign="top" |{{Знаме|Philippines}} |1972 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1972.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12347-philippines|title=Philippines|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080121/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12347-philippines}}</ref> * * Склучени се голем број билатерални договори во различни области и се на сила меѓу двете земји.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mfa.gov.rs/en/images/stories/bilaterala_ugovori/THE%20PHILIPPINES.doc |title=архивски примерок |accessdate=2021-04-20 |archive-date=2016-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231080441/http://www.mfa.gov.rs/en/images/stories/bilaterala_ugovori/THE%20PHILIPPINES.doc |url-status=dead }}</ref> * Филипини има конзулат во Белград<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.dfa.gov.ph/dfa-news/news-from-our-foreign-service-postsupdate/17348-ph-consulate-in-%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4-opens-for-filipinos-in-serbia |title=архивски примерок |accessdate=2021-04-20 |archive-date=2021-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420220723/https://dfa.gov.ph/dfa-news/news-from-our-foreign-service-postsupdate/17348-ph-consulate-in-%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4-opens-for-filipinos-in-serbia |url-status=dead }}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Qatar}} |1989 | * Катар има отворено амбасада во Белград. * Србија има отворено амбасада во Катар . |- valign="top" |{{Знаме|Saudi Arabia}} |17 април 2013<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.blic.rs/Vesti/Politika/378265/Srbija-i-Saudijska-Arabija-uspostavili-diplomatske-odnose|title=Blic Online – Srbija i Saudijska Arabija uspostavili diplomatske odnose|work=Blic Online|accessdate=19 February 2015}}</ref> | * Србија има отворено амбасада во [[Ријад]]. |- valign="top" |{{Знаме|Singapore}} |1967 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1967.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12358-singapore|title=Singapore|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080806/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12358-singapore}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|South Korea}} |27 декември 1989<ref name="mofa.go.kr">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mofa.go.kr/ENG/countries/europe/countries/20070823/1_24609.jsp?menu=m_30_40|title=Ministry of Foreign Affairs, Republic of Korea-Europe|last=Ministry of Foreign Affairs, Republic of Korea|work=Ministry of Foreign Affairs, Republic of Korea|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224084604/http://www.mofa.go.kr/ENG/countries/europe/countries/20070823/1_24609.jsp?menu=m_30_40|archive-date=24 December 2013|accessdate=2 May 2016}}</ref> | Основањето на Дипломатските навики помеѓу Република Србија и Република Кореја започнало на 27 декември 1989 година. * Српска амбасада во Сеул.<ref>{{cite web | url=http://www.seoul.mfa.gov.rs/cir/ | title=Амбасада Републике Србије у Републици Кореји | accessdate=2021-04-20 | archive-date=2021-04-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210420213610/http://www.seoul.mfa.gov.rs/cir/ | url-status=dead }}</ref> * Корејска амбасада во Белград.<ref>{{cite web | url=http://overseas.mofa.go.kr/rs-ko/index.do | title=주세르비아 대한민국 대사관 }}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Sri Lanka}} |1956 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1956.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12366-sri-lanka|title=Sri Lanka|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075606/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12366-sri-lanka}}</ref> * * Склучени се голем број билатерални договори во различни области и се на сила меѓу двете земји.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mfa.gov.rs/en/images/stories/bilaterala_ugovori/SRI%20LANKA.doc |title=архивски примерок |accessdate=2021-04-20 |archive-date=2016-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231080543/http://www.mfa.gov.rs/en/images/stories/bilaterala_ugovori/SRI%20LANKA.doc |url-status=dead }}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Syria}} |1946 | * Србија има отворено амбасада во [[Дамаск]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.srbija-damask.org/English/index_english.html|title=Official presentation of the Republic of Србија in Damascus – Syria|accessdate=19 February 2015}}</ref> * Сирија има отворено амбасада во Белград. * Исто така Сирија е членка на [[Движење на неврзаните|Движењето на неврзаните]] * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Syria/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Дамаск] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120305042359/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Syria/index_e.html |date=2012-03-05 }} |- valign="top" |{{Знаме|Tajikistan}} |1995 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи на 9 септември 1995.<ref name="ReferenceB">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12373-tajikistan|title=Tajikistan|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080401/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12373-tajikistan}}</ref> * Во 2011 година, вкупната трговска вредност изнесувала 5,64 милиони евра. |- valign="top" |{{Знаме|Thailand}} |1954 | * Србија е претставена во Тајланд преку амбасада во [[Џакарта]] (Индонезија). * Тајланд е претставен во Србија преку конзулат во Белград. * [http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/16838-exequatur-presented-to-the-honorary-consul-of-the-kingdom-of-thailand-to-r-Србија Екзекватур му бил презентиран на почесниот конзул на Кралството Тајланд во Р. Србија]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thaiconsulate.rs/|title=Thai Consulate – Počasni Konzulat Kraljevine Tajland u Republici Srbiji|work=www.thaiconsulate.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2021-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420213610/https://www.thaiconsulate.rs/|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Turkey}} |1879<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12380-turkey|title=Turkey|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080616/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12380-turkey}}</ref> |Погледнете [[Турско-српски односи]] * Србија има отворено амбасада во [[Анкара]] и конзулат во [[Истанбул]]. * Туција има отворено амбасада во Белград. * Двете земји се полноправни членки на [[Совет на Европа|Советот на Европа]], [[Организација за безбедност и соработка на Европа]], [[ЦЕФТА]]. |- valign="top" |{{Знаме|Turkmenistan}} |1996 | |- valign="top" |{{Знаме|United Arab Emirates}} |21 март 2007 | * Србија има отворено амбасада во [[Абу Даби]] и ОАЕ има своја во Белград. * Економските односи меѓу Србија и ОАЕ драматично се зголемиле во текот на 2012–2013. * [https://web.archive.org/web/20121218071302/http://www.mfa.gov.rs/sr/index.php/spoljna-politika/bilaterala/45-bilaterala/683-ujedinjeni-arapski-emirati?lang=cyr Министерството за надворешни работи на Србија за односите со the UAE] |- valign="top" |{{Знаме|Uzbekistan}} |18 January 1995 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1995.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12387-uzbekistan|title=Uzbekistan|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075756/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12387-uzbekistan}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Vietnam}} |1957 | * Србија е претставена во Виетнам преку амбасада во [[Џакарта]] (Индонезија). * Виетнам е претставен во Србија преку амбасада во [[Букурешт]] (Романија). * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Vietnam/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односот со Виетнам] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090814074916/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Vietnam/index_e.html |date=2009-08-14 }} * [http://www.mofa.gov.vn/en/cn_vakv/euro/nr060911172945 Виетнамско Министерство за надворешни работи за односот со Србија ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20081025072447/http://www.mofa.gov.vn/en/cn_vakv/euro/nr060911172945 |date=2008-10-25 }} |- valign="top" |{{Знаме|Yemen}} |1957 |Формалните односи започнале во 1957<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12390-yemen|title=Yemen|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075426/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12390-yemen}}</ref> |} == Европа == {{Карта на СФРЈ|float=right}}Србија го потпишала Договорот за стабилизација и асоцијација (ССА) со [[Европска Унија|Европската унија]] на 29 април 2008 година и е во процес на прием на Република во рамките на [[Европска Унија|Европската унија]] како полноправна земја-членка. Србија официјално аплицирала за [[Европска Унија|членство во Европската унија]] на 22 декември 2009 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.se2009.eu/en/meetings_news/2009/12/22/serbia_applies_for_eu_membership|title=Србија applies for EU membership|publisher=Swedish Presidency of the European Union|archive-url=https://web.archive.org/web/20100127101640/http://www.se2009.eu/en/meetings_news/2009/12/22/serbia_applies_for_eu_membership|archive-date=27 January 2010|accessdate=25 December 2009}}</ref> а [[Европска комисија|Европската комисија]] препорачала да стане нејзин [[Идно проширување на Европската Унија|официјален кандидат]] на [[12 октомври]] [[2011]] година. По гласањето на 27-те министри за надворешни работи на [[ЕУ]] на [[28 февруари]] [[2012]] година, каде со 26 гласа „''за''“ и 1 глас „''против''“, била издадена препорака за статус на кандидат, а Србија добила [[Идно проширување на Европската Унија|статус]] на целосен кандидат на 1 март. На 28 јуни 2013 година, Европскиот совет ги одобрил заклучоците и препораките на Советот на министри за отворање на пристапните преговори со [[Србија]].<ref name="serbneg">http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/137634.pdf</ref><ref name="bbc 2">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-23099379|title=EU set for Србија membership talks|date=28 June 2013|work=BBC News|access-date=28 June 2013}}</ref> Во декември 2013 година, Советот на Европската унија ги одобрил отворањето на преговорите за пристапување на Србија во јануари [[2014]] година <ref name="councilapprove">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/EN/genaff/140142.pdf|title=Council conclusions on Enlargement and Stabilisation and Association Process|date=17 December 2013|publisher=[[Council of the European Union]]|accessdate=2013-12-17}}</ref> а првата меѓувладина конференција се одржала на 21 јануари во Европскиот совет во [[Брисел]].<ref name="serbnegstart">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.b92.net/eng/news/politics.php?yyyy=2014&mm=01&dd=21&nav_id=89054|title=Србија starts negotiations to join EU|date=21 January 2014|publisher=[[B92]]|accessdate=2014-01-21}}</ref> === Поранешни југословенски републики и покраини === {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" border="1" ! width="15%" |Земја ! width="12%" | Почеток на формалните односи ! Белешки |- valign="top" |{{Знаме|Bosnia and Herzegovina}} | 2000 година | Погледнете [[Босанскохерцеговински-српски односи]] Босна и Херцеговина има амбасада во [[Белград]]. Србија има амбасада во [[Сараево]] и генерален конзулат во [[Бања Лука]]. Двете земји се полноправни членки на [[Совет на Европа|Советот на Европа]], [[Организација за безбедност и соработка на Европа|Организацијата за безбедност и соработка во Европа]] (ОБСЕ) и Договорот за [[ЦЕФТА|слободна трговија]] на Средна Европа (ЦЕФТА). Србија е официјален кандидат и Босна и Херцеговина е призната како потенцијална земја [[Идно проширување на Европската Унија|кандидат]] [[Европска Унија|од Европската унија]]. |- valign="top" |{{Знаме|Croatia}} | 1996 година | Погледнете [[Хрватско-српски односи]] Двете земји воспоставиле дипломатски односи на 9 септември 1996 година. Хрватска има амбасада во [[Белград]] и генерален конзулат во [[Суботица]]. Србија има амбасада во [[Загреб]] и два генерални конзулати (во [[Риека]] и [[Вуковар]]). Во Хрватска живеат околу 200.000 лица со српско потекло и во Србија живеат околу 70.000 лица со [[Хрвати во Србија|хрватско потекло]]. |- valign="top" | [[Република Косово|Косово]] | '''Без дипломатски односи или признавање.''' | На 17 февруари 2008 година, поранешната провинција Косово еднострано прогласила независност од Србија, формирајќи ја [[Република Косово]]. [[Србија]], [[Русија]], [[Народна Република Кина|Кина]], [[Индија]], [[Алжир]], [[Мароко]], [[Грција]], [[Мексико]], [[Романија]], [[Украина]], [[Шпанија]], [[Бразил]], [[Нигерија]], [[Јужна Африка]], [[Аргентина]], [[Белорусија]], [[Држава Палестина|Палестина]], [[Боливија]] и многу други не го признаваат Косово како независна држава. Србија ветила дека ќе се бори против приемот на Косово во меѓународните организации. Република Косово сè уште нема поднесено барање за членство во [[ООН]]. Од 4 септември 2020 година, 113 земји-членки на Обединетите нации и [[Република Кина]], [[Малтешки ред|Суверениот воен ред на Малта]], [[Ниуе]] и [[Кукови Острови|Кукските Острови]] го признале Косово како независна држава. Но, сепак, со силното и цврсто противење и на Русија и Кина и нивните сојузници, Косово нема моментални изгледи да стане членка на Обединетите нации.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nysun.com/foreign/rift-emerges-at-the-united-nations-over-kosovo/71420/|title=Rift Emerges at the United Nations Over Kosovo|date=19 February 2008|publisher=New York Sun|accessdate=2021-04-20|archive-date=2021-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224143728/https://www.nysun.com/foreign/rift-emerges-at-the-united-nations-over-kosovo/71420/|url-status=dead}}</ref> Србија, како одговор на нациите кои го признале Косово како независна нација, постојано ги повикува своите амбасадори во овие нации со акт на протест. Овие земји вклучуваат [[САД]], [[Албанија]], [[Бугарија]], [[Македонија]], [[Колумбија]], [[Хрватска]], [[Франција]], [[Германија]], [[Унгарија]], [[Турција]], [[Словенија]] и [[Велика Британија]].[[Податотека:Serbia_relations.PNG|центар|мини|400x400пкс| Држави кои ја признаваат провинцијата Косово-Метохија како составен дел на Република Србија и држави кои го признаваат Косово како независна нација{{Легенда|black|Serbia|}}]] |- valign="top" |{{Знаме|North Macedonia}} | 1996 година | Погледнете [[Македонско-српски односи]] [[Србија и Црна Гора|Сојузна Република Југославија]], формирана во 1992 година од преостанатите југословенски републики, Црна Гора и Србија воспоставиле дипломатски односи со Република Македонија на 8 април 1996 година. Воспоставувањето билатерални односи е направено под поранешното уставно име на Северна Македонија - ''Република Македонија''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Macedonia/basic_e.html|title=Republic of Србија – Ministry of Foreign Affairs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2012-08-05|archive-url=https://archive.today/20120805113021/www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Macedonia/basic_e.html|url-status=dead}}</ref> Затоа, Србија била една од 125-те земји во светот што ја признале Македонија под поранешното уставно име.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.vlada.mk/?q=node/2273|title=FM Milososki: Name row a result of Greece's desire to protect its myth of pure nation|archive-url=https://web.archive.org/web/20090803100604/http://www.vlada.mk/?q=node%2F2273|archive-date=3 August 2009|quote=the fact that 125 countries in the world have recognised Macedonia's constitutional name is a clear signal that the country has international support}}</ref> Македонија има амбасада во Белград, додека амбасадата на Србија се наоѓа во [[Скопје]]. |- valign="top" |{{Знаме|Montenegro}} | 1897 година | Погледнете [[Црногорско-српски односи]] Црна Гора има амбасада во Белград. Србија има амбасада во [[Подгорица]] и генерален конзулат во [[Херцег Нови]]. |- valign="top" |{{Знаме|Slovenia}} | 2000 година | Погледнете [[Словенечко-српски односи]] * Србија има амбасада во [[Љубљана]]. * Словенија има амбасада во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://Белград.embassy.si/index.php?id=20&L=1|title=Embassy of the Republic of Slovenia Белград|accessdate=19 February 2015}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Двете земји се полноправни членки на Средноевропската иницијатива и на Иницијативата за соработка во Југоисточна Европа. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Slovenia/index_e.html Српско Министерство за надворешни работи за односот со Словенија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090814101344/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Slovenia/index_e.html |date=2009-08-14 }} |} === Други европски земји === {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" border="1" ! width="15%" |Земја ! width="12%" |Почеток на формалните односи !Белешки |- valign="top" |{{Знаме|Albania}} |25 април 1914 | Погледнете [[Албанско-српски односи]] * Албанија има отворено амбасада во [[Белград]].<ref>{{Наведено списание|date=29 March 1999|title=Vandals damage Albanian амбасада во Белград|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&p_multi=BBAB&d_place=BBAB&p_theme=newslibrary2&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0F99F7A1D903E6C6&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|journal=BBC}}</ref> * Србија има отворено амбасада во [[Тирана]].<ref>{{Наведено списание|date=20 February 2008|title=Serbian charge d'affaires prepares to quit Albania|url=http://docs.newsbank.com/g/GooglePM/BBAB/lib00589,11EF5AD927A421E0.html|journal=BBC}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Austria}} |1874 | Погледнете [[Австриско-српски односи]] * Австрија има отворено амбасада во Белград.<ref>[http://www.bmeia.gv.at/index.php?id=70175&L=0 Austrian амбасада во Белград (in German and Serbian only)]</ref> * Србија има отворено амбасада во [[Виена]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://vienna.mfa.gov.rs/|title=Српската амбасада во Виена (in German and Serbian only)}}</ref> и генерален конзулат во [[Салцбург]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://salzburg.mfa.gov.rs/|title=Consulate General of The Republic of Србија in Salzburg|accessdate=19 February 2015}}</ref> * Во Австрија живеат околу 300.000 луѓе со српско потекло.<ref>[[20 Minuten|20 Minuten Online]]: [http://www.20min.ch/news/ausland/story/23772093 ''Serben-Demo eskaliert in Wien'']</ref> Србите се најголемо странско население во Австрија. * [http://www.bmeia.gv.at/aussenministerium/aussenpolitik/voelkerrecht/staatsvertraege/bilaterale-staatsvertraege.html?dv_staat=73&mode=country&submit=1&vb_vp_id=393&cHash=02f260b54c Министерството за надворешни работи на Австрија: список на билатерални договори со Србија (само на германски јазик))] * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Austria/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Австрија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120220121956/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Austria/index_e.html |date=2012-02-20 }} |- valign="top" |{{Знаме|Andorra}} |2005 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 2005.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12229-andorra|title=Andorra|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2018-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180421155626/http://mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12229-andorra|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Belarus}} |15 ноември 1994 | Погледнете [[Белоруско-српски односи]] * Србија ја признала Белорусија во декември 1991 година и двете земји воспоставиле дипломатски односи во ноември 1994 и на амбасадоско ниво во 1996 година. * Белорусија има отворено амбасада во [[Белград]]. * Србија има отворено амбасада во Минск. |- valign="top" |{{Знаме|Belgium}} |1886 | * Белгија има отворено амбасада во [[Белград]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.diplomatie.be/Белград/|title=Belgian амбасада во Белград|accessdate=19 February 2015}}</ref> * Србија има отворено амбасада во [[Брисел]]. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Belgium/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Белгија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120305042417/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Belgium/index_e.html |date=2012-03-05 }} |- valign="top" |{{Знаме|Bulgaria}} |18 јануари 1879 | Погледнете [[Бугарско-српски односи]] * Бугарија има отворено амбасада во [[Белград]]. * Србија има отворено амбасада во [[Софија]]. |- valign="top" |{{Знаме|Cyprus}} |1960 | Погледнете [[Кипарско-српски односи]] * Кипар има отворено амбасада во [[Белград]]. * Србија има амбасада и почесен конзулат во [[Никозија]] * Двете земји имаат заеднички културни и религиозни аспекти бидејќи и двете имаат главно православно христијанско население.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Cyprus/index_e.html |title=Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Кипар |accessdate=2021-04-20 |archive-date=2011-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110519072212/http://mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Cyprus/index_e.html }}</ref> * [https://web.archive.org/web/20110914114727/http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/D2729EEB2C46E661C22571E1003C4ED4/$file/Serbia%20and%20Montenegro.pdf?OpenElement Кипарско Министерство за надворешни работи: список на билатерални договори со Србија] |- valign="top" |{{Знаме|Czech Republic}} |{{Пдв|1918}} | Погледнете [[Чешко-српски односи]] * Чешка има отворено амбасада во [[Белград]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mzv.cz/wwwo/?zu=Белград|title=Czech амбасада во Белград (in Czech and Serbian only)|date=30 April 2010|publisher=Mzv.cz|accessdate=14 April 2011}}</ref> * Србија има отворено амбасада во Прага. * Односите на Чешка со Србија биле обично позитивни, исто како и односите меѓу Чехословачка и [[Југославија]] (предвоена). Сепак, чешката влада под администрација на Мирек Тополанек одлучила да го признае Косово - многу важно прашање во српската политика. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Czech/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Чешка] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120305042431/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Czech/index_e.html |date=2012-03-05 }} |- valign="top" |{{Знаме|Denmark}} |1917 | Погледнете [[Данско-српски односи]] * Данска има отворено амбасада во [[Белград]]. * Србија има отворено амбасада во [[Копенхаген]]. |- valign="top" |{{Знаме|Estonia}} |{{Пдв|2001-02-09}} | * Естонија е претставена во Србија преку нерезидентен амбасадор со седиште во [[Талин]] (во Министерството за надворешни работи). * Србија е претставена во Естонија преку својата амбасада во [[Хелсинки]] (Финска). * [https://web.archive.org/web/20070803035759/http://www.mfa.ee/eng/kat_176/3317.html Министерството за надворешни работи на Естонија за односите со Србија] * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Estonia/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Естонија]{{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120305042434/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Estonia/index_e.html |date=2012-03-05 }} |- valign="top" |{{Знаме|Finland}} |1928 | Погледнете [[Финско-српски односи]] * Финска има отворено амбасада во [[Белград]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.finska.co.rs/|title=Suomen suurlähetystö, Belgrad|accessdate=19 February 2015}}{{Мртва_врска|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Србија има отворено амбасада во [[Хелсинки]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.helsinki.mfa.rs/|title=Embassy of the Republic of Србија in the Republic of Finland|accessdate=19 February 2015}}</ref> * [https://web.archive.org/web/20130703203454/http://formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=34559&contentlan=2&culture=en-US Финско Министерство за надворешни работи: односи со Србија] * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Finland/index_e.html Српско Министерство за надворешни работи: односи со Финска] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120305042438/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Finland/index_e.html |date=2012-03-05 }} |- valign="top" |{{Знаме|France}} |18 јануари 1879 | Погледнете [[Француско-српски односи]] * Франција има отворено амбасада во [[Белград]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ambafrance-srb.org/|title=French амбасада во Белград (in French and Serbian only)|publisher=Ambafrance-srb.org|accessdate=2011-06-10|archive-date=2016-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20161215170512/http://www.ambafrance-srb.org/|url-status=dead}}</ref> * Србија има отворено амбасада во Париз и два конзулати (во [[Лион]] и [[Стразбур]]).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.amb-serbie.fr/code/navigate.php?Id=1|title=Српската амбасада во Paris(in French and Serbian only)|publisher=Amb-serbie.fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20070629001659/http://www.amb-serbie.fr/code/navigate.php?Id=1|archive-date=2007-06-29|accessdate=2011-06-10}}</ref> * Од 2006, Србија е набљудувач на [[Меѓународна организација на франкофонијата|МОФ]]. * Во Франција живеат помеѓу 70.000 и 100.000 лица со српско потекло. * [http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files_156/serbia_362/index.html Француско Министерство за надворешни работи за односите со Србија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121006180135/http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files_156/serbia_362/index.html |date=2012-10-06 }} * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/France/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Франција] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120402030346/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/France/index_e.html |date=2012-04-02 }} |- valign="top" |{{Знаме|Germany}} |18 јануари 1879 | Погледнете [[Германско-српски односи]] * Германија има отворено амбасада во [[Белград]]. * Србија има отворено амбасада во [[Берлин]] и 5 генерални конзулати (во [[Франкфурт на Мајна]], Хамбург, [[Минхен]], [[Штутгарт]] и [[Диселдорф]]).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://berlin.mfa.gov.rs/|title=Српската амбасада во Berlin (in German and Serbian only)|publisher=[[Embassy of Serbia, Berlin]]|accessdate=2010-12-31}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.konzulati-rs.de/|title=Serbian general consulates in Germany (in German and Serbian only)|publisher=Konzulati-rs.de|accessdate=2010-12-31}}</ref> * Во Германија живеат околу 505.000 луѓе со српско потекло. * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Serbien.html Германско сојузно министерство за надворешни работи за односите со Србија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160303200848/http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Serbien.html |date=2016-03-03 }} * [https://web.archive.org/web/20130808190557/http://www.belgrad.diplo.de/Vertretung/belgrad/sr/Startseite.html Германска амбасада Белград (само на германски и српски јазик)] * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Germany/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Германија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120305042443/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Germany/index_e.html |date=2012-03-05 }} |- valign="top" |{{Знаме|Greece}} |18 јануари 1879 | Погледнете [[Грчко-српски односи]] * Грција има отворено амбасада во Белград. * Србија има отворено амбасада во [[Атина]]. Пријателските односи одиграле важна улога во билатералните односи меѓу двата народа, особено за време на војните во 90-тите и [[Балканско боиште|Балканското боиште]] во [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Заради силното историско пријателство и длабоките културни и религиозни врски меѓу двата народа, Грција и Србија уживаат историски, религиозно и културно блиски врски што се потврдуваат со редовен политички дијалог. Грција е најголем инвеститор во српската економија <ref name="autogenerated4">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.b92.net/biz/vesti/srbija.php?yyyy=2008&mm=04&dd=01&nav_id=291824|title=Grci spremni da ulože 3 mlrd. evra|work=B92|accessdate=19 February 2015}}</ref> и за време на [[НАТО]] бомбардирањето на [[Југославија]], Грција отворено го изразила своето неодобрување и анкетите откриле дека 94% од грчкото население е целосно против бомбардирањето.<ref name="autogenerated5">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.converge.org.nz/pma/a271199.htm|title=NATO and Greece, Clinton's visit|accessdate=19 February 2015|archive-date=2017-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411082209/http://www.converge.org.nz/pma/a271199.htm}}</ref> Подраматичниот настан бил Народниот трибунал со над 10.000 луѓе во Атина, Грција, каде што грчкиот Врховен суд ги прогласил претседателот Клинтон и лидерите на НАТО за виновни за воени злосторства .<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=n0vA5sEKiWsC&pg=PA44|title=Censored 2000|last=Phillips|first=Peter|last2=)|first2=Project Censored (U. S.|year=2000|isbn=9781583220238|access-date=19 February 2015}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Holy See}} | | Погледнете [[Ватиканско-српски односи]] |- valign="top" |{{Знаме|Hungary}} | | Погледнете [[Унгарско-српски односи]] * Унгарија има отворено амбасада во Белград и генерален конзулат во [[Суботица]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/YU/en/mainpage.htm|title=Hungarian амбасада во Белград|accessdate=2021-04-20|archive-date=2009-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090520075855/http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/YU/en/mainpage.htm}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/SZABAdKA/HU|title=Hungarian general consulate in Subotica(in Hungarian and Serbian only)|accessdate=2021-04-20|archive-date=2009-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20090722080118/http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/Szabadka/hu}}</ref> * Србија има отворено амбасада во [[Будимпешта]] и генерален конзулат во [[Сегед]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://budapest.mfa.gov.rs/|title=Embassy of the Republic of Србија in Hungary|accessdate=19 February 2015}}</ref> * Двете земји делат 151 километри од заедничката граница. * Во Србија живеат околу 290.000 луѓе од [[Унгарска дијаспора|унгарско потекло]]. * [http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12290-hungary Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Унгарија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200704080041/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12290-hungary |date=2020-07-04 }} |- valign="top" |{{Знаме|Iceland}} |2000 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 2000.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12291-iceland|title=Iceland|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080516/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12291-iceland|url-status=dead}}</ref> * Склучени се голем број билатерални договори и се на сила меѓу двете земји.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.mfa.gov.rs/en/images/stories/bilaterala_ugovori/ICELAND.doc |title=архивски примерок |accessdate=2021-04-20 |archive-date=2016-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231080545/http://www.mfa.gov.rs/en/images/stories/bilaterala_ugovori/ICELAND.doc |url-status=dead }}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Ireland}} |1977 | * Дипломатските односи помеѓу Ирска и Југославија биле воспоставени во 1977.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/sr/index.php/spoljna-politika/bilateralni-odnosi/117-bilateralni-odnosi/11456-irska|title=Ирска|language=sr|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305141343/http://www.mfa.gov.rs/sr/index.php/spoljna-politika/bilateralni-odnosi/117-bilateralni-odnosi/11456-irska|archive-date=5 March 2016|accessdate=2 November 2020}}</ref> * Односите продолжија со Србија од 2006. |- valign="top" |{{Знаме|Italy}} |18 јануари 1879 | Погледнете [[Италијанско-српски односи]] * Италија има отворено амбасада во [[Белград]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ambbelgrado.esteri.it/Ambasciata_Belgrado|title=Ambasciata d'Italia – Belgrado|accessdate=2 May 2016}}</ref> * Србија има отворено амбасада во Рим и два генерални кионзулати (во [[Милано]] и [[Трст]]). * Во Италија живеат околу 55 000 луѓе со српско потекло. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Italy/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Италија] |- valign="top" |{{Знаме|Latvia}} |декември 2000 | * Двете земји воспоставиле дипломатски односи во декември 2000.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12309-latvia|title=Latvia|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080316/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12309-latvia}}</ref> * Двете земји имаат договори за меѓународен патен транспорт и за избегнување на двојно оданочување во однос на даноците на доход и на капитал.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.lv/en/policy/bilateral-agreements?title=&signer=&country=135&organization=0&branch=0&status=0&date=&search=true|title=Bilateral Agreements - MFA of Latvia|work=www.mfa.gov.lv|accessdate=2021-04-20|archive-date=2018-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181222173127/https://www.mfa.gov.lv/en/policy/bilateral-agreements?title=&signer=&country=135&organization=0&branch=0&status=0&date=&search=true}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Lithuania}} |14 декември 2000 | * Литванија е претставена во Србија преку својата амбасада во [[Будимпешта]] и дипломатско претставништво во [[Белград]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://hu.mfa.lt/index.php?1247271411|title=Lietuvos Respublikos užsienio reikalų ministerija – Lietuvos Respublikos užsienio reikalų ministerija|last=Dizaino Kryptis|accessdate=19 February 2015|archive-date=2013-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20130522102824/http://hu.mfa.lt/index.php?1247271411|url-status=dead}}</ref> * Србија е претставена во Литванија преку својата амбасада во [[Варшава]] (Полска). * [http://www.urm.lt/index.php?1336816467 Литванско Министерство за надворешни работи: список на билатерални договори со Србија (само на литвански јазик))] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120216130930/http://www.urm.lt/index.php?1336816467 |date=2012-02-16 }} * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Lithuania/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Литванија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120319021440/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Lithuania/index_e.html |date=2012-03-19 }} |- valign="top" |{{Знаме|Malta}} |6 јануари 1969 | Погледнете [[Малтешко-српски односи]] * Малта е претставена во Србија преку нерезидентен амбасадор со седиште во [[Валета]] (во Министерството за надворешни работи).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.mt/images/files/file/211_SERBIA.pdf|title=Sorry. The page you are looking for does not exist|accessdate=19 February 2015}}{{Мртва_врска|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Србија е претставена во Малта преку својата амбасада во Рим (Италија) и својот конзулат во [[Валета]]. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Malta/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Малта] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090815080702/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Malta/index_e.html |date=2009-08-15 }} |- valign="top" |{{Знаме|Moldova}} |март 1995 | * Молдавија е претставена во Србија преку својата амбасада во [[Софија]] (Бугарија). * Србија е претставена во Молдавија преку својата амбасада во [[Киев]] (Украина). * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Moldova/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Молдавија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090814101309/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Moldova/index_e.html |date=2009-08-14 }} |- valign="top" |{{Знаме|Monaco}} |2007 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во ноември 2007.<ref name="mfa.gov.rs">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12327-monaco|title=Monaco|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704075851/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12327-monaco}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Netherlands}} |1899 | * Холандија има амбасада во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nlembassy.rs/|title=Netherlands Амбасада во Белград, Serbia|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722164503/http://www.nlembassy.rs/|archive-date=22 July 2010|accessdate=19 February 2015}}</ref> * Србија има отворено амбасада во [[Хаг]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://users.bart.nl/~yuambanl/|title=Index of /~yuambanl|accessdate=19 February 2015|archive-date=2015-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512024649/http://users.bart.nl/~yuambanl/|url-status=dead}}</ref> * Во Холандија живеат 40.000 луѓе со српско потекло. * [http://www.minbuza.nl/binaries/pdf/reizen-en-landen/betrekkingen-met-nederland/servie.pdf Холандско Министерство за надворешни работи за односот со Србија (само на холандски јазик))]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Netherlands/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односот со Холандија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090814101314/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Netherlands/index_e.html |date=2009-08-14 }} |- valign="top" |{{Знаме|Norway}} |1942 | Погледнете [[Норвешко-српски односи]] * Норвешка има отворено амбасада во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.norveska.org.rs/News_and_events/News-and-events1/Change-of-Ambassador/#.VpkH-xXhChc|title=Norway – The official site in Serbia|accessdate=15 January 2016}}</ref> * Србија има отворено амбасада во [[Осло]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.serbianembassy.no/|title=Embassy of Србија in Oslo|archive-url=https://web.archive.org/web/20070812155145/http://www.serbianembassy.no/|archive-date=12 August 2007|accessdate=24 July 2009}}</ref> * Норвешка го подржила [[НАТО-во бомбардирање на СР Југославија|НАТО-вото бомбардирање на СР Југославија]], а подоцна учествуваше во силите на Косово. * Двете земји потпишале договор за воена соработка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2008&mm=02&dd=06&nav_id=47524|title=B92 – Info – Serbia, Norway boost military ties|work=B92|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219205242/http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2008&mm=02&dd=06&nav_id=47524|archive-date=19 February 2015|accessdate=19 February 2015}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Poland}} |1919 | Погледнете [[Полско-српски односи]] * Полска има отворено амбасада во Белград. * Србија има отворено амбасада во [[Варшава]]. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Poland/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Полска ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120220122125/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Poland/index_e.html |date=2012-02-20 }} |- valign="top" |{{Знаме|Portugal}} |октомври 1917 | Погледнете [[Португалско-српски односи]] * Португалија има отворено амбасада во Белград. * Србија има отворено амбасада во [[Лисабон]]. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Portugal/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Португалија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120319021721/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Portugal/index_e.html |date=2012-03-19 }} |- valign="top" |{{Знаме|Romania}} |април 1879 |See Romania–Србија relations * Romania има отворено амбасада во Белград, a general consulate in [[Вршац|Vršac]]. * Србија има отворено амбасада во [[Букурешт|Bucharest]], a general consulate in [[Темишвар|Timișoara]]. |- valign="top" |{{Знаме|Russia}} |1838 | Погледнете [[Романско-српски односи]] * Србија има отворено амбасада во Москва * Русија има отворено амбасада во Белград и канцеларија за врски со [[УНМИК]] во [[Приштина]]. Дипломатските односи помеѓу [[Кралство Југославија]] и [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]] биле основани на 24 јуни 1940 година, а Србија и Руската Федерација го признаваат континуитетот на сите меѓудржавни документи потпишани меѓу двете земји. Има околу 70 билатерални договори, договори и протоколи потпишани во минатото. Србија и Руската Федерација досега потпишале и ратификувале 43 билатерални договори и договори во различни области на меѓусебна соработка.<ref>[http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Russia/basic_e.html Bilateral Political Relations with Russia] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120220122044/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Russia/basic_e.html |date=2012-02-20 }}, Ministry of Foreign Affairs of Serbia</ref> |- valign="top" |{{Знаме|San Marino}} |14 февруари 2002 | Погледнете [[Санмаринско-српски односи]] * Србија го покрива Сан Марино од амбасадата во Рим. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/San_Marino/basic_e.html Билатерални односи со Сан Марино] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090815075423/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/San_Marino/basic_e.html |date=2009-08-15 }}, српско Министерство за надворешни работи |- valign="top" |{{Знаме|Slovakia}} |1993 | Погледнете [[Словачко-српски односи]] * Србија има отворено амбасада во [[Братислава]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://bratislava.mfa.gov.rs/|title=Embassy of the Republic of Србија in the Slovak Republic|accessdate=19 February 2015}}</ref> * Словачка има отворено амбасада во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.belehrad.mfa.sk/App/WCM/ZU/BelehradZU/main.nsf?Open|title=Veľvyslanectvo Slovenskej republiky v Belehrade|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219203756/http://www.belehrad.mfa.sk/App/WCM/ZU/BelehradZU/main.nsf?Open|archive-date=19 February 2015|accessdate=19 February 2015}}</ref> * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Slovakia/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односот со Словачка]{{Мртва_врска|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- valign="top" |{{Знаме|Spain}} |октомври 1916 | Погледнете [[Шпанско-српски односи]] * Србија има отворено амбасада во [[Мадрид]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.embajada-serbia.es/|title=Home|archive-url=https://web.archive.org/web/20141119133439/http://www.embajada-serbia.es/|archive-date=19 November 2014|accessdate=19 February 2015}}</ref> * Шпанија има отворено амбасада во Белград. * Во Шпанија живеат околу 4.400 лица со српско потекло. * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Spain/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Шпанија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090814073945/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Spain/index_e.html |date=2009-08-14 }} * [https://web.archive.org/web/20110524111650/http://www.maec.es/SiteCollectionDocuments/Monografias/Serbia.pdf Шпанско Министерство за надворешни работи за односите со Србија (само на шпански јазик))] |- valign="top" |{{Знаме|Sweden}} |1917 | Погледнете [[Шведско-српски односи]] * Србија има отворено амбасада во [[Стокхолм]]. * Шведска има отворено амбасада во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.swedenabroad.com/Start____9686.aspx|title=Белград – SwedenAbroad|archive-url=https://web.archive.org/web/20120415114940/http://www.swedenabroad.com/Start____9686.aspx|archive-date=15 April 2012|accessdate=2 May 2016}}</ref> * Двете земји се полноправни членки на [[Совет на Европа|Советот на Европа]] и на [[Организација за безбедност и соработка на Европа|Организацијата за безбедност и соработка на Европа(OSCE)]]. |- valign="top" |{{Знаме|Switzerland}} |1916 | Погледнете [[Швајцарско-српски односи]] * Швајцарија има отворено амбасада во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.eda.admin.ch/Белград|title=Embassy of Switzerland in Serbia|accessdate=19 February 2015}}</ref> * Србија има отворено амбасада во [[Берн]] и два генерални конзулати (во [[Женева]] и [[Цирих]]).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ambasadasrbije.ch/|title=Српската амбасада во Bern|accessdate=19 February 2015}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.konzulat.ch/|title=Generalni konzulat Republike Srbije u Cirihu|accessdate=19 February 2015}}</ref> * Во Швајцарија живеат околу 186.000 луѓе со српско потекло.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.nzz.ch/nachrichten/schweiz/erstmals_ueber_eine_million_eu-_und_efta-angehoerige_in_der_schweiz__1.1105409.html|title=Erstmals über eine Million EU- und EFTA Angehörige in der Schweiz|date=14 October 2008|publisher=Neue Zürcher Zeitung}}</ref> * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Switzerland/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односот со Швајцарија ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090811084546/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Switzerland/index_e.html |date=2009-08-11 }} * [http://www.eda.admin.ch/eda/en/home/reps/eur/vsrb/bilser.html Федералното одделение за надворешни работи на Швајцарија за односот со Србија] |- valign="top" |{{Знаме|Ukraine}} |15 април 1994 | Погледнете [[Украинско-српски односи]] * Србија ја признала Украина во декември 1991 година со одлука за признавање на поранешните републики на [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]]. * Украина има отворено амбасада во Белград. * Србија има отворено амбасада во Киев. |- valign="top" |{{Знаме|United Kingdom}} |1837 | Погледнете [[Британско-српски односи]] * Обединетото Кралство има отворено амбасада во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://ukinserbia.fco.gov.uk/en/|title=UK and Serbia|accessdate=19 February 2015|archive-date=2009-01-24|archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20090124051921/ukinserbia.fco.gov.uk/en/|url-status=dead}}</ref> * Србија има отворено амбасада во Лондон.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.serbianembassy.org.uk/|title=Embassy of the Republic of Србија in Great Britain|accessdate=2 May 2016|archive-date=2021-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227072548/http://www.serbianembassy.org.uk/|url-status=dead}}</ref> * Во Обединетото Кралство живеат околу 70.000 лица со српско потекло. * [https://web.archive.org/web/20090415215953/http://www.fco.gov.uk/en/about-the-fco/country-profiles/europe/serbia/ Британска канцеларија за надворешни работи и Комонвелтот за односите со Србија] * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Great_Britain/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Обединетото Кралство] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120319021524/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Great_Britain/index_e.html |date=2012-03-19 }} |} == Океанија == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" border="1" ! width="15%" |Земја ! width="12%" | Почеток на формалните односи ! Белешки |- valign="top" |{{Знаме|Australia}} | 1966 | Погледнете [[Австралиско-српски односи]] * Австралија има амбасада во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.serbia.embassy.gov.au/|title=Home|accessdate=2 May 2016}}</ref> * Србија има амбасада во [[Канбера]] и генерален конзулат во Сиднеј. * Европската канцеларија на Австралиската федерална полиција се наоѓа во Белград од 2003 година. * [http://www.dfat.gov.au/geo/serbia/index.html Австралиско Министерство за надворешни работи и трговија за односите со Србија] * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Australia/index_e.html Министерството за надворешни работи на Србија за односите со Австралија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120305042304/http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Australia/index_e.html |date=2012-03-05 }} * [http://www.unglobalcompact.org/data/ungc_cops_resources/DDAE09EC-BF3C-4C46-9D4D-5F1926F00F2D/COP.pdf Зголемување на деловните активности во Австралија со Србија]{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- valign="top" |{{Знаме|Fiji}} | 1976 | |- valign="top" |{{Знаме|New Zealand}} | 1951 | * Нов Зеланд е претставен во Србија преку својата амбасада во [[Хаг]] (Холандија). * Србија е претставена во Нов Зеланд преку нејзината амбасада во [[Канбера]] (Австралија). * Нов Зеланд и Србија имаат четири билатерални договори на сила, вклучувајќи го и најомилениот договор од 1960 година. Трговијата меѓу двете земји се заснова на многу скромна размена во вкупна вредност од 2,3 милиони долари во 2006 година, но значително се зголемила во 2007 година на 805 милиони евра.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/New_Zealand/index_e.html|title=Министерството за надворешни работи на Србија за односите со New Zealand|accessdate=2021-04-20|archive-date=2011-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110623150705/http://mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/New_Zealand/index_e.html|url-status=dead}}</ref> * На пописот во 2006 година, над 1.000 жители на Нов Зеланд тврделе дека се од српска националност. |- valign="top" |{{Знаме|Palau}} | јануари 2019 | Формалните билатерални односи меѓу двете држави биле воспоставени во јануари 2019 година при првата посета на претседателот на Палау на [[Белград]].<ref name="RTS1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rts.rs/page/stories/ci/story/1/politika/3393618/pocinje-saradnja-srbije-i-palaua-potpisana-tri-sporazuma.html|title=Почиње сарадња Србије и Палауа, потписана три споразума|publisher=[[Radio Television of Serbia]]|accessdate=10 May 2020}}</ref><ref name="RTV1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rtv.rs/sr_lat/politika/palau-povukao-odluku-o-priznanju-kosova_984807.html|title=Palau povukao odluku o priznanju Kosova|publisher=[[Radio Television of Vojvodina]]|accessdate=16 April 2020}}</ref><ref name="B92">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.b92.net/eng/news/politics.php?yyyy=2019&mm=01&dd=21&nav_id=106032|title=Serbian president grateful for Palau's Kosovo decision|publisher=[[B92]]|accessdate=10 May 2020}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Papua New Guinea}} | 1976 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1976 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12344-papua-new-guinea|title=Papua New Guinea|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080746/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12344-papua-new-guinea}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Solomon Islands}}</img>{{Знаме|Solomon Islands}} | 13 септември 2012 | Двете земји воспоставиле дипломатски односи на 13 септември 2012 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12361-solomon-islands|title=Solomon Islands|work=www.mfa.gov.rs|accessdate=2021-04-20|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704080131/http://www.mfa.gov.rs/en/foreign-policy/bilateral-issues/96-bilateral-issues/12361-solomon-islands}}</ref> |- valign="top" |{{Знаме|Tonga}} | 1 март 2013 | |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons category|International relations of Serbia}} * [http://www.mfa.gov.rs/ Министерство за надворешни работи на Србија] [[Категорија:Политика на Србија]] [[Категорија:Надворешни односи на Србија| ]] qtuute6bzd0t60k3nd27hhykg7jhf9m Мериибре Кети 0 1270459 5599361 4986709 2026-07-23T12:02:13Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599361 wikitext text/x-wiki {{Infobox pharaoh | name = Мериибре Кети | alt_name = Мериибре, Мериибре и Кети, Актои, Актоес; Мериибтави | image = Egypte louvre 246 panier.jpg | image_alt = | caption = Бакарен сад со кралската титула на Мериибре Кети. Париз, Лувр. | role = | reign = околу 2160 п.н.е. – ? | dynasty = [[Деветта египетска династија|9-та династија]] <small>(mainstream)</small>; [[Десетта египетска династија|10-та династија]] <small>(Фон Бекерат)</small> | coregency = | predecessor = Фараон од [[Осма египетска династија|Осмата династија]] | successor = [[Неферкаре (9-та династија)|Неферкаре]] (не директно) | notes = | prenomen = Мериибре<br>''mr.j-j-jb-rˁ''<br>''Сакан од срцето на [[Ра]]'' | prenomen_hiero = <hiero>N5-U6-i-i-ib</hiero> | nomen = Кети<br>''ẖtj(j)'' | nomen_hiero = <hiero>X:t-i-i</hiero> | horus = Мериибтави<br>''mr.j-j-jb-t3.wj''<br>''Сакан од срцето на Двете земји'' | horus_hiero = <hiero>U7:ib-i-i-N19</hiero> | nebty = Мериибтави<br>''mr.j-j-jb-t3.wj''<br>''Сакан од срцето на Двете земји'' | nebty_hiero = <hiero>U7:ib-i-i-N19</hiero> | golden = Мери..?<br>''mr.j..?'' | golden_hiero = <hiero>U6</hiero>? | spouse = | children = | father = | mother = | birth_date = | death_date = | burial = | monuments = }} '''Мериибре Кети''', исто така познат по неговото Хорово име '''Мериибтави''', бил [[фараон]] од [[Деветта египетска династија|9-та]] или [[Десетта египетска династија|10-тата династија на Египет]], за време на Првиот среден период.. == Владеење == [[Податотека:Wand_Meriibre_Kamal.jpg|лево|мини|469x469пкс| Цртеж на стапче од абонос со титулите на Мериибре Кети.]] Некои научници<ref>[[Flinders Petrie]], ''[[iarchive:ahistoryegyptfr00petrgoog|A History of Egypt from the Earliest Times to the XVIth Dynasty]]'' (1897), pp. 114–15.</ref><ref name="Gardiner112">[[Alan Gardiner]], ''Egypt of the Pharaohs. An introduction'', Oxford University Press, 1961, p. 112.</ref><ref>[[Nicolas Grimal]], ''A History of Ancient Egypt'', Oxford, Blackwell Books, 1992, p. 140.</ref> веруваат дека Мериибре Кети бил основач на 9-та династија, хераклеополски номарх кој собрал доволно авторитет за да се прогласи за легитимен наследник на [[Шеста египетска династија|6-та династија]] на фараоните. Се чини дека Мериибре владеел со соседните номарси со железна тупаница, и најверојатно поради тоа во подоцнежните времиња овој владетел е споменат од [[Манетон]] како злогласниот ''Актоес,'' зол цар, кој полудел, а потоа бил убиен од [[Нилски крокодил|крокодил]]. Алтернативно, други [[Египтологија|египтолози]] како Јирген фон Бекерат<ref>Jürgen von Beckerath, ''Handbuch der Ägyptischen Königsnamen'', 2nd edition, Mainz, 1999, p. 74.</ref> наместо тоа веруваат дека Мериибре владеел кон крајот на 10-та династија, непосредно пред кралот Мерикаре. Заради спротивставените мислења на научниците, владеењето на Мериибре е тешко да се датира со сигурност; ако тој навистина бил основач на 9-та династија, неговото владеење требало да започне конвенционално околу 2160 година п.н.е.,<ref>William C. Hayes, op. cit., p. 996.</ref> додека во вториот случај неговото владеење требало да започне околу еден век подоцна. == Потврди == Бидејќи неговото име не се споменува во [[Кралски список од Торино|Кралскиот список од Торино]], овој владетел е познат само по неколку предмети: еден вид [[бакар]]ен мангал или корпа од гробница во близина на [[Абидос]] (пронајден заедно со палета која го носи името на царот Merikare), сега изложен во [[Лувр|музејот Лувр]]; на стапче од [[абонос]] од Меир сега во Музејот во Каиро (JE 42835), на фрагмент од ковчеже од слонова коска од Лишт, и некои други ситни наоди.<ref name="Gardiner112"/> Благодарение на овие неколку споменици, кралската титула на Мериибре е најцелосна меѓу познатите фараони од овој период. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.eglyphica.de/egpharaonen/inhalt/kings/meriibra/steckbrief.html Страницата за Мериибре Кети на Eglyphica.net] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201124034317/http://www.eglyphica.de/egpharaonen/inhalt/kings/meriibra/steckbrief.html |date=2020-11-24 }} [[Категорија:Починати во непозната година]] [[Категорија:Родени во непозната година]] [[Категорија:Фараони од Десеттата египетска династија]] [[Категорија:Фараони од Деветтата египетска династија]] 6qtofrtndaylmkivlys598yg7x6lbmf Категорија:Коктели со вотка 14 1275342 5599526 4632932 2026-07-24T02:07:51Z Ultratomio 1280 додадена [[Категорија:Коктели]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5599526 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Коктели|Вотка]] h8ir8u5du7rjbcreoj424jm2kiw80aq Жолта птица (коктел) 0 1275410 5599528 5304324 2026-07-24T02:16:30Z Ultratomio 1280 + photo 5599528 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Yellow Bird at Bar Blanc, Atlanta GA.jpg|мини|Жолта птица]] '''Жолта птица''' ― [[коктел]] од [[Кариби]]те.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=B-dUlTg89FUC&q=Yellow+Bird+cocktail&pg=PA332|title=The Bartender's Best Friend: A Complete Guide to Cocktails, Martinis, and Mixed Drinks|last=Regan, Mardee Haidin|year=2003|isbn=0471227218|page=332|access-date=17 June 2015}}</ref><ref>[https://news.google.com/newspapers?id=KoQyAAAAIBAJ&sjid=TLcFAAAAIBAJ&pg=4143,3905020&dq=yellow+bird+cocktail&hl=en Yellow Bird] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20151022131716/https://news.google.com/newspapers?id=KoQyAAAAIBAJ&sjid=TLcFAAAAIBAJ&pg=4143,3905020&dq=yellow+bird+cocktail&hl=en |date=2015-10-22 }} The Palm Beach Post - 25 јуни 1972</ref> == Историја == Потеклото на името на жолтата птица е нејасно.<ref name="Charming">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=AJKr67ceXpMC|title=Knack Bartending Basics: More than 400 Classic and Contemporary Cocktails for Any Occasion|last=Charming, Cheryl|publisher=Rowman & Littlefield|year=2009|isbn=9781599217727|page=101|access-date=5 септември 2021}}</ref> Некои извори споменуваат дека коктелот го добил името по [[Хаити|хаитската]] мелодија „Жолта птица“,<ref name="Charming" /><ref name="Harris">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=-SgRAAAAQBAJ&q=Yellow+Bird+cocktail&pg=PA110|title=Rum Drinks: 50 Caribbean Cocktails, From Cuba Libre to Rum Daisy|last=Harris, Jessica B.|year=2009|isbn=9780811866996|page=110|access-date=5 септември 2021}}</ref> која за првпат била препишана на [[англиски јазик]] во 1957 година<ref name="Charming" /> која станала своевидна државна химна на [[Кариби]]те поради популарноста на снимката на Хари Белафонте.<ref name="Harris" /> [[Хаваи|Хавајскиот]] пејач Артур Лиман, еден од влијателите на егзотичната музика на тики културата, објавил верзија на песната која се искачила на четвртото место во јули 1961 година на списоците на Билборд и била емитувана неделно во Шел Бар во одморалиштето „The Hawaii Village“, што е можно родното место на коктелот.<ref name="Charming" /> Други тврдат дека таа не била именувана по песната и го добила името од сончевата боја што произлегува од ликерот галијано, златен, сладок ванилно-анисен италијански ликер<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=-z1jAAAAMAAJ|title=A Taste of Cuba: Recipes from the Cuban-American Community|last=Creen, Linette|publisher=Dutton|year=1991|isbn=9780525249702|page=292|access-date=5 септември 2021}}</ref> или од комбинација на бои од жолти и портокалови плодови, придружени со златен рум.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=tjxjAAAAMAAJ|title=Sugar Reef Caribbean Cooking|last=Dedeaux, Devra|publisher=McGraw-Hill|year=1989|isbn=9780070624573|page=203|access-date=5 септември 2021}}</ref> Меѓународното здружение на бармени не ја вклучува оваа последна состојка.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://iba-world.com/new-era-drinks/yellow-bird/ |title=International Bar Association (IBA) |accessdate=2021-09-05 |archive-date=2017-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420172041/http://iba-world.com/new-era-drinks/yellow-bird/ |url-status=dead }}</ref> == Наводи == {{наводи}}  == Надворешни врски == * [https://www.youtube.com/watch?v=B8mIpy7WeZE Видео на YouTube со слика на коктел и музика на челични тапани] [[Категорија:Коктели]] hrhujr9kav61i1egua8gmuixt1w7jxy Национален парк Лушан 0 1278267 5599534 5305108 2026-07-24T04:07:29Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599534 wikitext text/x-wiki [[File: 庐山日出.JPG|thumb|upright=1.1]] '''Националниот парк Лушан,''' наречен и '''Геопарк''' '''Лушан''' ([[Упростено кинеско писмо|упростен кинески]]: 庐山地质公园; [[Традиционално кинеско писмо|традиционален кинески]]: 廬山地質公園; [[пинјин]]: ''Lúshān Dìzhì Gōngyuán / Лушан Дижи Гонѓуан''), исто така наречен '''Национален парк Лу Планина''' ― [[национален парк]] кој се наоѓа во регионот околу планината Лу, Џиуџијанг. Заштитената област од 500 км<sup>2</sup> протега од реката [[Јангцекјанг]] до сливот на езерото Појанг. == Знаменитости == ; Природни знаменитости На територијата на Паркот ги прикажува ефектите на кватарната глацијација, и исклучителни геолошки ѕидови од [[Квартар|кватарната]] доба. Како резултат на неверојатни пејзажи вклучуваат: Лушан (буквално Лу Планина), други планини и [[Врв (топографија)|врвови]], долини, [[Кањон|клисури]], геолошки ѕидови, карпести формации, природни [[пештери]] и [[водопади]]. ; Културни знаменитости Областа, исто така, содржи голем број [[Таоизам|таоистички]] и [[Будизам|будистички]] храмови, како и неколку знаменитости на [[конфуцијанство]]то. == Зачувување == Во 1996 година, Лушан станал [[Светско наследство на УНЕСКО|Светско наследство]] на[[УНЕСКО]]. Во 2004 година, геопаркот Лушан станал член на Глобалната мрежа за геопаркови. Паркот е позната посетителка и туристичко привлекувалиште и посвежо летно одредиште. == Поврзано == * [[Лу (планина)|Планина Лу]] - Лу'шан ''-'' Светско наследство. * [[Членови на Светскаата мрежа за геопаркови|Членови на Светската мрежа за геопаркови на УНЕСКО - СМГ]] - список на геопаркови. * [[Национални паркови на Кина]] == Надворешни врски == * [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=778 Светско наследство на УНЕСКО - Национален парк Лушан] * [http://www.nationalparkofchina.com/lushan.html NationalParkofChina.com: Лу'шан - Националниот парк планината Лу во Кина] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20231005082932/http://www.nationalparkofchina.com/lushan.html |date=2023-10-05 }} * [http://www.globalgeopark.org/aboutggn/list/china/6411.htm Светска мрежа на национални геопаркови> За СМГ> Список на членови> Геопарк Лушан] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240523150458/http://www.globalgeopark.org/aboutGGN/list/China/6411.htm |date=2024-05-23 }} {{Coord|29|34|N|115|58|E|source:eswiki_type:landmark_region:CN-36}} [[Категорија:Географија на Ѓангси]] [[Категорија:Светско наследство во Кина]] [[Категорија:Национални паркови во Кина]] [[Категорија:Статии со текст на традиционален кинески]] [[Категорија:Статии со текст на упростен кинески]] kh60nztvdn04is90tp9uyoxcdcks529 Морган Андерсон 0 1279754 5599493 5537018 2026-07-23T21:53:12Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599493 wikitext text/x-wiki '''''Свен'' ''Морган Андерсон''''' (23 февруари 1934 година во Лундби, [[Гетеборг]] – 4 јули 1977 година во [[Стокхолм]]) бил [[Шведска|шведски]] глумец.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://sfi.se/sv/svensk-filmdatabas/Item/?type=PERSON&itemid=66323&ref=%2ftemplates%2fSwedishFilmSearchResult.aspx%3fid%3d1225%26epslanguage%3dsv%26searchword%3dMorgan+Andersson%26type%3dPerson%26match%3dBegin%26page%3d1%26prom%3dFalse|title=Morgan Andersson|publisher=Svensk Filmdatabas|language=sv}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.celebrityhow.com/networth/MorganAndersson-5555554|title=Filmography of Morgan Andersson|accessdate=2021-11-10|archive-date=2021-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110202947/https://www.celebrityhow.com/networth/MorganAndersson-5555554|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Биографија-никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:А}} [[Категорија:Луѓе од Гетеборг]] [[Категорија:Починати во 1977 година]] [[Категорија:Родени во 1934 година]] [[Категорија:Шведски глумци]] 6ly5ygp9ii3in4nquy1lrhw10ubxhsz Настанок и развој на Сончевиот Систем 0 1281700 5599530 5490332 2026-07-24T03:13:03Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599530 wikitext text/x-wiki [[Податотека:The Mysterious Case of the Disappearing Dust.jpg|300п|десно|thumb|Уметничка претстава на [[протопланетарен диск]].]] '''Настанокот и развојот на [[Сончев Систем|Сончевиот Систем]]''' започнал пред околу 4,5 милијарди години со [[Гравитациски колапс|гравитацискиот колапс]] на мал дел од џиновски [[молекуларен облак]].<ref name="Bouvier">{{Наведено списание|last=Audrey Bouvier|last2=Meenakshi Wadhwa|year=2010|title=The age of the solar system redefined by the oldest Pb-Pb age of a meteoritic inclusion|journal=Nature Geoscience|volume=3|issue=9|pages=637–641|bibcode=2010NatGe...3..637B|doi=10.1038/NGEO941}}</ref> Поголемиот дел од масата што се распаднала се собрала во центарот, образувајќи го [[Сонце]]то, додека остатокот се срамнил во [[протопланетарен диск]] од кој се образувале [[Планета|планетите]], [[Природен сателит|месечините]], [[астероид]]ите и другите [[Мало тело во Сончевиот Систем|мали тела на Сончевиот Систем.]] Овој модел, познат како [[маглинска хипотеза]], првпат бил развиен во [[XVIII век]] од [[Емануел Сведенборг]], [[Имануел Кант]] и [[Пјер Симон Лаплас]]. Неговиот последователен развој испреплетува различни научни дисциплини вклучувајќи [[астрономија]], [[хемија]], [[геологија]], [[физика]] и планетарна наука. Од почетокот на вселенската ера во 1950-тите и откривањето на [[Вонсончева планета|вонсончевите планети]] во 1990-тите, моделот бил и предизвик и рафиниран за да ги објасни новите набљудувања. [[Сончев Систем|Сончевиот Систем]] значително се развил од неговиот првичен настанок. Многу месечини се образувале од кружни дискови со гас и прашина околу нивните матични планети, додека другите месечини се смета дека настанале независно и подоцна биле заробени од нивните планети. Други, како што е [[Месечина]]та на [[Земјата]], може да бидат резултат на [[Хипотеза на џиновски удар|џиновски судири]]. Судирите меѓу телата постојано се случувале до денес и биле централни за развојот на Сончевиот Систем. Положбите на планетите можеби се смениле поради гравитациските интеракции.<ref name="Gomes">{{Наведено списание|last=Gomes, R.|last2=Levison, Harold F.|last3=Tsiganis, K.|last4=Morbidelli, Alessandro|year=2005|title=Origin of the cataclysmic Late Heavy Bombardment period of the terrestrial planets|journal=Nature|volume=435|issue=7041|pages=466–9|bibcode=2005Natur.435..466G|doi=10.1038/nature03676|pmid=15917802|doi-access=free}}</ref> Оваа [[планетарна преселба]] сега се смета дека е одговорна за голем дел од раниот развој на Сончевиот Систем. Околу 5&nbsp;милијарди години, Сонцето се ладило и се проширило нанадвор многукратно од неговиот сегашен [[пречник]] (станувајќи [[црвен џин]]), пред да ги отфрли своите надворешни слоеви како [[планетарна маглина]] и да остави зад себе ѕвезден остаток познат како [[бело џуџе]]. Во далечната иднина, гравитацијата на ѕвездите кои поминуваат постепено ќе ја намалува дружината на планетите на [[Сонце]]то. Некои планети ќе бидат уништени, други исфрлени во [[вселенски простор|вселенскиот простор]]. На крајот, во текот на десетици милијарди години, веројатно е дека Сонцето нема да остане со ниту едно од првобитните тела во орбитата околу него.<ref name="dyson">{{Наведено списание|last=Freeman Dyson|date=July 1979|title=Time Without End: Physics and Biology in an open universe|journal=Reviews of Modern Physics|volume=51|issue=3|pages=447–460|bibcode=1979RvMP...51..447D|doi=10.1103/RevModPhys.51.447}}</ref> == Историја == [[Податотека:Pierre-Simon_Laplace.jpg|десно|мини| [[Пјер Симон Лаплас|Пјер-Симон Лаплас]], еден од зачетниците на хипотезата за маглина]] Идеите за потеклото и судбината на светот потекнуваат од најраните познати списи; сепак, речиси целото тоа време, немало обид да се поврзат таквите теории со постоењето на „''Сончев Систем''“, едноставно затоа што генерално не се мислело дека постои Сончевиот Систем, во смисла што денес го разбираме. Првиот чекор кон теоријата за настанок и развој на Сончевиот Систем било општото прифаќање на [[хелиоцентризам|хелиоцентризмот]], кој го поставил Сонцето во центарот на системот, а [[Земја (планета)|Земјата]] во орбитата околу него. Овој концепт се развивал со милениуми (Аристарх од Самос го предложил уште во 250 п.н.е.), но не бил широко прифатен до крајот на [[XVII век]]. Првата забележана употреба на терминот „''Сончев Систем''“ датира од [[1704]] година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/solar%20system|title=Solar system|year=2008|work=Merriam Webster Online Dictionary|accessdate=2008-04-15}}</ref> Тековната стандардна [[теорија]] за настанокот на Сончевиот Систем, [[маглинска хипотеза|хипотезата]] за [[маглина]], започнала да се користи од [[Емануел Сведенборг]], [[Имануел Кант]] и [[Пјер Симон Лаплас]] во [[XVIII век]]. Најзначајната критика на хипотезата била нејзината очигледна неспособност да го објасни релативниот недостаток на [[Момент на импулсот|аголен момент]] на Сонцето во споредба со планетите.<ref>{{Наведено списание|last=Michael Mark Woolfson|year=1984|title=Rotation in the Solar System|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society|volume=313|issue=1524|pages=5–18|bibcode=1984RSPTA.313....5W|doi=10.1098/rsta.1984.0078}}</ref> Сепак, од раните 1980-ти студии на млади ѕвезди покажале дека се опкружени со ладни дискови од прашина и гас, токму како што предвидува хипотезата за маглината, што довело до нејзино повторно прифаќање.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newscientist.com/channel/solar-system/comets-asteroids/mg13117837.100|title=Birth of the planets: The Earth and its fellow planets may be survivors from a time when planets ricocheted around the Sun like ball bearings on a pinball table|last=Nigel Henbest|year=1991|work=New Scientist|accessdate=2008-04-18}}</ref> Разбирањето за тоа како се очекува [[Сонцето]] да продолжи да еволуира барало разбирање на изворот на неговата моќ. Потврдата на [[Артур Едингтон|Артур Стенли Едингтон]] за [[Теорија за релативноста|теоријата за релативноста]] на [[Алберт Ајнштајн]] довела до негово сознание дека енергијата на Сонцето доаѓа од [[Јадрено соединување|реакции на јадрено соединување]] во неговото јадро, спојувајќи го [[водород]]от во [[хелиум]].<ref>{{Наведена книга|title=The Sun: A Biography|last=David Whitehouse|date=2005|publisher=John Wiley and Sons|isbn=978-0-470-09297-2}}</ref> Во [[1935]] година, Едингтон отидел подалеку и сугерирал дека и други елементи може да се образуваат во ѕвездите.<ref name="Hoyle2005">{{Наведена книга|title=Fred Hoyle: A Life in Science|last=Simon Mitton|date=2005|publisher=Aurum|isbn=978-1-85410-961-3|pages=197–222|chapter=Origin of the Chemical Elements}}</ref> Фред Хојл ја елаборирал оваа премиса тврдејќи дека еволуираните ѕвезди наречени [[Црвен џин|црвени џинови]] создале многу [[Ѕвездена нуклеосинтеза|елементи]] потешки од водородот и хелиумот во нивните јадра. Според него, кога црвениот џин конечно ќе ги отфрли своите надворешни слоеви, овие елементи потоа ќе се рециклираат за да образуваат други ѕвездени системи.<ref name="Hoyle2005" /> == Настанок == {{Главна|Маглинска хипотеза}} === Пресоларна маглина === Маглинската хипотеза вели дека Сончевиот Систем настанал од гравитацискиот колапс на фрагмент од џиновски [[молекуларен облак]].<ref name="Montmerle2006">{{Наведено списание|last=Thierry Montmerle|last2=Jean-Charles Augereau|last3=Marc Chaussidon|year=2006|title=Solar System Formation and Early Evolution: the First 100 Million Years|journal=Earth, Moon, and Planets|publisher=Springer|volume=98|issue=1–4|pages=39–95|bibcode=2006EM&P...98...39M|doi=10.1007/s11038-006-9087-5}}</ref> Облакот бил околу 20&nbsp;[[парсек]] (65 светлосни години) во широчина,<ref name="Montmerle2006" /> додека фрагментите биле приближно 1&nbsp;[[парсек]] (три и четвртина [[Светлосна година|светлосни години]]) во широчина.<ref name="Arizona">{{Наведена мрежна страница|url=http://atropos.as.arizona.edu/aiz/teaching/nats102/mario/solar_system.html|title=Lecture 13: The Nebular Theory of the origin of the Solar System|last=Ann Zabludoff|authorlink=Ann Zabludoff|date=Spring 2003|accessdate=2006-12-27}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Понатамошниот колапс на фрагментите довел до образување на густи јадра 0,01-0,1&nbsp;парсек (2.000-20.000&nbsp;[[Астрономска единица|ае]]) во големина. <ref group="б">An astronomical unit, or ае, is the average distance between the Earth and the Sun, or about 150 million kilometres. It is the standard unit of measurement for interplanetary distances.</ref><ref name="Montmerle2006" /><ref>{{Наведено списание|last=J. J. Rawal|year=1986|title=Further Considerations on Contracting Solar Nebula|journal=Earth, Moon, and Planets|publisher=Springer Netherlands|volume=34|issue=1|pages=93–100|bibcode=1986EM&P...34...93R|doi=10.1007/BF00054038}}</ref> Еден од овие фрагменти што се уриваат (познати како ''претсончева маглина'') го образувале она што станало Сончев Систем. Во составот на овој регион со маса нешто повеќе од онаа на Сонцето (M ☉) е приближно иста како онаа со денешнното Сонце, со [[водород]], заедно со [[хелиум]] и траги од [[литиум]], сочнувајќи околу 98% од неговата маса. Останатите 2% од масата се состоеле од [[Металичност|потешки елементи]] кои биле создадени со нуклеосинтеза во претходните генерации на ѕвезди. {{Sfn|Zeilik|Gregory|1998}} Доцна во животот на овие ѕвезди, тие исфрлиле потешки елементи во меѓуѕвездената средина.<ref name="Lineweaver2001">{{Наведено списание|last=Charles H. Lineweaver|year=2001|title=An Estimate of the Age Distribution of Terrestrial Planets in the Universe: Quantifying Metallicity as a Selection Effect|journal=Icarus|volume=151|issue=2|pages=307–313|arxiv=astro-ph/0012399|bibcode=2001Icar..151..307L|doi=10.1006/icar.2001.6607}}</ref> [[Податотека:M42proplyds.jpg|лево|мини| Слика од Хабл на протопланетарни дискови во [[Орион (маглина)|маглината Орион]]]] Најстарите подмножества пронајдени во метеорити, за кои се смета дека го следат првиот цврст материјал што се образувал во претсоларната маглина, се 4568,2милиони години, што е една дефиниција за староста на Сончевиот Систем.<ref name="Bouvier"/> Студиите на древните метеорити откриваат траги од стабилни јадра на краткотрајни изотопи, како што е железо-60, кои се образуваат само во експлодирани, краткотрајни ѕвезди. Ова покажува дека една или повеќе [[Супернова|супернови]] се случиле во близина. Ударниот бран од супернова можеби ја активирал образбата на Сонцето со создавање релативно густи области во облакот, предизвикувајќи колапс на овие региони.<ref>{{Наведено списание|last=Williams|first=J.|year=2010|title=The astrophysical environment of the solar birthplace|journal=Contemporary Physics|volume=51|issue=5|pages=381–396|arxiv=1008.2973|bibcode=2010ConPh..51..381W|doi=10.1080/00107511003764725}}</ref> Бидејќи само масивните, краткотрајни ѕвезди произведуваат супернови, Сонцето мора да настанало во голема ѕвездообразбена област што создал масивни ѕвезди, веројатно слични на [[Орион (маглина)|маглината Орион]].<ref name="cradle">{{Наведено списание|last=J. Jeff Hester|last2=Steven J. Desch|last3=Kevin R. Healy|last4=Laurie A. Leshin|date=21 May 2004|title=The Cradle of the Solar System|url=https://pdfs.semanticscholar.org/9beb/4bbfab32abbd1dd0cc34f3345a01e179bcab.pdf|journal=Science|volume=304|issue=5674|pages=1116–1117|bibcode=2004Sci...304.1116H|doi=10.1126/science.1096808|pmid=15155936|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213000042/https://pdfs.semanticscholar.org/9beb/4bbfab32abbd1dd0cc34f3345a01e179bcab.pdf|archive-date=13 February 2020}}</ref><ref name="iron">{{Наведено списание|last=Martin Bizzarro|last2=David Ulfbeck|last3=Anne Trinquier|last4=Kristine Thrane|last5=James N. Connelly|last6=Bradley S. Meyer|year=2007|title=Evidence for a Late Supernova Injection of <sup>60</sup>Fe into the Protoplanetary Disk|journal=Science|volume=316|issue=5828|pages=1178–1181|bibcode=2007Sci...316.1178B|doi=10.1126/science.1141040|pmid=17525336}}</ref> Студиите за структурата на [[Кајперов Појас|Кајперовиот Појас]] и за аномалните материјали во него сугерираат дека Сонцето се образувало во грозд од помеѓу 1.000 и 10.000 ѕвезди со пречник помеѓу 6,5 и 19,5 светлосни години и колективна маса од {{Сончева маса|3,000}}. Овој кластер почнал да се распаѓа помеѓу 135 и 535 милиони години по настанокот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.princeton.edu/main/news/archive/S34/82/42M30/|title=Slow-Moving Rocks Better Odds That Life Crashed to Earth from Space|last=Morgan Kelly|publisher=News at Princeton|accessdate=Sep 24, 2012}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Simon F. Portegies Zwart|year=2009|title=The Lost Siblings of the Sun|journal=Astrophysical Journal|volume=696|issue=L13–L16|pages=L13–L16|arxiv=0903.0237|bibcode=2009ApJ...696L..13P|doi=10.1088/0004-637X/696/1/L13}}</ref> Неколку симулации на нашето младо Сонце кое комуницира со ѕвезди кои поминуваат блиску во текот на првите 100 милиони години од неговиот живот, создаваат аномални орбити забележани во надворешниот Сончев Систем, како што се [[Одвоено тело|одвоените објекти]].<ref>{{Наведено списание|last=Nathan A. Kaib|last2=Thomas Quinn|year=2008|title=The formation of the Oort cloud in open cluster environments|journal=Icarus|volume=197|issue=1|pages=221–238|arxiv=0707.4515|bibcode=2008Icar..197..221K|doi=10.1016/j.icarus.2008.03.020}}</ref> Поради [[Момент на импулсот|зачувувањето на аголниот моментум]], маглината се вртела побрзо додека се рушела. Како што се кондензирал материјалот во маглината, атомите во неа почнале да се судираат со зголемена честота, претворајќи ја нивната [[кинетичка енергија]] во [[топлина]]. Центарот, каде што се собирал најголемиот дел од масата, станувал сè потопол од околниот диск.<ref name="Arizona"/> Во текот на околу 100.000 години,<ref name="Montmerle2006"/> конкурентните сили на гравитацијата, притисокот на гасот, магнетните полиња и ротацијата предизвикале маглината да се израмни во ротирачки [[протопланетарен диск]] со периметар од околу 200&nbsp;AU <ref name="Arizona" /> и да образуваат жешка, густа [[протоѕвезда]] (ѕвезда во која водородното спојување сè уште не започнало) во центарот.<ref>{{Наведено списание|last=Jane S. Greaves|year=2005|title=Disks Around Stars and the Growth of Planetary Systems|journal=Science|volume=307|issue=5706|pages=68–71|bibcode=2005Sci...307...68G|doi=10.1126/science.1101979|pmid=15637266}}</ref> Во овој момент од неговиот [[Ѕвезден развој|развој]], се смета дека Сонцето било [[Ѕвезда од типот на T Бик|ѕвезда од типот Т Бик]].<ref name="apj2_313">{{Наведено списание|last=Caffe, M. W.|last2=Hohenberg, C. M.|last3=Swindle, T. D.|last4=Goswami, J. N.|date=February 1, 1987|title=Evidence in meteorites for an active early sun|journal=Astrophysical Journal Letters|volume=313|pages=L31–L35|bibcode=1987ApJ...313L..31C|doi=10.1086/184826|hdl-access=free}}</ref> Студиите на ѕвездите Т Бик покажуваат дека тие често се придружени со дискови од предпланетарна материја со маса од {{Сончева маса|0.001–0.1}}. Овие дискови се протегаат на неколку стотициастрономски единици — [[Хабл (вселенски телескоп)|вселенскиот телескоп Хабл]] забележал протопланетарни дискови до 1000&nbsp;AU во пречник во областите што образуваат ѕвезди како што е маглината Орион <ref>{{Наведено списание|last=Deborah L. Padgett|last2=Wolfgang Brandner|last3=Karl R. Stapelfeldt|displayauthors=etal|date=March 1999|title=Hubble Space Telescope/NICMOS Imaging of Disks and Envelopes around Very Young Stars|journal=The Astronomical Journal|volume=117|issue=3|pages=1490–1504|arxiv=astro-ph/9902101|bibcode=1999AJ....117.1490P|doi=10.1086/300781}}</ref> - и се прилично ладни, достигнувајќи температура на површината од само околу 1,000 К (730&nbsp;°C; 1.340&nbsp;°F) во нивната најжешка.<ref>{{Наведено списание|last=M. Küker|last2=T. Henning|last3=G. Rüdiger|year=2003|title=Magnetic Star-Disk Coupling in Classical T Tauri Systems|url=http://pdfs.semanticscholar.org/8402/67bfa6887ea23cc1e4610c42cfe012fc8de6.pdf|journal=Astrophysical Journal|volume=589|issue=1|pages=397–409|bibcode=2003ApJ...589..397K|doi=10.1086/374408|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412143753/http://pdfs.semanticscholar.org/8402/67bfa6887ea23cc1e4610c42cfe012fc8de6.pdf|archive-date=2020-04-12}}</ref> Во рок од 50&nbsp;милиони години, температурата и притисокот во јадрото на Сонцето станале толку големи што неговиот водород почнал да се спојува, создавајќи внатрешен извор на енергија што се спротивставува на гравитациското контракција додека не се постигне [[хидростатичка рамнотежа]].<ref name="Yi2001">{{Наведено списание|last=Sukyoung Yi|last2=Pierre Demarque|last3=Yong-Cheol Kim|last4=Young-Wook Lee|last5=Chang H. Ree|last6=Thibault Lejeune|last7=Sydney Barnes|date=2001|title=Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The <math>Y^{2}</math> Isochrones for Solar Mixture|journal=Astrophysical Journal Supplement|volume=136|issue=2|pages=417–437|arxiv=astro-ph/0104292|bibcode=2001ApJS..136..417Y|doi=10.1086/321795}}</ref> Ова го означило влегувањето на Сонцето во главната фаза од неговиот живот, познато како главна низа. Ѕвездите од главната низа добиваат енергија од соединување на [[водород]] во [[хелиум]] во нивните јадра. Сонцето и денес останува ѕвезда од главната низа.<ref name="sequence">{{Harvnb|Zeilik|Gregory|1998}}</ref> Како што раниот Сончев Систем продолжил да се развива, тој на крајот се оддалечил од своите браќа и сестри во ѕвездениот расадник и продолжил сам да [[Млечен Пат|кружи околу центарот на Млечниот Пат.]] === Настанок на планетите === {{Главна|Протопланетарен диск}} Се смета дека различните планети настанале од сончевата маглина, облакот од гас и прашина во облик на диск, кој останал од образувањето на Сонцето.<ref>{{Наведено списание|last=A. P. Boss|last2=R. H. Durisen|year=2005|title=Chondrule-forming Shock Fronts in the Solar Nebula: A Possible Unified Scenario for Planet and Chondrite Formation|journal=The Astrophysical Journal|volume=621|issue=2|pages=L137–L140|arxiv=astro-ph/0501592|bibcode=2005ApJ...621L.137B|doi=10.1086/429160}}</ref> Моментално прифатениот метод со кој настанале планетите е [[Насобирање (астрофизика)|акреција]], во која планетите започнале како зрна прашина во орбитата околу централната протоѕвезда. Преку директен контакт и самоорганизирање, овие зрна се образувале во грутки до 200 м во пречник, кој пак се судрил за да образува поголеми тела ([[планетезимал]]и) од ~ 10 км (6,2 ми) во големина. Тие постепено се зголемувале преку понатамошни судири, растејќи со брзина од сантиметри годишно во текот на следните неколку милиони години.<ref name="Goldreich1973">{{Наведено списание|last=P. Goldreich|last2=W. R. Ward|year=1973|title=The Formation of Planetesimals|journal=Astrophysical Journal|volume=183|pages=1051|bibcode=1973ApJ...183.1051G|doi=10.1086/152291}}</ref> Внатрешниот [[Сончев Систем]], регионот на Сончевиот Систем внатре на 4&nbsp;AU, бил премногу топол за испарливите молекули како вода и метан да се кондензираат, така што планезималите што се образувале таму можеле да се образуваат само од соединенија со високи точки на топење, како што се метали (како [[железо]], [[никел]] и [[алуминиум]]) и карпести [[силикат]]и. Овие карпести тела станале [[Земјовидна планета|копнени планети]] ([[Меркур (планета)|Меркур]], [[Венера (планета)|Венера]], [[Земја (планета)|Земја]] и [[Марс (планета)|Марс]]). Овие соединенија се доста ретки во Универзумот, сочинуваат само 0,6% од масата на маглината, така што копнените планети не би можеле да пораснат многу големи.<ref name="Arizona"/> Земјените ембриони пораснале на околу 0,05 [[Земјина маса|Земјини маси]] ( {{Земјина маса}}) и престанале да акумулираат материја околу 100.000&nbsp;години по настанокот на Сонцето; последователните судири и спојувања меѓу овие тела со големина на планети им овозможило на копнените планети да пораснат до нивната сегашна големина.<ref name="sciam">{{Наведено списание|last=Douglas N. C. Lin|date=May 2008|title=The Genesis of Planets|url=http://www.sciam.com/article.cfm?id=the-genesis-of-planets|format=fee required|journal=Scientific American|volume=298|issue=5|pages=50–59|bibcode=2008SciAm.298e..50C|doi=10.1038/scientificamerican0508-50|pmid=18444325}}</ref> Кога настанале копнените планети, тие останале потопени во диск од гас и прашина. Гасот бил делумно поддржан од притисок и затоа не орбитирал околу Сонцето толку брзо како планетите. Резултирачкото влечење и, уште поважно, гравитациските интеракции со околниот материјал предизвикале пренос на [[Момент на импулсот|аголниот моментум]], и како резултат на тоа планетите постепено мигрирале во нови орбити. Моделите покажуваат дека густината и температурните варијации во дискот управуваат со оваа стапка на преселба,<ref name="dangelo_lubow_2010">{{Наведено списание|last=D'Angelo|first=G.|last2=Lubow, S. H.|date=2010|title=Three-dimensional Disk-Planet Torques in a Locally Isothermal Disk|journal=The Astrophysical Journal|volume=724|issue=1|pages=730–747|arxiv=1009.4148|bibcode=2010ApJ...724..730D|doi=10.1088/0004-637X/724/1/730}}</ref><ref name="li2011">{{Наведена книга|title=Exoplanets|last=Lubow|first=S. H.|last2=Ida, S.|publisher=University of Arizona Press, Tucson, AZ|year=2011|editor-last=S. Seager.|pages=347–371|chapter=Planet Migration|arxiv=1004.4137|bibcode=2011exop.book..347L}}</ref> но нето трендот бил внатрешните планети да мигрираат навнатре додека дискот се распаѓа, оставајќи ги планетите во нивните сегашни орбити.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.astrobio.net/pressrelease/3370/how-earth-survived-birth|title=How Earth Survived Birth|last=Staff|date=12 January 2010|work=Astrobiology Magazine|accessdate=2010-02-04}}</ref> [[Џиновска планета|Џиновските планети]] ([[Јупитер]], [[Сатурн (планета)|Сатурн]], [[Уран (планета)|Уран]] и [[Нептун]]) се образувале подалеку, надвор од мразовата линија, што е точката помеѓу орбитите на [[Марс]] и [[Јупитер]] каде што материјалот е доволно ладен за испарливите ледени соединенија да останат цврсти. Мразовите што ги образувале Јовијанските планети биле пообилни од металите и силикатите што ги образувале копнените планети, дозволувајќи им на џиновските планети да пораснат доволно масивни за да го апсорбират водородот и хелиумот, најлесните и најзастапените елементи.<ref name="Arizona"/> Планетезималите надвор од линијата на мраз се акумулирале до {{Земјина маса|4}} во рок од околу 3&nbsp;милиони години. Теоретичарите веруваат дека не е случајно што [[Јупитер]] лежи веднаш зад мразовата линија. Бидејќи таа акумулирала големи количества вода преку испарување од падот на леден материјал, таа создала регион со помал притисок што ја зголемил брзината на орбитирачките честички од прашина и го запрела нивното движење кон Сонцето. Всушност, линијата делувала како бариера што предизвикала материјалот брзо да се акумулира на ~ 5 ае од Сонцето. Овој вишок материјал се споил во голем ембрион (или јадро) од редот на {{Земјина маса|10}}, која почнал да акумулира обвивка преку насобирање на гас од околниот диск со постојано зголемување.<ref name="ayliffe_bate_2009">{{Наведено списание|last=Ayliffe|first=B.|last2=Bate, M. R.|year=2009|title=Gas accretion on to planetary cores: three-dimensional self-gravitating radiation hydrodynamical calculations|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=393|issue=1|pages=49–64|arxiv=0811.1259|bibcode=2009MNRAS.393...49A|doi=10.1111/j.1365-2966.2008.14184.x}}</ref><ref name="dangelo_bodenheimer_2013">{{Наведено списание|last=D'Angelo|first=G.|last2=Bodenheimer, P.|year=2013|title=Three-dimensional Radiation-hydrodynamics Calculations of the Envelopes of Young Planets Embedded in Protoplanetary Disks|journal=The Astrophysical Journal|volume=778|issue=1|pages=77 (29 pp.)|arxiv=1310.2211|bibcode=2013ApJ...778...77D|doi=10.1088/0004-637X/778/1/77}}</ref> Откако масата на обвивката станала приближно еднаква на масата на цврстото јадро, растот продолжил многу брзо, достигнувајќи околу 150&nbsp;Земјини маси ~ 10 <sup>5</sup>&nbsp;години потоа и конечно се надополнува на {{Земјина маса|318}}.<ref name="lhdb2009">{{Наведено списание|last=Lissauer|first=J. J.|last2=Hubickyj, O.|last3=D'Angelo, G.|last4=Bodenheimer, P.|year=2009|title=Models of Jupiter's growth incorporating thermal and hydrodynamic constraints|journal=Icarus|volume=199|issue=2|pages=338–350|arxiv=0810.5186|bibcode=2009Icar..199..338L|doi=10.1016/j.icarus.2008.10.004}}</ref> [[Сатурн]] може да ја должи својата значително помала маса едноставно на тоа што настанал неколку милиони години по [[Јупитер]], кога имало помалку гас на располагање за консумирање. Ѕвездите на Т Бик како младото Сонце имаат многу посилни [[ѕвезден ветер|ѕвездени ветрови]] од постабилните, постари ѕвезди. Се смета дека [[Уран]] и [[Нептун]] настанале [[Јупитер]] и [[Сатурн]], кога силниот [[сончев ветер]] однел голем дел од материјалот на дискот. Како резултат на тоа, тие планети акумулирале малку [[водород]] и [[хелиум]] - не повеќе од {{Земјина маса|1}} секој. Уран и Нептун понекогаш се нарекуваат неуспешни јадра.<ref name="thommes">{{Наведено списание|last=Thommes, E. W.|last2=Duncan, M. J.|last3=Levison, Harold F.|year=2002|title=The Formation of Uranus and Neptune among Jupiter and Saturn|journal=Astronomical Journal|volume=123|issue=5|pages=2862–2883|arxiv=astro-ph/0111290|bibcode=2002AJ....123.2862T|doi=10.1086/339975}}</ref> Главниот проблем со теориите за настанокот на овие планети е временскиот распоред на нивниот настанок. На сегашните местоположби би биле потребни милиони години за да се насоберат нивните јадра.<ref name="ddl2011">{{Наведена книга|title=Exoplanets|last=D'Angelo|first=Gennaro|last2=Durisen|first2=Richard H.|last3=Lissauer|first3=Jack J.|date=December 2010|publisher=University of Arizona Press|isbn=978-0-8165-2945-2|editor-last=Seager|editor-first=Sara|pages=319–346|chapter=Giant Planet Formation|arxiv=1006.5486|bibcode=2010exop.book..319D}}</ref> Ова значи дека [[Уран]] и [[Нептун]] можеби се настанале поблиску до [[Сонцето]] - блиску, па дури и помеѓу Јупитер и Сатурн - и подоцна мигрирале или биле исфрлени нанадвор (вид. [[#Планетарна преселба|Планетарна преселба]] подолу).<ref name="thommes" /><ref name="Levison2007">{{Наведено списание|last=Levison|first=Harold F.|last2=Morbidelli|first2=Alessandro|last3=Van Laerhoven|first3=Christa|displayauthors=etal|year=2007|title=Origin of the Structure of the Kuiper Belt during a Dynamical Instability in the Orbits of Uranus and Neptune|journal=Icarus|volume=196|issue=1|pages=258–273|arxiv=0712.0553|bibcode=2008Icar..196..258L|doi=10.1016/j.icarus.2007.11.035}}</ref> Движењето во планезималната ера не била целосно навнатре кон Сонцето; враќањето на примерокот од ''Ѕвезден прав'' од кометата ''Wild 2'' сугерира дека материјалите од раното образување на Сончевиот Систем мигрирале од потоплиот внатрешен Сончев Систем во регионот на [[Кајперов Појас|Кајперовиот Појас]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.planetary.org/blog/article/00000735/|title=Stardust Results in a Nutshell: The Solar Nebula was Like a Blender|last=Emily Lakdawalla|year=2006|work=The Planetary Society|accessdate=2007-01-02}}</ref> По меѓу три и десет&nbsp;милиони години, сончевиот ветер на младото Сонце би ги исчистил сите гасови и прашина во протопланетарниот диск, дувајќи го во меѓуѕвездениот простор, со што ќе го прекине растот на планетите.<ref>{{Наведено списание|last=B. G. Elmegreen|year=1979|title=On the disruption of a protoplanetary disc nebula by a T Tauri like solar wind|journal=Astronomy & Astrophysics|volume=80|issue=1|pages=77|bibcode=1979A&A....80...77E}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://cfa-www.harvard.edu/~kstanek/astro200/disk-protoplanet.pdf|title=Disc-Protoplanet interactions|last=Heng Hao|date=24 November 2004|publisher=Harvard University|archive-url=https://web.archive.org/web/20060907170907/http://cfa-www.harvard.edu/~kstanek/astro200/disk-protoplanet.pdf|archive-date=7 September 2006|accessdate=2006-11-19}}</ref> == Последователен развој == Првично се сметало дека планетите се образувале во близина на нивните сегашни орбити. Ова било доведено во прашање во последните 20 години. Во моментов, многу планетарни научници мислат дека Сончевиот Систем можеби изгледал многу поинаку по неговото првично образување: неколку објекти барем масивни како [[Меркур]] биле присутни во внатрешниот Сончев Систем, надворешниот Сончев Систем бил многу покомпактен отколку што е сега, и [[Кајперов Појас|Кајперовиот Појас]] бил многу поблиску до [[Сонцето]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/planetlila/moon/index.html|title=Dysnomia, the moon of Eris|last=Mike Brown|authorlink=Michael E. Brown|work=Personal web site|accessdate=2008-02-01}}</ref> === Копнени планети === На крајот на епохата на планетарната образба, внатрешниот Сончев Систем бил населен со 50-100 [[Протопланета|планетарни протопланети]] со големина од Месечината до Марс.<ref name="Petit2001">{{Наведено списание|last=Petit|first=Jean-Marc|last2=Morbidelli|first2=Alessandro|year=2001|title=The Primordial Excitation and Clearing of the Asteroid Belt|url=http://www.gps.caltech.edu/classes/ge133/reading/asteroids.pdf|journal=Icarus|volume=153|issue=2|pages=338–347|bibcode=2001Icar..153..338P|doi=10.1006/icar.2001.6702|access-date=2021-11-21|archive-date=2007-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070221085835/http://www.gps.caltech.edu/classes/ge133/reading/asteroids.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="Kominami">{{Наведено списание|last=Junko Kominami|last2=Shigeru Ida|year=2001|title=The Effect of Tidal Interaction with a Gas Disk on Formation of Terrestrial Planets|journal=Icarus|volume=157|issue=1|pages=43–56|bibcode=2002Icar..157...43K|doi=10.1006/icar.2001.6811}}</ref> Понатамошен раст бил возможен само затоа што овие тела се судриле и се споиле, што траело помалку од 100&nbsp;милиони години. Овие објекти би имале гравитациски интеракција еден со друг, влечејќи се меѓусебните орбити додека не се судриле, растејќи сè додека четирите копнени планети што ги знаеме денес не се обликувале. Се смета дека еден таков џиновски судир ја создал Месечината, додека друг ја отстранил надворешната обвивка на младиот [[Меркур (планета)|Меркур]].<ref name="Solomon2003">{{Наведено списание|last=Sean C. Solomon|year=2003|title=Mercury: the enigmatic innermost planet|journal=Earth and Planetary Science Letters|volume=216|issue=4|pages=441–455|bibcode=2003E&PSL.216..441S|doi=10.1016/S0012-821X(03)00546-6}}</ref> Еден нерешен проблем со овој модел е тоа што не може да објасни како првичните орбити на прото-земјените планети, кои би требало да бидат многу ексцентрични за да се судрат, ги создале извонредно стабилните и речиси кружни орбити што ги имаат денес.<ref name="Petit2001"/>. „Гравитациското влечење“ на овој остаток на гас на крајот ќе ја намали енергијата на планетите, измазнувајќи ги нивните орбити.<ref name="Kominami"/> Меѓутоа, таков гас, доколку постоел, на прво место ќе ги спречил орбитите на копнените планети да станат толку ексцентрични. Друга хипотеза е дека гравитациското влечење не се случило помеѓу планетите и преостанатиот гас, туку помеѓу планетите и преостанатите мали тела. Како што големите тела се движеле низ мноштвото помали објекти, помалите објекти, привлечени од гравитацијата на поголемите планети, образувале област со поголема густина, „''гравитациско будење''“, во патеката на поголемите објекти. Како што го правеле тоа, зголемената гравитација на будењето ги забавил поголемите објекти во поредовни орбити.<ref>{{Наведено списание|last=Peter Goldreich|last2=Yoram Lithwick|last3=Re'em Sari|date=10 October 2004|title=Final Stages of Planet Formation|journal=The Astrophysical Journal|volume=614|issue=1|pages=497–507|arxiv=astro-ph/0404240|bibcode=2004ApJ...614..497G|doi=10.1086/423612}}</ref> === Астероиден појас === {{Главна|Астероиден појас}} Надворешниот раб на копнениот регион, помеѓу 2 и 4&nbsp;AU од Сонцето, се нарекува [[астероиден појас]]. Астероидниот појас првично содржел повеќе од доволно материја за да се образуваат 2-3 планети слични на Земјата, и таму се образувале голем број [[планетезимал]]и. Како и кај копнените, планетезималите во овој регион подоцна се споиле и образувале 20–30 [[Протопланета|планетарни ембриони]] со големина од Месечината до Марс;<ref name="Bottke2005">{{Наведено списание|last=Bottke, William F.|last2=Durda, Daniel D.|last3=Nesvorny, David|displayauthors=et al.|year=2005|title=Linking the collisional history of the main asteroid belt to its dynamical excitation and depletion|url=http://www.boulder.swri.edu/~bottke/Reprints/Bottke_Icarus_2005_179_63-94_Linking_Collision_Dynamics_MB.pdf|journal=Icarus|volume=179|issue=1|pages=63–94|bibcode=2005Icar..179...63B|doi=10.1016/j.icarus.2005.05.017}}</ref> сепак, близината на [[Јупитер]] значела дека по образувањето на оваа планета, 3&nbsp;милиони години по Сонцето, историјата на регионот драматично се променила.<ref name="Petit2001"/> Орбиталните резонанции со Јупитер и Сатурн се особено силни во астероидниот појас, а гравитациските интеракции со помасивните ембриони расеале многу планетезимали во тие резонанции. Гравитацијата на Јупитер ја зголемила брзината на предметите во овие резонанции, предизвикувајќи тие да се скршат при судир со други тела, наместо да се насобират.<ref>{{Наведено списание|last=R. Edgar|last2=P. Artymowicz|year=2004|title=Pumping of a Planetesimal Disc by a Rapidly Migrating Planet|url=http://www.utsc.utoronto.ca/~pawel/edgar+artymowicz.pdf|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=354|issue=3|pages=769–772|arxiv=astro-ph/0409017|bibcode=2004MNRAS.354..769E|doi=10.1111/j.1365-2966.2004.08238.x|access-date=2008-05-12}}</ref> Како што [[Јупитер]] мигрирал навнатре по неговото образување, резонанциите би го зафатиле астероидниот појас, динамично возбудувајќи ја популацијата на регионот и зголемувајќи ги нивните брзини една во однос на друга. Кумулативното дејство на резонанциите и ембрионите или ги распрснало планезималите подалеку од астероидниот појас или ги возбудило нивните [[Наклон (орбита)|орбитални склоности]] и [[Орбитално занесување|ексцентричности]].<ref name="Bottke2005"/><ref name="OBrien2007" /> Некои од тие масивни ембриони исто така биле исфрлени од [[Јупитер]], додека други можеби мигрирале во внатрешниот Сончев Систем и одиграле улога во конечното собирање на копнените планети.<ref name="Bottke2005" /><ref name="Raymond2007">{{Наведено списание|last=Raymond, Sean N.|last2=Quinn, Thomas|last3=Lunine, Jonathan I.|year=2007|title=High-resolution simulations of the final assembly of Earth-like planets 2: water delivery and planetary habitability|journal=Astrobiology|volume=7|issue=1|pages=66–84|arxiv=astro-ph/0510285|bibcode=2007AsBio...7...66R|doi=10.1089/ast.2006.06-0126|pmid=17407404}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.jpl.nasa.gov/news/features.cfm?feature=520|title=Mysteries of the Solar Nebula|last=Susan Watanabe|date=20 July 2001|publisher=NASA|accessdate=2007-04-02|archive-date=2012-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120117093701/http://www.jpl.nasa.gov/news/features.cfm?feature=520|url-status=dead}}</ref> Во текот на овој примарен период на исцрпување, ефектите на џиновските планети и планетарните ембриони го оставиле астероидниот појас со вкупна маса еквивалентна на помалку од 1% од онаа на Земјата, составена главно од мали планетезимали.<ref name="OBrien2007">{{Наведено списание|last=O'Brien, David|last2=Morbidelli, Alessandro|last3=Bottke, William F.|year=2007|title=The primordial excitation and clearing of the asteroid belt—Revisited|url=http://www.boulder.swri.edu/~bottke/Reprints/OBrien_2007_Icarus_191_434_Primordial_Excitation_Clearing_Asteroid_Belt.pdf|journal=Icarus|volume=191|issue=2|pages=434–452|bibcode=2007Icar..191..434O|doi=10.1016/j.icarus.2007.05.005}}</ref> Ова е сепак 10-20 пати повеќе од сегашната маса во главниот појас, која сега е околу {{Земјина маса|0.0005}}.<ref name="Krasinsky2002">{{Наведено списание|last=Georgij A. Krasinsky|last2=Elena V. Pitjeva|last3=M. V. Vasilyev|last4=E. I. Yagudina|date=July 2002|title=Hidden Mass in the Asteroid Belt|journal=Icarus|volume=158|issue=1|pages=98–105|bibcode=2002Icar..158...98K|doi=10.1006/icar.2002.6837}}</ref> Се смета дека следел секундарен период на исцрпување што го довел астероидниот појас до неговата сегашна маса кога Јупитер и Сатурн влегле во привремена орбитална резонанца 2:1. Периодот на џиновски удари на внатрешниот Сончев Систем веројатно одиграл улога во стекнувањето на Земјата со сегашната содржина на вода (~ 6 {{E|21}} кг) од раниот астероиден појас. Водата е премногу испарлива за да била присутна при настанокот на Земјата и мора да била испорачана од надворешните, постудени делови на Сончевиот Систем.<ref name="Hsieh2006" /> Водата најверојатно била испорачана од протопланети и мали планетезимали исфрлени од астероидниот појас од Јупитер.<ref name="Raymond2007"/> Популацијата на [[Активен астероид|комети од главниот појас,]] откриена во 2006 година, исто така е предложена како можен извор за вода на Земјата.<ref name="Hsieh2006">{{Наведено списание|last=Henry H. Hsieh|last2=David Jewitt|date=23 March 2006|title=A Population of Comets in the Main Asteroid Belt|url=http://pdfs.semanticscholar.org/27c8/90717985ed970189e4577179cb3ad6f2e8c9.pdf|journal=Science|volume=312|issue=5773|pages=561–563|bibcode=2006Sci...312..561H|doi=10.1126/science.1125150|pmid=16556801|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412143808/http://pdfs.semanticscholar.org/27c8/90717985ed970189e4577179cb3ad6f2e8c9.pdf|archive-date=12 April 2020}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.astronomy.com/asy/default.aspx?c=a&id=4100|title=New comet class in Earth's backyard|last=Francis Reddy|year=2006|publisher=astronomy.com|accessdate=2008-04-29}}</ref> Спротивно на тоа, [[Комета|кометите]] од Кајперовиот Појас или подалечните региони испорачале не повеќе од околу 6% од водата на Земјата.<ref name="Gomes"/><ref>{{Наведено списание|last=Morbidelli, Alessandro|last2=Chambers, J.|last3=Lunine, Jonathan I.|last4=Petit, Jean-Marc|last5=Robert, F.|last6=Valsecchi, Giovanni B.|last7=Cyr, K. E.|year=2000|title=Source regions and timescales for the delivery of water to the Earth|journal=Meteoritics & Planetary Science|volume=35|issue=6|pages=1309–1320|bibcode=2000M&PS...35.1309M|doi=10.1111/j.1945-5100.2000.tb01518.x|issn=1086-9379|doi-access=free}}</ref> [[Панспермија|Хипотезата за панспермија]] тврди дека самиот живот можеби се наталожил на Земјата на овој начин, иако оваа идеја не е широко прифатена.<ref>{{Наведено списание|last=Florence Raulin-Cerceau|last2=Marie-Christine Maurel|last3=Jean Schneider|year=1998|title=From Panspermia to Bioastronomy, the Evolution of the Hypothesis of Universal Life|journal=Origins of Life and Evolution of Biospheres|publisher=Springer Netherlands|volume=28|issue=4/6|pages=597–612|bibcode=1998OLEB...28..597R|doi=10.1023/A:1006566518046|pmid=11536892}}</ref> === Планетарна преселба === {{Главна|Модел Ница}} Според хипотезата за маглина, надворешните две планети можеби се на „''погрешно место''“. [[Уран (планета)|Уран]] и [[Нептун]] (познати како „[[леден џин|ледени џинови]]“) постојат во регион каде намалената густина на сончевата маглина и подолгите орбитални времиња го прават нивното образување таму крајно неверојатно.<ref name="Taylor2001">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.psrd.hawaii.edu/Aug01/bombardment.html|title=Uranus, Neptune, and the Mountains of the Moon|last=G. Jeffrey Taylor|date=21 August 2001|work=Planetary Science Research Discoveries|publisher=Hawaii Institute of Geophysics & Planetology|accessdate=2008-02-01}}</ref> Наместо тоа, се смета дека двајцата се образувале во орбитите во близина на Јупитер и Сатурн (познати како „[[Гасовит џин|гасовити џинови]]“), каде што имало повеќе материјал, и дека [[Планетарната преселба|се преселиле нанадвор]] до нивните сегашни позиции во текот на стотици милиони години.<ref name="thommes"/> [[Податотека:Lhborbits.png|мини|Симулација која покажува надворешни планети и Кајперовиот Појас:<ref name="Gomes"/><br />а) Пред резонанца Јупитер/Сатурн 2:1<br />б) Расејување на објекти од Кајперовиот Појас во Сончевиот Систем по орбиталното поместување на Нептун в) По исфрлањето на телата на Кајперовиот Појас од страна на Јупитер<br />{{legend-line|2px solid lime|Орбита на Јупитер}} {{legend-line|2px solid goldenrod|Орбита на Сатурн}} {{legend-line|2px solid cyan|Орбита на Уран}} {{legend-line|2px solid blue|Орбита на Нептун}}]] Преселбата на надворешните планети е исто така неопходна за да се земе предвид постоењето и својствата на најоддалечените региони на Сончевиот Систем.<ref name="Levison2007"/> [[Заднептунец|Надвор од Нептун]], Сончевиот Систем продолжува во [[Кајперов Појас|Кајперовиот Појас]], [[Расеан Диск|расфрланиот диск]] и [[Ортов Облак|Ортовиот Облак]], три ретки популации на мали ледени тела за кои се смета дека се точките на потекло за повеќето набљудувани [[Комета|комети]]. На нивното растојание од Сонцето, насобирањето било премногу бавно за да дозволи планетите да се образуваат пред да се распрсне сончевата маглина, и на тој начин на почетниот диск немало доволно густина на маса за да се консолидира во планета.<ref name="Taylor2001"/> Кајперовиот Појас се наоѓа помеѓу 30 и 55&nbsp;AU од Сонцето, додека подалечниот расеан диск се протега на над 100&nbsp;AU,<ref name="Levison2007" /> и далечниот Ортов Облак започнува на околу 50.000&nbsp;AU.<ref>{{Наведен arXiv|date=3 February 2008}}</ref> Меѓутоа, првично, Кајперовиот Појас бил многу погуст и поблиску до Сонцето, со надворешен раб на приближно 30&nbsp;AU. Неговиот внатрешен раб би бил малку подалеку од орбитите на [[Уран]] и [[Нептун]], кои пак биле многу поблиску до Сонцето кога се образување (најверојатно во опсег од 15-20&nbsp;AU), а во 50% од симулациите завршиле на спротивни локации, при што Уран е подалеку од Сонцето отколку Нептун.<ref name="Gomes"/><ref name="Levison2007" /><ref name="Tsiganis05"> {{Наведено списание|last=Tsiganis|first=K.|last2=Gomes|first2=R.|last3=Morbidelli|first3=A.|last4=F. Levison|first4=H.|date=2005|title=Origin of the orbital architecture of the giant planets of the Solar System|url=https://www-n.oca.eu/morby/papers/nature-papers-5-26-05.pdf|journal=Nature|volume=435|issue=7041|pages=459–461|bibcode=2005Natur.435..459T|doi=10.1038/nature03539|pmid=15917800}}</ref> Според [[Нички модел|моделот Ница]], по образувањето на Сончевиот Систем, орбитите на сите џиновски планети продолжиле бавно да се менуваат, под влијание на нивната интеракција со големиот број преостанати планетезимали. По 500-600 г&nbsp;милиони години Јупитер и Сатурн паднале во резонанца 2:1: Сатурн кружел околу Сонцето еднаш на секои две орбити на Јупитер.<ref name="Levison2007"/> Оваа резонанца создала гравитациски притисок врз надворешните планети, веројатно предизвикувајќи го Нептун да премине покрај Уран и да се упати во древниот [[Кајперов Појас]].<ref name="Tsiganis05"/> Планетите го расеале поголемиот дел од малите ледени тела навнатре, додека самите се движиле нанадвор. Овие планетезимали потоа се распрснале од следната планета на која наишле на сличен начин, придвижувајќи ги орбитите на планетите нанадвор додека тие се движеле навнатре.<ref name="Levison2007" /> Овој процес продолжил сè додека планетезималите не стапиле во интеракција со [[Јупитер]], чија огромна гравитација ги испратило во високо елипсовидни орбити или дури ги исфрлил директно од Сончевиот Систем. Ова предизвикало Јупитер малку да се придвижи навнатре. <ref group="б">The reason that Saturn, Uranus and Neptune all moved outward whereas Jupiter moved inward is that Jupiter is massive enough to eject planetesimals from the Solar System, while the other three outer planets are not. To eject an object from the Solar System, Jupiter transfers energy to it, and so loses some of its own orbital energy and moves inwards. When Neptune, Uranus and Saturn perturb planetesimals outwards, those planetesimals end up in highly eccentric but still bound orbits, and so can return to the perturbing planet and possibly return its lost energy. On the other hand, when Neptune, Uranus and Saturn perturb objects inwards, those planets gain energy by doing so and therefore move outwards. More importantly, an object being perturbed inwards stands a greater chance of encountering Jupiter and being [[Interstellar comet|ejected]] from the Solar System, in which case the energy gains of Neptune, Uranus and Saturn obtained from their inwards deflections of the ejected object become permanent.</ref> Оние објекти расеани од Јупитер во високо елиптични орбити го образувале [[Ортов Облак|Ортовиот Облак]];<ref name="Levison2007" /> тие објекти расеани во помал степен од преселничкиот [[Нептун]] го образувале сегашниот [[Кајперов Појас]] и [[расеан диск]].<ref name="Levison2007" /> Ова сценарио ја објаснува сегашната мала маса на Кајперовиот Појас и расфрланиот диск. Некои од расеаните објекти, вклучително и [[Плутон (џуџеста планета)|Плутон]], станале гравитациски врзани за орбитата на Нептун, принудувајќи ги во резонанции со средно движење.<ref name="Malhorta1995">{{Наведено списание|last=R. Malhotra|year=1995|title=The Origin of Pluto's Orbit: Implications for the Solar System Beyond Neptune|journal=Astronomical Journal|volume=110|pages=420|arxiv=astro-ph/9504036|bibcode=1995AJ....110..420M|doi=10.1086/117532}}</ref> На крајот, триењето во планезималниот диск ги направил орбитите на [[Уран]] и [[Нептун]] повторно кружни.<ref name="Levison2007" /><ref name="fogg_nelson">{{Наведено списание|last=M. J. Fogg|last2=R. P. Nelson|year=2007|title=On the formation of terrestrial planets in hot-Jupiter systems|journal=Astronomy & Astrophysics|volume=461|issue=3|pages=1195–1208|arxiv=astro-ph/0610314|bibcode=2007A&A...461.1195F|doi=10.1051/0004-6361:20066171}}</ref> За разлика од надворешните планети, се смета дека внатрешните планети не мигрирале значително во текот на староста на Сончевиот Систем, бидејќи нивните орбити останале стабилни по периодот на џиновските удари. Друго прашање е зошто Марс излегол толку мал во споредба со Земјата. Студијата на Југозападниот истражувачки институт, Сан Антонио, Тексас, објавена на 6 јуни 2011 година предлага дека [[Јупитер]] мигрирал навнатре до 1,5&nbsp;AU. По настанокот на [[Сатурн]], мигрирал навнатре и ја воспоставил средната резонанца на движењето 2:3 со [[Јупитер]], студијата претпоставува дека двете планети мигрирале назад на нивните сегашни позиции. Така, Јупитер би потрошил голем дел од материјалот што би создал поголем Марс. Истите симулации ги репродуцираат и одликите на современиот астероиден појас, со суви астероиди и објекти богати со вода слични на комети.<ref>{{Наведено списание|last=Walsh, K. J.|last2=Morbidelli, Alessandro|last3=Raymond, S. N.|last4=O'Brien, D. P.|last5=Mandell, A. M.|year=2011|title=A low mass for Mars from Jupiter's early gas-driven migration|journal=Nature|volume=475|issue=7355|pages=206–209|arxiv=1201.5177|bibcode=2011Natur.475..206W|doi=10.1038/nature10201|pmid=21642961}}</ref> Сепак, не е јасно дали условите во сончевата маглина би им дозволиле на Јупитер и Сатурн да се вратат на нивните сегашни позиции, а според сегашните проценки оваа можност изгледа неверојатна.<ref name="dangelo_marzari_2012">{{Наведено списание|last=D'Angelo|first=G.|last2=Marzari, F.|year=2012|title=Outward Migration of Jupiter and Saturn in Evolved Gaseous Disks|journal=The Astrophysical Journal|volume=757|issue=1|pages=50 (23 pp.)|arxiv=1207.2737|bibcode=2012ApJ...757...50D|doi=10.1088/0004-637X/757/1/50}}</ref> Покрај тоа, постојат алтернативни објаснувања за малата маса на Марс.<ref name="Chambers2013">{{Наведено списание|last=Chambers|first=J. E.|year=2013|title=Late-stage planetary accretion including hit-and-run collisions and fragmentation|journal=Icarus|volume=224|issue=1|pages=43–56|bibcode=2013Icar..224...43C|doi=10.1016/j.icarus.2013.02.015}}</ref><ref name="Izidoro2014">{{Наведено списание|last=Izidoro|first=A.|last2=Haghighipour, N.|last3=Winter, O. C.|last4=Tsuchida, M.|year=2014|title=Terrestrial Planet Formation in a Protoplanetary Disk with a Local Mass Depletion: A Successful Scenario for the Formation of Mars|journal=The Astrophysical Journal|volume=782|issue=1|pages=31, (20 pp.)|arxiv=1312.3959|bibcode=2014ApJ...782...31I|doi=10.1088/0004-637X/782/1/31}}</ref><ref name="fischer2014">{{Наведено списание|last=Fischer|first=R. A.|last2=Ciesla, F. J.|year=2014|title=Dynamics of the terrestrial planets from a large number of N-body simulations|journal=Earth and Planetary Science Letters|volume=392|pages=28–38|bibcode=2014E&PSL.392...28F|doi=10.1016/j.epsl.2014.02.011}}</ref> === Доцно бомбардирање === [[Податотека:Barringer_Crater_aerial_photo_by_USGS.jpg|лево|мини| Метеорски кратер во Аризона. Создаден пред 50.000 години од удар на околу 50 метри, покажува дека зголемувањето на Сончевиот Систем не е завршено.]] Гравитациското нарушување од преселбата на надворешните планети би испратило голем број на астероиди во внатрешниот Сончев Систем, сериозно исцрпувајќи го првобитниот појас додека не ја достигне денешната екстремно мала маса.<ref name="OBrien2007"/> Овој настан можеби го предизвикал доцното тешко бомбардирање што се случило пред околу 4 милијарди години, 500-600&nbsp;милиони години по настанокот на Сончевиот Систем.<ref name="Gomes"/><ref name="shuffle">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.agiweb.org/geotimes/june05/WebExtra060705.html|title=Orbital shuffle for early solar system|last=Kathryn Hansen|year=2005|work=Geotimes|accessdate=2006-06-22|archive-date=2020-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902134105/http://www.agiweb.org/geotimes/june05/WebExtra060705.html|url-status=dead}}</ref> Овој период на силно бомбардирање траел неколку стотици милиони години и е евидентен во кратерот кој сè уште е видлив на геолошки мртвите тела на внатрешниот Сончев Систем како што се Месечината и Меркур.<ref name="Gomes" /><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://history.nasa.gov/SP-467/ch3.htm|title=Chronology of Planetary surfaces|work=NASA History Division|accessdate=2008-03-13}}</ref> Најстариот познат доказ за [[Живот|живот на Земјата]] датира од 3.8 милијарди години - речиси веднаш по крајот на доцното тешко бомбардирање. Се смета дека влијанијата се редовен дел од развојот на Сончевиот Систем. Дека тие продолжуваат да се случуваат сведочи судирот на [[Комета Шумејкер-Леви 9|кометата Шумејкер-Леви 9]] со [[Јупитер]] во 1994 година, настанот на удар на Јупитер во 2009 година[[Тунгуска експлозија|, настанот Тунгуска]], метеорот Чељабинск и ударот што го создал кратерот во [[Аризона]]. Процесот на [[насобирање]], според тоа, не е завршен и сè уште може да претставува закана за животот на Земјата.<ref>{{Наведено списание|last=Clark R. Chapman|year=1996|title=The Risk to Civilization From Extraterrestrial Objects and Implications of the Shoemaker-Levy 9 Comet Crash|url=http://www.geologie.ac.at/filestore/download/AB0053_051_A.pdf|journal=Abhandlungen der Geologischen Bundeanstalt, Wien|volume=53|pages=51–54|issn=0016-7800|archive-url=https://web.archive.org/web/20080910084647/http://www.geologie.ac.at/filestore/download/AB0053_051_A.pdf|archive-date=2008-09-10|access-date=2008-05-06}}</ref><ref name="Agnor2006">{{Наведено списание|last=Craig B. Agnor|last2=Hamilton P. Douglas|year=2006|title=Neptune's capture of its moon Triton in a binary-planet gravitational encounter|url=http://www.es.ucsc.edu/~cagnor/papers_pdf/2006AgnorHamilton.pdf|journal=Nature|volume=441|issue=7090|pages=192–194|bibcode=2006Natur.441..192A|doi=10.1038/nature04792|pmid=16688170|archive-url=https://web.archive.org/web/20070621182809/http://www.es.ucsc.edu/~cagnor/papers_pdf/2006AgnorHamilton.pdf|archive-date=2007-06-21}}</ref> Во текот на развојот на Сончевиот Систем, [[Комета|кометите]] биле исфрлени од внатрешниот Сончев Систем од гравитацијата на џиновските планети и испратиле илјадници АЕ нанадвор за да го образуваат [[Ортов Облак|Ортовиот Облак]], сферичен надворешен рој од јадра на кометите на најоддалечениот дел од гравитациското влечење на Сонцето. На крајот, по околу 800 милиони години, гравитациското нарушување предизвикано од [[галактичка плима|галактичките плими]], ѕвездите што минуваат и џиновските молекуларни облаци почнале да го осиромашуваат облакот, испраќајќи комети во внатрешниот Сончев Систем.<ref name="Morbidelli2006">{{Наведен arXiv|title=Origin and dynamical evolution of comets and their reservoirs}}</ref> Се смета дека развојот на надворешниот Сончев Систем, исто така, била под влијание на вселенските атмосферски влијанија од сончевиот ветер, микрометеоритите и неутралните компоненти на меѓуѕвездената средина.<ref>{{Наведено списание|last=Beth E. Clark|last2=Robert E. Johnson|year=1996|title=Interplanetary Weathering: Surface Erosion in Outer Space|url=http://www.agu.org/sci_soc/EISclark.html|journal=Eos, Transactions, American Geophysical Union|volume=77|issue=15|pages=141|bibcode=1996EOSTr..77Q.141C|doi=10.1029/96EO00094|archive-url=https://web.archive.org/web/20080306012954/http://www.agu.org/sci_soc/EISclark.html|archive-date=March 6, 2008|access-date=2008-03-13}}</ref> Развојот на астероидниот појас по доцното тешко бомбардирање главно била управувана од судири. Предметите со голема маса имаат доволно гравитација за да го задржат секој материјал исфрлен од насилен судир. Во астероидниот појас тоа обично не е случај. Како резултат на тоа, многу поголеми предмети се разбиени, а понекогаш и понови предмети се ковале од остатоците во помалку насилни судири.<ref name="Bottke2005b">{{cite conference|author1=Bottke, William F. |author2=Durba, D. |author3=Nesvorny, D. |display-authors=etal|title=The origin and evolution of stony meteorites|conference=Dynamics of Populations of Planetary Systems|book-title=Proceedings of the International Astronomical Union|volume=197|pages=357–374|year=2005|doi=10.1017/S1743921304008865| url = http://www.boulder.swri.edu/~bottke/Reprints/Bottke_IAU197_Belgrade_Origin_Stony_Met.pdf |doi-access=free}}</ref> Месечините околу некои астероиди моментално може да се објаснат само како консолидација на материјал исфрлен од матичниот објект без доволно енергија за целосно да избега од неговата гравитација.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://history.nasa.gov/SP-345/ch4.htm|title=The Small Bodies|last=H. Alfvén|last2=G. Arrhenius|date=1976|work=SP–345 Evolution of the Solar System|publisher=NASA|accessdate=2007-04-12}}</ref> == Месечини == {{Главна|Хипотеза на џиновски удар}} Месечините постојат околу повеќето планети и многу други тела на Сончевиот Систем. Овие [[Природен сателит|природни сателити]] потекнуваат од еден од трите можни механизми: * Сообразба од [[околупланетарен диск]] (само во случаите на џиновските планети); * Образба од ударни остатоци (со оглед на доволно голем удар под плиток агол); и * Заробување на предмет што поминува. [[Податотека:Artist's_concept_of_collision_at_HD_172555.jpg|лево|мини| Концепција на уметникот за [[Хипотеза на џиновски удар|џиновскиот удар]] се смета дека ја образувал [[Месечина]]та]] Јупитер и Сатурн имаат неколку големи месечини, како што се [[Ија (месечина)|Ија]], [[Европа (месечина)|Европа]], [[Ганимед (месечина)|Ганимед]] и [[Титан (месечина)|Титан]], кои можеби потекнуваат од дисковите околу секоја џиновска планета на ист начин како што планетите настанале од дискот околу Сонцето.<ref name="arxiv0812">{{Наведена книга|title=Origin of Europa and the Galilean Satellites|last=Canup, Robin M.|last2=Ward, William R.|date=2008-12-30|publisher=University of Arizona Press|isbn=978-0-8165-2844-8|page=59|arxiv=0812.4995|bibcode=2009euro.book...59C}}</ref><ref name="dangelo_podolak_2015">{{Наведено списание|last=D'Angelo|first=G.|last2=Podolak, M.|date=2015|title=Capture and Evolution of Planetesimals in Circumjovian Disks|journal=The Astrophysical Journal|volume=806|issue=1|pages=29pp|arxiv=1504.04364|bibcode=2015ApJ...806..203D|doi=10.1088/0004-637X/806/2/203}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=N. Takato|last2=S. J. Bus|displayauthors=etal|year=2004|title=Detection of a Deep 3-<math>\mu</math>m Absorption Feature in the Spectrum of Amalthea (JV)|journal=Science|volume=306|issue=5705|pages=2224–7|bibcode=2004Sci...306.2224T|doi=10.1126/science.1105427|pmid=15618511}}<br /><br /> See also {{Наведени вести|url=http://www.universetoday.com/2004/12/24/jovian-moon-was-probably-captured/|title=Jovian Moon Was Probably Captured|last=Fraser Cain|date=24 December 2004|work=Universe Today|access-date=2008-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20080130030816/http://www.universetoday.com/2004/12/24/jovian-moon-was-probably-captured/ <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=2008-01-30}}</ref> На ова потекло укажуваат големите димензии на месечините и нивната близина до планетата. Овие атрибути е невозможно да се постигнат преку заробување, додека гасната природа на примарните, исто така, го прави неверојатно образување од остатоци од судир. Надворешните месечини на џиновските планети имаат тенденција да бидат мали и имаат [[Орбитално занесување|ексцентрични]] орбити со произволни склоности. Ова се одликите што се очекуваат од заробените тела.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dtm.ciw.edu/sheppard/satellites/|title=The Giant Planet Satellite and Moon Page|last=Scott S. Sheppard|work=Personal web page|archive-url=https://web.archive.org/web/20080311120653/http://www.dtm.ciw.edu/sheppard/satellites/|archive-date=2008-03-11|accessdate=2008-03-13}}</ref> Повеќето такви месечини орбитираат во насока спротивна од ротацијата на нивната примарна. Најголемата неправилна месечина е нептуновата месечина [[Тритон (месечина)|Тритон]], за која се смета дека е заробен објект од [[Кајперов Појас|Кајперовиот Појас]].<ref name="Agnor2006"/> Месечините од цврсти тела на Сончевиот Систем се создадени и од судири и од заробување. Се смета дека двете мали месечини на [[Марс (планета)|Марс]][[Дејмос|, Дејмос]] и [[Фобос]][[Астероид|,]] се заробени [[астероид]]и. {{Sfn|Zeilik|Gregory|1998}} Се смета дека Земјината [[Месечина]] настанала како резултат на единечен, голем директен [[Хипотеза на џиновски удар|судир]].<ref name="Canup2005" /><ref>{{Наведено списание|last=D. J. Stevenson|year=1987|title=Origin of the moon&nbsp;–&nbsp;The collision hypothesis|url=http://pdfs.semanticscholar.org/6cd0/5a92552fe0b618abbb1dbb1a8dba79acbba5.pdf|journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences|volume=15|issue=1|pages=271–315|bibcode=1987AREPS..15..271S|doi=10.1146/annurev.ea.15.050187.001415|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412143819/http://pdfs.semanticscholar.org/6cd0/5a92552fe0b618abbb1dbb1a8dba79acbba5.pdf|archive-date=2020-04-12}}</ref> Објектот што удира веројатно имал маса споредлива со онаа на Марс, а ударот веројатно се случил при крајот на периодот на џиновски удари. Судирот започнал во орбитата дел од обвивката на ударникот, кој потоа се споил во Месечината.<ref name="Canup2005">{{Наведено списание|last=R. M. Canup|last2=E. Asphaug|year=2001|title=Origin of the Moon in a giant impact near the end of the Earth's formation|journal=Nature|volume=412|issue=6848|pages=708–12|bibcode=2001Natur.412..708C|doi=10.1038/35089010|pmid=11507633}}</ref> Ударот веројатно бил последен во серијата спојувања што ја образувало Земјата. Понатаму се претпоставува дека објектот со големина на Марс можеби се образувал на една од стабилните [[Лагранжова точка|Лагранжови точки]] Земја-Сонце (или {{L4}} или {{L5}} ) и се оддалечил од својата позиција.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.psrd.hawaii.edu/Dec98/OriginEarthMoon.html|title=Origin of the Earth and Moon|last=G. Jeffrey Taylor|date=31 December 1998|work=Planetary Science Research Discoveries|publisher=Hawaii Institute of Geophysics & Planetology|accessdate=2007-07-25}}</ref> Месечините на [[Заднептунец|заднептунските објекти]] на [[Плутон (џуџеста планета)|Плутон]] ([[Харон (месечина)|Харон]]) и Орк (Вант) можеби се образувале со помош на голем судир: системите Плутон-Харон, Орк-Вант и Земја-Месечина се невообичаени во Сончевиот Систем по тоа што сателитот масата е најмалку 1% од онаа на поголемото тело.<ref name="impact_Pluto">{{Наведено списание|last=Robin M. Canup|date=28 January 2005|title=A Giant Impact Origin of Pluto-Charon|url=https://authors.library.caltech.edu/51983/7/Canup.SOM.pdf|journal=Science|volume=307|issue=5709|pages=546–550|bibcode=2005Sci...307..546C|doi=10.1126/science.1106818|pmid=15681378}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Brown|first=M. E.|last2=Ragozzine|first2=D.|last3=Stansberry|first3=J.|last4=Fraser|first4=W. C.|year=2010|title=The Size, Density, and Formation of the Orcus-Vanth System in the Kuiper Belt|journal=The Astronomical Journal|volume=139|issue=6|pages=2700–2705|arxiv=0910.4784|bibcode=2010AJ....139.2700B|doi=10.1088/0004-6256/139/6/2700}}</ref> == Иднина == Астрономите проценуваат дека моменталната состојба на Сончевиот Систем нема драстично да се промени додека Сонцето не го спои речиси целото водородно гориво во неговото јадро во [[хелиум]], започнувајќи го [[Ѕвезден развој|својот развој]] од главната низа на [[Херцшпрунг-Раселов дијаграм|Херцшпрунг-Раселовиот дијаграм]] и во фазата на [[Црвен џин|црвениот џин.]] Сончевиот Систем ќе продолжи да се развива дотогаш. На крајот, Сонцето веројатно ќе се прошири доволно за да ги совлада внатрешните планети ([[Меркур]], [[Венера]], можеби и [[Земјата]]), но не и надворешните планети, вклучувајќи ги [[Јупитер]] и [[Сатурн]]. Потоа, Сонцето би се намалило на големина на [[бело џуџе]], а надворешните планети и нивните месечини би продолжиле да кружат околу овој минијатурен сончев остаток. Овој иден развој може да биде сличен на забележаното детектирање на MOA-2010-BLG-477L b, вонсончева планета со големина на Јупитер која кружи околу својата бела џуџеста ѕвезда MOA-2010-BLG-477L .<ref name="NAT-20211013">{{Наведено списание|last=Blackman, J. W.|displayauthors=et al.|date=13 October 2021|title=A Jovian analogue orbiting a white dwarf star|url=https://www.nature.com/articles/s41586-021-03869-6|journal=Nature|volume=598|issue=7880|pages=272–275|arxiv=2110.07934|bibcode=2021Natur.598..272B|doi=10.1038/s41586-021-03869-6|pmid=34646001|access-date=14 October 2021}}</ref><ref name="KO-20211013">{{Наведени вести|url=https://keckobservatory.org/white-dwarf-system/|title=A Crystal Ball Into Our Solar System's Future - Giant Gas Planet Orbiting a Dead Star Gives Glimpse Into the Predicted Aftermath of our Sun's Demise|last=Blackman|first=Joshua|date=13 October 2021|work=Keck Observatory|access-date=14 October 2021|last2=Bennett|first2=David|last3=Beaulieu|first3=Jean-Philippe}}</ref><ref name="NYT-20211013">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2021/10/13/science/white-dwarf-planet.html|title=Astronomers Found a Planet That Survived Its Star's Death - The Jupiter-size planet orbits a type of star called a white dwarf, and hints at what our solar system could be like when the sun burns out.|last=Ferreira|first=Becky|date=13 October 2021|work=The New York Times|access-date=14 October 2021}}</ref> === Долгорочна стабилност === Сончевиот Систем е хаотичен во временските размери од милион и милијарди години,<ref name="laskar94">{{Наведено списание|last=J. Laskar|year=1994|title=Large-scale chaos in the solar system|journal=Astronomy and Astrophysics|volume=287|pages=L9–L12|bibcode=1994A&A...287L...9L}}</ref> со орбитите на планетите отворени за долгорочни варијации. Еден значаен пример за овој хаос е системот Нептун-Плутон, кој лежи во орбитална резонанца 3:2. Иако самата резонанца ќе остане стабилна, станува невозможно да се предвиди позицијата на Плутон со кој било степен на точност повеќе од 10-20&nbsp;милиони години во иднината.<ref>{{Наведено списание|last=Gerald Jay Sussman|last2=Jack Wisdom|year=1988|title=Numerical evidence that the motion of Pluto is chaotic|url=http://groups.csail.mit.edu/mac/users/wisdom/pluto-chaos.pdf|journal=Science|volume=241|issue=4864|pages=433–437|bibcode=1988Sci...241..433S|doi=10.1126/science.241.4864.433|pmid=17792606|hdl-access=free}}</ref> Друг пример е Земјиниот [[осен наклон]], кое поради триењето кое се подигнува во обвивката на Земјата со плимните интеракции со Месечината, е непресметливо од одреден момент помеѓу 1,5 и 4,5 милијарди години од сега.<ref>{{Наведено списание|last=O. Neron de Surgy|last2=J. Laskar|date=February 1997|title=On the long term evolution of the spin of the Earth|journal=Astronomy and Astrophysics|volume=318|pages=975–989|bibcode=1997A&A...318..975N}}</ref> Орбитите на надворешните планети се хаотични во подолги временски размери, со лјапуновско време во опсег од 2-230&nbsp;милиони години.<ref name="hayes07">{{Наведено списание|last=Wayne B. Hayes|year=2007|title=Is the outer Solar System chaotic?|journal=Nature Physics|volume=3|issue=10|pages=689–691|arxiv=astro-ph/0702179|bibcode=2007NatPh...3..689H|doi=10.1038/nphys728}}</ref> Во сите случаи тоа значи дека позицијата на планетата долж нејзината орбита на крајот станува невозможно да се предвиди со секаква сигурност (така, на пример, времето на зимата и летото стануваат неизвесни), но во некои случаи самите орбити може драматично да се променат. Таквиот хаос најсилно се манифестира како промени во [[Орбитално занесување|ексцентричноста]], при што орбитите на некои планети стануваат значително повеќе или помалку [[Елипса|елипсовидни]].<ref name="Stewart1997">{{Наведена книга|title=Does God Play Dice?|last=Stewart|first=Ian|date=1997|publisher=Penguin Books|isbn=0-14-025602-4|edition=2|pages=246–249}}</ref> Сончевиот Систем е стабилен по тоа што ниту една од планетите најверојатно нема да се судри една со друга или да биде исфрлена од системот во следните неколку милијарди години.<ref name="hayes07"/> Надвор од ова, во рок од пет милијарди години или повеќе, ексцентричноста на Марс може да порасне на околу 0,2, така што тој лежи на орбитата што ја преминува Земјата, што ќе доведе до потенцијален судир. Во истиот временски период, ексцентричноста на Меркур може да порасне уште повеќе, а блиската средба со Венера теоретски би можела целосно да ја исфрли од Сончевиот Систем <ref name="laskar94"/> или да ја испрати на патека на судир со [[Венера (планета)|Венера]] или [[Земја (планета)|Земјата]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.newscientist.com/article/dn13757-solar-system-could-go-haywire-before-the-sun-dies.html|title=The solar system could go haywire before the sun dies|last=David Shiga|date=23 April 2008|work=NewScientist.com News Service|access-date=2008-04-28}}</ref> Ова може да се случи во рок од милијарда години, според нумеричките симулации во кои орбитата на Меркур е нарушена.<ref name="Batygin">{{Наведено списание|last=Batygin|first=K.|last2=Laughlin|first2=G.|year=2008|title=On the Dynamical Stability of the Solar System|journal=The Astrophysical Journal|volume=683|issue=2|pages=1207–1216|arxiv=0804.1946|bibcode=2008ApJ...683.1207B|doi=10.1086/589232}}</ref> === Системи Месечина-прстен === Развојот на месечевите системи е водена од [[Плима и осека|плимните сили]]. Месечината ќе подигне [[Плимна сила|плимна испакнатост]] во објектот што орбитира (примарниот) поради диференцијалната гравитациска сила низ пречникот на примарната. Ако месечината се врти во иста насока како и ротацијата на планетата и планетата ротира побрзо од орбиталниот период на Месечината, испакнатоста постојано ќе се влече пред Месечината. Земјата и нејзината Месечина се еден пример за оваа конфигурација. Денес, Месечината е плимно сврзана за Земјата; една од нејзините вртежи околу Земјата (во моментов околу 29 дена) е еднаква на една нејзина ротација околу нејзината оска, така што секогаш покажува едно лице кон Земјата. Месечината ќе продолжи да се повлекува од Земјата, а вртењето на Земјата ќе продолжи постепено да се забавува. Други примери се галилеевите месечини на [[Јупитер]] (како и многу помали месечини на Јупитер) <ref>{{Наведено списание|last=A. Gailitis|year=1980|title=Tidal Heating of Io and orbital evolution of the Jovian satellites|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=201|issue=2|pages=415–420|bibcode=1982MNRAS.201..415G|doi=10.1093/mnras/201.2.415|doi-access=free}}</ref> и повеќето од поголемите месечини на [[Сатурн (планета)|Сатурн]].<ref>{{Наведено списание|last=R. Bevilacqua|last2=O. Menchi|last3=A. Milani|displayauthors=etal|date=April 1980|title=Resonances and close approaches. I. The Titan-Hyperion case|journal=Earth, Moon, and Planets|volume=22|issue=2|pages=141–152|bibcode=1980M&P....22..141B|doi=10.1007/BF00898423}}</ref> [[Податотека:Voyager_2_Neptune_and_Triton.jpg|мини| Нептун и неговата месечина [[Тритон (месечина)|Тритон]], преземени од ''Војаџер 2''. Орбитата на Тритон на крајот ќе го одведе во рамките на [[Рошова граница|границата]] на Нептун, образувајќи нов систем на прстени.]] Не постои консензус за механизмот на образување на прстените на Сатурн. Иако теоретските модели покажале дека прстените најверојатно се образувале рано во историјата на Сончевиот Систем,<ref name="Tiscareno">{{Наведена книга|url=http://refworks.springer.com/mrw/index.php?id=1654|title=Planets, Stars and Stellar Systems|last=Tiscareno|first=M. S.|date=2012-07-04|publisher=Springer|isbn=978-94-007-5605-2|editor-last=Kalas|editor-first=P.|pages=61–63|chapter=Planetary Rings|arxiv=1112.3305v2|doi=10.1007/978-94-007-5606-9_7|access-date=2012-10-05|editor-last2=French|editor-first2=L.|archive-date=2019-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224103240/https://meteor.springer.com/springerreference.jsf|url-status=dead}}</ref> податоците од вселенското летало ''[[Касини-Хајгенс]]'' сугерираат дека тие се образувале релативно доцна.<ref name="IessMilitzer2019">{{Наведено списание|last=Iess|first=L.|last2=Militzer|first2=B.|last3=Kaspi|first3=Y.|last4=Nicholson|first4=P.|last5=Durante|first5=D.|last6=Racioppa|first6=P.|last7=Anabtawi|first7=A.|last8=Galanti|first8=E.|last9=Hubbard|first9=W.|year=2019|title=Measurement and implications of Saturn's gravity field and ring mass|url=https://repository.arizona.edu/bitstream/10150/633328/1/aat2965_CombinedPDF_v4.pdf|journal=Science|volume=364|issue=6445|pages=eaat2965|bibcode=2019Sci...364.2965I|doi=10.1126/science.aat2965|pmid=30655447|doi-access=free|access-date=2021-11-21|archive-date=2020-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412143852/https://repository.arizona.edu/bitstream/handle/10150/633328/aat2965_CombinedPDF_v4.pdf?sequence=1|url-status=dead}}</ref> === Сонцето и планетарните средини === На долг рок, најголемите промени во Сончевиот Систем ќе дојдат од промените на самото Сонце како што старее. Како што Сонцето гори преку снабдувањето со водородно гориво, станува пожешко и го согорува преостанатото гориво уште побрзо. Како резултат на тоа, Сонцето станува посветло со брзина од десет проценти на секои 1,1&nbsp;милијарди години.<ref name="scientist">{{Наведени вести|url=https://www.newscientist.com/article/mg14219191.900.html|title=Science: Fiery future for planet Earth|last=Jeff Hecht|date=2 April 1994|work=New Scientist|access-date=2007-10-29|issue=1919|page=14}}</ref> За околу 600 милиони години, светлината на Сонцето ќе го наруши [[Јаглероден циклус|јаглеродниот циклус]] на Земјата до точка каде што дрвјата и шумите (C3 фотосинтетичкиот растителен свет) повеќе нема да можат да преживеат; и за околу 800 милиони години, Сонцето ќе го убие целиот комплексен живот на површината на Земјата и во океаните. За 1,1 милијарда години, зголеменото зрачење на Сонцето ќе предизвика нејзината [[Животопогоден појас|околуѕвездена зона]] погодна за живот да се движи кон надвор, што ќе ја направи површината на Земјата премногу жешка за природно да постои течна вода. Во овој момент, целиот живот ќе се сведе на едноклеточни организми.<ref name="Schroder2008"/> Испарувањето на водата, моќен [[Стакленички гасови|стакленички гас]], од површината на океаните може да го забрза зголемувањето на температурата, што потенцијално ќе стави крај на целиот живот на Земјата уште порано.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cicero.uio.no/fulltext/index_e.aspx?id=2737|title=Our changing solar system|last=Knut Jørgen|last2=Røed Ødegaard|year=2004|work=Centre for International Climate and Environmental Research|archive-url=https://web.archive.org/web/20081009015241/http://www.cicero.uio.no/fulltext/index_e.aspx?id=2737|archive-date=2008-10-09|accessdate=2008-03-27}}</ref> За тоа време, можно е со постепено зголемување на температурата на површината на Марс, јаглерод диоксид и вода моментално замрзнати под површинскиот реголит да се испуштат во атмосферата, создавајќи [[ефект на стаклена градина]] што ќе ја загрева планетата додека не постигне услови паралелни со Земјата денес, обезбедувајќи потенцијално идно живеалиште за живот.<ref name="mars">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=0QY0U6qJKFUC&q=mars+future+%22billion+years%22+sun&pg=PA509|title=Mars: A Warmer, Wetter Planet|last=Jeffrey Stuart Kargel|date=2004|publisher=Springer|isbn=1-85233-568-8|access-date=2007-10-29}}</ref> За 3,5&nbsp;милијарди години од сега, условите на површината на Земјата ќе бидат слични на оние на Венера денес.<ref name="scientist" /> [[Податотека:Sun red giant mk.svg|лево|мини|Големината на Сонцето денес во споредба со неговата проценета идна големина како [[црвен џин]].]] За околу 5,4&nbsp;милијарди години од денес, јадрото на Сонцето ќе стане доволно жешко за да предизвика [[јадрено соединување]] на [[водород]] во неговата околна обвивка.<ref name="Schroder2008"/> Ова ќе предизвика надворешните слоеви на ѕвездата значително да се прошират, а ѕвездата ќе влезе во фаза од својот живот во која се нарекува [[црвен џин]]. {{Sfn|Zeilik|Gregory|1998}} <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/objects/cvs/cvstext.html|title=Introduction to Cataclysmic Variables (CVs)|year=2006|work=NASA Goddard Space Center|accessdate=2006-12-29|archive-date=2020-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200507212645/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/objects/cvs/cvstext.html|url-status=dead}}</ref> Во рок од 7,5&nbsp;милијарди години, Сонцето ќе се прошири до полупречник од 1,2&nbsp;AU-256 пати поголема од нејзината сегашна големина. На врвот на гранката на црвениот џин, како резултат на значително зголемената површина, површината на Сонцето ќе биде многу поладна (околу 2600&nbsp;К) од сега и неговата [[Сјајност|осветленост]] многу поголема - до 2.700&nbsp; од сегашните сончеви осветлености. За дел од својот живот на црвениот џин, Сонцето ќе има силен [[ѕвезден ветер]] кој ќе однесе околу 33% од неговата маса.<ref name="Schroder2008"/><ref name="sun_future">{{Наведено списание|last=I. J. Sackmann|last2=A. I. Boothroyd|last3=K. E. Kraemer|year=1993|title=Our Sun. III. Present and Future|journal=Astrophysical Journal|volume=418|pages=457|bibcode=1993ApJ...418..457S|doi=10.1086/173407}}</ref> {{Sfn|Zeilik|Gregory|1998}} За време на овие времиња, можно е [[Сатурн (планета)|Сатурновата]] месечина [[Титан (месечина)|Титан]] да постигне температури на површината неопходна за одржување на животот.<ref name="Titan">{{Наведено списание|last=Ralph D. Lorenz|last2=Jonathan I. Lunine|last3=Christopher P. McKay|year=1997|title=Titan under a red giant sun: A new kind of "habitable" moon|url=http://www.lpl.arizona.edu/~rlorenz/redgiant.pdf|journal=Geophysical Research Letters|volume=24|issue=22|pages=2905–8|bibcode=1997GeoRL..24.2905L|citeseerx=10.1.1.683.8827|doi=10.1029/97GL52843|pmid=11542268|access-date=2008-03-21|archive-date=2011-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724173621/http://www.lpl.arizona.edu/~rlorenz/redgiant.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.astronomytoday.com/astronomy/sun.html|title=Sun, the solar system's only star|last=Marc Delehanty|work=Astronomy Today|accessdate=2006-06-23}}</ref> Како што Сонцето се шири, тоа ќе ги проголта планетите [[Меркур (планета)|Меркур]] и [[Венера (планета)|Венера]].<ref name="Rybicki2001">{{Наведено списание|last=K. R. Rybicki|last2=C. Denis|date=2001|title=On the Final Destiny of the Earth and the Solar System|journal=Icarus|volume=151|issue=1|pages=130–137|bibcode=2001Icar..151..130R|doi=10.1006/icar.2001.6591}}</ref> Судбината на [[Земја (планета)|Земјата]] е помалку јасна; иако Сонцето ќе ја обвие тековната [[Земјина орбита]], губењето на масата на ѕвездата (а со тоа и послабата гравитација) ќе предизвика орбитите на планетите да се движат подалеку.<ref name="Schroder2008">{{Наведено списание|last=K. P. Schroder|last2=Robert Connon Smith|year=2008|title=Distant future of the Sun and Earth revisited|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=386|issue=1|pages=155–163|arxiv=0801.4031|bibcode=2008MNRAS.386..155S|doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13022.x}}</ref> Да било само ова, Венера и Земјата веројатно ќе го избегнат согорувањето,<ref name="sun_future"/> но една студија од 2008 година сугерира дека Земјата најверојатно ќе биде проголтана како резултат на плимните интеракции со слабо врзаната надворешна обвивка на Сонцето.<ref name="Schroder2008" /> По фазата на проширување, зоната погодна за живеење ќе се префрли подлабоко во надворешниот Сончев Систем и Кајперовиот Појас. Ова значи дека температурите на површината на [[Плутон]] и [[Харон]] ќе бидат доволно високи за мразот на водата да се сублимира во [[пареа]]. Површинските температури на Плутон и Харон би биле 0&nbsp;°C. (Водениот мраз се сублимира при пониски атмосферски притисоци). Дотогаш Плутон веќе би ја изгубил својата обвивка на метан како резултат на [[сублимација]]. Но, [[Плутон]] ќе биде премногу мал и нема [[магнетно поле]] за да спречи јони со висока енергија да удрат во неговата атмосфера за да може да одржува густа атмосфера со оглед на тоа што сончевата активност драстично ќе се зголеми кога сонцето ќе умре. Плутон и Харон ќе ја изгубат својата дифузна водена атмосфера во вселената, оставајќи изложено карпесто јадро. И двете ќе изгубат 30%-40% од својата маса. Постепено, водородот што гори во обвивката околу сончевото јадро ќе ја зголеми масата на јадрото додека не достигне околу 45% од сегашната сончева маса. Во овој момент густината и температурата ќе станат толку високи што ќе започне соединувањето на хелиумот во јаглерод, што ќе доведе до [[хелиумски блесок]]; Сонцето ќе се намали од околу 250 на 11&nbsp;пати повеќе од неговиот сегашен полупречник (главна низа). Следствено, неговата сјајност ќе се намали од околу 3.000 на 54 пати повеќе од сегашното ниво, а температурата на површината ќе се зголеми на околу 4770&nbsp;К. Сонцето ќе стане [[хоризонтална гранка|хоризонтален џин]], кој согорува [[хелиум]] во неговото јадро на стабилен начин слично како што согорува [[водород]] денес. Фазата на спојување на [[хелиум]] ќе трае само 100&nbsp;милиони години. На крајот, ќе мора повторно да прибегне кон резервите на водород и хелиум во неговите надворешни слоеви и ќе се прошири по втор пат, претворајќи се во она што е познато како [[асимптотска гранка на џинови|асимптотски џин]]. Овде сјајноста на Сонцето повторно ќе се зголеми, достигнувајќи околу 2.090 сегашни сјајности, и ќе се олади на околу 3500&nbsp;K.<ref name="Schroder2008"/> Оваа фаза би траела околу 30&nbsp;милиони години, по што во текот на уште 100.000&nbsp;години, преостанатите надворешни слоеви на Сонцето ќе паднат, исфрлајќи огромен прилив на материја во вселената и образувајќи ореол познат како [[планетарна маглина]]. Исфрлениот материјал ќе содржи хелиум и [[јаглерод]] произведени од јадрените реакции на Сонцето, продолжувајќи го збогатувањето на меѓуѕвездената средина со тешки елементи за идните генерации ѕвезди.<ref name="nebula">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.astro.washington.edu/balick/WFPC2/|title=Planetary nebulae and the future of the Solar System|last=Bruce Balick|work=Personal web site|archive-url=https://web.archive.org/web/20081219010229/http://www.astro.washington.edu/balick/WFPC2/|archive-date=2008-12-19|accessdate=2006-06-23}}</ref> [[Податотека:M57_The_Ring_Nebula.JPG|мини| [[Прстен (маглина)|Прстен]], планетарна маглина слична на она што ќе стане Сонцето]] Ова е релативно мирен настан, ништо слично на [[супернова]], на која Сонцето е премногу мало за да се подложи како дел од неговиот развој. Секој набљудувач присутен за да биде сведок на оваа појава би видел огромно зголемување на брзината на сончевиот ветер, но не доволно за целосно уништување на планетата. Сепак, губењето на масата на ѕвездата би можело да ги испрати орбитите на преживеаните планети во хаос, предизвикувајќи некои да се судираат, други да бидат исфрлени од Сончевиот Систем, а трети да бидат растргнати од плимните интеракции.<ref>{{Наведено списание|last=B. T. Gänsicke|last2=T. R. Marsh|last3=J. Southworth|last4=A. Rebassa-Mansergas|year=2006|title=A Gaseous Metal Disk Around a White Dwarf|journal=Science|volume=314|issue=5807|pages=1908–1910|arxiv=astro-ph/0612697|bibcode=2006Sci...314.1908G|doi=10.1126/science.1135033|pmid=17185598}}</ref> Потоа, сè што ќе остане од Сонцето ќе биде [[бело џуџе]], необично густ објект, 54% од неговата првобитна маса, но само колку Земјата. Првично, ова бело џуџе може да биде 100&nbsp;пати толку светло колку што е сега Сонцето. Целосно ќе се состои од дегенериран [[јаглерод]] и [[кислород]], но никогаш нема да достигне температура доволно висока за да ги спои овие елементи. Така, белото џуџе Сонце постепено ќе се лади, станувајќи сè потемнето и потемнето.<ref name="future-sun">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.astronomy.ohio-state.edu/~pogge/Lectures/vistas97.html|title=The Once & Future Sun|last=Richard W. Pogge|year=1997|work=New Vistas in Astronomy|format=lecture notes|archive-url=https://web.archive.org/web/20050527094435/http://www-astronomy.mps.ohio-state.edu/Vistas/|archive-date=2005-05-27|accessdate=2005-12-07}}</ref> Како што умира Сонцето, неговата гравитациска сила на телата кои орбитираат како што се планетите, кометите и астероидите ќе ослабне поради губењето на неговата маса. Орбитите на сите преостанати планети ќе се прошират; ако Венера, Земјата и Марс сè уште постојат, нивните орбити ќе лежат приближно на 1,4 ае, 1.9 ае и 2.8 ае. Тие и другите преостанати планети ќе станат темни, ладени лушпи, целосно лишени од каква било форма на живот.<ref name="sun_future"/> Тие ќе продолжат да кружат околу својата ѕвезда, нивната брзина е намалена поради зголеменото растојание од Сонцето и намалената гравитација на Сонцето. Две милијарди години подоцна, кога Сонцето ќе се олади до опсегот 6000–8000K, јаглеродот и кислородот во јадрото на Сонцето ќе замрзнат, при што над 90% од неговата преостаната маса ќе претпостави кристална структура.<ref>{{Наведено списание|last=T. S. Metcalfe|last2=M. H. Montgomery|last3=A. Kanaan|year=2004|title=Testing White Dwarf Crystallization Theory with Asteroseismology of the Massive Pulsating DA Star BPM 37093|journal=Astrophysical Journal|volume=605|issue=2|pages=L133|arxiv=astro-ph/0402046|bibcode=2004ApJ...605L.133M|doi=10.1086/420884}}</ref> На крајот, по околу 1 [[квадрилион]] години, Сонцето конечно ќе престане да свети целосно, станувајќи [[црно џуџе]].<ref name="Fontaine2001">{{Наведено списание|last=G. Fontaine|last2=P. Brassard|last3=P. Bergeron|year=2001|title=The Potential of White Dwarf Cosmochronology|journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific|volume=113|issue=782|pages=409–435|bibcode=2001PASP..113..409F|doi=10.1086/319535|doi-access=free}}</ref> == Галактичка интеракција == [[Податотека:Milky Way Spiral Arm mk.svg|лево|мини| Местоположба на Сончевиот Систем во рамките на Млечниот Пат]] Сончевиот Систем патува сам низ [[Млечен Пат|Млечниот Пат]] во кружна орбита приближно 30.000&nbsp;светлосни години од [[Галактичко Средиште|Галактичкото Средиште]]. Неговата брзина е околу 220&nbsp;км/с. Периодот потребен за Сончевиот Систем да заврши една обиколка околу Галактичкото Средиште, галактичката година, е во опсег од 220-250 милиони години. Од неговиот настанок, Сончевиот Систем има завршено најмалку 20 такви револуции.<ref name="biblio">{{Наведена мрежна страница|url=http://hypertextbook.com/facts/2002/StacyLeong.shtml|title=Period of the Sun's Orbit around the Galaxy (Cosmic Year)|last=Stacy Leong|year=2002|editor-last=Glenn Elert|work=The Physics Factbook (self-published)|accessdate=2008-06-26}}</ref> Различни научници шпекулираат дека патеката на Сончевиот Систем низ галаксијата е фактор во периодичноста на [[масовно изумирање|масовните изумирања]] забележани во [[Фосил|фосилните записи]] на Земјата. Една хипотеза претпоставува дека вертикалните осцилации направени од Сонцето додека кружи околу Галактичкото Средиште предизвикуваат редовно поминување низ галактичката рамнина. Кога орбитата на Сонцето го носи надвор од галактичкиот диск, влијанието на галактичката плима е послабо; како што повторно влегува во галактичкиот диск, како и на секои 20–25&nbsp;милиони години, тој е под влијание на далеку посилната „плима на дискот“, кои, според математичките модели, го зголемуваат флуксот на [[Ортов Облак|комети]] од Ортовиот Облак во Сончевиот Систем за фактор 4, што доведува до масовно зголемување на веројатноста за разорно влијание.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.americanscientist.org/issues/pub/perturbing-the-oort-cloud|title=Perturbing the Oort Cloud|last=Szpir|first=Michael|work=American Scientist|publisher=The Scientific Research Society|accessdate=2008-03-25|archive-date=2009-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20090213163530/https://www.americanscientist.org/issues/pub/perturbing-the-oort-cloud|url-status=dead}}</ref> Сепак, други тврдат дека Сонцето моментално е блиску до галактичката рамнина, а сепак последниот голем настан на изумирање бил пред 15 милиони години. Затоа, вертикалната положба на Сонцето не може сама да ги објасни таквите периодични изумирања, и дека изумирањето наместо тоа се случува кога Сонцето минува низ [[Спирална галаксија|спиралните краци]] на галаксијата. Спиралните краци се дом не само на поголем број молекуларни облаци, чија гравитација може да го искриви Ортовиот Облак, туку и на повисоки концентрации на светло [[син џин|сини џинови]], кои живеат релативно кратки периоди, а потоа силно експлодираат како [[Супернова|супернови]].<ref>{{Наведено списание|last=Erik M. Leitch|last2=Gautam Vasisht|year=1998|title=Mass Extinctions and The Sun's Encounters with Spiral Arms|journal=New Astronomy|volume=3|issue=1|pages=51–56|arxiv=astro-ph/9802174|bibcode=1998NewA....3...51L|doi=10.1016/S1384-1076(97)00044-4}}</ref> ===Галактички судир и планетарно нарушување=== Иако огромното мнозинство галаксии во Универзумот се оддалечуваат од [[Млечен Пат|Млечниот Пат]], галаксијата [[Андромеда (галаксија)|Андромеда]], најголемиот член на локалната група галаксии, се движи кон него на околу 120 км/ч. По 4 милијарди години, [[Андромеда (галаксија)|Андромеда]] и [[Млечен Пат|Млечниот Пат]] ќе се судрат, предизвикувајќи и двете да се изобличуваат додека плимните сили ги искривуваат нивните надворешни краци во огромни плимни опашки. Ако се случи ова почетно нарушување, астрономите пресметуваат 12% шанса [[Сончев Систем|Сончевиот Систем]] да биде повлечен нанадвор во плимната опашка на Млечниот Пат и 3% шанса да стане гравитациски врзан за Андромеда, а со тоа и дел од таа галаксија. По натамошната серија на удари со поглед, за време на кои веројатноста за исфрлање на Сончевиот Систем се зголемува до 30%, супермасивните [[Црна дупка|црни дупки]] на галаксиите ќе се спојат. На крајот, за околу 6 милијарди години, Млечниот Пат и Андромеда ќе го завршат нивното спојување во џиновска елипсовидна галаксија. За време на спојувањето, ако има доволно гас, зголемената [[гравитација]] ќе го присили гасот до центарот на елиптичната галаксија што се образува. Ова може да доведе до краток период на интензивна образба на ѕвезди. Покрај тоа, гасот што паѓа ќе ја нахрани новообразуваната црна дупка, преобразувајќи ја во активно галактичко јадро. Силата на овие интеракции најверојатно ќе го турка Сончевиот Систем во надворешниот ореол на новата галаксија, оставајќи ја релативно неповредена од зрачењето од овие судири<ref name=cain>{{cite web|title=When Our Galaxy Smashes Into Andromeda, What Happens to the Sun?|author=Fraser Cain|work=Universe Today|url = http://www.universetoday.com/2007/05/10/when-our-galaxy-smashes-into-andromeda-what-happens-to-the-sun/|year=2007|access-date=2007-05-16 }}</ref><ref name=cox>{{cite journal|title=The Collision Between The Milky Way And Andromeda |author1=J. T. Cox |author2=Abraham Loeb | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |arxiv=0705.1170 |year=2007 | doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13048.x|volume=386|issue=1|pages=461–474 |doi-access=free | bibcode=2008MNRAS.386..461C |s2cid=14964036 }}</ref>. Вообичаена заблуда е дека овој судир ќе ги наруши [[Орбита|орбитите на планетите]] во Сончевиот Систем. Иако е вистина дека гравитацијата на ѕвездите што поминуваат може да ги одвои планетите во меѓуѕвездениот простор, растојанијата меѓу ѕвездите се толку големи што веројатноста за судир на Млечниот Пат-Андромеда да предизвика такво нарушување на секој поединечен ѕвезден систем е занемарлива. Иако Сончевиот Систем како целина може да биде погоден од овие настани, Сонцето и планетите не се очекува да бидат вознемирени<ref>{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/hubble/science/milky-way-collide.html |author=NASA|title=NASA's Hubble Shows Milky Way is Destined for Head-On Collision |work=NASA |date=2012-05-31 |access-date=2012-10-13}}</ref>. Меѓутоа, со текот на времето, кумулативната веројатност за случајна средба со ѕвезда се зголемува, а нарушувањето на планетите станува неизбежно. Претпоставувајќи дека не се случуваат сценарија за ''Голема Криза'' или ''Голем Раскин'' за крајот на Универзумот, пресметките сугерираат дека гравитацијата на ѕвездите што поминуваат целосно ќе го одземе мртвото Сонце од неговите преостанати планети во рок од 1 квадрилиони години. Оваа точка го означува крајот на Сончевиот Систем. Иако [[Сонце]]то и планетите може да преживеат, Сончевиот Систем, во која било значајна смисла, ќе престане да постои. ==Хронологија== {{wide image|Solar Life Cycle mk.svg|600px|alt=Projected timeline of the Sun's life. From Formation To 14Gy}} Временската рамка на образбата на Сончевиот Систем е одредена со помош на радиометриско датирање. Научниците проценуваат дека Сончевиот Систем е стар 4,6 милијарди години. Најстарите познати минерални зрна на Земјата се приближно стари 4,4 милијарди години<ref name=Wilde>{{cite journal | journal=Nature | volume=409 | pages=175–8 | title= Evidence from detrital zircons for the existence of continental crust and oceans on the Earth 4.4 Gyr ago |author1=Simon A. Wilde |author2=John W. Valley |author3=William H. Peck |author4=Colin M. Graham | doi=10.1038/35051550 | url = http://www.geology.wisc.edu/%7Evalley/zircons/Wilde2001Nature.pdf |year= 2001 | pmid=11196637 | issue=6817 | bibcode=2001Natur.409..175W | s2cid=4319774 }}</ref>. Вака старите карпи се ретки, бидејќи површината на [[Земјата]] постојано се преобликува поради [[ерозија]], [[вулканизам]] и [[Тектоника на плочите|тектоника на плочи]]. За да ја проценат староста на Сончевиот Систем, научниците користат [[метеорит]]и, кои се образувале за време на раната [[кондензација]] на сончевата маглина. Скоро сите метеорити се најдени на возраст од 4,6 години милијарди години, што сугерира дека Сончевиот Систем мора да биде барем толку стар<ref>{{cite book | date=2000 |author=Gary Ernst Wallace|publisher=Cambridge University Press|chapter=Earth's Place in the Solar System|title=Earth Systems: Processes and Issues|pages=45–58|isbn=0-521-47895-2 }}</ref>. Студиите на дисковите околу други ѕвезди, исто така, направиле многу за да се утврди временската рамка за образба на Сончевиот Систем. Ѕвездите стари меѓу еден и три милиони години имаат дискови богати со гас, додека дисковите околу ѕвездите повеќе од 10 милиони години немаат гас, што сугерира дека џиновските планети во нив престанале да се образуваат<ref name=sciam />. {| class="wikitable sortable" |+Хронологија на настанокот и развојот на Сончевиот Систем ! Фаза ! Време од настанок на Сонцето ! Време од сегашноста (приближно) ! Настан |- bgcolor="#ffffff" ! rowspan="2" | Пред-Сончев Систем | Милијарди години пред образувањето на Сончевиот Систем | Над 4,6&nbsp;милијарда години (по) | Претходните генерации ѕвезди живеат и умираат, вбризгувајќи [[Металичност|тешки елементи]] во меѓуѕвездената средина од кој се образувал Сончевиот Систем. |- bgcolor="#ffffff" | ~ 50 милиони години пред образувањето на Сончевиот Систем | 4.6&nbsp;од страна | Ако Сончевиот Систем се образувал во ѕвездообразбена област слична на [[Орион (маглина)|маглината Орион,]] се образуваат најмасивните ѕвезди, ги живеат своите животи, умираат и експлодираат во супернова. Една посебна супернова, наречена ''примарна супернова'', веројатно го активира образувањето на Сончевиот Систем. |- bgcolor="#ccffff" ! rowspan="4" | Образување на Сонцето | 0-100.000 години | 4.6&nbsp;од страна | Се образува претсончева маглина и почнува да се урива. Сонцето почнува да се образува. |- bgcolor="#ccffff" | 100.000&nbsp;– 50 милиони години | 4.6&nbsp;од страна | Сонцето е [[протоѕвезда]], [[Ѕвезда од типот на T Бик]]. |- bgcolor="#ccffff" | 100.000 - 10 милиони години | 4.6&nbsp;од страна | До 10 милиони години, гасот во [[Протопланетарен диск|протопланетарниот диск]] е издуван, а образбата на надворешната планета е веројатно завршена.<ref name="sciam" /> |- bgcolor="#ccffff" | 10 милиони - 100 милиони години | 4,5-4,6&nbsp;од страна | Се образуваат копнени планети и Месечина. Се случуваат џиновски удари. Водата се појавува на Земјата. |- bgcolor="#ffffcc" ! rowspan="7" | Главна низа | 50 милиони години | 4.5&nbsp;од страна | Сонцето станува ѕвезда од главната низа. |- bgcolor="#ffffcc" | 200 милиони години | 4.4&nbsp;од страна | Образувани се најстарите познати карпи на Земјата. |- bgcolor="#ffffcc" | 500 милиони&nbsp;– 600 милиони години | 4,0-4,1&nbsp;од страна | Резонанца во орбитите на Јупитер и Сатурн го придвижува Нептун во Кајперовиот Појас. Доцното тешко бомбардирање се случува во внатрешниот Сончев Систем.<ref name="Gomes" /> |- bgcolor="#ffffcc" | 800 милиони години | 3.8&nbsp;од страна | Најстариот познат живот на Земјата. |- bgcolor="#ccffcc" | 4,6 милијарди години | '''Денес''' | Сонцето останува ѕвезда од главната низа. |- bgcolor="#ffffcc" | 6 милијарди години | 1,4 милијарди години во&nbsp;иднината | [[Животопогоден појас|Населената зона]] на Сонцето се движи надвор од Земјината орбита, веројатно префрлајќи се на орбитата на Марс. |- bgcolor="#ffffcc" | 7 милијарди години | 2,4 милијарди години во&nbsp;иднината | [[Млечен Пат|Млечниот Пат]] и [[Андромеда (галаксија)|галаксијата Андромеда]] почнуваат да се судираат. Мала шанса дека Сончевиот Систем може да биде заробен од Андромеда пред двете галаксии целосно да се спојат. |- bgcolor="#ffcccc" ! rowspan="2" | Пост-главна низа | 10 милијарди&nbsp;– 12 милијарди години | 5-7 милијарди години во&nbsp;иднината | Сонцето го споил целиот водород во јадрото и почнува да согорува водород во обвивката што го опкружува неговото јадро, со што завршува неговиот животен век на главната низа. Сонцето почнува да се искачува на црвено-џиновската гранка на [[Херцшпрунг-Раселов дијаграм|дијаграмот Херцшпрунг-Раселов]], станувајќи драматично посветло (со фактор до 2.700), поголемо (фактор до 250 во полупречник) и постудено (до 2600 K): Сонцето сега е [[црвен џин]]. Меркур, Венера и можеби Земјата се проголтани. |- bgcolor="#ffcccc" | ~ 12 милијарди години | ~ 7 милијарди години во&nbsp;иднината | Сонцето минува низ фазите со хоризонтална гранка и [[асимптотска гранка на џинови]] (АГЏ) што гори хелиум, губејќи вкупно ~ 30% од својата маса во сите фази после главната низа. Фазата на АГЏ завршува со исфрлање на нејзините надворешни слоеви како [[планетарна маглина]], оставајќи го густото јадро на Сонцето зад себе како [[бело џуџе]]. |- ! Преостанатото Сонце | ~ 1 [[квадрилион]] години (10 <sup>15</sup> години) | ~ 1 квадрилион години&nbsp;иднината | Сонцето се лади до 5 К. Гравитацијата на ѕвездите што поминуваат ги одвојува планетите од орбитите. Сончевиот Систем престанува да постои. |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://arquivo.pt/wayback/20160520023943/http://media.skyandtelescope.com/video/Solar_System_Sim.mov 7M animation] from [http://www.skyandtelescope.com skyandtelescope.com] showing the early evolution of the outer Solar System. * [http://www.cfa.harvard.edu/seuforum/animations/animations/galaxycollision.mpg QuickTime animation of the future collision between the Milky Way and Andromeda] * [http://www.space.com/common/media/video/player.php?videoRef=mm32_SunDeath How the Sun Will Die: And What Happens to Earth] (Video at Space.com) {{Сончев Систем}} [[Категорија:Теории за динамиката на Сончевиот Систем]] [[Категорија:Сончев Систем]] [[Категорија:Планетологија]] [[Категорија:Ѕвездена астрономија]] [[Категорија:Ѕвезден развој]] abgu2tuhb91axmed9cqwgfqkbza385n Морско чудовиште 0 1284902 5599501 5530422 2026-07-23T22:12:45Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599501 wikitext text/x-wiki [[Податотека:20000_squid_holding_sailor.jpg|мини| Слика направена од копија на [[Пјер-Жил Хецел|Хецел]] ''[[20000 милји под морето|од Дваесет илјади милји под морето]]''.]] '''Морските чудовишта''' се суштества од [[фолклор]]от за кои се верува дека живеат во морето и често се замислени со огромна големина. Морските [[Чудовиште|чудовишта]] можат да имаат многу форми, вклучувајќи морски [[змеј]]ови, [[Морска змија|морски змии]] или ѕверови со пипала. Тие можат да бидат лигави и лушпести и често се прикажани како се закануваат на бродови или исфрлаат млазови вода. Дефиницијата за „чудовиште“ е субјективна; понатаму, некои морски чудовишта можеби се базирани на научно прифатени суштества, како што се [[кит]]ови и видови [[Џиновски лигњи|џиновски]] и [[колосална лигна|колосални лигњи]]. == Сведоштва и легенди == [[Податотека:Münster_Thier_2.jpg|мини| Плоча околу. 1544 прикажувајќи различни морски чудовишта; составена од ''[[Марина Карта|Карта Марина]]''.]] [[Податотека:Hans_Egede_sea_serpent_1734.jpg|мини| Морска змија пријавена од [[Ханс Егеде]], епископ на Гренланд, во 1734 година]] Сведоштвата за морските чудовишта се наоѓаат практично во сите култури кои имаат контакт со морето. На пример, [[Авиениус]] раскажува за [[Химилчо Навигаторот|патувањето на картагинскиот истражувач Химилко]]„...таму чудовишта од длабочините и ѕверовите пливаат среде бавните и налик на полжави, ползечки бродови“. (линии 117-29 од ''Ора Маритима'' ). [[Хемфри Гилберт|Сер Хемфри Гилберт]] тврдел дека наишол на чудовиште кое личи на лав со „блескави очи“ на неговото повратно патување, откако официјално го пронашол [[Сент Џонс (Канада)|Сент Џонс, Њуфаундленд]] (1583) за Англија.<ref>[http://www.fordham.edu/halsall/mod/1585haies-gilbert.asp Edward Haies: Sir Humphrey Gilbert's Voyage To Newfoundland, 1583] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140908162409/http://www.fordham.edu/Halsall/mod/1585haies-gilbert.asp |date=2014-09-08 }} In the fifth section after the notice "Footnote 11: Stephen Parmenius"</ref> Друга приказна за средба со морско чудовиште доаѓа од јули 1734 година. [[Ханс Егеде]], [[Данска – Норвешка|данско-норвешки]] мисионер, известил дека на патување до [[Нук|Годаб]] на западниот брег на [[Гренланд]] забележал:<ref>J. Mareš, ''Svět tajemných zvířat'', [[Prague]], 1997</ref><blockquote>најстрашното суштество, кое не личи на ништо што претходно го виделе. Чудовиштето ја кренало главата толку високо што се чинело дека е повисоко од [[Гнездо на врана|гнездото]] на враната на главниот [[јарбол]]. Главата била мала, а телото кратко и збрчкано. Непознатото суштество користело огромни перки кои го движеле низ водата. Подоцна морнарите ја виделе и неговата опашка. Чудовиштето било подолго од целиот брод.</blockquote>Елис (1999) сугерирал дека чудовиштето Егеде можеби е [[Џиновски лигњи|џиновска лигња]]. Постои [[Тлингит луѓе|легенда за Тлингит]] за морското чудовиште по име Гунакадеит кое донело просперитет и среќа на едно село во криза, луѓе кои гладуваат во домот кој го изградиле за себе на југоисточниот брег на Алјаска. Други извештаи се познати од [[Тихи Океан|Тихиот]], [[Индиски Океан|Индискиот]] и [[Јужен Океан|Јужниот]] Океан (на пр. види Heuvelmans 1968). [[криптозоологија|Криптозоолозите]] сугерираат дека современите чудовишта се преживеани примероци на џиновски морски рептили, како што се [[ихтиосаур]] или [[Плесиосаур|плезиосаур]], од периодот [[Јура]] и [[Креда (период)|Креда]], или изумрени китови како ''[[Базилосаурус]]''. Оштетувањето на бродот од [[Тропски циклон|тропските циклони,]] како што се ураганите или тајфуните, исто така може да биде уште едно можно потекло на морските чудовишта. Во 1892 година, [[Ентони Корнелис Одеманс]], тогашен директор на Кралските зоолошки градини во [[Хаг]], го објавил неговото дело ''Голема морска змија'', кое сугерирало дека многу извештаи за морски змии најдобро се сметаат за претходно непознати џиновски, со долг врат, [[перконоги]]. Многу е веројатно дека многу други извештаи за морски чудовишта се погрешно протолкувани гледања на трупови од ајкули и китови (види подолу), лебдечки [[алги]], трупци или други плутачи, како што се напуштени сплавови, кануа и рибарски мрежи. == Наводни трупови на морски чудовишта == [[Податотека:St_augustine_carcass.jpg|мини| [[Чудовиште Свети Августин|Чудовиштето Свети Августин]] бил труп што бил исфрлен на брегот во близина на Свети Августин, Флорида во 1896 година. Првично се претпоставувало дека е [[Кракен|огромен октопод]].]] Труповите на морски чудовишта се пријавувани уште од неодамнешната антика (Heuvelmans 1968). Неидентификуваните трупови често се нарекуваат [[глобстери]]. Наводниот плезиосаур кој го победил ''[[Зуијо-Мару труп|јапонскиот ловец Зујо Мару]]'' кај Нов Зеланд предизвикал сензација во 1977 година и бил овековечен на бразилска поштенска марка пред да биде предложено од [[Федерално истражно биро|ФБИ]] дека е труп на [[Голема ајкула|ајкула]] што се распаѓа. Слично на тоа, [[ДНК тестирање|ДНК-тестирањето]] потврди дека наводното морско чудовиште кое се исукало во Њуфаундленд во август 2001 година, е [[кашалот]].<ref>Carr, S.M., H.D. Marshall, K.A. Johnstone, L.M. Pynn & G.B. Stenson 2002. [http://www.biolbull.org/cgi/reprint/202/1/1.pdf How To Tell a Sea Monster: Molecular Discrimination of Large Marine Animals of the North Atlantic.] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110725155923/http://www.biolbull.org/cgi/reprint/202/1/1.pdf |date=2011-07-25 }} ''Biological Bulletin'' '''202''': 1-5.</ref> Друг модерен пример на „морско чудовиште“ било чудното суштество исукано во [[Лос Муермос]] на брегот на чилеанското море во јули 2003 година. Прво било опишано како „мамутска [[медуза]], долга колку [[автобус]]“, но подоцна било утврдено дека е уште еден труп на [[кашалот]]. Понекогаш се верува дека случаите на аморфни глобстери без коски се огромни [[октопод]]и, но сега е утврдено дека кашалотите кои умираат во морето се распаѓаат на таков начин што маснотиите се одвојуваат од телото, формирајќи безобични белузлави маси кои понекогаш покажуваат влакнеста текстура поради изложеност на нишки од [[колаген]]ски влакна. Анализата на [[Зуијо-Мару труп|Зуијо-Мару трупот]] открила споредлив феномен во распаѓањето на трупови на ајкула, кои губат поголем дел од долната површина на главата и дорзалните и опашните перки прво, што ги прави налик на плезиосаурус. == Примери == [[Податотека:Prima_fontana_dei_mostri_marini_04.JPG|мини| Фонтана во [[Фиренца]], [[Италија]]]] [[Податотека:Seconda_fontana_dei_mostri_marini_01.JPG|мини|Фонтана во Фиренца, Италија]] * * [[Аспидокелон|Аспидочелоне]], џиновска желка или кит што изгледал како остров и ги намамувал морнарите во нивната пропаст * [[Бакунава]] * [[Јарец (хороскопски знак)|Јарец]], вавилонска водена коза прикажана во [[Зодијак]]от * [[Кои Кои-Вилу|Каи Каи-Вилу]] * [[Цетус (митологија)|Кетус]], чудовиште испратено од [[Посејдон]] да ја проголта [[Андромеда (митологија)|Андромеда]], за да биде уништен од [[Персеј (митологија)|Персеј]] * [[Харибда]] од [[Хомер]], чудовиште чија уста формирала вител што го вшумукувала секој брод во близина под океанот * [[Циреин-кроин]] * Куруид, од чија коска [[Геј Булг]] е направен во [[келтска митологија|келтската митологија]] * [[Ѓаволски кит]], демонски кит со големина на остров * [[Лернејска хидра|Хидра]], грчки повеќеглав ѕвер сличен на змеј * [[Ику-Турсо]], наводно вид на колосален октопод или морж * [[Јормунгандер|Јормунгандр]], змијата Мидгард и непријателот на [[Тор (митологија)|Тор]] во [[Нордиска митологија|нордиската митологија]] * [[Кракен]], гигантски [[октопод]], [[лигни|лигња]] или суштество налик на [[Краба|рак]] * Лакови * [[Чудовиште од Лох Нес|Неси]], познат и како чудовиштето од Лох Нес * [[Луска]] * [[Макара (хинду митологија)|Макара]], хинду митологија * [[Протеј]] * [[Сцила]] од [[Хомер]], змиско чудовиште со шест глави и дванаесет нозе што проголтувала по шест мажи од секој брод што минуваше. * [[Сирена (митологија)|Сирени]] * „Супер жило“, [[Медуза од лавовска грива|медуза со арктичка лавовска грива]] * [[Таниха]] * [[Тиамат]] * [[Махабхарата]] * [[Умибозу]] * [[Јакумама]] == Поврзано == * [[Еве змејови]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Морски чудовишта| ]] 48uo6ymr2e9kaawkxfzctq530ulbzlr Милорад Јанковиќ 0 1288821 5599404 5559838 2026-07-23T17:20:34Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599404 wikitext text/x-wiki '''Милорад М. Јанковиќ''' ([[Белград]], [[13 јули]] [[1924]] - Белград, [[24 јули]] [[2002]]) бил еден од најважните српски [[Биологија|биолози]] и [[Екологија|екологисти]].<ref>Којић, Момчило. [http://botanicaserbica.bio.bg.ac.rs/arhiva/pdf/1978-1980_13-15_1-3_200.pdf „Професор Милорад М. Јанковић: поводом 55 година живота и 35 година научног рада“ и „Библиографија радова професора Милорада Јанковића“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220124134532/https://botanicaserbica.bio.bg.ac.rs/arhiva/pdf/1978-1980_13-15_1-3_200.pdf |date=2022-01-24 }}, ''Гласник Института за ботанику и Ботаничке баште Универзитета у Београду'', том XIII (XV) 1-3, Београд 1982, pp. 161-209.</ref> Бил универзитетски професор на [[Биолошки факултет, Универзитетот во Белград|Биолошкиот факултет]] и претседател на Еколошкото друштво на Србија. Пишувал и [[научна фантастика]] и бил истакнат активист во оваа област. == Научна и професионална кариера == Професорот Јанковиќ ја започнал својата кариера во Природонаучниот музеј на Српската земја во [[Белград|Белград во]] [[1943|1943 година]]. Докторирал во [[1955|1955 година]] на Биолошката група на [[Природно-математички факултет, Универзитетот во Белград|Природно-математичкиот факултет]] во Белград со дисертација „Екологија, распространување, систематика и еволуција на родот во Југославија“. Во [[1970|1970 година]] станал редовен професор на истиот факултет. Тој бил првиот управник на Отсек за биолошки науки, која подоцна прераснува во [[Биолошки факултет, Универзитетот во Белград|Биолошки факултет]]. Тој е основач и долгогодишен раководител на Катедрата за екологија и географија на растенијата на Биолошката група на Природно-математичкиот факултет, како и на Одделот за физиолошка и биохемиска екологија на растенијата на Институтот за биолошки истражувања ''[[Синиша Станковиќ]]''. Долги години бил директор на Институтот за ботаника и Ботаничка градина. Во својата долга и плодна кариера има објавено над 1.000 научни и стручни трудови, елаборати, студии и просторни планови. Автор е на над 30 книги, монографии и учебници. Како дел од својата педагошка работа, покрај тоа што раководел со изработката на многу дипломски, магистерски и докторски трудови, организирал настава и предавал во Центарот за мултидисциплинарни студии, Географскиот факултет, Биолошка група на [[Универзитетот во Крагуевац]], Природно-математички факултет во [[Приштина]]. Бил редовен или почесен член на многу научни и стручни друштва. == Работа во научна фантастика == Јанковиќ е писател на научна фантастика и истакнат член на Првата српска НФ фандом од 1983 година па до смртта. Проф. Д-р [[Александар Б. Недељковиќ|Александар Б.]] [[Александар Б. Недељковиќ|Недељковиќ]] вели дека професорот Јанковиќ значително придонел за работата, угледот и успехот на [[Друштво на љубители на фикцијата Лазар Комарчиќ|Здружението на пријатели на научната фантастика „Лазар Комарчиќ“]]. Проф. Јанковиќ одржал истакнати предавања за улогата на фантазијата и имагинацијата во творечката и научната работа („Беокон 86“), за проблемот на космизацијата на човештвото во делата на [[Константин Циолковски]] (1991), за градовите како средина за сегашниот и идниот живот на човештвото (1992) и многу други. Под псевдонимот Миле Јанковиќ Бели, тој го објавил романот ''[[Бледа месечева светлина|Бледа месечева светлост]]'' во изданието на Знак Сагите од 1992 година. Критичарот [[Илија Бакиќ]] за оваа книга вели: „И покрај сите маани, овој роман, како едно нетипично, но успешно дело во современата домашна СФ продукција, заслужува внимание.<ref>Бакић, Илија [http://ilijada.blogspot.com/2012/07/rat-ljudi-i-skorpija-bleda-meseceva.html „Рат људи и шкорпија: 'Бледа месечева светлост' Миле Јанковић-Бели, издавач ИП Фламарион, Београд, 1992.“], ''Дневник'', Нови Сад, 1993.</ref> == Награди и признанија == Јанковиќ е добитник на две [[Октомвриска награда|Октомвриски награди на Белград]], на [[Награда 7 јули|Седмојулската награда,]] како и на неколку благодарници и повелби. Бил [[Орден на заслуги за народот|одликуван со Орден за заслуги за народот со сребрени зраци]]. == Извори == * Статијата првично била преземена од [https://web.archive.org/web/20070611192755/http://osvoji-ikebanu.org/konkurs.htm Win ikebana] под условите на [[creativecommons:by/3.0/|лиценцата CC-BY-3.0]] .  == Наводи== {{Наводи}} == Надворешни врски == * Јанковиќ, Миле Бели. [http://www.rastko.rs/knjizevnost/fantastika/mjankovic/mjankovic-svetlost_c.html ''Бледа месечева светлина''], роман, комплетно електронско издание, „Проект Растко“ {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јанковиќ, Милорад}} [[Категорија:Српски писатели на фантастика]] [[Категорија:Српски биолози]] [[Категорија:Југословенски биолози]] [[Категорија:Југословенски писатели]] [[Категорија:Луѓе од Белград]] [[Категорија:Починати во 2002 година]] [[Категорија:Родени во 1924 година]] 5lmpdkpccv90ot4klvyh5hke2fx66sa Миленко Атанацковиќ 0 1290020 5599403 5421278 2026-07-23T17:11:24Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599403 wikitext text/x-wiki '''Миленко Атанацковиќ''' ([[1 мај|01.05.]][[1875|1875 г.]] - [[7 февруари|07.02.]][[1955]] г.), бил [[Срби|српски]] сликар и ликовен педагог. == Биографија == Миленко Атанацковиќ бил роден во [[Шид]] во 1875 година. Во 1878 година заедно со семејството кое биле трговци, се преселил во [[Бијељина|Бјељина]]. Основно и трговско училиште завршил во Бјељина, а во [[Сараево]] завршил средно техничко училиште. Во 1895 година го продолжил своето образование во подготвителната школа за сликарската академија во [[Виена]], кај познатиот професор по сликарство Шауер. Потоа поминал речиси една година во сликарската работилница на сликарот [[Паја Јовановиќ]], каде се стекнал со солидна основа и образование за студии на Академијата за сликарство во Виена, каде се запишуал во 1896 година и дипломирал во 1899 година. По завршувањето на академијата, посетувал тригодишна специјализација на истата академија, кај неговиот професор К. Грипенкерл. Таа академија за сликарство во Виена ({{langx|de|Allgemeine Maller Schule}}) во тоа време била позната во Европа и недостижен сон на многу млади уметници. Не сметајќи ги годините на школување во Сараево, студирањето во Виена и петте години што ги поминал со службата како професор во гимназијата во Пљевља, цело време живеел во Бјељина. Таму во периодот од 1920 година до 1947 година и работел (до пензионирање), во Гимназијата „Филип Вишњиќ“ како како професор по сликарство и цртање.<ref>Радић, Милош; Душан Мартиновић (1972). Миленко Атанацковић 1975-1955. Бијељина: Народни универзитет</ref> Во неговиот плоден живот оставил дела од исклучителна вредност, особено во областа на портретот. Најголем дел од делата на Миленко Атанацковиќ се чуваат во Уметничката галерија на Босна и Херцеговина во Сараево, музејот Семберија и галеријата Миленко Атанацковиќ во Бјељина. Се претпоставува дека негови дела денес се наоѓаат во разни галерии, музеи и приватни збирки на сопственици во [[Соединети Американски Држави|Америка]], [[Англија]], [[Австрија]], Бјељина, Шид, [[Плевља]], [[Белград|Београд]], Река Црнојевиќ, Сараево, [[Тузла]] и други места. Миленко Атанацковиќ, сметал дека неговиот жанр е „пазарен“. Во неговиот опусот најчести дела се портрети, слики и цртежи, направени на хартија, платно, картон и дрво. Тој бил документарец на своето време и го снимил живот на неговата Бјељина и нејзините жители. Значајно е да се каже дека во периодот меѓу двете светски војни изработувал иконостаси, кои сè уште претставуваат значајни дела од фрескоживописот и иконописот во црквите во Бјељина<ref>[http://cobijeljina.com/istorijat.html Храм Св. Георгија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130901001339/http://cobijeljina.com/istorijat.html |date=2013-09-01 }}, Посетено на 13. 4. 2013.</ref>, Загонима и Јања. Од 1950 година до 1955 година главно се занимавал со цртање орнаменти. Направил околу 1000 различни цртежи и скици, кои најмногу се користеле за уметнички занаети. За прв пат изложувал како студент во Виена во Куќата Кинслер, а последната ретроспективна изложба на неговите дела била организирана во Бјељина во 2005 година на педесетгодишнината од неговата смрт. Својот исклучително успешен живот го завршил во Бјељина, [[7 февруари|на 7 февруари]] [[1955|1955 година]]. Денес, уметничка галерија во Бјељина го носи неговото име.<ref name="Затворена изложба фотографија „савремена Русија“">{{Наведена мрежна страница|url=http://rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=64805|title=Затворена изложба фотографија „савремена Русија“|last=|authorlink=|date=5 јули 2012|work=|publisher=Радио-телевизија Републике Српске|language=sr|format=|archive-url=|archive-date=|accessdate=5 јули 2012|quote=}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Портал|Биографија}} * [http://www.arte.rs/sr/umetnici/milenko_atanackovic-3959/ арте-Миленко Атанацковиќ (1875—1955)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220205143021/http://www.arte.rs/sr/umetnici/milenko_atanackovic-3959/ |date=2022-02-05 }} * [http://www.bijeljina.org/vodic/32/90/galerija-milenko-atanackovic.html Галерија Миленко Атаначковиќ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120516122941/http://www.bijeljina.org/vodic/32/90/Galerija-Milenko-Atanackovic.html |date=2012-05-16 }} * [http://www.myspace.com/_bijeljina_ Галерија Миленко Атаначковиќ Бјељина] * [https://web.archive.org/web/20130602063658/http://maldini.wetpaint.com/page/WHO+IS+WHO+in+Serbian+art КОЈ Е КОЈ во српската уметност] * [https://web.archive.org/web/20131206083529/http://www.scribd.com/doc/23157567/Ko-Je-Ko-u-Srpskoj-Umetnosti КОЈ Е КОЈ ВО СРПСКАТА УМЕТНОСТ] [[Категорија:Српски сликари]] [[Категорија:Луѓе од Бијељина]] [[Категорија:Починати во 1955 година]] [[Категорија:Родени во 1875 година]] [[Категорија:CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори]] [[Категорија:CS1-грешки: ISBN]] 32xcfa0rbdo3vsxdjr4cr6pfodz1gpf Милан Бутозан 0 1290139 5599397 5418876 2026-07-23T16:40:27Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599397 wikitext text/x-wiki '''Милан Бутожан''' ([[Панчево|Роден во Панчево]], [[28 ноември]] [[1905]]<nowiki/>г. - починал во [[Загреб]], [[30 март]] [[1943]]<nowiki/>г.) бил [[Срби|српски]] сликар, вајар, графичар, писател, ликовен критичар и педагог, кој бил убиен од усташите за време на Втората светска војна. == Биографија == Милан Бутозан, бил академски сликар, вајар, графичар, писател, ликовен критичар и педагог, и бил роден во [[Панчево]] во 1905 година. Основното и средното образование го стекнал во родното Панчево, а сериозното уметничко образование го започнал на Кралската академија на уметностите во [[Загреб]], во класата на тогаш познатиот професор Јозо Кљаковиќ, специјализирајќи за изработка на фрески, а завршил во Белград, на Уметничката школа, 1931 година. Уметничкиот опус на Бутозан опфаќал 2000 дела: бројни портрети, 2 циклуси фрески, околу 1000 графики и најмалку 15 скулптури, изложени на бројни самостојни и групни изложби во Панчево, (1933, 1934, 1939) (1931, 1939), Белград (1939, 1939), Загреб (1932,1934, 1936 и 1940) и во странство. Денес, неговите дела се наоѓаат во неколку музејски и приватни збирки низ поранешна [[Југославија]], [[Швајцарија]] и [[Австрија]], додека неговото лично наследство, дневник и документација од околу 6.000 страници се чуваат во Архивот за ликовни уметности на Хрватската академија на науките и уметностите во Загреб. Во меѓувреме, во Панчево се одржани неговите две ретроспективни изложби, во 1959 и 2004 година.<ref>[http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2005/03/21/srpski/K05032003.shtml www.glas-javnosti.co.yu] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220206103353/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2005/03/21/srpski/K05032003.shtml |date=2022-02-06 }}, Посетено на 1. 4. 2013.</ref> години. Умрел во Загреб во 1943 година, под се уште неразјаснети околности официјално, за време на едно полициско сослушување. И денеска не се знае каде е погребан. == Галерија == <center> <gallery perrow="5"> Податотека:Milan Butozan - Bista žene, 1930s, oil on canvas, 75 x 60,5 cm.png|Биста жене Податотека:Milan Butozan (1905-1943) - Perunike, ~1935.jpg|Перунике, ~1935 Податотека:M.Butozan Kućice 1935-37.jpg|Милан Бутозан: Кућице (1935-37.) Податотека:M.Butozan Balkoni Zagrebacki gornji grad.jpg|Милан Бутозан: Балкони загребачки горњи град Податотека:M.Butozanov Freska u kapeli na groblju.jpg|Милан Бутозан: Фреска у капели на православном гробљу у Панчеву Податотека:| Податотека:| </gallery> </center> == Библиографија == # Национална и универзитетска библиотека, ''Хрватска библиографија: Книги 1-2'', Библиотека, Загреб, (2002 г. ) == Наводи == {{Наводи}} == Литература == * Жарко Домљан, ''Ликовна енциклопедија Југославије, Том 1'', Југославенски лексикографски завод „Мирослав Крлежа“, Загреб, (1984) стр. 213 * Слаѓана Диниќ Ѓорѓевиќ, ''Ѕидни слики на Милан Бутозан од параклисот Св. Ѓорѓе на Старом православно гробљу во Панчеву, -истраживачки радови'', Гласник друштво конзерватора Србије бр. 34 (2010): стр. 180-183. * Живковиќ, Станислав, ''Уметничка школа во Београд 1919—1939.'', САНУ, Белград (1987 г. ) * Milan Butozan, Misao 40. knjiga, Beograd, (1932), pp.&nbsp;193. * Војводински музеј, Дело на војводинските музеи, Нови Сад, 1958. страна 310. * Грго Гамулин, ''Хрватско сликарство XX. век книга 2'', Напријед, Загреб, (1987) стр. 278.607. * Станислав Живков: Во потрага по слика; Милан Бутозан 1905—1943; Градска библиотека Панчево / Вирибус Унитис; Панчево - Сплит 2007 година == Надворешни врски == {{Портал|Биографија}} * [https://web.archive.org/web/20130602063658/http://maldini.wetpaint.com/page/WHO+IS+WHO+in+Serbian+art КОЈ Е КОЈ во српската уметност] * [http://www.arte.rs/sr/umetnici/milan_butozan-4468/aukcije/protekle/ Милан Бутозан (1905-1943)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220206103352/http://www.arte.rs/sr/umetnici/milan_butozan-4468/aukcije/protekle/ |date=2022-02-06 }} * [http://www.politika.rs/rubrike/Kultura/Freske-ispod-krecha.lt.html М. Шашиќ-Фрески под вар] * [http://www.politika.rs/rubrike/Kultura/Slikarstvo-kao-sudbina.lt.html М. Димитријевиќ-Сликарството како судбина] * [http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2005/03/21/srpski/K05032003.shtml „Скратената“ изложба на Милан Бутозан се одржа во Панчево] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220206103353/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2005/03/21/srpski/K05032003.shtml |date=2022-02-06 }} * [https://web.archive.org/web/20120115051902/http://www.muzej-pancevo.org.rs/istumetnosti.html Збирка на ликовни уметности] * [https://web.archive.org/web/20110916095457/http://www.maticasrpska.org.rs/biografije/tom01.pdf Биографија на Матица Српска] [[Категорија:Српски просветари]] [[Категорија:Жртви на Втората светска војна]] [[Категорија:Српски сликари]] [[Категорија:Луѓе од Панчево]] [[Категорија:Починати во 1943 година]] [[Категорија:Родени во 1905 година]] d5gddco8kp2ut08lrg0aa179f2w7iia Милан Дозет 0 1291720 5599398 5554706 2026-07-23T16:47:49Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599398 wikitext text/x-wiki '''Милан Дозет''' (Госпиќ, [[12 мај]] [[1979]]) е поранешен [[Србија|српски]] [[кошарка]]р. Играл на [[Крило (кошарка)|крилна]] позиција. == Клупска кариера == Ги минал сите помлади селекции на Партизан, а за првиот тим дебитирал како 17-годишник на мечот против [[КК Црвена Ѕвезда|Црвена Ѕвезда]] што се играла на тогашниот „Трофеј Белград“.<ref name="mvp">{{Наведена мрежна страница|url=https://mvp.rs/mvp-intervju/item/592-dozet-prioritet-igokee-je-domaca-titula|title=Milan Dozet za MVP: Prioritet Igokee je domaća titula|date=9 октомври 2012.|work=mvp.rs|accessdate=28 април 2020}}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Како млад играч не добивал многу шанси во првиот тим на Партизан, па играл со двојна лиценца за Раднички од Крагуевац и Земун.<ref name="mvp" /> Сепак, тој бил дел од Партизан во сезоната 1997/98. кога бил освоен пласманот на фајналфорот на Евролигата во Барселона. Дозет играл двапати таа сезона во Евролигата, прво на 12 ноември 1997 година против Барселона, а потоа на 11 декември 1997 година. против Виртус.<ref name="fiba">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fibaeurope.com/compID_,Uz02qBnJiADOq5VntEf53.season_1998.roundID_2569.playerID_29073.teamID_2047.html|title=Milan Dozet|work=fibaeurope.com|accessdate=28 април 2020.}}</ref> Бил дел од Партизан на фајналфорот во Барселона, но не влегол во игра.<ref name="fiba" /> Нешто подоцна заработил тешка повреда на вкрстените лигаменти поради што морал да паузира долго. По опоравувањето заминал на позајмица во Слога од Краљево, а набрзо го напуштил договорот со Партизан и станал слободен играч.<ref name="mvp" /> Во текот на летото 2001 година се преселил во [[КК Црвена Ѕвезда|Црвена Ѕвезда]], каде ги поминал следните три сезони.<ref name="mvp"/> Тој го освоил Купот Радивоје Корач со Црвена Звезда во декември 2003 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.arhiva.srbija.gov.rs/vesti/2003-12/29/342682.html|title=Zvezda - Refleks 91:89|date=28 декември 2003.|work=arhiva.srbija.gov.rs|accessdate=28 април 2020}}</ref> и исто така играл на фајнл-фор на Јадранската лига во сезоните 2002/03. и 2003/04. Во јули 2004 година се преселил во НИС Војводина.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.b92.net/sport/kosarka/vesti.php?yyyy=2004&mm=07&dd=07&nav_id=145290|title=Milan Dozet u Vojvodini|date=7 јули 2004.|work=b92.net|accessdate=5 ноември 2013.}}</ref> Тој поминал две сезони во клубот од Нови Сад, пред да замине во странство за прв пат во 2006 година, и потпишал за украински Киев.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mondo.rs/a36531/Sport/Fudbal/Milan-Dozet-presao-iz-Vojvodine-u-Kijev.html|title=Milan Dozet prešao iz Vojvodine u Kijev|date=2 октомври 2006.|work=mondo.rs|accessdate=5 ноември 2013.|archive-date=2016-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920224021/http://mondo.rs/a36531/Sport/Fudbal/Milan-Dozet-presao-iz-Vojvodine-u-Kijev.html|url-status=dead}}</ref> Со тимот на Киев го освоил Купот на Украина и го освоил второто место во украинското првенство. Во сезоната 2007/08. играл за грчки Панелиниос, а потоа отишол на [[Кипар]], каде во сезоната 2008/09. со АЕЛ од [[Лимасол]] го освоиле Купот на Кипар. Тој ја поминал и сезоната 2009/10. на Кипар, само за да игра за АПОЕЛ со кој го освоиле првенството на Кипар. Во август 2010 година, тој потпишал за Игокеа,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojenovosti.com/lat/index.php?option=novosti&idnovost=13267|title=Danas promovisani Dozet i Pantić|date=9 август 2010.|work=mojenovosti.com|accessdate=28 април 2020|archive-date=2022-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220220041709/https://mojenovosti.com/lat/index.php?option=novosti&idnovost=13267|url-status=dead}}</ref> која е во сезоната 2010/11. за прв пат играл во Јадранската лига. Сезоната Игокеа загубиле во финалето на првенството на БиХ од Широки Бријег и со тоа не добиле право на настап во регионалното натпреварување следната сезона. Сепак, Дозет останал во Игокеа,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.glassrpske.com/lat/sport/sp-republika-srpska/Milan-Dozet-ostaje-u-Igokei/61253|title=Milan Dozet ostaje u Igokei|date=28 јули 2011.|work=glassrpske.com|accessdate=28 април 2020}}</ref> во сезоната 2011/12. одиграл само првенството на БиХ, во кое клубот од Лакташи стигнале до финалето во кое како и претходните сезони биле поразени од Широки Бријег.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.glassrpske.com/lat/sport/sp-republika-srpska/siroki-obranio-titulu-sampiona/80366|title=Široki obranio titulu šampiona|date=27 мај 2012.|work=glassrpske.com|accessdate=28 април 2020}}</ref> Во текот на летото 2012 година, Дозет го продолжил договорот со Игокеа,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nezavisne.com/sport/kosarka/Kedrik-Mejs-novi-igrac-Igokee-ostaje-i-Dozet/199754|title=Kedrik Mejs novi igrač Igokee, ostaje i Dozet|date=9 јули 2013.|work=nezavisne.com|accessdate=28 април 2020}}</ref> и како капитен го водел својот клуб до освојувањето на првото место на крајот од регуларниот дел од сезоната 2012/13. во Јадранската лига.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nezavisne.com/sport/kosarka/Igokea-za-istoriju/184565|title=Igokea za istoriju|date=18 март 2013.|work=nezavisne.com|accessdate=28 април 2020}}</ref> На фајналфорот, кој се играл во салата во Лакташи, Игокеа била поразена во полуфиналето од Партизан. Сепак, таа сезона Дозет како капитен го подигнал пехарот од Купот, а потоа и трофејот на шампионот на Босна и Херцеговина.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nezavisne.com/sport/kosarka/Dozet-Pao-nam-je-kamen-sa-srca/195105|title=Dozet: Pao nam je kamen sa srca|date=5 јуни 2013.|work=nezavisne.com|accessdate=28 април 2020}}</ref> Играше и во сезоната 2013/14. во Игокеа освои уште една титула на БиХ, по што реши да стави крај на играчката кариера.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.mvp.rs/vesti/domaca-kosarka/item/8324-dozet-zavrsio-karijeru-sa-stilom|title=Dozet završio karijeru sa stilom|date=22 мај 2014.|work=mvp.rs|accessdate=28 април 2020}}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Во февруари 2016 година, Игокеа го повлекол од употреба дресот со број шест на Дозет и го подигнал под сводовите на салата Лакташи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://igokea.rs/dozet-usao-u-legendu-igokee/|title=Dozet ušao u legendu Igokee|date=7 февруари 2016.|work=igokea.rs|archive-url=https://web.archive.org/web/20160502131805/http://igokea.rs/dozet-usao-u-legendu-igokee/|archive-date=2 мај 2016|accessdate=28 април 2020}}</ref> == Репрезентација == Со репрезентацијата на СР Југославија до 22 години освоил златен медал на Европското првенство во Италија 1998 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fiba.com/pages/eng/fa/player/p/pid/29073/sid/2374/tid/390/_/1998_European_Championship_for_Men_22_and_Under_/index.html|title=Milan Dozet|work=fiba.com|accessdate=5 ноември 2013.|archive-date=2013-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105182805/http://www.fiba.com/pages/eng/fa/player/p/pid/29073/sid/2374/tid/390/_/1998_European_Championship_for_Men_22_and_Under_/index.html|url-status=dead}}</ref> Репрезентативниот дрес го носел и во 2005 година кога тимот на НИС Војводина го претставувал државниот сојуз на [[Србија и Црна Гора]] на [[Летна универзијада - 2005|Универзијадата]] во [[Измир]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.b92.net/sport/kosarka/vesti.php?yyyy=2005&mm=08&dd=19&nav_id=174899|title=UI: Košarkaši SiCG u polufinalu|date=19 август 2005.|work=b92.net|accessdate=28 април 2020.}}</ref> На ова натпреварување освоиле бронзен медал. == Успех == === Клуб === * '''Партизан''': ** Првенство на СР Југославија (1): 1996/97. * '''[[КК Црвена Ѕвезда|Црвена звезда]]''': ** Куп Радивоје Корач (1): 2003/04 . * '''Киев''': ** Куп на Украина (1): 2006/07. * '''АЕЛ Лимасол''': ** Куп на Кипар (1): 2008/09. * '''АПОЕЛ''': ** Кипарско првенство (1): 2009/10. * '''Игокеа''': ** Првенство на Босна и Херцеговина (2): 2012/13, 2013/14. ** Куп на Босна и Херцеговина (1): 2013 година === Репрезантивни === * Европско првенство за играчи до 22 година во 1998 година. * [[Универзијада]]: [[Летна универзијада - 2005|2005 година]] == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Портал|Кошарка|Биографија|СД Црвена звезда}} * [https://www.euroleague.net/competition/players/showplayer?pcode=CHV#!careerstats Профил на веб-страницата на Евролигата] [[Категорија:Луѓе од Госпиќ]] [[Категорија:Родени во 1979 година]] [[Категорија:Српски кошаркари]] [[Категорија:Кошаркари на Партизан]] [[Категорија:Кошаркари на Црвена Ѕвезда]] b0tehsgg12tw27f994ylf4psizx8onv Судрофон 0 1296142 5599680 4794854 2026-07-24T09:43:04Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599680 wikitext text/x-wiki [[Податотека:MIMEd 3828. Baritone sudrophone in C-Bb (crop).jpg|200px|мини|Баритонски судрофон во C/B♭ од Ф. Судре, околу 1900 година]] '''Судрофонот''' ― дувачки инструмент измислен од францускиот производител на инструменти Франсоа Судре (1844–1912). Неговиот облик наликува на формата на офиклеид. Тој бил патентиран во 1892 година.<ref>Renard, Jean-Michel [http://www.renard-music.com/selectficheinstrument.php3?1000012 "Old Musical Instruments"] Посетено на 19 март 2022. {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070514004757/http://www.renard-music.com/selectficheinstrument.php3?1000012|date=May 14, 2007}}</ref> Судрофонот има [[конус]]на дупка и три или четири Перинетови вентили. Неговата должина е 86 см и пречникот на ѕвончето е 17 см. „Вентилот“ најблиску до устата на грлото на ѕвончето контролира свилена мембрана за да создаде ефект на носот, кој Судре го дизајнирал за да испушта звук како [[виолончело]] или [[фагот]]. Инструментот е многу сличен на баритонскиот рог и хеликонот. Акустично, овие личеле на саксхорните, но обликот бил различен бидејќи главната цевка се удвојува од себе, давајќи вертикален изглед кој потсетува на офиклеид, овој дизајнерски избор бил направен од Судре за да го направи инструментот повеќе да се истакне меѓу првенствено во облик на саксхорна. дувачки инструменти кои биле многу попопуларни. Уникатната особеност на овие инструменти бил апаратот на страната на грлото на ѕвончето наречен „мирлитон“ (казоо), со мембрана која симпатично вибрира со својот тон, создавајќи ефект сличен на казу. Апаратот му овозможи на играчот или да ја заглави или откачи мембраната, така што може да функционира и како нормален саксорн, иако со уникатна надворешна облик и тесно ѕвонче. == Надворешни врски == * [https://www.youtube.com/watch?v=X1Q3Fgr_jvk Демонстрација на судрофон] == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Лимени дувачки инструменти]] [[Категорија:Музички инструменти од 1892 година]] [[Категорија:Француски музички инструменти]] h0tza3j2b4rbzckjf2zov9hy3xcfmqh Милева Мица Тодоровиќ 0 1298138 5599402 5339967 2026-07-23T17:06:01Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599402 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Милева Мица Тодоровиќ | birth_date = 1900 | death_date = 1981 | death_place = Сараево | birth_place = [[Сараево]] | resting_place = Голи гробишта | style = Мртва природа | known_for = Сликарство | notable_works = „Последните жртви на Јасеновац и Градишка“ | education = Академија за ликовни уметности во Загреб | image = Mica Todorović.jpg }} '''Милева Мица Тодоровиќ''' (1900 - 1981) босанска сликара, основач на Друштвото на ликовни уметници на [[Босна и Херцеговина]]<ref>[https://nardus.mpn.gov.rs/handle/123456789/5030/ Mica Todorović]</ref>. == Животопис == Тодоровиќ била роден во Сараево во 1900 година. Средно образование завршила на тамошното женско училиште, а во 1920 година се запишала на Академијата за ликовни уметности во [[Загреб]], каде што била единствената жена во нејзината класа. Иако на уметничкиот свет им била позната како Мица, во книгата на родените на СПЦ е запишана под името Милева. Таа била запишана како второ дете на Петар Тодоровиќ, кој се преселил во Босна како австроунгарски функционер. Основно и средно училиште за девојки завршила во Сараево во 1913 година, а уште тогаш бил видлив нејзиниот талент за цртање и литература. Во дилемата меѓу книжевноста и цртањето, пак, со советите на Роман Петровиќ, со кој поминувал многу време, ја одбрала ликовната уметност. Иако според програмата требало да остане четири семестри, во следните два семестри посетувала сликарска специјалност на [[Бела Циклош]], а последните шест семестри била во класата на професорот [[Љубо Бабиќ]]. По дипломирањето околу 1926 година, тој заминал во Италија каде се запознал со уметноста на [[Фиренца]] и [[Венеција]]. Од Италија се вратила во Загреб и продолжила да работи. Во тогашните портрети, формата е видно затворена со прецизна линија која остро ги дефинира фигурите од позадината. На нејзините слики доминираат земјените тонови, со мала употреба на светли бои (сина, жолта, бела и црвена). Првата изложба ја имала во 1930 година во Лондон, а потоа и во други градови во [[Англија]]. Во текот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]] била затворена во [[концентрациониот логор Стара Градишка]], а подоцна депортирана во [[Австрија]] на принудна работа. Во 1945 година била основач на Друштвото на ликовни уметници на Босна и Херцеговина. Таа исто така беше првата жена што беше редовен член на [[Бошњачката академија на науките и уметностите|Босанската академија на науките и уметностите]], како и член на [[Српската академија на науките |Српската академија на науките и Уметност]]. Таа беше и една од првите професори на Факултетот за применета уметност во Сараево, каде што работеше до нејзиното пензионирање. Починала во 1981 година и е погребана во [[Голи гробишта]]<ref>[https://www.sanu.ac.rs/clan/todorovic-mileva-mica// Mica Todorović]</ref>. == Творештво == Првата изложба на Тодоровиќ била одржана во [[Англија]] во 1930 година. Како социјалист, таа се поврзала со групата[[Земја]], со која таа настапувала заедно во [[Љубљана]] и низ [[Европа]]. Групата беше составена од уметници кои работле во наивни стилови, а кои ја прикажувале работничката класа и живот. Во 1932 година се вратила во Сараево и била членка на [[Комунистичката партија]] на [[Југославија]]. Од 1937 година таа создава специфичен стил со особен колористички интерес и акценти. Во 1945 година таа беше единствената сликарка која сведочела во Државната комисија за воени злосторства во [[Белград]], каде што како доказ беа искористени нејзините серии цртежи „Последните жртви на Јасеновац и Градишка“, кои го прикажуваат животот во концентрационите логори. По Втората светска војна, човечките фигури исчезнуваат од нејзината работа и таа црпи инспирација од предметите околу неа. И покрај тоа што колективно изложувала во Југославија и независно во Европа, Првата самостојна изложба на Тодоровиќ се одржала во Белград дури во 1954 година. Потоа имала низа изложби во Сараево во 1962 и 1975 година, во Белград во 1968 година. Нејзинато творештво целосно се променило кон 6-тите0 години. Човечките фигури ги заменила со предмети, не како конкретни форми во просторот, туку според емоциите што одредени предмети и ги будиле. Цртежите направени на брегот на [[Сава]] кај [[Белград]] во 1945 година претставуваат крајно шокантна глетка и документ за човечкото страдање. Почетокот на нејзината важна фаза на креативност датира од 1962 година. Од нејзиното патување во [[Париз]], почнува да работи со маслени пастели а донела и албум исполнет со скици од француската престолнина. Од тој период во нејзиното творештво е повеќе застапен маслениот пастел, кој во комбинација со масло и станала омилена техника. Таа го користела овој метод на сликање до нејзината смрт во 1981 година. Имала четири самостојни изложби, две во Белград (1954 и 1968) и Сараево (1962 и 1975) Во својата богата збирка дела собрала 300 слики и над 100 цртежи. Во 1959 година, сликата „Венеција“, која е претежно во нијанси на бело, е пресвртница во нејзиниот стил со што таа влегува во „Белата фаза од нејзиното творештво“. Од 1962 година нејзиното творештво повторно еволуирало, овој пат вклучувало маслени пастели, како и маслена боја. Во 2019 година, цртежите на Тодоровиќ, создадени помеѓу 1929 и 1933 година, беа изложени на изложба и во Националната галерија на Босна и Херцеговина. Она што е најубаво и што прави најголема вредност во опусот на Мица Тодоровиќ е нејзиното чувство за боја, сензибилитетот за префинето доживување на природата и работите околу неа, префинетиот вкус да отфрли сè што е излишно, непотребно во нејзината работа при компонирање слика. чисто уметничко искуство кое им се дава само на најретките уметници. Мица Тодоровиќ, со својата творечка и животна биографија, во меѓувоениот период претставувала една од највпечатливите личности на југословенска модерност. Уметнички образована во Загреб, каде дипломирала сликарство во класата на професорот Бабиќ во 1926 година, Мица била активна во колегијалниот круг во следните пет години (особено била блиска со Иван Табаковиќ и Отон Постружник), градејќи многу специфична уметничка поетика. Модерен и целосно посветена на идеалите на модерноста, нејзиниот животен стил беше тесно поврзан со препознатливите елементи на тогашниот феномен на „новата жена“. Надминувајќи ги родово мотивираните ограничувања на јавниот простор, таа ќе биде незаменлив субјект на сложениот уметнички дијалог од крајот на дваесеттите години. Поединечна по основни карактерни црти таа била посебна и самосвојна. Таа цел живот живела во Горица, дел од Сараево каде живеело големо ромско население, а често сликала и мали деца Роми, а некои од овие слики се меѓу нејзините најдобри дела. Живеела во изолација, со сестра и, никогаш не се омажила и немала деца. Таа почина во октомври 1981 година, а бидејќи никој од нејзините роднини денес не е во Сараево, нејзиниот гроб бил оштетен и запуштен. Пред Академијата за ликовни уметности во Сараево има постамент без биста кој е отстранет во депото на Академијата за да се спречи нејзината кражба. Една улица во Горица го носи нејзиното име. Нејзиниот уметнички опус е тука да не потсети на оваа неверојатна жена која одбележа време со својот дух и уметност и која на свој начин го промени светот во кој живееше<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.kreativa.io/blog/znamenite-ene-mileva-mica-todorovi/ |title=Znamenite žene: Mileva Mica Todorović |accessdate=2022-04-11 |archive-date=2024-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618033219/https://www.kreativa.io/blog/znamenite-ene-mileva-mica-todorovi |url-status=dead }}</ref>. == Дела == * Портрет на баба, Нјања *Замав * Областа по снегот * Босанка * Социјален настан, „цртеж со молив“ * Жртва на врзани нозе, „цртеж со пенкало“ * Последните жртви на Јасеновац и Градишка, „цртеж со пенкало и акварел“ * Мртва природа со исечено јаболко * Внатрешност * Пејзаж, „масло и масло пастел на платно“ == Награди == * Шести априлска награда на градот Сараево (1959) * 27 јули награда на СР БиХ (1962) * Награда ZAVNO БиХ * Награда АВНОЈ (1976) * Орден за заслуги за народот со златна ѕвезда * Орден на трудот со црвено знаме == Литература == * Каталог, Уметност на Босна и Херцеговина 1974-1984 г., Група автори, Сараево 1984 г. == Наследство == Улица во Горица, областа на Сараево во која живеела го носи нејзиното име. == Поврзано == * [[Адела Бер Вукиќ|Адела Бервукиќ]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://artsandculture.google.com/asset/interior/NwFv3czbyvQU-w ''Interior'' (1975, oil pastel)] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Тодоровиќ, Мица Милева}} [[Категорија:Жени сликари]] [[Категорија:Југословенски сликари]] [[Категорија:Сликари на мртва природа]] [[Категорија:Родени во 1900 година]] [[Категорија:Починати во 1981 година]] [[Категорија:Носители на Орденот на трудот]] 74ybbctb582kfx9oxxehcz7wye7nkt5 Кревка врба 0 1298428 5599666 5579532 2026-07-24T09:32:46Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ 5599666 wikitext text/x-wiki {{внимание}} [[Податотека:Salix_fragilis_002.jpg|мини| Кршлива врба во крајбрежното живеалиште, [[Хесен]], Германија]] '''Кршлива врба''' ([[науч.]] ''Salix fragilis''), со вообичаени имиња '''пукната врба''' и '''кршлива врба''', е хибриден вид [[врба]] роден во [[Европа]] и [[Југозападна Азија|Западна Азија]]. Израснато е во крајбрежните живеалишта, кои обично се наоѓаат покрај реки и потоци, како и во мочуриштата и водните ливадски канали.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="usfs">[http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS—United States Forest Service: ''Salix fragilis'' — "Weed of the Week"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} . accessed 1.13.2013</ref> Тој е хибрид помеѓу ''Salix euxina'' и ''[[Бела врба|Salix alba]]'' и е многу променлив, со форми што ги поврзуваат двата родители. == Опис == '''Саликс x Фрагилис''' е средно до големо [[Листопадни растенија|листопадно]] [[Дрво (растение)|дрво]], кое брзо расте до {{Convert|10|–|20|m|ft}} (ретко до {{Convert|29|m|ft}} ) висок, со стебло до {{Convert|1|m|ft}} пречник, често со повеќе стебла и неправилна, често навалена круна. Кората е темно сиво-кафеава, грубо пукната кај постарите дрвја. [[Облици на листови|Ланцетните]] [[лист]]ови се светло зелени, 9–15&nbsp;cm долга и 1,5–3&nbsp;cm широк, со ситно назабена маргина; во пролет се многу ситно влакнести, но набргу стануваат без влакна.<ref name="usfs"/> [[Цвет]]овите се произведуваат во [[Реса (ботаника)|мачки]] во рана пролет и се опрашуваат од [[инсекти]]. Тие се дводомни, со машки и женски мачки на одделни дрвја; машките мачки се 4–6 см долги, женските мачки се исто така 4–6&nbsp;cm долги, при што поединечните цветови имаат еден или два [[нектар]]и.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="bean4">Bean, W. J. (1980).</ref> Кон крајот на пролетта, овошните капсули ослободуваат многу мали семки со памук. Тие лесно се дистрибуираат со ветер и вода што се движи, а ртат веднаш по контакт со почвата.<ref name="usfs"/> == Таксономија == [[Карл Линеј]] првпат опишал врба како „ ''Salix fragilis'' “ во 1753 година. Подоцна било откриено дека Линеј всушност опишувал вид што го нарекол и ''Salix pentandra'' . Од 1920-тите, ботаничарите го примениле името на Линеј „ ''Salix fragilis'' “ и на чист вид и на неговиот хибрид со ''[[Бела врба|Salix alba]]''. Во 2005 година, било предложено „ ''Salix fragilis'' “ да се зачува за чистиот вид, со хибридот наречен „ ''Salix'' × ''rubens'' “. Алтернативата била да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот, при што чистиот вид бара ново име. По дискусија, Комитетот за номенклатура за васкуларни растенија донесе одлука во 2009 година да се одбие првиот предлог и да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот. Ирина В. Белјаева потоа го опишала претходно неименуваниот родителски вид како ''Salix euxina'', и назначила лектотип за хибридот. Лектотипот се покажа со молекуларни докази дека е хибрид помеѓу ''С.&nbsp;Алба'' и ''С.&nbsp;euxina'', чие име е напишано како '''Саликс x Фрагилис''' да го покаже својот хибриден статус. === Сорти === '''Саликс x Фрагилис''' е многу променлив, со форми кои ги поврзуваат двата родители. Некои формално именувани сорти го вклучуваат следново. {{На|2021|August}}, ниту еден не бил прифатен на овој ранг од "Plants of the World Online", третирајќи се како синоними на видот. Клајв А. Стејс предложи некои подобро да се третираат како сорти. * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''decipiens'' <small>WDJKoch</small> ( ''С.''&nbsp;×&nbsp;''decipiens'' <small>Хофм.</small> ) – доделен на ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' од Plants of the World Online и од Belyaeva, но на ''С.''&nbsp;''еуксина'' од Стејс * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''фурката'' <small>Сер. ex Gaudin</small> – машко дрво со релативно широки листови; од култивирано потекло * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''fragilis'' – познати машки и женски дрвја; листови со рамномерни, добро распоредени заби * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''глаука'' <small>Спен.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''полиандра'' <small>Вим.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''рубенс'' <small>(Шранк) ПДСел</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' <small>(См.) WDJKoch</small> – Бедфордска врба; женско дрво со долги тесни лисја со малку нерамни заби; од култивирано потекло == Екологија == Растението вообичаено се нарекува кршлива врба бидејќи е многу подложно на оштетување од ветер, мраз и снег.<ref name="usfs"/> Името потекнува и од гранчињата кои се откинуваат многу лесно и чисто во основата со звучна пукнатина. Скршените гранчиња и гранки можат лесно да се вкорени, овозможувајќи му на видот да колонизира нови области бидејќи скршените гранчиња паѓаат во водните патишта и можат да се носат на одредено растојание низводно. Посебно е умешен во колонизирање на нови брегови на брегот на реката формирани по [[Поплава|поплавите]] . Се шири и со цицачи на коренот, проширувајќи се во чисти „шумички“.<ref name="usfs" /> == Одгледување == '''Саликс x Фрагилис''' се одгледува како брзорастечко украсно дрво. Сортата „Руселиана“ (син. ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' ) е убедливо најчестиот клон на кршливата врба во [[Велика Британија (остров)|Велика Британија]] и [[Ирска (остров)|Ирска]], кој многу лесно се размножува со сечи. Тоа е енергично дрво кое обично достигнува {{Convert|20|–|25|m|ft}} висок, со лисја до 15&nbsp;cm долга. Тоа е женски клон.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref> == Инвазивни видови == '''Саликс x Фрагилис''' го избегна одгледувањето за да стане [[инвазивен вид]] во различни делови на светот,<ref>[http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Invasive.org Salix fragilis (crack willow)] . accessed 1.13.2013</ref> вклучувајќи ги: сите држави и територии во [[Австралија]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://keyserver.lucidcentral.org/weeds/data/media/Html/salix_fragilis.htm|title=Salix fragilis}}</ref> [[Нов Зеланд]] ; горната половина на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] ;<ref name="usfs"/><ref>U.S. states with invasive ''S.'' × ''fragilis'' sites include: CN, CO, ID, IL, IN, IO, MA, MI, MN, MO, NB, ND, NJ, OH, OR, NH, NM, NV, NY, PA, RI, SD, UT, VA, VT, WA, WI, WV, and WY.</ref> и [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.capetowngreenmap.co.za/go-green/plant-indigenous-garden|title=Plant an indigenous garden}}</ref> Во Нов Зеланд е наведен во Националниот договор за растенија за штетници, што значи дека не може да се продава или дистрибуира. Може да ја замени родната разновидност на растителни видови на [[Живеалиште (екологија)|живеалиштето]] со формирање моноспецифични насади.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Griffiths|first=J|last2=Armstrong|first2=H|last3=Innes|first3=R|last4=Terry|first4=J|date=January 2018|title=Can aerial herbicide application control Grey Willow (Salix cinerea L.) and stimulate native plant recovery in New Zealand wetlands?|journal=Ecological Management & Restoration|volume=19|issue=1|pages=49–57|doi=10.1111/emr.12299|issn=1442-7001}}</ref> Бидејќи само машкото растение е присутно во Нов Зеланд, не се формира плод освен ако не се хибридира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414115537/http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|archive-date=2016-04-14|accessdate=2013-04-22}}</ref> Распространетоста на видовите е олеснета со фрагментација на стеблото што се носи преку водните патишта. Контролата и управувањето за проектите за обновување на живеалиштата често користат хербициди .<ref name="usfs" /><ref name=":0" /><ref>{{Наведено списание|last=Griffiths|first=James|last2=McAlpine|first2=Kate|date=2017|title=Aerial glyphosate application reduces grey willow (Salix cinerea) canopy cover, increases light availability, and stimulates kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides) growth|journal=New Zealand Journal of Ecology|volume=41|issue=2|doi=10.20417/nzjecol.41.22|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name=Bely09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Belyaeva |first1=Irina |date=2009 |title=Nomenclature of ''Salix fragilis'' L. and a new species, ''S. euxina'' (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=58 |issue=4 |pages=1344–1348 |doi=10.1002/tax.584021 }}</ref> <ref name=Brum09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Brummitt |first1=R.K. |date=2009 |title=Report of the Nomenclature Committee for Vascular Plants: 60 |journal=Taxon |volume=58 |issue=1 |pages=280–292 |doi=10.1002/tax.581028 |jstor=27756843 }}</ref> <ref name=ChriJons05>{{Citation |mode=cs1 |last1=Christensen |first1=Knud I. |last2=Jonsell |first2=Bengt |date=2005 |title=(1698) Proposal to conserve the name ''Salix fragilis'' with a conserved type (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=54 |issue=2 |pages=555–556 |doi=10.2307/25065400 |jstor=25065400 |name-list-style=amp }}</ref> <ref name=IPNI_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=https://www.ipni.org/n/777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref> <ref name=IPNI_77102927-1>{{citation |title=''Salix euxina'' I.V.Belyaeva |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=77102927-1 |accessdate=2021-08-07}}</ref> <ref name=KuzoBely18>{{Citation |mode=cs1 |last1=Kuzovkina |first1=Yulia A. |last2=Belyaeva |first2=Irina V. |date=July 2018 |title=Name change alert: ''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |series=Fact Sheet No 2 |publisher=University of Connecticut |url=http://salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |access-date=2021-08-07 |name-list-style=amp |archive-date=2022-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406225913/http://www.salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=Stac19p348>{{Citation |mode=cs1 |last=Stace |first=Clive A. |year=2019 |contribution=''S.'' × ''fragilis'' |title=New Flora of the British Isles |edition=4th |publication-place=Middlewood Green, Suffolk |publisher=C & M Floristics |isbn=978-1-5272-2630-2 |page=348 }}</ref> <ref name=POWO_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref>}} == Надворешни врски == * [http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS - Шумска служба на Соединетите Американски Држави: ''Salix fragilis'' - „Пиреј на неделата“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} * [http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Центар за инвазивни видови и екосистемско здравје-Invasive.org] — ''галерија на фотографии'' . [[Категорија:Врба]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 4j7tt35zrgwk8rr0krqn6y6v808w5c9 5599669 5599666 2026-07-24T09:36:35Z Bjankuloski06 332 5599669 wikitext text/x-wiki {{внимание}} [[Податотека:Salix_fragilis_002.jpg|мини|Кревка врба во крајбрежното живеалиште, [[Хесен]], Германија]] '''Кревка врба''' ([[науч.]] ''Salix fragilis'') е хибриден вид [[врба]] роден во [[Европа]] и [[Југозападна Азија|Западна Азија]]. Израснато е во крајбрежните живеалишта, кои обично се наоѓаат покрај реки и потоци, како и во мочуриштата и водните ливадски канали.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="usfs">[http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS—United States Forest Service: ''Salix fragilis'' — "Weed of the Week"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} . accessed 1.13.2013</ref> Тој е хибрид помеѓу ''Salix euxina'' и ''[[Бела врба|Salix alba]]'' и е многу променлив, со форми што ги поврзуваат двата родители. == Опис == '''Саликс x Фрагилис''' е средно до големо [[Листопадни растенија|листопадно]] [[Дрво (растение)|дрво]], кое брзо расте до {{Convert|10|–|20|m|ft}} (ретко до {{Convert|29|m|ft}} ) висок, со стебло до {{Convert|1|m|ft}} пречник, често со повеќе стебла и неправилна, често навалена круна. Кората е темно сиво-кафеава, грубо пукната кај постарите дрвја. [[Облици на листови|Ланцетните]] [[лист]]ови се светло зелени, 9–15&nbsp;cm долга и 1,5–3&nbsp;cm широк, со ситно назабена маргина; во пролет се многу ситно влакнести, но набргу стануваат без влакна.<ref name="usfs"/> [[Цвет]]овите се произведуваат во [[Реса (ботаника)|мачки]] во рана пролет и се опрашуваат од [[инсекти]]. Тие се дводомни, со машки и женски мачки на одделни дрвја; машките мачки се 4–6 см долги, женските мачки се исто така 4–6&nbsp;cm долги, при што поединечните цветови имаат еден или два [[нектар]]и.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="bean4">Bean, W. J. (1980).</ref> Кон крајот на пролетта, овошните капсули ослободуваат многу мали семки со памук. Тие лесно се дистрибуираат со ветер и вода што се движи, а ртат веднаш по контакт со почвата.<ref name="usfs"/> == Таксономија == [[Карл Линеј]] првпат опишал врба како „ ''Salix fragilis'' “ во 1753 година. Подоцна било откриено дека Линеј всушност опишувал вид што го нарекол и ''Salix pentandra'' . Од 1920-тите, ботаничарите го примениле името на Линеј „ ''Salix fragilis'' “ и на чист вид и на неговиот хибрид со ''[[Бела врба|Salix alba]]''. Во 2005 година, било предложено „ ''Salix fragilis'' “ да се зачува за чистиот вид, со хибридот наречен „ ''Salix'' × ''rubens'' “. Алтернативата била да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот, при што чистиот вид бара ново име. По дискусија, Комитетот за номенклатура за васкуларни растенија донесе одлука во 2009 година да се одбие првиот предлог и да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот. Ирина В. Белјаева потоа го опишала претходно неименуваниот родителски вид како ''Salix euxina'', и назначила лектотип за хибридот. Лектотипот се покажа со молекуларни докази дека е хибрид помеѓу ''С.&nbsp;Алба'' и ''С.&nbsp;euxina'', чие име е напишано како '''Саликс x Фрагилис''' да го покаже својот хибриден статус. === Сорти === '''Саликс x Фрагилис''' е многу променлив, со форми кои ги поврзуваат двата родители. Некои формално именувани сорти го вклучуваат следново. {{На|2021|August}}, ниту еден не бил прифатен на овој ранг од "Plants of the World Online", третирајќи се како синоними на видот. Клајв А. Стејс предложи некои подобро да се третираат како сорти. * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''decipiens'' <small>WDJKoch</small> ( ''С.''&nbsp;×&nbsp;''decipiens'' <small>Хофм.</small> ) – доделен на ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' од Plants of the World Online и од Belyaeva, но на ''С.''&nbsp;''еуксина'' од Стејс * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''фурката'' <small>Сер. ex Gaudin</small> – машко дрво со релативно широки листови; од култивирано потекло * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''fragilis'' – познати машки и женски дрвја; листови со рамномерни, добро распоредени заби * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''глаука'' <small>Спен.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''полиандра'' <small>Вим.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''рубенс'' <small>(Шранк) ПДСел</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' <small>(См.) WDJKoch</small> – Бедфордска врба; женско дрво со долги тесни лисја со малку нерамни заби; од култивирано потекло == Екологија == Растението вообичаено се нарекува кревка врба бидејќи е многу подложно на оштетување од ветер, мраз и снег.<ref name="usfs"/> Името потекнува и од гранчињата кои се откинуваат многу лесно и чисто во основата со звучна пукнатина. Скршените гранчиња и гранки можат лесно да се вкорени, овозможувајќи му на видот да колонизира нови области бидејќи скршените гранчиња паѓаат во водните патишта и можат да се носат на одредено растојание низводно. Посебно е умешен во колонизирање на нови брегови на брегот на реката формирани по [[Поплава|поплавите]] . Се шири и со цицачи на коренот, проширувајќи се во чисти „шумички“.<ref name="usfs" /> == Одгледување == '''Саликс x Фрагилис''' се одгледува како брзорастечко украсно дрво. Сортата „Руселиана“ (син. ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' ) е убедливо најчестиот клон на кревката врба во [[Велика Британија (остров)|Велика Британија]] и [[Ирска (остров)|Ирска]], кој многу лесно се размножува со сечи. Тоа е енергично дрво кое обично достигнува {{Convert|20|–|25|m|ft}} висок, со лисја до 15&nbsp;cm долга. Тоа е женски клон.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref> == Инвазивни видови == '''Саликс x Фрагилис''' го избегна одгледувањето за да стане [[инвазивен вид]] во различни делови на светот,<ref>[http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Invasive.org Salix fragilis (crack willow)] . accessed 1.13.2013</ref> вклучувајќи ги: сите држави и територии во [[Австралија]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://keyserver.lucidcentral.org/weeds/data/media/Html/salix_fragilis.htm|title=Salix fragilis}}</ref> [[Нов Зеланд]] ; горната половина на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] ;<ref name="usfs"/><ref>U.S. states with invasive ''S.'' × ''fragilis'' sites include: CN, CO, ID, IL, IN, IO, MA, MI, MN, MO, NB, ND, NJ, OH, OR, NH, NM, NV, NY, PA, RI, SD, UT, VA, VT, WA, WI, WV, and WY.</ref> и [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.capetowngreenmap.co.za/go-green/plant-indigenous-garden|title=Plant an indigenous garden}}</ref> Во Нов Зеланд е наведен во Националниот договор за растенија за штетници, што значи дека не може да се продава или дистрибуира. Може да ја замени родната разновидност на растителни видови на [[Живеалиште (екологија)|живеалиштето]] со формирање моноспецифични насади.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Griffiths|first=J|last2=Armstrong|first2=H|last3=Innes|first3=R|last4=Terry|first4=J|date=January 2018|title=Can aerial herbicide application control Grey Willow (Salix cinerea L.) and stimulate native plant recovery in New Zealand wetlands?|journal=Ecological Management & Restoration|volume=19|issue=1|pages=49–57|doi=10.1111/emr.12299|issn=1442-7001}}</ref> Бидејќи само машкото растение е присутно во Нов Зеланд, не се формира плод освен ако не се хибридира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414115537/http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|archive-date=2016-04-14|accessdate=2013-04-22}}</ref> Распространетоста на видовите е олеснета со фрагментација на стеблото што се носи преку водните патишта. Контролата и управувањето за проектите за обновување на живеалиштата често користат хербициди .<ref name="usfs" /><ref name=":0" /><ref>{{Наведено списание|last=Griffiths|first=James|last2=McAlpine|first2=Kate|date=2017|title=Aerial glyphosate application reduces grey willow (Salix cinerea) canopy cover, increases light availability, and stimulates kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides) growth|journal=New Zealand Journal of Ecology|volume=41|issue=2|doi=10.20417/nzjecol.41.22|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name=Bely09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Belyaeva |first1=Irina |date=2009 |title=Nomenclature of ''Salix fragilis'' L. and a new species, ''S. euxina'' (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=58 |issue=4 |pages=1344–1348 |doi=10.1002/tax.584021 }}</ref> <ref name=Brum09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Brummitt |first1=R.K. |date=2009 |title=Report of the Nomenclature Committee for Vascular Plants: 60 |journal=Taxon |volume=58 |issue=1 |pages=280–292 |doi=10.1002/tax.581028 |jstor=27756843 }}</ref> <ref name=ChriJons05>{{Citation |mode=cs1 |last1=Christensen |first1=Knud I. |last2=Jonsell |first2=Bengt |date=2005 |title=(1698) Proposal to conserve the name ''Salix fragilis'' with a conserved type (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=54 |issue=2 |pages=555–556 |doi=10.2307/25065400 |jstor=25065400 |name-list-style=amp }}</ref> <ref name=IPNI_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=https://www.ipni.org/n/777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref> <ref name=IPNI_77102927-1>{{citation |title=''Salix euxina'' I.V.Belyaeva |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=77102927-1 |accessdate=2021-08-07}}</ref> <ref name=KuzoBely18>{{Citation |mode=cs1 |last1=Kuzovkina |first1=Yulia A. |last2=Belyaeva |first2=Irina V. |date=July 2018 |title=Name change alert: ''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |series=Fact Sheet No 2 |publisher=University of Connecticut |url=http://salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |access-date=2021-08-07 |name-list-style=amp |archive-date=2022-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406225913/http://www.salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=Stac19p348>{{Citation |mode=cs1 |last=Stace |first=Clive A. |year=2019 |contribution=''S.'' × ''fragilis'' |title=New Flora of the British Isles |edition=4th |publication-place=Middlewood Green, Suffolk |publisher=C & M Floristics |isbn=978-1-5272-2630-2 |page=348 }}</ref> <ref name=POWO_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref>}} == Надворешни врски == * [http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS - Шумска служба на Соединетите Американски Држави: ''Salix fragilis'' - „Пиреј на неделата“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} * [http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Центар за инвазивни видови и екосистемско здравје-Invasive.org] — ''галерија на фотографии'' . [[Категорија:Врба]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] rd9wcyymjkcfosyyg0ck7oqvaltstic 5599671 5599669 2026-07-24T09:40:02Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Кршлива врба]] на [[Кревка врба]] 5599669 wikitext text/x-wiki {{внимание}} [[Податотека:Salix_fragilis_002.jpg|мини|Кревка врба во крајбрежното живеалиште, [[Хесен]], Германија]] '''Кревка врба''' ([[науч.]] ''Salix fragilis'') е хибриден вид [[врба]] роден во [[Европа]] и [[Југозападна Азија|Западна Азија]]. Израснато е во крајбрежните живеалишта, кои обично се наоѓаат покрај реки и потоци, како и во мочуриштата и водните ливадски канали.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="usfs">[http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS—United States Forest Service: ''Salix fragilis'' — "Weed of the Week"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} . accessed 1.13.2013</ref> Тој е хибрид помеѓу ''Salix euxina'' и ''[[Бела врба|Salix alba]]'' и е многу променлив, со форми што ги поврзуваат двата родители. == Опис == '''Саликс x Фрагилис''' е средно до големо [[Листопадни растенија|листопадно]] [[Дрво (растение)|дрво]], кое брзо расте до {{Convert|10|–|20|m|ft}} (ретко до {{Convert|29|m|ft}} ) висок, со стебло до {{Convert|1|m|ft}} пречник, често со повеќе стебла и неправилна, често навалена круна. Кората е темно сиво-кафеава, грубо пукната кај постарите дрвја. [[Облици на листови|Ланцетните]] [[лист]]ови се светло зелени, 9–15&nbsp;cm долга и 1,5–3&nbsp;cm широк, со ситно назабена маргина; во пролет се многу ситно влакнести, но набргу стануваат без влакна.<ref name="usfs"/> [[Цвет]]овите се произведуваат во [[Реса (ботаника)|мачки]] во рана пролет и се опрашуваат од [[инсекти]]. Тие се дводомни, со машки и женски мачки на одделни дрвја; машките мачки се 4–6 см долги, женските мачки се исто така 4–6&nbsp;cm долги, при што поединечните цветови имаат еден или два [[нектар]]и.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="bean4">Bean, W. J. (1980).</ref> Кон крајот на пролетта, овошните капсули ослободуваат многу мали семки со памук. Тие лесно се дистрибуираат со ветер и вода што се движи, а ртат веднаш по контакт со почвата.<ref name="usfs"/> == Таксономија == [[Карл Линеј]] првпат опишал врба како „ ''Salix fragilis'' “ во 1753 година. Подоцна било откриено дека Линеј всушност опишувал вид што го нарекол и ''Salix pentandra'' . Од 1920-тите, ботаничарите го примениле името на Линеј „ ''Salix fragilis'' “ и на чист вид и на неговиот хибрид со ''[[Бела врба|Salix alba]]''. Во 2005 година, било предложено „ ''Salix fragilis'' “ да се зачува за чистиот вид, со хибридот наречен „ ''Salix'' × ''rubens'' “. Алтернативата била да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот, при што чистиот вид бара ново име. По дискусија, Комитетот за номенклатура за васкуларни растенија донесе одлука во 2009 година да се одбие првиот предлог и да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот. Ирина В. Белјаева потоа го опишала претходно неименуваниот родителски вид како ''Salix euxina'', и назначила лектотип за хибридот. Лектотипот се покажа со молекуларни докази дека е хибрид помеѓу ''С.&nbsp;Алба'' и ''С.&nbsp;euxina'', чие име е напишано како '''Саликс x Фрагилис''' да го покаже својот хибриден статус. === Сорти === '''Саликс x Фрагилис''' е многу променлив, со форми кои ги поврзуваат двата родители. Некои формално именувани сорти го вклучуваат следново. {{На|2021|August}}, ниту еден не бил прифатен на овој ранг од "Plants of the World Online", третирајќи се како синоними на видот. Клајв А. Стејс предложи некои подобро да се третираат како сорти. * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''decipiens'' <small>WDJKoch</small> ( ''С.''&nbsp;×&nbsp;''decipiens'' <small>Хофм.</small> ) – доделен на ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' од Plants of the World Online и од Belyaeva, но на ''С.''&nbsp;''еуксина'' од Стејс * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''фурката'' <small>Сер. ex Gaudin</small> – машко дрво со релативно широки листови; од култивирано потекло * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''fragilis'' – познати машки и женски дрвја; листови со рамномерни, добро распоредени заби * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''глаука'' <small>Спен.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''полиандра'' <small>Вим.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''рубенс'' <small>(Шранк) ПДСел</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' <small>(См.) WDJKoch</small> – Бедфордска врба; женско дрво со долги тесни лисја со малку нерамни заби; од култивирано потекло == Екологија == Растението вообичаено се нарекува кревка врба бидејќи е многу подложно на оштетување од ветер, мраз и снег.<ref name="usfs"/> Името потекнува и од гранчињата кои се откинуваат многу лесно и чисто во основата со звучна пукнатина. Скршените гранчиња и гранки можат лесно да се вкорени, овозможувајќи му на видот да колонизира нови области бидејќи скршените гранчиња паѓаат во водните патишта и можат да се носат на одредено растојание низводно. Посебно е умешен во колонизирање на нови брегови на брегот на реката формирани по [[Поплава|поплавите]] . Се шири и со цицачи на коренот, проширувајќи се во чисти „шумички“.<ref name="usfs" /> == Одгледување == '''Саликс x Фрагилис''' се одгледува како брзорастечко украсно дрво. Сортата „Руселиана“ (син. ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' ) е убедливо најчестиот клон на кревката врба во [[Велика Британија (остров)|Велика Британија]] и [[Ирска (остров)|Ирска]], кој многу лесно се размножува со сечи. Тоа е енергично дрво кое обично достигнува {{Convert|20|–|25|m|ft}} висок, со лисја до 15&nbsp;cm долга. Тоа е женски клон.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref> == Инвазивни видови == '''Саликс x Фрагилис''' го избегна одгледувањето за да стане [[инвазивен вид]] во различни делови на светот,<ref>[http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Invasive.org Salix fragilis (crack willow)] . accessed 1.13.2013</ref> вклучувајќи ги: сите држави и територии во [[Австралија]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://keyserver.lucidcentral.org/weeds/data/media/Html/salix_fragilis.htm|title=Salix fragilis}}</ref> [[Нов Зеланд]] ; горната половина на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] ;<ref name="usfs"/><ref>U.S. states with invasive ''S.'' × ''fragilis'' sites include: CN, CO, ID, IL, IN, IO, MA, MI, MN, MO, NB, ND, NJ, OH, OR, NH, NM, NV, NY, PA, RI, SD, UT, VA, VT, WA, WI, WV, and WY.</ref> и [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.capetowngreenmap.co.za/go-green/plant-indigenous-garden|title=Plant an indigenous garden}}</ref> Во Нов Зеланд е наведен во Националниот договор за растенија за штетници, што значи дека не може да се продава или дистрибуира. Може да ја замени родната разновидност на растителни видови на [[Живеалиште (екологија)|живеалиштето]] со формирање моноспецифични насади.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Griffiths|first=J|last2=Armstrong|first2=H|last3=Innes|first3=R|last4=Terry|first4=J|date=January 2018|title=Can aerial herbicide application control Grey Willow (Salix cinerea L.) and stimulate native plant recovery in New Zealand wetlands?|journal=Ecological Management & Restoration|volume=19|issue=1|pages=49–57|doi=10.1111/emr.12299|issn=1442-7001}}</ref> Бидејќи само машкото растение е присутно во Нов Зеланд, не се формира плод освен ако не се хибридира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414115537/http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|archive-date=2016-04-14|accessdate=2013-04-22}}</ref> Распространетоста на видовите е олеснета со фрагментација на стеблото што се носи преку водните патишта. Контролата и управувањето за проектите за обновување на живеалиштата често користат хербициди .<ref name="usfs" /><ref name=":0" /><ref>{{Наведено списание|last=Griffiths|first=James|last2=McAlpine|first2=Kate|date=2017|title=Aerial glyphosate application reduces grey willow (Salix cinerea) canopy cover, increases light availability, and stimulates kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides) growth|journal=New Zealand Journal of Ecology|volume=41|issue=2|doi=10.20417/nzjecol.41.22|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name=Bely09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Belyaeva |first1=Irina |date=2009 |title=Nomenclature of ''Salix fragilis'' L. and a new species, ''S. euxina'' (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=58 |issue=4 |pages=1344–1348 |doi=10.1002/tax.584021 }}</ref> <ref name=Brum09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Brummitt |first1=R.K. |date=2009 |title=Report of the Nomenclature Committee for Vascular Plants: 60 |journal=Taxon |volume=58 |issue=1 |pages=280–292 |doi=10.1002/tax.581028 |jstor=27756843 }}</ref> <ref name=ChriJons05>{{Citation |mode=cs1 |last1=Christensen |first1=Knud I. |last2=Jonsell |first2=Bengt |date=2005 |title=(1698) Proposal to conserve the name ''Salix fragilis'' with a conserved type (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=54 |issue=2 |pages=555–556 |doi=10.2307/25065400 |jstor=25065400 |name-list-style=amp }}</ref> <ref name=IPNI_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=https://www.ipni.org/n/777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref> <ref name=IPNI_77102927-1>{{citation |title=''Salix euxina'' I.V.Belyaeva |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=77102927-1 |accessdate=2021-08-07}}</ref> <ref name=KuzoBely18>{{Citation |mode=cs1 |last1=Kuzovkina |first1=Yulia A. |last2=Belyaeva |first2=Irina V. |date=July 2018 |title=Name change alert: ''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |series=Fact Sheet No 2 |publisher=University of Connecticut |url=http://salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |access-date=2021-08-07 |name-list-style=amp |archive-date=2022-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406225913/http://www.salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=Stac19p348>{{Citation |mode=cs1 |last=Stace |first=Clive A. |year=2019 |contribution=''S.'' × ''fragilis'' |title=New Flora of the British Isles |edition=4th |publication-place=Middlewood Green, Suffolk |publisher=C & M Floristics |isbn=978-1-5272-2630-2 |page=348 }}</ref> <ref name=POWO_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref>}} == Надворешни врски == * [http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS - Шумска служба на Соединетите Американски Држави: ''Salix fragilis'' - „Пиреј на неделата“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} * [http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Центар за инвазивни видови и екосистемско здравје-Invasive.org] — ''галерија на фотографии'' . [[Категорија:Врба]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] rd9wcyymjkcfosyyg0ck7oqvaltstic 5599682 5599671 2026-07-24T09:43:20Z Bjankuloski06 332 5599682 wikitext text/x-wiki {{внимание}} [[Податотека:Salix_fragilis_002.jpg|мини|Кревка врба во крајбрежното живеалиште, [[Хесен]], Германија]] '''Кревка врба''' или кршлива врба ({{науч|Salix × fragilis}}, [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Salix fragilis'') е хибриден вид [[врба]] роден во [[Европа]] и [[Југозападна Азија|Западна Азија]]. Израснато е во крајбрежните живеалишта, кои обично се наоѓаат покрај реки и потоци, како и во мочуриштата и водните ливадски канали.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="usfs">[http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS—United States Forest Service: ''Salix fragilis'' — "Weed of the Week"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} . accessed 1.13.2013</ref> Тој е хибрид помеѓу ''Salix euxina'' и ''[[Бела врба|Salix alba]]'' и е многу променлив, со форми што ги поврзуваат двата родители. == Опис == Кревката врба е средно до големо [[Листопадни растенија|листопадно]] [[Дрво (растение)|дрво]], кое брзо расте до {{Convert|10|–|20|m|ft}} (ретко до {{Convert|29|m|ft}} ) висок, со стебло до {{Convert|1|m|ft}} пречник, често со повеќе стебла и неправилна, често навалена круна. Кората е темно сиво-кафеава, грубо пукната кај постарите дрвја. [[Облици на листови|Ланцетните]] [[лист]]ови се светло зелени, 9–15&nbsp;cm долга и 1,5–3&nbsp;cm широк, со ситно назабена маргина; во пролет се многу ситно влакнести, но набргу стануваат без влакна.<ref name="usfs"/> [[Цвет]]овите се произведуваат во [[Реса (ботаника)|мачки]] во рана пролет и се опрашуваат од [[инсекти]]. Тие се дводомни, со машки и женски мачки на одделни дрвја; машките мачки се 4–6 см долги, женските мачки се исто така 4–6&nbsp;cm долги, при што поединечните цветови имаат еден или два [[нектар]]и.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="bean4">Bean, W. J. (1980).</ref> Кон крајот на пролетта, овошните капсули ослободуваат многу мали семки со памук. Тие лесно се дистрибуираат со ветер и вода што се движи, а ртат веднаш по контакт со почвата.<ref name="usfs"/> == Таксономија == [[Карл Линеј]] првпат опишал врба како „ ''Salix fragilis'' “ во 1753 година. Подоцна било откриено дека Линеј всушност опишувал вид што го нарекол и ''Salix pentandra'' . Од 1920-тите, ботаничарите го примениле името на Линеј „ ''Salix fragilis'' “ и на чист вид и на неговиот хибрид со ''[[Бела врба|Salix alba]]''. Во 2005 година, било предложено „ ''Salix fragilis'' “ да се зачува за чистиот вид, со хибридот наречен „ ''Salix'' × ''rubens'' “. Алтернативата била да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот, при што чистиот вид бара ново име. По дискусија, Комитетот за номенклатура за васкуларни растенија донесе одлука во 2009 година да се одбие првиот предлог и да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот. Ирина В. Белјаева потоа го опишала претходно неименуваниот родителски вид како ''Salix euxina'', и назначила лектотип за хибридот. Лектотипот се покажа со молекуларни докази дека е хибрид помеѓу ''С.&nbsp;Алба'' и ''С.&nbsp;euxina'', чие име е напишано како ''Salix × fragilis'' да го покаже својот хибриден статус. === Сорти === Кревката врба е многу променлив, со форми кои ги поврзуваат двата родители. Некои формално именувани сорти го вклучуваат следново. {{На|2021|August}}, ниту еден не бил прифатен на овој ранг од "Plants of the World Online", третирајќи се како синоними на видот. Клајв А. Стејс предложи некои подобро да се третираат како сорти. * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''decipiens'' <small>WDJKoch</small> ( ''С.''&nbsp;×&nbsp;''decipiens'' <small>Хофм.</small> ) – доделен на ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' од Plants of the World Online и од Belyaeva, но на ''С.''&nbsp;''еуксина'' од Стејс * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''фурката'' <small>Сер. ex Gaudin</small> – машко дрво со релативно широки листови; од култивирано потекло * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''fragilis'' – познати машки и женски дрвја; листови со рамномерни, добро распоредени заби * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''глаука'' <small>Спен.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''полиандра'' <small>Вим.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''рубенс'' <small>(Шранк) ПДСел</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' <small>(См.) WDJKoch</small> – Бедфордска врба; женско дрво со долги тесни лисја со малку нерамни заби; од култивирано потекло == Екологија == Растението вообичаено се нарекува кревка врба бидејќи е многу подложно на оштетување од ветер, мраз и снег.<ref name="usfs"/> Името потекнува и од гранчињата кои се откинуваат многу лесно и чисто во основата со звучна пукнатина. Скршените гранчиња и гранки можат лесно да се вкорени, овозможувајќи му на видот да колонизира нови области бидејќи скршените гранчиња паѓаат во водните патишта и можат да се носат на одредено растојание низводно. Посебно е умешен во колонизирање на нови брегови на брегот на реката формирани по [[Поплава|поплавите]] . Се шири и со цицачи на коренот, проширувајќи се во чисти „шумички“.<ref name="usfs" /> == Одгледување == Кревката врба се одгледува како брзорастечко украсно дрво. Сортата „Руселиана“ (син. ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' ) е убедливо најчестиот клон на кревката врба во [[Велика Британија (остров)|Велика Британија]] и [[Ирска (остров)|Ирска]], кој многу лесно се размножува со сечи. Тоа е енергично дрво кое обично достигнува {{Convert|20|–|25|m|ft}} висок, со лисја до 15&nbsp;cm долга. Тоа е женски клон.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref> == Инвазивни видови == Ова растение го избегна одгледувањето за да стане [[инвазивен вид]] во различни делови на светот,<ref>[http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Invasive.org Salix fragilis (crack willow)] . accessed 1.13.2013</ref> вклучувајќи ги: сите држави и територии во [[Австралија]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://keyserver.lucidcentral.org/weeds/data/media/Html/salix_fragilis.htm|title=Salix fragilis}}</ref> [[Нов Зеланд]] ; горната половина на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] ;<ref name="usfs"/><ref>U.S. states with invasive ''S.'' × ''fragilis'' sites include: CN, CO, ID, IL, IN, IO, MA, MI, MN, MO, NB, ND, NJ, OH, OR, NH, NM, NV, NY, PA, RI, SD, UT, VA, VT, WA, WI, WV, and WY.</ref> и [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.capetowngreenmap.co.za/go-green/plant-indigenous-garden|title=Plant an indigenous garden}}</ref> Во Нов Зеланд е наведен во Националниот договор за растенија за штетници, што значи дека не може да се продава или дистрибуира. Може да ја замени родната разновидност на растителни видови на [[Живеалиште (екологија)|живеалиштето]] со формирање моноспецифични насади.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Griffiths|first=J|last2=Armstrong|first2=H|last3=Innes|first3=R|last4=Terry|first4=J|date=January 2018|title=Can aerial herbicide application control Grey Willow (Salix cinerea L.) and stimulate native plant recovery in New Zealand wetlands?|journal=Ecological Management & Restoration|volume=19|issue=1|pages=49–57|doi=10.1111/emr.12299|issn=1442-7001}}</ref> Бидејќи само машкото растение е присутно во Нов Зеланд, не се формира плод освен ако не се хибридира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414115537/http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|archive-date=2016-04-14|accessdate=2013-04-22}}</ref> Распространетоста на видовите е олеснета со фрагментација на стеблото што се носи преку водните патишта. Контролата и управувањето за проектите за обновување на живеалиштата често користат хербициди .<ref name="usfs" /><ref name=":0" /><ref>{{Наведено списание|last=Griffiths|first=James|last2=McAlpine|first2=Kate|date=2017|title=Aerial glyphosate application reduces grey willow (Salix cinerea) canopy cover, increases light availability, and stimulates kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides) growth|journal=New Zealand Journal of Ecology|volume=41|issue=2|doi=10.20417/nzjecol.41.22|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name=Bely09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Belyaeva |first1=Irina |date=2009 |title=Nomenclature of ''Salix fragilis'' L. and a new species, ''S. euxina'' (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=58 |issue=4 |pages=1344–1348 |doi=10.1002/tax.584021 }}</ref> <ref name=Brum09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Brummitt |first1=R.K. |date=2009 |title=Report of the Nomenclature Committee for Vascular Plants: 60 |journal=Taxon |volume=58 |issue=1 |pages=280–292 |doi=10.1002/tax.581028 |jstor=27756843 }}</ref> <ref name=ChriJons05>{{Citation |mode=cs1 |last1=Christensen |first1=Knud I. |last2=Jonsell |first2=Bengt |date=2005 |title=(1698) Proposal to conserve the name ''Salix fragilis'' with a conserved type (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=54 |issue=2 |pages=555–556 |doi=10.2307/25065400 |jstor=25065400 |name-list-style=amp }}</ref> <ref name=IPNI_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=https://www.ipni.org/n/777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref> <ref name=IPNI_77102927-1>{{citation |title=''Salix euxina'' I.V.Belyaeva |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=77102927-1 |accessdate=2021-08-07}}</ref> <ref name=KuzoBely18>{{Citation |mode=cs1 |last1=Kuzovkina |first1=Yulia A. |last2=Belyaeva |first2=Irina V. |date=July 2018 |title=Name change alert: ''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |series=Fact Sheet No 2 |publisher=University of Connecticut |url=http://salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |access-date=2021-08-07 |name-list-style=amp |archive-date=2022-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406225913/http://www.salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=Stac19p348>{{Citation |mode=cs1 |last=Stace |first=Clive A. |year=2019 |contribution=''S.'' × ''fragilis'' |title=New Flora of the British Isles |edition=4th |publication-place=Middlewood Green, Suffolk |publisher=C & M Floristics |isbn=978-1-5272-2630-2 |page=348 }}</ref> <ref name=POWO_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref>}} == Надворешни врски == * [http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS - Шумска служба на Соединетите Американски Држави: ''Salix fragilis'' - „Пиреј на неделата“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} * [http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Центар за инвазивни видови и екосистемско здравје-Invasive.org] — ''галерија на фотографии'' . [[Категорија:Врба]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 7llbcuj55ubjht275mbp6usl0hypnpf 5599684 5599682 2026-07-24T09:44:08Z Bjankuloski06 332 5599684 wikitext text/x-wiki {{внимание}} [[Податотека:Salix_fragilis_002.jpg|мини|Кревка врба во крајбрежното живеалиште, [[Хесен]], Германија]] '''Кревка врба''' или кршлива врба ({{науч|Salix × fragilis}}, [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Salix fragilis'') е хибриден вид [[врба]] роден во [[Европа]] и [[Југозападна Азија|Западна Азија]]. Израснато е во крајбрежните живеалишта, кои обично се наоѓаат покрај реки и потоци, како и во мочуриштата и водните ливадски канали.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="usfs">[http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS—United States Forest Service: ''Salix fragilis'' — "Weed of the Week"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} . accessed 1.13.2013</ref> Тој е хибрид помеѓу ''Salix euxina'' и ''[[Бела врба|Salix alba]]'' и е многу променлив, со форми што ги поврзуваат двата родители. == Опис == Кревката врба е средно до големо [[Листопадни растенија|листопадно]] [[Дрво (растение)|дрво]], кое брзо расте до 10–20 м (ретко до 29 м) во висина, со стебло до 1 м во пречник, често со повеќе стебла и неправилна, често навалена крошна. Кората е темно сиво-кафеава, грубо пукната кај постарите дрвја. [[Облици на листови|Ланцетните]] [[лист]]ови се светло зелени, 9–15&nbsp;см долга и 1,5–3&nbsp;см широк, со ситно назабена маргина; во пролет се многу ситно влакнести, но набргу стануваат без влакна.<ref name="usfs"/> [[Цвет]]овите се произведуваат во [[Реса (ботаника)|реси]] во рана пролет и се опрашуваат од [[инсекти]]. Тие се дводомни, со машки и женски реси на одделни дрвја; машките реси се 4–6 см долги, женските реси се исто така 4–6&nbsp;см долги, при што поединечните цветови имаат еден или два [[нектар]]и.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="bean4">Bean, W. J. (1980).</ref> Кон крајот на пролетта, овошните капсули ослободуваат многу мали семки со памук. Тие лесно се дистрибуираат со ветер и вода што се движи, а ртат веднаш по контакт со почвата.<ref name="usfs"/> == Таксономија == [[Карл Линеј]] првпат опишал врба како „ ''Salix fragilis'' “ во 1753 година. Подоцна било откриено дека Линеј всушност опишувал вид што го нарекол и ''Salix pentandra'' . Од 1920-тите, ботаничарите го примениле името на Линеј „ ''Salix fragilis'' “ и на чист вид и на неговиот хибрид со ''[[Бела врба|Salix alba]]''. Во 2005 година, било предложено „ ''Salix fragilis'' “ да се зачува за чистиот вид, со хибридот наречен „ ''Salix'' × ''rubens'' “. Алтернативата била да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот, при што чистиот вид бара ново име. По дискусија, Комитетот за номенклатура за васкуларни растенија донесе одлука во 2009 година да се одбие првиот предлог и да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот. Ирина В. Белјаева потоа го опишала претходно неименуваниот родителски вид како ''Salix euxina'', и назначила лектотип за хибридот. Лектотипот се покажа со молекуларни докази дека е хибрид помеѓу ''С.&nbsp;Алба'' и ''С.&nbsp;euxina'', чие име е напишано како ''Salix × fragilis'' да го покаже својот хибриден статус. === Сорти === Кревката врба е многу променлив, со форми кои ги поврзуваат двата родители. Некои формално именувани сорти го вклучуваат следново. {{На|2021|August}}, ниту еден не бил прифатен на овој ранг од "Plants of the World Online", третирајќи се како синоними на видот. Клајв А. Стејс предложи некои подобро да се третираат како сорти. * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''decipiens'' <small>WDJKoch</small> ( ''С.''&nbsp;×&nbsp;''decipiens'' <small>Хофм.</small> ) – доделен на ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' од Plants of the World Online и од Belyaeva, но на ''С.''&nbsp;''еуксина'' од Стејс * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''фурката'' <small>Сер. ex Gaudin</small> – машко дрво со релативно широки листови; од култивирано потекло * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''fragilis'' – познати машки и женски дрвја; листови со рамномерни, добро распоредени заби * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''глаука'' <small>Спен.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''полиандра'' <small>Вим.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''рубенс'' <small>(Шранк) ПДСел</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' <small>(См.) WDJKoch</small> – Бедфордска врба; женско дрво со долги тесни лисја со малку нерамни заби; од култивирано потекло == Екологија == Растението вообичаено се нарекува кревка врба бидејќи е многу подложно на оштетување од ветер, мраз и снег.<ref name="usfs"/> Името потекнува и од гранчињата кои се откинуваат многу лесно и чисто во основата со звучна пукнатина. Скршените гранчиња и гранки можат лесно да се вкорени, овозможувајќи му на видот да колонизира нови области бидејќи скршените гранчиња паѓаат во водните патишта и можат да се носат на одредено растојание низводно. Посебно е умешен во колонизирање на нови брегови на брегот на реката формирани по [[Поплава|поплавите]] . Се шири и со цицачи на коренот, проширувајќи се во чисти „шумички“.<ref name="usfs" /> == Одгледување == Кревката врба се одгледува како брзорастечко украсно дрво. Сортата „Руселиана“ (син. ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' ) е убедливо најчестиот клон на кревката врба во [[Велика Британија (остров)|Велика Британија]] и [[Ирска (остров)|Ирска]], кој многу лесно се размножува со сечи. Тоа е енергично дрво кое обично достигнува {{Convert|20|–|25|m|ft}} висок, со лисја до 15&nbsp;cm долга. Тоа е женски клон.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref> == Инвазивни видови == Ова растение го избегна одгледувањето за да стане [[инвазивен вид]] во различни делови на светот,<ref>[http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Invasive.org Salix fragilis (crack willow)] . accessed 1.13.2013</ref> вклучувајќи ги: сите држави и територии во [[Австралија]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://keyserver.lucidcentral.org/weeds/data/media/Html/salix_fragilis.htm|title=Salix fragilis}}</ref> [[Нов Зеланд]] ; горната половина на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] ;<ref name="usfs"/><ref>U.S. states with invasive ''S.'' × ''fragilis'' sites include: CN, CO, ID, IL, IN, IO, MA, MI, MN, MO, NB, ND, NJ, OH, OR, NH, NM, NV, NY, PA, RI, SD, UT, VA, VT, WA, WI, WV, and WY.</ref> и [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.capetowngreenmap.co.za/go-green/plant-indigenous-garden|title=Plant an indigenous garden}}</ref> Во Нов Зеланд е наведен во Националниот договор за растенија за штетници, што значи дека не може да се продава или дистрибуира. Може да ја замени родната разновидност на растителни видови на [[Живеалиште (екологија)|живеалиштето]] со формирање моноспецифични насади.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Griffiths|first=J|last2=Armstrong|first2=H|last3=Innes|first3=R|last4=Terry|first4=J|date=January 2018|title=Can aerial herbicide application control Grey Willow (Salix cinerea L.) and stimulate native plant recovery in New Zealand wetlands?|journal=Ecological Management & Restoration|volume=19|issue=1|pages=49–57|doi=10.1111/emr.12299|issn=1442-7001}}</ref> Бидејќи само машкото растение е присутно во Нов Зеланд, не се формира плод освен ако не се хибридира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414115537/http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|archive-date=2016-04-14|accessdate=2013-04-22}}</ref> Распространетоста на видовите е олеснета со фрагментација на стеблото што се носи преку водните патишта. Контролата и управувањето за проектите за обновување на живеалиштата често користат хербициди .<ref name="usfs" /><ref name=":0" /><ref>{{Наведено списание|last=Griffiths|first=James|last2=McAlpine|first2=Kate|date=2017|title=Aerial glyphosate application reduces grey willow (Salix cinerea) canopy cover, increases light availability, and stimulates kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides) growth|journal=New Zealand Journal of Ecology|volume=41|issue=2|doi=10.20417/nzjecol.41.22|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name=Bely09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Belyaeva |first1=Irina |date=2009 |title=Nomenclature of ''Salix fragilis'' L. and a new species, ''S. euxina'' (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=58 |issue=4 |pages=1344–1348 |doi=10.1002/tax.584021 }}</ref> <ref name=Brum09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Brummitt |first1=R.K. |date=2009 |title=Report of the Nomenclature Committee for Vascular Plants: 60 |journal=Taxon |volume=58 |issue=1 |pages=280–292 |doi=10.1002/tax.581028 |jstor=27756843 }}</ref> <ref name=ChriJons05>{{Citation |mode=cs1 |last1=Christensen |first1=Knud I. |last2=Jonsell |first2=Bengt |date=2005 |title=(1698) Proposal to conserve the name ''Salix fragilis'' with a conserved type (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=54 |issue=2 |pages=555–556 |doi=10.2307/25065400 |jstor=25065400 |name-list-style=amp }}</ref> <ref name=IPNI_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=https://www.ipni.org/n/777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref> <ref name=IPNI_77102927-1>{{citation |title=''Salix euxina'' I.V.Belyaeva |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=77102927-1 |accessdate=2021-08-07}}</ref> <ref name=KuzoBely18>{{Citation |mode=cs1 |last1=Kuzovkina |first1=Yulia A. |last2=Belyaeva |first2=Irina V. |date=July 2018 |title=Name change alert: ''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |series=Fact Sheet No 2 |publisher=University of Connecticut |url=http://salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |access-date=2021-08-07 |name-list-style=amp |archive-date=2022-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406225913/http://www.salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=Stac19p348>{{Citation |mode=cs1 |last=Stace |first=Clive A. |year=2019 |contribution=''S.'' × ''fragilis'' |title=New Flora of the British Isles |edition=4th |publication-place=Middlewood Green, Suffolk |publisher=C & M Floristics |isbn=978-1-5272-2630-2 |page=348 }}</ref> <ref name=POWO_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref>}} == Надворешни врски == * [http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS - Шумска служба на Соединетите Американски Држави: ''Salix fragilis'' - „Пиреј на неделата“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} * [http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Центар за инвазивни видови и екосистемско здравје-Invasive.org] — ''галерија на фотографии'' . [[Категорија:Врба]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] nu7xka4grcawr8k06pvzq8jg7ardcz0 5599686 5599684 2026-07-24T09:45:37Z Bjankuloski06 332 5599686 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{Speciesbox |image = Salix fragilis collage.jpg |genus = Salix |species = × fragilis |authority = [[Карл Линеј|L.]]<ref name=POWO_777611-1/> |synonyms = {{расклопен список|{{Species list |Oisodix × decipiens|Raf. |Psatherips × fragilis|(L.) Raf. |Salix alba var. elyensis|Burtt Davy |Salix × chlorocarpa|Schur |Salix × decipiens|Hoffm. |Salix × excelsa|Tausch ex W.D.J.Koch |Salix × excelsior|Host |Salix × fragilior|Host |Salix × fragilissima|Host |Salix × fragillima|Schur |Salix × gracilenta|Tausch |Salix × lyonii|J.Forbes |Salix × monspeliensis|J.Forbes |Salix × montana|J.Forbes |Salix × neotricha|Goerz |Salix × palustris|Host |Salix × pendula|Ser. |Salix × persicifolia|Schleich. |Salix × rubens|Schrank |Salix × russelliana|Sm. |Salix × sanguinea|Tausch ex Opiz |Salix × viridis|Fr. |Salix × wargiana|Lej. |Vimen × russeliana|(Sm.) Raf. }}}} |synonyms_ref = <ref name=POWO_777611-1/> }} '''Кревка врба''' или '''кршлива врба''' ({{науч|Salix × fragilis}}, [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Salix fragilis'') е хибриден вид [[врба]] роден во [[Европа]] и [[Југозападна Азија|Западна Азија]]. Израснато е во крајбрежните живеалишта, кои обично се наоѓаат покрај реки и потоци, како и во мочуриштата и водните ливадски канали.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="usfs">[http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS—United States Forest Service: ''Salix fragilis'' — "Weed of the Week"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} . accessed 1.13.2013</ref> Тој е хибрид помеѓу ''Salix euxina'' и ''[[Бела врба|Salix alba]]'' и е многу променлив, со форми што ги поврзуваат двата родители. == Опис == Кревката врба е средно до големо [[Листопадни растенија|листопадно]] [[Дрво (растение)|дрво]], кое брзо расте до 10–20 м (ретко до 29 м) во висина, со стебло до 1 м во пречник, често со повеќе стебла и неправилна, често навалена крошна. Кората е темно сиво-кафеава, грубо пукната кај постарите дрвја. [[Облици на листови|Ланцетните]] [[лист]]ови се светло зелени, 9–15&nbsp;см долга и 1,5–3&nbsp;см широк, со ситно назабена маргина; во пролет се многу ситно влакнести, но набргу стануваат без влакна.<ref name="usfs"/> [[Цвет]]овите се произведуваат во [[Реса (ботаника)|реси]] во рана пролет и се опрашуваат од [[инсекти]]. Тие се дводомни, со машки и женски реси на одделни дрвја; машките реси се 4–6 см долги, женските реси се исто така 4–6&nbsp;см долги, при што поединечните цветови имаат еден или два [[нектар]]и.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="bean4">Bean, W. J. (1980).</ref> Кон крајот на пролетта, овошните капсули ослободуваат многу мали семки со памук. Тие лесно се дистрибуираат со ветер и вода што се движи, а ртат веднаш по контакт со почвата.<ref name="usfs"/> == Таксономија == [[Карл Линеј]] првпат опишал врба како „ ''Salix fragilis'' “ во 1753 година. Подоцна било откриено дека Линеј всушност опишувал вид што го нарекол и ''Salix pentandra'' . Од 1920-тите, ботаничарите го примениле името на Линеј „ ''Salix fragilis'' “ и на чист вид и на неговиот хибрид со ''[[Бела врба|Salix alba]]''. Во 2005 година, било предложено „ ''Salix fragilis'' “ да се зачува за чистиот вид, со хибридот наречен „ ''Salix'' × ''rubens'' “. Алтернативата била да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот, при што чистиот вид бара ново име. По дискусија, Комитетот за номенклатура за васкуларни растенија донесе одлука во 2009 година да се одбие првиот предлог и да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот. Ирина В. Белјаева потоа го опишала претходно неименуваниот родителски вид како ''Salix euxina'', и назначила лектотип за хибридот. Лектотипот се покажа со молекуларни докази дека е хибрид помеѓу ''С.&nbsp;Алба'' и ''С.&nbsp;euxina'', чие име е напишано како ''Salix × fragilis'' да го покаже својот хибриден статус. === Сорти === Кревката врба е многу променлив, со форми кои ги поврзуваат двата родители. Некои формално именувани сорти го вклучуваат следново. {{На|2021|August}}, ниту еден не бил прифатен на овој ранг од "Plants of the World Online", третирајќи се како синоними на видот. Клајв А. Стејс предложи некои подобро да се третираат како сорти. * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''decipiens'' <small>WDJKoch</small> ( ''С.''&nbsp;×&nbsp;''decipiens'' <small>Хофм.</small> ) – доделен на ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' од Plants of the World Online и од Belyaeva, но на ''С.''&nbsp;''еуксина'' од Стејс * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''фурката'' <small>Сер. ex Gaudin</small> – машко дрво со релативно широки листови; од култивирано потекло * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''fragilis'' – познати машки и женски дрвја; листови со рамномерни, добро распоредени заби * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''глаука'' <small>Спен.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''полиандра'' <small>Вим.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''рубенс'' <small>(Шранк) ПДСел</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' <small>(См.) WDJKoch</small> – Бедфордска врба; женско дрво со долги тесни лисја со малку нерамни заби; од култивирано потекло == Екологија == Растението вообичаено се нарекува кревка врба бидејќи е многу подложно на оштетување од ветер, мраз и снег.<ref name="usfs"/> Името потекнува и од гранчињата кои се откинуваат многу лесно и чисто во основата со звучна пукнатина. Скршените гранчиња и гранки можат лесно да се вкорени, овозможувајќи му на видот да колонизира нови области бидејќи скршените гранчиња паѓаат во водните патишта и можат да се носат на одредено растојание низводно. Посебно е умешен во колонизирање на нови брегови на брегот на реката формирани по [[Поплава|поплавите]] . Се шири и со цицачи на коренот, проширувајќи се во чисти „шумички“.<ref name="usfs" /> == Одгледување == Кревката врба се одгледува како брзорастечко украсно дрво. Сортата „Руселиана“ (син. ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' ) е убедливо најчестиот клон на кревката врба во [[Велика Британија (остров)|Велика Британија]] и [[Ирска (остров)|Ирска]], кој многу лесно се размножува со сечи. Тоа е енергично дрво кое обично достигнува {{Convert|20|–|25|m|ft}} висок, со лисја до 15&nbsp;cm долга. Тоа е женски клон.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref> == Инвазивни видови == Ова растение го избегна одгледувањето за да стане [[инвазивен вид]] во различни делови на светот,<ref>[http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Invasive.org Salix fragilis (crack willow)] . accessed 1.13.2013</ref> вклучувајќи ги: сите држави и територии во [[Австралија]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://keyserver.lucidcentral.org/weeds/data/media/Html/salix_fragilis.htm|title=Salix fragilis}}</ref> [[Нов Зеланд]] ; горната половина на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] ;<ref name="usfs"/><ref>U.S. states with invasive ''S.'' × ''fragilis'' sites include: CN, CO, ID, IL, IN, IO, MA, MI, MN, MO, NB, ND, NJ, OH, OR, NH, NM, NV, NY, PA, RI, SD, UT, VA, VT, WA, WI, WV, and WY.</ref> и [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.capetowngreenmap.co.za/go-green/plant-indigenous-garden|title=Plant an indigenous garden}}</ref> Во Нов Зеланд е наведен во Националниот договор за растенија за штетници, што значи дека не може да се продава или дистрибуира. Може да ја замени родната разновидност на растителни видови на [[Живеалиште (екологија)|живеалиштето]] со формирање моноспецифични насади.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Griffiths|first=J|last2=Armstrong|first2=H|last3=Innes|first3=R|last4=Terry|first4=J|date=January 2018|title=Can aerial herbicide application control Grey Willow (Salix cinerea L.) and stimulate native plant recovery in New Zealand wetlands?|journal=Ecological Management & Restoration|volume=19|issue=1|pages=49–57|doi=10.1111/emr.12299|issn=1442-7001}}</ref> Бидејќи само машкото растение е присутно во Нов Зеланд, не се формира плод освен ако не се хибридира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414115537/http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|archive-date=2016-04-14|accessdate=2013-04-22}}</ref> Распространетоста на видовите е олеснета со фрагментација на стеблото што се носи преку водните патишта. Контролата и управувањето за проектите за обновување на живеалиштата често користат хербициди .<ref name="usfs" /><ref name=":0" /><ref>{{Наведено списание|last=Griffiths|first=James|last2=McAlpine|first2=Kate|date=2017|title=Aerial glyphosate application reduces grey willow (Salix cinerea) canopy cover, increases light availability, and stimulates kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides) growth|journal=New Zealand Journal of Ecology|volume=41|issue=2|doi=10.20417/nzjecol.41.22|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name=Bely09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Belyaeva |first1=Irina |date=2009 |title=Nomenclature of ''Salix fragilis'' L. and a new species, ''S. euxina'' (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=58 |issue=4 |pages=1344–1348 |doi=10.1002/tax.584021 }}</ref> <ref name=Brum09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Brummitt |first1=R.K. |date=2009 |title=Report of the Nomenclature Committee for Vascular Plants: 60 |journal=Taxon |volume=58 |issue=1 |pages=280–292 |doi=10.1002/tax.581028 |jstor=27756843 }}</ref> <ref name=ChriJons05>{{Citation |mode=cs1 |last1=Christensen |first1=Knud I. |last2=Jonsell |first2=Bengt |date=2005 |title=(1698) Proposal to conserve the name ''Salix fragilis'' with a conserved type (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=54 |issue=2 |pages=555–556 |doi=10.2307/25065400 |jstor=25065400 |name-list-style=amp }}</ref> <ref name=IPNI_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=https://www.ipni.org/n/777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref> <ref name=IPNI_77102927-1>{{citation |title=''Salix euxina'' I.V.Belyaeva |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=77102927-1 |accessdate=2021-08-07}}</ref> <ref name=KuzoBely18>{{Citation |mode=cs1 |last1=Kuzovkina |first1=Yulia A. |last2=Belyaeva |first2=Irina V. |date=July 2018 |title=Name change alert: ''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |series=Fact Sheet No 2 |publisher=University of Connecticut |url=http://salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |access-date=2021-08-07 |name-list-style=amp |archive-date=2022-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406225913/http://www.salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=Stac19p348>{{Citation |mode=cs1 |last=Stace |first=Clive A. |year=2019 |contribution=''S.'' × ''fragilis'' |title=New Flora of the British Isles |edition=4th |publication-place=Middlewood Green, Suffolk |publisher=C & M Floristics |isbn=978-1-5272-2630-2 |page=348 }}</ref> <ref name=POWO_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref>}} == Надворешни врски == * [http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS - Шумска служба на Соединетите Американски Држави: ''Salix fragilis'' - „Пиреј на неделата“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} * [http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Центар за инвазивни видови и екосистемско здравје-Invasive.org] — ''галерија на фотографии'' . [[Категорија:Врба]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] eh2z1900souoqu3fqf9kg4i3m8xc1zr 5599688 5599686 2026-07-24T09:46:53Z Bjankuloski06 332 5599688 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{Speciesbox |image = Salix fragilis collage.jpg |genus = Salix |species = × fragilis |authority = [[Карл Линеј|L.]]<ref name=POWO_777611-1/> |synonyms = {{расклопен список|{{Species list |Oisodix × decipiens|Raf. |Psatherips × fragilis|(L.) Raf. |Salix alba var. elyensis|Burtt Davy |Salix × chlorocarpa|Schur |Salix × decipiens|Hoffm. |Salix × excelsa|Tausch ex W.D.J.Koch |Salix × excelsior|Host |Salix × fragilior|Host |Salix × fragilissima|Host |Salix × fragillima|Schur |Salix × gracilenta|Tausch |Salix × lyonii|J.Forbes |Salix × monspeliensis|J.Forbes |Salix × montana|J.Forbes |Salix × neotricha|Goerz |Salix × palustris|Host |Salix × pendula|Ser. |Salix × persicifolia|Schleich. |Salix × rubens|Schrank |Salix × russelliana|Sm. |Salix × sanguinea|Tausch ex Opiz |Salix × viridis|Fr. |Salix × wargiana|Lej. |Vimen × russeliana|(Sm.) Raf. }}}} |synonyms_ref = <ref name=POWO_777611-1/> }} '''Кревка врба''' или '''кршлива врба''' ({{науч|Salix × fragilis}}, [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Salix fragilis'') е хибриден вид [[врба]] домороден во [[Европа]] и [[Југозападна Азија|Западна Азија]]. Израснато е во крајбрежните живеалишта, кои обично се наоѓаат покрај реки и потоци, како и во мочуриштата и водните ливадски канали.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="usfs">[http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS—United States Forest Service: ''Salix fragilis'' — "Weed of the Week"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} . accessed 1.13.2013</ref> Тој е хибрид помеѓу ''Salix euxina'' и ''[[Бела врба|Salix alba]]'' и е многу променлив, со форми што ги поврзуваат двата родители. == Опис == Кревката врба е средно до големо [[Листопадни растенија|листопадно]] [[Дрво (растение)|дрво]], кое брзо расте до 10–20 м (ретко до 29 м) во висина, со стебло до 1 м во пречник, често со повеќе стебла и неправилна, често навалена крошна. Кората е темно сиво-кафеава, грубо пукната кај постарите дрвја. [[Облици на листови|Ланцетните]] [[лист]]ови се светло зелени, 9–15&nbsp;см долга и 1,5–3&nbsp;см широк, со ситно назабена маргина; во пролет се многу ситно влакнести, но набргу стануваат без влакна.<ref name="usfs"/> [[Цвет]]овите се произведуваат во [[Реса (ботаника)|реси]] во рана пролет и се опрашуваат од [[инсекти]]. Тие се дводомни, со машки и женски реси на одделни дрвја; машките реси се 4–6 см долги, женските реси се исто така 4–6&nbsp;см долги, при што поединечните цветови имаат еден или два [[нектар]]и.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="bean4">Bean, W. J. (1980).</ref> Кон крајот на пролетта, овошните капсули ослободуваат многу мали семки со памук. Тие лесно се дистрибуираат со ветер и вода што се движи, а ртат веднаш по контакт со почвата.<ref name="usfs"/> == Таксономија == [[Карл Линеј]] првпат опишал врба како „ ''Salix fragilis'' “ во 1753 година. Подоцна било откриено дека Линеј всушност опишувал вид што го нарекол и ''Salix pentandra'' . Од 1920-тите, ботаничарите го примениле името на Линеј „ ''Salix fragilis'' “ и на чист вид и на неговиот хибрид со ''[[Бела врба|Salix alba]]''. Во 2005 година, било предложено „ ''Salix fragilis'' “ да се зачува за чистиот вид, со хибридот наречен „ ''Salix'' × ''rubens'' “. Алтернативата била да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот, при што чистиот вид бара ново име. По дискусија, Комитетот за номенклатура за васкуларни растенија донесе одлука во 2009 година да се одбие првиот предлог и да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот. Ирина В. Белјаева потоа го опишала претходно неименуваниот родителски вид како ''Salix euxina'', и назначила лектотип за хибридот. Лектотипот се покажа со молекуларни докази дека е хибрид помеѓу ''С.&nbsp;Алба'' и ''С.&nbsp;euxina'', чие име е напишано како ''Salix × fragilis'' да го покаже својот хибриден статус. === Сорти === Кревката врба е многу променлив, со форми кои ги поврзуваат двата родители. Некои формално именувани сорти го вклучуваат следново. {{На|2021|August}}, ниту еден не бил прифатен на овој ранг од "Plants of the World Online", третирајќи се како синоними на видот. Клајв А. Стејс предложи некои подобро да се третираат како сорти. * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''decipiens'' <small>WDJKoch</small> ( ''С.''&nbsp;×&nbsp;''decipiens'' <small>Хофм.</small> ) – доделен на ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' од Plants of the World Online и од Belyaeva, но на ''С.''&nbsp;''еуксина'' од Стејс * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''фурката'' <small>Сер. ex Gaudin</small> – машко дрво со релативно широки листови; од култивирано потекло * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''fragilis'' – познати машки и женски дрвја; листови со рамномерни, добро распоредени заби * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''глаука'' <small>Спен.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''полиандра'' <small>Вим.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''рубенс'' <small>(Шранк) ПДСел</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' <small>(См.) WDJKoch</small> – Бедфордска врба; женско дрво со долги тесни лисја со малку нерамни заби; од култивирано потекло == Екологија == Растението вообичаено се нарекува кревка врба бидејќи е многу подложно на оштетување од ветер, мраз и снег.<ref name="usfs"/> Името потекнува и од гранчињата кои се откинуваат многу лесно и чисто во основата со звучна пукнатина. Скршените гранчиња и гранки можат лесно да се вкорени, овозможувајќи му на видот да колонизира нови области бидејќи скршените гранчиња паѓаат во водните патишта и можат да се носат на одредено растојание низводно. Посебно е умешен во колонизирање на нови брегови на брегот на реката формирани по [[Поплава|поплавите]] . Се шири и со цицачи на коренот, проширувајќи се во чисти „шумички“.<ref name="usfs" /> == Одгледување == Кревката врба се одгледува како брзорастечко украсно дрво. Сортата „Руселиана“ (син. ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' ) е убедливо најчестиот клон на кревката врба во [[Велика Британија (остров)|Велика Британија]] и [[Ирска (остров)|Ирска]], кој многу лесно се размножува со сечи. Тоа е енергично дрво кое обично достигнува {{Convert|20|–|25|m|ft}} висок, со лисја до 15&nbsp;cm долга. Тоа е женски клон.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref> == Инвазивни видови == Ова растение го избегна одгледувањето за да стане [[инвазивен вид]] во различни делови на светот,<ref>[http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Invasive.org Salix fragilis (crack willow)] . accessed 1.13.2013</ref> вклучувајќи ги: сите држави и територии во [[Австралија]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://keyserver.lucidcentral.org/weeds/data/media/Html/salix_fragilis.htm|title=Salix fragilis}}</ref> [[Нов Зеланд]] ; горната половина на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] ;<ref name="usfs"/><ref>U.S. states with invasive ''S.'' × ''fragilis'' sites include: CN, CO, ID, IL, IN, IO, MA, MI, MN, MO, NB, ND, NJ, OH, OR, NH, NM, NV, NY, PA, RI, SD, UT, VA, VT, WA, WI, WV, and WY.</ref> и [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.capetowngreenmap.co.za/go-green/plant-indigenous-garden|title=Plant an indigenous garden}}</ref> Во Нов Зеланд е наведен во Националниот договор за растенија за штетници, што значи дека не може да се продава или дистрибуира. Може да ја замени родната разновидност на растителни видови на [[Живеалиште (екологија)|живеалиштето]] со формирање моноспецифични насади.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Griffiths|first=J|last2=Armstrong|first2=H|last3=Innes|first3=R|last4=Terry|first4=J|date=January 2018|title=Can aerial herbicide application control Grey Willow (Salix cinerea L.) and stimulate native plant recovery in New Zealand wetlands?|journal=Ecological Management & Restoration|volume=19|issue=1|pages=49–57|doi=10.1111/emr.12299|issn=1442-7001}}</ref> Бидејќи само машкото растение е присутно во Нов Зеланд, не се формира плод освен ако не се хибридира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414115537/http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|archive-date=2016-04-14|accessdate=2013-04-22}}</ref> Распространетоста на видовите е олеснета со фрагментација на стеблото што се носи преку водните патишта. Контролата и управувањето за проектите за обновување на живеалиштата често користат хербициди .<ref name="usfs" /><ref name=":0" /><ref>{{Наведено списание|last=Griffiths|first=James|last2=McAlpine|first2=Kate|date=2017|title=Aerial glyphosate application reduces grey willow (Salix cinerea) canopy cover, increases light availability, and stimulates kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides) growth|journal=New Zealand Journal of Ecology|volume=41|issue=2|doi=10.20417/nzjecol.41.22|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name=Bely09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Belyaeva |first1=Irina |date=2009 |title=Nomenclature of ''Salix fragilis'' L. and a new species, ''S. euxina'' (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=58 |issue=4 |pages=1344–1348 |doi=10.1002/tax.584021 }}</ref> <ref name=Brum09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Brummitt |first1=R.K. |date=2009 |title=Report of the Nomenclature Committee for Vascular Plants: 60 |journal=Taxon |volume=58 |issue=1 |pages=280–292 |doi=10.1002/tax.581028 |jstor=27756843 }}</ref> <ref name=ChriJons05>{{Citation |mode=cs1 |last1=Christensen |first1=Knud I. |last2=Jonsell |first2=Bengt |date=2005 |title=(1698) Proposal to conserve the name ''Salix fragilis'' with a conserved type (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=54 |issue=2 |pages=555–556 |doi=10.2307/25065400 |jstor=25065400 |name-list-style=amp }}</ref> <ref name=IPNI_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=https://www.ipni.org/n/777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref> <ref name=IPNI_77102927-1>{{citation |title=''Salix euxina'' I.V.Belyaeva |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=77102927-1 |accessdate=2021-08-07}}</ref> <ref name=KuzoBely18>{{Citation |mode=cs1 |last1=Kuzovkina |first1=Yulia A. |last2=Belyaeva |first2=Irina V. |date=July 2018 |title=Name change alert: ''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |series=Fact Sheet No 2 |publisher=University of Connecticut |url=http://salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |access-date=2021-08-07 |name-list-style=amp |archive-date=2022-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406225913/http://www.salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=Stac19p348>{{Citation |mode=cs1 |last=Stace |first=Clive A. |year=2019 |contribution=''S.'' × ''fragilis'' |title=New Flora of the British Isles |edition=4th |publication-place=Middlewood Green, Suffolk |publisher=C & M Floristics |isbn=978-1-5272-2630-2 |page=348 }}</ref> <ref name=POWO_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref>}} == Надворешни врски == * [http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS - Шумска служба на Соединетите Американски Држави: ''Salix fragilis'' - „Пиреј на неделата“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} * [http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Центар за инвазивни видови и екосистемско здравје-Invasive.org] — ''галерија на фотографии'' . [[Категорија:Врба]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] hlywr2txh5ajyha1xw5ms4uc0ejlu5l 5599690 5599688 2026-07-24T09:47:45Z Bjankuloski06 332 /* Таксономија */ 5599690 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{Speciesbox |image = Salix fragilis collage.jpg |genus = Salix |species = × fragilis |authority = [[Карл Линеј|L.]]<ref name=POWO_777611-1/> |synonyms = {{расклопен список|{{Species list |Oisodix × decipiens|Raf. |Psatherips × fragilis|(L.) Raf. |Salix alba var. elyensis|Burtt Davy |Salix × chlorocarpa|Schur |Salix × decipiens|Hoffm. |Salix × excelsa|Tausch ex W.D.J.Koch |Salix × excelsior|Host |Salix × fragilior|Host |Salix × fragilissima|Host |Salix × fragillima|Schur |Salix × gracilenta|Tausch |Salix × lyonii|J.Forbes |Salix × monspeliensis|J.Forbes |Salix × montana|J.Forbes |Salix × neotricha|Goerz |Salix × palustris|Host |Salix × pendula|Ser. |Salix × persicifolia|Schleich. |Salix × rubens|Schrank |Salix × russelliana|Sm. |Salix × sanguinea|Tausch ex Opiz |Salix × viridis|Fr. |Salix × wargiana|Lej. |Vimen × russeliana|(Sm.) Raf. }}}} |synonyms_ref = <ref name=POWO_777611-1/> }} '''Кревка врба''' или '''кршлива врба''' ({{науч|Salix × fragilis}}, [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Salix fragilis'') е хибриден вид [[врба]] домороден во [[Европа]] и [[Југозападна Азија|Западна Азија]]. Израснато е во крајбрежните живеалишта, кои обично се наоѓаат покрај реки и потоци, како и во мочуриштата и водните ливадски канали.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="usfs">[http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS—United States Forest Service: ''Salix fragilis'' — "Weed of the Week"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} . accessed 1.13.2013</ref> Тој е хибрид помеѓу ''Salix euxina'' и ''[[Бела врба|Salix alba]]'' и е многу променлив, со форми што ги поврзуваат двата родители. == Опис == Кревката врба е средно до големо [[Листопадни растенија|листопадно]] [[Дрво (растение)|дрво]], кое брзо расте до 10–20 м (ретко до 29 м) во висина, со стебло до 1 м во пречник, често со повеќе стебла и неправилна, често навалена крошна. Кората е темно сиво-кафеава, грубо пукната кај постарите дрвја. [[Облици на листови|Ланцетните]] [[лист]]ови се светло зелени, 9–15&nbsp;см долга и 1,5–3&nbsp;см широк, со ситно назабена маргина; во пролет се многу ситно влакнести, но набргу стануваат без влакна.<ref name="usfs"/> [[Цвет]]овите се произведуваат во [[Реса (ботаника)|реси]] во рана пролет и се опрашуваат од [[инсекти]]. Тие се дводомни, со машки и женски реси на одделни дрвја; машките реси се 4–6 см долги, женските реси се исто така 4–6&nbsp;см долги, при што поединечните цветови имаат еден или два [[нектар]]и.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="bean4">Bean, W. J. (1980).</ref> Кон крајот на пролетта, овошните капсули ослободуваат многу мали семки со памук. Тие лесно се дистрибуираат со ветер и вода што се движи, а ртат веднаш по контакт со почвата.<ref name="usfs"/> == Таксономија == [[Карл Линеј]] првпат опишал врба како „ ''Salix fragilis'' “ во 1753 година. Подоцна било откриено дека Линеј всушност опишувал вид што го нарекол и ''Salix pentandra'' . Од 1920-тите, ботаничарите го примениле името на Линеј „''Salix fragilis'' “ и на чист вид и на неговиот хибрид со ''[[Бела врба|Salix alba]]''. Во 2005 година, било предложено „ ''Salix fragilis'' “ да се зачува за чистиот вид, со хибридот наречен „ ''Salix'' × ''rubens'' “. Алтернативата била да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот, при што чистиот вид бара ново име. По дискусија, Комитетот за номенклатура за васкуларни растенија донесе одлука во 2009 година да се одбие првиот предлог и да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот. Ирина В. Белјаева потоа го опишала претходно неименуваниот родителски вид како ''Salix euxina'', и назначила лектотип за хибридот. Лектотипот се покажа со молекуларни докази дека е хибрид помеѓу ''С.&nbsp;Алба'' и ''С.&nbsp;euxina'', чие име е напишано како ''Salix × fragilis'' да го покаже својот хибриден статус. === Сорти === Кревката врба е многу променлив, со облици кои ги поврзуваат двата родители. Некои формално именувани сорти го вклучуваат следново. По податок од август 2021 г. ниту еден не бил прифатен на овој ранг од „[[Plants of the World Online]]“, третирајќи се како синоними на видот. Клајв А. Стејс предложи некои подобро да се третираат како сорти. * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''decipiens'' <small>WDJKoch</small> ( ''С.''&nbsp;×&nbsp;''decipiens'' <small>Хофм.</small> ) – доделен на ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' од Plants of the World Online и од Belyaeva, но на ''С.''&nbsp;''еуксина'' од Стејс * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''фурката'' <small>Сер. ex Gaudin</small> – машко дрво со релативно широки листови; од култивирано потекло * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''fragilis'' – познати машки и женски дрвја; листови со рамномерни, добро распоредени заби * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''глаука'' <small>Спен.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''полиандра'' <small>Вим.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''рубенс'' <small>(Шранк) ПДСел</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' <small>(См.) WDJKoch</small> – Бедфордска врба; женско дрво со долги тесни лисја со малку нерамни заби; од култивирано потекло == Екологија == Растението вообичаено се нарекува кревка врба бидејќи е многу подложно на оштетување од ветер, мраз и снег.<ref name="usfs"/> Името потекнува и од гранчињата кои се откинуваат многу лесно и чисто во основата со звучна пукнатина. Скршените гранчиња и гранки можат лесно да се вкорени, овозможувајќи му на видот да колонизира нови области бидејќи скршените гранчиња паѓаат во водните патишта и можат да се носат на одредено растојание низводно. Посебно е умешен во колонизирање на нови брегови на брегот на реката формирани по [[Поплава|поплавите]] . Се шири и со цицачи на коренот, проширувајќи се во чисти „шумички“.<ref name="usfs" /> == Одгледување == Кревката врба се одгледува како брзорастечко украсно дрво. Сортата „Руселиана“ (син. ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' ) е убедливо најчестиот клон на кревката врба во [[Велика Британија (остров)|Велика Британија]] и [[Ирска (остров)|Ирска]], кој многу лесно се размножува со сечи. Тоа е енергично дрво кое обично достигнува {{Convert|20|–|25|m|ft}} висок, со лисја до 15&nbsp;cm долга. Тоа е женски клон.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref> == Инвазивни видови == Ова растение го избегна одгледувањето за да стане [[инвазивен вид]] во различни делови на светот,<ref>[http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Invasive.org Salix fragilis (crack willow)] . accessed 1.13.2013</ref> вклучувајќи ги: сите држави и територии во [[Австралија]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://keyserver.lucidcentral.org/weeds/data/media/Html/salix_fragilis.htm|title=Salix fragilis}}</ref> [[Нов Зеланд]] ; горната половина на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] ;<ref name="usfs"/><ref>U.S. states with invasive ''S.'' × ''fragilis'' sites include: CN, CO, ID, IL, IN, IO, MA, MI, MN, MO, NB, ND, NJ, OH, OR, NH, NM, NV, NY, PA, RI, SD, UT, VA, VT, WA, WI, WV, and WY.</ref> и [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.capetowngreenmap.co.za/go-green/plant-indigenous-garden|title=Plant an indigenous garden}}</ref> Во Нов Зеланд е наведен во Националниот договор за растенија за штетници, што значи дека не може да се продава или дистрибуира. Може да ја замени родната разновидност на растителни видови на [[Живеалиште (екологија)|живеалиштето]] со формирање моноспецифични насади.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Griffiths|first=J|last2=Armstrong|first2=H|last3=Innes|first3=R|last4=Terry|first4=J|date=January 2018|title=Can aerial herbicide application control Grey Willow (Salix cinerea L.) and stimulate native plant recovery in New Zealand wetlands?|journal=Ecological Management & Restoration|volume=19|issue=1|pages=49–57|doi=10.1111/emr.12299|issn=1442-7001}}</ref> Бидејќи само машкото растение е присутно во Нов Зеланд, не се формира плод освен ако не се хибридира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414115537/http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|archive-date=2016-04-14|accessdate=2013-04-22}}</ref> Распространетоста на видовите е олеснета со фрагментација на стеблото што се носи преку водните патишта. Контролата и управувањето за проектите за обновување на живеалиштата често користат хербициди .<ref name="usfs" /><ref name=":0" /><ref>{{Наведено списание|last=Griffiths|first=James|last2=McAlpine|first2=Kate|date=2017|title=Aerial glyphosate application reduces grey willow (Salix cinerea) canopy cover, increases light availability, and stimulates kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides) growth|journal=New Zealand Journal of Ecology|volume=41|issue=2|doi=10.20417/nzjecol.41.22|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name=Bely09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Belyaeva |first1=Irina |date=2009 |title=Nomenclature of ''Salix fragilis'' L. and a new species, ''S. euxina'' (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=58 |issue=4 |pages=1344–1348 |doi=10.1002/tax.584021 }}</ref> <ref name=Brum09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Brummitt |first1=R.K. |date=2009 |title=Report of the Nomenclature Committee for Vascular Plants: 60 |journal=Taxon |volume=58 |issue=1 |pages=280–292 |doi=10.1002/tax.581028 |jstor=27756843 }}</ref> <ref name=ChriJons05>{{Citation |mode=cs1 |last1=Christensen |first1=Knud I. |last2=Jonsell |first2=Bengt |date=2005 |title=(1698) Proposal to conserve the name ''Salix fragilis'' with a conserved type (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=54 |issue=2 |pages=555–556 |doi=10.2307/25065400 |jstor=25065400 |name-list-style=amp }}</ref> <ref name=IPNI_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=https://www.ipni.org/n/777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref> <ref name=IPNI_77102927-1>{{citation |title=''Salix euxina'' I.V.Belyaeva |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=77102927-1 |accessdate=2021-08-07}}</ref> <ref name=KuzoBely18>{{Citation |mode=cs1 |last1=Kuzovkina |first1=Yulia A. |last2=Belyaeva |first2=Irina V. |date=July 2018 |title=Name change alert: ''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |series=Fact Sheet No 2 |publisher=University of Connecticut |url=http://salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |access-date=2021-08-07 |name-list-style=amp |archive-date=2022-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406225913/http://www.salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=Stac19p348>{{Citation |mode=cs1 |last=Stace |first=Clive A. |year=2019 |contribution=''S.'' × ''fragilis'' |title=New Flora of the British Isles |edition=4th |publication-place=Middlewood Green, Suffolk |publisher=C & M Floristics |isbn=978-1-5272-2630-2 |page=348 }}</ref> <ref name=POWO_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref>}} == Надворешни врски == * [http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS - Шумска служба на Соединетите Американски Држави: ''Salix fragilis'' - „Пиреј на неделата“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} * [http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Центар за инвазивни видови и екосистемско здравје-Invasive.org] — ''галерија на фотографии'' . [[Категорија:Врба]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 5oh38cgp5fq0le1rik8crfm23x7ojaw 5599691 5599690 2026-07-24T09:48:09Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ 5599691 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{Speciesbox |image = Salix fragilis collage.jpg |genus = Salix |species = × fragilis |authority = [[Карл Линеј|L.]]<ref name=POWO_777611-1/> |synonyms = {{расклопен список|{{Species list |Oisodix × decipiens|Raf. |Psatherips × fragilis|(L.) Raf. |Salix alba var. elyensis|Burtt Davy |Salix × chlorocarpa|Schur |Salix × decipiens|Hoffm. |Salix × excelsa|Tausch ex W.D.J.Koch |Salix × excelsior|Host |Salix × fragilior|Host |Salix × fragilissima|Host |Salix × fragillima|Schur |Salix × gracilenta|Tausch |Salix × lyonii|J.Forbes |Salix × monspeliensis|J.Forbes |Salix × montana|J.Forbes |Salix × neotricha|Goerz |Salix × palustris|Host |Salix × pendula|Ser. |Salix × persicifolia|Schleich. |Salix × rubens|Schrank |Salix × russelliana|Sm. |Salix × sanguinea|Tausch ex Opiz |Salix × viridis|Fr. |Salix × wargiana|Lej. |Vimen × russeliana|(Sm.) Raf. }}}} |synonyms_ref = <ref name=POWO_777611-1/> }} '''Кревка врба''' или '''кршлива врба''' ({{науч|Salix × fragilis}}, [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Salix fragilis'') е хибриден вид [[врба]] домороден во [[Европа]] и [[Југозападна Азија|Западна Азија]]. Израснато е во крајбрежните живеалишта, кои обично се наоѓаат покрај реки и потоци, како и во мочуриштата и водните ливадски канали.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="usfs">[http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS—United States Forest Service: ''Salix fragilis'' — "Weed of the Week"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} . accessed 1.13.2013</ref> Тој е хибрид помеѓу ''Salix euxina'' и ''[[Бела врба|Salix alba]]'' и е многу променлив, со форми што ги поврзуваат двата родители. == Опис == Кревката врба е средно до големо [[Листопадни растенија|листопадно]] [[Дрво (растение)|дрво]], кое брзо расте до 10–20 м (ретко до 29 м) во висина, со стебло до 1 м во пречник, често со повеќе стебла и неправилна, често навалена крошна. Кората е темно сиво-кафеава, грубо пукната кај постарите дрвја. [[Облици на листови|Ланцетните]] [[лист]]ови се светло зелени, 9–15&nbsp;см долга и 1,5–3&nbsp;см широк, со ситно назабена маргина; во пролет се многу ситно влакнести, но набргу стануваат без влакна.<ref name="usfs"/> [[Цвет]]овите се произведуваат во [[Реса (ботаника)|реси]] во рана пролет и се опрашуваат од [[инсекти]]. Тие се дводомни, со машки и женски реси на одделни дрвја; машките реси се 4–6 см долги, женските реси се исто така 4–6&nbsp;см долги, при што поединечните цветови имаат еден или два [[нектар]]и.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="bean4">Bean, W. J. (1980).</ref> Кон крајот на пролетта, овошните капсули ослободуваат многу мали семки со памук. Тие лесно се дистрибуираат со ветер и вода што се движи, а ртат веднаш по контакт со почвата.<ref name="usfs"/> == Таксономија == [[Карл Линеј]] првпат опишал врба како „ ''Salix fragilis'' “ во 1753 година. Подоцна било откриено дека Линеј всушност опишувал вид што го нарекол и ''Salix pentandra'' . Од 1920-тите, ботаничарите го примениле името на Линеј „''Salix fragilis'' “ и на чист вид и на неговиот хибрид со ''[[Бела врба|Salix alba]]''. Во 2005 година, било предложено „ ''Salix fragilis'' “ да се зачува за чистиот вид, со хибридот наречен „ ''Salix'' × ''rubens'' “. Алтернативата била да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот, при што чистиот вид бара ново име. По дискусија, Комитетот за номенклатура за васкуларни растенија донесе одлука во 2009 година да се одбие првиот предлог и да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот. Ирина В. Белјаева потоа го опишала претходно неименуваниот родителски вид како ''Salix euxina'', и назначила лектотип за хибридот. Лектотипот се покажа со молекуларни докази дека е хибрид помеѓу ''С.&nbsp;Алба'' и ''С.&nbsp;euxina'', чие име е напишано како ''Salix × fragilis'' да го покаже својот хибриден статус. === Сорти === Кревката врба е многу променлив, со облици кои ги поврзуваат двата родители. Некои формално именувани сорти го вклучуваат следново. По податок од август 2021 г. ниту еден не бил прифатен на овој ранг од „[[Plants of the World Online]]“, третирајќи се како синоними на видот. Клајв А. Стејс предложи некои подобро да се третираат како сорти. * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''decipiens'' <small>WDJKoch</small> ( ''С.''&nbsp;×&nbsp;''decipiens'' <small>Хофм.</small> ) – доделен на ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' од Plants of the World Online и од Belyaeva, но на ''С.''&nbsp;''еуксина'' од Стејс * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''фурката'' <small>Сер. ex Gaudin</small> – машко дрво со релативно широки листови; од култивирано потекло * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''fragilis'' – познати машки и женски дрвја; листови со рамномерни, добро распоредени заби * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''глаука'' <small>Спен.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''полиандра'' <small>Вим.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''рубенс'' <small>(Шранк) ПДСел</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' <small>(См.) WDJKoch</small> – Бедфордска врба; женско дрво со долги тесни лисја со малку нерамни заби; од култивирано потекло == Екологија == Растението вообичаено се нарекува кревка врба бидејќи е многу подложно на оштетување од ветер, мраз и снег.<ref name="usfs"/> Името потекнува и од гранчињата кои се откинуваат многу лесно и чисто во основата со звучна пукнатина. Скршените гранчиња и гранки можат лесно да се вкорени, овозможувајќи му на видот да колонизира нови области бидејќи скршените гранчиња паѓаат во водните патишта и можат да се носат на одредено растојание низводно. Посебно е умешен во колонизирање на нови брегови на брегот на реката формирани по [[Поплава|поплавите]] . Се шири и со цицачи на коренот, проширувајќи се во чисти „шумички“.<ref name="usfs" /> == Одгледување == Кревката врба се одгледува како брзорастечко украсно дрво. Сортата „Руселиана“ (син. ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' ) е убедливо најчестиот клон на кревката врба во [[Велика Британија (остров)|Велика Британија]] и [[Ирска (остров)|Ирска]], кој многу лесно се размножува со сечи. Тоа е енергично дрво кое обично достигнува {{Convert|20|–|25|m|ft}} висок, со лисја до 15&nbsp;cm долга. Тоа е женски клон.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref> == Инвазивни видови == Ова растение го избегна одгледувањето за да стане [[инвазивен вид]] во различни делови на светот,<ref>[http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Invasive.org Salix fragilis (crack willow)] . accessed 1.13.2013</ref> вклучувајќи ги: сите држави и територии во [[Австралија]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://keyserver.lucidcentral.org/weeds/data/media/Html/salix_fragilis.htm|title=Salix fragilis}}</ref> [[Нов Зеланд]] ; горната половина на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] ;<ref name="usfs"/><ref>U.S. states with invasive ''S.'' × ''fragilis'' sites include: CN, CO, ID, IL, IN, IO, MA, MI, MN, MO, NB, ND, NJ, OH, OR, NH, NM, NV, NY, PA, RI, SD, UT, VA, VT, WA, WI, WV, and WY.</ref> и [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.capetowngreenmap.co.za/go-green/plant-indigenous-garden|title=Plant an indigenous garden}}</ref> Во Нов Зеланд е наведен во Националниот договор за растенија за штетници, што значи дека не може да се продава или дистрибуира. Може да ја замени родната разновидност на растителни видови на [[Живеалиште (екологија)|живеалиштето]] со формирање моноспецифични насади.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Griffiths|first=J|last2=Armstrong|first2=H|last3=Innes|first3=R|last4=Terry|first4=J|date=January 2018|title=Can aerial herbicide application control Grey Willow (Salix cinerea L.) and stimulate native plant recovery in New Zealand wetlands?|journal=Ecological Management & Restoration|volume=19|issue=1|pages=49–57|doi=10.1111/emr.12299|issn=1442-7001}}</ref> Бидејќи само машкото растение е присутно во Нов Зеланд, не се формира плод освен ако не се хибридира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414115537/http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|archive-date=2016-04-14|accessdate=2013-04-22}}</ref> Распространетоста на видовите е олеснета со фрагментација на стеблото што се носи преку водните патишта. Контролата и управувањето за проектите за обновување на живеалиштата често користат хербициди .<ref name="usfs" /><ref name=":0" /><ref>{{Наведено списание|last=Griffiths|first=James|last2=McAlpine|first2=Kate|date=2017|title=Aerial glyphosate application reduces grey willow (Salix cinerea) canopy cover, increases light availability, and stimulates kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides) growth|journal=New Zealand Journal of Ecology|volume=41|issue=2|doi=10.20417/nzjecol.41.22|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name=Bely09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Belyaeva |first1=Irina |date=2009 |title=Nomenclature of ''Salix fragilis'' L. and a new species, ''S. euxina'' (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=58 |issue=4 |pages=1344–1348 |doi=10.1002/tax.584021 }}</ref> <ref name=Brum09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Brummitt |first1=R.K. |date=2009 |title=Report of the Nomenclature Committee for Vascular Plants: 60 |journal=Taxon |volume=58 |issue=1 |pages=280–292 |doi=10.1002/tax.581028 |jstor=27756843 }}</ref> <ref name=ChriJons05>{{Citation |mode=cs1 |last1=Christensen |first1=Knud I. |last2=Jonsell |first2=Bengt |date=2005 |title=(1698) Proposal to conserve the name ''Salix fragilis'' with a conserved type (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=54 |issue=2 |pages=555–556 |doi=10.2307/25065400 |jstor=25065400 |name-list-style=amp }}</ref> <ref name=IPNI_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=https://www.ipni.org/n/777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref> <ref name=IPNI_77102927-1>{{citation |title=''Salix euxina'' I.V.Belyaeva |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=77102927-1 |accessdate=2021-08-07}}</ref> <ref name=KuzoBely18>{{Citation |mode=cs1 |last1=Kuzovkina |first1=Yulia A. |last2=Belyaeva |first2=Irina V. |date=July 2018 |title=Name change alert: ''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |series=Fact Sheet No 2 |publisher=University of Connecticut |url=http://salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |access-date=2021-08-07 |name-list-style=amp |archive-date=2022-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406225913/http://www.salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=Stac19p348>{{Citation |mode=cs1 |last=Stace |first=Clive A. |year=2019 |contribution=''S.'' × ''fragilis'' |title=New Flora of the British Isles |edition=4th |publication-place=Middlewood Green, Suffolk |publisher=C & M Floristics |isbn=978-1-5272-2630-2 |page=348 }}</ref> <ref name=POWO_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref>}} == Надворешни врски == * [http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS - Шумска служба на Соединетите Американски Држави: ''Salix fragilis'' - „Пиреј на неделата“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} * [http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Центар за инвазивни видови и екосистемско здравје-Invasive.org] — ''галерија на фотографии'' . {{Таксонска лента}} [[Категорија:Врба]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] fl2l0bbew2fq4mtlee2yuigl0a0bo60 5599692 5599691 2026-07-24T09:48:25Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ 5599692 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{Speciesbox |image = Salix fragilis collage.jpg |genus = Salix |species = × fragilis |authority = [[Карл Линеј|L.]]<ref name=POWO_777611-1/> |synonyms = {{расклопен список|{{Species list |Oisodix × decipiens|Raf. |Psatherips × fragilis|(L.) Raf. |Salix alba var. elyensis|Burtt Davy |Salix × chlorocarpa|Schur |Salix × decipiens|Hoffm. |Salix × excelsa|Tausch ex W.D.J.Koch |Salix × excelsior|Host |Salix × fragilior|Host |Salix × fragilissima|Host |Salix × fragillima|Schur |Salix × gracilenta|Tausch |Salix × lyonii|J.Forbes |Salix × monspeliensis|J.Forbes |Salix × montana|J.Forbes |Salix × neotricha|Goerz |Salix × palustris|Host |Salix × pendula|Ser. |Salix × persicifolia|Schleich. |Salix × rubens|Schrank |Salix × russelliana|Sm. |Salix × sanguinea|Tausch ex Opiz |Salix × viridis|Fr. |Salix × wargiana|Lej. |Vimen × russeliana|(Sm.) Raf. }}}} |synonyms_ref = <ref name=POWO_777611-1/> }} '''Кревка врба''' или '''кршлива врба''' ({{науч|Salix × fragilis}}, [[синоним (таксономија)|syn.]] ''Salix fragilis'') е хибриден вид [[врба]] домороден во [[Европа]] и [[Југозападна Азија|Западна Азија]]. Израснато е во крајбрежните живеалишта, кои обично се наоѓаат покрај реки и потоци, како и во мочуриштата и водните ливадски канали.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="usfs">[http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS—United States Forest Service: ''Salix fragilis'' — "Weed of the Week"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} . accessed 1.13.2013</ref> Тој е хибрид помеѓу ''Salix euxina'' и ''[[Бела врба|Salix alba]]'' и е многу променлив, со форми што ги поврзуваат двата родители. == Опис == Кревката врба е средно до големо [[Листопадни растенија|листопадно]] [[Дрво (растение)|дрво]], кое брзо расте до 10–20 м (ретко до 29 м) во висина, со стебло до 1 м во пречник, често со повеќе стебла и неправилна, често навалена крошна. Кората е темно сиво-кафеава, грубо пукната кај постарите дрвја. [[Облици на листови|Ланцетните]] [[лист]]ови се светло зелени, 9–15&nbsp;см долга и 1,5–3&nbsp;см широк, со ситно назабена маргина; во пролет се многу ситно влакнести, но набргу стануваат без влакна.<ref name="usfs"/> [[Цвет]]овите се произведуваат во [[Реса (ботаника)|реси]] во рана пролет и се опрашуваат од [[инсекти]]. Тие се дводомни, со машки и женски реси на одделни дрвја; машките реси се 4–6 см долги, женските реси се исто така 4–6&nbsp;см долги, при што поединечните цветови имаат еден или два [[нектар]]и.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref><ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999).</ref><ref name="bean4">Bean, W. J. (1980).</ref> Кон крајот на пролетта, овошните капсули ослободуваат многу мали семки со памук. Тие лесно се дистрибуираат со ветер и вода што се движи, а ртат веднаш по контакт со почвата.<ref name="usfs"/> == Таксономија == [[Карл Линеј]] првпат опишал врба како „ ''Salix fragilis'' “ во 1753 година. Подоцна било откриено дека Линеј всушност опишувал вид што го нарекол и ''Salix pentandra'' . Од 1920-тите, ботаничарите го примениле името на Линеј „''Salix fragilis'' “ и на чист вид и на неговиот хибрид со ''[[Бела врба|Salix alba]]''. Во 2005 година, било предложено „ ''Salix fragilis'' “ да се зачува за чистиот вид, со хибридот наречен „ ''Salix'' × ''rubens'' “. Алтернативата била да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот, при што чистиот вид бара ново име. По дискусија, Комитетот за номенклатура за васкуларни растенија донесе одлука во 2009 година да се одбие првиот предлог и да се зачува „ ''Salix fragilis'' “ за хибридот. Ирина В. Белјаева потоа го опишала претходно неименуваниот родителски вид како ''Salix euxina'', и назначила лектотип за хибридот. Лектотипот се покажа со молекуларни докази дека е хибрид помеѓу ''С.&nbsp;Алба'' и ''С.&nbsp;euxina'', чие име е напишано како ''Salix × fragilis'' да го покаже својот хибриден статус. === Сорти === Кревката врба е многу променлив, со облици кои ги поврзуваат двата родители. Некои формално именувани сорти го вклучуваат следново. По податок од август 2021 г. ниту еден не бил прифатен на овој ранг од „[[Plants of the World Online]]“, третирајќи се како синоними на видот. Клајв А. Стејс предложи некои подобро да се третираат како сорти. * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''decipiens'' <small>WDJKoch</small> ( ''С.''&nbsp;×&nbsp;''decipiens'' <small>Хофм.</small> ) – доделен на ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' од Plants of the World Online и од Belyaeva, но на ''С.''&nbsp;''еуксина'' од Стејс * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''фурката'' <small>Сер. ex Gaudin</small> – машко дрво со релативно широки листови; од култивирано потекло * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''fragilis'' – познати машки и женски дрвја; листови со рамномерни, добро распоредени заби * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''глаука'' <small>Спен.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''полиандра'' <small>Вим.</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''рубенс'' <small>(Шранк) ПДСел</small> * ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' <small>(См.) WDJKoch</small> – Бедфордска врба; женско дрво со долги тесни лисја со малку нерамни заби; од култивирано потекло == Екологија == Растението вообичаено се нарекува кревка врба бидејќи е многу подложно на оштетување од ветер, мраз и снег.<ref name="usfs"/> Името потекнува и од гранчињата кои се откинуваат многу лесно и чисто во основата со звучна пукнатина. Скршените гранчиња и гранки можат лесно да се вкорени, овозможувајќи му на видот да колонизира нови области бидејќи скршените гранчиња паѓаат во водните патишта и можат да се носат на одредено растојание низводно. Посебно е умешен во колонизирање на нови брегови на брегот на реката формирани по [[Поплава|поплавите]] . Се шири и со цицачи на коренот, проширувајќи се во чисти „шумички“.<ref name="usfs" /> == Одгледување == Кревката врба се одгледува како брзорастечко украсно дрво. Сортата „Руселиана“ (син. ''С.''&nbsp;×&nbsp;''fragilis'' var. ''russelliana'' ) е убедливо најчестиот клон на кревката врба во [[Велика Британија (остров)|Велика Британија]] и [[Ирска (остров)|Ирска]], кој многу лесно се размножува со сечи. Тоа е енергично дрво кое обично достигнува {{Convert|20|–|25|m|ft}} висок, со лисја до 15&nbsp;cm долга. Тоа е женски клон.<ref name="rdm">Meikle, R. D. (1984).</ref> == Инвазивни видови == Ова растение го избегна одгледувањето за да стане [[инвазивен вид]] во различни делови на светот,<ref>[http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Invasive.org Salix fragilis (crack willow)] . accessed 1.13.2013</ref> вклучувајќи ги: сите држави и територии во [[Австралија]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://keyserver.lucidcentral.org/weeds/data/media/Html/salix_fragilis.htm|title=Salix fragilis}}</ref> [[Нов Зеланд]] ; горната половина на [[Соединети Американски Држави|Соединетите Американски Држави]] ;<ref name="usfs"/><ref>U.S. states with invasive ''S.'' × ''fragilis'' sites include: CN, CO, ID, IL, IN, IO, MA, MI, MN, MO, NB, ND, NJ, OH, OR, NH, NM, NV, NY, PA, RI, SD, UT, VA, VT, WA, WI, WV, and WY.</ref> и [[Јужноафриканска Република|Јужна Африка]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.capetowngreenmap.co.za/go-green/plant-indigenous-garden|title=Plant an indigenous garden}}</ref> Во Нов Зеланд е наведен во Националниот договор за растенија за штетници, што значи дека не може да се продава или дистрибуира. Може да ја замени родната разновидност на растителни видови на [[Живеалиште (екологија)|живеалиштето]] со формирање моноспецифични насади.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Griffiths|first=J|last2=Armstrong|first2=H|last3=Innes|first3=R|last4=Terry|first4=J|date=January 2018|title=Can aerial herbicide application control Grey Willow (Salix cinerea L.) and stimulate native plant recovery in New Zealand wetlands?|journal=Ecological Management & Restoration|volume=19|issue=1|pages=49–57|doi=10.1111/emr.12299|issn=1442-7001}}</ref> Бидејќи само машкото растение е присутно во Нов Зеланд, не се формира плод освен ако не се хибридира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|title=Архивиран примерок|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414115537/http://www.biosecurity.govt.nz/pests/crack-willow|archive-date=2016-04-14|accessdate=2013-04-22}}</ref> Распространетоста на видовите е олеснета со фрагментација на стеблото што се носи преку водните патишта. Контролата и управувањето за проектите за обновување на живеалиштата често користат хербициди .<ref name="usfs" /><ref name=":0" /><ref>{{Наведено списание|last=Griffiths|first=James|last2=McAlpine|first2=Kate|date=2017|title=Aerial glyphosate application reduces grey willow (Salix cinerea) canopy cover, increases light availability, and stimulates kahikatea (Dacrycarpus dacrydioides) growth|journal=New Zealand Journal of Ecology|volume=41|issue=2|doi=10.20417/nzjecol.41.22|doi-access=free}}</ref> == Наводи == {{Наводи|refs=<ref name=Bely09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Belyaeva |first1=Irina |date=2009 |title=Nomenclature of ''Salix fragilis'' L. and a new species, ''S. euxina'' (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=58 |issue=4 |pages=1344–1348 |doi=10.1002/tax.584021 }}</ref> <ref name=Brum09>{{Citation |mode=cs1 |last1=Brummitt |first1=R.K. |date=2009 |title=Report of the Nomenclature Committee for Vascular Plants: 60 |journal=Taxon |volume=58 |issue=1 |pages=280–292 |doi=10.1002/tax.581028 |jstor=27756843 }}</ref> <ref name=ChriJons05>{{Citation |mode=cs1 |last1=Christensen |first1=Knud I. |last2=Jonsell |first2=Bengt |date=2005 |title=(1698) Proposal to conserve the name ''Salix fragilis'' with a conserved type (Salicaceae) |journal=Taxon |volume=54 |issue=2 |pages=555–556 |doi=10.2307/25065400 |jstor=25065400 |name-list-style=amp }}</ref> <ref name=IPNI_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=https://www.ipni.org/n/777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref> <ref name=IPNI_77102927-1>{{citation |title=''Salix euxina'' I.V.Belyaeva |work=[[International Plant Names Index|The International Plant Names Index]] |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=77102927-1 |accessdate=2021-08-07}}</ref> <ref name=KuzoBely18>{{Citation |mode=cs1 |last1=Kuzovkina |first1=Yulia A. |last2=Belyaeva |first2=Irina V. |date=July 2018 |title=Name change alert: ''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |series=Fact Sheet No 2 |publisher=University of Connecticut |url=http://salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |access-date=2021-08-07 |name-list-style=amp |archive-date=2022-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406225913/http://www.salix.uconn.edu/NameChanges_16_1000370979.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=Stac19p348>{{Citation |mode=cs1 |last=Stace |first=Clive A. |year=2019 |contribution=''S.'' × ''fragilis'' |title=New Flora of the British Isles |edition=4th |publication-place=Middlewood Green, Suffolk |publisher=C & M Floristics |isbn=978-1-5272-2630-2 |page=348 }}</ref> <ref name=POWO_777611-1>{{cite web |title=''Salix'' × ''fragilis'' L&period; |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:777611-1 |access-date=2021-08-07 }}</ref>}} == Надворешни врски == * [http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf USFS - Шумска служба на САД: ''Salix fragilis'' - „Пиреј на неделата“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150916142529/http://www.na.fs.fed.us/fhp/invasive_plants/weeds/crack-willow.pdf |date=2015-09-16 }} * [http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=11590 Центар за инвазивни видови и екосистемско здравје-Invasive.org] — ''галерија на фотографии'' {{Таксонска лента}} [[Категорија:Врба]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Украсни дрва]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Македонија]] jtu31mkxiydhq5lic50kry4nvv3zhn6 Разговор:Кревка врба 1 1298443 5599673 4759308 2026-07-24T09:40:03Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Кршлива врба]] на [[Разговор:Кревка врба]] 4759084 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} {{Вики Клуб}} fmfd2stxmmu6bqaumz8yml8bh5zjn49 Итоја 0 1301958 5599547 4775566 2026-07-24T05:36:49Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599547 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Itoya.jpg|300px|мини|Продавница на Итоја ]] '''Итоја''' ([[јапонски]]: 伊東屋; латинизирано: Itoya, стилизирано како ITO-YA) ― [[Јапонија|јапонска]] марка за канцелариски материјал основана во 1904 година ([[Меиџи (период)|Меиџи]] 37) во Гинза, [[Токио]].<ref>[https://www.ito-ya.co.jp/ Official page]</ref> Нејзината подружница во [[Соединетите Држави]], ITOYA of America, Ltd., била основана во 1976 година.<ref>[https://itoya.com/about-us/ ITOYA of America]</ref> Неговата првична местоположба била уништена во земјотресот во Големиот кантски земјотрес во 1923 година. Подружницата на брендот Itoya Topdrawer има продавници за малопродажба во Јапонија и Соединетите Држави.<ref>[https://topdrawershop.com/pages/store-locations topdrawershop.com]</ref> == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Канцелариски материјали]] [[Категорија:Појавено во 1904 година]] [[Категорија:Гинза]] 6gfwjueiah7sc73royb96y9vfxc584j Деонтологија 0 1302082 5599459 5510717 2026-07-23T20:15:02Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599459 wikitext text/x-wiki [[File:Trolley Problem.svg|thumb|Познатиот проблем со тролејбусот]] Во [[Етика|моралната филозофија]], '''деонтолошката етика''' или '''деонтологијата''' (од {{langx|grc|δέον}} 'должност, обврска + λόγος, 'учење') е нормативно етичка теорија според која [[Морал|моралната исправност]] на едно дело треба да се заснова врз тоа дали самото дело е правилно или погрешно следејќи одредени правила, наместо врз основа на последиците на истото.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yourdictionary.com/deontology|title=Deontology dictionary definition &#124; deontology defined}}</ref> Понекогаш може да се опише и како должност или обврска.<ref name="Waller, Bruce N 2005">[[Bruce Waller|Waller, Bruce N.]] 2005. ''Consider Ethics: Theory, Readings, and Contemporary Issues''. New York: [[Pearson Longman]]. p. 23.</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ethicsunwrapped.utexas.edu/glossary/deontology|title=Deontology|work=Ethics Unwrapped|language=en-US|accessdate=2020-05-27}}</ref> Деонтолошката етика вообичаено им се спротивставува на консеквенцијализмот,<ref>[[Antony Flew|Flew, Antony]]. 1979. "Consequentialism." Pp. 73 in ''A Dictionary of Philosophy'' (2nd Ed.). New York: [[St. Martin's Press|St. Martin's]].</ref> доблесната етика и прагматичната етика. При овој термин, самото дело е позначајно од неговите последици. Терминот ''деонтолошки'' првпат бил искористен во неговиот денешен, специјлизиран контекст од страна на Ц.Д. Брод во својата книга напишана во 1930 - ''Петте вида на етичка теорија''.<ref>[[Tom Beauchamp|Beauchamp, Tom L.]] 1991. ''Philosophical Ethics: An Introduction to Moral Philosophy'' (2nd ed.). New York: [[McGraw Hill]]. p. 171.</ref> Пред тоа бил употребен од страна на [[Џереми Бентам]], кој го измислил пред 1816 година како [[синоним]] за ''дикастичка'' или ''цензурална етика'' (т.е. етика заснована врз расудување).<ref>[[Jeremy Bentham|Bentham, Jeremy]]. 1816. ''Chrestomathia''. London. [[iarchive:chrestomathiabe00bentgoog/page/n285|p. 213–14]]: "For a synonym, ''Dicastic Ethics'' may have the single-worded [[Appelative|appellative]] ''Deontology''.'''*'''" '''Corresponding footnote''': "'''*'''[''Deontology''.] From two Greek words, the first of which signifies ''fit, fitting, right, becoming, proper''. Deontology—an account or indication of that which, on the occasion in question, whatsoever it be, is—(i.e. by him who speaks or writes, is regarded as being)—''fit, fitting, becoming, proper''. It is in ''sound'' only, and not in ''signification'', that it has any connexion with the word [''[[ontology]]''], employed above. Applied to every branch of Ethics, taken in the largest sense of the word ''Ethics'', the use of such a word as ''Deontology'' affords a promise of being attended with considerable convenience. It will accord equally well with every system which ever has been, or ever can be, devised, in relation to the foundation of moral obligation :—in the use of it, no such incongruity and presumption is involved, as that which is called ''[[petitio principii]]''—i.e. a begging of the question—an assumption of the matter in dispute."</ref> Поопштата смисла на зборот е задржана во [[Француски јазик|францускиот јазик]], особено во терминот ''code de déontologie'' ([[етички код]]), во контекст на професионалната етика. Во зависност од системот на деонтолошка етика, ''морална обврска'' може да произлезе од надворешен или внатрешен извор, како на пример: збир правила својствени за универзумот (етички натурализам), религиозно право, или збир на лични или културни вредности (било кој од кои може да биде во конфликт со личните желби). == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Морал]] [[Категорија:Етички теории]] [[Категорија:Моралност]] [[Категорија:Деонтолошка етика]] bfli90ao157h447ioly5amnwu4t0al8 Вампир-психопат 0 1302867 5599439 4795642 2026-07-23T19:50:45Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599439 wikitext text/x-wiki '''„Вампир-психопат“''' — збирка [[Расказ|раскази]] на рускиот писател [[Јуриј Мамлеев]]. [[File: Yuriy Mamleev.jpg|upright|thumb|Јуриј Мамлеев]] == Изданија на македонски јазик == Збирката била објавена на [[Македонски јазик|македонски јазик]] од издавачката куќа „[[Темплум]]“ како 41. книга во едицијата „Магма“, и тоа двапати: еднаш во 2010 година и вторпат во 2022 година. Преводот од [[руски јазик]] е дело на Павел Попов. * Издание од 2022 година: [[Книга]]та, со обем од 136 страници и со димензии од 18 сантиметри, е отпечатена во [[Печатница|печатницата]] „Алма“ во тираж од 100 примероци. Таа е каталогизирана во [[Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“|Националната и универзитетска библиотека Св. „Климент Охридски“ - Скопје]] и ја носи меѓународната ознака [[ISBN]] 9989-9029-77-1. Графичкото уредување и [[дизајн]]от е дело на фирмата „Кома“. На предната корица е наоѓа слика на Давид Алварез, додека на задната корица е даден кус осврт врз книгата и куса биографија на авторот.<ref name="ReferenceA">Јуриј Мамлеев, ''Вампир-психопат'', Темплум, Скопје, 2022.</ref> ==Содржина == Збирката „Вампир-психопат“ содржи 15 раскази:<ref name="ReferenceA"/> * „Поинакви односи“ * „Петрова“ * „Учителот“ * „Полигамија“ * „Вампир-психопат“ * „Дневникот на младичот“ * „Стрелба“ * „Замав“ * „Јама“ * „Дневникот на песот-филозоф“ * „Едниот“ * „Макрокосмос“ * „Одлетување“ * „Приближување“ * „Стаорец“ == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Јуриј Мамлеев]] [[Категорија:Изданија на Темплум]] [[Категорија:Појавено во 2010 година во Македонија]] 1n4dfd4n8xfd76aloml5wy0hb015h1w Традицијата 0 1306003 5599713 5594681 2026-07-24T11:16:49Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599713 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Книга|name=The Tradition|image=The Tradition (Jericho Brown).png|alt=|caption=L. Ralphi Burgess, ''You're in the Middle of the World'', ca. 2017, acrylic and mixed media, 18" × 25"<ref name="Copyright">{{cite book|author=Jericho Brown|title=The Tradition|url=https://books.google.com/books?id=78ycDwAAQBAJ&pg=PT73|date=June 18, 2019|publisher=Copper Canyon Press|isbn=978-1-61932-195-3|page=73}}</ref>|author=[[Jericho Brown]]|audio_read_by=JD Jackson|cover_artist=Lauren Ralphi Burgess|country=United States|language=English|genre=[[Poetry]]|publisher=[[Copper Canyon Press]]|pub_date=April 2, 2019|media_type=Print (paperback and hardcover), e-book|pages=110 (paperback)|awards=[[Pulitzer Prize for Poetry]] (2020)|isbn=978-1-55659-486-1|isbn_note=(paperback)|oclc=1113894902|dewey=811/.6|congress=PS3602.R699 A6 2019|preceded_by=The New Testament|followed_by=}} [[File:Jericho brown 2014.jpg|mini| thumb| Џерико Браун, 2014]] '''Традицијата''' била збирка поезија од 2019 година на Џерико Браун.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.coppercanyonpress.org/books/the-tradition-by-jericho-brown/|title=The Tradition by Jericho Brown|work=[[Copper Canyon Press]]|accessdate=May 13, 2020}}</ref> Збирката ја добила [[Пулицерова награда|Пулицеровата награда]] за поезија во 2020 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-year/2020|title=2020 Pulitzer Prize Winners|last=|first=|work=www.pulitzer.org}}</ref> Судиите на наградата ја нарекле книгата „збирка на маестрални стихови кои комбинираат деликатес со историска итност во нивното љубовно евокирање на тела ранливи на непријателство и насилство“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/industry-news/awards-and-prizes/article/83233-pulitzer-prizes-2020.html|title=Moser, Whitehead, McDaniel, Grandin, Boyer, Brown Win 2020 Pulitzers|last=Maher|first=John|date=May 4, 2020|work=[[Publishers Weekly]]|accessdate=May 13, 2020}}</ref> == Содржини == I * „Ганимед“ * „Како човечко суштество“ * "Цвеќе" * „Микроскопите“ * „Традицијата“ * „Херој“ * „По ''друга земја'' “ * „Водени лилјани“ * „Пред ден наутро“ * „Табели со картички“ * "Под точки" * "Дуплекс" * "Дрвјата" * „Втор јазик“ * „По Ејвори Р. Јанг“ * „Еден млад човек“ ; II * "Дуплекс" * "Загатката" * „Добри бели луѓе“ * „Преписка“ * „Тројанец“ * „Легендата за ''големите'' и ''убавите'' “ * „Праските“ * "Ноќна смена" * "лопата" * „Долгиот пат“ * „Драга белина“ * „На лебедот“ * „Индустрија за забава“ * „Влога“ * „Престанок“ ; III * "Дуплекс" * „На мојот бес“ * "По Есекс Хемфил" * "Остани" * „АД“ * „Преврти те“ * "Вирусот" * „Зајаци“ * „Монотеизам“ * „Жетон“ * „Чеканите“ * „Знам што сакам“ * "Крстување" * „Избавување“ * „Медитации во Националниот историски парк за џез во Њу Орлеанс“ * "Темно" * "Дуплекс" * „Бетовите и задникот“ * „Тарта“ * „Стани“ * „Дуплекс: Ченто“ == Прием == На мрежното место за агрегатор на критики Book Marks, која доделувала поединечни оценки за рецензии на книги од главните книжевни критичари, збирката добила кумулативна оцена „Rave“ врз основа на 18 критики: 12 „Rave“ критики, 5 „Позитивни“ критики и 1 „Мешан „преглед.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://bookmarks.reviews/reviews/the-tradition/|title=Book Marks reviews of The Tradition by Jericho Brown|work=[[Book Marks]]|publisher=[[Literary Hub]]|accessdate=May 13, 2020}}</ref> ''Publishers Weekly'' го нарекло „загорливо“ и напишал дека дуплекс формата на Џерихо „дава убедливи резултати“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.publishersweekly.com/978-1-55659-486-1|title=Poetry Book Review: The Tradition by Jericho Brown|date=April 15, 2019|work=[[Publishers Weekly]]|accessdate=May 13, 2020}}</ref> Елизабет Лунд од ''„Вашингтон пост'' “ го нарекла „привлечно и силно бидејќи прекрасно ги балансирало мрачните барања на меморијата и нескротливата сила“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.washingtonpost.com/entertainment/books/listen-up-four-poets-have-something-to-say-about-race-gender-and-violence/2019/04/08/6318c978-5584-11e9-9136-f8e636f1f6df_story.html|title=Listen up: Four poets have something to say about race, gender and violence|last=Lund|first=Elizabeth|date=April 8, 2019|work=The Washington Post|accessdate=May 13, 2020}}</ref> == Награди и признанија == * Пулицерова награда за поезија 2020 година, добитник <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pulitzer.org/winners/jericho-brown|title=The Tradition, by Jericho Brown (Copper Canyon Press)|work=[[The Pulitzer Prizes]]|accessdate=May 13, 2020}}</ref> * Награда за поезија на Националниот круг на критичарите на книгата за 2019 година, финалист <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bookcritics.org/past-awards/2019/|title=2019 Winners & Finalists|work=[[National Book Critics Circle Award]]|accessdate=May 13, 2020}}</ref> * Национална награда за поезија за 2019 година, долга листа <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nationalbook.org/2019-national-book-awards-longlist-for-poetry/|title=2019 National Book Awards Longlist for Poetry|date=September 2019|work=[[National Book Foundation]]|accessdate=May 13, 2020}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.newyorker.com/books/page-turner/the-2019-national-book-awards-longlist-poetry|title=The 2019 National Book Awards Longlist: Poetry|date=September 18, 2019|work=[[The New Yorker]]|accessdate=May 13, 2020}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/books/story/2019-09-18/national-book-awards-longlist-for-poetry|title=10 poets make the National Book Awards longlist|last=Wappler|first=Margaret|date=September 18, 2019|work=Los Angeles Times|accessdate=May 13, 2020}}</ref> * Книжевна награда Ламбда 2019 за геј поезија, финалист <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lithub.com/here-are-the-finalists-for-the-2020-lambda-literary-awards/|title=Here are the finalists for the 2020 Lambda Literary Awards!|last=Yee|first=Katie|date=March 10, 2020|work=[[Literary Hub]]|accessdate=May 13, 2020}}</ref> == Историја на објавување == * {{Наведена книга|title=The Tradition|year=2019|url=https://archive.org/details/tradition0000brow|publisher=[[Copper Canyon Press]]|isbn=978-1-55659-486-1|publication-date=April 2, 2019|type=paperback}} 110pp. * {{Наведена книга|title=The Tradition|publisher=[[Copper Canyon Press]]|isbn=978-1-55659-602-5|publication-date=February 4, 2020|type=hardcover}} 96pp. == Наводи == <references group="" responsive="1"></references> {{PulitzerPrize PoetryAuthors 2001–2025}} [[Категорија:Американски стихозбирки]] 6qhuq0mtlhrw2nguod4ao6oa8qpi8j1 Никола IV Зрински 0 1307477 5599604 5595943 2026-07-24T07:48:53Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599604 wikitext text/x-wiki {{Викифицирање}}{{Внимание}} {{Инфокутија Функционер|name=Никола IV Зрински<br>Nikola IV Zrinski<br>Miklós IV Zrínyi|image=Mathis Zundt, Count Nicolas Zrinyi, NGA 54519.jpg|image_size=250|caption=Гравура од 16 век од [[Matthias Zündt]]|order1=[[Бан на Хрватска|Ban (Viceroy) of Croatia]]|term_start1=24 Декември 1542|term_end1=7 Септември 1556|president1=|predecessor1=[[Petar Keglević]]|successor1=[[Péter Erdődy]]|spouse=Katarina [[Frankopan family|Frankopan]]<br>Eva [[Rosenberg family|Rosenberg]]|children=Ivan II, Jelena, Katarina, [[Juraj IV Zrinski|Juraj IV]], Doroteja, Uršula, Barbara, Margareta, Magdalena, Ana, Kristofor, Nikola V, Ivan III|parents=[[Nikola III Zrinski]]<br/>Jelena [[Kurjaković family|Karlović]]|birth_date=circa 1508|birth_place=[[Zrin Castle|Zrin]], [[Croatia in union with Hungary|Kingdom of Croatia]]|death_date={{death date|df=yes|1566|9|7}} (circa 58)|death_place=[[Szigetvár]], [[Kingdom of Hungary (1526–1867)|Kingdom of Hungary]]|restingplace=Pauline monastery in [[Sveta Jelena, Međimurje|Sveta Jelena]], [[Croatia]]|battles=[[Siege of Vienna (1529)|Siege of Vienna]] <small>(1529)</small><br/>[[Siege of Pest]] <small>(1542)</small><br/>Battle of Babócsa <small>(1556)</small><br/>Battle of Moslavina <small>(1562)</small><br/>[[Siege of Szigetvár]] <small>(1566)</small>|signature=Signatur Nikola Šubić Zrinski.PNG}}  '''Никола IV Зрински''' или '''Миклош IV Зрињи''' (на {{Langx|hu|Zrínyi Miklós}}; 1507/8 – 7 септември 1566 година), а познат и како '''Никола Шубиќ Зрински'''<ref>{{Наведена книга|title=Pravopis srpskohrvatskoga književnog jezika|last=Pravopisna komisija|publisher=Matica srpska, Matica hrvatska|year=1960|location=Zagreb}}</ref> – хрватско - [[Унгарци|унгарски]] благородник и генерал, а воедно и [[Бан (титула)|бан на Хрватска]] во периодот од 1542 до 1556 година, како и кралски господар на државната каса од 1557 до 1566 година и потомок на хрватските благороднички семејства [[Зринското Кнежество|Зрински]] и Курјаковиќ. За време на неговиот живот, семејството Зрински станало моќно благородничко семејство во [[Кралство Хрватска (1526–1867)|Кралството Хрватска]] . Зрински станал познат низ цела [[Европа]] по неговото учество во [[Битка кај Сигет|Опсадата на Сигетвар]] (1566), каде што храбро загинал спречувајќи го напредувањето на [[султан]]от [[Сулејман Величествениот]] на [[Отоманско Царство|Отоманската империја]] кон [[Виена]]. Битката се сметала за толку важна што францускиот свештеник и државник [[Арман Жан ди Плеси де Ришелје|кардиналот Ришелје]] ја опишал како „битката што ја спасила европската цивилизација“, а Зрински почнал да се смета за пример на верен и пожртвуван воин, христијански херој, како и национален херој во Хрватска и Унгарија, а често бил прикажуван во уметнички дела. == Ран живот == Бил [[Хрвати|Хрват]]<ref name="Tapie1972">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=D4JL4YZtPs0C|title=The Rise and Fall of the Habsburg Monarchy|last=Victor-L. Tapie|year=1972|page=62|quote=One of the richest lords of the region, Nicholas Zrinsky, a Croat whose name took the form of Zrinyi in Hungarian...}}</ref><ref name="Lendvai2014">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=ojMEAwAAQBAJ|title=The Hungarians: A Thousand Years of Victory in Defeat|last=Lendvai|first=Paul|date=2014|publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-5152-2|pages=126–136|chapter=Zrinyi or Zrinski? One Hero for Two Nations|quote=...there is no doubt that his mother-tongue was Croat. On the other hand, Croatia at that time had already been an integral part of Hungary for 400 years, albeit under a special administration. As a member of the high nobility, Zrinyi therefore belonged to the natio Hungarica, the political nation of Hungary which, however, was not an ethnic but a juridico-political category. Zrinyi/Zrinski fell as a Croat nobleman in the fight against the Turks for Emperor Ferdinand, who was at the same time crowned King of Royal Hungary. He died as a Croat for Hungary. At that time his ethnic affiliation had nothing to do with language, as it would in modern Hungary.|author-link=Paul Lendvai}}</ref><ref name="Tucker2009">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=h5_tSnygvbIC|title=A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East|last=Tucker|first=Spencer C.|publisher=ABC-CLIO|year=2009|isbn=978-1-85109-672-5|pages=881–882|author-link=Spencer C. Tucker}}</ref> Роден во [[Зринското Кнежество|семејството Зрински]] како едно од шесте деца на Никола III од благородничкото племе Шубиќ и на Јелена Карловиќ, сестра на идниот хрватски бан Иван Карловиќ од семејството Курјаковиќ од благородничкото племе Гушиќ.<ref name="CroEnc1">{{Наведување|contribution-url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/zrinski-nikola-iv|chapter=Zrinski, Nikola IV|title=Croatian Encyclopedia|year=1999–2009|access-date=19 April 2014|publisher=[[Leksikografski zavod Miroslav Krleža]]|language=hr}}</ref> Неговото место на раѓање не е познато, но генерално се смета дека бил [[Зрин (тврдина)|Зринскиот замок]]. Истото важи и за датумот на неговото раѓање, за кој различни примарни извори даваат датуми кои се движат помеѓу 1507, 1508 и 1518 година, но според нив и други докази се смета дека е во 1507 или 1508 година,<ref name="HrvRevija">{{Наведено списание|last=Hrvoje Petrić|date=2017|title=Nikola IV. Šubić Zrinski: O 450. obljetnici njegove pogibije i proglašenju 2016. "Godinom Nikole Šubića Zrinskog"|trans-title=Nikola IV. Šubić Zrinski: About 450th anniversary of his death and proclaiming of 2016 the year of Nikola Šubić Zrinski|url=http://www.matica.hr/hr/530/nikola-iv-subic-zrinski-27448/|journal=[[Hrvatska revija]]|language=hr|location=Zagreb|publisher=[[Matica hrvatska]]|issue=3|pages=29–33|access-date=27 May 2019}}</ref> при што 1508 година најчесто се споменува во науката.<ref name="EnLeks1969">{{Наведена енциклопедија|location=Zagreb}}</ref> == Активности == Никола IV Зрински веќе се истакнал во раните дваесетти години за време на [[Опсада на Виена (1529)|Опсадата на Виена]] во 1529 година,<ref name="CroEnc1"/><ref name="HrvRevija"/> за што бил награден со коњ и златен ланец.<ref name="Lieber1836">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=TjgKAQAAMAAJ|title=Encyclopædia Americana|last=Lieber|first=Francis|publisher=Desilver, Thomas|year=1836|volume=13|page=345|chapter=Zrinyi|author-link=Francis Lieber}}</ref> По смртта на неговиот татко Никола III во 1534 година, Никола IV со постариот брат Иван I ги наследиле имотите во [[Уна (река)|Пуње]], а истовремено започнале да ги утврдуваат, како и да воспоставуваат контакти со [[Отоманско Царство|Османлиите]], на кои им плаќале годишен данок како и нивниот татко,<ref name="HrvRevija" /> но сепак, помеѓу 1537 и 1540 година тие започнале борба против силите на Гази Хусрев-бег за контрола на тврдината Дубица.<ref name="Tracy2016">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=KHCPDAAAQBAJ|title=Balkan Wars: Habsburg Croatia, Ottoman Bosnia, and Venetian Dalmatia, 1499–1617|last=Tracy|first=James D.|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|year=2016|isbn=978-1-4422-1360-9|pages=102–103, 120, 122, 125–127, 253}}</ref> [[Податотека:Castanowiz_-_Peeters_Jacob_-_1686.jpg|лево|мини|[[Тврдина Кастел|Тврдината Костајница]] каде Зрински го уби Јохан Кацианер, врежан од Гаспар Бутац, 1686 година.]] Во јануари 1539 година, Зрински го убил командантот на царската армија Јохан Кацијанер во [[Тврдина Кастел|тврдината Костајница]] затоа што Кацијанер го напуштил кралот [[Фердинанд I (Свето Римско Царство)|Фердинанд I Хабсбург]] и започнал да спрема заговор во корист на претендентот за престол Јован Запоља, а воедно и соработувал со Османлиите.<ref name="CroEnc1"/><ref name="HrvRevija"/><ref name="Tracy2016"/> Во текот на следната година, имотите на браќата Зрински повторно биле нападнати од Османлиите, а до јуни 1540 година, тие се бореле против здружените сили на Хусрев-бег, Мурат-бег Тардиќ и Мехмед-бег Јахјапашиќ, но поради недостаток на доволна помош од австриската војска, тврдината Костајница привремено била заземена од Турците. [[Зрин (тврдина)|Зринскиот замок]] и [[Гвозданско|Гвозданскиот замок]] успеале да издржат, но рударските места и другите биле опустошени.<ref name="Tracy2016" /> Сепак, тие успешно го одбиле нападот и од тој момент семејството Зрински постојано се борело против Османлиите.<ref name="CroEnc1" /><ref name="HrvRevija" /> Во 1541 година, заедно со својот постар брат Иван I, добиле големи поседи на Вранскиот приорат во Хрватска и Унгарија од Фердинанд I, но по смртта на неговиот брат истата година, тој станал единствениот наследник на имотите на семејството Зрински.<ref name="CroEnc1"/><ref name="CroEnc2">{{Наведување|contribution-url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/zrinski|chapter=Zrinski|title=Croatian Encyclopedia|year=1999–2009|access-date=27 May 2019|publisher=[[Leksikografski zavod Miroslav Krleža]]|language=hr}}</ref> Во 1542 година, според Антун Врамец, тој ги спасил силите на Царската армија од пораз во Опсадата на Пешта интервенирајќи со 400 Хрвати, за која служба бил назначен [[Бан (титула)|за бан на Хрватска]],{{Sfn|Bain|1911}} а позиција останал до неговата смрт во 1556 година.<ref name="CroEnc1" /> Во овој период тој често одел во замокот Гвозданско за да ги провери рудниците за сребро и ковницата, како и во другите тврдини во сливовите на Пуње и Покупље .<ref name="CroEnc1" /> Како компензација за неговата борба против Османлиите, на 12 март 1546 година, кралот Фердинанд I му ја доделил целата област Меѓимурје (Муракоз), па оттука центарот на семејството Зрински се преселил од замокот Зрин во градот [[Чаковец]], каде што значително го преуредил постојниот [[Чаковска тврдина|замок Чаковец]] .<ref name="CroEnc1" /><ref name="HrvRevija"/> Во 1549 година, му било дадено правото сам да собира данок од поданиците, а во 1561 година правото слободно да населува кметови на своите имоти.<ref name="HrvRevija" /> Во 1556 година тој извојувал низа победи над [[Отоманско Царство|Османлиите]] кои кулминирале во битката кај Бабоча и со тоа го спречил падот на [[Сигет]]вар.<ref name="HrvRevija"/> Меѓутоа, бидејќи не бил задоволен од количината на ресурси за одбрана, доброволно се повлекол од својата позиција како Бан на Хрватска.<ref name="HrvRevija" /><ref name="Bobory2009">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=vGMZBwAAQBAJ|title=The Sword and the Crucible. Count Boldizsár Batthyány and Natural Philosophy in Sixteenth-Century Hungary|last=Dóra Bobory|publisher=Cambridge Scholars Publishing|year=2009|isbn=978-1-4438-1093-7|pages=14, 23, 35, 88 145}}</ref> Во 1557 година бил прогласен за Мајстор на благајната, кралска функција која ја држел до смртта, станувајќи повторно една од петнаесетте највлијателни личности во Кралството Унгарија.<ref name="CroEnc1"/> Дополнително, тој служел како капетан на хрватската лесна коњаница (1550–1560), капетан на Сигетвар и командант на [[Прекудунавска Унгарија|прекудунавската]] граница од 1561 и 1563 година, соодветно, и до неговата смрт.<ref name="CroEnc1" /><ref name="HrvRevija" /> Во 1563 година, на крунисувањето на [[Максимилијан II (Свето Римско Царство)|царот Максимилијан]] за крал на Унгарија, Зрински присуствувал на церемонијата на чело на 3000 хрватски и унгарски коњанички благородници со надеж дека ќе го добие највисокото достоинство на Палатин кое било испразнето по смртта на Тамаш Надасди<ref name="HrvRevija"/><ref name="Kovacs2017">{{Наведување|url=https://hrcak.srce.hr/192372?lang=en|language=hr|last=Kovács S.|first=Tibor|last2=Négyesi|first2=Lajos|last3=Padányi|first3=József|title=Sablja Sigetskog Nikole IV. Zrinskog|trans_title=Sabre of Nikola IV. Zrinski of Siget|year=2017|journal=Podravina: Scientific Multidisciplinary Research Journal|publisher=Meridijani|place=Zagreb|volume=16|number=32|pages=43–58}}</ref>{{Sfn|Bain|1911}} за кое некои историчари како Геза Палфи сметале дека успеал да го добие.<ref name="HrvRevija" /> Следната година, тој побрзал кон југ за да ја одбранил границата и ги победил Османлиите кај [[Сегед]]ин, а во 1565 година, Зрински донел копија од [[Света круна на Унгарија|Светата круна на Унгарија]] во Виена за погребната церемонија на Фердинанд I.<ref name="HrvRevija" /> == Смрт == {{Главна|Siege of Szigetvár}} [[Податотека:Zrínyi_Miklós-végrendelet.jpg|лево|мини|Писмото на Зрински со потпис, 23 април 1566 година.<ref name="MEK">{{Наведена книга|title=A magyar nemzet története: Magyarország három részre oszlásának története (1526–1608) IV: Az ország végleges felosztása 1548-1568|date=1897|work=[[Hungarian Electronic Library]]|publisher=Athenaeum Irodalmi és Nyomdai Rt.|editor-last=Szilágyi Sándor|location=Budapest|language=hu|chapter=VII. Chapter: A szigeti hadjárat|chapter-url=http://mek.niif.hu/00800/00893/html/doc/c400343.htm}}{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>]] Во пролетта 1566 година, Зрински бил во [[Сигет]]вар која претставувала стратешка тврдина за одбрана на најкраткиот пат до Виена, кога отоманскиот султан [[Сулејман Величествениот]] тргнал со голема војска во втор обид да ја освои Виена, пред тоа решил да го освои Сигетвар. Новиот крал, [[Максимилијан II (Свето Римско Царство)|Максимилијан II]], го информирал Зрински дека може или да остане или да му го препушти тоа на друг капетан, но во писмо од 23 април, Зрински напишал дека негова волја е да остане бидејќи илјадници луѓе зависат од опстанокот на тврдината и почнал стратешки да се подготвува за соочување со султанот.<ref name="HrvRevija"/><ref name="MEK">{{Наведена книга|title=A magyar nemzet története: Magyarország három részre oszlásának története (1526–1608) IV: Az ország végleges felosztása 1548-1568|date=1897|work=[[Hungarian Electronic Library]]|publisher=Athenaeum Irodalmi és Nyomdai Rt.|editor-last=Szilágyi Sándor|location=Budapest|language=hu|chapter=VII. Chapter: A szigeti hadjárat|chapter-url=http://mek.niif.hu/00800/00893/html/doc/c400343.htm|access-date=2026-04-03|archive-date=2025-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250921074758/http://mek.niif.hu/00800/00893/html/doc/c400343.htm|url-status=dead}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSzilágyi_Sándor1897">Szilágyi Sándor, ed. (1897). [http://mek.niif.hu/00800/00893/html/doc/c400343.htm "VII. Chapter: A szigeti hadjárat"]{{Мртва_врска|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''A magyar nemzet története: Magyarország három részre oszlásának története (1526–1608) IV: Az ország végleges felosztása 1548-1568'' (in Hungarian). Budapest: Athenaeum Irodalmi és Nyomdai Rt.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Предлошка:Наведена книга|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code">&#x7C;work=</code> ignored ([[Help:CS1 errors#periodical ignored|help]])</span></ref> Силите на Сулејман стигнале до [[Белград]] на 27 јуни по 49 дневен марш. Дознавајќи за успехот на Зрински во нападот врз турските сили кај Сиклош во јули, уништувајќи неколку одреди,<ref name="Tucker2009"/> Сулејман решил да го одложи нападот врз [[Егер]] и наместо тоа да ја нападне тврдината на Зрински кај Сигетвар за да го елиминира како закана.<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/bookbattlesorda00shelgoog|title=The book of battles: or, Daring deeds by land and sea|last=Shelton|first=Edward|publisher=Houlston and Wright|year=1867|location=London|pages=82–83}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=The Papacy and the Levant, 1204–1571: The Sixteenth Century|last=Setton|first=Kenneth Meyer|publisher=The American Philosophical Society|year=1984|isbn=0-87169-162-0|volume=IV|location=Philadelphia|pages=845–846}}</ref> [[Податотека:Hollósy_Zrínyi_kirohanása.jpg|десно|мини|''Обвинението на Зрињи врз Турците од тврдината Сигетвар'', од Симон Холоси, 1896 година.]] Повеќе од еден месец, од 5 август до 7 септември,<ref name="Tucker2009"/> со мала сила од околу 2.300–2.500 војници, претежно Хрвати,<ref name="EnLeks1969"/> Зрински херојски ја бранел малата тврдина [[Сигет]]вар од бројната и силна османлиска војска која броела над 100.000 војници и 300 топови, предводена од Сулејман лично. Тие го сториле тоа без засилување кое го ветил унгарско-хрватскиот крал<ref name="MEK"/> и против понудата на Сулејман за хрватска земја на Зрински.<ref name="Tucker2009" /> Опсадата на Сигетвар завршила со очаен и самоубиствен напад од тврдината предводена од Зрински на 7 септември 1566 година од страна на сите преостанати членови на гарнизонот<ref name="MEK" /> во кој Сулејман исто така починал, но од природни причини, еден ден пред Османлиите да ја добијат опсадата. Бидејќи османлиските сили претрпеле големи загуби за време на опсадата на Сигетвар, војската успеала дополнително да ја освои само блиската тврдина Бабоча пред големиот везир [[Мехмед-паша Соколовиќ|Соколу Мехмед-паша]] да ја повлече војската и да го заврши османлиското освојување.<ref name="HrvRevija"/> Според историските извори, Зрински одлучил да биде облечен во шапка и убав костум, наместо во шлем и оклоп за време на неговиот последен напад и избрал да ја држи [[сабја]]та на својот татко во рака за да може да се каже дека „се соблекол со сè што му било судено според Божјиот суд“<ref name="Kovacs2017"/> и понудил сто златници како награда за османлискиот војник кој ќе му ја отсекол главата. Тој бил застрелан од [[јаничар]] со [[Мускета|мушкет]] во главата и градите, додека според други извештаи, прво со мушкет во градите, а потоа со стрела во главата<ref name="HrvRevija"/><ref name="Pernjak2016">{{Наведено списание|last=Pernjak|first=Dejan|year=2016|title=Franjo Črnko: Nikola Zrinski – branitelj Sigeta grada ur. Alojz Jembrih, Hrvatsko književno društvo sv. Jeronima, Zagreb, 2016., 144 str.|url=https://hrcak.srce.hr/200529?lang=en|journal=Kroatologija: Časopis za Hrvatsku Kulturu|language=hr|location=Zagreb|publisher=University of Zagreb Center for Croatian Studies|volume=7|issue=2|pages=226–229|via=Hrčak - Portal znanstvenih časopisa Republike Hrvatske}}</ref> и се смета дека неговата глава ја испратил Мехмед-паша до [[Будински Ејалет|Будин-паша]] Сокулу Мустафа,<ref name="HrvRevija" /><ref name="Walton">{{Наведено списание|last=Walton|first=Jeremy F.|year=2019|title=Sanitizing Szigetvár: On the post-imperial fashioning of nationalist memory|journal=[[History and Anthropology]]|publisher=[[Routledge]]|volume=30|issue=4|pages=434–447|doi=10.1080/02757206.2019.1612388|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> или до новиот султан [[Селим II]],<ref>{{Наведена книга|title=Bu Mülkün Sultanları: 36 Osmanlı Padişahi|url=https://archive.org/details/bumlknsultanlar30000necd|last=Sakaoğlu|first=Necdet|publisher=Oğlak Yayıncılık ve Reklamcılık|year=2001|isbn=978-975-329-299-3|page=[https://archive.org/details/bumlknsultanlar30000necd/page/141 141]}}</ref> но на крајот, главата била погребана од синот [[Јурај IV Зрински]], Болдисар Батјани и [[Фрањо Тахи|Ференц Тахи]] во септември 1566 година во манастирот Павлин во Света Јелена, Шенковец, Хрватска.<ref name="HrvRevija" /><ref name="Walton" /> Не се знае што се случило со неговото тело. Можеби било запалено или закопано во близина на бојното поле, но според повеќето извори се смета дека е погребано од поранешен заробеник, Мустафа Вилиќ, муслиман од [[Бања Лука]], бидејќи Зрински добро се однесувал кон него.<ref name="HrvRevija" /><ref name="Korunek2014">{{Наведување|url=https://hrcak.srce.hr/126291?lang=en|language=hr|last=Korunek|first=Marijana|title=Pavlinski samostan u Šenkovcu i grofovi Zrinski|trans_title=Pauline monastery in Šenkovec and Counts Zrinski|year=2014|journal=Croatica Christiana Periodica|publisher=The Catholic Faculty of Theology|place=Zagreb|volume=38|number=73|pages=51–70}}</ref><ref name="Shelton1867">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/bub_gb_S7oBAAAAQAAJ|title=The book of battles; Daring deeds by land and sea|last=Book|publisher=Houlston and Wright|year=1867|editor-last=E. Shelton and C. Jones|location=London|pages=[https://archive.org/details/bub_gb_S7oBAAAAQAAJ/page/n95 82]–83}}</ref> [[Податотека:Nadgrobna_ploča_Nikole_Zrinskog_Sigetskog,_Čakovec.JPG|десно|мини|Надгробната плоча на Зрински во [[Чаковец]], Хрватска.]] Во [[Музеј на Меѓумурје Чаковец|Музејот на округот Меѓимурје]] во Чаковец се зачувани остатоци од надгробната плоча на член на семејството Зрински, која најверојатно му припаѓала на Никола IV, и под која веројатно била закопана неговата глава.<ref name="HrvRevija"/><ref name="Korunek2014"/> Во [[Уметничкоисториски музеј (Виена)|Музејот на историјата на уметноста]] во Виена се зачувани сабјата, шлемот и свилената наметка со украсен златен конец, кои биле создадени и носени од Зрински за време на крунисувањето на Максимилијан II во 1563 година. Тие првично биле собрани од Фердинанд II, надвојвода од Австрија во замокот Амбрас во 16 век.<ref name="Kovacs2017"/> == Брак == Зрински се оженил двапати, најпрво во 1543 година со Катарина [[Франкопани|Франкопан]], а потоа со Ева Розенберг (1537–1591) во 1564 година.<ref name="HrvRevija"/><ref name="Mirnik1992">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=bnpOAAAAYAAJ|title=Srebra Nikole Zrinskog: Gvozdanski rudnici i kovnica novca|last=Mirnik|first=Ivan A.|publisher=Društvo povjesničara umjetnosti Hrvatske (DPUH)|year=1992|location=Zagreb|pages=13|trans-title=Nicholas of Zrin's silver: The Gvozdansko mines and mint}}</ref> Поради неговиот брак со Катарина Франкопан, сестра на грофот Стјепан Франкопан од Озаљ (починала 1577 година), нејзините огромни имоти, вклучувајќи го Озаљ и дел од крајбрежните градови како Бакар, му стоеле на располагање во 1550 година поради договорот за наследство.<ref name="CroEnc1"/><ref name="CroEnc2"/> Со неговиот брак со Ева Розенберг, сестра на Вилијам од Розенберг, бурговерот на [[Чешка (историска област)|Бохемија]], тој успеал да се поврзе со едно од најзначајните чешки благороднички семејства и, според Геза Палфи, со највисоката елита на Кралството Унгарија.<ref name="HrvRevija" /> Неговите бракови и служба за време на неговиот живот успеале да го издигнат семејството Зрински во најмоќното благородничко семејство во [[Кралство Хрватска (1526–1867)|Кралството Хрватска]].<ref name="CroEnc2" /> === Деца === Со Катарина и Ева, Зрински имал тринаесет деца, Иван I, Јелена, Катарина, Јурај IV, Доротеја, Уршула, Барбара, Маргарета, Магдалена, Ана, Кристофор, Никола V и Иван II, а од кои најзначаен бил неговиот наследник [[Јурај IV Зрински]].<ref name="CroEnc1"/> Еден од помладите синови се оженил со дама од благородничкото чешко семејство Коловрат,<ref name="Tracy2016"/> а Според Дора Бобори, '''„можно е да се забележи сè посвесна брачна политика во семејството Зрински, каде што сите ќерки на Миклош се мажеле добро, а самиот татко мудро ги избирал своите сопружници“'''. Најзначајно е што Доротеја станала сопруга на Болдисар Батјани во 1566 година, Катарина сопруга на Имре Форгах во 1576 година, додека некои други две ќерки се омажиле во семејството Турзо,<ref name="Tracy2016" /> поточно, Катарина претходно (1562) била мажена за [[:hu:Thurzó Ferenc|Ференц Турзо,]] кој бил мајка на идниот Палатин на Унгарија, Ѓерѓ Турзо.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=qfGmBgAAQBAJ|title=A Divided Hungary in Europe: Exchanges, Networks and Representations, 1541-1699|last=Lengyel|first=Tünde|publisher=Cambridge Scholars Publishing|year=2015|isbn=978-1-4438-7297-3|editor-last=Gábor Almási|page=111|chapter=The Chances for a Provincial Cultural Centre: The Case of György. Thurzó, Palatine of Hungary (1567−1616)|editor-last2=Szymon Brzeziński|editor-last3=Ildikó Horn}}</ref> По некои од нив, Уршула, Катарина и Доротеја се познати како школувани во Гисинг.<ref name="Bobory2009"/> == Наследство == [[Податотека:AT_7797_Heeresgeschichtliches_Museum_Feldherrenhalle_-_Statuen-0246_7_8_9_Cropped.jpg|лево|мини|Статуата на Зрински во Фелдхеренхале, Музеј на воена историја, Виена, Австрија, 1865 година.]] Храбриот и херојски чин на Зрински при опсадата на Сигетвар го направил добро познат европски христијански херој, бранител и спасител на христијанството и „модел на верен и пожртвуван воин во служба на својот владетел“, а бил споредуван и со Леонидас I. Неговиот култ на хероизам бил особено познат меѓу Хрватите, Унгарците и Словаците. Во Хрватска, тој претставувал симбол на хрватскиот идентитет, насочен против отоманското, австриското и унгарското политичко влијание.<ref name="HrvRevija"/><ref name="Troch2015">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=dgLaCwAAQBAJ|title=Nationalism and Yugoslavia: Education, Yugoslavism and the Balkans before World War II|last=Troch|first=Pieter|publisher=I.B.Tauris|year=2015|isbn=978-0-85773-768-7|pages=83–84, 93, 99, 200}}</ref><ref name="Heuser2017">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=jfU-DwAAQBAJ|title=Moral Victories: The Ethics of Winning Wars|last=Heuser|first=Beatrice|publisher=OUP Oxford|year=2017|isbn=978-0-19-252197-2|editor-last=Andrew R. Hom|page=56|chapter=Defeat as Moral Victory: The Historical Experience|editor-last2=Cian O'Driscoll|editor-last3=Kurt Mills}}</ref> Слично на тоа, тој добил одредена популарност за време на полската борба за независност во втората половина на 19 век и почетокот на 20 век.<ref>{{Наведена книга|title=XIII. Međunarodni kroatistički znanstveni skup, zbornik radova|last=Leszek Małczak|date=2017|isbn=978-963-89731-3-9|editor-last=Stjepan Blažetin|chapter=Nikola Šubić Zrinski u poljskoj kulturi|chapter-url=https://www.academia.edu/36542686}}</ref> Според историчари како [[:hu:Ágnes R. Várkonyi|Агнес Р. Варкоњи]] и Алојзије Јембрих, Зрински имал „исклучителен воен талент, а бил успешен бизнисмен, политичар со концепт и бескрајно страсна личност“.<ref name="Pernjak2016"/> Главно бил запаметен во репортажата од прва рака ''Podsjedanje i osvojenje Sigeta'' (1568) од Зринскиот писар и камерле Фрањо Чрнко,<ref name="ThomasChesworth2015">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=nohjCgAAQBAJ|title=Christian-Muslim Relations. A Bibliographical History.: Volume 7. Central and Eastern Europe, Asia, Africa and South America (1500-1600)|last=Thomas|first=David|last2=Chesworth|first2=John A.|publisher=BRILL|year=2015|isbn=978-90-04-29848-4|pages=93, 430, 493}}</ref> која веднаш била преведена на латински од Самуел Будина и објавена истата година со наслов ''Historia Sigethi, totius Sclavoniae propugnaculi...'' , со второ издание (1587) уредено од Петрус Албинус,<ref name="Pernjak2016"/> а исто така била преведена и на германски, италијански, шпански и други јазици.<ref>{{Наведување|last=Kidrič|first=Francè|title=Budina, Samuel (med 1540 in 1550–po 1571)|url=https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi152726/|journal=Slovenska biografija|publisher=Slovenska akademija znanosti in umetnosti, Znanstvenoraziskovalni center [[SAZU]]|year=2013}}</ref> Други дела вклучуваат историски еп ''Vazetje Sigeta grada'' (1584) од [[Брне Карнарутиќ]],<ref name="ThomasChesworth2015" /> и најистакната [[Унгарски јазик|унгарска]] епска поема ''Опсадата на Сигет'' (1651) од неговиот правнук [[Николај VII Зрински|Никола VII Зрински]] и нејзината делумна хрватска варијација ''Адрианско море сирена''(1660) од неговиот правнук [[Петар Зрински.]]<ref name="EnLeks1969"/><ref name="Vončina1976">{{Наведена книга|title=Pet stoljeća hrvatske književnosti, knjiga 17: Izabrana djela - Zrinski, Frankopan, Vitezović|publisher=[[Matica hrvatska]], Zora|year=1976|editor-last=Josip Vončina|location=Zagreb|pages=7–24}}</ref> Во епската поема, постариот Зрински е главен херој и му го обезбедил местото на Зрински во унгарската култура, бидејќи таа останува во печат и денес и се смета за еден од обележјата на унгарската литература.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/biography/Miklos-Zrinyi|title=Miklós Zrínyi|publisher=Encyclopædia Britannica Online|accessdate=28 September 2016}}</ref> Во споредба со унгарската поема, која е исклучок во унгарската литература, хрватската варијација се вклопува во хрватската книжевна традиција.<ref>{{Наведено списание|last=Ivana Sabljak|date=2007|title=U povodu 660 godina od bilježenja imena plemićke obitelji Zrinski: Dva brata i jedna Sirena|url=http://www.matica.hr/vijenac/349/dva-brata-i-jedna-sirena-5748/|journal=[[Vijenac]]|language=hr|location=Zagreb|publisher=[[Matica hrvatska]]|issue=349|access-date=27 May 2019}}</ref> „ ''Trublja slovinska'' “ (1665) од Владислав Менчетиќ е првото дело од рагузанската литература кое ја воведува идејата за ''antemurale Christianitatis'' за хрватските територии и го слави Зрински како херој.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=gDE9DwAAQBAJ|title=Christian-Muslim Relations. A Bibliographical History. Volume 10 Ottoman and Safavid Empires (1600-1700)|last=Thomas|first=David|last2=Chesworth|first2=John A.|publisher=BRILL|year=2017|isbn=978-90-04-34604-8|pages=340–342}}</ref> [[Павел Ритер Витезовиќ|Павао Ритер Витезовиќ,]] исто така, напишал поврзана епска поема ''„Odiljenje sigetsko“'' (1684).<ref>{{Наведено списание|last=Kolumbić|first=Nikica|year=1970|title=Vitezovićev lirski doživljaj sigetske tragedije|url=https://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=291183&lang=en|journal=Senjski Zbornik: Prilozi Za Geografiju, Etnologiju, Gospodarstvo, Povijest I Kulturu|language=hr|location=Senj|publisher=Gradski muzej Senj i Senjsko muzejsko društvo|volume=4|issue=1|pages=281–299|via=Hrčak - Portal znanstvenih časopisa Republike Hrvatske}}</ref> Во 18 век, неговиот херојски чин инспирирал училишни драми во [[Исусовци|језуитските гимназии]], вклучувајќи ја и ''„Николај Зрини на Сигетум Викторија'' “ (1738) од Андреас Фриз.<ref name="Pernjak2016"/><ref>{{Наведено списание|last=Bratulić|first=Josip|year=1996|title=Trnava i Požun (Bratislava) i hrvatska tiskana knjiga XVII. i XVIII. stoljeća|url=https://hrcak.srce.hr/214629?lang=en|journal=Croatica: časopis za Hrvatski Jezik, Književnost i Kulturu|language=hr|location=Zagreb|publisher=Department of Croatian language and literature at the Faculty of Humanities and Social Sciences|volume=26|issue=42–43–44|pages=83|via=Hrčak - Portal znanstvenih časopisa Republike Hrvatske}}</ref><ref name="Pinter2009">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=4_uEsXSXmvcC|title=Militia et Litterae: Die beiden Niklaus Zrìnyi und Europa|last=Pintér|first=Márta Zsuzsanna|publisher=Walter de Gruyter|year=2009|isbn=978-3-484-36641-1|editor-last=Wilhelm Kühlmann, Gábor Tüskés|pages=242–257|chapter=Zrinius ad Sigethum. Théorie dramatique et pratique du théâtre dans l'oeuvre d'Andreas Friz S.J.|author-link=:hu:Márta Pintér Zsuzsanna}}</ref> Германскиот автор Теодор Кернер напишал трагедија, ''„Зрини: Еден трауершпил“'' (1812), по што Август фон Аделбург Абрамовиќ го напишал либретото за својата опера ''„Зрини'' “ (1868).<ref>{{Наведени вести|url=https://www.jutarnji.hr/kultura/glazba/nikolu-subica-zrinskog-nije-napisao-zajc-nego-stanoviti-august-abramovic-adelburg.../4612193/|title=Nikolu Šubića Zrinskog nije napisao Zajc, nego stanoviti August Abramović Adelburg...|last=Jagoda Martinčević|date=15 August 2016|access-date=27 May 2019|publisher=[[Jutarnji list]]|language=hr}}</ref> Хрватскиот композитор Иван Зајц создал опера насловена како [[Никола Шубиќ Зрински (Опера)|„Никола Шубиќ Зрински“]] (1876), како патриотско дело кое сè уште се изведува редовно денес. Вклучува [[арија]] „ У бој, у бој “,<ref name="HrvRevija"/> која редовно се изведува на јапонскиот универзитет Квансеи Гакуин уште од [[Прва светска војна|Првата светска војна]].<ref name="Shiba2008">{{Наведено списание|last=Shiba|first=Nobuhiro|year=2008|title=Jedan odlomak iz povijesti suradnje Japana i Hrvatske: Hrvatska pjesma "U boj" i japanski muški zbor|trans-title=An episode from the history of cooperation between Japan and Croatia: Croatian song "U boj" and Japanese male choirs|url=https://hrcak.srce.hr/47772?lang=en|journal=Povijest U Nastavi|language=hr|location=Zagreb|publisher=Društvo za hrvatsku povjesnicu|volume=VI|issue=12 (2)|pages=167–176|via=Hrčak - Portal znanstvenih časopisa Republike Hrvatske}}</ref> Од 16 век, Зрински се појавува во многу гравури и слики, на кои тој е портретиран или за време на опсадата, најчесто како водач на нападот, како кај Матијас Цундт, Миклош Барабаш, Виктор Мадарас, Миколас Алеш, Бела Чикош Сесија и Отон Ивековиќ, меѓу другите.<ref>{{Наведено списание|last=Fatović-Ferenčić|first=Stella|last2=Ferber-Bogdan|first2=Jasenka|year=2003|title=Tragom slike Nikole Šubića Zrinskog: kronologija kraljevske dvorske ljekarne K Zrinjskomu|trans-title=Tracing the Painting of Nikola Šubić Zrinski: the Chronology of Royal Pharmacy K Zrinjskomu|url=https://hrcak.srce.hr/20536?lang=en|journal=Medicus|language=hr|location=Zagreb|publisher=Pliva Hrvatska|volume=12|issue=1|pages=143–150|via=Hrčak - Portal znanstvenih časopisa Republike Hrvatske}}</ref> Во 1914 година, чешкиот сликар [[Алфонс Муха|Алфонсе Муха]] му ја посветил на Зрински сликата насловена ''„Одбрана на Сигет против Турците“ од Николас Зрински: Штитот на христијанството'' од неговиот циклус ''„Словенски еп“'' . [[Податотека:Zrinjevac.j1.jpg|десно|мини|300x300пкс|Плоштад Никола Шубиќ Зрински и парк во центарот на [[Загреб]] .]] Со царската резолуција на царот [[Франц Јосиф|Франц Јозеф I од Австрија]] од 28 февруари 1863 година, Зрински бил вклучен во списокот на „најпознатите австриски воени водачи и команданти на терен достојни за вечно имитирање“, во чија чест и спомен била изградена статуа во природна големина од карарски мермер во Музејот на воена историја во Виена, во 1865 година од скулпторот Николаус Вај (1828-1886).<ref>{{Наведена книга|title=''Das Heeresgeschichtliche Museum Wien. Das Museum und seine Repräsentationsräume''|last=Johann Christoph Allmayer-Beck|date=1981|publisher=Kiesel Verlag|isbn=3-7023-0113-5|location=Salzburg|page=30|author-link=:de:Johann Christoph Allmayer-Beck}}</ref> Исто така, постојат неколку скулптури и бисти на Зрински во Загреб, Чаковец и Шенковец во Хрватска, Будимпешта и Сигетвар во Унгарија и Хелденберг во Австрија, меѓу другите. Парковите во [[Загреб]] (видете го плоштадот Никола Шубиќ Зрински ), [[Копривница]] и [[Крижевци]], меѓу другите, се именувани по него.<ref name="HrvRevija"/> Во 1866 година во Хрватска се одржа свечена комеморација на 300-годишнината од смртта на Зрински.<ref name="Pernjak2016"/> Во спомен на 450-годишнината од опсадата на Сигетвар (1566), 2016 година беше прогласена за година на сеќавање на Никола Зрински и опсадата на Сигетвар во Хрватска и Унгарија. По тој повод беа одржани разни културни и уметнички настани,<ref name="Pernjak2016" /> беа објавени многу трудови и книги, како и беа организирани научни конференции во Загреб, Чаковец, Виена и [[Печ]] .<ref name="Varga2018">{{Наведено списание|last=Varga|first=Szabolcs|year=2018|title=Nikola Zrinski Sigetski – Nikola Šubić Zrinski. Revidiranje zajedničke hrvatsko-mađarske povijesti u 21. stoljeću|trans-title=Szigetvári Zrínyi Miklós – Nikola Šubić Zrinski. Revising Common Croatian and Hungarian History in the Twenty First Century|url=http://real.mtak.hu/100250/1/Zbornik_OPZ_36_05_Varga.pdf|journal=Zbornik Odsjeka za Povijesne Znanosti Zavoda za Povijesne i Društvene Znanosti Hrvatske Akademije Znanosti i Umjetnosti|language=hr|location=Zagreb|volume=36|pages=81–92|doi=10.21857/mzvkptz7r9|via=Hrčak - Portal znanstvenih časopisa Republike Hrvatske}}</ref> Орденот на Никола Шубиќ Зрински е деветтиот по ранг орден за чест што го доделува [[Хрватска|Република Хрватска]], кој се доделува од 1995 година на хрватски или странски државјани за херојски дела. == Галерија == <gallery> Податотека:Sablja_i_kaciga_Nikole_Šubića_Zrinskog.jpg|алт=Sabre and helmet of Zrinski at an exhibition in Međimurje County Museum on the 450th anniversary of the siege of Szigetvár, 2016| Сабја и шлем на Зрински на изложба во [[Музеј на Меѓумурје Чаковец|Музејот на округот Меѓумурје]] по повод 450-годишнината од опсадата на [[Сигет]]вар, 2016 година Податотека:Zrínyi_Miklós-Jenichen.jpg|алт=An engraving by Jenichen Boldizsár, 1566| Гравура од Јенихен Болдизар, 1566 година Податотека:The_apotheosis_of_Miklós_Zrínyi.jpg|алт=The apotheosis of Miklós Zrínyi, unknown author, 16th century| ''Апотеозата на Миклош Зрињи'', непознат автор, 16 век Податотека:Funeral_picture_of_Miklós_IV_Zrínyi.jpg|алт=A funeral portrait, unknown author, 17th century or earlier| Погребен портрет, непознат автор, 17 век или порано Податотека:Miklós_Zrínyi,_epitáfium_-_East_Slovak_Museum,_2018-05-24.jpg|алт=A portrait at East Slovak Museum, 18th century| Портрет во Музејот на Источна Словачка, 18 век Податотека:Barabas-zrinyi.jpg|алт=A portrait by Miklós Barabás, 1842| Портрет на Миклош Барабас, 1842 година Податотека:Nikola_Zrinjski.jpg|алт=An old portrait of Nikola Šubić Zrinski by unknown author| Стар портрет на Никола Шубиќ Зрински од непознат автор Податотека:Portrait_of_Miklós_Zrinyi.jpg|алт=A portrait by Viktor Madarász, 1858| Портрет од Виктор Мадарас, 1858 година Податотека:Zrínyi_Miklós_horvát_bán.jpg|алт=A portrait by Julije Hühn, 1866| Портрет на Џулије Хун, 1866 година Податотека:Ales,_Mikulas_-_Mikulas_Subic_Zrinsky_(1878).jpg|алт=A portrait by Mikoláš Aleš, 1878| Портрет на Миколаш Алеш, 1878 година Податотека:Oton_Ivekovic,_Nikola_Subic_Zrinski.jpg|алт=A portrait by Oton Iveković, 19th century| Портрет на Отон Ивековиќ, 19 век Податотека:Nikola_Zrinski.jpg|алт=A portrait by J. F. Mucke, 19th century| Портрет од Ј.Ф. Муке, 19 век Податотека:Nikolaus_Zrinyi-Subić,_der_Held_von_Szigeth_(Der_Heldenspiegel_Kroatiens).png|алт=A portrait in Wiener Bilder, 1907| Портрет во ''Винер Билдер'', 1907 година Податотека:Mucha_defense_of_Szigetvar.jpg|алт=Defense of Sziget against the Turks by Nicholas Zrinsky (1914), by Alphonse Mucha, The Slav Epic| ''[[Битка кај Сигет|Одбрана на Сигет]] против Турците од Николас Зрински'' (1914), од [[Алфонс Муха]], ''Словенски еп'' Податотека:Nikola_Zrinski_Sigetski_ČK.jpg|алт=A sculpture of Zrinski in Čakovec| Скулптура на Зрински во [[Чаковец]] Податотека:Zrinyi_Miklós_kk.JPG|алт=A sculpture of Zrinski at Kodály körönd, in Budapest| Скулптура на Зрински во Kodály körönd, во [[Будимпешта]] Податотека:Zrínyi_Miklós_Szigetvár.jpg|алт=A modern sculpture of Zrinski in Szigetvár| Модерна скулптура на Зрински во [[Сигет]]вар Податотека:Park_of_Hungarian_Turkish_Friendship_Szigetvár_3.jpg|алт=A bust of Zrinski at Hungarian-Turkish Friendship Park, in Szigetvár| Биста на Зрински во Паркот на унгарско-турско пријателство, во [[Сигет]]вар Податотека:Szigetvár-031.jpg|алт=A bust of Zrinski in Szigetvár| Биста на Зрински во [[Сигет]]вар Податотека:Nikola_Šubić_Zrinski_-_bust.jpg|алт=A bust of Zrinski in Heldenberg Memorial| Биста на Зрински во споменикот на Хелденберг Податотека:450._obljetnica_Sigetske_bitke_-_poprsje_Nikole_Šubića_Zrinskog_u_Šenkovcu.jpg|алт=A bust of Zrinski for the 450th anniversary of the siege of Szigetvár, at Šenkovec, 2016| Биста на Зрински за 450-годишнината од опсадата на Сигетвар, во Шенковец, 2016 година Податотека:450._obljetnica_Sigetske_bitke_u_Čakovcu_-_spomen-ploča.jpg|алт=A plaque in honor to Zrinski for the 450th anniversary of the siege of Szigetvár, at Čakovec, 2016| Плакета во чест на Зрински за 450-годишнината од опсадата на Сигетвар, во [[Чаковец]], 2016 г. Податотека:Nikola_Šubić_Zrinski_-_poprsje_u_Zagrebu.jpg|алт=A bust of Nikola Šubić Zrinski in Zagreb| Биста на Никола Шубиќ Зрински во [[Загреб]] </gallery> == Анотации == .mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}body.skin-vector-2022 .mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:27em}body.skin-vector-2022 .mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:22.5em}.mw-parser-output .references[data-mw-group=upper-alpha]{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .references[data-mw-group=upper-roman]{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .references[data-mw-group=lower-alpha]{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .references[data-mw-group=lower-greek]{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .references[data-mw-group=lower-roman]{list-style-type:lower-roman}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-upper-alpha .references{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-upper-roman .references{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-lower-alpha .references{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-lower-greek .references{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-lower-roman .references{list-style-type:lower-roman} == Наводи == === Белешки === {{Наводи|2}} === Извори === * Договор за мир со Германија: Сослушувања пред Комитетот за надворешни односи... ...потпишан во Версај на 28 јуни 1919 година и поднесен до Сенатот на 10 јули 1919 година - „ ''Словените ги спасија од задушлив стег, имено, Николај Зрински и Јован Собјески. Едниот Хрват, а другиот Полјак.'' “ *  Оваа статија вклучува текст од публикација која сега е во ; Дополнително читање * Јосип Братулиќ, Владимир Лончаревиќ, Божидар Петрач, ''[http://dhk.hr/posebna-izdanja/detaljnije/nikola-subic-zrinski-u-hrvatskom-stihu Никола Шубиќ Зрински у хрватском стиху]{{Мртва_врска|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' (на хрватски, 2016), Друштво на хрватски писатели, Загреб, страници 756, * Szabolcs Varga, ''[http://www.kronoszkiado.hu/index.php?option=com_jshopping&controller=product&task=view&category_id=2&product_id=60&Itemid=0 Leónidasz a végvidéken.] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240415213659/http://kronoszkiado.hu/index.php?option=com_jshopping&controller=product&task=view&category_id=2&product_id=60&Itemid=0 |date=2024-04-15 }}'' ''[http://www.kronoszkiado.hu/index.php?option=com_jshopping&controller=product&task=view&category_id=2&product_id=60&Itemid=0 Zrínyi Miklós (1508–1566)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240415213659/http://kronoszkiado.hu/index.php?option=com_jshopping&controller=product&task=view&category_id=2&product_id=60&Itemid=0 |date=2024-04-15 }}'' (на унгарски, 2016), Kronosz, Печ–Будимпешта, 2016, страници 280, == Надворешни врски == * [https://www.deutsche-biographie.de/sfz86794.html Зрињи, Николаус] во Биографиите на Дојче * [https://www.khm.at/objektdb/detail/372819/ Сабјата на Зрински] во [[Уметничкоисториски музеј (Виена)|Музејот на историјата на уметноста]] * [https://www.khm.at/objektdb/detail/372818/ Шлемот на Зрински] во [[Уметничкоисториски музеј (Виена)|Музејот на историјата на уметноста]] * [https://gallery.hungaricana.hu/hu/TortenelmiKepcsarnok/1000364/?img=0 Фотографија од погребот на Зрински] во [[Унгарски национален музеј|Унгарскиот национален музеј]] * [https://www.youtube.com/watch?v=TpPU3qyuP6U Хрватска документарна епизода Никола Шубиќ Зрински] од ТВ серијата „Хрватски Великани“ на [[Хрватска радио-телевизија|Хрватска радиотелевизија]], 2016 г. {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Зрински, Никола}} [[Категорија:Банови на Хрватска]] [[Категорија:Римокатолички христијани од Хрватска]] [[Категорија:Починати во 1566 година]] [[Категорија:Родени во 1500-тите]] [[Категорија:Статии со извори на хрватски (hr)]] 0x8eiz3nld4xa2f7jbzypzu5kwg3q58 Морле 0 1312218 5599500 5585757 2026-07-23T22:03:28Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599500 wikitext text/x-wiki {{Infobox French commune |name = Морле<br/>Morlaix |native name = Montroulez |commune status = [[Потпрефектури во Франција|Потпрефектура]] и [[Општини во Франција|општина]] |image = Vue de Morlaix.JPG |caption = Морле со неговиот [[вијадукт]] |image coat of arms = Blason ville fr Morlaix (Finistère).svg |coordinates = {{coord|48.5783|-3.8267|format=dms|display=inline,title}} |elevation min m = 0 |elevation max m = 104 |arrondissement = Морле |canton = Морле |INSEE = 29151 |postal code = 29600 |mayor = Жан-Пол Вермо<ref>{{нмс|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref> |term = 2020&ndash;2026 |intercommunality = [[Заедница Морле]] |area km2 = 24,82 |population = {{France metadata Wikidata|population_total}} |population date = {{France metadata Wikidata|population_as_of}} |population footnotes = {{France metadata Wikidata|population_footnotes}} }} '''Морле''' ({{langx|fr|Morlaix}}; {{langx|br|Montroulez}}) — [[Општини во Франција|општина]] во [[Департмани во Франција|департманот]] [[Финистер]] во [[Бретања]] во северозападна Франција. Тоа е [[Потпрефектура (Франција)|потпрефектура]] на департманот. == Туризам == Стариот кварт на градот има кривулести улици од калдрма и надвиснати куќи изградени од камен и дрво. Многу куќи имаат религиозни и секуларни скулптури на нивните [[Фасада|фасади]]. Една од овие куќи е „la Maison dite de la duchesse Anne“, или „т.н. куќа на војвотката Ана“, која сега е [[музеј]], отворен за јавноста. Се вели дека оваа куќа е една од најстарите во градот. Локалната легенда<ref>"[https://www.francetoday.com/travel/travel-features/a-guiding-light-to-brittany/ France Today]", Retrieved on 13 January 2020</ref> вели дека името го добила од фактот што војвотката [[Ана Бретонска]] ја посетила куќата за време на нејзиниот аџилак Тро Брејж. Сепак, ова изгледа малку веројатно, бидејќи изградбата на куќата започнала во 1520-тите <ref>"[http://www.mda-morlaix.com/index.php/fr/un-hotel-particulier-du-debut-du-xvie-siecle Maison dite de la Duchesse Anne - Official Site] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20221226195018/http://www.mda-morlaix.com/index.php/fr/un-hotel-particulier-du-debut-du-xvie-siecle |date=2022-12-26 }}", Retrieved on 13 January 2020</ref> и [[Ана Бретонска]] починала во 1514 година. Музејот на јакобинците во Морле, сместен во поранешен манастир, ја следи историјата на Финистер. Морле е познато место за љубителите на поморските спортови со разновидна низа активности што се нудат, вклучувајќи сурфање, летање на песок и летање змејови. Посетителите можат да најдат и прекрасни крајбрежни патеки за прошетки. Активностите во внатрешноста вклучуваат куглање, голф, јавање коњи и многу повеќе. Има и кино и базен.<ref>Touristic information at [http://www.frenchpropertylinks.com/brittany/finistere/morlaix.htm Frenchproperty.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20221226195012/https://www.frenchpropertylinks.com/brittany/finistere/morlaix.htm |date=2022-12-26 }}</ref> === Марина === Плимната река која речиси целосно се суши при [[осека]] стигнува до градот Морле, каде што во пристаништето има [[преводница]].<ref name="MorlaixMarina">"[http://www.plaisancebaiedemorlaix.com/en/port-of-morlaix/introduction-to-the-port-of-morlaix Introduction to the Port of Morlaix - Plaisance Baie de Morlaix] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20221226195007/http://www.plaisancebaiedemorlaix.com/en/port-of-morlaix/introduction-to-the-port-of-morlaix |date=2022-12-26 }}", Retrieved on 20 May 2013.</ref> == Транспорт == * Железничката станица Морле ја опслужува [[ТГВ]] на железничката пруга Париз-Брест. Веднаш во непосредна близина на станицата се наоѓа Вијадуктот Морле (Viaduc de Morlaix), подвиг на железничко инженерство изграден во 1861-1863 година,<ref>[http://www.klt.fr/histoire.htm] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130602045241/http://www.klt.fr/histoire.htm |date=2013-06-02 }} 12 - Article paru dans Morlaix Magazine de Mars 2007; Accessed 22 August 2013</ref> и сега национален историски споменик. * Аеродром - Морле Плужан. == Бретонски јазик == Општината започнаla лингвистички план за [[бретонски јазик]] на 27 јуни 2008 година. Во 2008 година, 6,45% од децата од основните училишта посетувале двојазични училишта.<ref>{{In lang|fr}} ''Ofis ar Brezhoneg'': [http://www.ofis-bzh.org/fr/services/observatoire/travaux.php?travail_id=83 ''Enseignement bilingue''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170201143846/http://www.ofis-bzh.org/fr/services/observatoire/travaux.php?travail_id=83 |date=2017-02-01 }}</ref> == Население == Жителите на Морле на француски се нарекуваат ''Morlaisiens''. {{Население низ историјата |align=left |1793|10393|1800|9351|1806|9937|1821|9781|1831|9596|1836|9740|1841|10539|1846|11529|1851|12393|1856|12904|1861|14008|1866|14046|1872|14389|1876|15183|1881|15346|1886|16013|1891|16300|1896|16027|1901|16086|1906|15984|1911|15262|1921|13931|1926|13959|1931|14073|1936|13944|1946|15121|1954|15037|1962|18866|1968|19919|1975|19237|1982|18348|1990|16701|1999|15990|2007|15605|2012|15507|2017|14559}} {{clear}} == Економија == Брит Ер, регионална авиокомпанија и подружница на [[Ер Франс]], има седиште на аеродромот во Морле.<ref>"[http://www.britair.com/presentation.php Présentation] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090408081316/http://www.britair.com/presentation.php|date=2009-04-08}}."</ref> Во 2013 година авиокомпанијата се споила со HOP! <ref>"[http://tv.ibtimes.com/air-france-launches-new-low-cost-airline-hop-9873 Air France Launches New Low-Cost Airline 'Hop!'] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150721103946/http://tv.ibtimes.com/air-france-launches-new-low-cost-airline-hop-9873 |date=2015-07-21 }}</ref> == Образование == Морле има шест јавни и четири приватни основни училишта,<ref name="Schoollist">"[http://www.ville.morlaix.fr/VIVRE-A-MORLAIX/Education-Jeunesse Education - Jeunesse] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20230123053056/https://www.ville.morlaix.fr/VIVRE-A-MORLAIX/Education-Jeunesse |date=2023-01-23 }}."</ref> три јавни нижи средни училишта, две јавни виши средни училишта/колеџи,<ref name="Publicsecschools">"[http://www.ville.morlaix.fr/VIVRE-A-MORLAIX/Education-Jeunesse/Colleges-et-lycees/Les-colleges-et-lycees-publics Les collèges et lycées publics] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20221226195017/https://www.ville.morlaix.fr/VIVRE-A-MORLAIX/Education-Jeunesse/Colleges-et-lycees/Les-colleges-et-lycees-publics |date=2022-12-26 }}."</ref> две приватни гимназии и една државна гимназија.<ref name="Privsec">"[http://www.ville.morlaix.fr/VIVRE-A-MORLAIX/Education-Jeunesse/Colleges-et-lycees/Les-colleges-et-lycees-prives Les collèges et lycées privés] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20221226195022/https://www.ville.morlaix.fr/VIVRE-A-MORLAIX/Education-Jeunesse/Colleges-et-lycees/Les-colleges-et-lycees-prives |date=2022-12-26 }}."</ref> == Клима == Морле има [[океанска клима]] ([[Кепенова класификација на климата|Копенова класификација на климата]] ''Cfb''). Просечната годишна температура во Морле е 11,4&nbsp;°C. Просечните годишни врнежи изнесуваат 976,3 мм со декември како највлажен месец. Температурите се највисоки во просек во август, околу 17 и најниска во јануари, околу 6,7&nbsp;°C. Највисоката температура некогаш забележана во Морле била 36,5&nbsp;°C на 18 јули 2006 година; најстудената температура некогаш забележана била -9,5&nbsp;°C на 19 февруари 1985 година. {{Weather box |location= Morlaix (1981–2010 averages, extremes 1977−2013) |metric first= Y |single line= Y |Jan record high C = 16.5 |Feb record high C = 19.6 |Mar record high C = 25.0 |Apr record high C = 27.2 |May record high C = 29.5 |Jun record high C = 33.4 |Jul record high C = 36.6 |Aug record high C = 36.5 |Sep record high C = 31.2 |Oct record high C = 30.4 |Nov record high C = 21.4 |Dec record high C = 18.5 |year record high C = 36.6 |Jan high C = 9.6 |Feb high C = 10.0 |Mar high C = 12.2 |Apr high C = 13.9 |May high C = 17.1 |Jun high C = 19.6 |Jul high C = 21.5 |Aug high C = 21.7 |Sep high C = 19.9 |Oct high C = 16.4 |Nov high C = 12.6 |Dec high C = 10.2 |year high C = 15.4 |Jan mean C = 6.7 |Feb mean C = 6.7 |Mar mean C = 8.4 |Apr mean C = 9.5 |May mean C = 12.5 |Jun mean C = 15.0 |Jul mean C = 17.0 |Aug mean C = 17.0 |Sep mean C = 15.2 |Oct mean C = 12.6 |Nov mean C = 9.2 |Dec mean C = 7.1 |year mean C = 11.4 |Jan low C = 3.8 |Feb low C = 3.4 |Mar low C = 4.6 |Apr low C = 5.1 |May low C = 8.0 |Jun low C = 10.5 |Jul low C = 12.5 |Aug low C = 12.4 |Sep low C = 10.5 |Oct low C = 8.7 |Nov low C = 5.9 |Dec low C = 4.0 |year low C = 7.5 |Jan record low C = -9.2 |Feb record low C = -9.5 |Mar record low C = -5.3 |Apr record low C = -3.8 |May record low C = -1.3 |Jun record low C = 2.2 |Jul record low C = 4.5 |Aug record low C = 3.1 |Sep record low C = 0.2 |Oct record low C = -4.6 |Nov record low C = -6.0 |Dec record low C = -7.6 |year record low C = -9.5 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 112.2 |Feb precipitation mm = 87.4 |Mar precipitation mm = 77.6 |Apr precipitation mm = 75.6 |May precipitation mm = 69.7 |Jun precipitation mm = 50.0 |Jul precipitation mm = 52.0 |Aug precipitation mm = 51.1 |Sep precipitation mm = 66.5 |Oct precipitation mm = 102.3 |Nov precipitation mm = 108.3 |Dec precipitation mm = 123.6 |year precipitation mm = 976.3 |unit precipitation days = 1.0 mm |Jan precipitation days = 17.0 |Feb precipitation days = 13.6 |Mar precipitation days = 13.6 |Apr precipitation days = 13.0 |May precipitation days = 11.1 |Jun precipitation days = 8.5 |Jul precipitation days = 9.0 |Aug precipitation days = 9.4 |Sep precipitation days = 9.7 |Oct precipitation days = 14.8 |Nov precipitation days = 16.8 |Dec precipitation days = 16.8 |year precipitation days = 153.2 |source 1 = Meteociel<ref>{{нмс|url=https://www.meteociel.fr/obs/clim/normales_records.php?code=29151001|title=Normales et records pour Morlaix (29)|publisher=Meteociel|access-date=8 June 2022}}</ref>}} == Меѓународни односи == Морле е збратимен со: * {{Знамеикона|UK}} [[Труро]], [[Корнвол]], Обединето Кралство; 1979. * {{Знамеикона|POL}} [[Хелм]], Полска * {{Знамеикона|GER}} [[Вирселен]], Германија == Галерија == <gallery> Податотека:Morlaix_Viaduc.jpg|Вијадуктот Морле Податотека:Maison_dite_de_la_duchesse_Anne_–_Morlaix.2.jpg|Куќа позната како „Куќата на војвотката Ана“ Податотека:Morlaix-20060524-008.jpg|Куќа музеј Пондалез Податотека:Morlaix-20060524-012.jpg|Поглед на вијадуктот Податотека:Baie de morlaix.jpg|Заливот Морле со Шато ди Тoро </gallery> == Поврзано == * [[Општини во департманот Финистер]] * [[Јан Ларантек]], скулптор кој живеел во Морле == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.ville.morlaix.fr/ Official website] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190617082010/https://www.ville.morlaix.fr/ |date=2019-06-17 }} {{In lang|fr}} * [http://www.musee.ville.morlaix.fr/ Morlaix Museum website] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20230127085630/https://musee.ville.morlaix.fr/ |date=2023-01-27 }} {{In lang|fr}} * [http://www.mda-morlaix.com House known as ‘Duchess Anne’s House’ website] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20221003083608/http://www.mda-morlaix.com/ |date=2022-10-03 }} {{In lang|fr}} * Base Mérimée: Search for heritage in the commune, Ministère français de la Culture. (in French) * [https://web.archive.org/web/20140413144911/http://patrimoine.region-bretagne.fr/main.xsp?execute=parsed_query&query=com: Morlaix Cultural heritage] {{In lang|fr}} * [http://truromorlaixtwinning.weebly.com Truro-Morlaix Twinning Association] * [http://www.our360tour.com/tours/morlaix_port_boats.html 360 degree photograph of Morlaix Port] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20101222020500/http://www.our360tour.com/tours/morlaix_port_boats.html |date=2010-12-22 }} * [http://www.amf29.asso.fr/ Mayors of Finistère Association] {{In lang|fr}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Потпрефектури во Франција]] [[Категорија:Општини во Финистер]] [[Категорија:Статии со извори на француски (fr)]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] nuj7urs45bg1vqi4fc8etm3zgf7r3we Заминувам 0 1315427 5599469 5578174 2026-07-23T20:24:14Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599469 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} '''„Заминувам“''' ([[француски]]: ''Je m'en vais'') — [[роман]] на францускиот писател [[Жан Ешноз]] од 1999 година. Македонскиот превод е објавен во 2007 година од издавачката куќа [[Темплум]]. [[File: Jean Echenoz (2016).png|thumb|Жан Ешноз]] == Технички податоци == Романот е објавен како 51. книга на [[библиотека]]та „Магма“. Преводот од [[француски јазик]] го направила Ружа Димишковска. [[Книга]]та е отпечатена во мал формат (18 сантиметри), во мек повез и има 209 страници. Каталогизацијата е извршена во [[Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“|Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“, Скопје]] и ја носи ознаката ISBN 978-9989-902-99-94 [[Графичкото]] уредување и [[дизајн]]от на книгата е дело на фирмата „Точка“. На крајот од книгата се наоѓа белешка за авторот и делото, додека на задната корица е даден кус осврт врз делото.<ref>Жан Ешноз, ''Заминувам''. Скопје: Темплум, 2007.</ref> == Содржина == Романот се состои од 35 глави. * 1-12 глава: На 3 јануари, по една од честите меѓусебни кавги, Феликс Ферер ненадејно ја напушта сопругата Сузан. Тој е поранешен [[Вајарство|вајар]], а сегашен сопственик на уметничка галерија. Шест месеци претходно, тој претрпел лесен [[Срцев удар|инфаркт]]. По разделбата со сопругата, Ферер ја запознава Виктоар и некое време живее со неа, но еден ден таа ненадејно го напушта. Неговиот соработник, трговецот со антиквитети Делае му кажува за некој брод, полн со стари уметнички предмети на поларните домородни народи, кој своевремено останал заглавен некаде во Арктикот. По неочекуваната смрт на Делае, непознат човек му остава на Ферер плик со информации за положбата на бродот и така тој постепено се заинтересира за товарот. Конечно, во јуни, Ферер заминува за [[Квебек]], оттаму со [[Мразокршач|мразокршач]] се упатува кон едно мало место во [[Арктик|Арктикот]], а потоа, во придружба на двајца месни водичи, заминува со санка во потрага по антиквитетите. Со мали попатни тешкотии, Ферер го наоѓа бродот, го зема вредниот товар и се враќа назад.<ref>Жан Ешноз, ''Заминувам''. Скопје: Темплум, 2007, стр. 5-70.</ref> * 13-24 глава: Во јуни, додека Ферер се наоѓа на Арктикот, во [[Париз]], еден човек кој се претставува како Баумгартнер го посетува [[Наркоманија|наркоманот]] наречен Сом и му дава аванс за една работа. Истата вечер, Баумгартнер го напушта Париз и во текот на неколку недели патува низ [[Франција]]. На почетокот на јули, Ферер пристига дома и повикува проценител кој потврдува дека донесените антиквитети се скапоцени. Во меѓувреме, по упатството на Баумгартнер, Сомот изнајмува [[Камион|камион]]-ладилник и истата вечер ги краде предметите од галеријата на Ферер. Набргу, кога Ферер се враќа во галеријата, утврдува дека е жртва на грабеж. Баумгартнер и Сомот го пренесуваат пленот во еден склад, а Баумгартнер го затвора Сомот во ладилникот и го убива така што го остава да замрзне. Во периодот по кражбата, бидејќи продажбата на уметнички дела оди лошо, Ферер запаѓа во долгови и безуспешно се труди да земе [[Кредит|кредит]]. Еден ден, за време на посетата на една [[Банка|банка]], нему му се слошува и се онесвестува по што пристига брзата помош која го носи во [[Болница|болница]]. Кога се освестува, Ферер дознава дека му направиле операција. За време на престојот во болницата, него го посетува Елен, убава девојката која тој не ја познава, туку ја има видено само еднаш при онесвестувањето во банката.<ref>Жан Ешноз, ''Заминувам''. Скопје: Темплум, 2007, стр. 70-137.</ref> * 25-35 глава: Елен редовно го посетува Ферер во болницата, иако тој не ја знае причината, ниту пак чувствува нешто кон неа. По три недели, тој ја напушта болницата во придружба на Елен и во следниот период продолжува да се гледа со неа при што во една прилика ѝ раскажува за грабежот. За тоа време, Баумгартнер продолжува бесцелно да талка низ Франција и најпосле забележува дека го следат. И покрај редовните средби со Елен, Ферер се однесува воздржано и по некое време, таа едноставно го напушта. Тогаш, тој дознава дека [[Полиција|полицијата]] го следи осомничениот за кражбата. Баумгартнер, пак, заминува во [[Шпанија]] и се сместува во еден [[Хотел|хотел]] во [[Сан Себастијан]]. Во октомври, Ферер формално се [[Развод|разведува]], а потоа заминува во Сан Себастијан каде случајно го среќава Делае, кој не е мртов, туку се претставува како Баумгартнер. Ферер се спогодува со Делае, кој му кажува каде се скриени антиквитетите. Тогаш, Ферер се враќа во Париз и ги зема уметничките предмети. Во една прилика, случајно ја среќава Елен и тие почнуваат да живеат заедно, таа се вработува во галеријата, продажбата на сликите се зголемува, а тие се подготвуваат да се преселат во нов стан. На 31 декември, Ферер и Елен се подготвуваат да заминат на новогодишна забава, но таа го напушта и заминува кај еден [[Сликарство|сликар]]. Така, Ферер повторно останува сам и оди во куќата на поранешната сопруга, но таму дознава дека таму живеат други луѓе. Сепак, тој влегува накратко внатре.<ref>Жан Ешноз, ''Заминувам''. Скопје: Темплум, 2007, стр. 138-205.</ref> ==За делото== Осврнувајќи се на романот, Пјер Лепап напишал во весникот „Монд“ дека „Заминувам“ претставува своевидно простување од векот кој е неспособен да дознае каде оди и кој дури заборава да го постави тоа прашање“.<ref>Жан Ешноз, ''Заминувам''. Скопје: Темплум, 2007, стр. 208.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Дела на Жан Ешноз]] [[Категорија:Изданија на Темплум]] [[Категорија:Француски романи]] [[Категорија:Книги од 1999 година]] [[Категорија:Книги наградени со Гонкуровата награда]] 7tsqtvvdo74f4e7g9lbhghyrhqj1451 Натриум нитрат 0 1317337 5599531 5470897 2026-07-24T03:24:25Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599531 wikitext text/x-wiki {{chembox |ImageFile = Dusičnan sodný.JPG |Verifiedfields = changed |Watchedfields = changed |verifiedrevid = 441025959 |ImageFileL1 = Sodium nitrate.svg |ImageFileR1 = Sodium-nitrate-unit-cell-3D-balls.png |IUPACName = Натриум нитрат |OtherNames = Перу солитра<br/>Сода нитер<br/>кубен нитар |Section1={{Chembox Identifiers |ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} |ChemSpiderID = 22688 |UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} |UNII = 8M4L3H2ZVZ |InChI = 1/NO3.Na/c2-1(3)4;/q-1;+1 |InChIKey = VWDWKYIASSYTQR-UHFFFAOYAL |SMILES = [Na+].[O-][N+]([O-])=O |StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChI = 1S/NO3.Na/c2-1(3)4;/q-1;+1 |StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChIKey = VWDWKYIASSYTQR-UHFFFAOYSA-N |CASNo = 7631-99-4 |ChEMBL_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} |ChEMBL = 1644698 |CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} |EINECS = 231-554-3 |UNNumber = 1498 |PubChem = 24268 |RTECS = WC5600000 }} |Section2={{Chembox Properties |Formula = NaNO<sub>3</sub> |MolarMass = 84.9947 g/mol |Appearance = Бел прав или безбојни кристали |Odor = слатко |Density = 2.257 g/cm<sup>3</sup>, solid |MeltingPtC = 308 |BoilingPtC = 380 |BoilingPt_notes = decomposes |Solubility = 73 g/100 g вода (0 °C) <br> 91.2 g/100 g вода (25 °C)<ref name="Haynes2016">{{cite book|last=Haynes|first=William M.|title=CRC Handbook of Chemistry and Physics|url=https://books.google.com/books?id=VVezDAAAQBAJ|date=2016-06-22|publisher=CRC Press|isbn=978-1-4987-5429-3}}</ref><ref name="pubchem">{{Cite web |title=Sodium nitrate |work=PubChem |date= |access-date=11 June 2021 |url= https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Sodium-nitrate#section=Solubility}}</ref><br> 180 g/100 g вода (100 °C) |SolubleOther = многу растворлив во [[амонијак]], [[хидразин]] <br> растворлив во [[етанол|алкохол]]<br> малку растворлив во [[пиридин]] <br> нерастворлив во [[ацетон]] |RefractIndex = 1.587 (тригонална) <br> 1.336 (ромбоедар) |Viscosity = 2.85 cP (317 °C) |MagSus = &minus;25.6·10<sup>−6</sup> cm<sup>3</sup>/mol }} |Section3={{Chembox Structure |CrystalStruct = тригонална и ромбоедар }} |Section4={{Chembox Thermochemistry |DeltaHf = −467&nbsp;kJ/mol<ref name=b1>{{cite book| author = Zumdahl, Steven S.|title =Chemical Principles 6th Ed| url = https://archive.org/details/chemicalprincipl0000zumd_u9g0| publisher = Houghton Mifflin Company| year = 2009| isbn = 978-0-618-94690-7|page=A23}}</ref> |DeltaGf = −365.9 kJ/mol |Entropy = 116&nbsp;J/(mol K)<ref name=b1/> |HeatCapacity = 93.05 J/(mol K) }} |Section5={{Chembox Hazards |ExternalSDS = [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0185.htm ICSC 0185] |MainHazards = Штетен ('''Xn''')<br>Оксидант('''O''') |GHSPictograms = {{GHS07}}{{GHS03}} |NFPA-H = 1 |NFPA-F = 0 |NFPA-R = 0 |NFPA-S = OX |FlashPt = Non-flammable |LD50 = 3236 mg/kg }} |Section6={{Chembox Related |OtherAnions = [[Натриум нитрит]] |OtherCations = [[Литиум нитрат]]<br/>[[Калиум нитрат]]<br/>[[Рубидиум нитрат]]<br/>[[Цезиум нитрат]] |OtherCompounds = [[Натриум сулфат]]<br/>[[Натриум хлорид]] }} }} '''Натриум нитрат''' — [[хемиско соединение]] со формула NaNO<sub>3</sub>. Оваа нитратна сол на алкален метал е позната и како чиле шалитра (чии големи наслаги историски биле ископувани во Чиле)<ref name=nitrate_towns>{{cite web |title=The Nitrate Towns of Chile |url=https://www.atlasobscura.com/places/nitrate-towns-chile |website=Atlas Obscura |access-date=27 May 2019 |language=en}}</ref><ref name=ghost_towns>{{cite news |last1=Mutic |first1=Anja |title=The ghost towns of northern Chile |url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/travel/the-ghost-towns-of-northern-chile/2012/10/25/fa4adad0-16e2-11e2-a55c-39408fbe6a4b_story.html |access-date=27 May 2019 |newspaper=Washington Post |date=26 October 2012 |language=en}}</ref> за да се разликува од обичната шалитра, калиум нитрат. Минералната форма е позната и како нитратин, нитратит или сода нитер. Натриум нитрат е бела деликатна цврста супстанца многу растворлива во вода. Тој е лесно достапен извор на нитрат анјон (NO<sub>3</sub><sup>-</sup>), кој е корисен во неколку реакции спроведени на индустриски размери за производство на ѓубрива, пиротехнички средства, димни бомби и други експлозиви, емајли за стакло и керамика, конзерванси за храна (пр. месо), и цврсто ракетно гориво. За овие цели е екстензивно миниран. == Историја == Првата пратка шалитра во Европа пристигнала во [[Англија]] од [[Перу]] во 1820 или 1825 година, веднаш по независноста на таа земја од [[Шпанија]], но не нашла купувачи и била фрлена на море за да се избегнат царинските такси.<ref>S. H. Baekeland "Några sidor af den kemiska industrien" (1914) ''Svensk Kemisk Tidskrift'', [http://runeberg.org/svkemtid/1914/0144.html p. 140].</ref><ref name="uppfinn">Friedrich Georg Wieck, ''Uppfinningarnas bok'' (1873, Swedish translation of ''Buch der Erfindungen''), [http://runeberg.org/uppfinn/4/0485.html vol. 4, p. 473].</ref> Меѓутоа, со текот на времето, ископувањето на јужноамериканската шалитра стана профитабилен бизнис (во 1859 година, само Англија потрошила 47.000 метрички тони).<ref name="uppfinn"/> Чиле се борел во Тихоокеанската војна (1879–1884) против сојузниците Перу и [[Боливија]] и ги презел нивните најбогати наоѓалишта на шалитра. Во 1919 година, Ралф Волтер Грејстон Викоф ја одредил нејзината кристална структура користејќи кристалографија на Х-зраци. ==Појава== [[File:Advert for Sodium nitrate Portugal 19 November 2012.JPG|alt=Advertisement for the product|thumb|left|Реклама за натриум нитрат ѓубриво од Чиле на ѕид од село во областа Алгарве во Португа]] [[File:Chile Principle Producing Mines - DPLA - 6e7888f5d8ec26604ddd9e7d2928a0dd.jpg|thumb|left|Рудници на Чиле, зелена е натриум нитрат област]] Најголемите акумулации на природен натриум нитрат се пронајдени во Чиле и Перу, каде нитратните соли се врзани во минералните наоѓалишта наречени калишеска руда.<ref>Stephen R. Bown, ''A Most Damnable Invention: Dynamite, Nitrates, and the Making of the Modern World'', Macmillan, 2005, {{ISBN|0-312-32913-X}}, p. 157.</ref> Нитратите се акумулираат на копно преку врнежи од морска магла и оксидација/сушење со морско прскање проследено со гравитациско таложење на NaNO<sub>3</sub>, KNO<sub>3</sub>, [[Готварска сол|NaCl]], [[Натриум сулфат|Na<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>]], и [[Јод|I]] во воздухот, во топло-сува пустинска атмосфера<ref>{{cite conference|url=https://gsa.confex.com/gsa/inqu/finalprogram/abstract_55601.htm|title=On the Origin of Saltpeter, Northern Chile Coast|author1=Arias, Jaime|date=24 Jul 2003|publisher=International Union for Quaternary Research|access-date=19 Aug 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304100458/https://gsa.confex.com/gsa/inqu/finalprogram/abstract_55601.htm|archive-date=4 March 2016|url-status=dead}}</ref> Ел Нињо/Ла Ниња екстремните ридност/циклуси на пороен дожд фаворизираат акумулација на нитрати и преку сувост и во воден раствор/ремобилизација/транспорт на падините и во сливовите; движењето на капиларниот раствор формира слоеви на нитрати; чистиот нитрат формира ретки вени. Повеќе од еден век, светската понуда на соединението се ископуваше речиси исклучиво од пустината Атакама во северниот дел на Чиле, додека, на крајот на 20 век, германските хемичари [[Фриц Хабер]] и [[Карл Бош]] развија процес за производство на амонијак од атмосферата на индустриска скала (види Хабер процес). Со почетокот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]], Германија почна да го претвора амонијакот од овој процес во синтетичка чилеанска шалитра, што беше практично како природното соединение во производството на барут и друга муниција. До 1940-тите, овој процес на конверзија резултираше со драматичен пад на побарувачката за натриум нитрат набавен од природни извори. Чиле сè уште има најголеми резерви на калиша, со активни рудници на локации како што се Валдивија, Марија Елена и Пампа Бланка, и таму порано се нарекувало бело злато.<ref name=nitrate_towns/><ref name=ghost_towns/> Натриум нитрат, калиум нитрат, натриум сулфат и јод се добиваат со преработка на калиша. Поранешните чилеански заедници за рударство на шалитра Хамберстон и Санта Лаура беа прогласени за светско наследство на УНЕСКО во 2005 година. == Синтеза == Натриум нитрат исто така се синтетизира индустриски со неутрализирање на [[азотна киселина]] со [[натриум карбонат]] или [[натриум бикарбонат]]: :2 HNO<sub>3</sub> + Na<sub>2</sub>CO<sub>3</sub> → 2 NaNO<sub>3</sub> + H<sub>2</sub>O + CO<sub>2</sub> :HNO<sub>3</sub> + NaHCO<sub>3</sub> → NaNO<sub>3</sub> + H<sub>2</sub>O + CO<sub>2</sub> или, исто така, со неутрализирање со [[натриум хидроксид]] (сепак, оваа реакција е многу егзотермна): :HNO<sub>3</sub> + NaOH → NaNO<sub>3</sub> + H<sub>2</sub>O или со мешање на стехиометриски количини на [[амониум нитрат]] и натриум хидроксид, натриум бикарбонат или натриум карбонат: :NH<sub>4</sub>NO<sub>3</sub> + NaOH → NaNO<sub>3</sub> + NH<sub>4</sub>OH :NH<sub>4</sub>NO<sub>3</sub> + NaHCO<sub>3</sub> → NaNO<sub>3</sub> + NH<sub>4</sub>HCO<sub>3</sub> :2NH<sub>4</sub>NO<sub>3</sub> + Na<sub>2</sub>CO<sub>3</sub> → 2NaNO<sub>3</sub> + (NH<sub>4</sub>)<sub>2</sub>CO<sub>3</sub> ==Употреба== Повеќето натриум нитрат се користи во ѓубрива, каде што обезбедува форма на азот растворлива во вода. Неговата употреба, која е главно надвор од земјите со високи приходи, е привлечна бидејќи не ја менува pH вредноста на почвата. Друга голема употреба е како дополнување на амониум нитрат во [[експлозив]]и. Растопениот натриум нитрат и неговите раствори со калиум нитрат имаат добра топлинска стабилност (до 600&nbsp;°C) и високи топлински капацитети. Овие својства се погодни за топлинско жарење на метали и за складирање на топлинска енергија во сончеви апликации.<ref name=Ullmann>{{Ullmann|doi=10.1002/14356007.a17_265|title=Nitrates and Nitrites|year=2000|last1=Laue|first1=Wolfgang|last2=Thiemann|first2=Michael|last3=Scheibler|first3=Erich|last4=Wiegand|first4=Karl}}</ref> === Храна === Натриум нитрат е исто така додаток на храна кој се користи како конзерванс и фиксатор на боја во суво месо и живина; тој е наведен под неговиот INS број 251 или Е број E251. Тој е одобрен за употреба во ЕУ,<ref>UK Food Standards Agency: {{cite web|url=http://www.food.gov.uk/safereating/chemsafe/additivesbranch/enumberlist|title=Current EU approved additives and their E Numbers|access-date=2011-10-27|archive-date=2012-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207124535/http://www.food.gov.uk/safereating/chemsafe/additivesbranch/enumberlist|url-status=dead}}</ref> САД<ref>US Food and Drug Administration: {{cite web|url=https://www.fda.gov/Food/FoodIngredientsPackaging/FoodAdditives/ucm191033.htm#ftnT|title=Listing of Food Additives Status Part II|website=[[Food and Drug Administration]] |access-date=2011-10-27}}</ref> и Австралија и Нов Зеланд.<ref>Australia New Zealand Food Standards Code{{cite web|url=http://www.comlaw.gov.au/Details/F2011C00827|title=Standard 1.2.4 – Labelling of ingredients|access-date=2011-10-27}}</ref> Натриум нитрат не треба да се меша со [[натриум нитрит]], кој исто така е вообичаен додаток на храната и конзерванс кој се користи, на пример, во сувомеснати производи. === Топлинско складирање === Натриум нитратот исто така е испитуван како материјал за промена на фазата за обновување на топлинската енергија, поради неговата релативно висока енталпија на топење од 178 J/g.<ref name=":0">{{Cite journal|last1=Bauer|first1=Thomas|last2=Laing|first2=Doerte|last3=Tamme|first3=Rainer|date=2011-11-15|title=Characterization of Sodium Nitrate as Phase Change Material|url=http://dx.doi.org/10.1007/s10765-011-1113-9|journal=International Journal of Thermophysics|volume=33|issue=1|pages=91–104|doi=10.1007/s10765-011-1113-9|s2cid=54513228|issn=0195-928X}}</ref><ref>{{Cite journal|date=1999-06-14|title=Reference materials for calorimetry and differential thermal analysis|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S004060319900009X|journal=Thermochimica Acta|language=en|volume=331|issue=2|pages=93–204|doi=10.1016/S0040-6031(99)00009-X|issn=0040-6031|author=ICTAC Working Group|last2=Sabbah |first2=R. (France, Chairman)|last3=Xu-Wu (China)|first3=An|last4=Chickos (USA)|first4=J.S.|last5=Leitão (Portugal)|first5=M.L.Planas|last6=Roux (Spain)|first6=M.V.|last7=Torres (México)|first7=L.A.|display-authors=2}}</ref> Примери за примена на натриум нитрат што се користи за складирање на топлинска енергија вклучуваат технологии за сончева топлинска енергија и директно параболични корита за генерирање на пареа.<ref name=":0" /> === Челичен слој === Натриум нитрат се користи во процес на обложување на [[челик]] во кој формира површински магнетитен слој.<ref>{{Cite book |last=Fauzi |first=Ahmad Asyraf Bin Ahmad |url=https://books.google.com/books?id=ImcFywEACAAJ |title=Production of Magnetite Thin Film Over Steel Substrate Using Hot Alkaline Nitrate Blackening Method |date=2014 |publisher=Universitat Politècnica de Catalunya. Escola Politècnica Superior d'Enginyeria de Vilanova i la Geltrú. Departament de Ciència dels Materials i Enginyeria Metal·lúrgica, 2014 (Grau en Enginyeria Mecànica) |language=en}}</ref> == Здравствени грижи == Студиите покажаа врска помеѓу зголемените нивоа на нитрати и зголемената смртност од одредени болести, вклучувајќи [[Алцхајмерова болест]], [[Шеќерна болест|дијабетес мелитус]], рак на желудникот и [[Паркинсонова болест]]: можеби преку штетното дејство на нитрозамините врз [[ДНК]]; сепак, малку е направено за контрола на други можни причини во епидемиолошките резултати.<ref>{{cite journal|pmid=19363256|year=2009|last1=De La Monte|first1=SM|last2=Neusner|first2=A|last3=Chu|first3=J|last4=Lawton|first4=M|title=Epidemilogical trends strongly suggest exposures as etiologic agents in the pathogenesis of sporadic Alzheimer's disease, diabetes mellitus, and non-alcoholic steatohepatitis|volume=17|issue=3|pages=519–29|doi=10.3233/JAD-2009-1070|journal=Journal of Alzheimer's Disease |pmc=4551511}}</ref> Нитрозамините, формирани во сувомесната храна што содржи натриум нитрат и нитрит, се поврзани со рак на желудникот и рак на хранопроводникот.<ref>{{cite journal|url=http://ecnis.openrepository.com/ecnis/handle/10146/25215|title=Nitrosamine and related food intake and gastric and oesophageal cancer risk: a systematic review of the epidemiological evidence|author1=Jakszyn, Paula|author2=Gonzalez, Carlos-Alberto|journal=World Journal of Gastroenterology|volume=12|issue=27|pages=4296–4303|date=21 Jul 2006|pmc=4087738|pmid=16865769|doi=10.3748/wjg.v12.i27.4296|access-date=4 November 2010|archive-date=14 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181014055812/http://ecnis.openrepository.com/ecnis/handle/10146/25215|url-status=dead}}</ref> Натриум нитрат и нитрит се поврзани со поголем ризик од колоректален карцином.<ref>{{cite journal|pmid=20215514|year=2010|last1=Cross|first1=AJ|last2=Ferrucci|first2=LM|last3=Risch|first3=A|last4=Graubard|first4=BI|last5=Ward|first5=MH|last6=Park|first6=Y|last7=Hollenbeck|first7=AR|last8=Schatzkin|first8=A|last9=Sinha|first9=R|display-authors=3|title=A large prospective study of meat consumption and colorectal cancer risk: An investigation of potential mechanisms underlying this association|url=https://archive.org/details/sim_cancer-research_2010-03-15_70_6/page/n311|volume=70|issue=6|pages=2406–14|doi=10.1158/0008-5472.CAN-09-3929|pmc=2840051|journal=Cancer Research}}</ref> Суштински докази во последните децении, олеснети со зголеменото разбирање на патолошките процеси и науката, постојат во поддршка на теоријата дека преработеното месо го зголемува ризикот од рак на дебелото црево и дека тоа се должи на содржината на нитрати. Мала количина од нитратот додаден во месото како конзерванс се распаѓа на нитрити, како дополнение на кој било нитрит што исто така може да се додаде. Нитритот потоа реагира со храна богата со белковини (како месото) за да произведе канцерогени NOCs (нитрозо соединенија). NOCs може да се формираат или кога месото се лечи или во телото додека месото се вари.<ref>[http://www.wcrf.org/sites/default/files/SLR_colorectal_cancer_2010.pdf "The Associations between Food, Nutrition and Physical Activity and the Risk of Colorectal Cancer"], {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190726222247/https://www.wcrf.org/sites/default/files/SLR_colorectal_cancer_2010.pdf |date=2019-07-26 }} World Cancer Research Fund (2010)</ref> Сепак, неколку работи го комплицираат инаку едноставното разбирање дека „нитратите во храната го зголемуваат ризикот од рак“: Познато е дека растенијата кои најчесто се консумираат се богати извори на нитрати, отколку месото за повеќето луѓе. Нитратите се клучни посредници и ефектори во примарната васкулатурна сигнализација која е неопходна за да преживеат сите цицачи.<ref>{{Cite journal|last1=Machha|first1=Ajay|last2=Schechter|first2=Alan N.|date=August 2011|title=Dietary nitrite and nitrate: a review of potential mechanisms of cardiovascular benefits|journal=European Journal of Nutrition|volume=50|issue=5|pages=293–303|doi=10.1007/s00394-011-0192-5|issn=1436-6207|pmc=3489477|pmid=21626413}}</ref> == Поврзано == * [[Натриум нитрит]] == Наводи == {{наводи}} == Дополнителна литература == * {{cite journal|last1=Archer|first1=Donald G.|title=Thermodynamic properties of the NaNO<sub>3</sub> + H<sub>2</sub>O system|journal=Journal of Physical and Chemical Reference Data|volume=29|issue=5|year=2000|pages=1141–1156|issn=0047-2689|doi=10.1063/1.1329317|bibcode=2000JPCRD..29.1141A}} * {{cite journal|first=Dennis|last=Barnum|year=2003|title=Some history of nitrates|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-chemical-education_2003-12_80_12/page/1393|journal=Journal of Chemical Education|volume=80|issue=12| pages=1393–|doi=10.1021/ed080p1393|bibcode=2003JChEd..80.1393B}} * {{cite book|first1=J. W.|last1=Mullin|title=Crystallization|url=https://books.google.com/books?id=TiVuQgAACAAJ|year=1997|publisher=Butterworth-Heinemann|isbn=978-0-7506-3759-6}} == Надворешни врски == *CHORI CO., LTD. ：https://chori-mukifine.com/en/sodium-nitrate/ * [http://www.atsdr.cdc.gov/csem/nitrate/ ATSDR – Case Studies in Environmental Medicine – Nitrate/Nitrite Toxicity] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100304080534/http://www.atsdr.cdc.gov/csem/nitrate/no3cover.html |date=2010-03-04 }} U.S. [[Department of Health and Human Services]] (public domain) * [http://www.inchem.org/documents/jecfa/jecmono/v38aje06.htm FAO/WHO report] * Calculators: [http://www.aim.env.uea.ac.uk/aim/surftens/surftens.php surface tensions] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200222134012/http://www.aim.env.uea.ac.uk/aim/surftens/surftens.php |date=2020-02-22 }}, and [http://www.aim.env.uea.ac.uk/aim/density/density_electrolyte.php densities, molarities and molalities] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200222134007/http://www.aim.env.uea.ac.uk/aim/density/density_electrolyte.php |date=2020-02-22 }} of aqueous sodium nitrate {{Nitrates}} {{Sodium compounds}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Влаговпивачки супстанции]] [[Категорија:Минерали на нитратот]] [[Категорија:Нитрати]] [[Категорија:Оксиданси]] [[Категорија:Соединенија на натриумот]] [[Категорија:Минерали на натриумот]] mb7i3g88c0vb98c62p71mlm7sstz575 Нико Манион 0 1318000 5599603 5467697 2026-07-24T07:39:13Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599603 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Кошаркар|name=Nico Mannion|image=Nico Mannion.jpg|caption=Mannion with [[Arizona Wildcats men's basketball|Arizona]] in 2020|position=[[Point guard]]|birth_date={{birth date and age|2001|3|14}}|birth_place=[[Siena]], [[Tuscany]], Italy|years1={{nbay|2020|full=y}}|years2=[[2020-21 NBA G League season|2020–2021]]|years3=2021–present}} '''Николо''' „ '''Нико''' “ '''Манион''' (роден на 14 март 2001 година) е италијанско-американски професионален [[кошарка]]р на Виртус Болоња од италијанската Лига Баскет Серија А (ЛБА) и Евролигата. Тој играл колеџ кошарка за Аризона Wildcats. Го посетувал средното училиште Пинакл во [[Финикс|Феникс, Аризона]], каде бил регрут со пет ѕвезди со консензус и еден од врвните [[Организатор на игра|чувари]] во класата 2019 година. Иако главно пораснал во Соединетите Држави, Манион ја претставува неговата родна земја [[Машка кошаркарска репрезентација на Италија|Италија]] на меѓународни натпревари. == Раниот живот == Манион е роден во [[Сиена]], [[Тоскана]], Италија, во семејството на поранешниот [[Национална кошаркарска асоцијација|НБА]] играч Пејс Манион и Гаја Бјанки. Таму, тој го поминал раното детство пред неговото семејство да се пресели во [[Солт Лејк Сити|Солт Лејк Сити, Јута]], и конечно да се насели во [[Финикс|Феникс, Аризона]].<ref name="holmes">{{Наведена мрежна страница|url=https://theathletic.com/1537502/2020/01/16/the-pace-mannion-influence-how-nico-draws-strength-and-wisdom-from-dad/|title=The Pace Mannion Influence: How Nico draws strength and wisdom from Dad|last=Holmes|first=C. J.|date=January 16, 2020|work=[[The Athletic]]|accessdate=January 27, 2020}}</ref> == Средношколска кариера == Како бруцош, Менион започнал да игра кошарка за средното училиште Пинакл во [[Финикс|Феникс, Аризона]] под тренерот Чарли Вајлд.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.prephoops.com/2016/06/recruiting-update-nico-mannion-2020/|title=Recruiting Update: Nico Mannion (2020)|date=June 12, 2016|publisher=PrepHoops|accessdate=May 5, 2019}}</ref> На 9 февруари 2017 година, тој се појавил во написот на ''Sports Illustrated'', „15-годишно (сорта-можеби) кошаркарско чудо“.<ref name="Ballard">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.si.com/longform/2017/nico-mannion-high-school-basketball/index.html|title=A 15-Year-Old (Sorta-Maybe) Basketball Prodigy|last=Ballard|first=Chris|date=February 9, 2017|work=[[Sports Illustrated]]|accessdate=May 5, 2019|archive-date=2020-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112030354/https://www.si.com/longform/2017/nico-mannion-high-school-basketball/index.html|url-status=dead}}</ref> Менион започнал во сите 28 негови натпревари, со просек од 20,2 поени, 4,6 скока, 4,7 асистенции и 2,4 украдени топки по натпревар додека го предводел Пинакл до рекорд од 22-6.<ref name="USA">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.usab.com/basketball/players/mens/m/mannion-nico.aspx|title=Nico Mannion|date=June 4, 2017|publisher=[[USA Basketball]]|accessdate=May 4, 2019}}</ref> Тој бил именуван MaxPreps првиот тим All-American и ''Аризона Република'' класа 6A првиот тим All-State.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.maxpreps.com/news/EVB78NqOWEaYDifF0xyXpg/2016-17-maxpreps-boys-basketball-freshman-all-american-team.htm|title=2016-17 MaxPreps Boys Basketball Freshman All-American Team|date=April 18, 2017|publisher=[[MaxPreps]]|accessdate=May 5, 2019}}</ref> Влегувајќи во својата втора сезона, Манион бил именуван во претсезонскиот тим на ''[[USA Today]]'' All-USA Аризона. Тој ги пропуштил првите четири натпревари со скршена лева рака.<ref name="Midseason">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.azcentral.com/story/sports/high-school/2017/11/22/top-50-arizona-high-school-boys-basketball-players-2017-18-season/863054001/|title=Top 50 Arizona high school boys basketball players mid-season rankings|last=Obert|first=Richard|date=November 22, 2017|work=[[The Arizona Republic]]|accessdate=May 6, 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.azcentral.com/story/sports/high-school/all-usa/2017/11/21/american-family-insurance-all-usa-arizona-preseason-boys-basketball-team-2017-18/887161001/|title=American Family Insurance ALL-USA Arizona preseason boys basketball team 2017-18|last=Obert|first=Richard|date=November 21, 2017|work=[[The Arizona Republic]]|accessdate=May 6, 2019}}</ref> На 28 февруари 2018 година, Манион постигнал 21 поен во победата со 76–60 над средното училиште Маунтин Поинт за државното првенство од класа 6А.<ref name="MountainPointe">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.azcentral.com/story/sports/high-school/2018/02/28/pinnacle-boys-basketball-dominates-mountain-pointe-6-title/383985002/|title=Pinnacle boys basketball dominates Mountain Pointe for 6A title|last=Obert|first=Richard|date=February 28, 2018|work=[[The Arizona Republic]]|accessdate=May 6, 2019}}</ref> Тој ја завршил сезоната со просек од 23,4 поени, 4,7 скока и 5,8 асистенции по натпревар, што го предводел Пинакл до рекорд од 24–7.<ref name="Sophomore">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.maxpreps.com/news/yL1wLxRGiUeRCLlOOrsePA/2017-18-maxpreps-boys-basketball-sophomore-all-american-team.htm|title=2017-18 MaxPreps Boys Basketball Sophomore All-American Team|last=Divens|first=Jordan|date=April 17, 2018|publisher=[[MaxPreps]]|accessdate=May 6, 2019}}</ref> Менион ја добил наградата за најдобар играч на годината во Аризона Гаторејд за трет тим на MaxPreps Sophomore.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://playeroftheyear.gatorade.com/winner/nico-mannion/36417|title=Nico Mannion 2017 - 2018 Arizona Boys Basketball Player of the Year|publisher=[[Gatorade]]|accessdate=May 6, 2019}}{{Мртва_врска|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Посетил онлајн летни курсеви за да може да дипломира следната пролет.<ref name="Reclass">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.si.com/college-basketball/2018/07/20/nico-mannion-reclassify-2019-class-five-star-recruit|title=Five-Star Recruit Nico Mannion Reclassifies From 2020 to 2019 Class|last=West|first=Jenna|date=July 20, 2018|work=[[Sports Illustrated]]|accessdate=May 7, 2019}}</ref> На 1 декември, Манион постигна 37 поени, вклучително и победничката тројка, во победата со 82-80 над средното училиште Шадоу Маунтин, кое победило 73 последователни натпревари против противниците од Аризона.<ref name="ShadowMountain">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.maxpreps.com/news/x5DYRWwP_kmpPkaD-Cq1Eg/nico-mannion,-pinnacle-knock-off-no-13-shadow-mountain-to-snap-73-game-arizona-win-streak.htm|title=Nico Mannion, Pinnacle knock off No. 13 Shadow Mountain to snap 73-game Arizona win streak|last=Divens|first=Jordan|date=November 30, 2018|publisher=[[MaxPreps]]|accessdate=May 8, 2019}}</ref><ref name="ShadowMountain2">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.azcentral.com/story/sports/high-school/2018/11/30/shadow-mountain-pinnacle-boys-basketball/2165597002/|title=Mannion's buzzer-beater lifts Pinnacle past Shadow Mountain|date=November 30, 2018|work=[[The Arizona Republic]]|accessdate=May 8, 2019}}</ref> Писателот на MaxPreps, Џордан Дивенс, рекол дека изведбата на Менион во играта „ќе падне во кошаркарската гимназија во Аризона“.<ref name="ShadowMountain" /> Пет дена подоцна, Манион забележал 76 поени и 12 асистенции во национален телевизиски натпревар против најдобриот регрут Џејлен Грин и средното училиште Сан Хоакин Меморијал во Hoophall West Invitational.<ref name="Green">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.azcentral.com/story/sports/high-school/2018/12/06/pinnacles-nico-mannion-puts-show-against-top-rated-jalen-green/2221224002/|title=Nico Mannion puts on a show against top-rated Jalen Green in Pinnacle rout|last=Obert|first=Richard|date=December 6, 2018|work=[[The Arizona Republic]]|accessdate=May 8, 2019}}</ref> На 30 декември, тој постигнал 45 поени во поразот од 88–78 од средното училиште Матер Деи на шампионатот за покана на националната дивизија Ранчо Мираж за одмор.<ref name="MaterDei">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.desertsun.com/story/sports/basketball/2018/12/30/mater-dei-overcomes-nico-mannions-45-points-win-rancho-mirage-title/2444525002/|title=Mater Dei overcomes Nico Mannion's 45 points to win Rancho Mirage Invitational title|last=John|first=Andrew L.|date=December 30, 2018|work=[[The Desert Sun]]|accessdate=May 8, 2019}}</ref> Манион, на 2 февруари 2019 година, собрал 57 поени, вклучувајќи го и шутот за победа како што истече времето, за да помогне во поразот на средното училиште Чапарал.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tucson.com/sports/arizonawildcats/basketball/pascoe/arizona-wildcats-signee-nico-mannion-scores-in-high-school-senior/article_3d39d270-26a8-11e9-88f7-df0f3e133788.html|title=Arizona Wildcats signee Nico Mannion scores 57 in high school senior night game|last=Pascoe|first=Bruce|date=February 2, 2019|work=[[Arizona Daily Star]]|accessdate=May 8, 2019}}</ref> На 27 февруари, тој го предводел Пинакл до втората државна титула од класа 6А, забележувајќи 56 поени, осум скока и шест асистенции во победата од 83–64 над средното училиште Чапарал.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.azdesertswarm.com/basketball/2019/2/26/18242542/nico-mannion-pinnacle-state-championship-chaparral-highlights-arizona-basketball-recruiting-2019|title=Nico Mannion, Pinnacle capture second straight 6A state championship|last=Kelapire|first=Ryan|date=February 26, 2019|publisher=Arizona Desert Swarm|accessdate=May 8, 2019}}</ref> До крајот на сезоната, Менион имал просек од 43,4 поени, 6,2 скока и 6,2 асистенции по натпревар.<ref name="NHSCA">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.azcentral.com/story/sports/high-school/2019/04/08/arizona-bound-nico-mannion-named-national-seniors-hs-basketball-poy/3405334002/|title=Pinnacle's Nico Mannion receives national basketball honor|last=Obert|first=Richard|date=April 8, 2019|work=[[The Arizona Republic]]|accessdate=May 8, 2019}}</ref> Тој ја вратил наградата за играч на годината во Аризона Гаторејд и бил признат како Национална асоцијација на средношколски тренери (NHSCA) постар спортист на годината.<ref name="Potter">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nhsca.com/news/445693/info@nhsca.com|title=Arizona's Mannion named 2018-2019 Boys' Basketball Athlete of the Year|last=Potter|first=Mattie|date=April 8, 2019|publisher=National High School Coaches Association|accessdate=May 8, 2019}}{{Мртва_врска|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://zonazealots.com/2019/03/15/nico-mannion-repeats-gatorade-arizona-boys-basketball-playeryear/|title=Nico Mannion repeats as Gatorade Arizona Boys Basketball Player of the Year|last=Rosen|first=David|date=March 15, 2019|publisher=Zona Zealots|accessdate=May 8, 2019}}</ref> Менион, исто така, ги заслужил почестите за вториот тим ''на USA Today'' All-USA, а третиот тим на Naismith All-American.<ref name="NHSCA" /><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://usatodayhss.com/2019/2018-19-all-usa-high-school-boys-basketball-second-team|title=2018-19 ALL-USA High School Boys Basketball: Second Team|date=April 2, 2019|publisher=USA Today High School Sports|accessdate=May 8, 2019}}</ref> Во пролетта, тој играл на McDonald's All-American Game и Nike Hoop Summit.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.azdesertswarm.com/basketball/2019/3/27/18284770/josh-green-nico-mannion-mcdonalds-all-american-game-stats-highlights-box-score-arizona-wildcats|title=Josh Green, Nico Mannion score 8 points apiece in McDonald's All-American Game|last=Kelapire|first=Ryan|date=March 27, 2019|publisher=Arizona Desert Swarm|accessdate=May 8, 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://usatodayhss.com/2019/people-react-to-arizona-wildcats-bound-nico-mannion-putting-on-a-show-at-nike-hoops-summit|title=People react to Arizona Wildcats-bound Nico Mannion putting on a show at Nike Hoop Summit|last=Obert|first=Richard|date=April 14, 2019|publisher=USA Today High School SPorts|accessdate=May 8, 2019}}</ref> === Регрутирање === Манион се сметал за најдобар играч во класата за регрутирање во 2020 година од странал на 247Sports, Rivals и ESPN. Но, тој се прекласифицирал во класата 2019 година. Менион ја добил својата прва понуда за кошарка за колеџ од Кал Стејт Нортриџ додека бил осмо одделение.<ref name="Bossi">{{Наведена мрежна страница|url=https://basketballrecruiting.rivals.com/news/usa-bball-sharp-shooting-2020-pg-nico-mannion-holds-several-offers|title=Sharp shooting 2020 PG Nico Mannion holds several offers|last=Bossi|first=Eric|date=June 4, 2017|publisher=[[Rivals.com|Rivals]]|accessdate=May 5, 2019|archive-date=2023-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230321111439/https://basketballrecruiting.rivals.com/news/usa-bball-sharp-shooting-2020-pg-nico-mannion-holds-several-offers|url-status=dead}}</ref> Во средното училиште, тој добил понуди од неколку големи програми на NCAA Division I, вклучувајќи ги Дјук и Виланова.<ref name="ESPNr">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.espn.com/college-sports/basketball/recruiting/player/_/id/226820/nico-mannion|title=Nico Mannion|publisher=[[ESPN]]|accessdate=May 7, 2019}}</ref> Манион бил регрут со консензус со пет ѕвезди и најдобар регрут од Аризона во класата 2019 година.<ref name="247Sports">{{Наведена мрежна страница|url=https://247sports.com/Player/Nico-Mannion-46035982/|title=Nico Mannion, Pinnacle, Point Guard|publisher=[[247Sports.com]]|accessdate=May 7, 2019}}</ref><ref name="Rivals">{{Наведена мрежна страница|url=https://n.rivals.com/content/prospects/2019/nico-mannion-181233|title=Nico Mannion, 2019 Point guard|publisher=[[Rivals.com]]|accessdate=May 7, 2019|archive-date=2023-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230321111439/https://n.rivals.com/content/prospects/2019/nico-mannion-181233|url-status=dead}}</ref> На 14 септември 2018 година, тој се обврзал на Аризона над Маркет.<ref name="Commit">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.espn.com/mens-college-basketball/story/_/id/24677774/no-2-pg-recruit-nico-mannion-chooses-arizona-marquette|title=No. 2 PG recruit Nico Mannion chooses Arizona over Marquette|last=Biancardi|first=Paul|date=September 14, 2018|publisher=[[ESPN]]|accessdate=May 7, 2019}}</ref> == Факултетска кариера == Менион ги заслужил почестите на конференцијата за првиот тим во претсезоната All-Pac-12 и бил именуван во претсезонските листи за следење за Wooden Award и Naismitth Trophy.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://pac-12.com/article/2019/10/08/pac-12-unveils-inaugural-mens-basketball-preseason-all-conference-teams|title=Pac-12 unveils inaugural men's basketball preseason All-Conference teams|date=October 7, 2019|publisher=[[Pac-12 Conference]]|accessdate=January 27, 2020}}</ref> Во неговиот втор колегиум натпревар за Аризона, на 6 ноември 2019 година, тој забележал 23 поени, девет асистенции и четири скока во победата од 90–69 над Илиноис.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.azcentral.com/story/sports/college/ua/2019/11/10/freshmen-nico-mannion-josh-green-lead-arizona-past-illinois/2559940001/|title=Freshmen Nico Mannion, Josh Green lead Arizona past Illinois|last=Pascoe|first=Bruce|date=November 10, 2019|work=[[The Arizona Republic]]|accessdate=January 27, 2020}}</ref> На 28 ноември, Менион постигнал 16 поени и 11 асистенции и направил победнички состав на четири секунди до крајот во победата од 93-91 над Пепердајн во првото коло на Дрвеното наследство.<ref name="pepperdine">{{Наведена мрежна страница|url=https://sports.yahoo.com/nico-mannion-last-second-layup-152343254.html|title=Nico Mannion's last-second layup saves No. 14 Arizona against Pepperdine|date=November 29, 2019|work=[[Yahoo Sports]]|publisher=[[Associated Press]]|accessdate=January 27, 2020|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128022544/https://sports.yahoo.com/nico-mannion-last-second-layup-152343254.html|url-status=dead}}</ref> Во победата во второто коло над Пен, тој постигнал рекордни за сезоната 24 поени. Манион го предводел својот тим до титулата „Дрвено наследство“ и бил прогласен за најкорисен играч на турнирот (МВП) откако имал просек од 16,3 поени и 7,3 асистенции по натпревар. Следниот ден, тој заработил признанија Pac-12 бруцош на неделата.<ref name="fotw">{{Наведена мрежна страница|url=https://pac-12.com/article/2019/12/02/martin-mannion-collect-pac-12-mens-basketball-weekly-honors|title=Martin, Mannion collect Pac-12 Men's Basketball weekly honors|date=December 2, 2019|publisher=[[Pac-12 Conference]]|accessdate=January 27, 2020|archive-date=2023-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230321111441/https://pac-12.com/article/2019/12/02/martin-mannion-collect-pac-12-mens-basketball-weekly-honors|url-status=dead}}</ref> На 29 февруари 2020 година, Менион постигнал 19 поени и шест асистенции во поразот од UCLA со 69–64.<ref>{{Наведени вести|url=https://tucson.com/sports/arizonawildcats/basketball/pascoe/on-sean-miller-s-conversations-with-officials-at-ucla-josh/article_ccff0fe8-5b8f-11ea-84c5-e32b03bfe40c.html|title=On Sean Miller's 'conversations' with officials at UCLA, Josh Green's absence and silver linings|last=Pascoe|first=Bruce|date=March 1, 2020|work=[[Arizona Daily Star]]|access-date=March 1, 2020}}</ref> По завршувањето на регуларната сезона, Манион бил именуван во вториот тим на All-Pac-12 и во тимот All-Freshman Team.<ref name="Pac-12 Awards">{{Наведена мрежна страница|url=https://pac-12.com/article/2020/03/08/2019-20-pac-12-mens-basketball-all-conference-awards-announced|title=Pac-12 announces 2019-20 Men's Basketball annual major awards|date=March 9, 2020|work=pac-12.com|accessdate=March 9, 2020}}</ref> Менион како бруцош имал просек од 14,0 поени и 5,3 асистенции по натпревар. По сезоната, тој се пријавил за драфтот во НБА во 2020 година.<ref>{{Наведени вести|url=https://nba.nbcsports.com/2020/03/08/nico-mannion-nba-draft/|title=Arizona's Nico Mannion to declare for 2020 NBA Draft|last=Smith|first=Keith|date=March 8, 2020|work=[[NBC Sports]]|access-date=March 25, 2020}}</ref> == Професионална кариера == === Голден Стејт Вориорс (2020-2021) === Менион бил избран со 48. вкупен пик од Голден Стејт Вориорс на НБА драфтот во 2020 година, организиран на 18 ноември 2020 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nba.com/warriors/news/2020-draft-wiseman-mannion-jessup-20201118|title=Warriors Select James Wiseman, Nico Mannion & Justinian Jessup in 2020 NBA Draft|date=November 18, 2020|work=NBA.com|accessdate=November 18, 2020}}</ref> === Виртус Болоња (2021–сега) === На 10 август 2021 година, Манион потпишал двегодишен договор со италијанскиот клуб Виртус Болоња од Лега Баскет Серија А,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.virtus.it/en/news/nico-mannion-new-player-of-virtus-segafredo-bologna/|title=NICO MANNION IS A NEW PLAYER OF VIRTUS SEGAFREDO BOLOGNA|date=10 August 2021|work=virtus.it|accessdate=2023-03-21|archive-date=2023-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230321112944/https://www.virtus.it/en/news/nico-mannion-new-player-of-virtus-segafredo-bologna/|url-status=dead}}</ref> тим со амбиција да го освоил Еврокупот и да се квалификува во Евролигата. Договорот бил затворен за 24 часа по завршувањето на бесплатната агенција.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazzetta.it/Basket/SerieA/10-08-2021/nico-mannion-virtus-bologna-420340520518.shtml|title=Nico Mannion alla Virtus Bologna: che colpaccio|date=10 August 2021|work=gazzetta.it|language=it}}</ref> Откако ги соборил Лиеткабелис, Улм и [[КК Валенсија|Валенсија]] во првите три кола од плеј-офот, на 11 мај 2022 година, Виртус го победил Фрути Екстра Бурсаспор со 80–67 во Сегафредо Арената, освојувајќи го својот прв Еврокуп и се квалификувал за Евролигата по 14 години.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.euroleaguebasketball.net/eurocup/news/game-night-a-new-7days-eurocup-champ-is-crowned-tonight/?pageTitle=Homepage&historyUrl=/eurocup/|title=Game Night: Virtus is the 7DAYS EuroCup champion and headed back to the EuroLeague!|date=11 May 2022|work=euroleaguebasketball.net|accessdate=2023-03-21|archive-date=2022-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220511221231/https://www.euroleaguebasketball.net/eurocup/news/game-night-a-new-7days-eurocup-champ-is-crowned-tonight/?pageTitle=Homepage&historyUrl=/eurocup/|url-status=dead}}</ref> Сепак, и покрај тоа што ја завршил регуларниот дел од сезоната на првото место и ги соборил со 3-0 и Пезаро и Тортона во првите две рунди од плејофот, Виртус бил поразен со 4-2 во националното финале од Олимпија Милан.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sport.sky.it/basket/serie-a/2022/06/18/olimpia-milano-virtus-bologna-risultato|title=Olimpia Milano campione d'Italia, Virtus Bologna ko 81-64 in gara-6|date=18 June 2022|work=Sky Sport}}</ref> На 29 септември 2022 година, откако го соборил Милано во полуфиналето, Виртус го освоил својот трет Суперкуп, победувајќи го Банко ди Сардења Сасари со 72–69 и постигнувајќи ривал, по трофејот во 2021 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gazzetta.it/Basket/SerieA/29-09-2022/basket-supercoppa-trionfa-virtus-bologna-sassari-ko-72-69-450409276762.shtml|title=Supercoppa, trionfa la Virtus Bologna! Canestro decisivo di Mickey, Sassari cede 72-69|date=29 September 2022|work=Gazzetta dello Sport}}</ref> == Репрезентативна кариера == Манион има двојно државјанство на САД и Италија; неговиот татко е Американец од [[Солт Лејк Сити]], додека неговата мајка е Италијанка од Guidonia Montecelio.<ref name="USA"/><ref name="Costa">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sportingnews.com/us/fiba/news/born-ready-the-story-of-nico-mannion/14hjnocdnv5nx1bl6a87jzjj2q|title=Born ready - The Story of Nico Mannion|last=Costa|first=Dario|date=August 14, 2018|work=[[Sporting News]]|accessdate=May 4, 2019}}</ref> Во 2017 година, тој се приклучил на тренинг кампот со националниот тим на Соединетите Американски Држави до 16 години и бил финалист за списокот на шампионатот на Америка под 16 години на ФИБА за 2017 година.<ref name="USA" /><ref name="Snub">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fiba.basketball/europe/u16/2017/news/not-making-usa-team-gives-mannion-shot-at-u17-basketball-world-cup-with-italy|title=Not making USA team gives Mannion shot at U17 Basketball World Cup with Italy|date=August 14, 2017|publisher=[[FIBA]]|accessdate=April 30, 2019}}</ref> Откако не го составил тимот, тој бил контактиран од Италијанската кошаркарска федерација и се приклучил на италијанската репрезентација до 16 години на првенството на ФИБА Европа до 16 години 2017 година во [[Подгорица]], Црна Гора.<ref name="Snub" /><ref name="Qualifiers">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fiba.basketball/basketballworldcup/2019/european-qualifiers/news/italian-teen-phenom-nico-mannion-leaves-lasting-impression-on-senior-national-team-debut-in-world-cup-qualifiers|title=Italian teen phenom Nico Mannion leaves lasting impression on senior national team debut in World Cup Qualifiers|date=July 4, 2018|publisher=[[FIBA]]|accessdate=May 5, 2019}}</ref> Манион го направил своето деби на 11 август 2017 година, забележувајќи 15 поени и седум асистенции во поразот од Франција со 64-59.<ref name="Gershon">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.scout.com/Article/FIBA-u16-A-Four-star-2020-PG-Nico-Mannion-impresses-with-Italy-in-international-debut-106044334/|title=FIBA u16 A: Four-star PG Nico Mannion impresses with Italy|last=Gershon|first=Josh|date=August 12, 2017|publisher=[[Scout.com]]|accessdate=May 4, 2019}}{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Два дена подоцна, тој постигнал 42 поени, пет скока и шест украдени топки за 29 минути во победата над Русија со 86-57.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurohoops.net/en/fiba/495450/manion-scored-42-points-29-minutes/|title=Manion scored 42 points in 29 minutes|date=August 14, 2017|publisher=EuroHoops|accessdate=May 4, 2019}}</ref> Преку седум натпревари, Манион имал просек од турнирите со 19,9 поени, 5,7 скока, 4,0 асистенции и 3,0 украдени топки по натпревар, со што ја предводел Италија до деветтото место.<ref name="RealGM">{{Наведена мрежна страница|url=https://basketball.realgm.com/player/Nico-Mannion/Summary/117373|title=Nico Mannion Player Profile|publisher=[[RealGM]]|accessdate=May 4, 2019}}</ref><ref name="Obert">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.azcentral.com/story/sports/high-school/recruiting/2017/08/28/recruiting-pinnacle-point-guard-nico-mannion/608545001/|title=Nico Mannion narrows college choices to Arizona, Marquette|last=Obert|first=Richard|date=August 28, 2017|work=[[The Arizona Republic]]|accessdate=May 4, 2019}}</ref> Тој дебитирал за сениорската [[Машка кошаркарска репрезентација на Италија|италијанска репрезентација]] на европските квалификации за Светското првенство во ФИБА 2019 година.<ref name="Pascoe">{{Наведена мрежна страница|url=https://tucson.com/sports/arizonawildcats/basketball/he-just-wants-to-win-future-wildcat-nico-mannion-doesn/article_93bb05cf-ada5-5260-ae6d-b124838bd23c.html|title=He just wants to win: Future Wildcat Nico Mannion doesn't let anything get in his way|last=Pascoe|first=Bruce|date=September 22, 2018|work=[[Arizona Daily Star]]|accessdate=May 5, 2019}}</ref> Во неговиот единствен настап на 1 јули 2018 година, Манион постигнал девет поени за 29 минути во поразот од [[Машка кошаркарска репрезентација на Холандија|Холандија]] со 81-66, со што станал четвртиот најмлад играч во историјата на тимот на 17-годишна возраст.<ref name="Qualifiers"/> === Меѓународна статистика === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%; text-align:right;" !година ! Конкуренција ! GP ! Г.С ! MPG ! FG% ! 3P% ! FT% ! RPG ! APG ! SPG ! БПГ ! ППГ |- | style="text-align:left;" | 2017 година | style="text-align:left;" | Европско првенство на ФИБА до 16 години | 7 | 7 | 27.6 | .417 | .350 | .784 | 5.7 | 4.0 | 3.0 | .0 | 19.9 |- | style="text-align:left;" | 2019 година | style="text-align:left;" | Квалификации за Светското првенство во кошарка ФИБА | 1 | 1 | 30,0 | .300 | .333 | 1.000 | 2.0 | .0 | 1.0 | .0 | 9.0 |} == Статистика за кариера == {{NBA player statistics legend}} === НБА === ==== Редовна сезона ==== {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;"|{{nbay|2020}} | style="text-align:left;"|[[2020–21 Golden State Warriors season|Golden State]] | 30 || 1 || 12.1 || .342 || .367 || .821 || 1.5 || 2.3 || .5 || .0 || 4.1 |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"|Career | 30 || 1 || 12.1 || .342 || .367 || .821 || 1.5 || 2.3 || .5 || .0 || 4.1 {{s-end}} === Колеџ === {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;"| [[2019–20 NCAA Division I men's basketball season|2019–20]] | style="text-align:left;"| [[2019–20 Arizona Wildcats men's basketball team|Arizona]] | 32 || 32 || 32.3 || .392 || .327 || .797 || 2.5 || 5.3 || 1.2 || .0 || 14.0 {{S-end}} == Личен живот == Манион е син на татко Американец и мајка Италијанка. Неговиот татко, Пејс Менион, е поранешен играч [[Национална кошаркарска асоцијација|на Националната кошаркарска асоцијација]] (НБА), кој играл за шест НБА тимови во текот на 1980-тите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.basketball-reference.com/players/m/mannipa01.html|title=Pace Mannion Stats|publisher=[[Sports Reference]]|accessdate=April 30, 2019}}</ref> Играл професионално за различни тимови во Италија до неговото пензионирање во 2002 година.<ref name="Melloni">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lastampa.it/2017/08/14/sport/litalia-ha-il-suo-mamba-la-storia-di-nico-mannion-fenomeno-delle-giovanili-azzurre-fA4EOLFEezmgTsLco7Wz3L/pagina.html|title=L'Italia ha il suo Mamba: la storia di Nico Mannion, fenomeno delle giovanili azzurre|last=Melloni|first=Mirco|date=August 14, 2017|work=[[La Stampa]]|language=it|accessdate=April 30, 2019|archive-date=2019-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514011751/https://www.lastampa.it/2017/08/14/sport/litalia-ha-il-suo-mamba-la-storia-di-nico-mannion-fenomeno-delle-giovanili-azzurre-fA4EOLFEezmgTsLco7Wz3L/pagina.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.vita-sportiva.it/2018/08/11/nico-mannion-the-italian-stallion/|title=Astri Nascenti nel Basket: Nico Mannion, the italian stallion|last=Frangipani|first=Niccolò|date=August 11, 2018|publisher=Vita Sportiva|accessdate=April 30, 2019}}{{Мртва_врска|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Најзначајно, тој му помогнал на италијанскиот клуб Палаканестро Канту да го освои Купот на ФИБА Корач во 1991 година.<ref name="Snub"/> Мајката на Манион, Гаја Бјанки, е поранешна [[одбојка]]рка која играла за италијанската одбојкарска репрезентација.<ref name="Boivin">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.azcentral.com/story/sports/high-school/2016/12/14/boivin-pinnacle-prodigy-mannion-creating-buzz-nice-pace-basketball/95442212/|title=Boivin: Pinnacle freshman Nico Mannion creating national buzz|last=Boivin|first=Paola|date=December 14, 2016|work=[[The Arizona Republic]]|accessdate=April 30, 2019}}</ref> Во средно училиште, еден од соиграчите на Менион бил сегашниот бек на Јужна Каролина Гејмкокс, Спенсер Ратлер. Тие помогнале да се води гимназијата Пинакл до државно првенство во 2017-18 година. <references group="" responsive="1"></references> [[Категорија:Италоамериканци]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2001 година]] 86ermwse9vnju7g7qzelo4w3ffxtd3m Награда „Ристо Шишков“ 0 1318769 5599524 5456147 2026-07-24T01:23:22Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599524 wikitext text/x-wiki '''Награда „Ристо Шишков“''' – единствена награда на [[Фестивал на камерен театар „Ристо Шишков“|Фестивалот на камерен театар „Ристо Шишков“]] воспоставен во 1992 година. ==Награда== Наградата се доделува за високо глумечко достигнување. Наградата е златен медалјон со ликот на [[Ристо Шишков]] и парична награда од 1.500 евра во денарска противвредност. ==Досегашни добитници на наградата== *2025 - [[Биљана Драгиќевиќ-Пројковска]]<ref>{{нмс|title=Наградата „Ристо Шишков“ за Билјана Драгичевиќ-Пројковска | url=https://nezavisen.mk/nagradata-risto-shishkov-za-biljana-dragichevikj-projkovska/ | publisher= | work = Независен | date= | accessdate = 14 септември 2025}}</ref> *2024 – [[Долорес Лео Поповиќ]]<ref>{{нмс| title=ДОЛОРЕС ЛЕО ПОПОВИЌ ЈА ДОБИ НАГРАДАТА ЗА НАЈДОБРО АКТЕРСКО ОСТВАРУВАЊЕ НА ФЕСТИВАЛОТ „РИСТО ШИШКОВ“ ВО СТРУМИЦА|url=https://sdk.mk/index.php/kultura/dolores-leo-popovik-ja-dobi-nagradata-za-najdobro-aktersko-ostvaruvane-na-festivalot-risto-shishkov-vo-strumitsa/ | work= | publisher=СДК| date=14.09.2024 | accessdate=11 октомври 2024}}</ref> *2023 – [[Јордан Симонов]]<ref>{{нмс| title=Наградата „Ристо Шишков“ за Јордан Симонов| url=https://kultura.gov.mk/%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE-%D1%88%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%B2-%D0%B7%D0%B0-%D1%98%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BD-%D1%81/| work=| publisher=Министерство за култура| date=14.09.2023| accessdate=15 септември 2024| archive-date=2024-09-15| archive-url=https://web.archive.org/web/20240915075616/https://kultura.gov.mk/%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE-%D1%88%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%B2-%D0%B7%D0%B0-%D1%98%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BD-%D1%81/| url-status=dead}}</ref> *2022 – [[Дарја Ризова]]<ref>{{нмс| title=ДАРЈА РИЗОВА ЈА ОСВОИ НАГРАДАТА ЗА НАЈДОБРО АКТЕРСКО ОСТВАРУВАЊЕ НА ФЕСТИВАЛОТ „РИСТО ШИШКОВ“ | url=https://sdk.mk/index.php/kultura/darja-rizova-ja-osvoi-nagradata-za-najdobro-aktersko-ostvaruvane-na-festivalot-risto-shishkov/| work= | publisher=СДК | date=14.09.2022 | accessdate=27 март 2023}}</ref> *2021 – [[Звездана Ангеловска]]<ref name="minisel.gov.mk">{{нмс | title=Наградата „Ристо Шишков“ за Звездана Ангеловска | url=https://minisel.gov.mk/index.php/2021/09/14/nagradata/ | work= | publisher=Агенција за иселеништво | date=14.09.2021 | accessdate=27 март 2023 | archive-date=2023-03-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230327192413/https://minisel.gov.mk/index.php/2021/09/14/nagradata/ | url-status=dead }}</ref> *2020 – [[Александра Пешевска]]<ref>{{нмс| title=Наградата „Ристо Шишков“ за глумицата Александра Пешевска| url=https://lider.com.mk/magazin/nagradata-risto-shishkov-za-akterkata-aleksandra-peshevska/| date=14.09.2020| accessdate=27 март 2023| archive-date=2023-03-27| archive-url=https://web.archive.org/web/20230327192412/https://lider.com.mk/magazin/nagradata-risto-shishkov-za-akterkata-aleksandra-peshevska/| url-status=dead}}</ref> *2019 – [[Драшко Зидар]]<ref>{{нмс| title=ДРАШКО ЗИДАР ОД ХРВАТСКА Е НАЈДОБАР АКТЕР НА ФЕСТИВАЛОТ „РИСТО ШИШКОВ“ ВО СТРУМИЦА | url=https://sdk.mk/index.php/kultura/drashko-zidar-od-hrvatska-e-najdobar-akter-na-festivalot-risto-shishkov-vo-strumitsa/| work= | publisher=СДК | date=13.09.2019 | accessdate=27 март 2023}}</ref> *2018 - [[Благоја Чоревски]]<ref>{{нмс| title=НЕМА ДА БИДАМ ПОДОБАР АКТЕР ОД ШИШКОВ, НО ЌЕ СЕ ТРУДАМ ДА ГО ДОСТИГНАМ, ВЕЛИ БЛАГОЈА ЧОРЕВСКИ ЛАУРЕАТ НА ФЕСТИВАЛОТ „РИСТО ШИШКОВ“| url=https://sdk.mk/index.php/kultura/nema-da-bidam-podobar-akter-od-shishkov-no-ke-se-trudam-da-go-dostignam-veli-blagoja-chorevski-laureat-na-festivalot-risto-shishkov/| work= | publisher=СДК | date=13.09.2018 | accessdate=27 март 2023}}</ref> *2017 – [[Тања Бошковиќ]]<ref>{{нмс| title=ТАЊА БОШКОВИЌ ЈА ОСВОИ „РИСТО ШИШКОВ“ ЗА НАЈДОБРА АКТЕРСКА ИГРА| url=https://sdk.mk/index.php/kultura/tana-boshkovik-ja-osvoi-risto-shishkov-za-najdobra-akterska-igra/| work= | publisher=СДК | date=13.09.2017 | accessdate=27 март 2023}}</ref> *2016 – [[Зијах Соколовиќ]]<ref>{{нмс| title=ЗИЈАХ СОКОЛОВИЌ Е НАЈДОБАР АКТЕР НА ФЕСТИВАЛОТ „РИСТО ШИШКОВ“| url=https://sdk.mk/index.php/kultura/zijah-sokolovik-e-najdobar-akter-na-festivalot-risto-shishkov/| work= | publisher=СДК | date=13.09.2016 | accessdate=27 март 2023}}</ref> *2015 – [[Анастас Поп-Димитров]]<ref>{{нмс| title=Наградата „Ристо Шишков“ ја доби актерот Анастас Поп – Димитров од Бугарија| url=https://strumica.gov.mk/mk/januari-27/2669-2015-09-13-12-04-25| work=| publisher=Општина Струмица| date=13.09.2015| accessdate=27 март 2023| archive-date=2023-03-27| archive-url=https://web.archive.org/web/20230327192413/https://strumica.gov.mk/mk/januari-27/2669-2015-09-13-12-04-25| url-status=dead}}</ref> *2014 – [[Бајруш Мјаку]]<ref>{{нмс| title=Бајруш Мјаку е лауреат на 22 издание на фестивалот „Ристо Шишков“| url=https://kanal5.com.mk/bajrush-mjaku-e-laureat-na-22-izdanie-na-festivalot-risto-shishkov/a214103| work= | publisher=Канал 5 ТВ | date=13.09.2014 | accessdate=27 март 2023}}</ref> *2013 – [[Александар Шехтански]] *2012 – [[Никола Ристановски]] *2011 – [[Борис Чоревски]] *2010 – [[Сузан Акбелге]] *2009 – [[Ирена Ристиќ]]<ref name="dramskiteatar.com.mk">{{нмс| title=Награди| url=https://dramskiteatar.com.mk/about/nagradi| work= | publisher=Драмски театар Скопје | date=| accessdate=27 март 2023}}</ref> *2008 – [[Мето Јовановски (глумец)|Мето Јовановски]]<ref name="dramskiteatar.com.mk"/> *2007 – [[Ѓорѓи Јолевски]] *2006 – [[Дејан Лилиќ]] *2005 – [[Васил Зафирчев]] *2004 – [[Соња Михајлова]] *2003 – [[Звездана Ангеловска]]<ref name="minisel.gov.mk"/> *2002 – [[Митко Апостоловски]]<ref>{{нмс| title=Митко Апостоловски лауреат на „Ристо Шишков“ | url=https://time.mk/cw/94ce0980e2/mitko-apostolovski-laureat-na-risto-siskov.html| work= | publisher=time.mk | date=10.09.2002 | accessdate=27 март 2023}}</ref> *2001 – [[Петар Темелковски]]<ref name="dramskiteatar.com.mk"/> *2000 – [[Ѓорѓи Колозов]] *1999 – [[Владимир Ангеловски]]<ref name="dramskiteatar.com.mk"/> *1998 – [[Јоана Поповска]] *1997 – [[Перихан Ејупи-Туна]] *1996 – [[Зора Георгиева]] *1995 – [[Диме Илиев]]<ref name="dramskiteatar.com.mk"/> *1994 – [[Игор Џамбазов]]<ref name="dramskiteatar.com.mk"/> *1993 – [[Сенко Велинов]]<ref name="dramskiteatar.com.mk"/> *1992 – [[Димче Мешковски]] ==Поврзано== * [[Фестивал на камерен театар „Ристо Шишков“]] ==Наводи== {{наводи}} [[Категорија:Театарски награди]] [[Категорија:Македонски награди]] [[Категорија:Појавено во 1992 година]] 9s3o5oikmdniwdj829pzs8ad3eh5ayd Моника Лакатош 0 1322104 5599488 5385266 2026-07-23T21:34:04Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599488 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Моника Лакатош</div> |- data-file-height="780" data-file-type="bitmap" data-file-width="1200" decoding="async" height="143" resource="./File:Mónika_Lakatos_-_Mazsi.jpg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/M%C3%B3nika_Lakatos_-_Mazsi.jpg/220px-M%C3%B3nika_Lakatos_-_Mazsi.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/M%C3%B3nika_Lakatos_-_Mazsi.jpg/330px-M%C3%B3nika_Lakatos_-_Mazsi.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/M%C3%B3nika_Lakatos_-_Mazsi.jpg/440px-M%C3%B3nika_Lakatos_-_Mazsi.jpg 2x" width="220" | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Mónika_Lakatos_-_Mazsi.jpg|безрамка]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Роден | class="infobox-data" |<div class="birthplace" style="display:inline"> [[Budapest|Будимпешта]]</div> |- class="infobox-label" scope="row" ! class="infobox-label" scope="row" | Националност | class="infobox-data category" | унгарско |- ! class="infobox-label" scope="row" | Занимање | class="infobox-data role" | пејачка |- ! class="infobox-label" scope="row" | Награди | class="infobox-data" | [[WOMEX Awards|Награда WOMEX]] (2020) |} '''Моника Лакатош''' е унгарска пејачка со ромско потекло, пејачка на бендот Роменго. Таа станала првиот уметник со ромско потекло што ја добил наградата WOMEX во 2020 година.<ref name="hvg">{{Наведена мрежна страница|url=https://hvg.hu/elet/20200923_Lakatos_Monika_nemzetkozi_eletmudijat_kap|title=Lakatos Mónika a világzene legnagyobb kitüntetését kapja|date=2020-09-23|publisher=HVG|language=hu|accessdate=2020-10-25}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://magyarnemzet.hu/kultura/lakatos-monika-kapta-iden-a-womex-artist-awardot-8857127/|title=Lakatos Mónika kapta idén a Womex Artist Awardot|date=2020-10-25|publisher=Magyar Nemzet|language=hu|accessdate=2020-10-25}}</ref> == Живот и кариера == Лакатош е родена во [[Будимпешта]] во ромско семејство и сама научила да пее. Таа често свирела во театарот Холдвилаг студио со нејзините братучеди, каде што го запознала нејзиниот иден сопруг, Михали „Мази“ Ростас, кој ги придружувал на гитара. Директорот на театарот Иштван Малгот влегол во бендот во телевизиското талент шоу ''Ки мит Туд?'' во 1996 година, без знаење на членовите. Тие се појавиле во шоуто како ''Моника Лакатош и децата на Месечината'' и победиле во категоријата за народна музика. Недолго потоа се родила нејзината ќерка Џени, па извесно време се повлекла од пеењето. Нејзиниот сопруг станал член на бендот Романо Дром, а Лакатош повремено излегувала на сцената со нив. Во 2004 година, таа и нејзиниот сопруг го основале Роменго, кој свири ромска музика. Тие издале два албума, од кои и двата се нашле во топ 10 на Светските музички топ листи во Европа.<ref name="nlc">{{Наведена мрежна страница|url=https://nlc.hu/magyarorszagkul/20171012/romengo-lakatos-monika-romanimo-rostas-mihaly-mazsi-hallgato-uj-lemez-ciganyzene-folklor/|title="Van, amit szavakkal nem lehet elmondani" – Lakatos Mónikával beszélgettünk|date=2017-10-12|publisher=NLC.hu|language=hu|accessdate=2020-10-25}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.lakatosmonika.hu/biografia/|title=Biográfia|publisher=lakatosmonika.hu|language=hu|accessdate=2020-10-25}}</ref> Во 2010 година, отпеала песна за филмот ''Менаџерот за човечки ресурси'', во режија на Еран Риклис.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.romengo.com/index.php?lang=hu&module=news#members&id=2|title=Lakatos Mónika|publisher=Romengo|language=hu|accessdate=2020-10-25|archive-date=2020-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028210009/http://www.romengo.com/index.php?lang=hu&module=news#members&id=2|url-status=dead}}</ref> Во 2017 година, нејзиниот соло албум ''Романимо'' се нашол на четвртото место на февруарската табела на Ворлд Мјузик Чартс Јуроп 2018 година,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.wmce.de/|title=Chart: February 2018|publisher=wmce.de|accessdate=2020-10-25}}</ref> и завршил на 14-тото место на годишната топ листа, избрана од жирито.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://fidelio.hu/jazz-world/vilagzenei-toplistan-landolt-lakatos-monika-szololemeze-141415.html|title=Világzenei toplistán landolt Lakatos Mónika szólólemeze|date=2018-12-11|publisher=2020-10-25|language=hu}}</ref> Во 2019 година била претставена во ''Култ50'', топ 50-те највлијателни унгарски уметници на магазинот Фиделио. == Дискографија == ; Како соло уметник * Романимо (20 октомври 2017) * Хангзин (2020) == Награди == * Награда [[Ана Линд]], 2007 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://fidelio.hu/jazz-world/mi-sul-ki-a-klasszikus-es-az-olah-cigany-zene-talalkozasabol-139312.html|title=Mi sül ki a klasszikus és az oláh cigány zene találkozásából?|language=hu|accessdate=2020-10-25}}</ref> * Награди за паралелна култура, 2013 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mediawavefestival.hu/index.php?modul=menupontok&kod=8349&nyelv=hun|title='PÁRHUZAMOS KULTÚRÁÉRT' 2014 DÍJAZOTTAK|publisher=mediawavefestival.hu|language=hu|accessdate=2021-03-12}}</ref> * Награда за етнички малцинства, 2014 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://nemzetisegek.hu/repertorium/2015/01/belivek_2-5.pdf|title=Nemzetiségekért Díj 2014|publisher=nemzetisegek.hu|accessdate=2020-10-25}}</ref> * Награди на WOMEX, 2020 година <ref name="hvg"/> * Награда за Култура за малцинства во Унгарија, 2020 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kormany.hu/hirek/atadtak-a-pro-cultura-minoritatum-hungariae-dijakat|title=Átadták az idei Pro Cultura Minoritatum Hungariae díjakat|publisher=Kormány.hu|language=hu|accessdate=2021-03-12|archive-date=2020-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103065026/https://kormany.hu/hirek/atadtak-a-pro-cultura-minoritatum-hungariae-dijakat|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Матична|http://www.lakatosmonika.hu/}} * http://www.monikalakatos.com/biography/ {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Лакатош. Моника}} [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:CS1 Hungarian-language sources (hu)]] [[Категорија:Унгарски Роми]] [[Категорија:Луѓе од Будимпешта]] [[Категорија:Ромски пејачи]] sub9kmgdh2d46m0tajlu3939adxdfuc Мојот маж 0 1324738 5599516 5256016 2026-07-23T23:02:54Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599516 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Инфокутија за книга | name = Мојот маж | image = | caption = | author = [[Румена Бужаровска]] | cover_artist = | country = {{знамеикона|Македонија}} [[Македонија]] | language = {{знамеикона|Македонија}} [[македонски]] | genre = збирка раскази | media_type = печатено издание | publisher = [[Блесок]], [[Или-или]] | release_date = 2014, 2015 | pages = 130 стр.; 20 х 13 см | ISBN = 978-608-4770-04-6 }} '''''Мојот маж''''' — збирка [[раскази]] на македонската писателка [[Румена Бужаровска]] објавена во [[2014|2014 година]].<ref name="goodreads.com">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.goodreads.com/book/show/23600775?from_search=true&from_srp=true&qid=el5L1MlWkI&rank=1|title=Мојот маж|work=goodreads.com|accessdate=17 ноември 2022}}</ref> == За книгата == Раскажувачикте во книгата раскази Мојот маж, само навидум зборувајќи за својот сопруг, всушност зборуваат за нивните стравови, мрачни тајни, недозволени копнежи, интимни фрустрации. Пренесени низ призмата на жена, мајка, вдовица, прељубница, уметничка, домаќинка, сместени во нашето секојдневие и раскажани со едноставен јазик, кој изобилува и со хумор и со тага, овие раскзаи даваат глас на проблемите што општеството ни налага да ги криеме.<ref name="goodreads.com"/> Сите раскази во оваа збирка се раскажани во прво лице од различни жени. Сите овие раскази се за нив колку што се за нивната околина, односите со сопрузите, децата, родителите, колегите и пријателите. Кога зборуваат за нивните бракови и сопрузи, гинеколози, поети, полицајци, зборуваат за професиите и нивните статуси, зборуваат и за односите на моќ, бидејќи повеќето женски ликови се во сенка и емотивно и социјално запоставени поради престижот на нивните сопрузи. и нивните професии.<ref name="booka.rs2">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.booka.rs/knjige/savremena-knjizevnost/moj-muz/|title=Moj muž|work=booka.rs|accessdate=17 ноември 2022}}</ref> Расказите во збирката ''Мојот маж'' се реалистични, скоро секој од нас, без разлика дали преку сопственото или туѓото искуство, лесно може да се идентификува со секој лик од оваа збирка бидејќи ниту една од нив не е еднодимензионална, чисто зло или целосно добра, туку повеќеслоен. Уште една особеност што ја прави оваа збирка исклучително интересна е дозата на хумор со која пишува Румена. Во приказните обично нема чиста комедија, но има таква што остава горчлив вкус во устата.<ref name="casopiskus.rs">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.casopiskus.rs/moj-muz-rumena-buzarovska/|title=Moj muž, Rumena Bužarovska|last=Živković|first=Tamara|work=casopiskus.rs|accessdate=17 ноември 2022}}</ref> Оригиналното издание на македонски јазик е објавено во 2014 година. содржи единаесет раскази: ''Мојот мај, поет'', ''Супа'', ''Прељубник'', ''Гени'', ''Нектар'', ''Празно гнездо'', ''Човек од навика'', ''Татко'', ''Сабота, пет попладне'', ''Лиле'' и ''Осми март''.<ref name=MMB>{{Наведена мрежна страница|url=http://blesok.mk/arh/pdf/8162e9e06229099b2639be31bded9b3606f76e6b.pdf|title=Мојот маж|work=blesok.mk|accessdate=17 ноември 2022}}</ref> == Содржина == Првото издание на македонски јазик е објавено во 2014 година и содржи единаесет раскази: * ''Мојот маж, поет'', * ''Супа'', * ''Прељубник'', * ''Гени'', * ''Нектар'', * ''Празно гнездо'', * ''Човек од навика'', * ''Татко'', * ''Сабота, пет попладне'' * ''Лиле'' и * ''Осми март''<ref name=MMB/> ==Драматизација== Расказите од Мојот маж се драматизирани од [[Драмски театар - Скопје|Драмскиот театар во Скопје]] во режија на [[Нела Витошевиќ]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dramskiteatar.com.mk/320/mojot-mazh-e-katarzichna-pretstava-koja-ve-nosi-kaj-shto-e-najteshko-da-se-bide-poblisku-do-sebe|title=„Мојот маж“ е катарзична претстава која ве носи кај што е најтешко да се биде - поблиску до себе!|last=Ѓорѓијевска|first=Сребра|date=20.02.2023|work=Драмски театар - Скопје|accessdate=8 јули 2023|archive-date=2023-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20230708104958/https://dramskiteatar.com.mk/320/mojot-mazh-e-katarzichna-pretstava-koja-ve-nosi-kaj-shto-e-najteshko-da-se-bide-poblisku-do-sebe|url-status=dead}}</ref> ==Изданија на други јазици== Српското издание на книгата го објавила издавачката куќа ''„Бука“'' од [[Белград]] во [[2017|2017 година]] во превод на Ирена Шентевска.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/sr/sr/bib/244056844#full|title=Moj muž / Rumena Bužarovska|work=plus.cobiss.net|accessdate=17 ноември 2022}}</ref> Збирката раскази „Мојот маж“ на [[грчки јазик]] ја објавила издавачката куќа „Гутенберг“ и е во превод на реномираната преведувачка [[Александра Јоаниду]], професорка на Универзитетот Аристотелис во [[Солун]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://prosefest.rs/2020/ucesnici-2020/rumena-buzarovska/ Румена Бужаровска] * [https://shop.kniga.mk/mo-ot-mazh.html Мојот маж] * [https://www.goodreads.com/book/show/29988778-moj-mu Moj muž - Румена Бужаровска, Ivica Baković (Translator)] * [http://www.tatjaninsvetknjiga.com/rumena-buzarovskamoj-muz/ Rumena Bužarovska “Moj muž”] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20221205210814/http://www.tatjaninsvetknjiga.com/rumena-buzarovskamoj-muz/ |date=2022-12-05 }} * [https://mvinfo.hr/knjiga/11141/moj-muz Moderna vremena - Moj muž] * [https://rjk.edu.mk/%D0%BC%D0%BE%D1%98%D0%BE%D1%82-%D0%BC%D0%B0%D0%B6-%D0%BE%D0%B4-%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0-%D0%B1%D1%83%D0%B6%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D0%BA/ „МОЈОТ МАЖ“ ОД РУМЕНА БУЖАРОВСКА – КРИТИЧКИ ОСВРТ - Лука Иванов] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20221117093743/https://rjk.edu.mk/%D0%BC%D0%BE%D1%98%D0%BE%D1%82-%D0%BC%D0%B0%D0%B6-%D0%BE%D0%B4-%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0-%D0%B1%D1%83%D0%B6%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D0%BA/ |date=2022-11-17 }} [[Категорија:Македонска книжевност]] [[Категорија:Македонски дела од 2014 година]] [[Категорија:Книги од 2014 година]] [[Категорија:Дела на Румена Бужаровска]] [[Категорија:Изданија на Блесок]] kty3h7iw1k429frtvp6390njavnz3v7 Нурдре Путјерн 0 1327529 5599707 5280762 2026-07-24T11:09:46Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599707 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Nordre_Puttjern.jpg|мини| Нурдре Путјерн во 2007 година, по обновувањето]] '''Нурдре Путјерн''' е езеро кое се наоѓа западно од Путсен во северниот дел на Естмарка во општина [[Осло]], [[Норвешка]]. Заедно со езерото Сондре Путјерн во непосредна близина, тоа било речиси целосно исушено во 1997 година поради истекување за време на изградбата на железничкиот тунел Ромерикспортен.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dagbladet.no/nyheter/1997/12/17/46699.html|title=Nordre Puttjern fylles opp|last=Dagbladet|authorlink=Dagbladet|date=1997-12-17}}</ref> Нивото на водата во Нурдре Путјерн паднало за 6 метри, така што длабочината била намалена од 9 на 3 метри.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nina.no/archive/nina/PppBasePdf/rapport/2005/56.pdf|title=Norwegian Institute for Natural Research, Report 56-2005|accessdate=2023-06-07|archive-date=2013-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20130626090552/http://www.nina.no/archive/nina/PppBasePdf/rapport/2005/56.pdf|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Езера]] i4a5znxg65wsu3zvcnlsp210s331op5 Јован Ангелов-Циго 0 1329057 5599612 5598648 2026-07-24T07:53:36Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Јован Ангелов - Циго]] на [[Јован Ангелов-Циго]] 5598648 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{Инфокутија за личност | име = Јован Ангелов - Циго | роден-дата = | роден-место = [[Скопје]], [[Македонија]] | починал-дата = | починал-место = [[Скопје]], [[Македонија]] | националност = | занимање = |date_of_birth=[[23 септември ]] [[1942]]|date_of_death=[[1997]]|image_name=Јован Ангелов - Циго.png}} '''Јован Ангелов-Циго''' ([[23 септември]] [[1942]], {{роден во|Скопје}} — [[1997]], {{роден во|Скопје}}) — [[Македонци|македонски]] [[алпинист]], [[планинар]], инструктор по алпинизам, познат како ментор и инструктор за планинарство и алпинизам на повеќе генерации Македонските алпинисти, еден од основоположниците на Македонскиот алпинизам. Има реализирано голем број на алпинистички искачувања како во земјата, така и во странство. == Животопис == [[Податотека:Највисоко признание, постхумно доделено на Јован Ангелов - Циго од страна на планинарскиот клуб „Љуботен“ од Тетово.jpg|алт=Планинарскиот клуб „Љуботен" од Тетово, на 15 ноември 2025 година, на прославата од 100-годиншнината од своето основање и постоење, на Јован Ангелов - Циго постхумно му додели највисоко признание.|мини|Награда од планинарскиот клуб „Љуботен“.|лево|261x261пкс]]Јован Ангелов бил дел од алпинистичкиот одсек во Скопје, и постојано одржувал контакти со алпинисти и алпинистички друштава од Словенија и цела Југославија, и постојано своето алпинистичко образование го надоградувал во Словенија, потоа пренсувајќи го на други алпинисти во Македонија. Постојано учествувал на алпинистички собири во Југославија и пошироко. Бил прв сојузен инструктор по алпинизам во тогашна С.Р. Македонија.<ref>{{Наведување|title=MAKEDONSKI SPORTSKI LEGENDI - JOVAN POPOSKI - 1 DEL|url=https://www.youtube.com/watch?v=AcD-Re_AGmo|date=2017-12-05|accessdate=2026-06-16|last=Makedonski Sportski Legendi}}</ref> На [[6 август]] [[1964]] година, заедно Станислав Гилиќ - Станко од Риека (според други информации со Силвијe Вершa од [[Риека]]) Јован Ангелов - Циго ја има искачено насоката „Чопов Стебер“ на Северната Триглавска Стена, [[Јулиски Алпи]], [[Словенија]].<ref>https://www.gore-ljudje.si/copov-steber-2{{Мртва_врска|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Податотека:Циго на „Раз Јаловца“.jpg|алт=Јован Ангелов - Циго при искачување на насоката „Раз Јаловца“, Jаловец, Јулијски Алпи, Словенија.|мини|Јован Ангелов - Циго при искачување на насоката „Раз Јаловца“, Jаловец, Јулиски Алпи, Словенија.]] Во 1968 година, како претставник од Македонија присуствува на меѓународен алпинистички собир на планината Рила во Бугарија, каде, покрај другите искачувања, качува заедно со познатиот француски алпинист Рене Демезон. Во 1974 година во Македонија службено престојува Вања Матијевец, алпинист од Словенија, и заедно со Јован Ангелов качувале на Матка на „Жежов Централен смер“.<ref>https://gore-ljudje.net/novosti/alpinisticne-novice-25-1974/</ref> Во 1980 година Јован Ангелов е дел од Македонската алпинистичка експедиција на Маунт Кенија, која за цел имала искачување на врвовите Ухуру (5895 m н.в.) на Килиманџаро, како и на врвот Батион (5199 m н.в.) на Маунт Кенија. Дел од оваа експедиција бил [[Јован Попоски - Јове|Јован Попоски]]. На Матка, на Отмаровата карпа, постои насока посветена во чест на Јован Ангелов која е за првпат искачена од неговите пријатели и ученици алпинисти, насоката се вика „Циго“. Во 2005, постхумно добива спомен-плакета од страна на Советот на [[Општина Кисела Вода]], Скопје.<ref>https://opstinakiselavoda.gov.mk/formmal-session-of-the-council/</ref><ref>http://ipserver1.skopje.gov.mk/e-skopje/sluzben%20glasnik%20so%20konverzija.nsf/82aa49069edfbbb780256a22004ba9e0/ed08d5a96dd55a73c12570820045ddd3?OpenDocument</ref> [[Планинарски клуб „Љуботен“|Планинарскиот клуб „Љуботен“]] од [[Тетово]], на [[15 ноември]] [[2025|2025 година]], на прославата од 100-годишнината од своето основање и постоење, на Јован Ангелов - Циго постхумно му додели највисоко признание. == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ангелов, Јован}} [[Категорија:Македонски планинари]] [[Категорија:Родени во 1942 година]] [[Категорија:Починати во 1995 година]] [[Категорија:Починати во Скопје]] nv2q4bn3x2idqh2f9y7cxwli0ekle1c Меру (митологија) 0 1333655 5599362 5404074 2026-07-23T12:06:31Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599362 wikitext text/x-wiki {{Хиндуизам}} '''Меру''' ({{Langx|sa|मेरु}}) или '''Сумеру''' („Великиот Меру“) — света [[планина]] во [[Хиндуизам|хиндуистичката]] и [[Будизам|будистичката]] космологија, која се смета за центар на сите материјални и духовни [[Свет|светови]]. Световите расположени на оваа планина, позната како Сварга, се сметаат за живеалиште на [[Брахма]] и другите деви. Пураните ја опишуваат планината како висока 80.000 јоџани (1.106.000 км) и сместена во Џамбудвипа — една од [[Континент|континентите]] на [[Земја (планета)|Земјата]]. Многу хиндуистички [[Храм|храмови]], како што е [[Ангкор Ват]] во [[Камбоџа]], биле изградени како [[Симбол|симболична]] претстава на планината Меру. Според едно толкување, планината Меру е во финиот свет над [[Северен Пол|Северниот Пол]], други ја сместуваат на [[Хималаи|Хималаите]].<ref>{{Cite web|url=https://thegioivohinh.com/diendan/showthread.php?882588-TH%C6%AF%E1%BB%A2NG-TH%E1%BA%A4T-TI%C3%8AU-TAI-T%E1%BA%ACP-PH%C3%9AC-DI%E1%BB%86U-KINH|title=THƯỢNG THẤT TIÊU TAI TẬP PHÚC DIỆU KINH|access-date=2023-03-08|website=thegioivohinh.com|archive-date=2023-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20230308221146/https://thegioivohinh.com/diendan/showthread.php?882588-TH%C6%AF%E1%BB%A2NG-TH%E1%BA%A4T-TI%C3%8AU-TAI-T%E1%BA%ACP-PH%C3%9AC-DI%E1%BB%86U-KINH|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sanskritdictionary.com/?q=meru&iencoding=iast&lang=sans|title=Meru|website=Sanskrit Dictionary|access-date=2019-08-16}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Mount Meru (mythology)}} * [http://www.hinduwebsite.com/hinduism/concepts/meru.asp Што е планината Меру?] [[Категорија:Хиндуизам]] [[Категорија:Будизам]] [[Категорија:Џаинизам]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ 48mdfydtu0b7w4xeoe5psnn1rmzh1z2 Килијан Марфи 0 1338191 5599395 5480993 2026-07-23T16:31:31Z Andrew012p 85224 /* */ 5599395 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Килијан Марфи|image=Cillian Murphy-2014.jpg|caption=Марфи во 2014 г.|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1976|5|25}}|birth_place=[[Корк]], Ирска|occupation=глумец|works=|years_active=1996—|spouse={{marriage|[[Ивон Макгинис]]|2004}}|children=2|awards=|module=}}'''Килијан Марфи''' ({{langx|en|Cillian Murphy}}; р. [[25 мај]] [[1976]] г.) — ирски театрален и филмски [[глумец]], носител на „Ирската телевизиска и филмска награда“ и предложен за [[Награди Златен глобус|Златен глобус]], [[БАФТА]], [[Сатурн (награда)|Сатурн]] и [[Сателит (награда)|Сателит]]. Познати филмови со негово учество се ''[[28 дена подоцна]]'', ''[[Студена планина]]'', ''[[Бетмен: Почеток]]'', ''[[Темниот витез|Темниот Витез]]'', ''[[Почеток (филм)|Почеток]]'', ''Подемот на Темниот Витез'', ''Peaky Blinders, <!--Не можам да најдам превод за „Peaky Blinders“. Не знам ни дали серијата е преведена на македонски. Ако некој најде, ве молам сменето го и потоа избришете го коментаров.-->'' [[Опенхајмер (филм)|''Опенхајмер'']] и други. Критичарите го ценат за неговата [[камелеон]]ска преобразба во различни улоги и прекрасните [[Сина боја|сини очи]].<ref>{{Cite web|url=https://www.irishstar.com/culture/entertainment/how-say-cillian-murphy-pronunciation-30388306|title='Cillian': The correct pronunciation and meaning behind Oppenheimer star's name|last=Grainger|first=Laura|date=2023-07-04|archive-url=https://archive.today/20231106002945/https://www.irishstar.com/culture/entertainment/how-say-cillian-murphy-pronunciation-30388306|archive-date=6 November 2023|url-status=live|access-date=2023-07-25|website=Irish Star}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.irishtimes.com/culture/film/the-50-greatest-irish-film-actors-of-all-time-in-order-1.4271988|title=The 50 greatest Irish film actors of all time|last1=Clarke|first1=Donald|date=13 June 2020|newspaper=[[Irish Times]]|access-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805112424/https://www.irishtimes.com/culture/film/the-50-greatest-irish-film-actors-of-all-time-in-order-1.4271988|archive-date=5 August 2020|last2=Brady|first2=Tara|url-status=live}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons category|}} * {{IMDb name|0614165}} __СОСОДРЖИНА____ИНДЕКС__ {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Марфи, Килијан}} [[Категорија:Ирски глумци]] [[Категорија:Ирски филмски глумци]] [[Категорија:Добитници на Златен глобус]] tkmlj9ag15nxsjjl9vktsblixw8bsby 5599396 5599395 2026-07-23T16:37:15Z Andrew012p 85224 /* */ 5599396 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Килијан Марфи|image=Cillian Murphy-2014.jpg|caption=Марфи во 2014 г.|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1976|5|25}}|birth_place=[[Корк]], Ирска|occupation=глумец|works=|years_active=1996—|spouse={{marriage|[[Ивон Макгинис]]|2004}}|children=2|awards=|module=}}'''Килијан Марфи''' ({{langx|en|Cillian Murphy}}; р. [[25 мај]] [[1976]] г.) — ирски театрален и филмски [[глумец]], носител на „Ирската телевизиска и филмска награда“ и предложен за [[Награди Златен глобус|Златен глобус]], [[БАФТА]], [[Сатурн (награда)|Сатурн]] и [[Сателит (награда)|Сателит]]. Познати филмови со негово учество се ''[[28 дена подоцна]]'', ''[[Студена планина]]'', ''[[Бетмен: Почеток]]'', ''[[Темниот витез|Темниот Витез]]'', ''[[Почеток (филм)|Почеток]]'', ''Подемот на Темниот Витез'', ''[[Бирмингемската банда]],'' [[Опенхајмер (филм)|''Опенхајмер'']] и други. Критичарите го ценат за неговата [[камелеон]]ска преобразба во различни улоги и прекрасните [[Сина боја|сини очи]].<ref>{{Cite web|url=https://www.irishstar.com/culture/entertainment/how-say-cillian-murphy-pronunciation-30388306|title='Cillian': The correct pronunciation and meaning behind Oppenheimer star's name|last=Grainger|first=Laura|date=2023-07-04|archive-url=https://archive.today/20231106002945/https://www.irishstar.com/culture/entertainment/how-say-cillian-murphy-pronunciation-30388306|archive-date=6 November 2023|url-status=live|access-date=2023-07-25|website=Irish Star}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.irishtimes.com/culture/film/the-50-greatest-irish-film-actors-of-all-time-in-order-1.4271988|title=The 50 greatest Irish film actors of all time|last1=Clarke|first1=Donald|date=13 June 2020|newspaper=[[Irish Times]]|access-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805112424/https://www.irishtimes.com/culture/film/the-50-greatest-irish-film-actors-of-all-time-in-order-1.4271988|archive-date=5 August 2020|last2=Brady|first2=Tara|url-status=live}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons category|}} * {{IMDb name|0614165}} __СОСОДРЖИНА____ИНДЕКС__ {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Марфи, Килијан}} [[Категорија:Ирски глумци]] [[Категорија:Ирски филмски глумци]] [[Категорија:Добитници на Златен глобус]] ol7yu0agmjm51hdwxawkl2owo13ozeb Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17 (Скопје) 0 1338263 5599502 5598078 2026-07-23T22:16:45Z Dandarmkd 31127 5599502 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда |name = Зграда на Катарина Папатеодоси |alternate_name = |image = Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17, Скопје 02.jpg |caption = Зградата во 2023 година |map_type = |latitude = |longitude = |location_town = [[Дебар Маало]], [[Скопје]] |location_country = {{знаме|Македонија}} |address = ул. „Аминта Трети“ бр. 17 |floor_count = 4 + [[полуподрум]] |architect = Ѓорѓе Ристиќ |client = Катарина Папатеодоси |engineer = |construction_start_date = |date_demolished = |completion_date = 1940 |cost = |structural_system = |building_type = станбена зграда |owner = |style = [[Модерна архитектура]] |size = |designations = [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (16.09.2015) }} '''Зграда на Катарина Папатеодоси''' — [[зграда]] во [[Скопје|скопската]] [[Населби и маала во Скопје|населба]] [[Дебар Маало]]. Таа е прогласена за [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] под називот '''Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17'''.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> ==Историја== Зградата на Катарина Папатеодоси, била проектирана во 1939 година, од страна на архитектот Ѓорѓе Ристиќ, и била изградена во 1940 година.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбен објект на Катарина Папатеодоси | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK528 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260720133855/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK52 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-20 | date= | accessdate= 20 јули 2026}}</ref> Со текот на годините имало промени во однос на првобитниот изглед и функција на зградата, односно биле сменети покривните ќерамиди, имало промени во [[поткровје]]то заради добивање дополнителни станбени површини, одреден број на првобитни дрвени прозорци биле заменети со прозорци од [[Поливинил хлорид|ПВЦ]] материјал, на југоисточната страна на вториот кат била доѕидана соба, биле поставени импровизирани прегради на задните тераси помеѓу становите, било сторено целосно затворање со застаклување на една од задните тераси, на главната фасада на приземјето кај јужниот стан биле отстранети заштитните украсни решетки од ковано железо.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбен објект на Катарина Папатеодоси | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK528 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260720133855/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK52 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-20 | date= | accessdate= 20 јули 2026}}</ref> Зградата била прогласена за значајно културно наследство врз основа на Уп. бр. 18-434 од 16 септември 2015 година.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> ==Архитектура и особености== Приземјето и катовите се наменети за домување. На секое ниво има по два стана чии основи се функционално решени. Во скалишниот простор има двокраки скали и истиот е природно осветлен преку застаклени врати со натсветла изведени на источните ѕидови на подестите. Овие врати водат кон тераси ориентирани кон источната страна на зградата од каде секој стан има свој економски влез. Подрумот служел како стан за домаќинот на зградата. Таму имало просторија за централно греење, просторија за перење и сушење на алишта и подрумски простори. Уѓте на почетокот, зградата имала електрично осветлување, [[канализација]] и [[водовод]].<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбен објект на Катарина Папатеодоси | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK528 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260720133855/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK52 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-20 | date= | accessdate= 20 јули 2026}}</ref> Темелните стопи и сутеренските ѕидови се изведени од набиен [[бетон]], а сите ѕидови се од [[тула]] со варов [[малтер]]. Меѓукатните конструкции и скалите се од армиран бетон. Покривот има дрвена кровна конструкција, и е повеќеводен покрив покриен со [[Ќерамида|ќерамиди]] од филц. Фасадата, односно сите надворешни ѕидови се малтерисани со продолжен малтер и прскани во два тона. Целата столарија била изработена од чамова граѓа, освен влезните врати и прозорските крила кои се од [[Бор (дрво)|борова]] граѓа. Главната влезна врата, капијата на колскиот влез, сите огради во скалишниот простор и на терасите биле изведени од ковано [[железо]]. Сите [[лим]]арски работи се од [[цинк|поцинкуван]] лим. Со својата главна фасада, зградата излегува на јавен простор, а од задната страна има двор заграден со ѕидови од тула и малтер со простор за паркирање и помошни градби. Подната обработка е од бетон. Скалите со од армиран бетон и се обложени со [[терацо]], оградата на скалите е од ковано железо. Цоклето на скалите е обоено со масна боја во тон, а ѕидовите при скалите се обоени со посна боја. Сите внатрешни ѕидови во становите се малтерисани со варов малтер и окречени со посна боја во тон. Цоклето во кујните, бањите и тоалетите биле обоено со масна боја. Патосот во собите е изработен од чамови даски поставени на перо и жлеб, а во сите останати простории од терацо.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбен објект на Катарина Папатеодоси | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK528 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260720133855/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK52 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-20 | date= | accessdate= 20 јули 2026}}</ref> Зградата има статус на значајно културно наследство со режим на заштита од втор степен. Контактната зона на зградата е со режим на заштита од трет степен.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбен објект на Катарина Папатеодоси | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK528 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260720133855/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK52 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-20 | date= | accessdate= 20 јули 2026}}</ref> == Поврзано == * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41]] * [[Зграда на Детски културен центар „Карпош“ (Скопје)|Зграда на Детски културен центар „Карпош“]] (бул. „Илинден“ бр. 53) * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63]] * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68]] * [[Палата Рубен|Рубенова палата]] (Зграда на бул. „Илинден“ бр. 80) * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 109]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115]] * [[Зграда на Министерството за култура (Скопје)|Зграда на Министерството за култура]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Раде Кончар“ бр. 4а (Скопје)|Зграда на ул. „Раде Кончар“ („Живко Чинго“/„Боемска“) бр. 4а]] * [[Зграда на Ташковиќ (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Ташковиќ]] * [[Зграда на Кубеш (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Кубеш]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Building on the Aminta Treti Street no.17, Skopje}} * [http://uzkn.gov.mk/ Службено мрежно место на Управата за заштита на културното наследство] {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Згради и градби во Скопје|ул. „Аминта Трети“ бр. 17]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Појавено во 1940 година во Македонија]] 67vgk73gu336rempb5e0enot57c7bsr 5599513 5599502 2026-07-23T22:34:14Z Dandarmkd 31127 5599513 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда |name = Зграда на Катарина Папатеодоси |alternate_name = |image = Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17, Скопје 02.jpg |caption = Зградата во 2023 година |map_type = |latitude = |longitude = |location_town = [[Дебар Маало]], [[Скопје]] |location_country = [[Македонија]] |address = ул. „Аминта Трети“ бр. 17 |floor_count = 4 + [[полуподрум]] |architect = Ѓорѓе Ристиќ |client = Катарина Папатеодоси |engineer = |construction_start_date = |date_demolished = |completion_date = 1940 |cost = |structural_system = |building_type = станбена зграда |owner = |style = [[Модерна архитектура]] |size = |designations = [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (16.09.2015) }} '''Зграда на Катарина Папатеодоси''' — [[зграда]] во [[Скопје|скопската]] [[Населби и маала во Скопје|населба]] [[Дебар Маало]]. Таа е прогласена за [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] под називот '''Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17'''.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> ==Историја== Зградата на Катарина Папатеодоси, била проектирана во 1939 година, од страна на архитектот Ѓорѓе Ристиќ, и била изградена во 1940 година.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбен објект на Катарина Папатеодоси | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK528 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260720133855/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK52 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-20 | date= | accessdate= 20 јули 2026}}</ref> Со текот на годините имало промени во однос на првобитниот изглед и функција на зградата, односно биле сменети покривните ќерамиди, имало промени во [[поткровје]]то заради добивање дополнителни станбени површини, одреден број на првобитни дрвени прозорци биле заменети со прозорци од [[Поливинил хлорид|ПВЦ]] материјал, на југоисточната страна на вториот кат била доѕидана соба, биле поставени импровизирани прегради на задните тераси помеѓу становите, било сторено целосно затворање со застаклување на една од задните тераси, на главната фасада на приземјето кај јужниот стан биле отстранети заштитните украсни решетки од ковано железо.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбен објект на Катарина Папатеодоси | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK528 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260720133855/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK52 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-20 | date= | accessdate= 20 јули 2026}}</ref> Зградата била прогласена за значајно културно наследство врз основа на Уп. бр. 18-434 од 16 септември 2015 година.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> ==Архитектура и особености== Приземјето и катовите се наменети за домување. На секое ниво има по два стана чии основи се функционално решени. Во скалишниот простор има двокраки скали и истиот е природно осветлен преку застаклени врати со натсветла изведени на источните ѕидови на подестите. Овие врати водат кон тераси ориентирани кон источната страна на зградата од каде секој стан има свој економски влез. Подрумот служел како стан за домаќинот на зградата. Таму имало просторија за централно греење, просторија за перење и сушење на алишта и подрумски простори. Уѓте на почетокот, зградата имала електрично осветлување, [[канализација]] и [[водовод]].<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбен објект на Катарина Папатеодоси | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK528 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260720133855/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK52 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-20 | date= | accessdate= 20 јули 2026}}</ref> Темелните стопи и сутеренските ѕидови се изведени од набиен [[бетон]], а сите ѕидови се од [[тула]] со варов [[малтер]]. Меѓукатните конструкции и скалите се од армиран бетон. Покривот има дрвена кровна конструкција, и е повеќеводен покрив покриен со [[Ќерамида|ќерамиди]] од филц. Фасадата, односно сите надворешни ѕидови се малтерисани со продолжен малтер и прскани во два тона. Целата столарија била изработена од чамова граѓа, освен влезните врати и прозорските крила кои се од [[Бор (дрво)|борова]] граѓа. Главната влезна врата, капијата на колскиот влез, сите огради во скалишниот простор и на терасите биле изведени од ковано [[железо]]. Сите [[лим]]арски работи се од [[цинк|поцинкуван]] лим. Со својата главна фасада, зградата излегува на јавен простор, а од задната страна има двор заграден со ѕидови од тула и малтер со простор за паркирање и помошни градби. Подната обработка е од бетон. Скалите со од армиран бетон и се обложени со [[терацо]], оградата на скалите е од ковано железо. Цоклето на скалите е обоено со масна боја во тон, а ѕидовите при скалите се обоени со посна боја. Сите внатрешни ѕидови во становите се малтерисани со варов малтер и окречени со посна боја во тон. Цоклето во кујните, бањите и тоалетите биле обоено со масна боја. Патосот во собите е изработен од чамови даски поставени на перо и жлеб, а во сите останати простории од терацо.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбен објект на Катарина Папатеодоси | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK528 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260720133855/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK52 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-20 | date= | accessdate= 20 јули 2026}}</ref> Зградата има статус на значајно културно наследство со режим на заштита од втор степен. Контактната зона на зградата е со режим на заштита од трет степен.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбен објект на Катарина Папатеодоси | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK528 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260720133855/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK52 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-20 | date= | accessdate= 20 јули 2026}}</ref> == Поврзано == * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41]] * [[Зграда на Детски културен центар „Карпош“ (Скопје)|Зграда на Детски културен центар „Карпош“]] (бул. „Илинден“ бр. 53) * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63]] * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68]] * [[Палата Рубен|Рубенова палата]] (Зграда на бул. „Илинден“ бр. 80) * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 109]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115]] * [[Зграда на Министерството за култура (Скопје)|Зграда на Министерството за култура]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Раде Кончар“ бр. 4а (Скопје)|Зграда на ул. „Раде Кончар“ („Живко Чинго“/„Боемска“) бр. 4а]] * [[Зграда на Ташковиќ (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Ташковиќ]] * [[Зграда на Кубеш (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Кубеш]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Building on the Aminta Treti Street no.17, Skopje}} * [http://uzkn.gov.mk/ Службено мрежно место на Управата за заштита на културното наследство] {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Згради и градби во Скопје|ул. „Аминта Трети“ бр. 17]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Појавено во 1940 година во Македонија]] nqoeklusnva0l5z1b8k83fbd1p20g31 Микросателит 0 1343111 5599394 5594113 2026-07-23T16:28:49Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599394 wikitext text/x-wiki '''Микросателит''' ― тракт на повторувачка [[ДНК]] во која одредени мотиви на ДНК (во должина од еден до шест или повеќе базни парови) се повторуваат, обично 5-50 пати.<ref name="Richard 2008"/><ref>{{Наведено списание|date=јули 2000|title=Microsatellites in different eukaryotic genomes: survey and analysis|journal=Genome Research|volume=10|issue=7|pages=967–981|doi=10.1101/gr.10.7.967|pmc=310925|pmid=10899146}}</ref> Микросателитите се појавуваат на илјадници места во [[геном]]от на [[Организам|организмот]]. Тие имаат повисока стапка на [[мутација]] од другите области на ДНК<ref name="Brinkmann-1998">{{Наведено списание|date=јуни 1998|title=Mutation rate in human microsatellites: influence of the structure and length of the tandem repeat|journal=American Journal of Human Genetics|volume=62|issue=6|pages=1408–15|doi=10.1086/301869|pmc=1377148|pmid=9585597}}</ref> што доведува до висока генетска разновидност. Микросателитите често се нарекувани '''кратки тандемски повторувања''' од страна на [[ДНК анализа|форензичарите]] и во [[Генетска генеалогија|генетската генеалогија]], или како '''едноставни повторувања на низи''' од страна на [[Растенија|растителните]] [[Генетика|генетичари]].<ref>{{MeshName|Short+Tandem+Repeat}}</ref> Микросателитите и нивните подолги роднини, минисателитите, заедно се класифицирани како променлив број на тандемски повторувања на ДНК. Името [[Сателитска ДНК|„сателитска“ ДНК]] се однесува на раното набљудување дека центрифугирањето на [[геном]]ската ДНК во епрувета одвојува истакнат слој на волуменска ДНК од придружните „сателитски“ слоеви на повторувачка ДНК.<ref name="Kit1">{{Наведено списание|date=декември 1961|title=Equilibrium sedimentation in density gradients of DNA preparations from animal tissues|journal=Journal of Molecular Biology|volume=3|issue=6|pages=711–6|doi=10.1016/S0022-2836(61)80075-2|pmid=14456492}}</ref> Тие се широко користени за [[ДНК анализа|профилирање на ДНК]] во дијагноза на рак, во анализа на [[Роднински односи|сродство]] (особено тестирање за татковство) и во [[Судско вештачење|форензичка]] идентификација. Тие се користени и во анализата на генетската поврзаност за наоѓање на [[ген]] или [[мутација]] одговорна за дадена особина или [[болест]]. Микросателитите се користени и во [[Популациона генетика|популационата генетика]] за мерење на нивоата на поврзаност помеѓу [[подвид]]овите, групите и поединците. == Историја == Иако првиот микросателит бил окарактеризиран во 1984 година на Универзитетот во Лестер од страна на Велер, Џефрис и неговите колеги како полиморфно GGAT повторување во [[ген]]от на [[Човек|човечкиот]] миоглобин, поимот „микросателит“ бил воведен подоцна, во 1989 година, од Лит и Лути.<ref name="Richard 2008"/> Името [[Сателитска ДНК|„сателитска“ ДНК]] се однесува на раното набљудување дека центрифугирањето на [[геном]]ската [[ДНК]] во [[епрувета]] која одвојува истакнат слој на волуменска ДНК од придружните „сателитски“ слоеви на повторувачка ДНК.<ref name="Kit1"/> Зголемената достапност на засилување на ДНК со [[Полимераза верижна реакција|полимеразна верижна реакција]] на почетокот на 1990-тите поттикнала голем број студии со користење на засилување на микросателити како генетски маркери за [[судска медицина]], за тестирање на татковството и за положбено [[клонирање]] за да биде најде генот што лежи во основата на особина или болест. Истакнати рани примени се идентификации со микросателитско [[Генотипизација|генотипирање]] на осумгодишните [[Костур|скелетни]] остатоци на [[Обединето Кралство|британска]] жртва на убиство (Хагелберг и колегитем, 1991 година), и на [[лекар]]от од концентрациониот логор Аушвиц, [[Јозеф Менгеле]], кој побегнал во [[Јужна Америка]] по [[Втората светска војна]] (Џефрис и колегите, 1992).<ref name="Richard 2008" /> == Структури, местоположби и функции == Микросателитот е тракт од тандемско повторувани (т.е. соседни) мотиви на [[ДНК]] кои се движат во должина од еден до шест или до десет [[нуклеотид]]и (точната [[дефиниција]] и разграничување на подолгите минисателити варира од [[автор]] до автор),<ref name="Richard 2008" /><ref name="Gulcher2012">{{Наведено списание|date=јануари 2013|title=Telomeres-structure, function, and regulation|journal=Experimental Cell Research|volume=319|issue=2|pages=133–141|doi=10.1016/j.yexcr.2012.09.005|pmc=4051234|pmid=23006819}}</ref> и обично се повторуваат 5-50 пати. На пример, низата TATATATATA е динуклеотиден микросателит, а GTCGTCGTCGTCGTC е тринуклеотиден микросателит (со A се [[аденин]], G [[гванин]], C [[цитозин]] и T [[тимин]]). Повторливите единици од четири и пет нуклеотиди се нарекувани тетра- и пентануклеотидни мотиви, соодветно. Повеќето [[еукариоти]] имаат микросателити, со забележителен исклучок на некои [[Вид (биологија)|видови]] [[квасец]]. Микросателитите се распределени низ [[геном]]от.<ref name="Richard 2008">{{Наведено списание|last=Richard GF|last2=Kerrest A|last3=Dujon B|author-link3=Бернар Дижон|date=декември 2008|title=Comparative genomics and molecular dynamics of DNA repeats in eukaryotes|journal=Microbiology and Molecular Biology Reviews|volume=72|issue=4|pages=686–727|doi=10.1128/MMBR.00011-08|pmc=2593564|pmid=19052325}}</ref><ref name="King 1997">{{Наведено списание|year=1997|title=Evolutionary tuning knobs|journal=Endeavour|volume=21|issue=1|pages=36–40|doi=10.1016/S0160-9327(97)01005-3}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=2006-05-31|title=Microsatellites and their genomic distribution, evolution, function and applications: A review with special reference to fish genetics|journal=Aquaculture|volume=255|issue=1–4|pages=1–29|doi=10.1016/j.aquaculture.2005.11.031}}</ref> [[Човечки геном|Човечкиот геном]] на пример содржи 50.000-100.000 динуклеотидни микросателити и помал број на три-, тетра- и пентануклеотидни микросателити.<ref name="Turnpenny 2005">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/emeryselementsof0000turn_12ed|title=Emery's Elements of Medical Genetics|vauthors=Turnpenny P, Ellard S|date=2005|publisher=Elsevier|isbn=9780443100451|edition=12th|location=London|url-access=registration}}</ref> Многу од нив се сместени во некодирачки делови на човечкиот геном и затоа не произведуваат [[белковини]], но тие исто така можат да бидат сместени во регулаторни региони и региони за кодирање. Микросателитите во некодирачките региони можеби немаат некоја посебна функција и затоа не може да бидат [[Природна селекција|избрани]] против; ова им овозможува да собираат [[мутации]] непречено во текот на генерациите и доведува до променливост што може да биде користена за отпечатоци од ДНК и цели за идентификација. Другите микросателити се наоѓаат во регулаторните странични или интронични региони на гените, или директно во [[Генетски код|кодоните]] на гените&nbsp;– микросателитски мутации во такви случаи може да доведат до [[фенотип]]ски промени и [[болести]], особено кај болести со тројна ширење како што се кревкиот Х синдром и [[Хантингтонова болест|Хантингтоновата болест]].<ref name="Pearson 2005">{{Наведено списание|date=октомври 2005|title=Repeat instability: mechanisms of dynamic mutations|journal=Nature Reviews. Genetics|volume=6|issue=10|pages=729–42|doi=10.1038/nrg1689|pmid=16205713}}</ref> Теломерите се линеарни низа на ДНК кои седат на самите краеви на [[хромозом]]ите и го штитат интегритетот на геномскиот материјал за време на последователни кругови на [[клеточна делба]] поради „проблемот со репликација на крајот“.<ref name="Gulcher2012"/> Во [[Бели крвни зрнца|белите крвни зрнца]], било покажано дека постепеното скратување на теломерната ДНК е во обратна [[корелација]] со [[стареење]]то во неколку видови примероци.<ref>{{Наведено списание|date=јануари 2018|title=Evaluating minimally invasive sample collection methods for telomere length measurement|journal=American Journal of Human Biology|volume=30|issue=1|pages=e23062|doi=10.1002/ajhb.23062|pmc=5785450|pmid=28949426}}</ref> Теломерите се состојат од повторувачка ДНК, со хексануклеотидниот повторен мотив TTAGGG кај [[’Рбетници|'рбетниците]].{{Се бара извор|date=февруари 2024}} Затоа тие се класифицирани како минисателити. Слично на тоа, [[инсекти]]те имаат пократки повторливи мотиви во нивните теломери кои би можеле да бидат сметани за микросателити.{{Се бара извор|date=февруари 2024}} == Механизми на мутации и стапки на мутации == [[Податотека:STR-Slippage_Dr.Peter_Forster.jpg|мини| Лизгање на влакно на ДНК за време на репликација на кратки тандемски повторувања на [[Локус (генетика)|локус]]. Кутиите симболизираат повторливи ДНК единици. Стрелките го означуваат правецот во кој се реплицира ново влакно на ДНК (бели кутии) од шаблонот (црни кутии). Прикажани се три ситуации за време на репликацијата на ДНК. (горе) Репликацијата на кратки тандемски повторувања на локусот продолжи без мутација. (средина) Репликацијата на кратки тандемски повторувања на локусот довело до зголемување од една единица поради јамка во новата жичка; аберантната јамка се стабилизира со странични единици комплементарни на спротивната жичка. (доле) Репликацијата на кратки тандемски повторувања на локусот довела до губење на една единица поради јамка во шаблонот. (Форстер и колегите., 2015 година)]] За разлика од [[Точкеста мутација|точкестите мутации]], кои влијаат само на еден [[нуклеотид]], микросателитните [[мутации]] доведуваат до зголемување или губење на цела повторлива единица, а понекогаш и две или повеќе повторувања истовремено. Така, [[Стапка на мутација|стапката на мутација]] на микросателитски [[Локус (генетика)|локуси]] е очекувана да се разликува од другите стапки на мутација, како што се стапките на базна замена.<ref>{{Наведено списание|last=Jeffreys AJ|last2=Wilson V|last3=Thein SL|author-link3=Сви Лај Теин|date=1985|title=Hypervariable 'minisatellite' regions in human DNA|journal=Nature|volume=314|issue=6006|pages=67–73|bibcode=1985Natur.314...67J|doi=10.1038/314067a0|pmid=3856104}}</ref><ref name="Andreasson">{{Наведено списание|date=август 1996|title=Mutation rate in the hypervariable VNTR g3 (D7S22) is affected by allele length and a flanking DNA sequence polymorphism near the repeat array|journal=American Journal of Human Genetics|volume=59|issue=2|pages=360–367|pmc=1914730|pmid=8755922}}</ref> Стапката на мутација кај микросателитски [[Локус (генетика)|локуси]] зависи од низата на повторувачки мотиви, бројот на повторени мотивски единици и чистотата на канонската повторена низа.<ref name="Molecular basis of genetic instabil">{{Наведено списание|date=февруари 1996|title=Molecular basis of genetic instability of triplet repeats|journal=The Journal of Biological Chemistry|volume=271|issue=6|pages=2875–2878|doi=10.1074/jbc.271.6.2875|pmid=8621672|doi-access=free}}</ref> Разгледани се различни механизми за мутација на микросателитски локуси,<ref name="Molecular basis of genetic instabil" /><ref>{{Наведено списание|date=октомври 1998|title=Trinucleotide expansion diseases in the context of micro- and minisatellite evolution, Hammersmith Hospital, April 1-3, 1998|journal=The EMBO Journal|volume=17|issue=19|pages=5521–5524|doi=10.1093/emboj/17.19.5521|pmc=1170879|pmid=9755151}}</ref> и нивната добиена полиморфна природа е квантифицирана.<ref name="Biological effects">{{Наведено списание|displayauthors=6|date=август 2000|title=Repeat polymorphisms within gene regions: phenotypic and evolutionary implications|journal=American Journal of Human Genetics|volume=67|issue=2|pages=345–356|doi=10.1086/303013|pmc=1287183|pmid=10889045}}</ref> Дебатирано е за вистинската причина за мутации кај микросателитите. Една предложена причина за таквите промени во должината е лизгањето на репликацијата, предизвикано од неусогласеноста помеѓу нишките на ДНК додека се реплицираат за време на [[мејоза]]та.<ref name="Tautz 1994">{{Наведено списание|date=декември 1994|title=Simple sequences|journal=Current Opinion in Genetics & Development|volume=4|issue=6|pages=832–7|doi=10.1016/0959-437X(94)90067-1|pmid=7888752}}</ref> [[ДНК-полимераза]]та, [[ензим]]от одговорен за читање на ДНК за време на репликацијата, може да се лизне додека се движи по шаблонот и да продолжи на погрешен [[нуклеотид]]. Лизгањето на ДНК полимеразата е поверојатно да се случи кога е реплицирана повторувачка низа (како што е CGCGCG). Бидејќи микросателитите се состојат од такви повторувачки низи, ДНК-полимеразата може да прави грешки со поголема стапка во овие региони на низа. Неколку студии пронашле докази дека лизгањето е причина за микросателитски мутации.<ref name="Klintschar 2004">{{Наведено списание|date=октомври 2004|title=Haplotype studies support slippage as the mechanism of germline mutations in short tandem repeats|journal=Electrophoresis|volume=25|issue=20|pages=3344–8|doi=10.1002/elps.200406069|pmid=15490457}}</ref><ref name="Forster 2015">{{Наведено списание|date=март 2015|title=Elevated germline mutation rate in teenage fathers|journal=Proceedings. Biological Sciences|volume=282|issue=1803|pages=20142898|doi=10.1098/rspb.2014.2898|pmc=4345458|pmid=25694621}}</ref> Вообичаено, лизгањето во секој микросателит се случува околу еднаш на 1.000 генерации.<ref name="Weber 1993">{{Наведено списание|date=август 1993|title=Mutation of human short tandem repeats|journal=Human Molecular Genetics|volume=2|issue=8|pages=1123–8|doi=10.1093/hmg/2.8.1123|pmid=8401493|doi-access=free}}</ref> Така, промените на лизгање во повторливите ДНК се за три реда на големина почести од точкестите мутации во другите делови на [[геном]]от.<ref name="Jarne 1996">{{Наведено списание|date=октомври 1996|title=Microsatellites, from molecules to populations and back|journal=Trends in Ecology & Evolution|volume=11|issue=10|pages=424–9|doi=10.1016/0169-5347(96)10049-5|pmid=21237902}}</ref> Повеќето лизгања резултираат со промена на само една единица за повторување, а стапките на лизгање се разликуваат за различни должини на [[алели]] и големини на повторени единици,<ref name="Brinkmann-1998"/> и во различни [[Вид (биологија)|видови]].<ref name="Kruglyak 1998">{{Наведено списание|date=септември 1998|title=Equilibrium distributions of microsatellite repeat length resulting from a balance between slippage events and point mutations|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=95|issue=18|pages=10774–8|bibcode=1998PNAS...9510774K|doi=10.1073/pnas.95.18.10774|pmc=27971|pmid=9724780|doi-access=free}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=1 јули 2007|title=Elevated basal slippage mutation rates among the Canidae|journal=The Journal of Heredity|volume=98|issue=5|pages=452–460|doi=10.1093/jhered/esm017|pmid=17437958|doi-access=free}}</ref><ref name="Mutation mechanisms and rates">{{Наведено списание|date=април 2005|title=Evidence for the regulation of alternative splicing via complementary DNA sequence repeats|journal=Bioinformatics|volume=21|issue=8|pages=1358–1364|doi=10.1093/bioinformatics/bti180|pmid=15673565|doi-access=free}}</ref> Ако постои голема разлика во големината помеѓу поединечните алели, тогаш може да има зголемена нестабилност за време на рекомбинација при [[мејоза]].<ref name="Jarne 1996" /> Друга можна причина за микросателитски мутации се точкестите мутации, каде што само еден нуклеотид е погрешно копиран за време на репликацијата. Студијата која ги споредува геномите на [[Човек|луѓето]] и [[примати]]те покажа дека повеќето промени во бројот на повторувања кај кратките микросателити се појавуваат поради точкести мутации, а не поради лизгање.<ref name="Amos-2010">{{Наведено списание|date=септември 2010|title=Mutation biases and mutation rate variation around very short human microsatellites revealed by human-chimpanzee-orangutan genomic sequence alignments|journal=Journal of Molecular Evolution|volume=71|issue=3|pages=192–201|bibcode=2010JMolE..71..192A|doi=10.1007/s00239-010-9377-4|pmid=20700734}}</ref> === Стапки на мутација на микросателити === Директни проценки на [[Стапка на мутација|стапките на мутации]] на микросателитите се направени кај бројни [[Организам|организми]], од [[инсекти]] до [[луѓе]]. Во пустинскиот скакулец ''Schistocerca gregaria'', стапката на мутација на микросателитот била проценета на 2,1 × 10<sup>−4</sup> по генерација по [[Локус (генетика)|локус]].<ref name="Chapuis-2015">{{Наведено списание|date=декември 2015|title=Microsatellite evolutionary rate and pattern in Schistocerca gregaria inferred from direct observation of germline mutations|journal=Molecular Ecology|volume=24|issue=24|pages=6107–19|doi=10.1111/mec.13465|pmid=26562076|doi-access=free}}</ref> Стапката на микросателитски мутации кај човечките машки зародишни клетки е пет до шест пати повисока отколку кај женските зародишни клетки и се движи од 0 до 7 × 10<sup>−3</sup> по локус по [[гамета]] по генерација.<ref name="Brinkmann-1998"/> Во нематодата ''Pristionchus pacificus'', проценетата стапка на мутација на микросателитот се движи од 8,9 × 10<sup>−5</sup> до 7,5 × 10<sup>−4</sup> по локус по генерација.<ref name="Molnar-2012">{{Наведено списание|date=септември 2012|title=Tandem-repeat patterns and mutation rates in microsatellites of the nematode model organism Pristionchus pacificus|journal=G3|volume=2|issue=9|pages=1027–34|doi=10.1534/g3.112.003129|pmc=3429916|pmid=22973539}}</ref> Стапките на мутации на микросателитот варираат во зависност од положбата на базата во однос на микросателитот, видот на повторување и идентитетот на базата.<ref name="Amos-2010"/> Стапката на мутација се зголемува конкретно со бројот на повторувања, достигнувајќи го својот врв околу шест до осум повторувања, а потоа повторно е намалува.<ref name="Amos-2010" /> Зголемената хетерозиготност кај населението, исто така, ќе ги зголеми стапките на микросателитски мутации,<ref name="Amos-2016">{{Наведено списание|date=јануари 2016|title=Heterozygosity increases microsatellite mutation rate|journal=Biology Letters|volume=12|issue=1|pages=20150929|doi=10.1098/rsbl.2015.0929|pmc=4785931|pmid=26740567}}</ref> особено кога има голема разлика во должина помеѓу алелите. Ова најверојатно се должи на [[Хомологни хромозоми|хомологните хромозоми]] со краци со нееднаква должина што предизвикуваат нестабилност за време на [[мејоза]]та.<ref name="Amos-Rubinsztein-1996">{{Наведено списание|date=август 1996|title=Microsatellites show mutational bias and heterozygote instability|journal=Nature Genetics|volume=13|issue=4|pages=390–1|doi=10.1038/ng0896-390|pmid=8696328}}</ref> == Биолошки ефекти на микросателитски мутации == Многу микросателити се наоѓаат во некодирачка ДНК и се биолошки тивки. Други се сместени во регулаторна или дури и кодирана ДНК – микросателитски мутации во такви случаи може да доведат до [[фенотип]]ски промени и [[болести]]. Општо геномска студија проценува дека варијациите на микросателитите придонесуваат со 10-15% од варијациите на наследното [[Генска експресија|генско изразување]] кај луѓето.<ref name="Biological effects"/><ref name="Gymrek 22–29">{{Наведено списание|displayauthors=6|date=јануари 2016|title=Abundant contribution of short tandem repeats to gene expression variation in humans|journal=Nature Genetics|volume=48|issue=1|pages=22–29|doi=10.1038/ng.3461|pmc=4909355|pmid=26642241}}</ref> === Ефекти врз белковините === Кај [[цицачи]]те, 20-40% од [[белковините]] содржат повторувачки низи на [[Аминокиселина|аминокиселини]] кодирани со повторувања на кратки низи.<ref name="Marcotte 1998">{{Наведено списание|date=октомври 1999|title=A census of protein repeats|journal=Journal of Molecular Biology|volume=293|issue=1|pages=151–60|doi=10.1006/jmbi.1999.3136|pmid=10512723}}</ref> Повеќето од кратките низи кои се повторуваат во деловите на [[геном]]от кои кодираат белковини имаат повторлива единица од три [[нуклеотиди]], бидејќи таа должина нема да предизвика поместување на рамката кога [[Мутација|мутира]].<ref name="Sutherland 1995">{{Наведено списание|date=април 1995|title=Simple tandem DNA repeats and human genetic disease|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=92|issue=9|pages=3636–41|bibcode=1995PNAS...92.3636S|doi=10.1073/pnas.92.9.3636|pmc=42017|pmid=7731957|doi-access=free}}</ref> Секоја тринуклеотидна низа која се повторува се транскрибира во повторувачка серија од истата аминокиселина. Кај [[квасец]]от, најчестите повторени аминокиселини се [[глутамин]]от, [[Глутаминска киселина|глутаминската киселина]], [[аспарагин]]от, [[Аспарагинска киселина|аспарагинската киселина]] и [[серин]]от. Мутациите во овие сегменти кои се повторуваат може да влијаат на [[Физика|физичките]] и [[Хемија|хемиските]] својства на белковините, со потенцијал за производство на постепени и предвидливи промени во дејството на белковините.<ref name="Hancock 2005">{{Наведено списание|date=јануари 2005|title=Simple sequence repeats in proteins and their significance for network evolution|journal=Gene|volume=345|issue=1|pages=113–8|doi=10.1016/j.gene.2004.11.023|pmid=15716087}}</ref> На пример, промените на должината во регионите кои се повторуваат во тандем во [[ген]]от Runx2 доведуваат до разлики во должината на [[лице]]то кај [[Припитомување|припитомените]] [[Куче|кучиња]] (''Canis familiaris''), со поврзаност помеѓу подолги должини на низата и подолги лица.<ref name="Fondon 2004">{{Наведено списание|date=December 2004|title=Molecular origins of rapid and continuous morphological evolution|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=101|issue=52|pages=18058–63|bibcode=2004PNAS..10118058F|doi=10.1073/pnas.0408118101|pmc=539791|pmid=15596718|doi-access=free}}</ref> Ова поврзување се однесува и на поширок опсег на [[Вид (биологија)|видови]] кои припаѓаат во [[Ред (биологија)|редот]] [[ѕверови]].<ref name="Sears 2007">{{Наведено списание|year=2007|title=The correlated evolution of Runx2 tandem repeats, transcriptional activity, and facial length in carnivora|journal=Evolution & Development|volume=9|issue=6|pages=555–65|doi=10.1111/j.1525-142X.2007.00196.x|pmid=17976052}}</ref> Промените во должината на полиаланински трактати во рамките на генот HOXA13 се поврзани со синдромот „рака-стапало-гениталија“, развојно нарушување кај луѓето.<ref name="Utsch 2002">{{Наведено списание|date=мај 2002|title=A novel stable polyalanine [poly(A)] expansion in the HOXA13 gene associated with hand-foot-genital syndrome: proper function of poly(A)-harbouring transcription factors depends on a critical repeat length?|journal=Human Genetics|volume=110|issue=5|pages=488–94|doi=10.1007/s00439-002-0712-8|pmid=12073020}}</ref> Промените во должината на другите повторувања на тројката се поврзани со повеќе од 40 [[Душевно растројство|невролошки заболувања]] кај луѓето, особено тринуклеотидните пореметувања како што се кревкиот Х синдром и [[Хантингтонова болест|Хантингтоновата болест]].<ref name="Pearson 2005"/> [[Еволуција|Еволутивните]] промени од лизгањето на репликацијата се случуваат и кај поедноставните [[Организам|организми]]. На пример, промените во должината на микросателитот се вообичаени во површинските [[Клеточна мембрана|мембрански]] белковини во квасецот, обезбедувајќи брза еволуција во својствата на [[Клетка|клетките]].<ref name="Bowen 2006">{{Наведено списание|date=јуни 2006|title=Ser/Thr-rich domains are associated with genetic variation and morphogenesis in Saccharomyces cerevisiae|journal=Yeast|volume=23|issue=8|pages=633–40|doi=10.1002/yea.1381|pmid=16823884|doi-access=free}}</ref> Поточно, промените во должината во генот FLO1 го контролираат нивото на адхезија на супстратите.<ref name="Verstrepen 2005">{{Наведено списание|date=септември 2005|title=Intragenic tandem repeats generate functional variability|journal=Nature Genetics|volume=37|issue=9|pages=986–90|doi=10.1038/ng1618|pmc=1462868|pmid=16086015}}</ref> Повторувањата на кратки низи, исто така, обезбедуваат брза еволутивна промена на површинските белковини кај патеногените бактерии; ова може да им овозможи да бидат во тек со имунолошките промени кај нивните домаќини.<ref name="Moxon 1994">{{Наведено списание|date=јануари 1994|title=Adaptive evolution of highly mutable loci in pathogenic bacteria|journal=Current Biology|volume=4|issue=1|pages=24–33|doi=10.1016/S0960-9822(00)00005-1|pmid=7922307}}</ref> Промените на должината во кратка низа повторувања кај [[габа]]та (''Neurospora crassa'') го контролираат времетраењето на нејзините циклуси на деноноќниот часовник.<ref name="Michael 2007">{{Наведено списание|displayauthors=6|date=август 2007|title=Simple sequence repeats provide a substrate for phenotypic variation in the Neurospora crassa circadian clock|journal=PLOS ONE|volume=2|issue=8|pages=e795|bibcode=2007PLoSO...2..795M|doi=10.1371/journal.pone.0000795|pmc=1949147|pmid=17726525|doi-access=free}}</ref> === Ефекти врз регулацијата на гените === Промените во должината на микросателитите во рамките на [[Промотор (генетика)|промоторите]] и другите цис-регулаторни региони може брзо да го променат [[Генска експресија|генското изразување]], меѓу генерациите. [[Човечки геном|Човечкиот геном]] содржи многу (>16.000) кратки низи кои се повторуваат во регулаторните региони, кои обезбедуваат „копчиња за нагодување“ на изразување на многу [[гени]].<ref name="Gymrek 22–29"/><ref name="Rockman 2002">{{Наведено списание|date=ноември 2002|title=Abundant raw material for cis-regulatory evolution in humans|journal=Molecular Biology and Evolution|volume=19|issue=11|pages=1991–2004|doi=10.1093/oxfordjournals.molbev.a004023|pmid=12411608|doi-access=free}}</ref> Промените во должината на [[Бактерии|бактериските]] едноставни низни повторувања може да влијаат на создавањето на фимбриите кај ''Haemophilus influenzae'', со менување на растојанието помеѓу промоторите.<ref name="Moxon 1994"/> Динуклеотидните микросателити се поврзани со изобилни варијации во цис-регулаторните контролни региони во човечкиот геном.<ref name="Rockman 2002"/> Микросателитите во контролните региони на генот на рецепторот на [[вазопресин]] 1а во булките влијаат на нивното општествени однесување и нивото на [[моногамија]].<ref name="Hammock 2005">{{Наведено списание|date=јуни 2005|title=Microsatellite instability generates diversity in brain and sociobehavioral traits|journal=Science|volume=308|issue=5728|pages=1630–4|bibcode=2005Sci...308.1630H|doi=10.1126/science.1111427|pmid=15947188}}</ref> Кај Јуинговиот сарком (вид болен [[Рак (болест)|рак]] на [[Коска|коските]] кај младите [[луѓе]]), [[точкеста мутација]] создава проширен GGAA микросателит кој го врзува факторот на [[Транскрипција (генетика)|транскрипција]], кој пак го активира [[ген]]от EGR2 кој го движи ракот.<ref>{{Наведено списание|displayauthors=6|date=септември 2015|title=Chimeric EWSR1-FLI1 regulates the Ewing sarcoma susceptibility gene EGR2 via a GGAA microsatellite|journal=Nature Genetics|volume=47|issue=9|pages=1073–8|doi=10.1038/ng.3363|pmc=4591073|pmid=26214589}}</ref> Дополнително, други GGAA микросателити може да влијаат на изразувањето на гените кои придонесуваат за клиничкиот исход на пациентите со Јуингов сарком.<ref>{{Наведено списание|displayauthors=6|date=септември 2019|title=Cooperation of cancer drivers with regulatory germline variants shapes clinical outcomes|journal=Nature Communications|volume=10|issue=1|pages=4128|bibcode=2019NatCo..10.4128M|doi=10.1038/s41467-019-12071-2|pmc=6739408|pmid=31511524}}</ref> === Ефекти во рамките на интроните === Микросателитите во интроните исто така влијаат на [[фенотип]]от, преку средства кои моментално не се разбрани. На пример, тројното ширење на GAA во првиот интрон на [[ген]]от X25 се чини дека се меша со [[Транскрипција (генетика)|транскрипцијата]] и предизвикува [[Фридрајхова атаксија]].<ref name="Bidichandani 1998">{{Наведено списание|date=јануари 1998|title=The GAA triplet-repeat expansion in Friedreich ataxia interferes with transcription and may be associated with an unusual DNA structure|journal=American Journal of Human Genetics|volume=62|issue=1|pages=111–21|doi=10.1086/301680|pmc=1376805|pmid=9443873}}</ref> Тандемските повторувања во првиот интрон на генот аспарагинска синтетаза се поврзани со акутна лимфобластична [[леукемија]].<ref name="Akagi 2008">{{Наведено списание|displayauthors=6|date=јули 2009|title=Functional analysis of a novel DNA polymorphism of a tandem repeated sequence in the asparagine synthetase gene in acute lymphoblastic leukemia cells|journal=Leukemia Research|volume=33|issue=7|pages=991–6|doi=10.1016/j.leukres.2008.10.022|pmc=2731768|pmid=19054556}}</ref> Повторениот полиморфизам во четвртиот интрон на генот NOS3 е поврзан со [[хипертензија]] кај [[тунис]]кото [[население]].<ref name="Jemaa 2008">{{Наведено списание|displayauthors=6|date=јуни 2009|title=Association of a 27-bp repeat polymorphism in intron 4 of endothelial constitutive nitric oxide synthase gene with hypertension in a Tunisian population|journal=Clinical Biochemistry|volume=42|issue=9|pages=852–6|doi=10.1016/j.clinbiochem.2008.12.002|pmid=19111531}}</ref> Намалените должини на повторувања во генот EGFR се поврзани со остеосаркомите.<ref name="Kersting 2008">{{Наведено списание|displayauthors=6|date=август 2008|title=Biological importance of a polymorphic CA sequence within intron 1 of the epidermal growth factor receptor gene (EGFR) in high grade central osteosarcomas|journal=Genes, Chromosomes & Cancer|volume=47|issue=8|pages=657–64|doi=10.1002/gcc.20571|pmid=18464244|doi-access=free}}</ref> Познато е дека архаичниот облик на спојување зачувана во зебрестата риба користи микросателитски низи во интроничната [[информациска РНК]] за отстранување на интроните во отсуство на U2AF2 и други начини за спојување. Теоретизирано е дека овие низи образуваат високо стабилни конфигурации на листовите на детелина кои ги доведуваат местата на спојување на интроните 3' и 5' во непосредна близина, ефикасно заменувајќи го сплајцеозомот. Овој метод на спојување на РНК се верува дека се оддалечил од [[Еволуција на човекот|човечката еволуција]] при создавањето на [[четириношци]]те и дека претставува артефакт на светот на РНК.<ref>{{Наведено списание|displayauthors=6|date=јануари 2016|title=RNA structure replaces the need for U2AF2 in splicing|journal=Genome Research|volume=26|issue=1|pages=12–23|doi=10.1101/gr.181008.114|pmc=4691745|pmid=26566657}}</ref> === Ефекти во транспозоните === Речиси 50% од [[Човечки геном|човечкиот геном]] е содржан во различни видови [[транспозон]]и (исто така наречени „скокачки [[гени]]“), а многу од нив содржат повторувачка [[ДНК]].<ref name="Sherer 2008">{{Наведена книга|title=A short guide to the human genome|vauthors=Scherer S|date=2008|publisher=Cold Spring Harbor University Press|location=New York}}</ref> Веројатно е дека повторувањата на кратки низи на тие места исто така се вклучени во регулирањето на [[Генска експресија|генското изразување]].<ref name="Tomilin 2008">{{Наведено списание|date=април 2008|title=Regulation of mammalian gene expression by retroelements and non-coding tandem repeats|journal=BioEssays|volume=30|issue=4|pages=338–48|doi=10.1002/bies.20741|pmid=18348251|doi-access=free}}</ref> == Примени == Микросателитите се користат за проценка на бришењата на [[хромозом]]ската [[ДНК]] при [[дијагноза]] на [[Рак (болест)|рак]]. Микросателитите се широко користени за [[ДНК анализа|анализа на ДНК]], познато и како „генетски отпечаток“, на [[Злосторство|злосторнички]] дамки (во [[Судско вештачење|форензиката]]) и на [[ткива]] (кај [[Пресадување (медицина)|пресадувани]] пациенти). Тие исто така се широко користени во анализата на [[Роднински односи|сродството]] (најчесто во тестирањето за татковство). Исто така, микросателитите се користени за картирање на места во геномот, конкретно во анализа на генетско поврзување за наоѓање [[ген]] или [[мутација]] одговорна за дадена особина или [[болест]]. Како посебен случај на картирање, тие може да бидат користени за студии за удвојување или бришење на гените. Истражувачите користат микросателити во [[Популациона генетика|генетиката на населението]] и во проектите за зачувување на [[Вид (биологија)|видовите]]. [[Растенија|Растителните]] [[Генетика|генетичари]] предложиле употреба на микросателити за маркерски потпомогнат избор на посакуваните особини во одгледувањето растенија. === Дијагноза на рак === Во [[Клетка|клетките]] на [[тумор]]от, чии контроли за репликација се оштетени, микросателитите може да бидат добиени или изгубени на особено висока честота за време на секој круг на [[митоза]]. Оттука, туморската клеточна линија може да покаже различен [[ДНК анализа|генетски отпечаток]] од оној на ткивото домаќин и, особено кај [[Рак на дебелото црево|ракот на дебелото црево]], може да се манифестира со губење на хетерозиготноста.<ref name="Cancer Diagnostics">{{Наведено списание|displayauthors=6|date=април 2000|title=High resolution chromosome 3p allelotyping of human lung cancer and preneoplastic/preinvasive bronchial epithelium reveals multiple, discontinuous sites of 3p allele loss and three regions of frequent breakpoints|journal=Cancer Research|volume=60|issue=7|pages=1949–1960|pmid=10766185}}</ref><ref>{{Наведено списание|displayauthors=6|date=февруари 2001|title=Searching for microsatellite mutations in coding regions in lung, breast, ovarian and colorectal cancers|journal=Oncogene|volume=20|issue=8|pages=1005–1009|doi=10.1038/sj.onc.1204211|pmid=11314036|doi-access=free}}</ref> Микросателитите анализирани во првичното [[ткиво]] затоа рутински се користени во [[дијагноза]]та на [[Рак (болест)|ракот]] за да биде проценет напредокот на туморот.<ref name="vanTilborg2012">{{Наведено списание|displayauthors=6|year=2012|title=Selection of microsatellite markers for bladder cancer diagnosis without the need for corresponding blood|journal=PLOS ONE|volume=7|issue=8|pages=e43345|bibcode=2012PLoSO...743345V|doi=10.1371/journal.pone.0043345|pmc=3425555|pmid=22927958|doi-access=free}}</ref><ref name="Sideris&Papagrigoriadis2014">{{Наведено списание|date=мај 2014|title=Molecular biomarkers and classification models in the evaluation of the prognosis of colorectal cancer|journal=Anticancer Research|volume=34|issue=5|pages=2061–2068|pmid=24778007}}</ref><ref name="Boland1998">{{Наведено списание|displayauthors=6|date=ноември 1998|title=A National Cancer Institute Workshop on Microsatellite Instability for cancer detection and familial predisposition: development of international criteria for the determination of microsatellite instability in colorectal cancer|journal=Cancer Research|volume=58|issue=22|pages=5248–5257|pmid=9823339}}</ref> Општо геномските поврзани студии биле користени за да бидат идентификувани микросателитски биомаркери како извор на генетска предиспозиција кај различни видови рак.<ref name="Rivero et al">{{Наведено списание|date=јануари 2020|title=Germline microsatellite genotypes differentiate children with medulloblastoma|journal=Neuro-Oncology|volume=22|issue=1|pages=152–162|doi=10.1093/neuonc/noz179|pmc=6954392|pmid=31562520}}</ref><ref name="Kinney">{{Наведено списание|date=2017|title=''ZDHHC3'' as a Risk and Mortality Marker for Breast Cancer in African American Women|journal=Cancer Informatics|volume=16|pages=1176935117746644|doi=10.1177/1176935117746644|pmc=5734450|pmid=29276372}}</ref><ref name="Velmurugan">{{Наведено списание|date=ноември 2017|title=High-depth, high-accuracy microsatellite genotyping enables precision lung cancer risk classification|journal=Oncogene|volume=36|issue=46|pages=6383–6390|doi=10.1038/onc.2017.256|pmc=5701090|pmid=28759038}}</ref> [[Податотека:Str_profile.jpg|мини|400x400пкс| Делумен човечки профил со кратко тандемско повторување добиен со помош на идентификувачкиот комплет на Applied Biosystems.]] === Судско-медицинско наоѓање отпечатоци === Микросателитската анализа станала популарна во областа на [[Судско вештачење|форензиката]] во 1990-тите.<ref name=":0">{{Наведени вести|url=https://theconversation.com/from-the-crime-scene-to-the-courtroom-the-journey-of-a-dna-sample-82250|title=From the crime scene to the courtroom: the journey of a DNA sample|date=29 август 2017|work=The Conversation}}</ref> Користена е за [[ДНК анализа|генетско земање отпечатоци]] на поединци каде што дозволува форензичка идентификација (обично одговарање на [[Злосторство|злосторничка]] дамка со жртва или сторител). Исто така е користена за следење на пациенти со [[Пресадување на коскена срж|пресадување на коскена срцевина]].<ref name="pmid11669214">{{Наведено списание|year=2001|title=Establishment of complete and mixed donor chimerism after allogeneic lymphohematopoietic transplantation: recommendations from a workshop at the 2001 Tandem Meetings of the International Bone Marrow Transplant Registry and the American Society of Blood and Marrow Transplantation|journal=Biology of Blood and Marrow Transplantation|volume=7|issue=9|pages=473–85|doi=10.1053/bbmt.2001.v7.pm11669214|pmid=11669214|doi-access=free}}</ref> Микросателитите кои се користени денес за форензичка анализа се сите тетра- или пента-нуклеотидни повторувања, бидејќи тие даваат висок степен на податоци без грешки, додека се доволно кратки за да преживеат разградување во неидеални услови. Дури и пократките повторувачки низи ќе имаат тежнеење да страдаат од артефакти како што се треперење со [[Полимераза верижна реакција|полимеразната верижна реакција]] и преференцијално засилување, додека подолгите повторувачки низи ќе страдаат повеќе од разградација во животната средина и би се засилувале помалку добро со полимеразната верижна реакција.<ref name="interpol">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.interpol.int/public/Forensic/dna/conference/DNAProfiling01.asp#note41|title=DNA Profiling|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20010927081712/http://www.interpol.int/public/forensic/dna/conference/dnaprofiling01.asp|archive-date=2001-09-27|accessdate=25 февруари 2024}}</ref> Друго форензичко размислување е дека мора да биде почитувано е медицинската приватност на личноста, така што се избирани форензички кратки тандемски повторувања кои не се кодираат, не влијаат на [[ген]]ската регулација и обично не се тринуклеотидни кратки тандемски повторувања кои би можеле да бидат вклучени во болести со тројно ширење, како што е [[Хантингтонова болест|Хантингтоновата болест]]. Форензичките профили со кратки тандемски повторувања се чувани во бази на податоци за [[ДНК]] како што е Националната база на податоци за ДНК на Обединетото Кралство, Индексниот систем на комбинирана ДНК од [[Соединетите Држави]], или [[Австралија|австралиската]] Национална база на податоци за ДНК за злосторнички истраги. === Анализа на сродство (тестирање за татковство) === Автосомните микросателити се широко користени за [[ДНК анализа|анализа на ДНК]] во анализата на [[Роднински односи|сродството]] (најчесто во тестирањето за татковство).<ref>{{Наведено списание|date=2000|title=Automated fluorescent detection of a 10 loci multiplex for paternity testing|journal=Acta Biologica Hungarica|volume=51|issue=1|pages=99–105|doi=10.1007/BF03542970|pmid=10866366}}</ref> Наследените Y-STR (микросателити на [[Y хромозом]]от) често се користени во [[Генеалошки ДНК тест|генеалошкото тестирање на ДНК]]. === Анализа на генетска поврзаност === Во текот на 1990-тите и првите неколку години од овој милениум, микросателитите биле клучните [[Генетика|генетски]] маркери за скенирања на целиот [[геном]] за наоѓање на кој било [[ген]] одговорен за даден [[фенотип]] или [[болест]], користејќи набљудувања на [[Менделови закони|сегрегација]] низ генерации на примерок од педигре. Иако порастот на поголема пропусност и економични платформи за еднонуклеотиден полиморфизам довел до времето на еднонуклеотиден полиморфизам за скенирања на геномот, микросателитите остануваат високо информативни мерки за геномската варијација за студии за поврзување. Нивната постојана предност лежи во нивната поголема [[алел]]на разновидност од двоалелните еднонуклеотидни полиморфизми, така што микросателитите можат да ги разликуваат алелите во рамките на интересен блок за нерамнотежа на поврзување дефиниран од еднонуклеотиден полиморфизам. Така, микросателитите успешно довеле до откритија на [[дијабетес]] тип 2 (TCF7L2) и гени за [[рак на простата]] (регионот 8q21).<ref name="Gulcher2012"/><ref name="Ott2015">{{Наведено списание|date=мај 2015|title=Genetic linkage analysis in the age of whole-genome sequencing|journal=Nature Reviews. Genetics|volume=16|issue=5|pages=275–284|doi=10.1038/nrg3908|pmc=4440411|pmid=25824869}}</ref> === Генетика на населението === [[Податотека:Consensus_neighbor-joining_tree_of_the_249_human_populations_and_six_chimpanzee_populations.svg|мини| Консензуално дрво кое се спојува со соседите на 249 човечки групи на [[население]] и шест групи на население на шимпанза. Создаден врз основа на 246 микросателитски маркери.<ref name="PembertonDeGiorgio2013">{{Наведено списание|date=мај 2013|title=Population structure in a comprehensive genomic data set on human microsatellite variation|journal=G3|volume=3|issue=5|pages=891–907|doi=10.1534/g3.113.005728|pmc=3656735|pmid=23550135}}</ref>]] Микросателитите биле популаризирани во [[Популациона генетика|популационата генетика]] во текот на 1990-тите, бидејќи како што [[Полимераза верижна реакција|полимеразната верижна реакција]] стана сеприсутна во [[Лабораторија|лабораториите]], истражувачите биле во можност да дизајнираат [[Зачетник (молекуларна биологија)|зачетници]] и да ги засилуваат групите на микросателити по ниска цена. Нивната употреба е широка.<ref>{{Наведено списание|date=2003-04-01|title=Landscape genetics: combining landscape ecology and population genetics|journal=Trends in Ecology & Evolution|volume=18|issue=4|pages=189–197|doi=10.1016/S0169-5347(03)00008-9}}</ref> Микросателитот со неутрална еволутивна историја го прави применлив за мерење или заклучување на тесните грла,<ref>{{Наведено списание|date=октомври 2000|title=Experimental evaluation of the usefulness of microsatellite DNA for detecting demographic bottlenecks|journal=Molecular Ecology|volume=9|issue=10|pages=1517–28|doi=10.1046/j.1365-294x.2000.01031.x|pmid=11050547}}</ref> месното приспособување,<ref>{{Наведено списание|date=2005-01-01|title=Molecular signatures of natural selection|journal=Annual Review of Genetics|volume=39|issue=1|pages=197–218|doi=10.1146/annurev.genet.39.073003.112420|pmid=16285858}}</ref> индексот на алелна фиксација (F<sub>ST</sub>),<ref>{{Наведено списание|date=јануари 1995|title=A measure of population subdivision based on microsatellite allele frequencies|url=http://www.genetics.org/content/139/1/457|journal=Genetics|volume=139|issue=1|pages=457–62|doi=10.1093/genetics/139.1.457|pmc=1206343|pmid=7705646}}</ref> големината на населението,<ref>{{Наведено списание|date=април 1999|title=Estimating population size by genotyping faeces|journal=Proceedings. Biological Sciences|volume=266|issue=1420|pages=657–63|doi=10.1098/rspb.1999.0686|pmc=1689828|pmid=10331287}}</ref> и [[Проток на гени|протокот на гените]].<ref>{{Наведено списание|date=април 2000|title=Nuclear DNA microsatellite analysis of genetic diversity and gene flow in the Scandinavian brown bear (Ursus arctos)|journal=Molecular Ecology|volume=9|issue=4|pages=421–31|doi=10.1046/j.1365-294x.2000.00892.x|pmid=10736045}}</ref> Како што [[Секвенцирање на ДНК|масивното напоредно секвенционирање]] станува подостапно, употребата на микросателити е намалена, но сепак тие остануваат клучна алатка во оваа област.<ref>{{Наведено списание|date=октомври 2010|title=Genomics and the future of conservation genetics|journal=Nature Reviews. Genetics|volume=11|issue=10|pages=697–709|doi=10.1038/nrg2844|pmid=20847747}}</ref> === Одгледување растенија === Одбирањето со помош на маркер е индиректна постапка на одбирање каде интересна особина е избирана врз основа на маркер ([[Морфологија (биологија)|морфолошка]], [[Биохемија|биохемиска]] или варијација на [[ДНК]]/[[РНК]]) поврзан со особина од интерес (на пр. продуктивност, отпорност на [[болести]], толеранција кон стрес и квалитет), наместо на самата особина. Микросателитите се предложени да бидат користени како такви маркери за да помогнат при одгледувањето на [[растенијата]].<ref name="Miah2013">{{Наведено списание|date=ноември 2013|title=A review of microsatellite markers and their applications in rice breeding programs to improve blast disease resistance|journal=International Journal of Molecular Sciences|volume=14|issue=11|pages=22499–528|doi=10.3390/ijms141122499|pmc=3856076|pmid=24240810|doi-access=free}}</ref> == Анализа == [[Податотека:Short_Tandem_Repeat_(STR)_analysis.png|мини|309x309пкс| Кратка тандемска повторлива анализа на поедноставен модел со употреба на [[Полимераза верижна реакција|полимеразна верижна реакција]]: Прво, примерок од [[ДНК]] е подложуван на полимеразна верижна реакција со [[Зачетник (молекуларна биологија)|зачетници]] насочени кон одредени кратки тандемски повторувања (кои се разликуваат по должина помеѓу поединците и нивните [[алел]]и). Резултирачките фрагменти се одделени по големина (како што е електрофореза).<ref>Image by Mikael Häggström, MD, using following source image: [https://www.researchgate.net/figure/Principles-of-STR-analysis-STRs-loci-comprise-repetitive-sequences-of-2-7-bp-which-are_fig1_26513043 Figure 1 - available via license: Creative Commons Attribution 4.0 International"], from the following article:<br /><br />{{Наведено списание|year=2006|title=Using PCR for molecular monitoring of post-transplantation chimerism|url=https://www.researchgate.net/publication/26513043|journal=Einstein|location=Sao Paulo|volume=4|issue=2|via=ResearchGate}}</ref>]] Повторливата [[ДНК]] не е анализирана лесно со методите за [[Секвенцирање на ДНК|масивното напоредно секвенционирање на ДНК]], бидејќи некои технологии се борат со [[Полимер|хомополимерните]] патишта. Создадени се разновидни [[Програмска опрема|софтверски]] пристапи за анализа или за читање на секвенционирање на ДНК од необработено следното потекло за да биде одреден [[генотип]]от и варијантите на повторливи [[Локус (генетика)|локуси]].<ref name="Analysis">{{Наведено списание|last=Halman A|last2=Oshlack A|author-link2=Алисија Ошлак|date=2020|title=Accuracy of short tandem repeats genotyping tools in whole exome sequencing data|journal=F1000Research|volume=9|pages=200|doi=10.12688/f1000research.22639.1|pmc=7327730|pmid=32665844|doi-access=free}}</ref><ref name="Rajan-Babu">{{Наведено списание|displayauthors=6|date=септември 2021|title=Correction to: Genome-wide sequencing as a first-tier screening test for short tandem repeat expansions|journal=Genome Medicine|volume=13|issue=1|pages=151|doi=10.1186/s13073-021-00961-4|pmc=8439056|pmid=34517885|doi-access=free}}</ref> Микросателитите може да бидат анализирани и проверени со воспоставено засилување со [[Полимераза верижна реакција|полимеразна верижна реакција]] и одредување на големината на ампликонот, понекогаш проследено со Сенгеровото секвенционирање на ДНК. Во [[Судско вештачење|форензиката]], анализата е вршена со екстракција на [[јадрена ДНК]] од [[Клетка|клетките]] на примерок од интерес, а потоа засилување на специфични полиморфни региони на извлечената [[ДНК]] со помош на [[Полимераза верижна реакција|полимеразна верижна реакција]]. Откако овие низи ќе бидат засилени, тие се решавани или преку гелна електрофореза или капиларна електрофореза, што ќе му овозможи на аналитичарот да одреди колку повторувања на микросателитната низа за која станува збор има. Ако ДНК е разрешена со гелна електрофореза, ДНК може да биде видена или со боење со сребро (ниска чувствителност, безбедно, евтино) или со интеркалирана боја како што е етидиум бромид (прилично чувствителна, умерени здравствени ризици, евтино) или како најсовремени форензички [[Лабораторија|лаборатории]] користат, флуоресцентни бои (високо чувствителни, безбедни, скапи).<ref name="nist">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cstl.nist.gov/strbase/tech.htm|title=Technology for Resolving STR Alleles|accessdate=25 февруари 2024}}</ref> Инструментите изградени за разрешување на микросателитски фрагменти со капиларна електрофореза исто така користат флуоресцентни бои.<ref name="nist" /> Форензичките профили се чувани во главните бази на податоци. [[Обединето Кралство|Британската]] база на податоци за идентификација на микросателитски [[Локус (генетика)|локуси]] првично била заснована на британскиот систем наречен Второгенерациски мултиплекс плус.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.parliament.uk/documents/post/postpn258.pdf|title=The National DNA Database|archive-url=https://web.archive.org/web/20101013140110/http://www.parliament.uk/documents/post/postpn258.pdf|archive-date=2010-10-13|accessdate=25 февруари 2024}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://publications.parliament.uk/pa/ld199900/ldselect/ldsctech/115/115we20.htm|title=House of Lords Select Committee on Science and Technology Written Evidence|accessdate=25 февруари 2024}}</ref> користејќи 10 маркери за локуси и маркер за пол. Во [[Соединети Американски Држави|Соединетите Држави]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cstl.nist.gov/strbase/fbicore.htm|title=FBI CODIS Core STR Loci|accessdate=25 февруари 2024}}</ref> бил зголемен овој број на 13 маркери за локуси.<ref name="Butler 2005">{{Наведена книга|title=Forensic DNA Typing: Biology, Technology, and Genetics of STR Markers, Second Edition|vauthors=Butler JM|date=2005|publisher=Elsevier Academic Press|location=New York}}</ref> [[Австралија|Австралиската]] Национална база на податоци за ДНК за злосторнички истраги од 2013 година користи 18 основни маркери за [[ДНК анализа|анализа на ДНК]].<ref name=":0"/> === Засилување === Микросателитите може да бидат засилени за идентификација со постапката [[Полимераза верижна реакција|полимеразна верижна реакција]], користејќи ги уникатните низи на странични региони како [[Зачетник (молекуларна биологија)|зачетници]]. [[ДНК]] постојано е денатурирана на висока температура за да биде одвои двојното влакно, а потоа е ладена за да биде овозможено жарење на зачетници и проширување на нуклеотидните низи низ микросателитот. Оваа постапка резултира со производство на доволно ДНК за да биде видлива на агарозни или полиакриламидни гелови; само мали количества на ДНК се потребни за засилување бидејќи на овој начин термоциклирањето создава експоненцијално зголемување на реплицираниот сегмент.<ref name="Griffiths">{{Наведена книга|title=Introduction to Genetic Analysis|url=https://archive.org/details/introductiontoge00grif|vauthors=Griffiths AJ, Miller JF, Suzuki DT, Lewontin RC, Gelbart WM|publisher=W.H. Freeman|year=1996|edition=5th|location=New York}}</ref> Со изобилството на технологија на полимеразна верижна реакција, зачетниците што ги наоѓаат страничните микросателитски места се едноставни и брзи за употреба, но развојот на правилно функционални зачетници често е мачна и скапа постапка. [[Податотека:PAGE_AgStain_Microsat.jpg|десно|мини| Голем број на примероци на ДНК од примероци на ''Littorina plena'' засилени со употреба на полимеразна верижна реакција со зачетници насочени кон променлива едноставно низно повторување (односно микросателитски) [[Локус (генетика)|локус]]. Примероците биле пуштени на 5% полиакриламидски гел и гледани со користење на техниката боење со сребро.]] === Дизајн на микросателитските зачетници === Ако се барани микросателитски маркери во одредени региони на [[геном]]от, на пример во одреден интрон, [[Зачетник (молекуларна биологија)|зачетниците]] може да бидат дизајнирани рачно. Ова вклучува пребарување на низата на геномската [[ДНК]] за повторувања на микросателити, што може да биде направена со обично гледање или со користење на автоматизирани алатки како што е [http://www.repeatmasker.org/ повторувачки маскер]. Откако ќе бидат утврдени потенцијално корисните микросателити, страничните низи може да бидат користени за дизајнирање на олигонуклеотидни зачетници кои ќе го засилат специфичното повторување на микросателитот во [[Полимераза верижна реакција|полимеразна верижна реакција]]. Случајните микросателитски зачетници може да бидат развиени со [[Клонирање|клонирање на]] случајни сегменти на ДНК од фокалните [[Вид (биологија)|видови]]. Овие случајни сегменти се вметнуваат во [[плазмид]]ен или [[Бактериофаг|бактериофазен]] вектор, кој пак е засаден во [[Бактерии|бактеријата]] ''[[Escherichia coli]]''. Потоа се развиваат колонии и се прикажуваат со флуоресцентно обележани олигонуклеотидни низи кои ќе бидат хибридирани со повторување на микросателитот, доколку се присутни на ДНК сегментот. Ако може да бидат добиени позитивни клонови од оваа постапка, ДНК е секвенционирана и зачетниците со полимеразна верижна реакција се избирани од низите кои граничат со таквите региони за да биде одреден специфичен [[Локус (генетика)|локус]]. Ова постапка вклучува значителни обиди и грешки од страна на истражувачите, бидејќи низите на повторување на микросателитот мора да бидат предвидени, а зачетниците кои се случајно изолирани може да не покажуваат значителен полиморфизам.<ref name="Jarne 1996"/><ref name="Queller">{{Наведено списание|date=август 1993|title=Microsatellites and kinship|journal=Trends in Ecology & Evolution|volume=8|issue=8|pages=285–8|doi=10.1016/0169-5347(93)90256-O|pmid=21236170}}</ref> Микросателитски локуси се широко распространети низ геномот и може да бидат изолирани од полуразградена ДНК на постари примероци, бидејќи сè што е потребно е соодветен супстрат за засилување преку полимеразна верижна реакција. Поновите техники вклучуваат користење на олигонуклеотидни низи кои се состојат од повторувања комплементарни на повторувањата во микросателитот за да биде „збогатена“ извлечената ДНК (микросателитно збогатување). Олигонуклеотидната сонда е хибридизирана со повторувањето во микросателитот, а комплексот на сонда/микросателит потоа е извлекуван од растворот. Збогатената ДНК потоа е клонирана како нормална, но процентот на успеси сега ќе биде многу поголем, драстично намалувајќи го времето потребно за развој на регионите за употреба. Сепак, кои сонди да бидат користени може да биде постапка на обиди и грешки сама по себе.<ref name="Kaukinen">{{Наведено списание|year=2004|title=Enrichment of tetranucleotide microsatellite loci from invertebrate species|journal=Journal of Shellfish Research|volume=23|issue=2|page=621}}</ref> === Меѓуедноставно низно повторување-полимеразна верижна реакција === Меѓуедноставното низно повторување е општ поим за [[геном]]ски регион помеѓу микросателитски [[Локус (генетика)|локуси]]. Комплементарните низи на два соседни микросателити се користени како [[Зачетник (молекуларна биологија)|зачетници]] на [[Полимераза верижна реакција|полимеразна верижна реакција]]; променливата област меѓу нив се засилува. Ограничената должина на циклусите на засилување за време на полимеразната верижна реакција спречува прекумерна репликација на премногу долги соседни низи на [[ДНК]], така што резултатот ќе биде мешавина од разновидни засилени нишки на ДНК кои се претежно кратки, но многу се разликуваат по должина. Низите засилени со меѓуедноставното низно повторување-полимеразна верижна реакција може да бидат користени за отпечатоци од ДНК. Бидејќи меѓуедноставното низно повторување може да е зачуван или незачуван регион, оваа техника не е корисна за разликување на поединци, туку за филогеографски анализи или можеби за разграничување на [[Вид (биологија)|видовите]]; разновидноста на низите е помала отколку кај едноставното низно повторување-полимеразна верижна реакција, но сепак повисока отколку во вистинските генски низи. Дополнително, секвенционирањето на микросателитите и секвенционирањето на меѓуедноставното низно повторување меѓусебно си помагаат, бидејќи едниот произведува зачетници за другиот. === Ограничувања === Повторливата [[ДНК]] не е анализирана лесно со методите за [[Секвенцирање на ДНК|масовното напоредно секвенционирање на ДНК]], кои се борат со хомополимерните патишта.<ref>{{Наведено списание|date=април 2020|title=Nanopore Sequencing of a Forensic STR Multiplex Reveals Loci Suitable for Single-Contributor STR Profiling|journal=Genes|volume=11|issue=4|pages=381|doi=10.3390/genes11040381|pmc=7230633|pmid=32244632|doi-access=free}}</ref> Затоа, микросателитите вообичаено се анализирани со конвенционално засилување со [[Полимераза верижна реакција|полимеразна верижна реакција]] и одредување на големината на ампликонот. Употребата на полимеразна верижна реакција значи дека анализата на должината на микросателитот е склона кон ограничувања на полимеразната верижна реакција како и секој друг [[Локус (генетика)|локус]] на ДНК засилена со полимеразна верижна реакција. Посебна загриженост е појавата на „[[нулти алел]]и“: * Повремено, во примерок од поединци како што е случајот за тестирање на татковство, мутација на ДНК што го граничи микросателитот може да го спречи [[Зачетник (молекуларна биологија)|зачетникот]] на полимеразната верижна реакција да биде врзан и да произведе ампликон (создавајќи „нулти алел“ во анализата на гел), на тој начин само еден алел се засилува (од немутираниот сестрински [[хромозом]]), а поединецот тогаш може лажно да изгледа дека е хомозиготен. Ова може да предизвика збунетост во случајот за татковството. Тогаш може да биде неопходно да биде засилен микросателитот со користење на различен сет на зачетници.<ref name="Jarne 1996"/><ref name="Dakin">{{Наведено списание|date=ноември 2004|title=Microsatellite null alleles in parentage analysis|journal=Heredity|volume=93|issue=5|pages=504–9|doi=10.1038/sj.hdy.6800545|pmid=15292911|doi-access=free}}</ref> Нултите алели се предизвикани особено од мутации во 3' делот, каде што започнува екстензијата. * Во анализата на [[Вид (биологија)|видовите]] или населението, на пример во работата за зачувување, зачетниците на полимеразната верижна реакција, кои ги засилуваат микросателитите кај еден поединец или вид можат да работат во други видови. Сепак, ризикот од примена на зачетник на полимеразната верижна реакција кај различни видови е дека нултите алели стануваат веројатни, секогаш кога дивергенцијата во низата е преголема за зачетниците да бидат врзани. Видот тогаш вештачки може да изгледа дека има намалена разновидност. Нултите алели во овој случај понекогаш може да бидат означени со прекумерна честота на хомозиготи кои предизвикуваат отстапувања од Харди-Вајнбершките очекувања за рамнотежа. == Поврзано == {{Столбови-список|*[[Генетски маркер]] *[[Отпадна ДНК]] *[[Список на биолошки бази на податоци]] *[[Долго прошаран јадрен елемент]] *[[Микросателитска нестабилност]] *[[Транспозон]] *[[Сателитска ДНК]] *[[Кратко прошаран јадрен елемент]] *[[Едноставен полиморфизам со должина на низа]] — алатка за пребарување *[[Snpstr]] *[[База на кратки тандемски повторувања]] *[[База на податоци за човечки алелни честоти на кратски тандемски повторувања]] *[[UgMicroSatdb]]}} == Наводи == {{Наводи|32em}} == Дополнителна литература == {{Refbegin|32em}} * {{cite journal | vauthors = Caporale LH | title = Natural selection and the emergence of a mutation phenotype: an update of the evolutionary synthesis considering mechanisms that affect genome variation | journal = Annual Review of Microbiology | volume = 57 | pages = 467–85 | year = 2003 | pmid = 14527288 | doi = 10.1146/annurev.micro.57.030502.090855 | url = https://zenodo.org/record/896811 }} * {{cite journal |vauthors=Kashi Y, etal |year=1997 |title=Simple sequence repeats as a source of quantitative genetic variation |url=https://archive.org/details/sim_trends-in-genetics_1997-02_13_2/page/74 | journal=Trends Genet. |volume=13 |issue=2 |pages=74–78 |doi=10.1016/S0168-9525(97)01008-1|pmid=9055609 }} * {{cite journal | vauthors = Kinoshita Y, Saze H, Kinoshita T, Miura A, Soppe WJ, Koornneef M, Kakutani T | title = Control of FWA gene silencing in Arabidopsis thaliana by SINE-related direct repeats | journal = The Plant Journal | volume = 49 | issue = 1 | pages = 38–45 | date = јануари 2007 | pmid = 17144899 | doi = 10.1111/j.1365-313X.2006.02936.x | hdl = 11858/00-001M-0000-0012-38D2-5 | url = http://edoc.mpg.de/get.epl?fid=61177&did=293463&ver=0 | hdl-access = free }} * {{cite journal | vauthors = Li YC, Korol AB, Fahima T, Beiles A, Nevo E | title = Microsatellites: genomic distribution, putative functions and mutational mechanisms: a review | url = https://archive.org/details/sim_molecular-ecology_2002-12_11_12/page/n2 | journal = Molecular Ecology | volume = 11 | issue = 12 | pages = 2453–65 | date = декември 2002 | pmid = 12453231 | doi = 10.1046/j.1365-294X.2002.01643.x | doi-access = free }} * {{cite journal | vauthors = Li YC, Korol AB, Fahima T, Nevo E | title = Microsatellites within genes: structure, function, and evolution | url = https://archive.org/details/sim_molecular-biology-and-evolution_2004-06_21_6/page/991 | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 21 | issue = 6 | pages = 991–1007 | date = јуни 2004 | pmid = 14963101 | doi = 10.1093/molbev/msh073 | doi-access = free }} * {{cite journal | vauthors = Mattick JS | title = Challenging the dogma: the hidden layer of non-protein-coding RNAs in complex organisms | journal = BioEssays | volume = 25 | issue = 10 | pages = 930–9 | date = октомври 2003 | pmid = 14505360 | doi = 10.1002/bies.10332 | citeseerx = 10.1.1.476.7561 }} * {{cite journal | vauthors = Meagher TR, Vassiliadis C | title = Phenotypic impacts of repetitive DNA in flowering plants | url = https://archive.org/details/sim_new-phytologist_2005-10_168_1/page/71 | journal = The New Phytologist | volume = 168 | issue = 1 | pages = 71–80 | date = октомври 2005 | pmid = 16159322 | doi = 10.1111/j.1469-8137.2005.01527.x | doi-access = free }} * {{cite journal | vauthors = Müller KJ, Romano N, Gerstner O, Garcia-Maroto F, Pozzi C, Salamini F, Rohde W | title = The barley Hooded mutation caused by a duplication in a homeobox gene intron | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1995-04-20_374_6524/page/726 | journal = Nature | volume = 374 | issue = 6524 | pages = 727–30 | date = април 1995 | pmid = 7715728 | doi = 10.1038/374727a0 | bibcode = 1995Natur.374..727M | s2cid = 4344876 }} * {{cite journal | vauthors = Pumpernik D, Oblak B, Borstnik B | title = Replication slippage versus point mutation rates in short tandem repeats of the human genome | journal = Molecular Genetics and Genomics | volume = 279 | issue = 1 | pages = 53–61 | date = јануари 2008 | pmid = 17926066 | doi = 10.1007/s00438-007-0294-1 | s2cid = 20542422 }} * {{cite journal |vauthors=Streelman JT, Kocher TD |year=2002 |title=Microsatellite variation associated with prolactin expression and growth of salt-challenged ''Tilapia'' | journal=Physiol. Genomics |volume=9 |issue= 1|pages=1–4|doi=10.1152/physiolgenomics.00105.2001 |pmid=11948285 |s2cid=8360732 }} * {{cite journal | vauthors = Vinces MD, Legendre M, Caldara M, Hagihara M, Verstrepen KJ | title = Unstable tandem repeats in promoters confer transcriptional evolvability | url = https://archive.org/details/sim_science_2009-05-29_324_5931/page/1212 | journal = Science | volume = 324 | issue = 5931 | pages = 1213–6 | date = мај 2009 | pmid = 19478187 | pmc = 3132887 | doi = 10.1126/science.1170097 | bibcode = 2009Sci...324.1213V }} {{Refend}} == Надворешни врски == * [https://stripy.org/database Сите познати кратки тандемски повторувања кои предизвикуваат болест] * [https://data.ccmb.res.in/msdb/ Микросателитска база на податоци] * Алатки за пребарување: ** [http://www.dna-algo.co.za/downloads.htm FireMuSat2+] {{Семарх|date=2014-02-21|url=https://web.archive.org/web/20140221191007/http://www.dna-algo.co.za/downloads.htm}} ** [http://www.cdfd.org.in/imex IMEx] {{Семарх|date=2013-09-14|url=https://web.archive.org/web/20130914212105/http://www.cdfd.org.in/imex/}} ** [http://ssr.nwisrl.ars.usda.gov/ Несовршен SSR Finder] {{Семарх|date=2021-07-23|url=https://web.archive.org/web/20210723015637/https://ssr.nwisrl.ars.usda.gov/}} — за наоѓање совршени или несовршени кратки тандемски повторувања во низите на FASTA. ** [https://web.archive.org/web/20060404015058/http://bioinf.dms.med.uniroma1.it/JSTRING/ JSTRING - Јава пребарување за тандемски повторувања во геномите] ** [https://web.archive.org/web/20060709203109/http://www.biophp.org/minitools/microsatellite_repeats_finder/demo.php Пронаоѓач на микросателитски повторувања] ** [http://pgrc.ipk-gatersleben.de/misa/misa.html MISA — алатка за идентификација MIcroSAtelite] ** [http://alggen.lsi.upc.edu/recerca/search/mrepatt/ MREPATT] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090209132756/http://alggen.lsi.upc.edu/recerca/search/mrepatt/ |date=2009-02-09 }} ** [http://bioinfo.lifl.fr/mreps Mreps] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110929023604/http://bioinfo.lifl.fr/mreps/ |date=2011-09-29 }} ** [http://www.rub.de/spezzoo/cm/cm_phobos.htm Phobos] - алатка за пребарување тандемско повторување за совршени и несовршени повторувања - максималната големина на шаблонот зависи само од сметачката моќ ** [http://www.bioinformatics.org/poly/ Poly] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080723171021/http://bioinformatics.org/poly/ |date=2008-07-23 }} ** [http://www.kofler.or.at/bioinformatics/SciRoKo/index.html SciRoKo] ** [https://web.archive.org/web/20101020172857/http://www.csufresno.edu/ssrfinder/ Пронаоѓач на SSR] ** [http://atgc.lirmm.fr/star STAR] ** [http://tandem.bu.edu/trf/trf.html Пронаоѓач на тандемски повторувања] ** [https://web.archive.org/web/20060712070732/http://strand.imb.ac.ru/swan/index.html TandemSWAN] ** [http://www.sci.brooklyn.cuny.edu/~sokol/tandem TRED] ** [http://finder.sourceforge.net/ TROLL] ** [http://kbrin.a-bldg.louisville.edu/cgi-bin/Zv8/getRepeats.cgi?LinkageGroup=ALL&SeqBeg=47697593&SeqEnd=49399415&RptLen=ALL/ Повторувања кај зебрестата риба] {{Семарх|date=2019-09-12|url=https://web.archive.org/web/20190912163917/http://kbrin.a-bldg.louisville.edu/cgi-bin/Zv8/getRepeats.cgi?LinkageGroup=ALL&SeqBeg=47697593&SeqEnd=49399415&RptLen=ALL%2F}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Генетика]] [[Категорија:Повторувачки низи на ДНК]] [[Категорија:Форензичка генетика]] o8r5rlf2hp5vmger2w53mr63w0f4mu0 Науката и технологијата во Бугарија 0 1345373 5599532 5574587 2026-07-24T03:29:07Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599532 wikitext text/x-wiki '''Науката и технологијата''' во [[Бугарија]] се спроведуваат во различни институции, во голема мера доминирани од [[Бугарска академија на науките|Бугарската академија на науките]] (БАН) и неколку универзитети. [[Податотека:Rozhen_dome.jpg|мини| Купола на 2-метарскиот телескоп RCC во Роженската опсерваторија, најголемиот оптички телескоп на [[Балкански Полуостров|Балканот]]]] == Преглед == Трошењето за истражување и развој во земјата е на ниско ниво, кое изнесува 0,78% од БДП, {{Sfn|NSI Brochure|2018}} и најголемиот дел од јавното финансирање за истражување и развој оди на Бугарската академија на науките (БАН).<ref name="EUpresidency">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.novinite.com/articles/188930/EU+Presidency+Puts+Lagging+Bulgarian+Science+in+the+Spotlight|title=EU Presidency Puts Lagging Bulgarian Science in the Spotlight|date=22 March 2018|publisher=Novinite|accessdate=14 July 2018}}</ref> Приватните бизниси сочинувале повеќе од 73% од расходите за истражување и развој и вработувале 42% од 22.000 бугарски истражувачи во 2015 година.<ref name="R&D spending">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.novinite.com/articles/177126/R%26D+Spending+in+Bulgaria+Up+in+2015%2C+Mostly+Driven+by+Businesses|title=R&D Spending in Bulgaria Up in 2015, Mostly Driven by Businesses|date=31 October 2016|publisher=Novinite|accessdate=14 July 2018}}</ref> Истата година, Бугарија била рангирана на 39-тото место од 50 земји во Индексот на иновации на Блумберг, со највисок резултат во образованието (24-то) и најнизок во производството со додадена вредност (48-мо).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bloomberg.com/graphics/2015-innovative-countries/|title=The 2015 Bloomberg Innovation Index|publisher=Bloomberg|accessdate=14 July 2018}}</ref> До 2020 година Бугарија била рангирана на 42 место, но со зголемување на производството со додадена вредност на 33 место.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-01-18/germany-breaks-korea-s-six-year-streak-as-most-innovative-nation|title=Bloomberg Innovation Index 2020|work=www.bloomberg.com|accessdate=2020-08-11}}</ref> Бугарија била рангирана на 38-то место во глобалниот индекс на иновации во 2023 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.wipo.int/global_innovation_index/en/2023/index.html|title=Global Innovation Index 2023, 15th Edition|last=WIPO|work=www.wipo.int|language=en|accessdate=2023-10-28}}</ref> Хроничната недоволна инвестиција на владата во истражување од 1990 година принудила многу професионалци во науката и инженерството да ја напуштат земјата.<ref>{{Наведено списание|last=Shopov|first=V.|date=2007|title=The impact of the European scientific area on the 'Brain leaking' problem in the Balkan countries|journal=Nauka|issue=1/2007}}</ref> И покрај недостатокот на финансии, истражувањата во хемијата, материјалите науката и [[физика]]та остануваат силни компоненти. Високите нивоа на женско учество во науката и инженерството, наследство од социјалистичкиот период, се карактеристични за сите полиња на истражување.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/e2fdfe6e-0513-11e8-9e12-af73e8db3c71|title=Bulgaria builds on legacy of female engineering elite|last=Hope|first=Kerin|date=9 March 2018|work=The Financial Times|access-date=15 July 2018}}</ref> == Области на истражување == === ИКТ === 3 % од економското производство се генерира од секторот за [[Информациски и комуникациски технологии|информатички и комуникациски технологии]] (ИКТ) каде се вработени 40.000 <ref>{{Наведени вести|url=https://www.ft.com/content/f9a35122-44f4-11e6-9b66-0712b3873ae1|title=Bulgaria strives to become tech capital of the Balkans|last=Hope|first=Kerin|date=17 October 2016|work=The Financial Times|access-date=15 July 2018}}</ref> до 51.000 софтверски инженери.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bta.bg/en/c/DF/id/1762498|title=Bulgaria's ICT Sector Turnover Trebled over Last Seven Years – Deputy Economy Minister|date=12 March 2018|publisher=Bulgarian Telegraph Agency|accessdate=15 July 2018}}</ref> Повеќе од една четвртина од бугарските специјалисти за ИКТ се жени, што е најголем процент на жени во ИКТ во која било земја на Европската Унија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/-/EDN-20180425-1?inheritRedirect=true|title=Girls and women under-represented in ICT|date=25 April 2018|publisher=Eurostat|accessdate=15 July 2018}}</ref> Компјутерската наука се базира на темелите поставени во социјалистичкиот период, кога земјата била позната како „Комунистичка [[Силициумска Долина]]“ поради нејзината клучна улога во производството на компјутерска технологија COMECON.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.delta.tudelft.nl/article/great-bulgarian-braindrain|title=The Great Bulgarian BrainDrain|last=McMullin|first=David|date=2 October 2003|publisher=Delft Technical University|accessdate=15 July 2018|archive-date=2019-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117174215/https://www.delta.tudelft.nl/article/great-bulgarian-braindrain|url-status=dead}}</ref> [[Правец (сметачи)|Компјутерите „Правец“]] биле главната серија на масовни компјутери дизајнирани и произведени во Бугарија во тоа време. Бугарија е исто така регионален лидер во суперсметачите. Институтот за компјутерски и комуникациски системи при БАС управува со ''Авитохол'', најмоќниот суперкомпјутер во Југоисточна Европа. Четири помали суперкомпјутерски кластери кои не претставуваат вистински суперкомпјутери работат во Софија: неименувана машина на БАС, PHYSON на Факултетот за физика на Софискиот Универзитет, ''Мадара'' на Институтот за органска хемија во БАН и ''Нестум'' во Софискиот технички парк. IBM Blue Gene /P во Националниот центар за суперкомпјутерски апликации престанал со работа во 2015 година.<ref name="Zapryanov">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.capital.bg/biznes/tehnologii_i_nauka/2018/06/22/3203630_shum_tok_i_superkompjutri/|title=Малката изчислителна армия на България|last=Zapryanov|first=Yoan|date=22 June 2018|publisher=Kapital Daily|language=bg|trans-title=Bulgaria's small computing army|accessdate=15 July 2018}}</ref> Нов суперкомпјутер, Discoverer, бил инсталиран во 2021 година и се нашол на 91-то место во TOP500 во 2021 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.top500.org/site/50867/|title=Consortium Petascale Supercomputer Bulgaria|work=TOP500}}</ref> === Физика === Иван Странски (1897-1979) ја развил молекуларно-кинетичката теорија за формирање на кристали и раст на кристалите. Резултатите од неговата работа на кристалната структура и однесување имаат широка примена во областа на [[Физичка хемија|физичката хемија]], [[металургија]]та и [[рударство]]то. Георги Наџаков бил меѓу најдобрите бугарски физичари и станал познат по неговите експерименти за [[Фотоелектричен ефект|фотоелектричниот ефект]] и најзначајно, откривањето на ''фотоелектрети'' . Откритијата на Наџаков денес се широко користени во машините за [[фотокопирање]]. Бугарија е активна членка на [[ЦЕРН]] и има придонесено во нејзините активности со речиси 200 научници од нејзиното пристапување во 1999 година <ref>{{Наведени вести|url=http://press.web.cern.ch/press-releases/1999/06/bulgaria-cerns-20th-member-state|title=Bulgaria is CERN's 20th Member State|date=18 June 1999|access-date=18 March 2013|publisher=CERN press office|archive-date=2016-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310124913/http://press.web.cern.ch/press-releases/1999/06/bulgaria-cerns-20th-member-state|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bnews.bg/article-65143|title=199 български учители посетили CERN|date=15 December 2012|publisher=BNews|accessdate=18 March 2013|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305012341/http://www.bnews.bg/article-65143|url-status=dead}}</ref> Бугарските научници исто така учествувале во експериментот L3 на големиот електронско-позитрон колајдер во 1980-тите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://international-relations.web.cern.ch/stakeholder-relations/states/Bulgaria|title=International Relations - Bulgaria|publisher=CERN|accessdate=27 November 2018}}</ref> === Медицина === Домашната [[фармацевтска индустрија]] брзо се зголемила откако кон крајот на 1940-тите била спроведена планирана економија во советски стил. [[Цитизин]], средство за откажување од пушење и галантамин, лек синтетизиран од Димитар Пасков и кој се користи за лекување на когнитивно оштетување кај [[Алцхајмерова болест]], се некои од лековите развиени од страна на бугарските истражувачи.<ref>{{Наведено списание|last=Heinrich|first=M.|last2=Teoh|first2=H.L.|year=2004|title=Galanthamine from snowdrop – the development of a modern drug against Alzheimer's disease from local Caucasian knowledge|journal=Journal of Ethnopharmacology|volume=92|issue=2–3|pages=147–162|doi=10.1016/j.jep.2004.02.012|pmid=15137996}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Scott|first=LJ|last2=Goa|first2=KL|date=November 2000|title=Galantamine: a review of its use in Alzheimer's disease|journal=Drugs|volume=60|issue=5|pages=1095–122|doi=10.2165/00003495-200060050-00008|pmid=11129124}}</ref> [[Генерички лек|Генеричките лекови]] го формираат столбот на индустријата, иако иновативните лекови сочинуваат 75% од пазарот во однос на вредноста. Постои добро развиена база за истражување на лекови во болниците, заедно со високо квалификувани истражувачи и производство на лекови според стандардите на Европската Унија, но слабото финансирање и ограниченото искуство во клиничките испитувања во раните фази претставуваат слабост.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.export.gov/article?id=Bulgaria-Pharmaceuticals|title=Bulgaria – Pharmaceuticals|publisher=[[International Trade Administration]]|accessdate=25 November 2018|archive-date=2019-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913013153/https://www.export.gov/article?id=Bulgaria-Pharmaceuticals|url-status=dead}}</ref> [[Sopharma AD|Софарма АД]] е лидер во фармацевтското истражување од 1950-тите. Универзитетската болница д-р Георги Странски во [[Плевен]] станала првата болница што го имплементирала хируршкиот систем Да Винчи во земјата и работи со два системи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.novinite.com/articles/160170/Medical+University+in+Pleven+Implements+2-nd+Da+Vinci+Robot|title=Medical University in Pleven Implements 2-nd Da Vinci Robot|date=29 April 2014|publisher=Novinite|accessdate=18 July 2018}}</ref> Две други болници во Софија, Градската клиника „Аџибадем“, болницата Токуда и Доверие, работат по еден систем Да Винчи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.capital.bg/politika_i_ikonomika/bulgaria/2018/02/01/3122330_bolnici_se_karat_koi_triabva_da_se_operira_s_robot_da/|title=Hospitals argue how Da Vinci robots should be used|date=1 February 2018|publisher=Kapital Daily|accessdate=18 July 2018}}</ref> Вкупниот број на системи во Бугарија бил 8 во 2021 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.24chasa.bg/zdrave/article/10374304|title=Робот DaVinci вече в УМБАЛ "Софиямед"|date=9 November 2021|publisher=24 chasa|accessdate=9 November 2021}}</ref> === Јадрена енергија === Бугарија почнала да ја проучува јадрената енергија за производство на електрична енергија уште во 1956 година <ref name="WN">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.world-nuclear.org/information-library/country-profiles/countries-a-f/bulgaria.aspx|title=Nuclear Power in Bulgaria|publisher=World-nuclear.org|accessdate=25 November 2018}}</ref>. Десет години подоцна, во 1966 година, бил постигнат договор со Советскиот Сојуз за почеток на изградба на јадрени реактори од индустриски размери. Денес, повеќе од една третина (34,8%) од електричната енергија во националната мрежа се произведува од [[Јадрен реактор|јадрените реактори]] во [[АЦ „Козлодуј“|јадрената централа „Козлодуј“]]. Комерцијалното производство на енергија од неговите два VVER-1000 единици е поддржано од разновиден истражувачки, образовен и инженерски капацитет распространет меѓу неколку институции. [[Софиски универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот Универзитет]] и Техничкиот универзитет во Софија обучуваат инженери на одделите за јадрено инженерство и топлинска и јадрена енергија, соодветно.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.uni-sofia.bg/index.php/bul/universitet_t/fakulteti/fizicheski_fakultet2/katedri_i_samostoyatelni_zvena/katedri/yadrena_tehnika_i_yadrena_energetika/za_katedrata|title=About the Department|publisher=Sofia University|accessdate=25 November 2018|archive-date=2018-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181126092636/https://www.uni-sofia.bg/index.php/bul/universitet_t/fakulteti/fizicheski_fakultet2/katedri_i_samostoyatelni_zvena/katedri/yadrena_tehnika_i_yadrena_energetika/za_katedrata|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://dtnpe.tu-sofia.bg/en/home/|title=Thermal and Nuclear Power Department|publisher=Technical University of Sofia|accessdate=25 November 2018}}</ref> Институтот за јадрени истражувања и јадрена енергија (ИНРНЕ) на Бугарската академија на науките е најмногу фокусиран на истражување и развој. Денес го гради најголемиот акцелератор на честички во [[Југоисточна Европа]], [[циклотрон]] кој се очекува да произведе до 25.000 дози за радиотерапија откако ќе биде завршен. Опремата била испорачена во 2016 година, но допрва треба да се изгради нова зграда за центарот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bta.bg/en/c/DF/id/1249184|title=Bulgaria Receives Equipment to Build the Balkans' Biggest Particles Accelerator for Nuclear Medicine|date=12 January 2016|publisher=Bulgarian Telegraph Agency|accessdate=25 November 2018}}</ref> INRNE, исто така, поседува истражувачки реактор [[IRT-2000]] кој ја постигнал првата критичност во 1961 година, но бил затворен во 1999 година и оттогаш чека реконструкција.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bnra.bg/bg/facilities/inrne/researchreactor|title=Research Reactor|publisher=Nuclear Oversight Agency|accessdate=26 November 2018|archive-date=2018-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181126092604/http://www.bnra.bg/bg/facilities/inrne/researchreactor|url-status=dead}}</ref> До 1992 година, кога владата на Филип Димитров наредила прекин на ископувањето [[ураниум]], Бугарија годишно вадела 645 тони ураниум и произведувала „жолт колач“. Материјалот бил испорачан на преработка во СССР, а потоа враќан во Бугарија како гориво за електраната Козлодуј.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dariknews.bg/novini/afera/uranovoto-proizvodstvo-v-bylgariq-98295|title=Uranium production in Bulgaria|date=20 November 2006|publisher=Darik News|accessdate=25 November 2018}}</ref> === Вселенско истражување === Бугарија има направено голем број придонеси во [[Истражување на вселената|истражувањето на вселената]].<ref name="Interkosmos">{{Наведена книга|url={{Google books|MG__CgAAQBAJ|page=247|plainurl=yes}}|title=Interkosmos: The Eastern Bloc's Early Space Program|last=Burgess|first=Colin|last2=Vis|first2=Bert|publisher=Springer|year=2016|isbn=978-3-319-24161-6|pages=247–250}}</ref> Тие вклучуваат два научни сателити, [[Бугарија 1300]] и Бугарија 1300-II, повеќе од 200 носивост и 300 експерименти во орбитата на Земјата, како и двајца космонаути од 1971 година.<ref name="Interkosmos" /> Бугарија станала првата земја што одгледувала [[пченица]] и зеленчук во вселената со своите [[Стаклена градина|оранжерии]] „Свет“ на [[Мир (вселенска станица)|вселенската станица Мир]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.novinite.com/articles/127387/Cosmonauts+Eager,+Hopeful+for+Reboot+of+Bulgaria's+Space+Program|title=Cosmonauts Eager, Hopeful for Reboot of Bulgaria's Space Program|date=17 April 2011|publisher=Novinite|accessdate=15 July 2018}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Ivanova|first=Tanya|date=1998|title=Six-month space greenhouse experiments—a step to creation of future biological life support systems|journal=Acta Astronautica|volume=42|issue=1–8|pages=11–23|bibcode=1998AcAau..42...11I|doi=10.1016/S0094-5765(98)00102-7|pmid=11541596}}</ref> Таа била вклучена во развојот на опсерваторијата за гама-зраци Гранат <ref name="RESS">{{Наведена книга|url={{Google books|dZyaAAVwg5QC|page=155|plainurl=yes}}|title=Robotic Exploration of the Solar System: Part 2: Hiatus and Renewal, 1983–1996|last=Harland|first=David M.|last2=Ulivi|first2=Paolo|publisher=Springer|year=2009|isbn=978-0-387-78904-0|page=155}}</ref> и програмата Вега, особено во моделирање на траектории и [[Алгоритам|алгоритми]] за водење за двете сонди „Вега“. Суперкомпјутерот развиен од [[IZOT|ИЗОТ]] за мисијата подоцна бил користен од Советскиот Сојуз за симулации на [[јадрено соединување]].<ref>{{Наведена книга|url={{Google books|jqJ6Ocql0XIC|page=257|plainurl=yes}}|title=Златните десятилетия на българската електроника|last=Dimitrova|first=Milena|publisher=Trud|year=2008|isbn=9789545288456|pages=257–258|trans-title=The Golden Decades of Bulgarian Electronics}}</ref><ref>{{Наведена книга|url={{Google books|ZrAYCgAAQBAJ|page=276|plainurl=yes}}|title=Inner Solar System: Prospective Energy and Material Resources|last=Badescu|first=Viorel|last2=Zacny|first2=Kris|publisher=Springer|year=2015|isbn=978-3-319-19568-1|page=276|access-date=28 July 2018}}</ref> Во [[Истражување на Марс|истражувањето на Марс]] се користени бугарски инструменти, вклучувајќи го и спектрометарот VSK кој ги направил првите висококвалитетни [[Спектроскопија|спектроскопски]] снимки на марсовската месечина [[Фобос]] со сондата Фобос 2. [[Космичко зрачење|Космичкото зрачење]] на пат до и околу планетата е мапирано со дозиметри Liulin-ML на ExoMars TGO.<ref>{{Наведено списание|last=Semkova|first=Jordanka|last2=Dachev|first2=Tsvetan|date=2015|title=Radiation environment investigations during ExoMars missions to Mars – objectives, experiments and instrumentation|url=https://inis.iaea.org/search/search.aspx?orig_q=RN:47073133|journal=Comptes Rendus de l'Académie Bulgare des Sciences|volume=47|issue=25|pages=485–496|issn=1310-1331|access-date=6 August 2018}}</ref> РАДОМ-7, инструмент од класата Лиулин, е поставен на месечевата сонда Чандрајан-1, додека други верзии на Лиулин работат на [[Меѓународна вселенска станица|Меѓународната вселенска станица]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.isro.org/chandrayaan/htmls/radom_bas.htm|title=Radiation Dose Monitor Experiment (RADOM)|publisher=ISRO|archive-url=https://web.archive.org/web/20120119044239/http://www.isro.org/chandrayaan/htmls/radom_bas.htm|archive-date=19 January 2012|accessdate=20 December 2011}}</ref><ref>{{Наведено списание|last=Dachev|first=Yu.|last2=Dimitrov|first2=F.|last3=Tomov|first3=O.|last4=Matviichuk|last5=Spurny|last6=Ploc|date=2011|title=Liulin-type spectrometry-dosimetry instruments|journal=Radiation Protection Dosimetry|volume=144|issue=1–4|pages=675–679|doi=10.1093/rpd/ncq506|issn=1742-3406|pmid=21177270}}</ref> Првиот бугарски [[Геосинхрон сателит|геостационарен комуникациски сателит]] — BulgariaSat-1 — бил лансиран од [[SpaceX]] во јуни 2017 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.spacex.com/news/2017/06/23/bulgariasat-1-mission|title=BulgariaSat-1 Mission|publisher=SpaceX|accessdate=15 July 2018|archive-date=2019-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117174220/https://www.spacex.com/news/2017/06/23/bulgariasat-1-mission|url-status=dead}}</ref> [[Endurosat One]] станал првиот бугарски CubeSat кој бил вметнат во орбитата во јули 2018 година. Роженската опсерваторија, најголемата во [[Југоисточна Европа]], опсерваторијата Белоградчик и Опсерваторијата на Универзитетот Шумен <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://dariknews.bg/regioni/shumen/otkriha-nov-leten-centyr-s-astronomicheska-observatoriq-na-shumenskoto-plato-1523867|title=New summer centre with astronomical observatory unveiled at Shumen Plateau|date=29 October 2015|publisher=Darik News|accessdate=27 November 2018}}</ref> се главните астрономски опсерватории во Бугарија. Неколку помали „''јавни опсерватории''“ со [[Планетариум|планетарии]], фокусирани на [[Образование|едукативни]] и теренски активности, се наоѓаат во различни градови низ земјата. Астрономот [[Georgi Mandushev|Георги Мандушев]] го предводел тимот на научници, кој го открил ТРЕС-4б .<ref name="Mandushev2007">{{Наведено списание|last=Mandushev|first=Georgi|displayauthors=etal|year=2007|title=TrES-4: A Transiting Hot Jupiter of Very Low Density|journal=The Astrophysical Journal Letters|volume=667|issue=2|pages=L195–L198|arxiv=0708.0834|bibcode=2007ApJ...667L.195M|doi=10.1086/522115}}</ref><ref name="binary">{{Наведено списание|last=Daemgen|last2=Hormuth|first2=F.|last3=Brandner|first3=W.|last4=Bergfors|first4=C.|last5=Janson|first5=M.|last6=Hippler|first6=S.|last7=Henning|first7=T.|displayauthors=etal|year=2009|title=Binarity of transit host stars - Implications for planetary parameters|url=http://www.mpia.de/homes/henning/Publications/daemgen.pdf|journal=Astronomy and Astrophysics|volume=498|issue=2|pages=567–574|arxiv=0902.2179|bibcode=2009A&A...498..567D|doi=10.1051/0004-6361/200810988}}</ref> === Авијација === [[Аеродром Софија|Аеродромот во Софија]] е домаќин на еден од 12-те капацитети за одржување и поправка на авиони на Lufthansa Technik во Европа. Значително проширување во вредност од 42 милиони долари било завршено во 2017 година, проширувајќи го персоналот на 1.300 инженери и механичари, додавајќи нова повеќенаменска зграда, хангар и работилници и зголемување на капацитетот на осум производни и сервисни линии.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.investor.bg/bloomberg-tv/461/a/lufthansa-technik-sofia-veche-razpolaga-s-8-proizvodstveni-linii-v-bylgariia-272449/|title=Lufthansa Technik Now Operates Eight Production Lines in Bulgaria|date=23 November 2018|publisher=Investor|accessdate=27 November 2018}}</ref> Објектот опслужува главно авиони од серијата [[Ербас А320 семејство|Ербас А320]], [[Боинг 737]] и [[Embraer|Ембраер]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sofiaglobe.com/2017/10/27/bulgaria-lufthansa-technik-announces-large-expansion-in-sofia/|title=Bulgaria: Lufthansa Technik announces large expansion in Sofia|date=27 October 2017|publisher=The Sofia Globe|accessdate=27 November 2018|archive-date=2018-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20181128034839/https://sofiaglobe.com/2017/10/27/bulgaria-lufthansa-technik-announces-large-expansion-in-sofia/|url-status=dead}}</ref> Неколку компании како Niki Rotor Aviation и Airplanes DAR формираат мала производствена индустрија, произведувајќи ултралесни авиони во ограничен број. Асен Јорданов (1896–1967), основачот на аеронаутичкото инженерство во Бугарија, работел како авијатичар, инженер и пронаоѓач; придонел и за развојот на [[воздухопловство]]то во [[Соединети Американски Држави|САД]]. Тој одиграл значајна улога во развојот на американските авиони (најчесто авиони со бомбардери и носачи) и учествувал во многу други [[проект]]и. Јорданов го создал првиот бугарски авион „ ''Диплан Јорданов-1'' “ во 1915 година. Капетанот Симеон Петров од бугарските воздухопловни сили ја измислил првата наменска бомба воздух-земја во светот, која вклучувала иновации како што се аеродинамички стабилизирачки х-опаш и ударен детонатор. До денес, најголемиот број на авионски бомби во светот го следат дизајнот на Петров од 1912 година. Бугарските воздухопловни сили го распоредиле оригиналниот прототип, со што станале првата воена сила во светот која извршила тактичко бомбардирање на авиони за време на [[Прва балканска војна|војна од целосен обем]] (во 1912 година).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.airforcehistory.hq.af.mil/PopTopics/histechintel.htm|title=A Brief History of Air Force Scientific and Technical Intelligence|date=30 December 2008|work=airforcehistory.hq.af.mil|archive-url=https://web.archive.org/web/20081230215249/https://www.airforcehistory.hq.af.mil/PopTopics/histechintel.htm|archive-date=30 December 2008|accessdate=18 October 2017}}</ref> === Истражување на Антарктикот === Од 1980-тите, Бугарија одржува активна програма за истражување на регионот на [[Антарктик (регион)|Антарктикот]]. По неуспешниот обид за слетување во Кејп Восток на северозападниот крај на островот Александар, две монтажни колиби биле собрани на островот Ливингстон помеѓу 26 и 29 април 1988 година од четиричлена бугарска партија поддржана логистички од [[Советски Сојуз|советскиот]] истражувачки брод ''Михаил Сомов''. Објектите подоцна биле обновени и инаугурирани како постојана база на 11 декември 1993 година. Помеѓу 1996 и 1998 година и потоа била спроведена програма за проширување на Св. Климент Охридски, вклучувајќи изградба на нова повеќенаменска зграда. Некои од експедициите резултирале со објавување во 2009 година на сеопфатна топографска карта, вклучувајќи ги островите Гринич, Сноу, Роберт и Смит. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Науката и технологијата во Бугарија| ]] d0isjpc9kl56v5ic572ygvmkf1ybyhb Меѓународна академија за компаративно право 0 1346758 5599378 5194765 2026-07-23T15:07:07Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599378 wikitext text/x-wiki '''Меѓународната академија за компаративно право''' првпат ги објавила своите трудови по нејзиниот инаугуративен состанок во [[Берлин]] во 1928 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.jstor.org/stable/754062|title=Review: International Academy of Comparative Law|year=1936|publisher=Journal of Comparative Legislation and International Law|page=161|jstor=754062}}</ref> Организацијата била основана во 1924 година во [[Хаг]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.mpi.lu/news-and-events/latest-news/detail/detail/professor-hess-is-a-new-titular-member-of-the-international-academy-of-comparative-law-copy-1/|title=Professor Hess is a new Titular Member of the International Academy of Comparative Law|date=August 5, 2019|publisher=Max Planck Institute}}</ref> Првобитното членство на организацијата имало осумдесет титуларни членови од педесет земји.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tlq.ilaw.cas.cz/index.php/tlq/article/download/33/25|title=CZECH NATIONAL REPORTS TO THE 2ND INTERMEDIATE CONGRESS OF THE INTERNATIONAL ACADEMY OF COMPARATIVE LAW, TAIWAN 2012|year=2012|publisher=The Lawyer Quarterly|page=57|accessdate=2024-04-23|archive-date=2024-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20240210230340/https://tlq.ilaw.cas.cz/index.php/tlq/article/download/33/25|url-status=dead}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Право]] bdplapm64fqw6erte7knjmkprrdvytm Џез во Мексико 0 1347519 5599694 5275090 2026-07-24T09:50:35Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599694 wikitext text/x-wiki [[Податотека:DÍA INTERNACIONAL DEL JAZZ 2020.jpg|300px|мини|Триото Израел Купич настапува на концерт што ќе се емитува по повод Меѓународниот ден на џезот во 2020 година во Мексико Сити.]] Во 1920-тите, [[џез]] музичарите во [[Соединети Американски Држави|Соединетите држави]] почнале да се преселуваат во [[Мексико]] за да најдат работа за време на забраната. == Големи мексикански бендови == Мексико е поврзан со биг бенд форматот. Главната причина е поврзана со познатиот Кубанец Дамасо Перез Прадо, кој живеел во Мексико од 1949 година до неговата смрт во 1989 година. Мексиканскиот актер, директор на оркестар и пејач [[Луис Аркараз]] бил наречен крал на мексиканскиот џез од страна на RKO - Pathé. Во 1955 година, списанието ''Даун Бит'' го позиционирал бендот на Аркараз како четврт во светот. == Дополнителна литература == {{Наведена книга|title=El jazz en la ciudad de México, 1960- 1969|last=Zuckermann|first=Alberto|isbn=9786071676351|location=[[Madrid]]}} == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Џез]] cb1tlahd5rvlb3pjr864925pky4yqvx Pinterest 0 1348341 5599610 5598972 2026-07-24T07:52:30Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Пинтрест]] на [[Pinterest]]: Оригинал 5598972 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Мрежно место|name=Pinterest, Inc.|type=[[Social media|Социјална мрежа]]|company_type=[[Public company|Public]]|traded_as={{ubl|{{NYSE|PINS}} (Class A)|[[Russell 1000]] component}}|logo=Pinterest Logo 3.svg|logo_caption=|collapsible=yes|industry=[[Интернет]]|founded={{Start date and age|2009|12}}|founder={{ubl|[[Бен Силберман]]|[[Пол Скиара]]|[[Еван Шарп]]}}|location={{nowrap|[[Сан Франциско, Калифорнија]], САД}}|num_employees=4,014 (2023)|website={{url|pinterest.com}}|revenue={{increase}} {{US$|3.06 billion|link=yes}} (2023)|operating_income={{decrease}} {{US$|-126 million}} (2023)|net_income={{increasenegative}} {{US$|-36 million}} (2023)|assets={{decrease}} {{US$|3.59 billion}} (2023)|equity={{decrease}} {{US$|3.09 billion}} (2023)|users=450 000 000 [[monthly active users|MAU]] (2022)|footnotes=<ref>{{cite web|url=http://www.refinery29.com/pinterest-office|title=Pinterest Office Tour \u2013 San Francisco Tech Headquarters|work=Refinery29|access-date=2015-08-13|archive-date=2015-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150810082240/http://www.refinery29.com/pinterest-office|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bizjournals.com/seattle/blog/techflash/2016/08/pinterest-choses-seattle-for-itsfirst-engineering.html |date=August 9, 2016 |title=Pinterest chooses Seattle for its first engineering office outside the Bay Area |work=Puget Sound Business Journal |access-date=February 18, 2017 |first1=Casey |last1=Coombs |first2=Ashley |last2=Stewart |quote=Pinterest employs more than 800 employees worldwide, including 350 engineers. |archive-date=February 18, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170218144918/http://www.bizjournals.com/seattle/blog/techflash/2016/08/pinterest-choses-seattle-for-itsfirst-engineering.html |url-status=live }}</ref><ref name="company">{{cite web |url=https://newsroom.pinterest.com/en/company |title=Company |website=Pinterest Newsroom |publisher=Pinterest |access-date=October 7, 2021 |url-status=live |archive-date=October 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006154302/https://newsroom.pinterest.com/en/company }}</ref><ref name=AnnualR2023>{{cite web |title=Pinterest, Inc. 2023 Annual Report (Form 10-K) |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/1506293/000150629324000018/pins-20231231.htm |publisher=[[U.S. Securities and Exchange Commission]] |date=8 February 2024 |access-date=12 February 2024 |archive-date=21 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240221030255/https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/1506293/000150629324000018/pins-20231231.htm |url-status=live }}</ref><ref name=q4-2022 />}} [[Податотека:Pinterest headquarters (San Francisco, 2019) 02.jpg|200px|мини|Дел од седиштето на Pinterest во областа Сома во Сан Франциско (2019)]] '''Pinterest''' ([[Транскрипција (лингвистика)|се изговара]]: ''Пинтерест'') е американска мрежна страница за споделување слики и [[социјални медиуми]] која е дизајнирана да овозможи зачувување и откривање информации<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://qz.com/1579086/pinterest-is-distancing-itself-from-social-networks-as-it-goes-public/|title=Pinterest is distancing itself from social networks as it goes public|last=Gershgorn|first=Dave|date=23 March 2019|work=Quartz|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404195042/https://qz.com/1579086/pinterest-is-distancing-itself-from-social-networks-as-it-goes-public/|archive-date=4 April 2020|accessdate=7 May 2020}}</ref> како рецепти, стил, мотивација и инспирација за уредување на интернет користејќи слики и, во помал обем, анимирани GIF-датотеки и видеа,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://social.techcrunch.com/2019/07/10/pinterest-video/|title=New Pinterest features encourage brands and creators to upload more videos|date=10 July 2019|work=TechCrunch|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20230122153206/https://techcrunch.com/2019/07/10/pinterest-video/|archive-date=2023-01-22|accessdate=2019-08-03}}</ref> во форма на огласна табла.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cmssocial.com/social-media/how-pinterest-is-different-from-other-social-media-platforms/|title=How Pinterest Is Different from Other Social Media Platforms – CMS Social Media Company Miami FL|last=Social|first=C. M. S.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806083346/https://www.cmssocial.com/social-media/how-pinterest-is-different-from-other-social-media-platforms/|archive-date=2020-08-06|accessdate=2020-05-07}}</ref> Создадена од Бен Силберман, Пол Скиара и Еван Шарп,<ref name="q4-2022">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnbc.com/2023/02/06/pinterest-pins-earnings-q4-2022.html|title=Pinterest shares slip on fourth-quarter revenue miss and weak forecast|last=Vanian|first=Jonathan|date=February 6, 2023|publisher=CNBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207072841/https://www.cnbc.com/2023/02/06/pinterest-pins-earnings-q4-2022.html|archive-date=February 7, 2023|accessdate=February 7, 2023}}</ref> '''Пинтрест, Inc.''' е со седиште во [[Сан Франциско]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsroom.pinterest.com/en/company|title=Company|work=Pinterest|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006154302/https://newsroom.pinterest.com/en/company|archive-date=6 October 2021|accessdate=8 June 2023}}</ref> == Историја == ''Пинтрест'' произлегол од претходна апликација создадена од Бен Силберман и Пол Скиара наречена Тоут (анг:''Tote)<ref>{{Наведени вести|url=https://www.entrepreneur.com/article/307104|title=4 Success Lessons From the Entrepreneur Who Quietly Grew Pinterest Into a $12 Billion Company|date=9 January 2018|access-date=17 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017160110/https://www.entrepreneur.com/article/307104|archive-date=17 October 2021}}</ref>'' која служела како виртуелна замена за хартиените каталози. ''Тоут'' имала проблим од бизнис аспект, поради тешкотиите со мобилните плаќања. Во тоа време, технологијата за мобилно плаќање не била доволно софистицирана за да овозможи лесни трансакции во движење, спречувајќи ги корисниците да вршат многу купувања преку апликацијата. Сепак, корисниците ''на Тоут'' собирале големи колекции на омилени предмети и ги споделувале со други корисници. Однесувањето го заинтригирало Силберман, па тој ја префрлил компанијата на создавање на Пинтрест. Ова им овозможува на корисниците да креираат колекции од различни предмети и да ги споделуваат меѓу себе.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.fastcompany.com/3001984/pinterest-pivot|title=The Pinterest Pivot|date=23 October 2012|access-date=17 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017160111/https://www.fastcompany.com/3001984/pinterest-pivot|archive-date=17 October 2021}}</ref> Развојот на Пинтрест започнал во декември 2009 година, а страницата го лансирала прототипот како затворена бета верзија во март 2010 година.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://businessproductivity.com/a-quick-overview-of-pinterest/|title=A quick overview of Pinterest|last=Hedlund|first=Ulrika|date=2013-01-28|work=Business Productivity|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231210105647/https://businessproductivity.com/a-quick-overview-of-pinterest/|archive-date=2023-12-10|accessdate=2023-09-11}}</ref> Девет месеци по лансирањето, веб-страницата имала 10.000 корисници. Силберман рекол дека им пишал на првите 5.000 корисници, нудејќи го својот телефонски број, па дури и се сретнал со некои од нив.<ref name=":1" /><ref name="iPad soon">{{Наведени вести|url=http://www.cnn.com/2012/03/13/tech/web/pinterest-sxsw/index.html|title=Pinterest: Revamped profile pages, iPad app coming soon|last=Griggs|first=Brandon|date=14 March 2012|work=CNN|access-date=14 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314013757/http://www.cnn.com/2012/03/13/tech/web/pinterest-sxsw/index.html|archive-date=14 March 2012}}</ref> Лансирањето на апликацијата за [[iPhone]] на почетокот на март 2011 година донела повеќе преземања од очекуваното.<ref name="overnight">{{Наведени вести|url=http://www.businessinsider.com/inside-pinterest-an-overnight-success-four-years-in-the-making-2012-4?page=2|title=Inside Pinterest: An Overnight Success Four Years In The Making|last=Carlson|first=Nicholas|date=May 1, 2011|access-date=May 7, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120515162643/http://www.businessinsider.com/inside-pinterest-an-overnight-success-four-years-in-the-making-2012-4?page=2|archive-date=May 15, 2012|publisher=Business Insider}}</ref> Потоа следела апликација за iPad<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mashable.com/2013/02/04/pinterest-ios-update/|title=Pinterest Updates iOS App to Make Editing Pins Easier|last=Price|first=Emily|date=5 February 2013|work=Mashable|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208052201/http://mashable.com/2013/02/04/pinterest-ios-update/|archive-date=8 February 2013|accessdate=8 February 2013}}</ref> и ''Пинтрест мобајл'', верзија на веб-страницата за корисници кои не се на iPhone.<ref name="Mobile site">{{Наведени вести|url=http://blog.pinterest.com/post/10144144538/pinterest-mobile|title=Pinterest Mobile|last=Pinterest|date=13 September 2011|work=Pinterest Blog|access-date=31 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120317151515/http://blog.pinterest.com/post/10144144538/pinterest-mobile|archive-date=17 March 2012}}</ref> Силберман и неколку програмери управувале со страницата од мал стан до летото 2011 година.<ref name="iPad soon" /> [[Податотека:Pinterest_logo.png|мини|Лого од 2011 година]] Пинтрест рапидно растел во овој период. На 10 август 2011 година, магазинот ''Тајм'' го навел Пинтрест во својата статија „50 најдобри веб-страници за 2011 година“.<ref name="50 best">{{Наведени вести|url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2087815_2088159_2088155,00.html|title=The 50 Best Websites of 2011|last=McCracken|first=Harry|date=August 16, 2011|access-date=August 21, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110923144316/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2087815_2088159_2088155,00.html|archive-date=September 23, 2011|publisher=Time}}</ref> Во декември 2011 година, страницата станала една од првите 10 најголеми [[Социјална мрежа|социјални мрежи]], според податоците на Хитвајс (анг:Hitwise), со вкупно 11 милиони посети неделно.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://news.cnet.com/8301-1023_3-57347187-93/pinterest-crazy-growth-lands-it-as-top-10-social-site/?tag=mncol;txt|title=Pinterest: Crazy growth lands it as top 10 social site|last=Sloan|first=Paul|date=December 22, 2011|publisher=CNET News|archive-url=https://web.archive.org/web/20120210165442/http://news.cnet.com/8301-1023_3-57347187-93/pinterest-crazy-growth-lands-it-as-top-10-social-site/?tag=mncol;txt|archive-date=February 10, 2012|accessdate=February 2, 2012}}</ref> Пинтрест ја освоил наградата за најдобар нов стартап за 2011 година на наградите ТехКранч Кранчис (анг:TechCrunch Crunchies).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2012/01/31/crunchies-dropbox/|title=Congratulations Crunchies Winners! Dropbox Is The Best Overall Startup|last=Constine|first=Josh|date=January 31, 2012|work=TechCrunch|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124165322/https://techcrunch.com/2012/01/31/crunchies-dropbox/|archive-date=November 24, 2020|accessdate=February 7, 2012}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://venturebeat.com/2012/02/01/pinterest-best-new-startup-2011-crunchie-referral-traffic-reddit//|title=Pinterest wins Best New Startup of 2011 Crunchie, now driving more referrals than Reddit \u2013 VentureBeat \u2013 Social \u2013 by Sean Ludwig|work=venturebeat.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203001928/http://venturebeat.com/2012/02/01/pinterest-best-new-startup-2011-crunchie-referral-traffic-reddit/|archive-date=2012-02-03}}</ref> За јануари 2012 година, Комскор (анг: comScore) објавил дека страницата имала 11,7 милиони уникатни посетители од САД, што го прави најбрзиот сајт што некогаш успеал да ја пробие границата од 10 милиони единствени посетители.<ref name="11.7 million">{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2012/02/07/pinterest-monthly-uniques/|title=Pinterest Hits 10 Million U.S. Monthly Uniques Faster Than Any Standalone Site Ever -comScore|date=February 7, 2012|publisher=TechCrunch|archive-url=https://web.archive.org/web/20120915053639/http://techcrunch.com/2012/02/07/pinterest-monthly-uniques/|archive-date=September 15, 2012|accessdate=February 15, 2012}}</ref> На наградите Веби во 2012 година, Пинтрест ја освоил најдобрата апликација за социјални медиуми и наградата Пиплс војс (анг:People's Voice) за најдобар функционален визуелен дизајн.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.mercurynews.com/business/ci_20522295/louis-c-k-instagram-pinterest-and-facebook-win?source=rss|title=Louis C.K., Instagram, Pinterest and Facebook win Webby Awards|last=Jake Coyle|date=1 May 2012|work=Nercury News.com|access-date=2012-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120511201036/http://www.mercurynews.com/business/ci_20522295/louis-c-k-instagram-pinterest-and-facebook-win?source=rss|archive-date=2012-05-11}}</ref> [[Податотека:Silbermann_at_SXSW.jpg|мини|Основачот Бен Силберман (лево) на конференцијата South by Southwest Interactive во март 2012 година]] На 23 март 2012 година, Пинтрест ги објавил ажурираните услови за користење кои ја елиминирале политиката што му дава право да ја продава содржината на своите корисници.<ref name="terms update">{{Наведени вести|url=http://www.pcworld.com/article/252515/pinterest_responds_to_concerns_changes_terms_of_service.html|title=Pinterest Responds to Concerns, Changes Terms of Service|last=DesMarais|first=Christina|date=24 March 2012|work=[[PCWorld (magazine)|PC World]]|access-date=24 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120326170948/http://www.pcworld.com/article/252515/pinterest_responds_to_concerns_changes_terms_of_service.html|archive-date=26 March 2012|quote=Among other things, Pinterest says it never intended to sell user content and has removed from its terms of service wording that granted the company the right to do so.}}</ref><ref name="terms blog">{{Наведени вести|url=http://blog.pinterest.com/post/19799177970/pinterest-updated-terms|title=Updated Pinterest Terms|last=Pinterest|date=23 March 2012|work=Pinterest Blog|access-date=24 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120325231639/http://blog.pinterest.com/post/19799177970/pinterest-updated-terms|archive-date=25 March 2012}}</ref> На 10 август 2012 година, Пинтрест ја променил својата политика така што веќе не било потребно барање или покана за приклучување на страницата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.smh.com.au/technology/technology-news/bigger-than-ever-pinterest-opens-up-to-all-20120810-23yn8.html|title=Bigger than ever, Pinterest opens up to all|date=August 12, 2012|publisher=[[The Sydney Morning Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20121113215737/http://www.smh.com.au/technology/technology-news/bigger-than-ever-pinterest-opens-up-to-all-20120810-23yn8.html|archive-date=2012-11-13|accessdate=2012-08-15}}</ref> Во октомври 2012 година, Пинтрест лансирал деловни сметки што им овозможуват на бизнисите или да ги претворат своите постоечки лични сметки во деловни сметки или да започнат од нула.<ref name="autogenerated1">{{Наведена мрежна страница|url=http://blog.hubspot.com/blog/tabid/6307/bid/33839/pinterest-finally-rolls-out-business-accounts-how-to-set-yours-up-today|title=Pinterest Finally Rolls Out Business Accounts|date=14 October 2012|publisher=HubSpot|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218205830/http://blog.hubspot.com/blog/tabid/6307/bid/33839/pinterest-finally-rolls-out-business-accounts-how-to-set-yours-up-today|archive-date=18 February 2013|accessdate=9 September 2014}}</ref> [[Податотека:Pinterest Logo.svg|мини|thumb|Лого од 2017 година]] Во април 2017 година, Пинтрест ја отстранил функција „допаѓање“ на објавата бидејќи се чинела непотребна за „табли“, кои се кориснички збирки на објави. Постојните индекси на допаднати објави на корисниците биле претворени во збирка („табла“) именувана како таква.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.socialmediatoday.com/social-business/pinterest-getting-rid-its-button-moving-away-social-network-label|title=Pinterest is Getting Rid of its Like Button, Moving Away from 'Social Network' Label|date=2017-04-22|work=Social Media Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924203647/https://www.socialmediatoday.com/social-business/pinterest-getting-rid-its-button-moving-away-social-network-label|archive-date=2021-09-24|accessdate=24 September 2021}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsroom.pinterest.com/en/post/goodbye-like-button|title=Goodbye, Like button|last=O.|first=Kim|date=2017-04-20|work=Pinterest Newsroom|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210923151135/https://newsroom.pinterest.com/en/post/goodbye-like-button|archive-date=2021-09-23|accessdate=24 September 2021}}</ref> Иако започнал како „социјална мрежа“ со табли, во подоцнежните години компанијата ставила сè поголем акцент на визуелното пребарување<ref name="auto3">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.engadget.com/2017-08-01-pinterest-centers-lens-search-mobile.html|title=Pinterest wants you to think of it as a visual search engine|date=August 2017|work=Engadget|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806103058/https://www.engadget.com/2017-08-01-pinterest-centers-lens-search-mobile.html|archive-date=2020-08-06|accessdate=2020-05-09}}</ref> и [[Електронска трговија|е-трговијата]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.engadget.com/2019-03-04-pinterest-shopping-tools-storefront.html|title=Pinterest's new tools turn it into more of a storefront|date=4 March 2019|work=Engadget|archive-url=https://web.archive.org/web/20200523123908/https://www.engadget.com/2019-03-04-pinterest-shopping-tools-storefront.html|archive-date=2020-05-23|accessdate=2020-05-09}}</ref> како што се каталозите за купување.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-05-07/shopify-merchants-can-now-tap-into-350-million-pinterest-users|title=Shopify Merchants Can Now Tap Into 350 Million Pinterest Users|date=May 7, 2020|work=Bloomberg.com|access-date=2020-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200511063746/https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-05-07/shopify-merchants-can-now-tap-into-350-million-pinterest-users|archive-date=2020-05-11|via=www.bloomberg.com}}</ref> Во февруари 2019 година, ''Волстрит журнал (анг:The Wall Street Journal)'' изјавил дека Пинтрест тајно поднел барање за првична јавна понуда (IPO) на акции. Вкупната вредност на компанијата во тоа време достигнала 12 милијарди долари.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/articles/pinterest-files-confidentially-for-ipo-11550782552|title=Pinterest Files Confidentially for IPO|last=Farrell|first=Maureen|date=2019-02-22|work=[[The Wall Street Journal]]|access-date=2019-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20190222011528/https://www.wsj.com/articles/pinterest-files-confidentially-for-ipo-11550782552|archive-date=2019-02-22|issn=0099-9660}}</ref> Излегле на берза на 18 април 2019 година, по цена од 19 долари по акција, затворајќи го денот со 24,40 долари по акција.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/business/2019/04/18/pinterest-going-public-share-latest-wave-unicorn-ipos/|title=Pinterest and Zoom surge in early trading after IPO|date=2019-04-18|work=The Washington Post|access-date=2020-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230012616/https://www.washingtonpost.com/business/2019/04/18/pinterest-going-public-share-latest-wave-unicorn-ipos/|archive-date=2019-12-30}}</ref> За 2020 година, Пинтрест објавил приходи од реклами од 1,7 милијарди долари, што претставува зголемување од 48% од 2019 година.<ref name=":0" /> На 3 март 2021 година, Пинтрест ја објавил „Пинтрест Премиера“, производ за видео реклами „кој ќе се појавува во доводите на луѓето, насочени кон нивните интереси и други карактеристики“.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://adage.com/article/media/pinterest-hosts-its-first-ad-summit-and-opens-new-video-ad-space-brands/2319201|title=PINTEREST HOSTS ITS FIRST AD SUMMIT AND OPENS NEW VIDEO AD SPACE TO BRANDS|last=Sloane|first=Garett|date=3 March 2021|work=AD AGE|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303235453/https://adage.com/article/media/pinterest-hosts-its-first-ad-summit-and-opens-new-video-ad-space-brands/2319201|archive-date=3 March 2021|accessdate=3 March 2021}}</ref> Подоцна во април, главниот финансиски директор Тод Моргенфелд ги објавил плановите да потроши повеќе пари за маркетинг со цел да се компензира потенцијалното забавување на активноста бидејќи економијата на Соединетите Држави повторно се отвори со повеќе луѓе кои се вакцинирале за КОВИД-19.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/articles/pinterest-cfo-looks-to-ramp-up-spending-on-marketing-product-investments-11619570245|title=Pinterest CFO Looks to Ramp Up Spending on Marketing, Product Investments|last=Trentmann|first=Nina|date=2021-04-28|work=[[The Wall Street Journal]]|access-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429053141/https://www.wsj.com/articles/pinterest-cfo-looks-to-ramp-up-spending-on-marketing-product-investments-11619570245|archive-date=2021-04-29|language=en-US|issn=0099-9660}}</ref> На 20 октомври 2021 година, Блумберг објавил дека [[PayPal]] е заинтересиран да го купи Пинтрест, со потенцијална цена од околу 70 долари по акција. Одборот и менаџментот на PayPal подоцна истата недела одлучиле да се повлечат од потенцијалниот договор.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-10-20/paypal-said-to-explore-purchase-of-social-media-firm-pinterest|title=PayPal Is Exploring a Purchase of Pinterest|last=Hammond|first=Ed|last2=Baker|first2=Liana|date=October 20, 2021|work=Bloomberg|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020182714/https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-10-20/paypal-said-to-explore-purchase-of-social-media-firm-pinterest|archive-date=2021-10-20|accessdate=2021-10-20}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/articles/paypal-says-not-pursuing-acquisition-of-pinterest-11635148490|title=PayPal Abandons Pinterest Takeover After Its Shareholders Balk|last=McCaffrey|first=Orla|date=October 25, 2021|work=Wall Street Journal|access-date=2021-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025102631/https://www.wsj.com/articles/paypal-says-not-pursuing-acquisition-of-pinterest-11635148490|archive-date=2021-10-25|last2=Lombardo|first2=Carla|language=en-US}}</ref> Во декември 2021 година, Пинтрест ја купил апликацијата за уредување и создавање видео Вочи.<ref name="vochi">{{Наведена мрежна страница|url=https://social.techcrunch.com/2021/12/06/pinterest-invests-in-creator-tools-with-acquisition-of-video-creation-and-editing-app-vochi/|title=Pinterest invests in creator tools with acquisition of video creation and editing app Vochi|date=6 December 2021|work=TechCrunch|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20230122153207/https://techcrunch.com/2021/12/06/pinterest-invests-in-creator-tools-with-acquisition-of-video-creation-and-editing-app-vochi/|archive-date=2023-01-22|accessdate=2021-12-07}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.adweek.com/media/pinterest-acquires-video-creation-and-editing-app-vochi/|title=Pinterest Acquires Video Creation and Editing App Vochi|last=ago|first=David Cohen2 hours|date=7 December 2021|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211207164242/https://www.adweek.com/media/pinterest-acquires-video-creation-and-editing-app-vochi/|archive-date=2021-12-07|accessdate=2021-12-07}}</ref> По ова, во мај 2022 година, било објавено дека Пинтрест има нова апликација за видео стриминг „Пинтрест тв студио“. Апликацијата има за цел да им овозможи на корисниците да пренесуваат во живо на нејзината платформа и да користат различни уреди за различни агли додека пренесуваат во живо на платформата Пинтрест.<ref>{{Наведено списание|date=4 May 2022|title=Pinterest quietly launches a live streaming app for video creators|url=https://techcrunch.com/2022/05/04/pinterest-quietly-launches-a-live-streaming-app-for-video-creators/|journal=Tech Crunch|archive-url=https://web.archive.org/web/20220505003146/https://techcrunch.com/2022/05/04/pinterest-quietly-launches-a-live-streaming-app-for-video-creators/|archive-date=5 May 2022|access-date=5 May 2022}}</ref> На 28 јуни 2022 година, Пинтрест објавил дека ко-основачот, извршен директор и претседател, Бен Силберман ќе премине во новосоздадената улога на извршен претседател, а експертот за онлајн трговија Бил Реди ќе стане главен извршен директор и член на Одборот на директори.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.businesswire.com/news/home/20220628006087/en/Pinterest-Appoints-Bill-Ready-as-CEO-Co-Founder-and-CEO-Ben-Silbermann-Transitions-to-Executive-Chairman|title=Pinterest Appoints Bill Ready as CEO; Co-Founder and CEO Ben Silbermann Transitions to Executive Chairman|date=2022-06-28|work=www.businesswire.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628202237/http://www.businesswire.com/news/home/20220628006087/en/Pinterest-Appoints-Bill-Ready-as-CEO-Co-Founder-and-CEO-Ben-Silbermann-Transitions-to-Executive-Chairman/|archive-date=2022-06-28|accessdate=2022-06-28}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2022/06/28/business/pinterest-ben-silbermann.html|title=Pinterest's Ben Silbermann steps down as chief executive.|last=Griffith|first=Erin|date=2022-06-28|work=The New York Times|access-date=2023-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926213236/https://www.nytimes.com/2022/06/28/business/pinterest-ben-silbermann.html|archive-date=2023-09-26|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> == Карактеристики и содржина == Креаторите зад Пинтрест ја сумирале услугата како „каталог на идеи“ што ги инспирира корисниците „да излезат и да ја направат таа работа“, иако тоа не е „социјална мрежа“ базирана на слики.<ref>{{Наведени вести|url=http://fortune.com/2015/07/13/pinterest-ceo-ben-silbermann/|title=Pinterest CEO Ben Silbermann: We're not a social network|last=Nusca|first=Andrew|date=13 July 2015|work=Fortune|access-date=14 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150714113651/http://fortune.com/2015/07/13/pinterest-ceo-ben-silbermann/|archive-date=14 July 2015}}</ref> Исто така, има многу голем моден профил. Во подоцнежните години, Пинтрест бил опишан и како „визуелен пребарувач“.<ref name="auto3"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://medium.com/swlh/pinterest-lens-what-the-latest-updates-mean-for-visual-search-59642cb6b326|title=Pinterest Lens: What the Latest Updates Mean for Visual Search|last=Boyd|first=Clark|date=September 24, 2019|work=Medium|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806082114/https://medium.com/swlh/pinterest-lens-what-the-latest-updates-mean-for-visual-search-59642cb6b326|archive-date=August 6, 2020|accessdate=May 9, 2020}}</ref> Пинтрест главно се состои од „слики“ и „табли“. Пин е слика што е поврзана со мрежно место или поставена од корисникот. прикачувањате зачувани од таблата на еден корисник може да се зачуваат на таблата на некој друг, процес познат како „повторно закачување“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2012/03/14/this-is-everything-you-need-to-know-about-pinterest-infographic/|title=This Is Everything You Need To Know About Pinterest (Infographic)|last=Crook|first=Jordan|date=14 March 2012|work=TechCrunch|archive-url=https://web.archive.org/web/20170704224336/https://techcrunch.com/2012/03/14/this-is-everything-you-need-to-know-about-pinterest-infographic/|archive-date=2017-07-04|accessdate=2017-05-16}}</ref> Таблите се збирки на слики посветени на некоја тема. Таблите со повеќе идеи може да имаат различни делови кои понатаму содржат повеќе прикачувања.<ref>{{Наведени вести|url=https://help.pinterest.com/en/articles/all-about-boards|title=All about boards|work=Help Center|access-date=2017-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215094805/https://help.pinterest.com/en/articles/all-about-boards|archive-date=2017-02-15}}</ref> Корисниците можат да следат и да не следат други корисници, како и табли, кои би го пополниле главната страница.<ref name="auto1">{{Наведени вести|url=https://help.pinterest.com/en/guide/following-and-your-home-feed|title=Following and your home feed|work=Help Center|access-date=2017-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215102831/https://help.pinterest.com/en/guide/following-and-your-home-feed|archive-date=2017-02-15}}</ref> Содржината може да се најде и надвор од Пинтрест и на сличен начин да се постави на табла преку копчето „Зачувај“, кое може да се преземе во лентата за обележувачи на веб-прелистувачи,<ref name="Pinterest / goodies">{{Наведена мрежна страница|url=http://pinterest.com/about/goodies/|title=Pinterest / goodies|publisher=Pinterest.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130210033838/http://pinterest.com/about/goodies/|archive-date=February 10, 2013|accessdate=March 26, 2012}}</ref> или да се имплементира од веб-администратор директно на мрежното место. Првично било наречено копче „Пин ит“, но во 2016 година било преименувано во „Зачувај“ во обид да ја направи страницата поинтуитивна за новите корисници.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.forbes.com/sites/kathleenchaykowski/2016/06/02/pinterest-renames-pin-it-button-as-save/#5b4b002d77a8|title=Pinterest Renames 'Pin It' Button As 'Save' In Push For Global Growth|last=Chaykowski|first=Kathleen|work=Forbes|access-date=2017-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818223137/https://www.forbes.com/sites/kathleenchaykowski/2016/06/02/pinterest-renames-pin-it-button-as-save/#5b4b002d77a8|archive-date=2017-08-18}}</ref> Во август 2016 година, Пинтрест лансирал видео плеер што им овозможува на корисниците и брендовите да поставуваат и складираат клипови од која било должина директно на страницата.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.adweek.com/news/technology/pinterest-making-play-big-brand-dollars-its-first-video-ads-172989|title=Pinterest Is Making a Play for Big-Brand Dollars With Its First Video Ads|last=Lauren Johnson|date=17 August 2016|access-date=18 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817193519/http://www.adweek.com/news/technology/pinterest-making-play-big-brand-dollars-its-first-video-ads-172989|archive-date=17 August 2016|publisher=Adweek}}</ref> === Истражување === Домашниот извор е збирка на прикачувања од корисниците, табли и теми што следат, како и неколку промовирани прикачувања и прикачувања што ги одбрал Пинтрест.<ref name="auto1"/> На главната страница на Пинтрест, се појавуваат сите прикачени врски, прикажувајќи ја хронолошката активност од таблите на Пинтрест што ги следи корисникот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://pinterest.com/about/help/|title=Pinterest / What is Following?|publisher=Pinterest.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322041209/http://pinterest.com/about/help/|archive-date=March 22, 2012|accessdate=March 22, 2012}}</ref> Во октомври 2013 година, Пинтрест почнал да прикажува реклами во форма на „Промовирани прикачувања“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2013/10/09/pinterests-promoted-pins-are-now-in-the-wild-heres-how-they-look/|title=Pinterest's Promoted Pins Are Now In The Wild, Here's How They Look|last=Perez|first=Sarah|date=9 October 2013|work=TechCrunch|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303213111/http://techcrunch.com/2013/10/09/pinterests-promoted-pins-are-now-in-the-wild-heres-how-they-look/|archive-date=2016-03-03|accessdate=2017-04-27}}</ref> Промовираните прикачувања се засноваат на интересите на поединечните корисници, работите направени на Пинтрест или резултат на посета на страницата или апликацијата на огласувачот.<ref>{{Наведени вести|url=https://help.pinterest.com/en/articles/what-are-promoted-pins|title=What are Promoted Pins?|work=Help Center|access-date=2017-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170428053427/https://help.pinterest.com/en/articles/what-are-promoted-pins|archive-date=2017-04-28}}</ref> Во 2015 година, Пинтрест имплементирал функција која им овозможува на корисниците да пребаруваат со слики наместо со зборови.<ref>{{Наведени вести|url=https://gizmodo.com/pinterest-now-has-visual-search-and-its-kinda-smart-1741401632|title=Pinterest Now Has Visual Search and It's Kinda Smart|last=Condliffe|first=Jamie|work=Gizmodo|access-date=2017-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302115347/http://gizmodo.com/pinterest-now-has-visual-search-and-its-kinda-smart-1741401632|archive-date=2017-03-02}}</ref> Во март 2020 година, Пинтрест ја вовел картичката „Денес“ на домашната активност која покажува трендовски прикачувања.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.engadget.com/2020-03-24-pinterest-today-tab-ios-android-coronavirus-tips.html|title=Pinterest's new Today tabs offers curated boards and coronavirus info|date=24 March 2020|work=Engadget|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508112122/https://www.engadget.com/2020-03-24-pinterest-today-tab-ios-android-coronavirus-tips.html|archive-date=2020-05-08|accessdate=2020-05-09}}</ref> ==== Визуелно пребарување ==== Во 2017 година, Пинтрест вовел функција „визуелно пребарување“ која им овозможува на корисниците да пребаруваат елементи во слики (постојни прикачувања постоечки делови од фотографија или нови фотографии) и да ги насочуваат корисниците до предложена слична содржина во базата на податоци на Пинтрест.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2017/02/08/pinterest-adds-visual-search-for-elements-in-images-and-through-your-camera/|title=Pinterest adds visual search for elements in images and through your camera|last=Lynley|first=Matthew|date=8 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113231043/https://techcrunch.com/2017/02/08/pinterest-adds-visual-search-for-elements-in-images-and-through-your-camera/|archive-date=13 November 2017|accessdate=26 February 2018}}</ref> Алатките кои се напојуваат со [[вештачка интелигенција]] се наречени ''Пинтрест ленз, Шоп д лук и Инстант ијдиаз.''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iphonehacks.com/2017/02/pinterest-lens-visual-tools.html|title=Pinterest Launches 'Lens' and 'Instant Ideas' Visual Discovery Tools|date=February 8, 2017|work=iPhone Hacks &#124; #1 iPhone, iPad, iOS Blog|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117182810/https://www.iphonehacks.com/2017/02/pinterest-lens-visual-tools.html|archive-date=January 17, 2022|accessdate=May 9, 2020}}</ref><ref name="auto">{{Наведени вести|url=http://www.adweek.com/digital/pinterest-visual-discovery-advertising/|title=Pinterest Brings Its Visual Discovery Technology to the Advertising Side|last=David Cohen|date=15 May 2017|access-date=17 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170522082227/http://www.adweek.com/digital/pinterest-visual-discovery-advertising|archive-date=22 May 2017|publisher=Adweek}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/technology-39779208|title=Pinterest will soon let advertisers reach consumers through their smartphone's camera|last=Sarah Perez|date=16 May 2017|access-date=17 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331171837/https://www.bbc.com/news/technology-39779208|archive-date=31 March 2022|publisher=TechCrunch}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://techcrunch.com/2017/05/16/pinterests-visual-search-technology-is-coming-to-its-ads/|title=Pinterest's visual search technology is coming to its ads|last=Matthew Lynley|date=16 May 2017|access-date=17 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170517033418/https://techcrunch.com/2017/05/16/pinterests-visual-search-technology-is-coming-to-its-ads/|archive-date=17 May 2017|publisher=TechCrunch}}</ref> === Безбедносни карактеристики за тинејџери === Профилите на Пинтрест кои тврдеа дека се на возраст од 16 години и помали биле стандардно поставени на приватено, а сите нивни следбеници биле отстранети. Д == Употреба == Пинтрест е бесплатна веб-страница која бара регистрација за користење.<ref name="Terms of Service">{{Наведена мрежна страница|url=https://about.pinterest.com/en/terms-service|title=Terms of Service|work=About Pinterest|archive-url=https://web.archive.org/web/20170501141451/https://about.pinterest.com/en/terms-service|archive-date=2017-05-01|accessdate=2014-10-05}}</ref> Услугата моментално е достапна преку веб-прелистувач и апликации за [[iOS]], Андроид и компјутери [[Windows 10|со Windows 10]]. === Демографија === Пинтрест во голема мера им се допадна на жените,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bizjournals.com/bizwomen/news/latest-news/2019/05/pinterest-is-a-winner-with-women-can-it-do-the.html?page=all|title=Pinterest is a winner with women. Can it do the same with men?|last=Mullen|first=Caitlin|date=May 6, 2019|work=www.bizjournals.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815000129/https://www.bizjournals.com/bizwomen/news/latest-news/2019/05/pinterest-is-a-winner-with-women-can-it-do-the.html?page=all|archive-date=2020-08-15|accessdate=2020-12-15}}</ref> особено со раната база на корисници. Извештајот од 2020 година покажал дека над 60% од глобалните корисници се жени. Иако мажите не биле примарна публика на Пинтрест, откриено е дека нивната употреба е зголемена за 48%. Во однос на распределбата на возраста, корисниците на возраст меѓу 18 и 25 години пораснале двојно побрзо од оние на возраст над 25 години. Сепак, и корисниците на возраст меѓу 18 и 25 години и корисниците на возраст меѓу 25 и 40 години го поттикнале растот на Пинтрест.<ref name="auto4">{{Наведена мрежна страница|url=https://newsroom.pinterest.com/en/post/pinterest-tops-400-million-monthly-active-users-with-gen-z-men-and-millennials-driving-growth|title=Pinterest tops 400 million monthly active users—with Gen Z, men and Millennials driving growth|date=31 July 2020|work=Pinterest Newsroom|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210406045155/https://newsroom.pinterest.com/en/post/pinterest-tops-400-million-monthly-active-users-with-gen-z-men-and-millennials-driving-growth|archive-date=2021-04-06|accessdate=2021-04-05}}</ref> == Критика == === Содржина заштитена со авторски права === Пинтрест има систем за известување што носителите на авторски права можат да го користат за да побараат да се отстрани содржината од страницата. Статусот на безбедно пристаниште на Законот за дигитални милениумски авторски права (DMCA) на Пинтрест е доведен во прашање со оглед на тоа што активно ги промовира своите корисници да копираат на Пинтрест, за нивна вечна употреба, каква било слика на Интернет. Корисниците на Пинтрест не можат да бараат статус на безбедно пристаниште и како такви се изложени на можни правни дејствија за прикачување на материјал со авторски права. Пинтрест им овозможува на корисниците да пренесуваат информации; [[Интелектуална сопственост|правата на интелектуална сопственост]] доаѓаат во игра. === Легален статус === Во февруари 2012 година, фотографката и адвокатка Кирстен Ковалски напишала блог пост објаснувајќи како нејзиното толкување на законот за авторски права ја навело да ги избрише сите нејзини прикачувања што ги прекршуваат.<ref name="kowalski" /> Објавата придонела за проверка на правниот статус на Пинтрест.<ref name="safe harbor update">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/business/technology/pinterest-addresses-copyright-concerns/2012/03/15/gIQAijAFES_story.html|title=Pinterest addresses copyright concerns|last=Hayley Tsukayama|date=15 March 2012|work=The Washington Post|access-date=15 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120317065411/http://www.washingtonpost.com/business/technology/pinterest-addresses-copyright-concerns/2012/03/15/gIQAijAFES_story.html|archive-date=17 March 2012}}</ref> Објавата станала вирална и стигнала до основачот Бен Силберман, кој го контактирал Ковалски за да ја направат веб-страницата поусогласена со законот.<ref name="kowalski">{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702304450004577279632967289676|title=Is Pinterest the Next Napster?|last=Therese Poletti|date=14 March 2012|work=The Wall Street Journal|access-date=2012-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150128144135/http://www.wsj.com/articles/SB10001424052702304450004577279632967289676|archive-date=2015-01-28}}</ref> === Политики за содржина и забрани на корисници === Во октомври 2012 година, Пинтрест додал нова функција која им овозможува на корисниците да пријавуваат други за негативна и навредлива активност или да блокираат други корисници ако не сакаат да ја гледаат нивната содржина, понуда за која компанијата рече дека има за цел да ја одржи страницата „позитивна и почитувана“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2012/10/17/pinterest-adds-ability-to-block-and-report-other-users-to-keep-positive-and-respectful/|title=Pinterest Adds Ability To Block And Report Other Users To Keep Site 'Positive And Respectful'|last=Taylor|first=Colleen|date=17 October 2012|publisher=[[TechCrunch]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018235719/https://techcrunch.com/2012/10/17/pinterest-adds-ability-to-block-and-report-other-users-to-keep-positive-and-respectful/|archive-date=18 October 2017|accessdate=25 June 2017}}</ref> === Култура на дискриминација === Во 2020 година, двајца поранешни вработени во Пинтрест, Ифеома Озома и Ерика Шимицу Бенкс излегле во јавноста за нивното искуство во Пинтрест. И двете жени раскажувале искуства од дискриминација на работа, вклучувајќи расистички коментари, нееднаква плата и казнување за тоа што зборуваат. Дополнително, Озома тврдела дека компанијата не успеала да ја заштити кога личните податоци биле споделени со сајтови на омраза од нејзин колега. Како одговор, Пинтрест јавно се извиниле и извршниот директор Бен Силберман испратил е-пошта до сите вработени да ја туркаат компанијата да се подобри.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/technology/2021/may/10/pinterest-discrimination-ifeoma-ozoma-nda|title=She broke her NDA to speak out against Pinterest. Now she's helping others come forward|last=Paul|first=Kari|date=10 May 2021|work=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927173810/https://www.theguardian.com/technology/2021/may/10/pinterest-discrimination-ifeoma-ozoma-nda|archive-date=27 September 2021|accessdate=27 September 2021}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.npr.org/2020/06/23/881624553/pinterest-sounds-a-more-contrite-tone-after-black-former-employees-speak-out|title=Pinterest Sounds A More Contrite Tone After Black Former Employees Speak Out|last=Myrow|first=Rachael|work=NPR.org|access-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210930184113/https://www.npr.org/2020/06/23/881624553/pinterest-sounds-a-more-contrite-tone-after-black-former-employees-speak-out|archive-date=30 September 2021}}</ref> == Лого == Логото се состои од буква П (анг: Р) на црвен круг. Ова лого го претставува [[Топуска|пинот]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Finance links | symbol = PINS | sec_cik = PINS | google = NYSE:PINS | yahoo = PINS | bloomberg = PINS:US | reuters = PINS | nasdaq = PINS }} * {{Commons category-inline}} * {{Official website|https://www.pinterest.com/}} [[Категорија:Претпријатија на Њујоршката берза]] [[Категорија:Мрежни места]] [[Категорија:Социјални мрежи]] r0seo30gg5ivv6pii48ei5j7lacz4u4 5599615 5599610 2026-07-24T07:55:17Z Andrew012p 85224 /* */ 5599615 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Мрежно место|name=Pinterest, Inc.|type=[[Social media|Социјална мрежа]]|company_type=[[Public company|Public]]|traded_as={{ubl|{{NYSE|PINS}} (Class A)|[[Russell 1000]] component}}|logo=Pinterest Logo 3.svg|logo_caption=|collapsible=yes|industry=[[Интернет]]|founded={{Start date and age|2009|12}}|founder={{ubl|[[Бен Силберман]]|[[Пол Скиара]]|[[Еван Шарп]]}}|location={{nowrap|[[Сан Франциско, Калифорнија]], САД}}|num_employees=4,014 (2023)|website={{url|pinterest.com}}|revenue={{increase}} {{US$|3.06 billion|link=yes}} (2023)|operating_income={{decrease}} {{US$|-126 million}} (2023)|net_income={{increasenegative}} {{US$|-36 million}} (2023)|assets={{decrease}} {{US$|3.59 billion}} (2023)|equity={{decrease}} {{US$|3.09 billion}} (2023)|users=450 000 000 [[monthly active users|MAU]] (2022)|footnotes=<ref>{{cite web|url=http://www.refinery29.com/pinterest-office|title=Pinterest Office Tour \u2013 San Francisco Tech Headquarters|work=Refinery29|access-date=2015-08-13|archive-date=2015-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150810082240/http://www.refinery29.com/pinterest-office|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bizjournals.com/seattle/blog/techflash/2016/08/pinterest-choses-seattle-for-itsfirst-engineering.html |date=August 9, 2016 |title=Pinterest chooses Seattle for its first engineering office outside the Bay Area |work=Puget Sound Business Journal |access-date=February 18, 2017 |first1=Casey |last1=Coombs |first2=Ashley |last2=Stewart |quote=Pinterest employs more than 800 employees worldwide, including 350 engineers. |archive-date=February 18, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170218144918/http://www.bizjournals.com/seattle/blog/techflash/2016/08/pinterest-choses-seattle-for-itsfirst-engineering.html |url-status=live }}</ref><ref name="company">{{cite web |url=https://newsroom.pinterest.com/en/company |title=Company |website=Pinterest Newsroom |publisher=Pinterest |access-date=October 7, 2021 |url-status=live |archive-date=October 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006154302/https://newsroom.pinterest.com/en/company }}</ref><ref name=AnnualR2023>{{cite web |title=Pinterest, Inc. 2023 Annual Report (Form 10-K) |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/1506293/000150629324000018/pins-20231231.htm |publisher=[[U.S. Securities and Exchange Commission]] |date=8 February 2024 |access-date=12 February 2024 |archive-date=21 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240221030255/https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/1506293/000150629324000018/pins-20231231.htm |url-status=live }}</ref><ref name=q4-2022 />}} [[Податотека:Pinterest headquarters (San Francisco, 2019) 02.jpg|200px|мини|Дел од седиштето на Pinterest во областа Сома во Сан Франциско (2019)]] '''Pinterest''' ([[Транскрипција (лингвистика)|се изговара]]: ''Пинтерест'') — американска мрежна страница за споделување слики и [[социјални медиуми]] која е дизајнирана да овозможи зачувување и откривање информации<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://qz.com/1579086/pinterest-is-distancing-itself-from-social-networks-as-it-goes-public/|title=Pinterest is distancing itself from social networks as it goes public|last=Gershgorn|first=Dave|date=23 March 2019|work=Quartz|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404195042/https://qz.com/1579086/pinterest-is-distancing-itself-from-social-networks-as-it-goes-public/|archive-date=4 April 2020|accessdate=7 May 2020}}</ref> како рецепти, стил, мотивација и инспирација за уредување на интернет користејќи слики и, во помал обем, анимирани GIF-датотеки и видеа,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://social.techcrunch.com/2019/07/10/pinterest-video/|title=New Pinterest features encourage brands and creators to upload more videos|date=10 July 2019|work=TechCrunch|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20230122153206/https://techcrunch.com/2019/07/10/pinterest-video/|archive-date=2023-01-22|accessdate=2019-08-03}}</ref> во форма на огласна табла.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cmssocial.com/social-media/how-pinterest-is-different-from-other-social-media-platforms/|title=How Pinterest Is Different from Other Social Media Platforms – CMS Social Media Company Miami FL|last=Social|first=C. M. S.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806083346/https://www.cmssocial.com/social-media/how-pinterest-is-different-from-other-social-media-platforms/|archive-date=2020-08-06|accessdate=2020-05-07}}</ref> Создадена од Бен Силберман, Пол Скиара и Еван Шарп,<ref name="q4-2022">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cnbc.com/2023/02/06/pinterest-pins-earnings-q4-2022.html|title=Pinterest shares slip on fourth-quarter revenue miss and weak forecast|last=Vanian|first=Jonathan|date=February 6, 2023|publisher=CNBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207072841/https://www.cnbc.com/2023/02/06/pinterest-pins-earnings-q4-2022.html|archive-date=February 7, 2023|accessdate=February 7, 2023}}</ref> '''Пинтрест, Inc.''' е со седиште во [[Сан Франциско]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsroom.pinterest.com/en/company|title=Company|work=Pinterest|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006154302/https://newsroom.pinterest.com/en/company|archive-date=6 October 2021|accessdate=8 June 2023}}</ref> == Историја == ''Пинтрест'' произлегол од претходна апликација создадена од Бен Силберман и Пол Скиара наречена Тоут (анг:''Tote)<ref>{{Наведени вести|url=https://www.entrepreneur.com/article/307104|title=4 Success Lessons From the Entrepreneur Who Quietly Grew Pinterest Into a $12 Billion Company|date=9 January 2018|access-date=17 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017160110/https://www.entrepreneur.com/article/307104|archive-date=17 October 2021}}</ref>'' која служела како виртуелна замена за хартиените каталози. ''Тоут'' имала проблим од бизнис аспект, поради тешкотиите со мобилните плаќања. Во тоа време, технологијата за мобилно плаќање не била доволно софистицирана за да овозможи лесни трансакции во движење, спречувајќи ги корисниците да вршат многу купувања преку апликацијата. Сепак, корисниците ''на Тоут'' собирале големи колекции на омилени предмети и ги споделувале со други корисници. Однесувањето го заинтригирало Силберман, па тој ја префрлил компанијата на создавање на Пинтрест. Ова им овозможува на корисниците да креираат колекции од различни предмети и да ги споделуваат меѓу себе.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.fastcompany.com/3001984/pinterest-pivot|title=The Pinterest Pivot|date=23 October 2012|access-date=17 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017160111/https://www.fastcompany.com/3001984/pinterest-pivot|archive-date=17 October 2021}}</ref> Развојот на Пинтрест започнал во декември 2009 година, а страницата го лансирала прототипот како затворена бета верзија во март 2010 година.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://businessproductivity.com/a-quick-overview-of-pinterest/|title=A quick overview of Pinterest|last=Hedlund|first=Ulrika|date=2013-01-28|work=Business Productivity|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231210105647/https://businessproductivity.com/a-quick-overview-of-pinterest/|archive-date=2023-12-10|accessdate=2023-09-11}}</ref> Девет месеци по лансирањето, веб-страницата имала 10.000 корисници. Силберман рекол дека им пишал на првите 5.000 корисници, нудејќи го својот телефонски број, па дури и се сретнал со некои од нив.<ref name=":1" /><ref name="iPad soon">{{Наведени вести|url=http://www.cnn.com/2012/03/13/tech/web/pinterest-sxsw/index.html|title=Pinterest: Revamped profile pages, iPad app coming soon|last=Griggs|first=Brandon|date=14 March 2012|work=CNN|access-date=14 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314013757/http://www.cnn.com/2012/03/13/tech/web/pinterest-sxsw/index.html|archive-date=14 March 2012}}</ref> Лансирањето на апликацијата за [[iPhone]] на почетокот на март 2011 година донела повеќе преземања од очекуваното.<ref name="overnight">{{Наведени вести|url=http://www.businessinsider.com/inside-pinterest-an-overnight-success-four-years-in-the-making-2012-4?page=2|title=Inside Pinterest: An Overnight Success Four Years In The Making|last=Carlson|first=Nicholas|date=May 1, 2011|access-date=May 7, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120515162643/http://www.businessinsider.com/inside-pinterest-an-overnight-success-four-years-in-the-making-2012-4?page=2|archive-date=May 15, 2012|publisher=Business Insider}}</ref> Потоа следела апликација за iPad<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mashable.com/2013/02/04/pinterest-ios-update/|title=Pinterest Updates iOS App to Make Editing Pins Easier|last=Price|first=Emily|date=5 February 2013|work=Mashable|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208052201/http://mashable.com/2013/02/04/pinterest-ios-update/|archive-date=8 February 2013|accessdate=8 February 2013}}</ref> и ''Пинтрест мобајл'', верзија на веб-страницата за корисници кои не се на iPhone.<ref name="Mobile site">{{Наведени вести|url=http://blog.pinterest.com/post/10144144538/pinterest-mobile|title=Pinterest Mobile|last=Pinterest|date=13 September 2011|work=Pinterest Blog|access-date=31 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120317151515/http://blog.pinterest.com/post/10144144538/pinterest-mobile|archive-date=17 March 2012}}</ref> Силберман и неколку програмери управувале со страницата од мал стан до летото 2011 година.<ref name="iPad soon" /> [[Податотека:Pinterest_logo.png|мини|Лого од 2011 година]] Пинтрест рапидно растел во овој период. На 10 август 2011 година, магазинот ''Тајм'' го навел Пинтрест во својата статија „50 најдобри веб-страници за 2011 година“.<ref name="50 best">{{Наведени вести|url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2087815_2088159_2088155,00.html|title=The 50 Best Websites of 2011|last=McCracken|first=Harry|date=August 16, 2011|access-date=August 21, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110923144316/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2087815_2088159_2088155,00.html|archive-date=September 23, 2011|publisher=Time}}</ref> Во декември 2011 година, страницата станала една од првите 10 најголеми [[Социјална мрежа|социјални мрежи]], според податоците на Хитвајс (анг:Hitwise), со вкупно 11 милиони посети неделно.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://news.cnet.com/8301-1023_3-57347187-93/pinterest-crazy-growth-lands-it-as-top-10-social-site/?tag=mncol;txt|title=Pinterest: Crazy growth lands it as top 10 social site|last=Sloan|first=Paul|date=December 22, 2011|publisher=CNET News|archive-url=https://web.archive.org/web/20120210165442/http://news.cnet.com/8301-1023_3-57347187-93/pinterest-crazy-growth-lands-it-as-top-10-social-site/?tag=mncol;txt|archive-date=February 10, 2012|accessdate=February 2, 2012}}</ref> Пинтрест ја освоил наградата за најдобар нов стартап за 2011 година на наградите ТехКранч Кранчис (анг:TechCrunch Crunchies).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2012/01/31/crunchies-dropbox/|title=Congratulations Crunchies Winners! Dropbox Is The Best Overall Startup|last=Constine|first=Josh|date=January 31, 2012|work=TechCrunch|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124165322/https://techcrunch.com/2012/01/31/crunchies-dropbox/|archive-date=November 24, 2020|accessdate=February 7, 2012}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://venturebeat.com/2012/02/01/pinterest-best-new-startup-2011-crunchie-referral-traffic-reddit//|title=Pinterest wins Best New Startup of 2011 Crunchie, now driving more referrals than Reddit \u2013 VentureBeat \u2013 Social \u2013 by Sean Ludwig|work=venturebeat.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203001928/http://venturebeat.com/2012/02/01/pinterest-best-new-startup-2011-crunchie-referral-traffic-reddit/|archive-date=2012-02-03}}</ref> За јануари 2012 година, Комскор (анг: comScore) објавил дека страницата имала 11,7 милиони уникатни посетители од САД, што го прави најбрзиот сајт што некогаш успеал да ја пробие границата од 10 милиони единствени посетители.<ref name="11.7 million">{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2012/02/07/pinterest-monthly-uniques/|title=Pinterest Hits 10 Million U.S. Monthly Uniques Faster Than Any Standalone Site Ever -comScore|date=February 7, 2012|publisher=TechCrunch|archive-url=https://web.archive.org/web/20120915053639/http://techcrunch.com/2012/02/07/pinterest-monthly-uniques/|archive-date=September 15, 2012|accessdate=February 15, 2012}}</ref> На наградите Веби во 2012 година, Пинтрест ја освоил најдобрата апликација за социјални медиуми и наградата Пиплс војс (анг:People's Voice) за најдобар функционален визуелен дизајн.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.mercurynews.com/business/ci_20522295/louis-c-k-instagram-pinterest-and-facebook-win?source=rss|title=Louis C.K., Instagram, Pinterest and Facebook win Webby Awards|last=Jake Coyle|date=1 May 2012|work=Nercury News.com|access-date=2012-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120511201036/http://www.mercurynews.com/business/ci_20522295/louis-c-k-instagram-pinterest-and-facebook-win?source=rss|archive-date=2012-05-11}}</ref> [[Податотека:Silbermann_at_SXSW.jpg|мини|Основачот Бен Силберман (лево) на конференцијата South by Southwest Interactive во март 2012 година]] На 23 март 2012 година, Пинтрест ги објавил ажурираните услови за користење кои ја елиминирале политиката што му дава право да ја продава содржината на своите корисници.<ref name="terms update">{{Наведени вести|url=http://www.pcworld.com/article/252515/pinterest_responds_to_concerns_changes_terms_of_service.html|title=Pinterest Responds to Concerns, Changes Terms of Service|last=DesMarais|first=Christina|date=24 March 2012|work=[[PCWorld (magazine)|PC World]]|access-date=24 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120326170948/http://www.pcworld.com/article/252515/pinterest_responds_to_concerns_changes_terms_of_service.html|archive-date=26 March 2012|quote=Among other things, Pinterest says it never intended to sell user content and has removed from its terms of service wording that granted the company the right to do so.}}</ref><ref name="terms blog">{{Наведени вести|url=http://blog.pinterest.com/post/19799177970/pinterest-updated-terms|title=Updated Pinterest Terms|last=Pinterest|date=23 March 2012|work=Pinterest Blog|access-date=24 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120325231639/http://blog.pinterest.com/post/19799177970/pinterest-updated-terms|archive-date=25 March 2012}}</ref> На 10 август 2012 година, Пинтрест ја променил својата политика така што веќе не било потребно барање или покана за приклучување на страницата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.smh.com.au/technology/technology-news/bigger-than-ever-pinterest-opens-up-to-all-20120810-23yn8.html|title=Bigger than ever, Pinterest opens up to all|date=August 12, 2012|publisher=[[The Sydney Morning Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20121113215737/http://www.smh.com.au/technology/technology-news/bigger-than-ever-pinterest-opens-up-to-all-20120810-23yn8.html|archive-date=2012-11-13|accessdate=2012-08-15}}</ref> Во октомври 2012 година, Пинтрест лансирал деловни сметки што им овозможуват на бизнисите или да ги претворат своите постоечки лични сметки во деловни сметки или да започнат од нула.<ref name="autogenerated1">{{Наведена мрежна страница|url=http://blog.hubspot.com/blog/tabid/6307/bid/33839/pinterest-finally-rolls-out-business-accounts-how-to-set-yours-up-today|title=Pinterest Finally Rolls Out Business Accounts|date=14 October 2012|publisher=HubSpot|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218205830/http://blog.hubspot.com/blog/tabid/6307/bid/33839/pinterest-finally-rolls-out-business-accounts-how-to-set-yours-up-today|archive-date=18 February 2013|accessdate=9 September 2014}}</ref> [[Податотека:Pinterest Logo.svg|мини|thumb|Лого од 2017 година]] Во април 2017 година, Пинтрест ја отстранил функција „допаѓање“ на објавата бидејќи се чинела непотребна за „табли“, кои се кориснички збирки на објави. Постојните индекси на допаднати објави на корисниците биле претворени во збирка („табла“) именувана како таква.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.socialmediatoday.com/social-business/pinterest-getting-rid-its-button-moving-away-social-network-label|title=Pinterest is Getting Rid of its Like Button, Moving Away from 'Social Network' Label|date=2017-04-22|work=Social Media Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924203647/https://www.socialmediatoday.com/social-business/pinterest-getting-rid-its-button-moving-away-social-network-label|archive-date=2021-09-24|accessdate=24 September 2021}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newsroom.pinterest.com/en/post/goodbye-like-button|title=Goodbye, Like button|last=O.|first=Kim|date=2017-04-20|work=Pinterest Newsroom|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210923151135/https://newsroom.pinterest.com/en/post/goodbye-like-button|archive-date=2021-09-23|accessdate=24 September 2021}}</ref> Иако започнал како „социјална мрежа“ со табли, во подоцнежните години компанијата ставила сè поголем акцент на визуелното пребарување<ref name="auto3">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.engadget.com/2017-08-01-pinterest-centers-lens-search-mobile.html|title=Pinterest wants you to think of it as a visual search engine|date=August 2017|work=Engadget|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806103058/https://www.engadget.com/2017-08-01-pinterest-centers-lens-search-mobile.html|archive-date=2020-08-06|accessdate=2020-05-09}}</ref> и [[Електронска трговија|е-трговијата]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.engadget.com/2019-03-04-pinterest-shopping-tools-storefront.html|title=Pinterest's new tools turn it into more of a storefront|date=4 March 2019|work=Engadget|archive-url=https://web.archive.org/web/20200523123908/https://www.engadget.com/2019-03-04-pinterest-shopping-tools-storefront.html|archive-date=2020-05-23|accessdate=2020-05-09}}</ref> како што се каталозите за купување.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-05-07/shopify-merchants-can-now-tap-into-350-million-pinterest-users|title=Shopify Merchants Can Now Tap Into 350 Million Pinterest Users|date=May 7, 2020|work=Bloomberg.com|access-date=2020-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200511063746/https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-05-07/shopify-merchants-can-now-tap-into-350-million-pinterest-users|archive-date=2020-05-11|via=www.bloomberg.com}}</ref> Во февруари 2019 година, ''Волстрит журнал (анг:The Wall Street Journal)'' изјавил дека Пинтрест тајно поднел барање за првична јавна понуда (IPO) на акции. Вкупната вредност на компанијата во тоа време достигнала 12 милијарди долари.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/articles/pinterest-files-confidentially-for-ipo-11550782552|title=Pinterest Files Confidentially for IPO|last=Farrell|first=Maureen|date=2019-02-22|work=[[The Wall Street Journal]]|access-date=2019-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20190222011528/https://www.wsj.com/articles/pinterest-files-confidentially-for-ipo-11550782552|archive-date=2019-02-22|issn=0099-9660}}</ref> Излегле на берза на 18 април 2019 година, по цена од 19 долари по акција, затворајќи го денот со 24,40 долари по акција.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/business/2019/04/18/pinterest-going-public-share-latest-wave-unicorn-ipos/|title=Pinterest and Zoom surge in early trading after IPO|date=2019-04-18|work=The Washington Post|access-date=2020-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230012616/https://www.washingtonpost.com/business/2019/04/18/pinterest-going-public-share-latest-wave-unicorn-ipos/|archive-date=2019-12-30}}</ref> За 2020 година, Пинтрест објавил приходи од реклами од 1,7 милијарди долари, што претставува зголемување од 48% од 2019 година.<ref name=":0" /> На 3 март 2021 година, Пинтрест ја објавил „Пинтрест Премиера“, производ за видео реклами „кој ќе се појавува во доводите на луѓето, насочени кон нивните интереси и други карактеристики“.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://adage.com/article/media/pinterest-hosts-its-first-ad-summit-and-opens-new-video-ad-space-brands/2319201|title=PINTEREST HOSTS ITS FIRST AD SUMMIT AND OPENS NEW VIDEO AD SPACE TO BRANDS|last=Sloane|first=Garett|date=3 March 2021|work=AD AGE|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303235453/https://adage.com/article/media/pinterest-hosts-its-first-ad-summit-and-opens-new-video-ad-space-brands/2319201|archive-date=3 March 2021|accessdate=3 March 2021}}</ref> Подоцна во април, главниот финансиски директор Тод Моргенфелд ги објавил плановите да потроши повеќе пари за маркетинг со цел да се компензира потенцијалното забавување на активноста бидејќи економијата на Соединетите Држави повторно се отвори со повеќе луѓе кои се вакцинирале за КОВИД-19.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/articles/pinterest-cfo-looks-to-ramp-up-spending-on-marketing-product-investments-11619570245|title=Pinterest CFO Looks to Ramp Up Spending on Marketing, Product Investments|last=Trentmann|first=Nina|date=2021-04-28|work=[[The Wall Street Journal]]|access-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429053141/https://www.wsj.com/articles/pinterest-cfo-looks-to-ramp-up-spending-on-marketing-product-investments-11619570245|archive-date=2021-04-29|language=en-US|issn=0099-9660}}</ref> На 20 октомври 2021 година, Блумберг објавил дека [[PayPal]] е заинтересиран да го купи Пинтрест, со потенцијална цена од околу 70 долари по акција. Одборот и менаџментот на PayPal подоцна истата недела одлучиле да се повлечат од потенцијалниот договор.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-10-20/paypal-said-to-explore-purchase-of-social-media-firm-pinterest|title=PayPal Is Exploring a Purchase of Pinterest|last=Hammond|first=Ed|last2=Baker|first2=Liana|date=October 20, 2021|work=Bloomberg|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020182714/https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-10-20/paypal-said-to-explore-purchase-of-social-media-firm-pinterest|archive-date=2021-10-20|accessdate=2021-10-20}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/articles/paypal-says-not-pursuing-acquisition-of-pinterest-11635148490|title=PayPal Abandons Pinterest Takeover After Its Shareholders Balk|last=McCaffrey|first=Orla|date=October 25, 2021|work=Wall Street Journal|access-date=2021-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025102631/https://www.wsj.com/articles/paypal-says-not-pursuing-acquisition-of-pinterest-11635148490|archive-date=2021-10-25|last2=Lombardo|first2=Carla|language=en-US}}</ref> Во декември 2021 година, Пинтрест ја купил апликацијата за уредување и создавање видео Вочи.<ref name="vochi">{{Наведена мрежна страница|url=https://social.techcrunch.com/2021/12/06/pinterest-invests-in-creator-tools-with-acquisition-of-video-creation-and-editing-app-vochi/|title=Pinterest invests in creator tools with acquisition of video creation and editing app Vochi|date=6 December 2021|work=TechCrunch|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20230122153207/https://techcrunch.com/2021/12/06/pinterest-invests-in-creator-tools-with-acquisition-of-video-creation-and-editing-app-vochi/|archive-date=2023-01-22|accessdate=2021-12-07}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.adweek.com/media/pinterest-acquires-video-creation-and-editing-app-vochi/|title=Pinterest Acquires Video Creation and Editing App Vochi|last=ago|first=David Cohen2 hours|date=7 December 2021|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211207164242/https://www.adweek.com/media/pinterest-acquires-video-creation-and-editing-app-vochi/|archive-date=2021-12-07|accessdate=2021-12-07}}</ref> По ова, во мај 2022 година, било објавено дека Пинтрест има нова апликација за видео стриминг „Пинтрест тв студио“. Апликацијата има за цел да им овозможи на корисниците да пренесуваат во живо на нејзината платформа и да користат различни уреди за различни агли додека пренесуваат во живо на платформата Пинтрест.<ref>{{Наведено списание|date=4 May 2022|title=Pinterest quietly launches a live streaming app for video creators|url=https://techcrunch.com/2022/05/04/pinterest-quietly-launches-a-live-streaming-app-for-video-creators/|journal=Tech Crunch|archive-url=https://web.archive.org/web/20220505003146/https://techcrunch.com/2022/05/04/pinterest-quietly-launches-a-live-streaming-app-for-video-creators/|archive-date=5 May 2022|access-date=5 May 2022}}</ref> На 28 јуни 2022 година, Пинтрест објавил дека ко-основачот, извршен директор и претседател, Бен Силберман ќе премине во новосоздадената улога на извршен претседател, а експертот за онлајн трговија Бил Реди ќе стане главен извршен директор и член на Одборот на директори.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.businesswire.com/news/home/20220628006087/en/Pinterest-Appoints-Bill-Ready-as-CEO-Co-Founder-and-CEO-Ben-Silbermann-Transitions-to-Executive-Chairman|title=Pinterest Appoints Bill Ready as CEO; Co-Founder and CEO Ben Silbermann Transitions to Executive Chairman|date=2022-06-28|work=www.businesswire.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628202237/http://www.businesswire.com/news/home/20220628006087/en/Pinterest-Appoints-Bill-Ready-as-CEO-Co-Founder-and-CEO-Ben-Silbermann-Transitions-to-Executive-Chairman/|archive-date=2022-06-28|accessdate=2022-06-28}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2022/06/28/business/pinterest-ben-silbermann.html|title=Pinterest's Ben Silbermann steps down as chief executive.|last=Griffith|first=Erin|date=2022-06-28|work=The New York Times|access-date=2023-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926213236/https://www.nytimes.com/2022/06/28/business/pinterest-ben-silbermann.html|archive-date=2023-09-26|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> == Карактеристики и содржина == Креаторите зад Пинтрест ја сумирале услугата како „каталог на идеи“ што ги инспирира корисниците „да излезат и да ја направат таа работа“, иако тоа не е „социјална мрежа“ базирана на слики.<ref>{{Наведени вести|url=http://fortune.com/2015/07/13/pinterest-ceo-ben-silbermann/|title=Pinterest CEO Ben Silbermann: We're not a social network|last=Nusca|first=Andrew|date=13 July 2015|work=Fortune|access-date=14 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150714113651/http://fortune.com/2015/07/13/pinterest-ceo-ben-silbermann/|archive-date=14 July 2015}}</ref> Исто така, има многу голем моден профил. Во подоцнежните години, Пинтрест бил опишан и како „визуелен пребарувач“.<ref name="auto3"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://medium.com/swlh/pinterest-lens-what-the-latest-updates-mean-for-visual-search-59642cb6b326|title=Pinterest Lens: What the Latest Updates Mean for Visual Search|last=Boyd|first=Clark|date=September 24, 2019|work=Medium|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806082114/https://medium.com/swlh/pinterest-lens-what-the-latest-updates-mean-for-visual-search-59642cb6b326|archive-date=August 6, 2020|accessdate=May 9, 2020}}</ref> Пинтрест главно се состои од „слики“ и „табли“. Пин е слика што е поврзана со мрежно место или поставена од корисникот. прикачувањате зачувани од таблата на еден корисник може да се зачуваат на таблата на некој друг, процес познат како „повторно закачување“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2012/03/14/this-is-everything-you-need-to-know-about-pinterest-infographic/|title=This Is Everything You Need To Know About Pinterest (Infographic)|last=Crook|first=Jordan|date=14 March 2012|work=TechCrunch|archive-url=https://web.archive.org/web/20170704224336/https://techcrunch.com/2012/03/14/this-is-everything-you-need-to-know-about-pinterest-infographic/|archive-date=2017-07-04|accessdate=2017-05-16}}</ref> Таблите се збирки на слики посветени на некоја тема. Таблите со повеќе идеи може да имаат различни делови кои понатаму содржат повеќе прикачувања.<ref>{{Наведени вести|url=https://help.pinterest.com/en/articles/all-about-boards|title=All about boards|work=Help Center|access-date=2017-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215094805/https://help.pinterest.com/en/articles/all-about-boards|archive-date=2017-02-15}}</ref> Корисниците можат да следат и да не следат други корисници, како и табли, кои би го пополниле главната страница.<ref name="auto1">{{Наведени вести|url=https://help.pinterest.com/en/guide/following-and-your-home-feed|title=Following and your home feed|work=Help Center|access-date=2017-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215102831/https://help.pinterest.com/en/guide/following-and-your-home-feed|archive-date=2017-02-15}}</ref> Содржината може да се најде и надвор од Пинтрест и на сличен начин да се постави на табла преку копчето „Зачувај“, кое може да се преземе во лентата за обележувачи на веб-прелистувачи,<ref name="Pinterest / goodies">{{Наведена мрежна страница|url=http://pinterest.com/about/goodies/|title=Pinterest / goodies|publisher=Pinterest.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130210033838/http://pinterest.com/about/goodies/|archive-date=February 10, 2013|accessdate=March 26, 2012}}</ref> или да се имплементира од веб-администратор директно на мрежното место. Првично било наречено копче „Пин ит“, но во 2016 година било преименувано во „Зачувај“ во обид да ја направи страницата поинтуитивна за новите корисници.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.forbes.com/sites/kathleenchaykowski/2016/06/02/pinterest-renames-pin-it-button-as-save/#5b4b002d77a8|title=Pinterest Renames 'Pin It' Button As 'Save' In Push For Global Growth|last=Chaykowski|first=Kathleen|work=Forbes|access-date=2017-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818223137/https://www.forbes.com/sites/kathleenchaykowski/2016/06/02/pinterest-renames-pin-it-button-as-save/#5b4b002d77a8|archive-date=2017-08-18}}</ref> Во август 2016 година, Пинтрест лансирал видео плеер што им овозможува на корисниците и брендовите да поставуваат и складираат клипови од која било должина директно на страницата.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.adweek.com/news/technology/pinterest-making-play-big-brand-dollars-its-first-video-ads-172989|title=Pinterest Is Making a Play for Big-Brand Dollars With Its First Video Ads|last=Lauren Johnson|date=17 August 2016|access-date=18 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817193519/http://www.adweek.com/news/technology/pinterest-making-play-big-brand-dollars-its-first-video-ads-172989|archive-date=17 August 2016|publisher=Adweek}}</ref> === Истражување === Домашниот извор е збирка на прикачувања од корисниците, табли и теми што следат, како и неколку промовирани прикачувања и прикачувања што ги одбрал Пинтрест.<ref name="auto1"/> На главната страница на Пинтрест, се појавуваат сите прикачени врски, прикажувајќи ја хронолошката активност од таблите на Пинтрест што ги следи корисникот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://pinterest.com/about/help/|title=Pinterest / What is Following?|publisher=Pinterest.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322041209/http://pinterest.com/about/help/|archive-date=March 22, 2012|accessdate=March 22, 2012}}</ref> Во октомври 2013 година, Пинтрест почнал да прикажува реклами во форма на „Промовирани прикачувања“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2013/10/09/pinterests-promoted-pins-are-now-in-the-wild-heres-how-they-look/|title=Pinterest's Promoted Pins Are Now In The Wild, Here's How They Look|last=Perez|first=Sarah|date=9 October 2013|work=TechCrunch|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303213111/http://techcrunch.com/2013/10/09/pinterests-promoted-pins-are-now-in-the-wild-heres-how-they-look/|archive-date=2016-03-03|accessdate=2017-04-27}}</ref> Промовираните прикачувања се засноваат на интересите на поединечните корисници, работите направени на Пинтрест или резултат на посета на страницата или апликацијата на огласувачот.<ref>{{Наведени вести|url=https://help.pinterest.com/en/articles/what-are-promoted-pins|title=What are Promoted Pins?|work=Help Center|access-date=2017-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170428053427/https://help.pinterest.com/en/articles/what-are-promoted-pins|archive-date=2017-04-28}}</ref> Во 2015 година, Пинтрест имплементирал функција која им овозможува на корисниците да пребаруваат со слики наместо со зборови.<ref>{{Наведени вести|url=https://gizmodo.com/pinterest-now-has-visual-search-and-its-kinda-smart-1741401632|title=Pinterest Now Has Visual Search and It's Kinda Smart|last=Condliffe|first=Jamie|work=Gizmodo|access-date=2017-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302115347/http://gizmodo.com/pinterest-now-has-visual-search-and-its-kinda-smart-1741401632|archive-date=2017-03-02}}</ref> Во март 2020 година, Пинтрест ја вовел картичката „Денес“ на домашната активност која покажува трендовски прикачувања.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.engadget.com/2020-03-24-pinterest-today-tab-ios-android-coronavirus-tips.html|title=Pinterest's new Today tabs offers curated boards and coronavirus info|date=24 March 2020|work=Engadget|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508112122/https://www.engadget.com/2020-03-24-pinterest-today-tab-ios-android-coronavirus-tips.html|archive-date=2020-05-08|accessdate=2020-05-09}}</ref> ==== Визуелно пребарување ==== Во 2017 година, Пинтрест вовел функција „визуелно пребарување“ која им овозможува на корисниците да пребаруваат елементи во слики (постојни прикачувања постоечки делови од фотографија или нови фотографии) и да ги насочуваат корисниците до предложена слична содржина во базата на податоци на Пинтрест.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2017/02/08/pinterest-adds-visual-search-for-elements-in-images-and-through-your-camera/|title=Pinterest adds visual search for elements in images and through your camera|last=Lynley|first=Matthew|date=8 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113231043/https://techcrunch.com/2017/02/08/pinterest-adds-visual-search-for-elements-in-images-and-through-your-camera/|archive-date=13 November 2017|accessdate=26 February 2018}}</ref> Алатките кои се напојуваат со [[вештачка интелигенција]] се наречени ''Пинтрест ленз, Шоп д лук и Инстант ијдиаз.''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iphonehacks.com/2017/02/pinterest-lens-visual-tools.html|title=Pinterest Launches 'Lens' and 'Instant Ideas' Visual Discovery Tools|date=February 8, 2017|work=iPhone Hacks &#124; #1 iPhone, iPad, iOS Blog|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117182810/https://www.iphonehacks.com/2017/02/pinterest-lens-visual-tools.html|archive-date=January 17, 2022|accessdate=May 9, 2020}}</ref><ref name="auto">{{Наведени вести|url=http://www.adweek.com/digital/pinterest-visual-discovery-advertising/|title=Pinterest Brings Its Visual Discovery Technology to the Advertising Side|last=David Cohen|date=15 May 2017|access-date=17 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170522082227/http://www.adweek.com/digital/pinterest-visual-discovery-advertising|archive-date=22 May 2017|publisher=Adweek}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/technology-39779208|title=Pinterest will soon let advertisers reach consumers through their smartphone's camera|last=Sarah Perez|date=16 May 2017|access-date=17 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331171837/https://www.bbc.com/news/technology-39779208|archive-date=31 March 2022|publisher=TechCrunch}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://techcrunch.com/2017/05/16/pinterests-visual-search-technology-is-coming-to-its-ads/|title=Pinterest's visual search technology is coming to its ads|last=Matthew Lynley|date=16 May 2017|access-date=17 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170517033418/https://techcrunch.com/2017/05/16/pinterests-visual-search-technology-is-coming-to-its-ads/|archive-date=17 May 2017|publisher=TechCrunch}}</ref> === Безбедносни карактеристики за тинејџери === Профилите на Пинтрест кои тврдеа дека се на возраст од 16 години и помали биле стандардно поставени на приватено, а сите нивни следбеници биле отстранети. Д == Употреба == Пинтрест е бесплатна веб-страница која бара регистрација за користење.<ref name="Terms of Service">{{Наведена мрежна страница|url=https://about.pinterest.com/en/terms-service|title=Terms of Service|work=About Pinterest|archive-url=https://web.archive.org/web/20170501141451/https://about.pinterest.com/en/terms-service|archive-date=2017-05-01|accessdate=2014-10-05}}</ref> Услугата моментално е достапна преку веб-прелистувач и апликации за [[iOS]], Андроид и компјутери [[Windows 10|со Windows 10]]. === Демографија === Пинтрест во голема мера им се допадна на жените,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bizjournals.com/bizwomen/news/latest-news/2019/05/pinterest-is-a-winner-with-women-can-it-do-the.html?page=all|title=Pinterest is a winner with women. Can it do the same with men?|last=Mullen|first=Caitlin|date=May 6, 2019|work=www.bizjournals.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815000129/https://www.bizjournals.com/bizwomen/news/latest-news/2019/05/pinterest-is-a-winner-with-women-can-it-do-the.html?page=all|archive-date=2020-08-15|accessdate=2020-12-15}}</ref> особено со раната база на корисници. Извештајот од 2020 година покажал дека над 60% од глобалните корисници се жени. Иако мажите не биле примарна публика на Пинтрест, откриено е дека нивната употреба е зголемена за 48%. Во однос на распределбата на возраста, корисниците на возраст меѓу 18 и 25 години пораснале двојно побрзо од оние на возраст над 25 години. Сепак, и корисниците на возраст меѓу 18 и 25 години и корисниците на возраст меѓу 25 и 40 години го поттикнале растот на Пинтрест.<ref name="auto4">{{Наведена мрежна страница|url=https://newsroom.pinterest.com/en/post/pinterest-tops-400-million-monthly-active-users-with-gen-z-men-and-millennials-driving-growth|title=Pinterest tops 400 million monthly active users—with Gen Z, men and Millennials driving growth|date=31 July 2020|work=Pinterest Newsroom|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210406045155/https://newsroom.pinterest.com/en/post/pinterest-tops-400-million-monthly-active-users-with-gen-z-men-and-millennials-driving-growth|archive-date=2021-04-06|accessdate=2021-04-05}}</ref> == Критика == === Содржина заштитена со авторски права === Пинтрест има систем за известување што носителите на авторски права можат да го користат за да побараат да се отстрани содржината од страницата. Статусот на безбедно пристаниште на Законот за дигитални милениумски авторски права (DMCA) на Пинтрест е доведен во прашање со оглед на тоа што активно ги промовира своите корисници да копираат на Пинтрест, за нивна вечна употреба, каква било слика на Интернет. Корисниците на Пинтрест не можат да бараат статус на безбедно пристаниште и како такви се изложени на можни правни дејствија за прикачување на материјал со авторски права. Пинтрест им овозможува на корисниците да пренесуваат информации; [[Интелектуална сопственост|правата на интелектуална сопственост]] доаѓаат во игра. === Легален статус === Во февруари 2012 година, фотографката и адвокатка Кирстен Ковалски напишала блог пост објаснувајќи како нејзиното толкување на законот за авторски права ја навело да ги избрише сите нејзини прикачувања што ги прекршуваат.<ref name="kowalski" /> Објавата придонела за проверка на правниот статус на Пинтрест.<ref name="safe harbor update">{{Наведени вести|url=https://www.washingtonpost.com/business/technology/pinterest-addresses-copyright-concerns/2012/03/15/gIQAijAFES_story.html|title=Pinterest addresses copyright concerns|last=Hayley Tsukayama|date=15 March 2012|work=The Washington Post|access-date=15 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120317065411/http://www.washingtonpost.com/business/technology/pinterest-addresses-copyright-concerns/2012/03/15/gIQAijAFES_story.html|archive-date=17 March 2012}}</ref> Објавата станала вирална и стигнала до основачот Бен Силберман, кој го контактирал Ковалски за да ја направат веб-страницата поусогласена со законот.<ref name="kowalski">{{Наведени вести|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702304450004577279632967289676|title=Is Pinterest the Next Napster?|last=Therese Poletti|date=14 March 2012|work=The Wall Street Journal|access-date=2012-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150128144135/http://www.wsj.com/articles/SB10001424052702304450004577279632967289676|archive-date=2015-01-28}}</ref> === Политики за содржина и забрани на корисници === Во октомври 2012 година, Пинтрест додал нова функција која им овозможува на корисниците да пријавуваат други за негативна и навредлива активност или да блокираат други корисници ако не сакаат да ја гледаат нивната содржина, понуда за која компанијата рече дека има за цел да ја одржи страницата „позитивна и почитувана“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2012/10/17/pinterest-adds-ability-to-block-and-report-other-users-to-keep-positive-and-respectful/|title=Pinterest Adds Ability To Block And Report Other Users To Keep Site 'Positive And Respectful'|last=Taylor|first=Colleen|date=17 October 2012|publisher=[[TechCrunch]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018235719/https://techcrunch.com/2012/10/17/pinterest-adds-ability-to-block-and-report-other-users-to-keep-positive-and-respectful/|archive-date=18 October 2017|accessdate=25 June 2017}}</ref> === Култура на дискриминација === Во 2020 година, двајца поранешни вработени во Пинтрест, Ифеома Озома и Ерика Шимицу Бенкс излегле во јавноста за нивното искуство во Пинтрест. И двете жени раскажувале искуства од дискриминација на работа, вклучувајќи расистички коментари, нееднаква плата и казнување за тоа што зборуваат. Дополнително, Озома тврдела дека компанијата не успеала да ја заштити кога личните податоци биле споделени со сајтови на омраза од нејзин колега. Како одговор, Пинтрест јавно се извиниле и извршниот директор Бен Силберман испратил е-пошта до сите вработени да ја туркаат компанијата да се подобри.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/technology/2021/may/10/pinterest-discrimination-ifeoma-ozoma-nda|title=She broke her NDA to speak out against Pinterest. Now she's helping others come forward|last=Paul|first=Kari|date=10 May 2021|work=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927173810/https://www.theguardian.com/technology/2021/may/10/pinterest-discrimination-ifeoma-ozoma-nda|archive-date=27 September 2021|accessdate=27 September 2021}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.npr.org/2020/06/23/881624553/pinterest-sounds-a-more-contrite-tone-after-black-former-employees-speak-out|title=Pinterest Sounds A More Contrite Tone After Black Former Employees Speak Out|last=Myrow|first=Rachael|work=NPR.org|access-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210930184113/https://www.npr.org/2020/06/23/881624553/pinterest-sounds-a-more-contrite-tone-after-black-former-employees-speak-out|archive-date=30 September 2021}}</ref> == Лого == Логото се состои од буква П (анг: Р) на црвен круг. Ова лого го претставува [[Топуска|пинот]]. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Finance links | symbol = PINS | sec_cik = PINS | google = NYSE:PINS | yahoo = PINS | bloomberg = PINS:US | reuters = PINS | nasdaq = PINS }} * {{Commons category-inline}} * {{Official website|https://www.pinterest.com/}} [[Категорија:Претпријатија на Њујоршката берза]] [[Категорија:Мрежни места]] [[Категорија:Социјални мрежи]] 7vroianl6i6ye5xdmfmoayf3zmppjx6 Детмеч 0 1348526 5599693 5521917 2026-07-24T09:49:14Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599693 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Red Eclipse 2 Screenshot - Edge.png|300px|мини|Детмеч од играта Red Eclipse 2 ]] '''Детмеч''' ({{langx|en|deathmatch}}), '''смртен натпревар''' или '''секој за себе''' (англ. ''free for all'') — вид [[играчки процес]] во [[Повеќеиграчка игра|повеќеиграчка видеоигра]] во која главна задача е непосредно уништување на противници. Нема сојузници или други цели во овој режим (за разлика од другите режими каде што има бази или знамиња и други видеоизменувања). Некои игри поинаку го нарекуваат детмечот: '''free for all''' '''(FFA)''' во ''Quake'', '''dukematch (дјукмеч)''' во ''[[Duke Nukem 3D]]'', '''slayer''' во ''[[Halo: Combat Evolved|Halo]]'', '''combat simulator''' во ''Perfect Dark''. == Правила на детмечот == Играчите се појавуваат во играчкиот свет, по правило, со слаби [[Оружје|оружја]]. Бонусите можат да се расфрлаат низ рундата: помоќни оружја, муниција, заштита, прибори за прва помош, засилувачи итн. Откако ќе се избере бонусот, по некое време може повторно да се појави на истото место (во зависност од конкретната изведба на играта). За секој убиен противник, играчот заработува бодови (фраг), бодови се одземаат за самоубиство. Убиениот воскреснува (миговно или по одреден временски период) на друго место со изворното оружје. Победник е оној што заработил најмногу фрагови (кога времето ќе истече) или е првиот што ќе го достигне зададениот број убиства.<ref name="ARS_GAME_BRAIN">{{cite journal|last=Timmer|first=John|date=2009-02-05|title=In games, brains work differently when playing vs. a human|url=https://arstechnica.com/science/news/2009/02/humans-think-different-when-told-theyre-playing-a-human.ars|journal=BMC Neuroscience|publisher=Arstechnica.com|volume=10|pages=9|doi=10.1186/1471-2202-10-9|pmc=2667181|pmid=19193204|access-date=2011-05-31|doi-access=free}}</ref> == Видови детмеч == '''Екипен детмеч''' ([[Англиски јазик|англ]]. ''team deathmatch'') — играчите се поделени во екипи; Се дава фраг за убиство на некој друг и се одзема за убиство на некој свој. Пријателската штета може да се вклучи или исклучи. Исходот од екипниот детмеч во голема мера е одреден од распределбата на силните играчи (кои главно ѝ носат бодови на својата екипа) и слабите играчи (кои главно ѝ даваат бодови на противничката екипа) низ екипите. '''Фаќање на знамето''' (англ. ''Capture the flag'') — компјутеризирана верзија на истоимената игра на отворено. Играчот мора да стигне до „базата“ на противникот, да го фати неговото знаме и да го доведе до својата „база“. За знамето да се фати, знамето на екипата мора да биде на базата. Знамето може да се врати во базата со убивање на играчот што го носи знамето и стапнување на паднатото знаме. За да се исклучат ситуациите кога знамето навлегува на места недостапни за играчите, фрленото знаме автоматски се враќа во базата по одредено време. '''Контрола на територијата''' (англ. ''Domination'') — екипите мораат да држат контролни точки. Колку повеќе ги држите, толку повеќе бодови даваат. Во некои случаи, бодови се доделуваат само ако ги задржите сите контролни точки заробени за некое време (на пример, режимот ''Double Domination'' од ''[[Unreal Tournament 2004]]''). '''Последниот преживеан''' (англ. ''Last man standing'') — играчот има број на „животи“; ако играчот е убиен, животот се одзема. Кога ќе завршат животите, играчот испаѓа. Бидејќи таквата игра го поттикнува играчот да се крие, оние што седат неподвижни им се означени на другите како кампери (англ. ''campers'') и понекогаш посебно „се истакнуваат“ (на пример, почнуваат да светат). '''Instagib''' — игра со оружја, убивајќи во еден удар, но потребно е долго време за повторно полнење, со неограничено снабдување со муниција. Името доаѓа од англ. ''gibs'' (внатрешност) — жаргонско име за останките по убиство со огромна штета (во повеќето игри ликот е разнесен на парчиња, без оглед на тоа што се користело за да се изврши ударот) и англ. ''instan''t — миговен. Прво се појавил во ''[[Quake 2]]''. Екипните игри на детмеч обично се играат со прикрепено оружје. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.playbite.com/how-to-play-deathmatch-in-valorant/ Како да играте детмеч во Valorant?]{{Мртва_врска|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (англиски)__СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Пукачки игри од прво лице]] [[Категорија:Видеоигри]] [[Категорија:Игри]] qjiksbhnqn5c2b4ifydqdz4yn08m6kz Островот Фантазија 0 1349066 5599591 5434662 2026-07-24T06:43:54Z Andrew012p 85224 /* */ 5599591 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Островот Фантазија | image = Островот Фантазија плакат.png | caption = Плакатот на македонски јазик | director = [[Џеф Водлоу]] | producer = {{Plainlist| * [[Џејсон Блам]] * Марк Тобероф * Џеф Водлоу }} | writer = | screenplay = | story = | based_on = | starring = {{Plainlist| * [[Мајкл Пења]] * [[Меги Кју]] * [[Луси Хејл]] * [[Остин Стовел]] * [[Џими О. Јанг]] * [[Рајан Хенсен]] * [[Портија Даблдеј]] * [[Мајкл Рукер]] }} | narrator = | music = [[Бер Макрири]] | cinematography = [[Тоби Оливер]] | editing = Шон Албертсон | production_companies = {{Plainlist| * [[Columbia Pictures]] * [[Blumhouse Productions]] }} | distributor = [[Sony Pictures Releasing]] | released = 14 февруари 2020 г. (САД)<br>13 февруари 2020 г. (Македонија) | runtime = 109 минути | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = 7 милиони долари | gross = 49 милиони долари<ref name="BOM">{{Cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl1611040257/ |title=Fantasy Island (2020) |website=[[Box Office Mojo]] |publisher=[[IMDb]] |access-date=March 29, 2020 |archive-date=February 25, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200225214404/https://www.boxofficemojo.com/release/rl1611040257/?ref_=bo_hm_rs |url-status=live }}</ref> }}'''''Островот Фантазија'''''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kinoverzum.mk/film/ostrovot-fantazija/|title=Островот Фантазија {{!}} Киноверзум МК}}</ref> ({{langx|en|Fantasy Island}}), може да се сретне и како '''''Островот на Фантазијата''''' — американски [[Натприродно|натприроден]] [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] во режија на Џеф Водлоу и сценарио на Џилијан Џејкобс, Крис Роуч и Водлоу.<ref name="BloodyDisgusting">{{cite web|url=https://bloody-disgusting.com/movie/3535956/sony-blumhouses-fantasy-island-horror-film-set-release-2020/|title=Sony and Blumhouse’s ‘Fantasy Island’ is a Horror Film; Set for Release in 2020!|last=Miska|first=Brad|date=2018-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200828192032/https://bloody-disgusting.com/movie/3535956/sony-blumhouses-fantasy-island-horror-film-set-release-2020/|archive-date=2020-08-28|accessdate=2019-01-15|website=[[Bloody Disgusting]]|deadlink=no}}</ref> Филмот е [[ретропродолжение]] на истоимената телесерија од 1977 г.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2018/film/news/michael-pena-fantasy-island-movie-2020-release-1203071319/|title=Michael Pena’s ‘Fantasy Island’ Movie Lands 2020 Release|last=McNary|first=Dave|date=2018-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200907204054/https://variety.com/2018/film/news/michael-pena-fantasy-island-movie-2020-release-1203071319/|archive-date=2020-09-07|accessdate=2019-01-15|website=Variety|deadlink=no}}</ref> Џејсон Блам служи како продуцент преку неговиот банер Blumhouse Productions. Sony го објавил филмот на 12 февруари 2020 г.<ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0983946/releaseinfo|title=Blumhouse's Fantasy Island (2020) - IMDb|archive-url=https://web.archive.org/web/20200415232511/https://www.imdb.com/title/tt0983946/releaseinfo|archive-date=2020-04-15|accessdate=2020-02-05|deadlink=no}}</ref> Премиерата на филмот во [[Соединети Американски Држави|САД]] била на [[14 февруари]] [[2020]] г., а во [[Македонија]] на [[13 февруари]] истата година. == Содржина == {{Разоткривање}}Стопанственичката Гвен Олсен, поранешниот полицаец Патрик Саливан, полубраќата Џеј-Ди и Бракс Вивер пристигнуваат на островот Фантазија, тропско одморалиште каде фантазиите очевидно се остваруваат. По пристигнувањето, сопственикот на островот г. Рорк ги води гостите до нивните фантазии: Патрик е ангажиран во војна во чест на неговиот покоен татко; Вивери стануваат почесни гости во една забава; Мелани се одмаздува на својата насилничка од детството Слоун Медисон; а Гвен ја прифаќа понудата за брак на нејзиното поранешно момче Ален Чемберс, која таа ја одбила пред многу години. Мелани дознава дека Слоун била грабната и донесена на островот Фантазија против нејзина волја. Ја спасува од маскиран хирург и двајцата бегаат. Во меѓувреме, Патрик е заробен од воен вод и одведен кај нивниот командант, поручник Саливан, кого Патрик го препознава како својот татко. Како што паѓа ноќта, хирургот повторно ги напаѓа Мелани и Слоун пред да биде убиен од приватниот истражител Дејмон. Тој открива дека Рорк му понудил повторно да ја види својата почината ќерка. Меѓутоа, неговата фантазија се претворила во кошмар што го заробила на островот. Тој исто така објаснува дека фантазиите се создадени од изворска вода под блескава карпа во пештера. Триото собира малку изворска вода и се упатува кон одморалиштето за помош. Гвен се буди следното утро и дознава дека има ќерка со Ален и станува незадоволна. Кога Рорк објаснува дека фантазиите мораат да се исполнат за да може да продолжи неговата сопствена фантазија да биде со неговата почината [[сопруга]], Гвен го убедува да ѝ ја даде фантазијата што навистина ја сакала: да спаси сосед што загинал во пожар. Непознат за гостите, островот Фантазија почнува да ги претвора фантазиите во живи кошмари бидејќи Вивери се заложници од [[наркокартел]] поврзан со сопственикот на имотот, а Гвен е одведена во ноќта кога случајно подметнала пожар во кој загинал нејзиниот сосед Ник Тејлор. Таа дознава дека и другите гости, освен Мелани, биле таму и обидите да го спасат Ник не успеваат, а самата Гвен е спасена од пожарот од помошничката на Рорк, Џулија. На друго место, [[Војник|војниците]] на Саливан се повикани да ги спасат Вивери. Откако ќе бидат застрелани, картелот оживува како [[зомби]]ја што ги напаѓаат војниците. Во престрелката што следи, Џеј-Ди е смртно застрелан, а Саливан се жртвува за да можат Патрик и Бракс да избегаат. Мелани и Слоун се во заседа од зомбираниот хирург додека Дејмон не скокне преку карпа со него, спасувајќи ги по цена на сопствениот живот. Останатите гости се прегрупираат во одморалиштето, но се притиснати во агол од Рорк, кој открива дека се во фантазија во која сите се убиени. Сфаќајќи дека сите биле вмешани во смртта на Ник (Мелани вели дека Ник ја поканил на средба таа вечер, а таа го одбила, поради што бил во станот), гостите претпоставуваат дека тоа е фантазија на Џулија бидејќи веруваат дека Џулија била мајката на Ник. Гостите бегаат на пристаништето за да бидат спасени од авион испратен од соработниците на Дејмон, но тој е соборен. Како одговор, гостите трчаат до пештерата за да ја уништат блескавата карпа со граната што ја носи Патрик. Одеднаш, Мелани го прободува Патрик и ја зема Слоун како заложничка, откривајќи дека тоа е нејзината вистинска фантазија. Таа го организирала нивното пристигнување за да им се одмазди за смртта на Ник, со кого имала состанок и била убедена дека е нејзина [[сродна душа]]. Се открива дека Џулија е жената на Рорк, вратена од моќта на островот умирајќи од смртна болест од која боледувала кога го запознала Рорк, и го убедува да им помогне на гостите пред да исчезне. Слоун се сеќава на изворската вода што ја собрала претходно и посакува Мелани „засекогаш да биде“ со Ник. Како последица на тоа, зомбиран Ник ја напаѓа Мелани и ја влече во водата. Пред да се удави, Мелани ја вклучува гранатата, но Патрик се жртвува и паѓа врз неа за да ги заштити другите. Како што завршува фантазијата, Гвен, Слоун и Бракс се будат во одморалиштето, каде Рорк се согласува да ги пушти. Додека гостите се качуваат на авион за да го напуштат сега прочистениот Остров на Фантазијата, Бракс посакува Џеј-Ди да се врати во живот, но Рорк објаснува дека Бракс мора да остане на островот за да се оствари неговата фантазија. Откако Гвен, Слоун и воскреснатиот Џеј-Ди ќе заминат, Рорк бара од Бракс да му биде нов помошник. Сеќавајќи се на прекарот што му го дал Џеј-Ди, Бракс избира да се преименува во „Тетоважа“, со што ги започнува настаните од ТВ-серијата од 1977 г. == Улоги == {| class="wikitable" !Глумец !Улога |- |[[Мајкл Пења]] |г. Рорк |- |Меги Кју |Гвен Олсен |- |Луси Хејл |Мелани Кол |- |Остин Стовел |Патрик Саливан |- |Портија Даблдеј |Слоун Медисон |- |Џими О. Јанг |Бракс Вивер / Тетоважа |- |Рајан Хенсен |Џеј-Ди Вивер |- |Мaјкл Рукер |Дејмон |- |Париса Фиц-Хенли |Џулија Рорк |- |Мајк Вогел |поручникот Саливан |- |Еван Евагора |Ник Тејлор |- |Роби Џонс |Ален Чемберс |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://www.fantasyisland.movie/}} {{IMDb title|0983946}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови од 2020 година]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] ttp1ndqotludd8hokpreefncehc8xma Национален парк Меркат 0 1350760 5599536 5585864 2026-07-24T04:13:49Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599536 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area|name=Национален парк Меркат|location=[[Локална општина Каро Хугланд|Кару Хугланд]] и [[Локална општина Кариберг|Кариберг]] општини, [[Северен Кејп]], [[Јужна Африка]]|nearest_city=[[Карнарвон, Северен Кејп|Карнарвон]]|area={{135245|ха}}|established=|administrator=[[Јужноафрикански национални паркови]]|owner={{список со точки|[[Национална истражувачка фондација (Јужна Африка)|Национална истражувачка фондација]]|[[Јужноафриканска астрономска опсерваторија]]}}|website=|photo=2018-MeerKAT-6.png|iucn_category=II|coordinates=30°41′29.2″S 21°23′24.0″E|designated={{start date and age|2020|03|27|df=y}}}} '''Националниот парк Меркат''' е голем [[национален парк]] во [[Северен Кејп|Северниот Кејп]], [[Јужна Африка]], кој ги опфаќа телескопите MeerKAT, PAPER и HERA на [[Низа од квадратни километри|„Квадратен километар низа“]]. Паркот дозволува посетители само во однапред избрани денови во текот на годината.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sarao.ac.za/open-days/|title=Public Open Days|work=South African Radio Astronomy Observatory - SARAO|language=en-US|accessdate=2024-06-01|archive-date=2024-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20240601070220/https://www.sarao.ac.za/open-days/|url-status=dead}}</ref> == Историја == Националната истражувачка фондација откупила површини во приватна сопственост, го отстранила добитокот од областа и го ставила под заштита на SANParks.<ref name=":1">{{Наведено списание|last=van der Merwe|first=Helga|last2=Milton|first2=Suzanne J.|last3=Dean|first3=W. Richard J.|last4=O'Connor|first4=Tim G.|last5=Henschel|first5=Joh R.|date=2021-11-29|title=Developing an environmental research platform in the Karoo at the Square Kilometre Array|url=https://sajs.co.za/article/view/10511|journal=South African Journal of Science|language=en|volume=117|issue=11/12|doi=10.17159/sajs.2021/10511|issn=1996-7489|doi-access=free|access-date=2024-06-23|archive-date=2022-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616151441/https://sajs.co.za/article/view/10511|url-status=dead}}</ref> Во 2020 година, овој парк бил прогласен во партнерство со Националната истражувачка фондација и проектот „Квадратен километар низа“. Тој додал 3,4% во националните паркови во Јужна Африка. == Цели == Покрај домаќинството „Квадратен километар низа“ и други астрономски истражувачки проекти, [[Јужноафриканска мрежа за набљудување на животната средина|Јужноафриканската мрежа за набљудување на животната средина]] на Националната истражувачка фондација ќе се обиде да проучува управување со големи размери и долгорочни еколошки истражувања на областа, како и влијанието на [[Глобално затоплување|климатските промени]] врз локалното екосистем.<ref name=":1"/> Една од целите при создавањето на паркот било да се зголеми опсегот на заштита на три незаштитени екорегиони, вклучувајќи го екорегионот [[Нама Каро]] од 1,5% на 2%, и притоа да се зачуваат ранливите шуми од [[јасика]] и другите загрозени видови во регионот.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dffe.gov.za/mediarelease/creecy_sanparksweek_westcoastalpark|title=Address by the Minister of Environment, Forestry and Fisheries Ms Barbara Creecy, MP, at the Launch of SA National Parks Week|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308035403/https://www.dffe.gov.za/mediarelease/creecy_sanparksweek_westcoastalpark|archive-date=2022-03-08}}</ref> === Регулатива === За да се обезбеди долгорочна одржливост на локацијата Каро за проектот „Квадратна километарска низа“ и други радиоастрономски инструменти, [[Парламент на ЈАР|Парламентот на Јужна Африка]] го донел [[Astronomy Geographic Advantage Act, 2007|Законот за географска предност за астрономија, 2007 година]] . Актот му дава на [[Министер за наука и технологија (Јужна Африка)|министерот за наука и технологија]] овластување да ги заштити областите, преку регулативи, кои се од стратешко национално значење за астрономијата и поврзаните научни потфати.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gov.za/sites/default/files/gcis_document/202003/43145p15.pdf|title=DECLARATION OF CERTAIN PROPERTIES SITUATED IN THE NORTHERN CAPE PROVINCE THE: MEER KATNATIONAL PARK}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://portal.environment.gov.za/PortalDownloads/PACA_Gazettes/PA/NP/Meerkat_NP.pdf|title=NATIONAL PARK GAZETTED NAME: MEERKAT NATIONAL PARK|accessdate=2024-06-23|archive-date=2023-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20230927215546/https://portal.environment.gov.za/PortalDownloads/PACA_Gazettes/PA/NP/Meerkat_NP.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.protectedplanet.net/555703705?locale=en|title=Protected Planet {{!}} Meerkat National Park|work=Protected Planet|accessdate=2022-05-22}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sarao.ac.za/about/astronomy-geographic-advantage-act/|title=Astronomy Geographic Advantage Act|work=South African Radio Astronomy Observatory|accessdate=2024-06-23|archive-date=2024-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806000814/https://www.sarao.ac.za/about/astronomy-geographic-advantage-act/|url-status=dead}}</ref> == Екологија == По прогласувањето на паркот, биле преземени голем број чекори за рехабилитација на земјиштето, вклучително и отстранување на добиток, огради и трупови на дрвја, што забележало зголемување на бројот на диви животни.<ref name=":1"/> Паркот има здрава популација на јасики.<ref name=":0"/> === Видови вегетација === Паркот се состои од пет типа на вегетација, имено Бушманленд Басен Грмушка, зона на воден тип наречен Бушманланд Влоере, Северен Горен Каро, Горен Каро Хардевелд и Западна Горна Каро вегетација.<ref name=":1"/> Во паркот биле документирани 223 видови растенија.<ref name=":2">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sanparks.org/wp-content/uploads/2023/08/meerkat_approved_plan.pdf|title=Meerkat National Park - Park Management Plan|date=2022|archive-url=https://archive.today/o/oT3r6/https://www.sanparks.org/wp-content/uploads/2023/08/meerkat_approved_plan.pdf|archive-date=2023-12-01}}</ref> [[Податотека:Night_time_lapse_of_the_MeerKAT_telescopes_at_the_Meerkat_National_Park.webm|мини|Ноќен временски пропуст на телескопите MeerKAT]] == Биоразновидност == === Водоземци === * Обична песочна жаба * <nowiki><i>Cacosternum boettgeri</i></nowiki> * Vandijkophrynus gariepensis === Птици === Се проценува дека има помеѓу 215 и 264 видови птици, со 25 блиску ендемски и два ендемски видови, црвената чурулица и Склатеровата чурулица.<ref name=":2"/> * Црн блатар * <nowiki><i>Charadrius pallidus</i></nowiki> * Euryptila subcinnamomea * Heterotetrax vigorsii * Ardeotis kori * планински [[Планински сокол|сокол]] * <nowiki><i>Neotis ludwigii</i></nowiki> * Боречки орел * Секретар птица * Орелот на Веро === Безрбетници === Се смета дека термитите се наоѓаат во паркот со постоење на [[Heuweltjie|хеувелти]]. * [[Западна медоносна пчела|Пчела]] * Жетварска мравка === Цицачи === Во паркот се документирани 29 видови цицачи, вклучувајќи три видови лилјаци:<ref name=":2"/> * Афрички мравојадец * Хиенски волк * Чакал со црн грб * [[Каракал]] * Гребеста свиња * Натален лилјак со долги прсти * Рок хиракс * Спрингбок антилопа * Стинбок антилопа === Рептили === * Каро шаторска желка == Галерија == <gallery mode="packed" caption="Инсталација на сателитска низа прекурсори"> Податотека:SKA-MPI-5.jpg Податотека:SKA-MPI-4.jpg Податотека:SKA-MPI-2.jpg Податотека:Meerkat_National_Park,_Square_Kilometre_Array_radio_telescope_facility.jpg Податотека:SKA_site,_South_Africa_2014_59.jpg|алт= </gallery>{{Panorama|image=Karoo019-South Africa-landscape.jpg|height=300|caption=[[Aloidendron dichotomum|Quiver tree]] overlooking the park.}}{{Panorama|image=KAPB Oct13 Oberland.png|height=300|caption=MeerKAT radio facility}} == Поврзано == * [[Заштитени области на Јужна Африка]] {{Напласти|{{Portal|South Africa}}}} == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Национални паркови во ЈАР]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:МСЗП-Категорија II]] [[Категорија:Јужна Африка]] htzmtq3bud5hmnzb4zky2nvojhwvvex Мојот среќен брак 0 1351093 5599517 5492801 2026-07-23T23:04:25Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599517 wikitext text/x-wiki [[Податотека:My Happy Marriage vol. 1 cover.jpg|мини|Корицата на првиот том лесен роман, со Мијо Саимори (лево) и Кијока Кудо (десно)|328x328px]] {{Закосен наслов}}'''''Мојот среќен брак''''' ({{langx|ja|わたしの幸せな結婚}}, {{langx|en|My Happy Marriage}}) — јапонска серија [[Лесен роман|лесни романи]] напишана од Акуми Агитоги и илустрирана од Цукихо Цукиока. Првично се појавила на новата платформа создадена од корисниците, Shosetsuka ni Naro, пред да биде преземена од Fujimi Shobo. Серијата е објавена под ''Fujimi L Bunko'' од [[јануари]] 2019 г.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tp.kadokawa.co.jp/|title=KADOKAWA Corporation|work=tp.kadokawa.co.jp|accessdate=2024-06-30}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://natalie.mu/comic/news/313016|title=「わたしの幸せな結婚」マンガ版が開幕、結婚から始まる和風ファンタジー|last=Inc|first=Natasha|work=コミックナタリー|language=ja|accessdate=2024-06-30|archive-date=2022-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605071018/https://natalie.mu/comic/news/313016|url-status=dead}}</ref> Адаптација на [[манга]], илустрирана од Рито Кохсака, започнала со серијализација на услугата ''Gangan Online'' на [[Square Enix]] во декември 2018 г. Долгометражен филм заснован на серијата бил премиерно прикажан во [[Јапонија]] во март 2023 г. Освен тоа, [[аниме]]-серија произведена од Kinema Citrus се прикажувала од јули до септември 2023 г., со втора сезона во разработка. == Содржина == Во алтернативна верзија на епохата таишо, каде духовите и [[Магија|волшепството]] постојат, но исчезнуваат, Мијо Саимори, на која ѝ недостасуваат натприродни способности, живее под управување на нејзината насилна маќеа. Кога Мијо ќе достигне брачна возраст, нејзините соништа за подобар [[живот]] се рушат откако ќе ја дознае вистинската самоличност на нејзиниот свршеник: Кијока Кудо, заповедник за кој се претпоставува дека е толку ладнокрвен што сите негови претходни свршеници побегнале во рок од три дена. Без други можности, Мијо си ја прифаќа сопствената судбина и се подготвува да се омажи за него. Меѓутоа, таа наскоро открива дека Кијока не е застрашувачката личност што ја замислувала. Како што постепено се отвораат еден кон друг, сфаќаат дека можат заедно да си ја најдат вистинската [[љубов]] и [[среќа]]. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://lbunko.kadokawa.co.jp/special/watashino/|Матична страница на лесните романи}} * {{Official website|https://www.ganganonline.com/title/30|Матична страница на мангата}} * {{Official website|https://watakon-anime.com/|Матична страница на анимето}} * {{Official website|https://watakon-movie.jp/|Матична страница на долгометражниот филм}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Аниме-серии]] 0dbkk54llzvsmuuf3cn81zwkup34l1q Об (департман) 0 1353742 5599374 5590464 2026-07-23T14:07:42Z HapHaxion 64761 Отповикана преработката [[Special:Diff/5590464|5590464]] на [[Special:Contributions/GeniusElephant678|GeniusElephant678]] ([[User talk:GeniusElephant678|разговор]]) 5599374 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox department for additional fields and descriptions --> | name = Об<br/>Aube | native_name = | native_name_lang = fr<!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> | type = [[Департмани во Франција|Француски департман]] | image_skyline = Hôtel de préfecture de l'Aube.JPG | image_alt = | image_caption = Зградата на [[Префектури во Франција|префектурата]] на департманот Об во [[Троа]] | image_flag = Flag_of_the_Department_of_Aube.svg | flag_alt = | image_shield = Blason département fr Aube.svg | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Aube-Position.svg | map_alt = | map_caption = Местоположба на Об во Франција | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{Coord|48|20|N|4|10|E|region:FR-10_type:adm2nd|display=inline,title}} | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Држава | subdivision_name = Франција | subdivision_type1 = [[Региони во Франција|Регион]] | subdivision_name1 = [[Голем Исток]] | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = [[Префектури во Франција|Префектура]] | seat = [[Троа]] | parts_type = [[Потпрефектури во Франција|Потпрефектури]] | parts_style = para | p1 = [[Бар сир Об]]<br />[[Ножан сир Сен]] | government_footnotes = | leader_party = Разна десница | leader_title = Претседател на департманскиот совет | leader_name = Филип Пишери<ref>{{нмс|title=Répertoire national des élus: les conseillers départementaux|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/601ef073-d986-4582-8e1a-ed14dc857fba|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=4 May 2022|language=fr}}</ref> | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_magnitude = | area_footnotes = {{ref|area|1}} | area_total_km2 = 6004 | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_min_m = | elevation_max_m = | population_total = {{France metadata Wikidata|population_total}} | population_as_of = {{France metadata Wikidata|population_as_of}} | population_footnotes = {{France metadata Wikidata|population_footnotes2}} | population_rank = [[List of French departments by population|74th]] | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | blank_name_sec1 = [[Департмани во Франција|Број на департманот]] | blank_info_sec1 = 10 | blank_name_sec2 = [[Окрузи во Франција|Окрузи]] | blank_info_sec2 = [[Окрузи во департманот Об|3]] | blank1_name_sec2 = [[Кантони во Франција|Кантони]] | blank1_info_sec2 = [[Кантони во департманот Об|17]] | blank2_name_sec2 = [[Општини во Франција|Општини]] | blank2_info_sec2 = [[општини во департманот Об|431]] | timezone1 = [[Средноевропско време|СЕВ]] | utc_offset1 = +1 | timezone1_DST = [[Средноевропско летно време|СЕЛВ]] | utc_offset1_DST = +2 | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | iso_code = FR-10 | website = | footnotes = {{note|area|1}} Податоци од Катастарот на Франција. Не се вбројуваат речни [[устие|устија]], езера, бари и ледници поголеми од 1 км<sup>2</sup> }} '''Об''' (Aube) — француски [[Департмани во Франција|департман]] во регионот Голем Исток во Североисточна Франција. Како и други шеесет департмани во Франција, и овој департман е именуван по река, по реката [[Об (река во Франција)|Об]]. Со 310.242 жители (2019),<ref name="pop2019">[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6011060/dep10.pdf Populations légales 2019: 10 Aube], INSEE</ref> Об е 74-ти департман според бројот на населението. Департманот бил основан, во денешните граници, со декрет на Националното собрание од 15 јануари 1790 година. == Географија == === Местоположба === [[Податотека:FR-10-Border.JPG|мини| Влез во департманот Об од патот N77]] Одделот Об се наоѓа на југозападната страна на регионот Голем Исток. Се граничи со департманите[[Марна (департман)|Марна]] на север (граница долга околу 130 км), [[Горна Марна]] на исток (граница долга околу 100 км), [[Златен Брег|Златниот Брег]] на југоисток (граница долга околу 45 км), Јона на југозапад (граница долга околу 175 км), а Сена и Марна на запад (граница долга околу 45 км).<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=DD6e2p4SqksC&pg=PA160|title=Carte archéologique de la Gaule: 10. Aube|last=Denajar|first=Laurent|date=9 July 2017|publisher=Les Editions de la MSH|isbn=9782877540933}}</ref> === Подрегиони на Об === [[Податотека:Aube_regions_map-fr.svg|мини| Карта на природни и традиционални региони на департманот.]] Во рамките на департманот, регионите на природни или традиционални територии може да се идентификуваат како што следува: * северозападна четвртина: ''Кредна Шампања'' * северозападен врв: ''Ножанте'' * југозападно од [[Троа]]: регионот Оте * на југ: ''Ле Шаурсоа'' * на североисток: ''Бриеноа'' * на исток: ''Бароа'' * помеѓу Троа и Бароа: Мочуришна Шампања === Општини во Об === Об е поделен на 431 општина со вкупно 310.242 жители (2019). Најнаселена општина е префектурата [[Троа]]. Од 2019 година, има 5 општини со повеќе од 10.000 жители:<ref name="pop2019">[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6011060/dep10.pdf Populations légales 2019: 10 Aube], INSEE</ref> {| class="wikitable" !Општина ! Население (2019) |- | Троја | style="text-align: center;" | 61.957 |- | Ромили-сур-Сен | style="text-align: center;" | 14.480 |- | Сен-Андре-ле-Верже | style="text-align: center;" | 12.784 |- | Ла Шапел-Сен Лук | style="text-align: center;" | 11.741 |- | Сен-Савин | style="text-align: center;" | 10.508 |} ==Наводи== {{наводи}} [[Категорија:Држави и територии настанати во 1790 година]] [[Категорија:Департмани на Големиот Исток]] [[Категорија:Об (департман)]] [[Категорија:Статии со извори на француски (fr)]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] f35mfc7vxn8fkq9k52sedd1g0910bi6 Несаканиот бесмртен авантурист 0 1354535 5599601 5491655 2026-07-24T07:03:40Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599601 wikitext text/x-wiki [[Податотека:The Unwanted Undead Adventurer vol. 1 cover.jpg|мини|Корицата на првиот том на [[Лесен роман|лесниот роман]]|311x311пкс]] {{Закосен наслов}}'''''Несаканиот бесмртен авантурист''''' ({{langx|ja|望まぬ不死の冒険者}}, {{langx|en|The Unwanted Undead Adventurer}}) — серија јапонски [[Лесен роман|лесни романи]], напишани од Ју Окано и илустрирани од Џаиан. Била објавена на интернет преку сопствена страница за објавување романи, ''Shosetsuka ni Naro'' од септември 2016 г. Подоцна била купена од Overlap, која објавила тринаесет тома од октомври 2017 г. под нивното издателство Overlap Novels.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://over-lap.co.jp/Form/Product/ProductDetail.aspx?shop=0&pid=9784865542400&vid=&cat=NVL&swrd=|title=望まぬ不死の冒険者 1|work=OVERLAP|language=ja|accessdate=2024-08-31}}</ref> Адаптација на [[манга]], илустрирана од Хаиџи Накасоне, била објавена на веб-страницата ''Comic Gardo'' на Overlap од ноември 2017 г. Нејзините поглавја се составени во дванаесет тома [[танкобон]] од декември 2023 г.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://natalie.mu/comic/news/552813|title=【12月25日付】本日発売の単行本リスト|last=Inc|first=Natasha|work=コミックナタリー|language=ja|accessdate=2024-08-31|archive-date=2023-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227110806/https://natalie.mu/comic/news/552813|url-status=dead}}</ref> Дополнително, адаптација на [[аниме]]-серија произведена од Connect се прикажувала од [[јануари]] до [[март]] 2024 г.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2023-12-09/the-unwanted-undead-adventurer-tv-anime-2nd-promo-video-reveals-january-5-debut/.205306|title=The Unwanted Undead Adventurer TV Anime's 2nd Promo Video Reveals January 5 Debut|date=2024-08-31|work=Anime News Network|language=en|accessdate=2024-08-31}}</ref> == Содржина == Рент Фаина, 25-годишен авантурист од бронзена класа, со десетгодишно искуство, открива неистражена патека додека го истражува Лавиринтот на одразувањето на Месечината. За жал, тоа го води до змејско дувло, каде што е проголтан. По некое време, Рент се буди како бесмртен костур и тргнува во потрага по [[Егзистенцијализам|Суштествена еволуција]] со надеж дека повторно ќе се придружи на [[цивилизација]]та. == Ликови == '''Рент Фаина''' ([[Јапонски јазик|јап]]. ''レント・ファイナ'') — 25-годишен авантурист од бронзена класа што е проголтан од змеј, но подоцна воскреснува како жив костур. Познат е како полезен човек во градот Малт, обезбедувајќи насоки и помош за новите авантуристи. Тој е несвесен за романтичните чувства на многу негови познајнички, особено Лорејн. '''Лорејн Виви''' (јап. ''ロレーヌ・ヴィヴィエ'') — волшебничка од високо ниво, научница и повремена авантуристка од сребрена класа, која му дозволува на Рент да живее со неа пред и по неговото воскресение за да му помогне да ја дознае неговата состојба. Таа е вљубена во Рент и е склона на љубомора кога тој ќе склопи нови женски познанства. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://ncode.syosetu.com/n8577dn/|Веб-роман}} * {{Official website|https://over-lap.co.jp/narou/865542400/|Матична страница на лесните романи}} * {{Official website|https://comic-gardo.com/episode/3269754496561207827|Матична страница на мангата}} * {{Official website|https://www.nozomanufushi-anime.jp/|Матична страница на анимето}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Аниме на Crunchyroll]] [[Категорија:Манга од 2017 година]] h3yu9rme5o7i0tdxgf5q6zpznl27pxn Микола Хорбал 0 1355628 5599389 5271929 2026-07-23T16:06:12Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599389 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Функционер|name=Микола Хорбал|native_name={{nobold|Микола Хорбал}}|native_name_lang=uk|image=Horbal-Mykola-Andriyovych-15080092.jpg|caption=Хорбал во 2015|office=[[Народен заменик на Украина]]|termstart=11 Мај 1994|termend=12 Мај 1998|constituency=[[Регионот Тернопил]], No. 359|predecessor={{ill|Катерина Задавска|ук|Завадска Катерина Павлива}}|successor=''Укината изборна единица''|birth_date={{Birth date and age|1940|09|10|df=yes}}|birth_place=[[Воловиец, Малополско Војводство|Воловиец]], [[Втора Полска Република|Полска]]|party=[[Независен политичар|Независен]]|alma_mater=[[Васил Стефаник Прекарпатски национален универзитет]]|awards=Орден за храброст, 1-ви клас (Украина)ːОрден за заслуги 3-ри клас на Украина|known_for=активизам за човекови права со учество во [[Украинската Хелсиншка група]]}} '''Микола Андријович Хорбал''' бил роден на [[10 септември (родени)|10 септември]] 1940 година) тој исто така бил поранешен украински советски дисидент, активист за човекови права, политичар и поет кој бил член на украинската Хелсиншка група, а подоцна и народен заменик на [[Украина]]. == Ран живот == Микола Хорбал е роден на 10 септември 1940 година, во селото [[Воловиец, Малополско војводство|Воловиец]] во регионот Лемкившчина, тогаш администриран како дел од Генералната влада (кога Полска била окупирана од Германија), сега во округот Горлице, [[Полска]]. Во 1947 година, неговото семејство било преместено во Украина и тие се населиле во селото Летјаче ([[Тернополска Област|Тернопилска област]]). Од 1963 до 1970 година, Хорбал работел како професор по музика. Во овој период тој за првпат почнал да пишува поезија. == Осуден == На 24 ноември 1970 година, Хорбал бил уапсен од [[КГБ]] и обвинет за антисоветска агитација и пропаганда. Тој бил осуден е на 5 години затвор и на 2 години егзил во [[Сибир]].<ref name="Микола Горбаль • УГСПЛ">{{Наведена мрежна страница|url=https://helsinki.org.ua/?id=1131629002|work=helsinki.org.ua|language=uk|script-title=uk:Українська Гельсінська спілка з прав людини|accessdate=2019-06-06|archive-date=2022-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117214224/https://helsinki.org.ua/?id=1131629002|url-status=dead}}</ref> По ослободувањето од затвор и враќањето во Украина, Хорбал се населил во [[Киев]], каде што се приклучил на украинската Хелсиншка група која била формирана во 1976 година. Сите членови на групата биле уапсени, а на 23 октомври 1979 година, Хорбал бил повторно уапсен и осуден на 5 години тешка работа.<ref name="Микола Горбаль • УГСПЛ"/> Во 1984 година, откако ја завршил 5-годишната казнат, Хорбал не бил ослободен од затвор, туку веднаш бил осуден на уште една казна од 8 години тешка работа и 3 години егзил. Сепак, оваа казна му била укината во 1988 година за време на Перестројката. == Политичка кариера == По ослободувањето, Хорбал веднаш станал активен во украинската политика. Тој служел како претставник во Градскиот совет на Киев од 1990 до 1994 година. Хорбал работел и како народен заменик на Украина од 1994 до 1998 година. На [[Украински парламентарни избори 1994 година|украинските парламентарни избори во 1994 година]] тој бил избран за [[Независен политичар|независен кандидат]].<ref name="politician76837" /> Тој се обидел да го задржи своето место на украинските парламентарни избори во 1998 година како кандидат на [[Републиканската христијанска партија]], но не успеал во тоа.<ref name="politician76837" /> Самата Републиканска христијанска партија добила 0,54 отсто од вкупните гласови и немала воопшто пратенички места. Делата на Хорбал првпат биле објавени надвор од Украина. Првата збирка од неговите дела е објавена во САД во 1983 година. Неговата прва збирка била насловена „Детали за бучен будилник“ а втората публикација била поезија за деца, збирка со наслов „Песна за малиот Андреј“. Во 1986 година, збирката од неговата поезија била преведена на германски и објавена во збирката „Овде се чека крајот“. Во 1992 година, Хорбал ја добил престижната награда Васил Стус за поезија.<ref name="Микола Горбаль • УГСПЛ"/> == Државни награди == * Член на Орден на слободата (2009) * Орден за храброст 1 класа (8 ноември 2006 година).<ref>Decree of the President of Ukraine from 8 листопада 2006 year №&nbsp;937/2006 [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/937/2006 «Про відзначення державними нагородами України засновників та активістів Української Громадської Групи сприяння виконанню Гельсінкських угод»] {{In lang|uk}}</ref> * Орден за заслуги 3 степен (25 ноември 2005).<ref>Decree of the President of Ukraine from 26 листопада 2005 year №&nbsp;1653/2005 [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1653/2005 «Про відзначення державними нагородами України колишніх політичних в'язнів і репресованих»] {{In lang|uk}}</ref> == Наводи == [[Категорија:Советски дисиденти]] [[Категорија:Лемки]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1940 година]] nywewuio601v9pzb5sgx423n3i2kpem Меѓународен ден на акции за климата 0 1356976 5599376 5436078 2026-07-23T14:52:25Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599376 wikitext text/x-wiki '''Меѓународен ден на акции за климата''' ({{langx|en|International Climate Action Day}}), познат е и како '''Ден на борба против климатските промени''',<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rtv.rs/sr_lat/vojvodina/novi-sad/obelezen-medjunarodni-dan-akcije-za-klimu-(audio)_1445116.html|title=Obeležen Međunarodni dan akcije za klimu|last=Vojvodine|first=Javna medijska ustanova JMU Radio-televizija|work=JMU Radio-televizija Vojvodine|language=sr-Latn|accessdate=2024-06-28}}</ref> е глобална акција која се обележува во повеќе од 170 земји низ светот секоја година на 15 мај.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.mingl.rs/apdejt/61/2019/05/15/medunarodni-dan-akcije-za-klimu-.html|title=Međunarodni dan akcije za klimu - Mingl|work=www.mingl.rs|accessdate=2024-06-28}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.odsekvranje.akademijanis.edu.rs/informacije/dogadjaji/2102-medjunarodni-dan-akcije-za-klimu|title=Међународни дан акције за климу|last=User|first=Super|work=www.odsekvranje.akademijanis.edu.rs|language=sr-rs|accessdate=2024-06-28}}</ref> == Историја == Меѓународниот ден на акции за климата е посветен на подигање на свеста за итната потреба од решавање на климатските промени.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://sustainability.ucmerced.edu/events/international-day-climate-action|title=International Day of Climate Action {{!}} Sustainability|work=sustainability.ucmerced.edu|accessdate=2024-06-28|archive-date=2024-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628153247/https://sustainability.ucmerced.edu/events/international-day-climate-action|url-status=dead}}</ref> Луѓето се собираат секоја година за да ја истакнат важноста од зачувување на [[Животна средина|животната средина]], да промовираат одржливи практики и да се залагаат за политики кои се занимаваат со климатските прашања. Најчесто го обележуваат со кампување, засадувење на дрвја и одржување собири и едукативни настани.<ref name=":0" /> Овој ден потсетува на важноста од зачувување на [[Биоразновидност|биодиверзитет]]<nowiki/>от, намалување на емисиите на јаглерод и работа за зелена и одржлива иднина за сите. По повод Меѓународниот ден на акцијата за климата, [[Европска комисија|Европската комисија]] во 2019 година го претставила Европскиот зелен договор - мапата на патот за одржливост [[Европска Унија|на стопанството на Европската унија]] преку претворање на климатските и еколошките предизвици во можности во сите области на политиката и правејќи ја транзицијата праведна и инклузивна за сите.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://eupravozato.mondo.rs/energetika-i-zivotna-sredina/klimatske-promene/a1205/Medjunarodni-dan-akcije-za-klimu-kako-mozemo-da-pomognemo.html|title=Danas je Međunarodni dan akcije za klimu: Evo kako možemo DA POMOGNEMO našoj planeti!|work=eupravozato.mondo.rs|language=sr|accessdate=2024-06-28}}</ref> Европската зелена агенда е стратегија која би требало да ја направи [[Европа]] првиот „климатски неутрален“ континент до 2050 година.<ref name=":1" /> == Наводи == <references /> [[Категорија:Празници во мај]] [[Категорија:Меѓународни празници]] [[Категорија:Климатски промени]] 9ed04xyj9ml38k2os57d133xw29g3oa Црвен (бенд) 0 1358106 5599687 5356378 2026-07-24T09:45:56Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599687 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Red Performing At The Rockbox San Antonio on June 5th, 2021 (cropped).jpg|300px|мини|Натап на групата во 2021 година]] '''РЕД бенд''' (стилизиран како R3D или RED) е американски христијански рок бенд од [[Нешвил]], [[Тенеси]], формиран во 2002 година од браќата, гитаристот Ентони Армстронг и басистот Ренди Армстронг, со главниот вокал Мајкл Барнс. Првата постава на бендот се состела и од тапанарот Ендрју Хендрикс и гитаристот Јасен Рауч. Во моментов, поставата се состои од триото на браќата Армстронг и Барнс, заедно со тапанарот Брајан Медеирос. Откако снимиле неколку демо снимки кои прикажале стил на алтернативна, тврда и христијанска рок музика, бендот склучил договор за разснимање нивниот долгогодишен продуцент Роб Грејвс. Нивните деби албуми ''Енд оф Сајленс (End of Silence)'' (2006) и ''Иносенс и Инстинкт (Innocence & Instinct)'' (2009) биле номинирани за [[Греми Награди за Најдобра Хард Рок Изведба|Греми награда]] за најдобар евангелски рок албум и потоа ги создале популарните синглови ''Брид инто ми (Breathe Into Me) и Дет ту ми (Death of Me)''. Мејнстрим популарноста на РЕД бенд пораснала и нивниот трет албум, ''Антил ви хев фејсес (Until We Have Faces)'' (2011), го достигнал второто место на [[Билборд 200]], по што следел ''Рилис д Пеник (Release the Panic)'' (2013), кој се искачил на 7-то место, ''Оф бјути енд рејџ (Of Beauty and Rage) (2015), Гон (Gone) (2017), Декларејшн (Declaration) (2020) и Рејтед Ар (Rated R) (2023)''. == Историја == === Формирање и потпишување со Essential (2002–2004) === Бендот бил формиран од идентичните браќа близнаци,<ref name="Darlington, Tracy 2008">Darlington, Tracy. "Red Interview". TitleTrakk. Archived from the original on October 7, 2008. Retrieved August 18, 2011.</ref> гитаристот Ентони и басистот Ренди Армстронг и главниот вокал и пијанист Мајкл Барнс.<ref name="Myatt, Wayne 2015">Myatt, Wayne (February 3, 2015). "Artist Interviews – Red 2015". JesusFreakHideOut. Retrieved September 30, 2017.</ref> Тројцата пораснале во Лајнсвил, Пенсилванија, каде Барнс првпат ги запознал браќата во основно училиште и останале пријатели.<ref>O'Donnell, Shauna (October 27, 2011). "Interview with Anthony Armstrong of RED". MUEN Magazine. Retrieved October 1, 2017.</ref><ref name="Cryptic Rock 2015">"Interview – Michael Barnes of Red". Cryptic Rock. March 13, 2015. Retrieved September 29, 2017.</ref><ref name="Adam, Joseph 2010">Adam, Joseph (January 21, 2010). "God Metal". Monterey County Weekly. Archived from the original on September 30, 2017. Retrieved September 30, 2017.</ref> Тие добиле инспирација да продолжат со музичка кариера откако присуствувале на фестивали, вклучително и актови на фестивалот „Креација“ со христијанска тематика и посакале да настапуваат на сцената.<ref name="Cryptic Rock 2015"/> Станале членови на ''Асеншн (Ascension)'', нивните рани свирки се одржувале во младинските центри околу Ири, Пенсилванија. Тие свиреле обработки на современа христијанска музика пред да се свртат кон хард рок музиката.<ref name="Darlington, Tracy 2008"/><ref name="Richards, Dave 2014">Richards, Dave (September 25, 2014). "Christian rockers Red play at Rock the Lakes". GoErie. Retrieved October 1, 2017.</ref> Откако тројцата го завршиле своето образование, тие се преселиле во Нешвил, Тенеси во февруари 2002 година, откако гитаристот на ''Одио Адреналин'' ''(Audio Adrenaline)'', Бери Блер, ја слушнал нивната музика на интернет и ги поканил да снимаат.<ref name="Darlington, Tracy 2008"/> Тројцата работеле во текот на денот, Барнс работел како болничар во Итна помош а браќата работеле во трговски центар,<ref name="Angel 2017">Angel. "A Red State of Mind". New Release Today. Retrieved October 1, 2017.</ref> додека го користеле слободното време за да формираат свој музички стил, кој бил под влијание на Линкин Парк, Севендуст и Шевел, од кој им се допаѓала емотивно водената музика на бендот.<ref name="Cryptic Rock 2015"/> Првата постава на РЕД бенд била завршена во 2004 година по додавањето на тапанарот Ендрју Хендрикс и гитаристот Јасен Рауч.<ref name="Adam, Joseph 2010"/><ref>End of Silence (Media notes). Red. Essential Records. 2006. 83061-0807-2.</ref><ref name="Wahid, Farah 2017">Wahid, Farah. "EXCLUSIVE: An interview with RED". Rocker Magazine. Retrieved September 30, 2017.</ref> Ренди рекол дека посакуваат име на бенд што е „кратко, значајно и лесно за паметење“, и поминале две години барајќи групи со слично име и конечно си обезбедиле заштитен знак со „РЕД (Red)“.<ref name="Angel 2017"/> Со спремна постава, бендот влегол во долгогодишна соработка со продуцентот, текстописецот и музичар Роб Грејвс. Откако снимиле четири демо снимки во гаража и една градинка снимките го прикажувале нивниот стил на алтернативна, хард и христијанска рок музика. Рауч, кој работел како приправник во истото студио во Нешвил како Грејвс им обезбедувал бесплатна опрема.<ref name="Cryptic Rock 2015"/> Грејвс ги земал под своја закрила и го платил времето во студио и продукцијата на нивните први демо снимки во студиото Парагон, кои траеле преку две години.<ref name="Adam, Joseph 2010"/> Грејвс потоа потпишал договор за работа на РЕД бенд со неговата независна продукциска компанија ''Сикс Фит Овр (Six Feet Over)'', што довело до договор за снимање со ''Провидент Лејбл Груп (Provident Label Group)''. Есеншал му дале зелено светло на РЕД бенд за целосен албум.<ref name="Richards, Dave 2014"/> Зборувајќи за нивното христијанско влијание, Барнс рекол: „Ние сме христијани во бенд, но ако луѓето се чувствуваат поудобно и велат дека сме христијански бенд, не бегаме од тоа“.<ref name="Angel 2017"/> Хендрикс се разделил со бендот пред да започне снимањето, него го заменил тапанарот Хајден Ламб. == Енд оф Сајленс (2004–2008) == Откако поминале две години на албумот, „End of Silence“ бил издаден на 6 јуни 2006 година.<ref>Rice, Rachel (December 29, 2006). "PRESQUE ISLE'S GRAMMY CONNECTION". Bangor Daily News. Archived from the original on September 30, 2017. Retrieved September 30, 2017.</ref><ref>"Gold & Platinum Search – Artists – Red". Recording Industry Association of America. Retrieved September 29, 2017.</ref> Снимен во Нешвил, албумот содржи оркестарски аранжмани од Берни Хермс и Дејвид Дејвидсон, размислувајќи за интересот на групата за класичната музика. Рауч го дал својот увид за мејнстрим музиката и неговите сопствени влијанија на остатокот од бендот бидејќи тие биле првенствено следбеници на христијанската музика и имале малку познавање на современиот поп.<ref name="Wahid, Farah 2017"/> Логото на бендот било дизајнирано од Ренди Армстронг.<ref name="Brown, Nate 2013">Brown, Nate (May 9, 2013). "Joe Rickard – Exclusive Interview – Red". Online Drummer. Retrieved September 30, 2017.</ref> Имало успешно влијание, добивајќи номинација за Греми награда за најдобар евангелски рок албум на 49-тото доделување и стигнал до бр. 6 на Билборд Топ Хитсикерс и бр. 7 на топ листите на Топ христијански албуми. Подоцна во 2007 година, повторно бил издаден од Епик Рекордс,<ref name="Angel 2017"/> и влегол во табелата на Билборд 200 на бр. 194.<ref name="Myatt, Wayne 2015"/> Албумот бил златно сертифициран од Здружението на индустријата за снимање на Америка (ЗИСА) во 2015 година за продадени над 500.000 физички копии во [[Соединети Американски Држави|САД]].<ref>Grammy Awards "GRAMMY.com – 49th Annual GRAMMY Awards Winners List" . Retrieved May 18, 2007,.</ref> Првиот од неговите шест синглови, ''Breathe Into Me'', го достигнал 15-тото место на мејнстрим рок -листата на [[Билборд 200|Билборд]], ја освоил наградата ГМА Дав за снимена песна на годината во категоријата рок,<ref name="GMA 2009">"GMA : Press Room". Gospelmusic.org. Archived from the original on May 20, 2009. Retrieved March 2, 2010.</ref> и бил златно сертифициран од ЗИСА во 2015 година за 500.000 дигитални продажби.<ref name="Johnson, Jared 2017">Johnson, Jared. "Red – Innocence & Instinct". AllMusic. Retrieved September 30, 2017.</ref> Бендот го поддржал албумот со турнеја која започнала во 2006 година <ref name="ReferenceA">Angel. "Red Fights Between the Innocence and the Instinct". News Release Today. Retrieved September 30, 2017.</ref> и поддржана и од Три Деј Грејс, Брејкинг Бенџамин и Кендлбокс. Во ноември 2007 година, нивното транзитно комбе и приколка удриле во заштитната ограда на автопатот. Ламб се вратил во групата, но повредата влијаела на неговата способност да патува и да настапува, што довело до негово заминување во 2008 година. Него го заменил неговиот пријател Џо Рикард.<ref name="Brown, Nate 2013"/><ref>MacIntosh, Dan (January 16, 2013). "Joe Rickard of Red: Songwriter Interviews". Songfacts. Retrieved September 30, 2017.</ref><ref>TitleTrakk.com Music News: Update on: Red involved in serious car accident</ref> Инцидентот станал извор на инспирација и „гориво“ за идните песни на бендот.<ref name="ReferenceA"/> Во 2009 година, Лост (Lost) ја освоил наградата ГМА Дав за снимена песна на годината на нејзината 40-та церемонија.<ref name="GMA 2009"/> До 2009 година, бендот имал изведено преку 500 настапи.<ref name="Johnson, Jared 2017"/> == Иносенс енд Инстинкт (2008-2010) == [[Податотека:Red - band press photo.jpg|мини|Членовите на бендот во 2008 г]] Бендот започнал со работа на нивниот втор албум, Иносенс енд Инстинкт, набргу откако го завршиле Енд оф Сајленс. Во јануари 2008 година, тие започнале шестнеделен период на вежбање и поставување на траки од тапани за да можат да продолжат со снимање додека биле на турнеја.<ref name="ReferenceA"/><ref name="Thrasher, Don 2008">Thrasher, Don (February 29, 2008). "Red hot; Chart-climbing rockers start headlining tour at McGuffy's". Dayton Daily News. Archived from the original on September 30, 2017. Retrieved September 30, 2017.</ref> Снимањето се одвивало во Литл Биг Сауд, Д Грејвјард и Парагон Студиос во Тенеси.<ref name="ReferenceA"/> и нивната веб-страница издала изјава во која објаснила дека албумот „е создаден од бура на инспирација и катастрофа“,<ref name="Johnson, Jared 2017"/> и подоцна ги открил Пеколот на Данте и уметничкото дело на Густав Доре како инспирација зад музиката.<ref name="Adam, Joseph 2010"/> Тие го запреле неговиот напредок за да ја насловат националната клупска турнеја во март 2008 година, нивна прва без рестриктивен временски простор што им овозможило да го развијат својот сценски настап.<ref name="Thrasher, Don 2008"/> Во 2009 година, бендот ја претставил својата нова веб-страница за да се совпадне со видеото и синглот на „Forever“. Договорот на Рауч со РЕД бенд му овозможил да продолжи да пишува за бендот некое време по неговото заминување.[5] Иносенс енд Инстинкт ја освоиле наградата за рок-албум на годината на наградите GMA Dove во 2010 година. Бендот започнал турнеја со новиот албум од февруари 2009 до 2010 година со ''Сејвинг Ејбл, ПопИвл и Тади Портер'' на турнејата ''Клас оф 2009''.<ref>"CLASS OF 2009: NEW SAVING ABEL HEADLINE TOUR! – MySpace-blog | van Saving Abel". Blogs.myspace.com. Retrieved March 2, 2010.</ref><ref>SONGS FROM THE ROAD: NASHVILLE ROCKERS CREATE NEW MUSIC ON TOUR". Dayton Daily News. May 21, 2010. Archived from the original on September 30, 2017. Retrieved September 30, 2017.</ref> На нивната веб-страница тие објавиле дека ќе бидат на турнеја со Пилар и Д Вединг на нивната нова турнеја ''Натинг енд Евритинг,'' која започнала во јануари 2010 година. Во март, бендот имал турнеја со ''Брејкинг Бенџамин'', ''Таузанд Фут Крач'' и ''Шевел'',<ref name="ReferenceB">"blog-entry". Retrieved January 18, 2010.[dead link]</ref> по што следела турнејата ''Авејк енд Алајв'' со ''Скилет'' и ''Д Летр Блек''.<ref>"SONGS FROM THE ROAD: NASHVILLE ROCKERS CREATE NEW MUSIC ON TOUR". Dayton Daily News. May 21, 2010. Archived from the original on September 30, 2017. Retrieved September 30, 2017.</ref><ref name="Ardent Records 2010">"TOUR". Ardent Records. Retrieved March 2, 2010.</ref> == Антил ви хев фејсес (2010–2012) == [[Податотека:LiveMichaelBarnes.jpg|мини|Барнс настапува во 2010 година за време на турнејата Nothing & Everything]] Бендот работел на нов материјал за ''Антил ви хев фејсес'' за време на нивните турнеи 2009-2010 година. Тие патувале со преносливо куќиште кое се монтирало во мини студио за снимање, овозможувајќи им да ги остават идеите во зелената соба.<ref>"SONGS FROM THE ROAD: NASHVILLE ROCKERS CREATE NEW MUSIC ON TOUR". Dayton Daily News. May 21, 2010. Archived from the original on September 30, 2017. Retrieved September 30, 2017</ref> Отстапувајќи од нивните вообичаени методи на пишување песни, голем дел од демо-материјалот произлегол од ритмите на Рауч. Барнс изјавил дека бендот сакал да го насочи албумот кон идејата некој да си го најде својот идентитет,<ref name="ReferenceB"/> и црпел инспирации од различни извори, вклучувајќи го и истоимениот роман од K.С Луис.<ref name="Ardent Records 2010"/> ''Антил ви хев фејсес'' бил објавен на 1 февруари 2011 година.<ref>"OUT NOW ON CD". Modern Drummer. June 1, 2011. Archived from the original on November 18, 2018. Retrieved September 30, 2017.</ref> Бендот објавил тизер видео на интернет, во кое било претставено името на бендот на лист пергамент кој гори и го открива насловот на албумот.<ref>Florino, Rick (February 23, 2011). "Red Singer Michael Barnes Talks "Until We Have Faces," Movies and Bad Flights". Artist Direct. Retrieved October 1, 2017.</ref> На Твитер профилот на Грејвс била објавена слика на која се прикажани три гитари со лента на нив, кои покажуваат штимања на A#, A и G#, што навестило дека оваа плоча можеби е потешка од претходните две<ref>"Until We Have Faces by RED". NewReleaseToday. February 1, 2011. Retrieved October 1, 2017.</ref>. РЕД го промовирале издавањето на албумот со настапи на мрежните телевизиски емисии Лејт Најт со Конан О'Брајан и Д Тунајт Шоу со Џеј Лено, нивните први телевизиски појавувања.<ref>Heaney, Gregory. "Red – Until We Have Faces". AllMusic. Retrieved September 30, 2017.</ref> Албумот исто така дебитирал на 2-то место на Билборд 200. ''Фид д Машин (Feed the Machine)'' почнал да се додава на радио станиците на Актив Рок во средината на февруари.<ref>"Upcoming album release dates". Jesus Freak Hideout. Retrieved October 1, 2010.</ref> ''Антил ви хев фејсес'' се продал околу 100.000 примероци во САД.<ref>"News :: Red Captures Fourth Career GMA Dove Award". BREATHEcast. April 21, 2011. Retrieved August 18, 2011.</ref> Бендот бил дел од 2011 ВинтерЏем поставата која започнала со турнеја во јануари. Во февруари и март 2012 година биле на Редволушн турнејата со Таузенд фут крач, Манифест, Најн Лешес и Кирос. Бендот најавил европска турнеја во април 2012 година.<ref>"Red Announce European Tour Dates". Rockaccess.net. Archived from the original on January 10, 2012. Retrieved December 15, 2011.</ref> == ''Рилис д Пеник'' (2012–2014) == На 10 јули 2012 година, бендот објавиле дека нивниот четврти албум, ''Рилис д Пеник'', е во тек. За прв пат во својата кариера, бендот работел со друг продуцент освен Грејвс, избирајќи го Хауард Бенсон.<ref>"What's up Redheads". Facebook. Retrieved July 24, 2012.</ref> Тој намерно го соголувал звукот на бендот и го направил помалку продуциран,<ref name="Wahid, Farah 2017"/> а РЕД бенд прифатиле помелодичен и алтернативен рок звук од претходните изданија.<ref name="Rao, Deb 2013">Rao, Deb (June 30, 2013). "Guitarist Anthony Armstrong of Red". Hard Rock Haven. Retrieved October 1, 2017.</ref> Тие работеле една и пол година на пишување на музиката,<ref>"Exclusive GRAMMY.com Interview With Red". National Academy of Recording Arts and Sciences. April 23, 2013. Retrieved September 30, 2017.</ref> и околу две години снимање.<ref name="Rao, Deb 2013"/> Првиот сингл, „Release the Panic“, бил објавен во ноември 2012 година. ''Рилис д Пеник'' бил објавен на 5 февруари 2013 година. Албумот дебитирал на американската табела Билборд 200 на бр.7, со продажба во првата недела од околу 41.000.<ref>"Josh Groban Earns Third No. 1 Album on Billboard 200 Chart". Billboard. February 2, 2013. Retrieved February 14, 2013.</ref> Бендот го совпаднал издавањето на ''Рилис д Пеник'' со нивниот антологиски албум од 3 дискови ''Кои сме ние: РЕДата антологија'', формиран од нивните први три албуми.<ref>"Album Release Dates, CD New Releases". Jesusfreakhideout.com. Retrieved December 29, 2012.</ref> Нивните последователни турнеи кулминирале со последниот настап на Рикард со бендот на 26 јануари 2014 година, пред да ги заврши сесиите за ремиксот на, објавен на 29 април 2014 година и да ја напушти групата. Дебитирајќи на 75-то место на листите на Билборд 200,<ref>"Mobile Uploads". Facebook. Retrieved January 27, 2014.</ref> изданието вклучува шест песни од ''Рилис д Пеник'' со оркестарски аранжмани и нови елементи додадени на оригиналните песни и една нова песна. Рикард бил заменет со тапанарот на Лав енд Дет, Ден Џонсон,<ref name="Billboard 2020">"Artists – Red – Chart History – Billboard 200". Billboard. Retrieved September 16, 2020.</ref><ref name="Crushdrum 2014">"Artists | Page 2". Crushdrum.com. Archived from the original on May 12, 2014. Retrieved May 9, 2014.</ref><ref name="Crushdrum 2014"/> на време за турнеја во осум градови со ''Демон Хантер'' и ''Веридиа''.<ref>"Red to work on album #5". Sputnikmusic. Retrieved May 9, 2014.[dead link]</ref> == ''Оф Бјути енд Рејџ'' (2014–2017) == За нивното петто студиско издание, бендот ја продолжиле својата поврзаност со Грејвс и во јануари 2014 година се вратиле во студиото на скијачкиот дом во Мејн за да развијат материјал за ''Оф Бјути енд Рејџ''. Албумот бил издаден на 24 февруари 2015 година и дебитирал на 14-то место на топ листите на Билборд 200.<ref name="Billboard 2020"/> Графичкиот роман, The Ever, кој ја раскажувал приказната зад албумот, бил објавен во јануари 2016 година.<ref>"RED Releases New Graphic Novel". www.newreleasetoday.com.</ref> Во јуни 2016 година, ''Енд оф Сајленс'' бил повторно издаден како луксузно издание за да ја одбележи својата десетгодишнина. Содржел нова песна, ''Иф Ај Брејк (If I Break)'', песна која е веќе отсечена од албумот, но оставена од оригиналниот албум, инструментална демо верзија, Срклс (Circles) и друга бонус содржина. Бендот го прославиле издавањето на албумот со јубилејна турнеја која го означила враќањето на изведување песни од албумот по долго време, свирење на помали места и користење на постари инструменти.<ref>Nikkel, Mary (December 6, 2016). "RED: Reflecting on End of Silence". News Release Today. Retrieved September 30, 2017.</ref> == ''Гон'' (2017–2018) == На 26 септември 2017 година, Госпел Музичкото здружение објавило статија за претстојниот албум. Во написот било наведено и дека бендот продале речиси 2 милиони албуми. Материјалот за шестиот албум на бендот, ''Гон'', веќе се работел во ноември 2016 година, а главните проби се одржале еден месец потоа. Албумот бил официјално најавен во септември 2017 година, а објавен на 27 октомври, дебитирајќи на 13-то место на листите на Билборд 200.<ref>Grierson, Tim. "Red – 'Innocence & Instinct' Review". About.com. Archived from the original on April 29, 2012. Retrieved June 1, 2010.</ref> Било објавено и луксузно издание со 17 песни.<ref name="Red 2013">"Red, "Innocence & Instinct: Deluxe Edition" Review". Jesusfreakhideout.com. Retrieved February 11, 2013.</ref> == Декларејшн (2019–2022) == Бендот објавиле ажурирање, преку видео на YouTube на 21 јануари 2019 година. Тие објавиле дека повеќе не се потпишани со Есеншал/Сони и дека ќе го снимаат својот следен албум самостојно. Тие, исто така, објавиле дека тапанарот на турнеја Ден Џонсон му се придружил на бендот со полно работно време како нивен четврти член, со што направил состав од четири члена за прв пат по 2014 година<ref>Apar, Corey. "Red Biography". AllMusic. Retrieved June 1, 2010.</ref> На 7 јуни, бендот ја објавил „Вечерната омраза“, нивната прва нова објавена музика откако ја напуштиле својата издавачка куќа<ref>Jones, Kim. "Top Christian Hard Rock Bands". About.com. Archived from the original on April 1, 2013. Retrieved</ref> По објавувањето на малите датуми на 10-годишнината на турнејата за ''Иносенс енд Инстинкт'' 91 бендот објавил уште еден сингл, ''Фром д Ешес (From the Ashes)'', придружен со видео запис и најави повеќе датуми на турнеја На 17 септември, тие најавиле турнеја со In Flames за 36 датуми низ Северна Америка.<ref name="Red 2013"/> На 11 октомври, бендот објавил ново EP, Вечерната омраза, кое било објавено на 1 ноември, покрај објавувањето на новиот сингл, Хемориџ (Hemorrhage), преработка на истоимената песна на Фјул. == Рејтед Ар (2023-сега) == Првиот албум во живо на групата, ''Антил ви хев Фејсес: Лајв енд Анплагд (Until We Have Faces: Live and Unplugged)'', бил објавен на 2 декември 2022 година. За време на најавата за издавањето на албумот во живо, бендот исто така објавил дека ќе издаде нов албум некаде во пролетта 2023 година.<ref>Our album RATED R is coming out..., retrieved June 16, 2023</ref> Бендот отишол и на насловни турнеи и на турнеи за поддршка со американските бендови ''Алтар Бриџ, Мамут и Пистолс ет Дон'' за јануари и поголемиот дел од февруари. На 27 октомври 2024 година, бендот објавил на социјалните мрежи дека поранешниот тапанар Хајден Лемб починал. === Музички стил === Музичкиот стил на РЕД бенд е опишан како Христијански рок, [[алтернативен рок]], алтернативен метал, Христијански метал, [[Ну-метал|ну метал]], пост-гранџ и [[Хард-рок|хард рок]]. === Членови на бендот === === Тековни членови === •Мајкл Барнс – водечки вокал (2002–сега) •Ентони Армстронг – гитари, придружни вокали (2002–сега) •Ренди Армстронг – бас, придружен вокал, пијано (2002–сега) •Брајан Медеирос – тапани ==== Музичари на турнеја ==== •Данго Селан – тапани (2014) •Лусио Рубино – гитари, придружни вокали (2022) == Наводи == {{наводи}} == надворешни врски == https://www.thebandred.com/ https://www.allmusic.com/artist/mn0001017022 [[Категорија:Американски алтернативни метал музички групи]] [[Категорија:Христијански алтернативни метални групи]] [[Категорија:Музички групи]] a2s2tvdffipsnr7uk25zpj4zrqh2u25 Германски идеализам 0 1358366 5599379 5306274 2026-07-23T15:40:15Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599379 wikitext text/x-wiki {{Multiple image | total_width = 300 | perrow = 2 | image1 = Immanuel Kant - Gemaelde 1.jpg | caption1 = [[Имануел Кант]] | image2 = Johann Gottlieb Fichte (cropped).jpg | caption2 = [[Јохан Готлиб Фихте]] | image3 = Nb pinacoteca stieler friedrich wilhelm joseph von schelling.jpg | caption3 = [[Фридрих Вилхелм Јозеф фон Шелинг]] | image4 = Jakob Schlesinger - Hegel 1831.jpg | caption4 = [[Георг Вилхелм Фридрих Хегел]] }} '''Германски идеализам''' (или '''германски класичен идеализам''') претставува сет на идеалистички филозофии и доктрини што се развил во Германија на крајот на {{римски|18}} и во првата половина на {{римски|19}} век. Нејзини главни претставници се [[Имануел Кант|Кант]], [[Јохан Готлиб Фихте|Фихте]], [[Фридрих Вилхелм Јозеф фон Шелинг|Шелинг]] и [[Георг Вилхелм Фридрих Хегел|Хегел]]. == Идеализам == Филозофската категорија и правец во филоѕофијата „идеализам“ потекнува од терминот „идеја“, која севкупната вистина за “се околу нас“ бара во смислата на идеите, кое имаат Онтолошкото значење. Најосновната категорија (од која се потекнува е “идеја“ или сет на “идеји“ (односно идејната “форма“ што дава смисла). На почеток, во Античката Грција, но покасно, “Идеализмот“ настанал како спротивсвената филозофија во однос на едноставниот “материјализмот“ кои сметаше дека се е соѕдано од “материја“ (те. природната содржина која се простира до бесконечноста). Покасно, во текот на историјата Идеалиѕмот станал водечката филозофија која доминантно се врзува за најнапредната европска филозофска мисла. Највисоките светски достигнувања Идеализмот остварува во Германската класична идеалистичка филозофија, која претставува темелник на сиот помодерен развој на Идеализмот. Германскиот идеализам е филозофското движење кое се појавува во Германија кон крајот на 18 и почетокот на 19 век се базира на концептот на Апсолутниот и трансцедентниот иделизам. Трансцедениот идеализам прво се разви трудовите и книгите на Имануел Кант во 1780-тите и 1790-тите, во који који Трансцеднтното (како чисто идеалистичко) се одбојува од Трансциденталното (поврзано со чувствителен свет). Периодот на германскиот идеализам по Кант е познат и како посткантовски идеализам или едноставно посткантјанизам. Идеализмот на Ј. Г. Фихте прифаќа динамиката на сознавањето преку моделот „Јас- Не-Јас", односно за првиот пат тој воведува трансцедентната логика која преку негацијата (на "Јас-твото") допира од самосвеста до „свеста" односно пооштата идеја, која е во основата на светот. Конечно, Хегел воведува дијалектичкиот метод, според кои целото движење на идејата како Духот се одвива преку "Тијадите" (види статијата за [[Дијалектика]]). Денес, некои историчари сметаат дека Филозофијата на германскиот идеализам е родена како реакција на просветителските скептици, материјалистички филозофи, емпиристички симплификатори и други анти-метафизички погледи. == Поврзано == * [[Дијалектика]] == Литература == * G. W. F. Hegel, Science of Logic. 1816.<ref>https://www.cambridge.org/core/books/georg-wilhelm-friedrich-hegel-the-science-of-logic/AB2EA265308BAC6079C566893B1E0124</ref><ref>https://www.amazon.com/Science-Logic-Georg-Hegel/dp/1542519918#:~:text=Science%20of%20Logic%20%2C%20first%20published,a%20single%20and%20active%20unity.</ref> * G. W. F. Hegel, The Phenomenology of Spirit. 1807.<ref>https://www.amazon.com/Phenomenology-Spirit-G-W-Hegel/dp/0268103496</ref> {{филозофија-никулец}} [[Категорија:Филозофија|Методологија]] [[Категорија:Филозофска логика]] 919u3ss486hq4a8ko5qudakjfkwm2kw Корисник:Gurther/Песок 2 2 1361645 5599428 5599011 2026-07-23T19:03:33Z Gurther 105215 /* Наводи */ 5599428 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија награда|име=Илинденска споменица|слика=Ilindenska spomenica - Ilinden 1903.png|доделена_за=Учество во [[Македонско револуционерно движење|револуционерното движење]] за ослободување на [[македонскиот народ]]|држава=[[Народна Република Македонија]]|водители=[[Александар Мартулков]], [[Љупчо Арсов]] и [[Димитар Несторов]]|статус=Не се доделува|награда=Месечна [[Илинденска пензија]]|првично_доделување=[[20 јули]] [[1951]]|последно_доделување=[[30 јуни]] [[1955]]|вкупно_добитници={{околу}} 2.500|претходно=[[Илинденска пензија]]|следно=[[Орден Илинден-1903 година]]|најмногу_номинации=1.697 {{мали|(на [[20 јули]] [[1951|1951 г.]])}}|доделува=[[Собрание на Македонија|Президиумот на Народното собрание на Македонија]]|датум=[[6 јуни]] [[1950]]}}'''Илинденска споменица''', позната меѓу носители како '''Илинденка'''{{Sfn|Јоновски|2024|p=19}} — високо [[Одликувања и признанија на Македонија|македонско одликување]], востановено од [[Собрание на Македонија|Президиумот на Народното собрание на Македонија]]. Споменицата за прв пат била предложена на [[6 јуни]] [[1950|1950 година]] при VII редовно заседание на Народното собрание од [[Александар Мартулков]], пратеник и истакнат [[социјалист]] во [[XX век]]. Споменицата во вид функционирала како следбеник на програмата за [[Илинденска пензија]], воведена во [[1946|1946 година]]. Во [[1951|1951 година]] бил изработен статут и регулаторно тело за доделување на наградата. На [[20 јули]] над 1.600 борци и дејци на [[Македонската револуционерна организација]] ја примиле наградата. Сѐ вкупно, околу 2.500 револуционери ја примиле споменицата. == Вовед == {{Поврзано|Илинденска пензија|Закон за доделување национални пензии на дејци кои учествувале во ослободителните борби}}{{multiple image|width=180|image1=Закон за народните пенсии 1.jpg ‎|caption=|image2=Закон за народните пенсии 2.jpg|direction=vertical|caption2=Законот за народна пензија при [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|Бугарската фашистичка окупација на државата]], објавено во [[Илустрација Илинден]].|align = left}}За време на [[Втората светска војна]], [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|Македонија паднала под бугарска фашистичка окупација]]. Како дел од окупацијата, почнало масовно ширење на [[Бугарска пропаганда]]. Со цел да го убедат македонското население да ја поткрепат фашистичката власт, почнале да организираат слави за историски македонски настани. [[Илинденското востание]], [[Битка кај Мечкин Камен|борбата кај Мечкин Камен]] и [[Битка на Ножот|борбата на Ножот]] биле годишно прославени. Во овие прослави било истакнато „братската љубов“ меѓу двете народи со цел да се напреди бугарската пропаганда. Поради тоа, со поттик од [[Илинденската организација]],<ref>{{Наведено списание|last=Совичанов|first=Кирил|date=февруари 1943|title=Пенсиитѣ|url=http://www.promacedonia.org/podporuchik/il_il/illustration_ilinden_year_15_issue_2.pdf|journal=[[Илустрација Илинден]]|volume=XV|pages=}}</ref> на [[27 јануари]] [[1943|1943 година]] бил изгласан ''Законот за доделување национални пензии на дејци кои учествувале во ослободителните борби''. Владата на [[Богдан Филов]] формирала регулаторно тело кое издавало пензии на тие кои учествувале во [[македонското револуционерно движење]] од [[1893|1893 година]] до [[1941|1941 година]]. Таа била првата програма која наградувала Илинденци, т.е. дејци на МРО.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://strumski.com/biblioteka/?id=3249|title=Македоно-одрински свидетелства Том I Дел I. Регистър на участниците в освободителните борби в Македония, Тракия и Добруджа, получили българска народна пенсия през 1943 г.|last=Пеловски|first=Филип|publisher=Струмски|year=2021|isbn=978-619-188-571-8|location=[[Софија]]|pages=17-18}}</ref> Од [[февруари]] 1943 година до [[9 септември]] [[1944|1944 година]] 4.010 борци добиле пензија од државата. 2.689 биле одбиени и 3.404 не им одговориле поради тоа што владата пропаднала како резултат на [[Татковински фронт (Бугарија)|Татковскиот фронт]]. Значаен број на Илинденци побарале пензија не од владата на Богдан Филов туку од [[Президиумот на АСНОМ]]. Молби биле испратени до привремени партизански органи во [[Слободни територии во НОВ во Македонија|слободните територии на Комунистичката партија]].{{Sfn|Топузовски|2023|p=62}} Некои биле платени со [[Албански лек|лек]], [[Југословенски динар|динари]] или [[Бугарски лев|левови]]. Сепак, кон крајот на [[Народноослободителната борба]], над 7.000 Илинденци останале живи. Поголемиот дел имале паричен недостиг и обично се занимавале со [[земјоделие]] покрај нивната возраст.{{Sfn|Топузовски|2023|p=62}} Илинденци особено не биле задоволни кога откриле дека носители на Караѓорѓевата ѕвезда сѐ уште ги задржале нивните привлегии покрај [[СФРЈ|промени во администрацијата]].{{Sfn|Топузовски|2023|p=63}} Поради тоа, на [[27 јули]] [[1946|1946 година]] била воведена [[Илинденска пензија|Илинденската пензија]]. Раководители на регулаторното тело на пензијата биле: [[Александар Мартулков]], [[Епаминонда Поп Андонов]] и [[Наум Наумовски]].<ref name=":0" /> Во текот на втората половина на [[1940-тите]], 5.500 или повеќе аплицирале за пензија од кои само {{Околу}} 3.000 биле прифатени. Останатите биле исфрлани поради недостиг на информации или недоволно значајно учество во револуционерното движење. Сепак, носители на [[Партизанска споменица 1941|Партизанската споменица 1941]] или медалот на Обилиќ имале поголема пензија.{{Sfn|Топузовски|2023|p=63}} Во [[ноември]] 1946 година бил изгласан ''Закон за уставување правото на пензија и за пенсионирање на државни службеници''. Според новите правила, ако носител на Партизанската споменица 1941 починал, тогаш неговата жена или деца ќе продолжат да ја примат пензијата. Додека носители на Илинденската пензија немале такви можности.{{Sfn|Топузовски|2023|p=64-65}}<ref>{{Наведени вести|url=https://slvesnik.com.mk/Issues/382D20CC724F484FAAAD28E97169CC2B.pdf|title=Закон за установуење правото на пензија и за пензионисање државните службеници|last=Рибар|first=Иван|date=19 ноември 1946|work=Службен лист на Федеративна Народна Република Југославија|author-link=Иван Рибар}}</ref> Освен тоа, самата програма имала [[корупција]]. Максималната дозволена пензија била 6.000 динари, но [[Крсте Гермов|Крсте Гермов-Шакир]] примил околу 8.000 динари.<ref>{{Cite book|url=https://www.scribd.com/document/617912810/%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%94%D0%95%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%98-%D0%A1%D0%92%D0%95%D0%94%D0%9E%D0%A8%D0%A2%D0%92%D0%90-1-1-%D0%A1%D0%9A%D0%9E%D0%9F%D0%88%D0%95-2016|title=Илинденски сведоштва|last=Дамјановска|first=Јасминка|publisher=[[Државен архив на Република Македонија]]|year=2016|volume=1|pages=XXX-XXXI}}</ref> Со поттик од Александар Мартулков и [[Даре Џамбаз]], на [[5 јуни]] [[1950|1950 година]] — за време на VII редовно заседание на [[Македонското собрание|Народното собрание на Македонија]], бил изгласан [[Закон за Илинденска споменица|Законот за Илинденска споменица]].{{Sfn|Топузовски|2023|p=66}} Законот бил едногласно донесен. Истовремено Даре Џамбаз, како [[Министер за економија и труд на Македонија|министер на економија]] под [[Влада на Македонија од декември 1946|владата на Лазар Колишевски]], обработил извештај за спроведување и организирање.{{Sfn|Топузовски|2023|p=72-74}} На [[19 јуни]] бил објавен во Службениот весник на Македонија, бр. 16.<ref name=":1">{{Наведени вести|url=https://slvesnik.com.mk/Issues/CA6D6BD38B0844F59BC93966B8A6D4EE.pdf|title=Закон за Илинденската споменица|last=Фотев|first=Богоја|date=19 јуни 1950|work=Службен весник на Народна Република Македонија|author-link=Богоја Фотев}}</ref>{{Sfn|Топузовски|2023|p=76}} Мартулков истакнал:{{Quote|text=''Другари, јас мислам како стар илинденец дека ја изразувам волјата на илинденците за признателноста кон нив од страна на нашата народна власт. Друга власт едва ли би го направила ова што го прави нашата народна власт. Затоа завршувам: да живее народната власт! '''Да живеат илинденците'''!''.|sign=[[Александар Мартулков]]|source={{Sfn|1=Топузовски|2=2023|p=69}}}} == Статут и регулација == {{Поврзано|Закон за Илинденска споменица}}Првиот закон за Илинденската споменица е составена од 10 члена. Објавен во Службениот весник на [[Народна Република Македонија]] со потпис од претседателот [[Благоја Фотев]] и секретарот [[Ристо Џунов]]. Во првиот член е истакнато [[Историја на македонскиот народ|историското значење]] на [[Илинденското востание]] и [[Македонско национално движење|ослободувањето на Македонија]] од [[Турско ропство|турското ропство]].{{Sfn|Топузовски|2023|p=76}} Во вториот член пишува: „''Илинденската споменица е народно признание кон заслужени учесници во настаните поброени во член 1 од овој закон''“. Односно од [[Основање на Македонската револуционерна организација|основањето на Македонската револуционерна организација]] на [[23 октомври]] [[1893|1893 година]] сѐ до [[Хуриет|Хуриетот]] во [[1908|1908 година]].{{Sfn|Топузовски|2023|p=77}} Освен тоа, следните услови биле наведени:{{Sfn|Топузовски|2023|p=77}} * Во [[Македонско револуционерно движење|македонското национално-револуционерно движење]] и борбата за ослободување на [[македонскиот народ]] работел како организатор или раководител. * Во тој период со оружје во рака учествувал во борби против [[Турски аскер|турски аскери]], полицајци, потери или други [[Странски пропаганди во Македонија|контрареволуционерни воени одреди]]. * Кои, по наредба од раководители или организатори на револуционерното дело, вршеле специјални задачи за движењето. * Кои на друг начин лично стекнале особени заслуги во движењето и борбата за ослободување на македонскиот народ. Доколку еден од овие услови биле исполнети, Илинденецот имал право да аплицирал за Илинденска споменица. Овие услови се речиси исти со условите за [[Илинденска пензија]].<ref name=":02">{{Наведени вести|url=http://slvesnik.com.mk/Issues/3979BF71676B43D3A7AC993D789ACC32.pdf|title=Закон за илинденските пензии|last=Фотев|first=Богоја|date=30 јули 1946|work=Службен весник на Народна Република Македонија|author-link=Богоја Фотев}}</ref> Всушност двете државни програми биле заедно раководени од истите функционери. Во третиот член истакнато е можноста за [[Македонска дијаспора|борци кои живеат во странство]] да ја примат Илинденската споменица. Покрај тоа што, според истражувањето на [[Кочо Топузовски]], ниту еден странски државјанин бил одликуван со Илинденката.{{Sfn|Топузовски|2023|p=77-78}} Во четвртиот член се наведени правата на носители на Илинденката:{{Sfn|Топузовски|2023|p=78}}<ref name=":1" /> * Лекување на државен трошок во сите државни медицински установи во НР Македонија. * Бесплатен едномесечен одмор во летовалиште, зимски дом или слични установи во НР Македонија. * Попуст од 50% од превозната цена за патување во сите автобуси и пловила што служат за превоз на патници во НР Македонија. * Погребение на државен трошок. Според петтиот член, Илинденката ќе биде доделена од [[Собрание на Македонија|Президиумот на Народното собрание на Македонија]]. Сите носители на споменицата ќе добијат декрет и карта за Илинденката која служи како доказ. Освен тоа, во картата ќе бидат наброени правата на носителот.{{Sfn|Топузовски|2023|p=78-79}} == Опис == == Организирање и доделување == == Историско значење == {{Поврзано|Орден Илинден - 1903 година|Илинденската споменица (книга)}} == Добитници == {{Поврзано|Список на добитници на Илинденска споменица}} == Галерија == == Забелешки == == Наводи == {{Наводи}} === Библиографија === * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/60150277|title=Илинденската споменица|last=Топузовски|first=Кочо|publisher=Панили|year=2023|isbn=978-608-254-079-5|location=[[Скопје]]|author-link=Кочо Топузовски}} * {{Наведено списание|last=Јоновски|first=Јован|author-link=Јован Јоновски|date=2024|title=Преглед на македонските одликувања|url=https://journals.mk/index.php/mkherald/article/view/6536|journal=Македонски хералд|volume=XXII}} === Весници === bsizkpy2jvtjlyhu2xlhktdw2ywtgi9 Кловнови убијци од вселената 0 1361839 5599399 5579457 2026-07-23T16:51:17Z Andrew012p 85224 5599399 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Кловнови убијци од вселената|editing=Кристофер Рот|budget=1,8 милиони долари<ref>{{cite web|url=https://dreadcentral.com/news/54547/exclusive-the-chiodo-brothers-talk-killer-klowns-movie-making-and-more/|title=Exclusive: The Chiodo Brothers Talk Killer Klowns, Movie Making, and More!|last=Buckley|first=Heather|work=[[Dread Central]]|date=July 3, 2014|access-date=September 11, 2015|archive-date=January 9, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160109181320/http://www.dreadcentral.com/news/54547/exclusive-the-chiodo-brothers-talk-killer-klowns-movie-making-and-more/|url-status=live}}</ref>|language={{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }}|country={{САД}}|runtime=88 минути<ref name=afi>{{cite web|title=Killer Klowns from Outer Space (1988)|url=http://catalog.afi.com/Catalog/MovieDetails/58814|publisher=[[American Film Institute]]|access-date=April 20, 2018|archive-date=April 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180421030713/http://catalog.afi.com/Catalog/MovieDetails/58814|url-status=live}}</ref>|released=27 мај 1988 г.|distributor=Trans World Entertainmen|studio=Chiodo Bros.|cinematography=Алфред Тејлор|image=Killer Klowns from Outer Space (1988) poster.jpg.jpg|music=Џон Масан|starring=[[Грант Крамер]]<br />[[Сузан Снајдер]]<br />[[Џон Ален Нелсон]]<br />[[Ројал Дејно]]<br />[[Џон Вернон]]|writer={{plainlist| * Чарлс Чиодо * Стивен Чиодо }}|producer={{plainlist| * Стивен Чиодо * [[Чарлс Чиодо]] * [[Едвард Чиодо]] }}|director=[[Стивен Чиодо]]|caption=Плакатот на филмот|alt=|gross=745 долари<ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt0095444/?ref_=bo_se_r_1 |title=Killer Klowns from Outer Space |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=21 February 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=''Killer Klowns from Outer Space'' (1988) - Financial Information |url=https://the-numbers.com/movie/Killer-Klowns-from-Outer-Space#tab=summary |access-date=2024-02-21 |website=[[The Numbers (website)|The Numbers]]}}</ref>|followed_by=}}'''''Кловнови убијци од вселената''''' ({{langx|en|Killer Klowns From Outer Space}}) — американски [[Научна фантастика|научнофантастичен]] комичен [[Хорор (филм)|филм на ужасите]] од 1988 г., напишан, режиран и произведен од браќата Чиодо. Со Грант Крамер, Сузан Снајдер, Џон Ален Нелсон и Џон Вернон во главните улоги, тој останува единствениот филм на браќата Чиодо и како сценаристи и режисери. Познати по нивната стручност за практични ефекти и шминка, браќата исто така ги разработиле препознатливите визуелни елементи на филмот. Приказната следи група злобни вонземјани што личат на [[кловн]]ови, кои се спуштаат во едно мало гратче, заробувајќи, убивајќи и собирајќи ги неговите жители за прехрана. == Содржина == Заљубен пар — младичот Мајк и девојката Деби, кои се на [[паркиралиште]] надвор од градот, забележуваат [[метеорит]] како лета по небото и судејќи по траекторијата на неговиот пад, решаваат дека тој ќе падне во шума. Водени од љубопитноста, младежите се упатуваат во шумата, сакајќи да го видат паднатиот метеорит. Откако стигнуваат до местото на несреќата, парот не наоѓа метеорит, но е изненаден кога гледа голем циркуски шатор што блеска со разнобојни светла. Мајк и Деби влегуваат во шаторот и гледаат големи кожурци направени од розова памучна волна, во кои откриваат човечки тела користени како храна од вонземјанските кловнови. Откако одвај бегаат од циркускиот шатор на кловновите, Мајк и Деби се упатуваат кон полициската управа во нивното зафрлено гратче за да пријават што се случило. Во полициската управа, парот се среќава со поранешното момче на Деби, Дејв, и постариот офицер Кертис Муни, кого тие се обидуваат да го убедат да оди и да го види местото на слетување на циркускиот шатор. Меѓутоа, вонземјанските кловнови веќе ја следеле патеката на Мајк и Деби и дошле до градот, каде што почнале да ги надополнуваат хранителните залихи. == Улоги == {{Список со глумци}} |- |[[Грант Крамер]] |Мајк Тобако |- |[[Сузан Снајдер]] |Деби Стоун |- |[[Џон Ален Нелсон]] |полицаецот Дејв Хансон |- |[[Џон Вернон]] |полицаецот Кертис Муни |- |Мајкл С. Сигел |Рич Теренци |- |Питер Ликаси |Пол Теренци |- |[[Ројал Дејно]] |земјоделецот Џин Грин |- |[[Чарлс Чиодо]] |Џоџо Кловнзила |- |[[Кристофер Титус]] |Боб Макрид |- |Клер Бартл |малото девојче |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|Killer Klowns from Outer Space}} * [http://www.chiodobros.com/ Матична страница] {{IMDb title|0095444}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови од 1988 година]] [[Категорија:Американски хорор-филмови]] [[Категорија:Американски научнофантастични филмови]] [[Категорија:Американски комедии]] 2ijbbznee60yrb2zrwogg88aayibx5q Кубански рок 0 1361850 5599689 5316644 2026-07-24T09:47:27Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599689 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Gorki Águila.JPG|300px|мини|Горки Акила, лидер на кубанскиот рок]] '''[[Куба|Кубанскиот]] [[Рокенрол|рок]]''' датира од доцните педесетти, при што многу кубански уметници од тоа време пееле американски песни преведени на шпански, како што се случувало во [[Мексико]] во исто време. „Батистовата полиција никогаш не гледаше љубезно кон рокенролот, а уште помалку по прикажувањето на филмовите ''[[Бунтовник без причина]]'' и ''[[Лошото семе (1956 филм)|Лошото семе]]'', меѓу другите. По 1959 година, рокенролот го следеше истиот пат, иако уметници како Аргентинецот Луис Агиле се појавија“.<ref name="Farinas">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cubanow.net/articles/history-rock-cuba|title=The History of Rock in Cuba|last=Jorge Smith|date=23 May 2011|publisher=Cubanow|archive-url=https://web.archive.org/web/20160418104847/http://www.cubanow.net/articles/history-rock-cuba|archive-date=18 April 2016|accessdate=20 August 2013}}</ref> Кога Куба и САД ги прекинале односите, некои луѓе го сметале рокот за „непријателска музика, јазик на непријателот“. Потоа, започнало времето на [[Студена војна|Студената војна]], [[Залив на свињи|Заливот на свињите]], [[Кубанска криза|Кубанската ракетна криза]] и [[Ескамбрејски бунт|востанието на вооружените разбојници]] низ целата земја. Сепак, рокот продолжил да се свири. И иако немал добра репутација, бил толерирана. И иако некако се сметал дека неговите изведувачи имаат девијантна идеологија, многу групи продолжиле да го свират жанрот. Меѓу нив биле вклучени рок групите Лос Вампирос и Лос Сателити. Овие групи биле составени од црнци и имале стил сличен на оној на лимбо рокот во САД. Ова било потеклото на уличниот рок. И ситуацијата продолжила така до 1965 година.<ref name="Farinas"/> Салвадор Териевиот бенд Лос Вампирос и Лос Сателитес помогнале да се одржи кубанскиот рок во живот и покажале дека и црнците и луѓето од мешана раса го сакаат. Од 1961 до 1964 година ги натерале луѓето да ги остават настрана старите кавги и недоразбирања дека рокот е музика само на високиот живот на белото мнозинство.<ref name="Farinas"/> Денеска се толкуваат сите манифестации и поджанрови на рокот кои се изведуваат во подземните музички средини, колку и да се нетипични.<ref name="Farinas"/> == Поврзано == * [[Кубанска музика]] == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * „ [http://www.havanatimes.org/?p=11967 Квантна: Воините на звукот на Куба] “ од Ирина Ечари, ''Хавана Тајмс'', 20 јули 2009 година [[Категорија:Рок-музика по националност]] [[Категорија:Кубански стилови на музика]] k58w79wmulnr7xw5u7a0ika5ujvv6u4 Николаус Џозеф фон Жакин 0 1362709 5599629 5586021 2026-07-24T08:39:57Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599629 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Научник|name=Николаус Џозеф фон Жакин|image=Nikolaus Joseph von Jacquin 2.jpg|alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date={{Birth date|1727|02|16|df=y}}|birth_place=[[Лајден]]|death_date={{Death date and age|1817|10|26|1727|02|16|df=y}}|death_place=[[Виена]]|nationality=|other_names=|known_for=[[медицина]], [[хемија]], [[ботаника]]|author_abbrev_bot=Jacq.|awards=член, [[Кралска Шведска Академија на Науките]]|children=[[Жозеф Франц вон Жакин|Жозеф Франц]], Емил Готфрид, Франциска}} '''Николаус Џозеф Фрајхер фон Жакин''' (16 февруари 1727 г{{Цп}}26 октомври 1817 година) бил научник кој студирал [[медицина]], [[хемија]] и [[ботаника]]. == Биографија == [[Податотека:Selectarum_Stirpium_Americanarum_Historia.jpg|мини| ''Selectarum Stirpium Americanarum Historia'', 1780, [[Национална библиотека на Полска]] .]] [[Податотека:Haemanthus_pubescens00.jpg|мини| ''Haemanthus pubescens'' [[Карл Линеј|L.]], Николаус Џозеф Фрајхер фон Жакин 1798 година]] Роден во [[Лајден]], [[Холандија]], студирал медицина на Универзитетот Лајден, а потоа се преселил прво во [[Париз]], а потоа во [[Виена]]. Во 1752 година студирал под менторство на Џерард ван Свитен во Виена. Помеѓу 1755 и 1759 година, Жакин бил испратен во [[Западни Инди|Западните Инди]], [[Средна Америка]], [[Венецуела]] и [[Нова Гранада]] од [[Франц I (Свето Римско Царство)|Франц I]] за да собира растенија за [[Шенбрун|палатата Шенбрун]] и собрал голема колекција на животински, растителни и минерални примероци. Во 1797 година, [[Александар фон Хумболт]] го искористил проучувањето на овие збирки и разговорот со Жакин за да се подготви за своето патување во Америка.<ref>{{Наведена книга|title=Alexander von Humboldt|last=Daum|first=Andreas|publisher=C. H. Beck|year=2019|isbn=978-3-406-73436-6|location=Munich|pages=36-37, 42, 69|author-link=Andreas Daum}}</ref> Во 1763 година, Жакин станал професор по [[хемија]] и [[минералогија]] на Бергакадемија Шемниц (сега [[Банска Штјавница]] во [[Словачка]]). Во 1768 година, тој бил назначен за професор по ботаника и хемија и станал директор на ботаничките градини на Универзитетот во Виена. За својата работа ја добил титулата ''Едлер'' во 1774 година. Во 1783 година, бил избран за странски член на [[Кралска академија на науките (Шведска)|Кралската шведска академија на науките]]. Во 1806 година, бил прогласен за барон. Во 1809 година, станал дописник на Кралскиот институт, кој подоцна станал Кралска холандска академија за уметности и науки.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dwc.knaw.nl/biografie/pmknaw/?pagetype=authorDetail&aId=PE00001083|title=Nikolaus Joseph von Jacquin (1727–1817)|publisher=Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences|accessdate=19 July 2015|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923230414/http://www.dwc.knaw.nl/biografie/pmknaw/?pagetype=authorDetail&aId=PE00001083|url-status=dead}}</ref> Неговиот помлад син, Емил Готфрид (1767-1792) и неговата ќерка Франциска (1769-1850), биле пријатели на [[Волфганг Амадеус Моцарт|Моцарт]]; Моцарт напишал две песни за Готфрид и ги објавил под името на Готфрид („ Als Luise... “, K. 520 и „ Das Traumbild “, K. 530) и ѝ одржувал часови по пијано на Франциска. Моцарт посветил значителен број од своите дела на семејството Жакин, меѓу кои е триото Кегелштат (трио за пијано,кларинет и виола). Ова за прв пат било свирено во куќата на Жакин во август 1786 година, додека Франциска свирела на пијано. Неговиот син Џозеф Франц (1766–1839) го наследил како професор по ботаника и хемија на Универзитетот во Виена и напишал неколку значајни ботанички книги. Фон Жакин починал во Виена. Него го одбележуваат родовите ''Jacquinia'' (Theophrastaceae) и ''Jacquiniella'' ([[Орхидеи|Orchidaceae]]). Во 2011 година, австриската ковачница издала сребрени монети за да ги одбележи неговите научни експедиции на [[Кариби]]те.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://news.coinupdate.com/austrian-mint-issues-nikolaus-joseph-von-jacquin-silver-coin-0714/|title=Austrian Mint Issues Nikolaus Joseph von Jacquin 20€ Silver Coin|publisher=[[Coin Update News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110310024513/http://news.coinupdate.com/austrian-mint-issues-nikolaus-joseph-von-jacquin-silver-coin-0714/|archive-date=10 March 2011|accessdate=8 March 2011}}</ref> == Публикации == * [http://www.botanicus.org/title/b12738426 ''Enumeratio systematica planarum''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200811220758/http://www.botanicus.org/title/b12738426 |date=2020-08-11 }} (1760) <ref>{{Наведена книга|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/14652|title=Enumeratio systematica plantarum|last=Jacquin|first=Nikolaus Joseph|date=4 June 1760|publisher=Theodor Haak}}</ref> * [https://books.google.com/books?id=jKmj_1ALNYgC ''Enumeratio Stirpium Plerarumque''] (1762) * [http://www.botanicus.org/title/b12074652 ''Selectarum Stirpium Americanarum''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200627140251/http://www.botanicus.org/title/b12074652 |date=2020-06-27 }} (1763) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mertzdigital.nybg.org/cdm/compoundobject/collection/p9016coll23/id/23489/rec/47|title=Selectarum stirpium Americanarum historia, in qua ad Linnaeanum systema determinatae descriptaeque sistuntur plantae illae, quas in insulis Martinica, Jamaica, Domingo aliisque et in vicinae continentis parte, observavit rariores; adjectis iconibus ad autoris archetypa pictis :: Latin American plant literature|work=mertzdigital.nybg.org}}</ref> * ''Observationum Botanicarum'' ( [http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/jacquin/band1/index.html дел 1] 1764, [http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/jacquin/band2/index.html дел 2] 1767, [http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/jacquin/band3/index.html дел 3] 1768, [http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/jacquin/band4/index.html дел 4] 1771) * [http://www.botanicus.org/title/b1206399x ''Hortus Botanicus Vindobonensis''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200629230929/http://www.botanicus.org/title/b1206399x |date=2020-06-29 }} (3 тома, 1770–1776) со плочи од Франц Антон фон Шајдел <ref>{{Наведена книга|url=https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/531|title=Details – Hortus botanicus vindobonensis, seu, Plantarum rariorum, quae in Horto botanico vindobonensi ... :coluntur, icones coloratae et succinctae descriptiones / – Biodiversity Heritage Library|work=www.biodiversitylibrary.org|publisher=Leopold Joannis Kaliwoda|year=1770}}</ref> * [http://www.botanicus.org/title/b12003402 ''Florae Austriacae''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200627140249/http://www.botanicus.org/title/b12003402 |date=2020-06-27 }} (5 тома, 1773–1778) <ref>{{Наведена книга|url=https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/457|title=Details – Florae Austriacae, sive, Plantarum selectarum in Austriae archiducatu :sponte crescentium icones, ad vivum coloratae, et descriptionibus, ac synonymis illustratae / – Biodiversity Heritage Library|work=www.biodiversitylibrary.org|publisher=Leopoldi Joannis Kaliwoda|year=1773}}</ref> * [http://www.botanicus.org/title/b11927124 ''Icones Plantarum Rariorum''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200629161037/http://www.botanicus.org/title/b11927124 |date=2020-06-29 }} (3 тома, 1781-1793) <ref>{{Наведена книга|url=https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/329|title=Details – Icones plantarum rariorum / – Biodiversity Heritage Library|work=www.biodiversitylibrary.org|publisher=C. F. Wappler|year=1781}}</ref> * [http://www.botanicus.org/title/b11927926 ''Plantarum Rariorum Horti Caesarei Schoenbrunnensis''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200629222610/http://www.botanicus.org/title/b11927926 |date=2020-06-29 }} (4 тома, 1797-1804) <ref>{{Наведена книга|url=https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/332|title=Details – Plantarum rariorum horti caesarei Schoenbrunnensis descriptiones et icones / – Biodiversity Heritage Library|work=www.biodiversitylibrary.org|publisher=C. F. Wappler|year=1797}}</ref> * [http://www.botanicus.org/title/b12064592 ''Fragmenta Botanica 1804–1809''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200629084016/http://www.botanicus.org/title/b12064592 |date=2020-06-29 }} (1809) <ref>{{Наведена книга|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/10273|title=Fragmenta botanica, figuris coloratis illustrata|last=Jacquin|first=Nikolaus Joseph|publisher=Mathias Andreas Schmidt|year=1800}}</ref> * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/48486 ''Nicolai Josephi Jacquin collectaneorum addum…''] * [https://www.biodiversitylibrary.org/item/15403 ''Оксалис: Монографија икони илустрации''] * [https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/4367 ''Dreyhundert auserlesene amerikanische Gewächse nach linneischer Ordnung''] (со Зорн, Јоханес) * ''Anfangsgründe der medicinisch-practischen Chymie на Николаус Џозеф Едлен фон Жакин : zum Gebrauche seiner Vorlesungen'' . Ваплер, Виена 1783 [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:2-8122 Дигитално издание] на Универзитетот и државната библиотека Диселдорф * ''Anfangsgründe der medicinisch-practischen Chymie на Николаус Џозеф Едлен фон Жакин : zum Gebrauche seiner Vorlesungen'' . Ваплер, Виена, 2. ед. 1785 [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:2-8790 Дигитално издание] на Универзитетот и државната библиотека Диселдорф == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-ред}} [[Категорија:Птеридолози]] [[Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките]] [[Категорија:Членови на Кралската холандска академија на уметностите и науките]] [[Категорија:Почесни членови на Петербуршката академија на науките]] [[Категорија:Членови на Кралското друштво]] [[Категорија:Холандски миколози]] [[Категорија:Бриолози]] [[Категорија:Орнитолози]] [[Категорија:Миколози]] [[Категорија:Родени во 1727 година]] agnmair4qy7jzvtap9y13kp7idcmzke Урош Крек 0 1363811 5599429 5539341 2026-07-23T19:17:51Z Chnitke 80568 #WPWPMK, #WPWP 5599429 wikitext text/x-wiki '''Урош Крек''' (21 мај 1922 – 3 мај 2008) бил [[Словенија|словенечки]] [[композитор]].<ref name=".si">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.slovenia.si/calendar/event/2008111011181524/|title=The RTV Slovenia Symphony Orchestra - In memoriam Uroš Krek|publisher=Slovenia.si|accessdate=November 10, 2008}}</ref> Роден е во [[Љубљана]], а починал во [[Јесенице]]. Работел за [[Радиотелевизија Словенија]] и компонирал голем број [[саундтракови]]. Крек бил ученик на [[Луцијан Марија Шкерјанц]] . == Биографија == Студирал во Музичката академија во [[Љубљана]], кај Луцијан Марија Шкерјанц, а подоцна дипломирал во 1947 година. Бил и уредник на симфониски преноси, а подоцна и главен уредник на музика на [[Радиотелевизија Словенија]]. Од 1968 до 1982 година предавал на Музичката академија во Љубљана на Институтот за етномузикологија, како професор за композиција и теорија на музика. Урош Крек исто бил претседател на Друштвото на словенечките композитори.  [[File:Uroš_Krek_1948.jpg|mini||upright|thumb| Урош Крек, 1948]] Крек бил редовен член на [[Словенечката академија на науките и уметностите]] (САСА) и дописен член на [[Хрватска академија на науките и уметностите|Хрватската академија на науките и уметностите]] . Иако бил под силно влијание на класичната музика од почетокот на 20-тиот век и употребата на неокласицистичката естетика, исто така инкорпорирал елементи од фолклорот во неговите композиции. <ref name="CD">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.cd-cc.si/default.cfm?Jezik=En&Kat=0201&Predstava=886|title=The RTV Slovenia Symphony Orchestra:In memoriam Uroš Krek|publisher=Cankarjev Dom|accessdate=August 26, 2009|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305125027/http://www.cd-cc.si/default.cfm/?Jezik=En&Kat=0201&Predstava=886|url-status=dead}}</ref> Композициите на Крек ги опфаќаат практично сите музички состави, но неговото најдобро дело било создадено за гудачки инструменти. Неговата музика се изведувала и во драма, и во театарска и филмска музика. Меѓу неговите композиции се Синфониета од 1951 година, <ref name="CD"/> Концертот за виолина и оркестар, Концертното за пиколо и оркестар и Концертот за хорна и гудачки оркестар. Тој, исто така, создал хорска музика и камерна музика како што се Втората соната за виолина и пијано и Канто за виола и харфа.  == Награди == Концертот за виолина на Крек му ја донел првата [[Прешеренова награда]] во 1949 година. Во 1975 и 1976 година ја добил наградата за баџуровска музика. Во 1988 година бил назначен за почесен член на [[Словенечката филхармонија]], а во 1995 година се здобил со уште една титула на [[Универзитет во Љубљана|Универзитетот во Љубљана]] . Во 1992 година ја добил Прешеренова награда за животно дело. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rtvslo.si/kultura/glasba/umrl-je-skladatelj-uros-krek/155057|title=Umrl je skladatelj Uroš Krek|date=May 3, 2008|publisher=www.rtvslo.si|language=sl|accessdate=August 26, 2009}}</ref> == Смрт и наследство == Крек починал на 3 мај 2008 година, по долго боледување. На 20 ноември 2008 година, во салата Галус на [[Цанкар Центарот]] во Љубљана, во негов спомен се одржал концерт на Словенечкиот симфониски оркестар. Во оркестарот, под диригентство на [[Марко Летоња]], настапил солистот [[Јоже Котар]] на кларинет. <ref name=".si"/> Тие извеле голем број дела како Концертната фантазија на Крек за кларинет и оркестар, но исто така и свитата [[Кавалер со ружа]] на доцниот романтичен [[Рихард Штраус]].  == Поврзано == * [[Список на словенечки композитори]] * [[Список на лауреати од Прешерен]] == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Крек, Урош}} [[Категорија:Југословенски музичари]] [[Категорија:Југословенски Словенци]] [[Категорија:Словенечки музичари]] [[Категорија:Членови на Европската академија на науките и уметностите]] [[Категорија:Членови на Словенечката академија на науките и уметностите]] [[Категорија:Апсолвенти на Љубљанскиот универзитет]] [[Категорија:Добитници на Прешерновата награда]] [[Категорија:Починати во 2008 година]] [[Категорија:Родени во 1922 година]] 8ks56oxopatjdq8p7efrlgg1y72ccr5 Нагиагит 0 1366573 5599522 5436982 2026-07-24T00:44:46Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599522 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Минерал|image=Nagyagite-163939.jpg|formula=Pb5Au(Te,Sb)}}4S(5–8)[1] или AuPb(Sb,Bi)Te (2–3)S6 или (Te,Au)Pb(Pb,Sb)S2|color=Црно олово-сива боја; бледо сива боја во полиран пресек|habit=Табеларни кристали (често свиткани), исто така масивни зрнести, псевдотетрагонални|twinning=Вкрстени близначки ламели забележани на (001) делови|cleavage=Совршено на {010}, одлично на {101}|tenacity=Флексибилен, малку податлив}}'''Нагиагит''' - редок хидротермичен минерал со сложен променлив состав од класата на сулфиди или сулфосоли (група темни телуриди), генерално може да се опише како <sub>мешан</sub> телурид-антимонит од олово и злато со приближна формула (<sub>P3</sub>, <sub>S6T</sub>) (<sub>P3</sub> ,Sb3) Формира слоевити табеларни кристали, често закривени, како и масивни зрнести, псевдотетрагонални сорти.<ref name="Webmin">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.webmineral.com/data/Nagyagite.shtml|title=Nagyagite Mineral Data|last=Barthelmy|first=David|year=2014|work=Webmineral.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20240114155518/http://www.webmineral.com/data/Nagyagite.shtml|archive-date=2024-01-14|accessdate=2022-08-06}}</ref> [[Антимон]], [[сребро]] и [[бакар]] се исто така присутни како трајни нечистотии.<ref name="Handbook">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.handbookofmineralogy.org/pdfs/nagyagite.pdf|title=Nagyágite|last=Anthony|first=John W.|last2=Bideaux|first2=Richard A.|date=2005|work=Handbook of Mineralogy|publisher=Mineral Data Publishing|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110214753/https://www.handbookofmineralogy.org/pdfs/nagyagite.pdf|archive-date=2023-01-10|accessdate=2022-08-06|last3=Bladh|first3=Kenneth W.|last4=Nichols|first4=Monte C.}}</ref> Заедно со силванитот, долго време се сметал за главна златна руда. '''Нагиагит''' првпат е опишан во 1845 година во типот локалитет на рудникот, Сакарамбо, [[Романија]] (самиот рудник имал унгарско име во 18-19 век). Се наоѓа во хидротермалните вени со злато-телур. Поврзани минерали вклучуваат [[алтаит]], [[петцит]], [[штуцит]], [[силвинит]], [[колорадоит]], [[кринерит]], како и [[арсен]] и природно злато. == Историја на откритието и име == Во 1782 година, австрискиот хемичар и минералог Франц Јозеф Милер фон Рајхенштајн извршил хемиска анализа на тогаш новите и практично непознати минерали (подоцна наречени нагиагит и силванит) во златни руди од рудникот Маријахилф во близина на Златна ([[Трансилванија]], [[Романија]]). Дотогаш, оваа руда, која имала светло-сива калај боја, понекогаш се приближувала до темно олово, погрешно се сметала за домашен бизмут или антимон. Врз основа на резултатите од неколку тестови, содржината на [[злато]] во двата минерали се покажа значително помала од пресметаната. Франц Милер го објасни овој факт со присуството на нов метален [[Хемиски елемент|елемент]], претходно непознат и тешко изолиран, кој го даде конвенционалното име „ {{langx|la|metallum problematicum}}», а исто така и «{{langx|la|aurum problematicum}} » или «{{langx|la|aurum paradoxum}} “. Десет години подоцна, Карван, и покрај недостатокот на потребните експериментални податоци, на новиот наводен елемент му го дал името силванит или силван. Конечно, во 1797 година, Мартин Хајнрих Клапрот ги преиспитал примероците на Рајхенштајн во Берлин, а следната година целосно ги потврдил неговите сомнежи со објавување податоци за нов хемиски елемент, кој го нарекол [[телур]]. Уште во 1789 година, [[Абрахам Готолоб Вернер]] го вовел терминот „Нагиагит руда“ или „сребро Нагиагит“ за примероците на Рајхенштајн во неговата класификација на минералите, додавајќи го коментарот: ''„Во моментов не знам ништо за среброто Нагиаг освен дека е поврзано со златната руда Нагиаг“.'' Како што сугерира името, златните и сребрените руди имаат исто потекло, златото е слично на среброто, но има посветла боја.<ref>{{Наведено списание|last=Vaughan|first=D. J.|date=1991-03|title=J. W. Anthony, R. A. Bideaux, K. W. Bladh, and M. C. Nichols, Handbook of Mineralogy: Volume I; Elements, Sulfides, Sulfosalts. Tucson, Arizona (Mineral Data Publishing), 1990. viii + 588 pp. Price $82.50 + $5.00 shipping and handling.|url=https://doi.org/10.1180/minmag.1991.055.378.20|journal=Mineralogical Magazine|volume=55|issue=378|pages=146–147|doi=10.1180/minmag.1991.055.378.20|issn=0026-461X}}</ref> Дури во 1845 година Вилхелм Хајдингер конечно го именувал минералот нагиагит во неговиот „Прирачник за дефиниции на минералогијата“, според неговиот тип и најпознат депозит, Нагиагит. Името на рудникот, кој тогаш се наоѓал на територијата на Австриската империја, го дал неговиот сопственик (Нагиагит е унгарски збор). Денес ова наоѓалиште припаѓа на Романија и локално е познато како Сакарамб (Сакарамб или Секеримб, руските транскрипции во литературата постојано се разликуваат). Кога се пишува минерал на латински, западната минералогија се придржува до принципот на прецизно зачувување на историскиот или локалниот изглед на топонимите, па затоа вообичаено е да се задржи знакот за надпис: ''Nagyágit'' . == Карактеристики на минералот == [[Податотека:Nagyagite-tr502b.jpg|мини|280x280пкс|<center> Нагиагит (Сакарамбе, Романија)</center>]] Нагиагит обично формира табеларни кристали; често закривени, фолирани агрегати, а уште поретко зрнести формации. Рефлексијата на минералот е умерена, блиску до галена и пецит. Напротив, забележлива е двојната рефлексија, која дава нијанси од синкава во светла позиција до кафеаво-зеленикава (маслинеста) во темна положба. Во асоцијација со галенит, нагиагитот станува потемен, добивајќи посебна синкаво-зеленикаста боја. Галенитот, во меѓурастења со нагиагит, напротив, станува малку посветол со јоргован нијанса, а геситот е кафеав и малку потемен. Покажува посебна анизотропија со забележливи, но не премногу силни ефекти на боја. Спектрите на рефлексивност на кристалите со нормален профил се непаралелни и конвергираат кон [[инфрацрвена спектроскопија]] . Карактеристична е издолжено-табеларната форма на секретите, со совршено расцепување. ''H'' низок, под силванит; VHN 39-129. Добро полира. Комплексноста и варијабилноста на составот на нагиагит долго време предизвикуваат тешкотии со неговата дијагноза и класификација. Заедно со петцитот, тој бил класифициран како „темен телурид“ и се сметал за слабо разбран минерал со збунувачка формула. Комплексноста на неговиот состав нè принуди да ја одредиме само релативната содржина на елементите, без да ја специфицираме структурата. Така, до 1950-тите се верувало дека минералот содржи 5-13% [[злато]], 0-2% [[сребро]], 13-33% [[телур]], 50-64% [[олово]], 3-13% [[сулфур]], 0-8% [[антимон]], како и променлива количина на [[бакар]] и железни нечистотии.<ref>{{Наведено списание|date=1963|url=https://doi.org/10.4200/jjhg1948.15.107|journal=Japanese Journal of Human Geography|volume=15|issue=1|pages=107–108|doi=10.4200/jjhg1948.15.107|issn=1883-4086}}</ref> Во втората половина на 20 век, проучувањето на минералот значително напредувало. Се верува дека Нагиагит е единствената природна руда на златен сулфотелурид. Најточно би било да се смета за [[цврст раствор]] во кој златниот телурид се меша со [[бакар]], [[антимон]] и [[Олово|оловни]] сулфиди. Големи, срамнети со земја (001) кристали на нагиагит долги до 3 мм и дебелина од 0,1-0,2 мм. се среќаваат доста ретко, главно во наоѓалишта во Романија.<ref>{{Наведено списание|last=Stanley|first=C. J.|last2=Roberts|first2=A. C.|last3=Harris|first3=D. C.|date=1994-09|title=New data for nagyagite|url=https://doi.org/10.1180/minmag.1994.058.392.13|journal=Mineralogical Magazine|volume=58|issue=392|pages=479–482|doi=10.1180/minmag.1994.058.392.13|issn=0026-461X}}</ref> Обично се појавува како [[Лискун|тенки]], лимовидни, флексибилни, чинии од олово-сива до темно сива боја со карактеристичен метален сјај. Затоа, изгледа како молибденит или тетрадимит.<ref>{{Наведено списание|date=2022-08|title=ФИЗИКО-ХИМИЧЕСКИЕ ПАРАМЕТРЫ И ГЕОХИМИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ФЛЮИДОВ КАЙНОЗОЙСКИХ ЗОЛОТОРУДНЫХ МЕСТОРОЖДЕНИЙ|url=https://doi.org/10.31857/s0016752522080064|journal=Геохимия|doi=10.31857/s0016752522080064|issn=0016-7525}}</ref> Прашањето за структурата на кристалите на нагиагит, исто така, останало контроверзно долго време. Шроф ја припишал на моноклиничната сингонија, Штрунц на ромбичната, но и двајцата истражувачи ја истакнале нејзината псевдотетрагоналност. Бери и Госнер, кои ја измериле големината на единицата ќелија, ја припишуваат на тетрагоналната сингонија. Дури кон крајот на 20 век било утврдено дека има [[Моноклински кристален систем|моноклиничка сингонија]] <ref name="doi.org">{{Наведено списание|date=2022|editor-last=Malakhova|editor-first=I.G.|title=The Report of the Session of the Scientific Council of the Institute of Geological Sciences of the USSR Academy of Sciences|url=https://doi.org/10.54896/01327496202233|doi=10.54896/01327496202233}}</ref> Исто така, формулата за минерали сè уште постои во неколку различни форми, општо опишувајќи го односот на елементите вклучени во неа. Типичен и најизразен меѓу другите сорти се смета за нагиагит од старото наоѓалиште Сакарамб. Просечниот сооднос [[злато]] и [[олово]] е 1:5; [[телур]] до [[антимон]] - 2:1. Покрај тоа, поединечните зрна нагиагит може да се збогатат со антимон и да се осиромашат со телур (до приближен сооднос на телур со антимон од ≈ 1,5). Заедно со калаверитот и пецитот, нагјагитот редовно содржи и нечистотии [[Селен|од селен]]<ref>{{Наведено списание|last=Черных|first=А.В.|last2=Новиков|first2=Д.А.|last3=Дульцев|first3=Ф.Ф.|last4=Борисов|first4=Е.В.|date=2020|title=Палеогидрогеохимия нижней юры арктических районов Западной Сибири|url=https://doi.org/10.31241/fns.2020.17.106|journal=Труды Ферсмановской научной сессии ГИ КНЦ РАН|volume=17|pages=547–551|doi=10.31241/fns.2020.17.106|issn=2074-2479}}</ref>. Насловниот нагиагит од Нагиаг има изглед на квадратни плочи или летоци. Бојата е црно-оловно-сива боја. Металик сјај. Расцепување по основа. Плочите се флексибилни и [[Лискун|наликуваат на лискун]]. Цврстина 1,5. Специфична тежина до 7,49. Двојници се забележани долж оската [110].<ref name="doi.org"/> Однадвор слични минерали: молибденит, [[хематит]], илменит, гесит и други сребрено-златни телуриди. Молибденитот има различна боја на линијата, [[графит]]от пишува на хартија и се валка, хематит има црвена боја на линијата и тој, како и илменитот, е потврд и има мала јачина на удар. Парагенезата со минерали што содржат злато и [[телур]] е многу типична за нагиагит. == Услови за образување == Нагиагит е типичен минерал на вулкански наоѓалишта на злато. Најчесто, нагиагитот се развива во блиски асоцијации и меѓурастења со природнито злато и златни телуриди, заменувајќи заедно со нив Фахлор, [[галенит]] и [[пирит]]. Структурните карактеристики на нагиагитот укажуваат на тоа дека тој е подоцнежна руда, тој се ослободува по главните сулфиди, но пред природното злато. == Наоѓалишта == До крајот на 1950-тите, се верувало дека нагиагит не е пронајден во Русија, а потоа и во Советскиот Сојуз, иако сродните и придружните минерали биле присутни во големи количини. Според советските геолози и минералози, фолираната руда првично била пронајдена во Романија (рудниците Сакарамба), каде што се пронајдени најдобрите примероци од оваа руда, а потоа повторно откриени во [[Јапонија]] (Рендази), [[Западна Австралија]] (Калгурли), [[Нов Зеланд]] и [[Соединети Американски Држави|САД]] (во државите Калифорнија, Колорадо, Северна Каролина и Монтана)<ref name="doi.org"/>. На оваа листа се додадени Грција, Шведска (Глава), Чехословачка и уште едно наоѓалиште во Романија. Нагиагит првпат бил откриен во [[СССР]] во 1959 година во плацери во близина на [[Хабаровск]], а подоцна бил пронајден и во наоѓалиштата Манка во Казахстанската ССР и во Анкаван. На наоѓалиштето Меградзор, нагиагитот се јавува спорадично заедно со природното злато, гесит, петзит и минерали од групата калаверити.<ref name="экс">Экспериментально-методические исследования рудных минералов : Сборник статей под ред. [[Кузьма Алексеевич Власов|К. Власова]]: Посвящ. памяти [[Волынский, Игорь Сергеевич|проф. И. С. Волынского]]; Отв. ред. [[Безсмертная, Марианна Сергеевна|М. С. Безсмертная]] и [[Фекличев, Владимир Георгиевич|В. Г. Фекличев]]. — Москва : Наука, 1965 г. — 304 с.</ref> == Нагиагит во Русија и СССР == Долго време се верувало дека нагиагит не е пронајден во [[Русија]] и е класифициран како чисто карпатски минерал. Меѓутоа, во средината на [[20 век]], анализите на архивските документи сугерирале дека оваа изјава не е точна. Во 1886 година, П. В. Еремеев опишал примероци од гесит од рудникот Заводински во [[Алтајски Планини|Алтај]], кои ги открил во [[кварц]]на вена. Во деталниот опис конкретно било наведено дека пронајдениот примерок има фолна-грануларна структура и посветла боја отколку што е типично за хесит. Покрај тоа, врз основа на резултатите од лабораториската хемиска анализа, Еремеев утврдил дека разликата содржи забележлива количина [[Олово|на олово]]. Како што со право предложил Волински.<ref name="doi.org"/> == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == * [[Калаверит]] * [[Кренерит]] * [[Силвинит]] * Бесмртна * [[Гесит]] * [[Петцит]] * [[Тетрадимит]] * [[Молибден]] * [[Телурично сребро]] * [[Теллуристое золото|Телурично злато]] == Надворешни врски == * [http://www.mindat.org/min-2274.html Nagyágite] : информации за минералот nagyagite во базата на податоци Mindat.{{En}} * [https://wiki.web.ru/wiki/Нагиагит Нагиагит] : страница Геовики. * [http://mineral-book.ru/mineral/calaverite/ Минерален калаверит] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20241212042851/http://mineral-book.ru/mineral/calaverite/ |date=2024-12-12 }} : минерална книга, енциклопедија на минерали. * [https://webmineral.ru/minerals/item.php?id=212793 Нагиагит во базата на податоци webmineral.ru] : минерали и наоѓалишта на Русија * [http://www.pegmatite.ru/My_Collection/descriptions/nagyagite.htm Нагиагит] на веб-страницата Pegmatit.ru * [http://webmineral.com/data/Nagiagite.shtml Nagiagite во базата на податоци webmineral.com]{{En}} [[Категорија:Моноклински минерали]] [[Категорија:Минерали на антимонот]] [[Категорија:Минерали на оловото]] [[Категорија:Минерали на златото]] dwukkbdsamqo75d5cik2af6zww4mxvj Нерелигиозност во Албанија 0 1368460 5599599 5595382 2026-07-24T06:58:30Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599599 wikitext text/x-wiki '''Нерелигиозноста''', '''безверието''', '''[[Атеизам|атеизмот]]''' и '''[[Агностицизам|агностицизмот]]''' се присутни кај [[Албанци]]те (погледни [[религија во Албанија]]), заедно со доминантните вери на [[ислам]]от и [[христијанство]]то.<ref name="BogdaniLoughlin2007">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=32Wu8H7t8MwC&pg=PA34|title=Albania and the European Union: The Tumultuous Journey Towards Integration and Accession|last=Bogdani|first=Mirela|last2=Loughlin|first2=John|publisher=I.B.Tauris|year=2007|isbn=978-1-84511-308-7|page=34|author-link2=John Loughlin (political scientist)}}</ref> Мнозинството Албанци водат секуларен живот и ги отфрлаат религиозните размислувања за да го обликуваат или условуваат нивниот начин на живот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.al.undp.org/content/dam/albania/docs/religious%20tolerance%20albania.pdf|title=Religious Tolerance in Albania|archive-url=https://web.archive.org/web/20181027101617/http://www.al.undp.org/content/dam/albania/docs/religious%20tolerance%20albania.pdf|archive-date=27 October 2018|accessdate=30 May 2018}}</ref> Нерелигиозноста во Албанија настанала по период на зголемен антиклерикализам и секуларизација во контекст на порастот на албанскиот национализам во доцниот период на[[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. Додека авторите во овој период на моменти користеле инвективност против религијата, првиот јавен застапник за напуштање на самата религија бил Исмет Тото во 1934 година <ref name="forToto">{{Наведени вести|url=http://shqiptarja.com/kulture/2730/ismet-toto-intelektuali-kryengrites-192693.html|title=Ismet Toto, intelektuali kryengritës|last=Jorgaqi|first=Nasho|date=22 December 2013|work=Shqiptarja.com|access-date=29 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109013546/http://shqiptarja.com/kulture/2730/ismet-toto-intelektuali-kryengrites-192693.html|archive-date=9 November 2017}}</ref> по што следеле делата на Анастас Пласари во 1935 година.<ref name="forPlasari">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dritaislame.al/diktatura-dhe-besimet-fetare/|title=Diktatura dhe besimet fetare &#124; Drita Islame|archive-url=https://web.archive.org/web/20170728160944/http://www.dritaislame.al/diktatura-dhe-besimet-fetare/|archive-date=28 July 2017|accessdate=27 July 2017}}</ref> Почнувајќи од 1946 година под [[Народна Социјалистичка Република Албанија|комунистичката власт во Албанија]], религијата најпрво била ограничена,<ref name="country-data.com">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-186.html|title=Albania – Hoxha's Antireligious Campaign|accessdate=14 May 2015}}</ref> а потоа јавната религиозна практика била забранета во 1967 година со усвојувањето на државниот атеизам од страна на [[Енвер Хоџа]] <ref name="Tarifa2007">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=i_psf3aN5NMC&pg=PA68|title=To Albania, with Love|last=Tarifa|first=Fatos|publisher=University Press of America|year=2007|isbn=978-0-7618-3590-5|page=68|author-link=Fatos Tarifa}}</ref> иако некои приватни практики преживеале, и останале со тој статус се додека ограничувањата најпрво не биле ублажени во 1985 година, а потоа и отстранети во 1990 година во времето на Рамиз Алија<ref name="revival">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-187.html|title=Albania – The Revival of Religion|publisher=Country Data|accessdate=14 May 2015}}</ref><ref name="VickersSurvive">{{Наведување|first=Miranda|last=Vickers|first2=James|last2=Pettifer|publisher=NYU Press|year=2000|isbn=081478805X|title=Albania: From Anarchy to a Balkan Identity|pages=99,109|url=https://books.google.com/books?id=Gm8TCgAAQBAJ&pg=PA99}}</ref> Анкетата на УНДП покажала дека големо мнозинство Албанци се согласуваат дека национализмот, недостатокот на религија и забраната на религијата за време на комунистичкото владеење помогнале да се изградат темелите на верската толеранција.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.al.undp.org/content/dam/albania/docs/religious%20tolerance%20albania.pdf|title=Religious Tolerance in Albania|pages=45–46|archive-url=https://web.archive.org/web/20181027101617/http://www.al.undp.org/content/dam/albania/docs/religious%20tolerance%20albania.pdf|archive-date=27 October 2018|accessdate=30 May 2018}}</ref> Во денешно време, проценките за големината на нерелигиозното население се многу различни. На самопрогласеното атеистичко население му се дадени бројки кои се движат од 2,5% <ref name="census">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.instat.gov.al/media/177358/njoftim_per_media_-_fjala_e_drejtorit_te_instat_ines_nurja_per_rezultatet_finale_te_census_2011.pdf|title=2011 Census-AL|date=2011|publisher=[[Institute of Statistics (Albania)|INSTAT]]|language=sq|trans-title=2011 Census-AL|archive-url=https://web.archive.org/web/20170326091156/http://www.instat.gov.al/media/177358/njoftim_per_media_-_fjala_e_drejtorit_te_instat_ines_nurja_per_rezultatet_finale_te_census_2011.pdf|archive-date=26 March 2017|accessdate=16 April 2017}}</ref> до 8% <ref name="Zuckerman">{{Наведена книга|title=The Cambridge Companion to Atheism|url=https://archive.org/details/cambridgecompani0000unse_n0k5|last=Zuckerman|first=Phil|date=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521842709|editor-last=Martin|editor-first=Michael|pages=[https://archive.org/details/cambridgecompani0000unse_n0k5/page/47 47]–66|chapter=Atheism: Contemporary Numbers and Patterns|author-link=Phil Zuckerman}}</ref> до 9% додека други проценки за нерелигиозноста објавиле бројки од 39% кои се изјасниле како „атеисти“ (9%) или „нерелигиозни“ (30%), 61% не кажале дека религијата е „важна“ за нивните животи и 72% „не сакале да учествуваат.<ref name="AutreRegard">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.membres.lycos.fr/instantanesdalbanie/image/dossierdepresse.pdf|title=Instantanés d'Albaníe, un autre regard sur les Balkans|date=2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20070614121944/http://www.membres.lycos.fr/instantanesdalbanie/image/dossierdepresse.pdf|archive-date=14 June 2007|accessdate=2017-07-20}}</ref> Било утврдено дека многу Албанци идентификувани како муслимани или христијани практикуваат само неколку или никакво почитување на нивната вера. Врз основа на испитувањата спроведени во 2008, 2009 и 2015 година, се покажало дека Албанија е 20-та најмалку религиозна земја во светот, а 39% од населението се религиозни.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/maps-and-graphics/most-religious-countries-in-the-world/|title=Mapped: The world's most (and least) religious countries|work=The Telegraph|access-date=2018-03-23|language=en-GB}}</ref> Верскиот идентитет во Албанија вообичаено се доделува преку пренос, обично со семејна историја, наместо со вистинска практика.<ref name="Hayden">{{Наведено списание|last=Hayden|first=Robert M|year=2002|title=Antagonistic Tolerance. Competitive Sharing of Religious Sites in South Asia and the Balkans|journal=Current Anthropology|volume=43|issue=2|pages=205–219 [208]|doi=10.1086/338303}}</ref> И покрај широкиот недостаток на религиозна практика, во анкетите била откриена одредена антипатија кон надворешните атеисти,<ref name="HowReligious">{{Наведени вести|url=http://blogs.discovermagazine.com/gnxp/2009/04/how-religious-are-albanian-and-bosnian-muslims/|title=How religious are Albanian and Bosnian Muslims?|work=[[Discover (magazine)|Discover]]|access-date=5 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20120109071424/http://blogs.discovermagazine.com/gnxp/2009/04/how-religious-are-albanian-and-bosnian-muslims/|archive-date=9 January 2012}}</ref>  и додека има бројни јавни личности кои отворено се декларираат како атеисти, имало и поплаки за негативната јавна расправа кон атеистите.<ref name="Rugova">{{Наведени вести|url=http://www.gazetaexpress.com/oped/ateizmi-po-behet-tabu-44705/amp/?archive=1|title=Ateizmi po behet tabu|last=[[Yll Rugova]]|date=23 September 2014|publisher=Gazeta Express|access-date=2025-04-01|archive-date=2017-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818133046/https://www.gazetaexpress.com/oped/ateizmi-po-behet-tabu-44705/amp/?archive=1|url-status=dead}}. Quote: "Në diskursin dominant në Shqipëri është bërë krejt e natyrshme që ateizmi të paraqitet si diçka e mangët në krahasim me religjionin. Në anën tjetër religjioni të paraqitet si një pasuri shtesë në jetën e njeriut. Pasuri që ka qenë e ndaluar për popullin shqiptar gjatë periudhës totalitariste. Ky deformim në hartën semantike të diskursit shqiptar u shpërfaq krejt qartë edhe gjatë vizitës së Papës në Shqipëri. Gati në të gjitha fjalimet u përmend me të madhe ajo që u quajt "krimet e ateizmit komunist". Këtu në fakt e kishin fjalën për krimet ndaj të gjitha ideologjive që ishin bërë gjatë periudhës kur Shqipëria kishte diktaturë. Por me këtë formulimin "krimet e ateizmit komunist" po dilte thuaja ka qenë ateizmi ai që ka shtyrë liderët e asaj kohe të ndërtojnë një sistem totalitar represiv. "; Quote : "E dyta është fjalia "me besim te Zoti dhe/ose te vlera të tjera universale", sikur besimi në zot të jetë në kategori të vlerave universale. Çka nuk është*. Po të ishte besimi në zot vlerë universale, atëhere si do të kategorizoheshin ata që nuk besojnë në zot? Pa vlera universale? Mos të harrojmë që njerëzit që nuk besojnë në zot nuk janë të paktë në numër. "</ref> == Историја == [[Податотека:Faik_Konica.jpg|лево|мини|200x200пкс| Фаик-бег Коница, албански национален преродбеник, кој две години по неговото преминување од ислам во католицизам, напишал критика кон сите религии]] [[Податотека:HODŽA_druhá_míza.jpg|десно|мини|120x120пкс| [[Енвер Хоџа]] ги разбрал зборовите на Пашко Васа буквално, забранувајќи ја јавната религија иако некои приватни практики продолжиле]] Во доцниот период на [[Отоманска Албанија]], со цел да се надминат верските поделби на Албанците меѓу припадниците на локалните [[Сунизам|сунитска муслиманска]], [[Православие|православна христијанска]], [[Бекташи|бекташка муслиманска]] и [[Римокатоличка црква|римокатоличка христијанска]] заедница. Албанскиот национализам, како што се појавил, тежнеел да ги поттикне Албанците да ги игнорираат верските разлики, тврдејќи дека поделениот секташки верски фанатизам е туѓ на албанската култура и го пропагирал она што некои историчари го нарекуваат „граѓанска религија“ на албанизмот“. Познатата поема на Васо-паша ''„О мој Албанци“'' им порачува на Албанците „да се заколнат дека нема да им пречат на црквата или џамијата“ затоа што „верата на Албанецот е албанизмот“ ({{Langx|sq|feja e shqiptarit është shqiptaria}} или на {{Langx|aln|Feja e shqyptarit asht shqyptarija}}).<ref name="Duizings6162">Duijzings, Ger. "Religion and the Politics of 'Albanianism'". In Schwandler-Stevens and Jurgen, ''Albanian Identities: Myth and History''. Pages 61-62. Page 62: "nationalist rhetoric declared it [religion/millet] to be unimportant (and that religious fanaticism to be alien to the Albanian soul)", page 61:"From the beginning, national ideologists propagated a kind of 'civil religion' of Albanianism, which was epitomized in Vaso Pasha's famous and influential nationalist poem ''O moj Shqypni'' ("O poor Albania"): "Awaken, Albanians, wake from your slumber. Let us all be brothers, swear an oath not to mind church or mosque. The faith of the Albanian is Albanianism!'"</ref> [[Албанска преродба|Албанските национални преродбеници]] во 19 век, како што се Фаик Коница, Јани Врето и Зеф Јубани, честопати биле антиклерикални во реториката (Коница во 1897 година напишал: „Секоја вера религија ме прави бесеб“, или {{Langx|sq|Më vjen për të vjellur nga çdo fe}}) <ref>{{Наведени вести|url=http://gazeta-shqip.com/lajme/2014/09/11/myslimanet-shqiptare-ne-anen-e-gabuar-te-historise/|title=Myslimanët shqiptarë, "në anën e gabuar të historisë"|date=11 September 2014|work=Gazeta Shqip|access-date=27 July 2017|quote=Është spekuluar shumë lidhur me identitetin fetar të Konicës. Fakti që ai ka lindur në një familje myslimane nuk ha fare diskutim, e prandaj të vjen çudi se si miku i tij, poeti francez, Guillame Apollinaire, ka shkruar për të se "[ka lindur] në një familje që ka ruajtur besimin katolik"; nuk merret vesh se nga e ka nxjerrë këtë xhevahir. Ndonjë tjetër ka mbrojtur tezën se ai është konvertuar në vitin 1895 në katolik, madje është pagëzuar, ka marrë emrin Domenic, mirëpo Konica vetë, edhe pas këtij momenti, jo vetëm që nuk ka folur kurrë për konvertimin e vet në fenë katolike, por ka vijuar të shkruajë me gjuhën e një ateisti nervoz. "Më vjen për të vjellur nga çdo fe", thosh ai në një shkrim të vitit 1897, d.m.th. dy vjet pas konvertimit putativ në fenë katolike.}}</ref> но се смета дека првиот застапник на атеизмот во современа Албанија бил Исмет Тото, публицист и револуционер чија антирелигиозна полемика од 1934 година, ''Grindje me Klerin'' („Караница со свештенството“), станала едно од првите познати дела кои се залагале против практикувањето на самата религија на албански јазик. Потоа следела ''Sëmundja Fetare'' („Болеста на религијата“), уште една важна антирелигиозна полемика на Анастас Пласари во 1935 година. Поемата ''„Богохулие“'' од Милош Никола, кој многумина го сметале за атеист, исто така е забележана како антирелигиозна.<ref name="Migjeni1">{{Наведени вести|url=http://www.pamfleti.com/migjeni-pa-pasardhes-si-i-vetmi-ekspresionist-shqiptar-nga-moikom-zeqo|title=Migjeni pa pasardhës, si i vetmi ekspresionist shqiptar/ -nga Moikom Zeqo- Pamfleti|last=Pamfleti|date=2015-10-13|work=Pamfleti|access-date=2017-07-28|language=en-US}}</ref><ref name="Migjeni2">{{Наведени вести|url=http://27.al/tja-leme-zotit-plaken/|title=T'ja lëmë Zotit plakën {{!}} 27.al|date=2016-04-13|work=27.al|access-date=2017-07-28|language=sq-AL|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301080600/http://27.al/tja-leme-zotit-plaken/|url-status=dead}}</ref> Друга важна личност пред тоа време била политичарот и градоначалник на Ѓирокастро, Хисен Хоџа, вујко на Енвер Хоџа, кој се сметал за „радикален атеист и антиколонијалист“. Неговите атеистички ставови влијаеле на оние на [[Енвер Хоџа]].<ref>{{Наведени вести|url=http://gazetablic.com/archive/enver-hoxha-dhe-nje-nga-misteret-me-te-medha-ne-histori/|title=Enver Hoxha dhe një nga misteret më të mëdha në histori - GazetaBlic|last=GazetaBlic|date=2016-03-15|work=GazetaBlic|access-date=2017-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803171209/http://gazetablic.com/archive/enver-hoxha-dhe-nje-nga-misteret-me-te-medha-ne-histori/|archive-date=3 August 2017|language=en-US}}</ref> За време на владеењето на [[Ахмед Зогу|Ахмет Зогу]] било забележано дека тој ги прифатил ренесансните идеали за единство, религиозност и европска современост и ги претворил во самата идеологија на државата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://cadmus.eui.eu/bitstream/handle/1814/45536/4.Albania_February10.pdf?sequence=2|title=Albanian-Style Laïcité: A Model for a Multi-Religious European Home?|pages=7–8|accessdate=2025-04-01|archive-date=2022-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220521160816/https://cadmus.eui.eu/bitstream/handle/1814/45536/4.Albania_February10.pdf?sequence=2|url-status=dead}}</ref> :Nuk ka Zeus, as nuk ka zot, :Ferr, Lugat t'imagjinuar, :po ka popull të paditur, :popull q'ende s'është zgjuar." <sub>на македонски:</sub> :„Не постои Зевс, не постои Бог :По ѓаволите, (за овие) замислени суштества, :Но наместо тоа, постојат неуки луѓе :Луѓе кои сè уште не се разбудиле."<ref>{{Cite web|url=https://ateistët.com/shkrime/fm0683|title=Eskursioni teologjik i Sokratit|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116055853/https://xn--ateistt-wya.com/shkrime/fm0683|archive-date=16 January 2020|url-status=dead|website=ateistët.com|access-date=23 January 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.goodreads.com/quotes/4972080-nuk-ka-zeus-as-nuk-ka-zot-ferr-lugat-t-imagjinuar|title=A quote by Lasgush Poradeci|website=goodreads.com|access-date=2018-01-23}}</ref> ::автор Ласгуш Порадеци, ''Сократовата теолошка екскурзија'' [[Податотека:Lasgush_Poradeci_1999_Albania_stamp.jpg|десно|мини|220x220пкс| [[Ласгуш Порадеци]] ја напишал атеистичката песна „Сократовата теолошка екскурзија“]] За време на [[Народна Социјалистичка Република Албанија|комунистичкиот период]], Албанија преминала во 1967 година од едноставна секуларна држава во ентитет кој го поддржува државниот атеизам со кој били забрането секое јавно практикување на религијата, иако некои приватни практики преживеале. Почетокот на антирелигиозните политики спроведени од Комунистичката партија на Албанија се случиле во август 1946 година, со Законот за аграрна реформа со кој се национализирал најголемиот дел од имотот на верските институции, се ограничила активноста на верските институции и претходело на прогонот на многу свештенство и верници и протерување на сите странски католички свештеници. Во 1967 година, [[Енвер Хоџа]] ја сфатил песната на Васо-паша буквално, претворајќи ја борбата против поделеноста на религиозните определби во борба против самата религија, со цел да ги замени раздорните верности на различните верски заедници со обединувачка лојалност кон комунистичката држава, и тој ја прогласил Албанија за атеистичка религиозна држава во која била прогласена религиозна држава.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/albania/11111799/Pope-visits-Albania-10-things-you-may-not-know-one-of-Europes-least-understood-countries.html|title=Pope visits Albania: 10 things you may not know one of Europe's least understood countries|last=Squires|first=Nick|date=21 September 2014|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|accessdate=16 April 2017}}</ref><ref name="NielsenAkgönül2014">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=a-NTBQAAQBAJ&pg=PA20|title=Yearbook of Muslims in Europe|publisher=BRILL|year=2014|isbn=978-90-04-28305-3|editor-last=Nielsen|editor-first=Jørgen|editor-link=Jørgen S. Nielsen|page=20|access-date=16 April 2017|editor-last2=Akgönül|editor-first2=Samim|editor-last3=Alibašić|editor-first3=Ahmet|editor-last4=Racius|editor-first4=Egdunas}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=WiijLleylbEC&q=state+atheism+albania&pg=PA16|title=Yearbook of Muslims in Europe|last=Nielsen|first=Jørgen Schøler|last2=Akgönül|first2=Samim|last3=Alibašić|first3=Ahmet|last4=Maréchal|first4=Brigitte|last5=Moe|first5=Christian|date=1 January 2009|publisher=BRILL|isbn=978-9004175051|access-date=15 December 2016|via=Google Books}}</ref> До мај 1967 година, сите 2.169 верски објекти во Албанија биле национализирани, а многумина ббиле еа претворени во културни центри. Главен центар за антирелигиозната пропаганда бил Националниот музеј на атеизмот ([[Албански јазик|албански]]: ''Muzeu Ateist'') во Скадар, градот кој владата го смета за религиозно најконзервативен.<ref>{{Наведена книга|title=MESS and RAMSES II. Vol. 7, Mediterranean Ethnological Summer School|last=Mustafa|first=Mentor|date=2008|publisher=Univerza v Ljubljani, Filozofska fakulteta|isbn=978-961-237-279-8|editor-last=Repič|editor-first=Jaka|page=67|chapter=What Remained of Religion in an "Atheist" State and the Return of Religion in Post-Communist Albania|access-date=10 July 2015|editor-last2=Bartulović|editor-first2=Alenka|editor-last3=Sajovec Altshul|editor-first3=Katarina|chapter-url=https://www.academia.edu/10400192}}</ref> По смртта на [[Енвер Хоџа]] во 1985 година, неговиот наследник, Рамиз Алија, усвоил потолерантен став кон религиозната практика, нарекувајќи ја како „лична и семејна работа“. На емигрантските свештеници им било дозволено повторно да влезат во земјата во 1988 година и да служат на верски служби. [[Мајка Тереза]], етничка Албанка од Македонија, ја посетила Тирана во 1989 година, каде што била примена од министерот за надворешни работи и од вдовицата на Хоџа. Во декември 1990 година, забраната за верски обреди била официјално укината, со време за да им се овозможи на илјадници христијани да присуствуваат на божиќните служби, иако други извори известуваат дека официјалното прекинување на забраната се случило во 1991 година.<ref name="PoultonTaji-Farouki1997">{{Наведена книга|title=Muslim Identity and the Balkan State|last=Clayer|first=Nathalie|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|year=1997|isbn=978-1-85065-276-2|editor-last=Poulton|editor-first=Hugh|page=115|chapter=Islam, state and society in post-Communist Albania|editor-last2=Taji-Farouki|editor-first2=Suha|editor-link2=Suha Taji-Farouki|chapter-url=https://books.google.com/books?id=lQqHjwW6XzcC&pg=PA115}}</ref><ref name="PettiferNazarko2007">{{Наведена книга|title=Strengthening Religious Tolerance for a Secure Civil Society in Albania and the Southern Balkans|last=Vickers|first=Miranda|publisher=IOS Press|year=2007|isbn=978-1-58603-779-6|editor-last=Pettifer|editor-first=James|editor-link=James Pettifer|page=27|chapter=The Development of Religion in Post-Communist Albania|editor-last2=Nazarko|editor-first2=Mentor|chapter-url=https://books.google.com/books?id=wMhg8VwMs7QC&pg=PA27}}</ref> Во 2014 година, по посетата на [[Папа Франциск|папата Франциск]] на Албанија, некои интелектуалци ја критикувале, според нив, негативната реторика насочена кон атеистите, која сè повеќе започнала да го поврзува атеизмот со „комунистичките злосторства“ и зборувањето за атеизмот како „недостаток“, што довело до поплаки дека оживува антиатеистичкото „табу“ меѓу другите прашања.<ref name="statistikat">{{Наведени вести|url=http://www.360grade.al/politike/item/4009-feja-dhe-statistikat-fetare-ne-shqiperi-sipas-ateisteve|title=Feja dhe statistikat fetare në Shqipëri, sipas Ateisteve|work=360grade.al|access-date=2017-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20170731231252/http://www.360grade.al/politike/item/4009-feja-dhe-statistikat-fetare-ne-shqiperi-sipas-ateisteve|archive-date=31 July 2017}}</ref> == Демографија == === Распространетост === {{Pie chart|caption=Нерелигиозност во Албанија (2016 Barem-WIN/ Gallup International)<ref name="BademWINGallup">{{cite news |title= Research: 95 percent of Turkey believes in god, 74 percent is 'religious'(In Turkish) |url=http://www.diken.com.tr/arastirma-turkiyenin-yuzde-95i-tanriya-inaniyor-yuzde-74u-dindar/|website=Diken.com.tr|date= 6 May 2017}}</ref>|label1=Религиозни|value1=56|color1=cyan|label2=Нерелигиозни|value2=30|color2=grey|label3=Атеисти|value3=9|color3=DarkGray|label4=Не знаат/Не одговориле|value4=5|color4=silver}} [[Податотека:AtheistsCensus2011.png|лево|мини|355x355пкс| Процент на самоидентификувани атеисти по области во Албанија врз основа на спорниот попис од 2011 година <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.instat.gov.al/en/figures/micro-data/|title=INSTAT 2011 Census Micro Data}}</ref>]] Во пописот од 2011 година, прелиминарните резултати покажале дека 70% од Албанците одбиваат да се изјаснат за верување во која било од наведените вери <ref>{{Наведени вести|url=https://ateistët.com/lajme/fm0289|title=Regjistrimi: 70% e banorëve nuk kanë deklaruar besimin fetar|access-date=2012-04-18|publisher=Ateistët.com}}{{Мртва_врска|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва врска|date=February 2023}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.shqiperia.com/lajme/lajm/nr/15988/Censusi-permbys-fete-70-per-qind-refuzojne-ose-nuk-e-deklarojne-besimin|title=Censusi permbys fete, 70 per qind refuzojne ose nuk e deklarojne besimin|access-date=2016-03-30|publisher=Shqiperia.com}}</ref> иако конечните резултати може значително да се разликуваат од ова во прикажувањето на мнозинството Албанци поврзани со [[ислам]]от и [[христијанство]]то, додека 16,3% од Албанците или не одговориле, а уште 5,5% се наведени како „верници без (специфична) вера. Конечните резултати сепак биле критикувани од бројни заедници, како и од меѓународни организации, како што е [[Совет на Европа|Советот на Европа]], а медиумите забележале загриженост дека постоеле извештаи каде работниците го пополнувале прашањето за религијата без всушност да ги прашаат учесниците, и дека користеле моливи што не било дозволено, што веројатно довело до неточни податоци; во религиозна димензија, и православните и бекташите тврделе дека се многу малку застапени.<ref name="gazetatema.net">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gazetatema.net/web/2012/12/19/censusi-shume-prej-pyetjeve-plotesoheshin-nga-vete-anketuesit/|title=Censusi, shumë prej pyetjeve plotësoheshin nga vetë anketuesit|work=Gazeta Tema|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924021012/http://www.gazetatema.net/web/2012/12/19/censusi-shume-prej-pyetjeve-plotesoheshin-nga-vete-anketuesit/|archive-date=24 September 2015|accessdate=14 May 2015}}</ref> ==== Регионална споредба ==== Истражувањето од 2018 година засновано на три анкети на WIN/Gallup International и објавено во UK Telegraph покажало дека Албанија е најмалку религиозна област на Балканот, со став кон религијата од „западен стил“, при што само 39% се религиозни. За разлика од Македонија (88%), Косово (83%) и Романија (77%). Во Србија, Хрватска, Грција бројката изнесувала од 70% до 72%. Во Босна таа бројка била 65%, додека во Бугарија била 52%.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.balkaninsight.com/en/article/religion-remains-powerful-in-balkans-survey-shows-01-15-2018|title=Religion Remains Powerful in Balkans, Survey Shows|access-date=2018-01-15}}</ref> === Карактеристики на општата популација === {{Pie chart|caption=Верско практикување кај Албанците (УНДП 2018) <ref name="Religious Tolerance in Albania">{{Cite journal|date=25 April 2018|title=Religious Tolerance in Albania|url=http://www.al.undp.org/content/dam/albania/docs/religious%20tolerance%20albanian.pdf?download|journal=UNDP|access-date=4 May 2018|archive-date=5 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505071307/http://www.al.undp.org/content/dam/albania/docs/religious%20tolerance%20albanian.pdf?download|url-status=dead}}</ref>|label1=Практикува религија|value1=37.3|color1=cyan|label2=Не практикува религија|value2=62.7|color2=grey}} Утврдено е дека помладите Албанци се повеќе нерелигиозни од постарите,<ref name="HowReligious2">{{cite news|url=http://blogs.discovermagazine.com/gnxp/2009/04/how-religious-are-albanian-and-bosnian-muslims/|title=How religious are Albanian and Bosnian Muslims?|work=[[Discover (magazine)|Discover]]|access-date=5 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20120109071424/http://blogs.discovermagazine.com/gnxp/2009/04/how-religious-are-albanian-and-bosnian-muslims/|archive-date=9 January 2012|url-status=dead}}</ref> правејќи го трендот во Албанија спротивен на оној во Босна <ref name="HowReligious2" /> и е утврдено дека оние со православно потекло известуваат за најмала важност на „Бог во нивните животи“, веднаш следени од оние со муслиманско потекло, додека оние со католичко потекло покажале поголема „важност на Бога во нивните животи“ (на пример, 54,5% од оние со католичко потекло рекле дека Бог е „многу важен во нивните животи“, во споредба со 26,7% од муслиманите и 56% од православните.)<ref name="HowReligious2" /> Медицинското испитување од 2008 година во Тирана за врската помеѓу верските обреди и акутниот коронарен синдром открило дека 67% од муслиманите и 55% од христијаните биле целосно религиозно непридржувачи. Редовното присуство на верските институции (најмалку еднаш на секои 2 недели) било на ниско ниво во двете деноминации (6% кај муслиманите и 9% кај христијаните), како и неделното присуство кое било многу ниско (2% и 1%, соодветно). Честата молитва (најмалку 2 до 3 пати неделно) била поголема кај христијаните (29%) отколку кај муслиманите (17%). Молитвата неколку пати дневно (како што се бара од побожните муслимани) била ретка (2% кај муслиманите и 3% кај христијаните). Редовниот пост за време на Рамазан или Великиот пост бил слично низок кај муслиманите и христијаните (5% и 6%, соодветно). Генерално, христијаните во испитувањето биле повнимателни од муслиманите (26% наспроти 17%).<ref>{{Наведено списание|last=Burazeri|first=Genc|last2=Goda|first2=Artan|last3=Kark|first3=Jeremy D.|date=December 2008|title=Religious observance and acute coronary syndrome in predominantly Muslim Albania: a population-based case-control study in Tirana|journal=Annals of Epidemiology|volume=18|issue=12|pages=937–945|doi=10.1016/j.annepidem.2008.09.001|issn=1873-2585|pmid=19041593}}</ref> Испитувањето од 2015 година за млади Албанци на возраст од 16-27 години покажало дека вкупно 80% од младите во Албанија не се верски практичари и ја практикуваат својата религија единствено за време на главните верски празници и свечености. Поточно 23% од испитаниците никогаш не ја практикувале својата вера, додека 61% ја практикувале единствено на верски празници. Од останатите, 11% ја практикувале 1-2 пати неделно, додека 5% ја практикувале секој ден.<ref>{{Наведено списание|title=Albanian Youth 2015|url=http://library.fes.de/pdf-files/bueros/albanien/12300.pdf|journal="Friedrich Ebert" Foundation|page=35}}</ref> Испитувањето за хомофобијата кај албанските студенти од 2016 година покажало дека намалувањето на нивото на религиозно верување е поврзано со намаленото откривање на хомофобијата, додека не е забележана разлика помеѓу оние кои се идентификувале со католицизмот или исламот.<ref name="2016 study">{{Наведено списание|last=Ciocca|first=G.|last2=Niolu|first2=C.|last3=Déttore|first3=D.|last4=Antonelli|first4=P.|last5=Conte|first5=S.|last6=Tuziak|first6=B.|last7=Limoncin|first7=E.|last8=Mollaioli|first8=D.|last9=Carosa|first9=E.|year=2016|title=Cross-cultural and socio-demographic correlates of homophobic attitude among university students in three European countries|journal=[[Journal of Endocrinological Investigation]]|volume=40|issue=2|pages=227–233|doi=10.1007/s40618-016-0554-1|pmid=27667822}}</ref> Студијата на Програмата за развој на Обединетите нации во 2018 година покажала дека 62,7% од Албанците не ја практикуваат религијата додека 37,3% ја практикуваат. Истражувањето од 2024 година на Институтот за демократија и медијација, спроведено за ритуалната практика во Албанија, ги дало следниве резултати: {{Pie chart|caption=Практикување верски ритуали во Албанија (анкета на ИДМ, 2024) <ref>{{Cite web |last=IDM |date=2024-04-02 |title=The 2024 Assessment of Violent Extremism in Albania |url=https://idmalbania.org/the-2024-assessment-of-violent-extremism-in-albania/ |access-date=2024-07-06 |website=Welcome to IDM |language=en-US}}</ref>|label1=„ДА, редовно ги практикувам сите ритуали од мојата религија“|value1=10.5|color1=cyan|label2=„Главно ДА, ги практикувам главните верски ритуали“:|value2=30.3|color2=grey|label3=„НЕ, јас сум верник, но воопшто не практикувам верски ритуали“|value3=44.4|color3=gold|label4=„НЕ, јас сум атеист“|value4=5.6|color4=silver|label5=„Одбил да одговори“|value5=8.9|color5=red|label6=„Останати“|value6=0.5|color6=blue}} === Распространетост на специфични верувања === Во Анкетата за европските вредности во 2008 година, Албанија имала најголемо неверување во животот после смртта помеѓу сите други земји, при што 74,3% не верувале во тоа.<ref>{{Наведување|last=Dimitris|first=Ballas|title=The social atlas of Europe|others=Dorling, Daniel,, Hennig, Benjamin|isbn=978-1447313533|oclc=859446932|year=2014|publisher=Policy Press}}</ref> Според испитувањето на WIN/Gallup International во 2016 година за верувањата на Албанците: * '''80%''' верувале во бог * '''40%''' верувале во животот после смртта * '''57%''' верувале дека луѓето имаат душа * '''40%''' верувале во пеколот * '''42%''' верувале во рајот <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.wingia.com/web/files/news/370/file/370.pdf|title=Religion prevails in the world|publisher=[[Gallup (company)|Gallup]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171114113506/http://www.wingia.com/web/files/news/370/file/370.pdf|archive-date=14 November 2017|accessdate=2017-07-30}}</ref> Во точка 6 на Истражувањето на светските вредности (2017-2022) Албанија имала најниско верување во живот после смртта во Европа со 22,7%. {{Pie chart|caption=Верување во животот после смртта (Истражување за светски вредности, 2017) <ref>{{Cite web |title=WVS Database |url=https://www.worldvaluessurvey.org/WVSOnline.jsp |access-date=2024-07-06 |website=www.worldvaluessurvey.org}}</ref>|label1=Да|value1=22.7|color1=cyan|label2=Не|value2=57.9|color2=grey|label3=незнам|value3=19.0|color3=silver|label4=без одговор|value4=0.4|color4=gold}} == Општество == [[Податотека:Blushi_Ben.jpg|лево|мини|200x200пкс| Бен Блуши, самоименуван атеистички политичар]] Во Албанија, верскиот идентитет вообичаено се дефинира преку пренос, обично преку нечие семејно религиозно потекло, наместо преку реално придржување, и без оглед на религиозноста на поединецот или недостаток од тоа, тој сепак може да биде општествено значаен, бидејќи повремено се поврзува со [[Милет (Отоманско Царство)|историски социо-економски и културни фактори]] во некои контексти.<ref>{{Наведено списание|last=De Rapper|first=Gilles|year=2008|title=Religion in Post-Communist Albania: Muslims, Christians, and the idea of 'culture' in Devoll, Southern Albania|journal=Anthropological Notebooks|volume=14|issue=2|pages=31–45 [37–39]}}</ref> [[Податотека:Ismail_Kadare.jpg|десно|мини|261x261пкс| [[Исмаил Кадаре]], познатиот романсиер, се декларирал како атеист <ref>''Muslim Identity and the Balkan State'', Hugh Poulton, Suha Taji-Farouki, 1997, {{ISBN|1-85065-276-7}}, [https://books.google.com/books?id=lQqHjwW6XzcC&pg=PA133&dq=Ismail+Kadare+Islam&sig=jYi5xNIQFwbqyZq2fgGHaUN31Zw#PPA133,M1 google print, p. 133].</ref>]] Во анкетите била откриена одредена антипатија кон отворените атеисти - во едно издание на Истражувањето за светските вредности, 19,7% од католиците, 17% од муслиманите и 9,4% од православните „цврсто се согласиле“ дека „оние кои не веруваат во Бог“ се непогодни за функцијата (вкупно се согласуваат: 4, 3% од католиците. 37% од православните). Според испитувањето на Ипсос од 2011 година, 53,5% од Албанците сметаат дека атеистите се „слични“ на нив, додека 34,1% ги сметаат за „различни“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hf.uio.no/ilos/forskning/prosjekter/nation-w-balkan/dokumenter/nb_albania-wine-summer.pdf|title=Nation Building|publisher=[[Ipos]]|accessdate=2017-07-30}}</ref> Некои албански интелектуалци се пожалиле на оживувањето на „табу-темата“ против атеизмот како што се гледа во реториката околу посетата на папата во 2014 година на земјата каде што атеизмот бил поврзан со „комунистичките злосторства“ и се сметал за „недостаток“, и дека новиот албански устав тврди дека довербата во Бога е „универзална“ вредност и покрај значителниот број луѓе кои не веруваат во земјата. Исто така, имало и поплаки за дискурсот и во Албанија и од странци кои цитираат статистика за традиционалниот удел на населението на различните присутни муслимански и христијански секти, што би покажало дека земјата е 100% религиозна земја, со што ќе се избрише присуството на нерелигиозните луѓе. Премиерот [[Еди Рама]] (самиот со католичко и православно потекло со сопруга муслиманка и изразувајќи сомнеж за постоењето на Бог <ref name="nuk praktikoj, s'eshte çeshtje">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.facebook.com/notes/edi-rama/shqip%C3%ABria-vend-i-mir%C3%AB-p%C3%ABr-zotin-e-t%C3%AB-gjith%C3%ABve-dhe-t%C3%AB-gjitha-fet%C3%AB/10152564924408582|title=Edi Rama: "Unë nuk praktikoj besim tjetër, përveç atij tek vetja dhe tek njerëzit, por nuk besoj se sidoqoftë eksiztenca ose jo e Zotit është një çështje që mund të zgjidhet ndonjëherë nga të vdekshmit.|date=8 July 2014|publisher=Facebook|language=sq}}</ref>) тврди дека традиционалната религиозна хармонија на Албанија, традиционално дефинирана како меѓу четирите главни вери сунитскиот ислам, православното христијанство, бекташкиот ислам и римокатолициззмот, исто така, треба да го вклучи и христијанството. Меѓутоа, во јавниот говор од 2018 година тој го употребил зборот ''пафе'' (неверник) како навреда против неговите политички противници.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kryeministria.al/newsroom/dy-muajt-intensive-te-komunikimit-me-publikun/|title=Dy muajt intensivë të komunikimit me publikun|date=1 July 2018}}</ref> ==Поврзаност== * [[Христијанството во Албанија]] * [[Римокатолицизмот во Албанија]] * [[Православието во Албанија]] * [[Исламот во Албанија]] * [[Протестантството во Албанија]] * [[Јудаизмот во Албанија]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Религијата во Албанија]] bj1msfzbpe5rlf1edceo4lshm53coio Московска иницијатива за урбана обнова 0 1370093 5599507 5371229 2026-07-23T22:24:30Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599507 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Moscow,_Dmitrovskoe_Highway_68,70_construction_(31580984901).jpg|мини|250x250пкс| Нови станови во изградба на автопатот Дмитровски во [[Москва]] како дел од иницијативата]] '''Московска иницијатива за урбана обнова''' ([[Руски јазик|руски]]: ''Инициатива обновления городов Москвы'') — огромна програма за јавни работи нарачана од [[Градоначалник на Москва|градоначалникот на Москва]] [[Сергеј Собјанин]] и [[Претседател на Русија|рускиот претседател]] [[Владимир Путин]]. Иницијативата започнала во 2017 година и се очекува да биде завршена во 2032 година. <ref>{{Наведено списание|last=Zhelnina|first=Anna|date=November 14, 2022|title=Making Urban Futures at Your Kitchen Table: Temporalities of an Urban Renewal Controversy in Moscow|url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/15356841221135171|journal=City & Community|volume=22|issue=2|pages=145–162|doi=10.1177/15356841221135171|hdl-access=free}}</ref> Планот вклучува рушење на 5.171 станбени објекти во [[Москва]], колоквијално познати како [[Хрушчовкa|хрушчовки]], нивна замена со современи високи станбени објекти и преселување на 1,6 милиони жители на градот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theguardian.com/cities/2017/mar/31/moscow-biggest-urban-demolition-project-khrushchevka-flats|title=Moscow's big move: is this the biggest urban demolition project ever?|last=Luhn|first=Alec|date=March 31, 2017}}</ref> Молжаниновскиот Реон во градот станал првиот округ на главниот град каде што била завршена иницијативата за урбана обнова во Москва. Успехот на програмата довел до нејзино усвојување и во други градови и била вклучена во ажурираното издание на Кодексот за урбанистичко планирање на [[Русија|Руската Федерација]]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.mos.ru/news/item/27345073/|title=Опубликована карта, на которой отмечены вошедшие в программу реновации дома|date=August 1, 2017|work=Сайт Москвы}}</ref> Кога ќе биде завршен, иницијативата радикално ќе ја промени физичката форма и квалитетот на домувањето во [[Москва]]. Иницијативата се финансира преку мешавина на средства од јавниот и приватниот сектор. == Историја == Масовното преселување и рушење на петкатни куќи од периодот на раната изградба на станови од панели, познати како хрушчовки, го започнал градоначалникот на Москва, [[Јуриј Лужков]] во 1990-тите и бил спроведен како дел од „''Програмата за сеопфатна реконструкција на петкатните згради од првиот период на градежништво''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.themoscowtimes.com/2014/06/09/moscow-renews-demolition-crusade-against-khrushchevs-1950s-apartment-blocks-a36319|title=Moscow Renews Demolition Crusade Against Khrushchev's 1950s Apartment Blocks|last=Lammey|first=Mark|date=June 9, 2014|work=The Moscow Times}}</ref> Како дел од програмата на Лужков, градот ги проширил плановите за преселување и рушење на 1.722 објекти. Работата била спроведена од приватни програмери според инвестициски договори со градот. Измените на Кодексот за земјиште усвоени во 2007 година ја попречувале работата на изведувачите, обврзувајќи ги да поминат низ конкурентни процедури за да добијат места. Поради [[Финансиска криза 2007–2008|глобалната финансиска криза од 2007-2008 година]], голем број на градежници не биле во можност да ги исполнат своите обврски кон градот. Како резултат на тоа, московските власти одлучиле да ја завршат програмата со помош на директно финансирање од градскиот буџет. <ref name="auto">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.ru/biznes/342925-zakon-o-snose-pyatietazhek-sobyanin-spasaet-byudzhet-i-nadeetsya-na-investorov|title=Закон о сносе пятиэтажек: Собянин спасает бюджет и надеется на инвесторов|work=Forbes.ru}}</ref> [[Податотека:Moscow_9_Parkovaya_demolition_2023-02.jpg|мини|250x250пкс| Уривање на 9 Парковаја како дел од програмата во [[Москва]]]] Прашањето за продолжување на уривањето на влошениот станбен фонд на панели било повторно покренато во февруари 2017 година на состанокот на Советот на московските општини со учество на [[Сергеј Собјанин]]. На 13 февруари пратениците на Московската градска дума разговарале за потребата од нова програма, вклучително и серија претходно признаена како „неподнослива“, а на 17 февруари членовите на Јавната комора на градот Москва му се обратиле на градоначалникот со овој предлог. На состанокот со Сергеј Собјанин на 21 февруари 2017 година, [[Владимир Путин]] му наложил на московскиот градоначалник да продолжи со преселувањето на петкатните згради. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tass.ru/info/4043432|title=Программа реновации жилого фонда в Москве. Досье - ТАСС|work=[[TASS]]}}</ref> Собјанин во тоа време му истакнал на Путин дека градскиот буџет му дозволува на градот да започне нова програма и жали за тешкотиите со кои се соочиле градските власти при раната имплементација на програмата на Лужков. Градоначалникот истакнал дека тогашното законодавство за граѓанско и урбанистичко планирање ја ограничува можноста за преселување на структури кои не се изложени на итен ризик од колапс и побарал од претседателот да помогне во промената на регулаторната рамка.<ref>{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/21/02/2017/58ac77139a794769c4f369de|title=Снос пятиэтажек обойдется московскому бюджету в 2,5–3 трлн руб.|website=РБК}}</ref><ref>https://ria.ru/20170221/1488505862.html</ref> Неколку извори поврзани со канцеларијата на градоначалникот изјавиле за списанието [[Форбс]] дека предуслов за брз почеток на програмата за реновирање претставува желбата на градската администрација да избегне прераспределба на приходите од буџетот на Москва во корист на регионите со поголем долг. За време на разговорот со новинарите, Наталија Зубаревич, главен истражувач на Институтот за социјална политика на Вишата школа за економија, ја забележала изводливоста на ова сценарио, бидејќи само во 2016 година приходот од консолидираниот буџет на Москва се зголемил за 188 милијарди рубли. Соговорниците на публикацијата, исто така, истакнале дека големата програма за реновирање ќе и овозможи на Москва да привлече инвестиции во градежништвото и сродните индустрии. На 10 март, пратениците на [[Државна дума|Државната дума]] на [[Единствена Русија]], Ирина Белик, Владимир Ресин, Николај Гончаров и Генадиј Онишченко поднеле до Долниот дом на парламентот нацрт-закон со кој требало да се утврдуваат карактеристиките на реновирањето на станбениот фонд во главниот град на Руската Федерација. Законот популарно бил наречен „Закон за реновирање“. Последователно, Михаил Блинкин, раководител на Институтот за сообраќајна економија и сообраќајна политика, го нарекол објавувањето на првата верзија на нацрт-законот „поставен“: ''нацрт-законот имаше бројни недостатоци и стана предмет на критики од адвокати и специјалисти за урбанистичко планирање и политика за домување“''. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newizv.ru/news/2017-05-19/chto-takoe-resinovatsiya-253570|title=Что такое "ресиновация" — Последние новости России и мира сегодня &#124; Новые Известия|work=newizv.ru}}</ref> Меѓу критичарите на документот бил и Јавниот советодавен совет под Московската градска дума, кој во официјалниот извештај забележал дека нацрт-законот е спротивен на Уставот и другите закони, е потенцијално економски нецелисен и полн со негативни социјални последици. [[Податотека:Снос_дома_по_адресу_Ельнинская_улица,_24к5_1.jpg|мини|250x250пкс| Уривање на Хрушчовка во [[Москва]]]] Предлог-законот бил разгледан во работната група на пратеници на [[Државна дума|Државната дума]] и претставници на Градското собрание. На 17 април, некои од промените препорачани од критичарите биле усвоени од авторите. На 20 април предлог-законот бил усвоен во прво читање со 397 гласа „за“ и 4 „против“. Документот бил финализиран од тим предводен од шефот на Комитетот на Думата за станбена политика и домување и комунални услуги Галина Хованскаја. За време на парламентарните расправи во Думата, била формирана работна група за финализирање на нацрт-законот, во која биле вклучени претставници на фракции и граѓани, вклучително и критичари на проектот за реновирање. Вкупно, членовите на парламентот и владата предложиле 144 амандмани на документот, од кои 90% биле прифатени, околу 20 биле одбиени. На 9 јуни законот го поминал второто читање. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rbc.ru/newspaper/2017/04/21/58f880269a79476f38042559|title=Реновация прошла первое чтение|work=Газета РБК}}</ref> Од првото до третото читање, предлог-законот се удвоил во обем, бидејќи неговиот текст бил дополнет со социјални гаранции како оние наведени во Московскиот закон „''За дополнителни гаранции за домување и имотни права на физички и правни лица при реновирање на станбениот фонд во градот Москва''“, усвоен на 18 мај. На 14 јуни, предлог-законот бил усвоен во трето читање: 399 пратеници гласале за, двајца против, а еден бил воздржан. На 28 јуни, нацрт-законот бил разгледан и одобрен од Советот на Федерацијата. На 1 јули, законот бил потпишан од рускиот претседател [[Владимир Путин]]. Во 2017 година, „реновирање“ бил избран за главен збор на годината од страна на советот за руски јазик. Новинарите го поврзале со процесот на преселување, кој погодил милиони московјани. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rbc.ru/society/26/12/2017/5a41825c9a7947a16649dd66|title=В России выбрали главное слово 2017 года|work=РБК}}</ref> == Имплементација на програмата == [[Податотека:Sergey_Sobyanin_official_portrait.jpg|мини|373x373пкс| Градоначалникот на Москва [[Сергеј Собјанин]] кој ја надгледува иницијативата и другите проекти за квалитетот на животот во [[Москва]]]] Првичниот план на иницијативата за урбана обнова на Москва вклучувал уривање на 7.934 објекти и преселување на 1,6 милиони луѓе. Оваа информација била наведена во презентацијата подготвена за средба со пратениците на [[Државна дума|Државната дума]] во пресрет на воведувањето на законот. Помеѓу март и април, како резултат на консултации со општинските пратеници и куќните старешини, телефонско истражување од врата до врата и следење на протестната активност, структури во 40 области на стара Москва и 15 населби на териториите вклучени во Москва во 2011-2012 година биле исклучени од списокот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://republic.ru/posts/82577|title=Собянин объяснил снос домов ниже пяти этажей|work=republic.ru}}</ref> Списокот на куќи кои треба да бидат вклучени во програмата за реновирање бил составен со учество на научен совет под Одделот за културно наследство на градот Москва и социјалното движење Архнадзор. Застапниците во [[Москва]] обезбедиле исклучување од програмата историски споменици без заштитен статус. Куќите во 40 работнички конаци изградени во 1920-тите и 1930-тите биле исклучени од програмата и биле означени за реновирање, а не за уривање. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.ru/biznes/343619-bolshaya-renovaciya-sergey-sobyanin-utverdil-spiski-pyatietazhek-pod-snos|title=Большая реновация: Сергей Собянин утвердил списки пятиэтажек под снос|work=Forbes.ru}}</ref> Во мај, канцеларијата на градоначалникот објавила прелиминарен список од 4.566 структури во 85 области на градот: 1.064 во Источниот административен округ, 673 во Југоисточниот административен округ, 535 во ЗАО, 524 во Североисточниот административен округ во Југоисточниот административен округ 460 во Југозападниот административен округ, 426 во ДЗР, 363 во јужниот административен округ, 340 во Централниот административен округ, 50 во ТиНАО и 34 во Зеленоград. Формалните критериуми за вклучување биле структури изградени помеѓу 1957 и 1968 година, употреба на типични производи од ѕидови и тавани, состојба и структури на висина не поголема од 5 ката. Покрај објектите од периодот на изградба на индустриски станови, на списокот има и околу 100 објекти од други години, вклучително и предреволуционерни, куќи од периодот на архитектонската авангарда, доцносталинистички згради и куќи изградени по поединечни проекти. Во периодот од мај до јуни 2017 година, во кабинетот на градоначалникот се одржало гласање за вклучување на куќи од прелиминарниот список во програмата за реновирање меѓу сопствениците и станарите на становите. Граѓаните можеле да го дадат својот глас преку апликацијата „Активен граѓанин“. За вклучување на дом во програмата се барало да се соберат две третини од гласовите „за“, за исклучување една третина плус еден глас „против“, гласовите на оние кои одбиле да учествуваат во гласањето биле пропорционално распределени меѓу поддржувачите и противниците на учеството во програмата. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.ru/biznes/346115-trilliony-investiciy-i-politicheskaya-problema-gosduma-okonchatelno-utverdila-zakon-o|title=Триллионы инвестиций и политическая проблема. Госдума окончательно утвердила закон о реновации|work=Forbes.ru}}</ref> Програмата за реновирање била поддржана од 4.087 објекти од прелиминарниот список, додека 452 објекти биле против. Во 31 области, сите куќи од списокот го поддржале учеството во програмата, во 2 области повеќе од половина од структурите биле исклучени од програмата: 55% во областа Московоречие-Сабурово и 51% во округот Исмајлово. Во 7 структури од списокот не се гласало, бидејќи тие биле напуштени од жители или на друг начин преселени. Од 452 објекти исклучени од програмата, 377 се покажале дека се изградени од тули. Процентот на жители на куќи од тули бил 84% од сите гласови против. По проучувањето на резултатите од гласањето, новинарите на РБЦ заклучиле дека изборот на московјаните практично не бил засегнат од близината на нивните структури до станиците на [[Московско метро|московското метро]] и политичките преференции на изборите за градоначалник во 2013 година. Пред усвојувањето на законот за реновирање, на жителите на структури кои не биле вклучени во прелиминарниот список за гласање им било дозволено да одржуваат состаноци на сопствениците и да поднесуваат апликации за учество во програмата до општинските совети. Во прелиминарните списоци не биле вклучени панелни 9-катни куќи кои биле напишани во финалната верзија на предлог-законот.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://regnum.ru/news/economy/2271513.html |title=архивска копија |accessdate=2025-04-22 |archive-date=2017-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808194149/https://regnum.ru/news/economy/2271513.html |url-status=dead }}</ref> Во интервју за Комсомолскаја Правда на 4 мај, [[Сергеј Собјанин]] истакнал дека канцеларијата на градоначалникот ќе ја разгледа можноста за нивно уривање со согласност на жителите доколку куќите бидат вклучени во квартален развој. Како резултат на тоа, околу 100 деветкатни куќи биле вклучени во програмата за реновирање. До крајот на 2017 година во програмата за реновирање биле вклучени 5.171 куќи. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.m24.ru/news/renovaciya/28122017/20944|title=В программу реновации жилфонда Москвы включили 5171 дом|work=m24.ru}}</ref> Во исто време, одлуките на состаноците на сопствениците за поединечни објекти биле обжалени на суд, и затоа тој список не бил конечен до разрешувањето на овие случаи. == Процедури за преместување == [[Податотека:Серия_1-510_Москва.jpg|мини|250x250пкс| Серија 1–510 во [[Москва]] - типична структура предвидена за уривање]] Одредбите на законот им гарантирало на сопствениците на станови во зградите вклучени во програмата за реновирање да добијат „''еквивалентно''“ домување при преселување. Овој концепт првпат бил дефиниран во Законот за реновирање и значи стан кој има поголема вкупна површина од испразнетата, еднаква или поголема станбена површина и број на соби. Исто така, „''еквивалентен''“ стан е обезбеден со завршна обработка и мора да биде во согласност со законски утврдените стандарди за подобрување. Преселувањето во „''еквивалентни''“ станови ќе се изврши во областа каде што се наоѓа испразнетиот стан, исклучок е направен за Зеленоград и територијата на Нова Москва, каде што преселувањето ќе се изврши во границите на административните области од 1 јануари 2017 година. Доколку во станот не живеат малолетници, лица со ограничена деловна способност или некомпетентни граѓани, сопственикот има право да избере да добие еквивалентно домување или паричен надоместок. Сопственикот исто така може да плати дополнително за добивање на поголем стан, вклучително и со употреба на сопствен капитал, субвенција за домување или социјални плаќања. Станарите според договорот за социјален закуп ќе добијат еквивалентно домување и можност да го регистрираат како приватна сопственост. Во согласност со законот на Москва од 17 мај 2017 година бр. 14 „''За дополнителни гаранции за домување и имотни права на физички и правни лица при реновирање на станбениот фонд во градот Москва''“, сопствениците на комерцијални простории во куќите вклучени во програмата за реновирање ќе можат да сметаат на паричен надоместок по проценета вредност на имотот. Државата била подготвена да ги надомести трошоците за селење на социјално незаштитените жители. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meduza.io/feature/2017/06/14/gosduma-okonchatelno-prinyala-zakonoproekt-o-snose-domov-chto-izmenilos|title=Госдума окончательно приняла законопроект о сносе домов. Что изменилось?|work=Meduza}}</ref> Според Московската трговско-индустриска комора, во зоната за реновирање имало околу 1.500 комерцијални простории во приватна сопственост и околу 400 во општинска сопственост. Според РБЦ, реновирањето ќе влијае на околу 2.500 мали бизниси. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.ru/biznes/345375-renovaciya-pyatietazhek-s-kakimi-ispytaniyami-stolknetsya-malyy-biznes|title=Реновация пятиэтажек: с какими испытаниями столкнется малый бизнес|work=Forbes.ru}}</ref> == Дизајн и изградба == Според [[Сергеј Собјанин]], бројот на нови градби во зоната за реновирање ќе биде поединечно определен за секоја област и ќе биде од 6 до 14 ката. Претходно, заменик- градоначалникот на Москва за урбанистичко планирање и градежништво, Марат Хуснулин, објавил дека во некои области на градот е можна изградба на објекти високи до 20 ката. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://moslenta.ru/govoryat/francuzskiiopyt.htm|title=Реновационный опыт|work=moslenta.ru}}</ref> Секоја од куќите изградени во рамките на програмата за реновирање, според одделот за урбанистичко планирање на главниот град, поминува низ шест фази на контрола на квалитетот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vedomosti.ru/realty/news/2017/04/25/687305-arhitekturnii-konkurs-programme-renovatsii|title=Власти Москвы проведут архитектурный конкурс по программе реновации жилья|work=Ведомости}}</ref> Во првата фаза, распоредот се проверува во согласност со нормите за урбанистичко планирање. На втората - усогласеност со барањата за безбедност во станбени простории, како и усогласеност со правилата за звучна изолација. На третиот - усогласеност со барањата на стандардот „удобно домување“. На четвртиот - квалитетот на употребените материјали. На петтиот, постои општа проверка од Мосгосстројнадзор. Во шестата фаза проектот добива заклучок и доколку сите градежни системи се во добра состојба, куќата добива дозвола за пуштање во употреба. [[Податотека:Дом_по_реновации_в_Зюзино_2022-01.jpg|мини|250x250пкс| Куќа во рамките на програмата за реновирање во Зјузино опкружена со петкатни панелни згради во 2022 година]] Во 2017 година бил одржан меѓународен архитектонски натпревар за развој на развојни проекти за пет пилот местоположби, земајќи ги предвид принципите за создавање удобна урбана средина. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nextcity.org/urbanist-news/moscow-urban-planning-just-city|title=How to Transform Moscow Into a Just City|work=nextcity.org}}</ref> Проектите требало да бидат деликатно интегрирани во постоечката урбана средина, да имаат интегрален архитектонски имиџ, да ја оптимизираат употребата на територијата, да создадат висококвалитетни отворени простори, да вклучуваат добро развиена стратегија за уредување, да понудат средина без бариери со удобен пристап до социјалната и сообраќајната инфраструктура и комерцијалните простории на приземјето. Конкурсот бил објавен на [[Твитер]] на Сергеј Собјанин, а лични покани од него добиле британската архитектонска фирма [[Норман Фостер|Фостер и партнерите]] и швајцарската фирма Херцог и де Мурон. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vedomosti.ru/realty/news/2017/06/17/694852-sobyanin-obyavil-konkurs|title=Собянин объявил конкурс на разработку проектов кварталов реновации|work=Ведомости}}</ref> Жирито на натпреварот го оценил пристапот кон користењето на територијата, разновидноста на типологиите за домување и основните одлуки за планирање на просторот на квартовите. На конкурсот пристигнале 120 апликации од 277 архитектонски фирми, вклучително и претставници на 43 меѓународни конзорциуми.<ref>https://prorus.ru/_/manager/files/5fc/a4ea5eab04/Moscow-Renovation-ALL-Book.pdf</ref> Во ноември 2020 година, бил објавен конкурсот ''Look of Renovation'' за развој на архитектонски решенија за куќи во рамките на програмата за реновирање. Учесниците на натпреварот требало да понудат индивидуален изглед на четвртините во рамките на еден од 31 натпреварувачки лота, кој вклучувал 89 местоположби од 453 вклучени во програмата. На конкурсот пристигнале 105 апликации од архитекти од 17 земји. 55 архитектонски бироа биле избрани да учествуваат во втората фаза на конкурсот, вклучувајќи Гинзбург Архитектс, МЛА+, [[Заха Хадид|Заха Хадид Архитектс]], Тсимаило Лиасхенко анд Партнерс, Асадов, Ситизенстудио, Мегабудка, Унк проџект, Мастер'с План, Апекс Проџект биро и Камен Архитектс. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://genplanmos.ru/publication/2021_01_21_55-komand-prodolzhat-rabotu-vo-vtorom-yetape-mezhdunarodnogo-arhitekturnogo-konkursa-oblik-renovacii/|title=55 команд продолжат работу во втором этапе международного архитектурного конкурса "Облик реновации"|date=January 21, 2021|work=genplanmos.ru|accessdate=2025-04-22|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304133704/https://genplanmos.ru/publication/2021_01_21_55-komand-prodolzhat-rabotu-vo-vtorom-yetape-mezhdunarodnogo-arhitekturnogo-konkursa-oblik-renovacii/|url-status=dead}}</ref> == Хронологија == [[Податотека:Moscow,_Paveletskaya-City_construction,_May_2022_03.jpg|мини|375x375пкс| Изградба како дел од Иницијативата во Павелцкаја во [[Москва]]]] На 26 април, Московската градска дума ги разгледала и ги поддржала амандманите на буџетот на Москва за 2017 година предложени од [[Сергеј Собјанин]]. Овие измени ја зголемиле расходната страна на градскиот буџет за 96,5 милијарди рубли, што канцеларијата на градоначалникот планирала да ги потроши за подготвителни мерки за програмата за реновирање: формирање земјишни парцели за нова градба, подготовка на места за преселување во реновираните квартови и соседните територии, имплементација пред-проект и проектна работа. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.vedomosti.ru/realty/articles/2017/04/26/687436-snosu-pyatietazhek|title=Москва потратит на подготовку к сносу пятиэтажек 96,5 млрд рублей|work=Ведомости}}</ref> Во мај 2017 година, во интервју со Дмитриј Киселов, [[Сергеј Собјанин]] изјавил дека почетокот на првиот бран на преселување според програмата бил планиран за 2-3 години. На почетокот на програмата, канцеларијата на градоначалникот проценила дека имплементацијата треба да трае 10-15 години. Градот планирал самостојно да ги одреди параметрите и обемот на новата градба, да избере изведувачи преку конкурентни процедури и да го контролира процесот преку специјално создаден државен фонд за реновирање. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://realty.interfax.ru/ru/news/articles/81310/|title=На первом этапе привлекать инвесторов к реновации жилья не планируется - Хуснуллин|work=realty.interfax.ru}}</ref> Во август 2018 година, првата Хрушчовка била срушена во рамките на програмата за реновирање на станови. Куќата се наоѓала во северно Измаилово. Уривањето на куќи во рамките на програмата употребува технологија наречена „''паметно рушење''“, која значителен дел од материјалите ги испраќа на рециклирање. На 28 март 2019 година, на јавни расправи биле поднесени првите плански проекти за реновирани квартови во областите Солнцево, Очаково-Матвевско, Ивановско, Метрогородок, Северное Тушино и Митино. Во 2019 година, 12.000 Московјани добиле нови станови во рамките на програмата за реновирање. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.interfax.ru/moscow/649837|title= ðàìêàõ ðåíîâàöèè â ýòîì ãîäó ïåðåñåëÿò 12 òûñÿ÷ ìîñêâè÷åé|work=Interfax.ru}}</ref> Во декември 2019 година, градскиот портал објавил дека повеќе од 16.000 луѓе веќе добиле нови станови во рамките на програмата во текот на двете години од нејзиното постоење. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.mos.ru/mayor/themes/153299/6136050/|title=Сергей Собянин: Новые квартиры по программе реновации получили более 16 тысяч человек|date=December 3, 2019|work=Сайт Москвы}}</ref> Некои избрале нови станови на поголема површина, но со доплата. До 30 јуни 2020 година, фазите на преселување за реновирање не биле официјално објавени. Фазите на преместување биле објавени на 12 август 2020 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.mos.ru/news/item/78307073/|title=Опубликованы этапы переезда по программе реновации|date=August 12, 2020|work=Сайт Москвы}}</ref> Планирани се три фази: * Фаза 1 (од 2020 до 2024 година) – 930 структури со 170.000 жители. * Фаза 2 (од 2025 до 2028 година) – 1.630 објекти со 330.000 жители. * Фаза 3 (од 2029 до 2032 година) – 1.800 објекти со 380.000 жители. Според министерот на Владата на Москва, раководител на Одделот за градски имот во Москва, [[Maxim Gaman|Максим Гаман]], од 15 јули 2021 година, округот Молжаниновски станал првиот округ на главниот град каде што била завршена програмата за реновирање. Сите жители вклучени во оваа програма во областа биле задоволително населени. == Јавното мислење == [[Податотека:Renovation_Kuncevo_1.jpg|мини|250x250пкс| Нова градба кај Кунчево]] Од 2023 година, во [[Москва]] се одржале 500 документирани протести, на кои жителите на градот барале нивните куќи да бидат вклучени во програмата за реновирање. Според Росискаја газета, околу 35.000 луѓе присуствувале на спонтаните акции. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rg.ru/2017/05/15/reg-cfo/bolee-35-tysiach-moskvichej-priniali-uchastie-v-mitingah-v-podderzhku-renovacii.html|title=Более 35 тысяч москвичей приняли участие в митингах в поддержку реновации|date=May 15, 2017|work=Российская газета}}</ref> Учесниците на протестите прогласиле лоша состојба на нивните куќи, барале вклучување во програмата доколку куќата не е на прелиминарниот список и брзо преселување. На овие митинзи, пратениците на [[Државна дума|Државната дума]] и Московската градска дума, членовите на Јавната комора на Москва разговарале со жителите на градот: Иван Тетерин, Лариса Картавцева, Александар Козлов, Пјотр Толстој. Противниците на иницијативата за урбана обнова во Москва исто така организирале митинзи. Настаните биле организирани од општинските заменици Јулија Галамина и Елена Русакова, новинарите Татјана Кособокова и [[Ekaterina Vinokurova|Екатерина Винокурова]] и биле прогласени за неполитички: учесниците стоеле со плакати и транспаренти „Ние сме за обнова на власта“, „Против реновирање“, „Не уривајте“, „Не ја рушете нашата куќа“, Богородској“, „ Марфино е против“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.reuters.com/article/us-russia-housing-protests-idUSKCN18A0RX|title=Thousands protest in Moscow against housing resettlement plan|date=May 14, 2017}}</ref> Активистите изброиле 22.000 луѓе за митингот. Покрај противниците на реновирањето, на митингот свои аргументи се обидел да даде и претставник на градското собрание, но толпата го исвиркал, а организаторите го исклучиле микрофонот. Политичарот Дмитриј Гудков, кој планирал да зборува на митингот, се повлекол од својот говор во знак на солидарност со [[Алексеј Навални]], кого полицијата го отстранила од митингот на барање на еден од организаторите. Резолуцијата на митингот вклучувала барања за отфрлање на нацрт-законот бр. 120505-7, укинување на гласањето во Активен граѓанин, проширување на овластувањата на сопствениците на земјиште и широка расправа за идниот мастер план на Москва. По настанот, [[Сергеј Собјанин]] ветил дека ќе ги земе предвид мислењата на московјаните и ќе посвети големо внимание на значајните изјави дадени на митингот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://realty.rbc.ru/news/59196a599a7947195b9d9631|title=Снос без спроса: почему москвичи не согласны с программой реновации|work=РБК Недвижимость}}</ref> == Официјални изјави == Во јуни 2017 година, раководителот на Одделот за надворешни црковни односи на московскиот патријарх, митрополитот Иларион, зборувал за поддршка на програмата за реновирање, истакнувајќи дека властите нудат поволни услови за жителите на петкатните згради што се населуваат и се грижат за безбедноста на луѓето.<ref>http://echo.msk.ru/news/2006338-echo.html</ref> Лидерот на Комунистичката партија [[Генадиј Зјуганов]] изјавил дека пратениците на неговата партија концептуално ја поддржуваат идејата за реновирање и дека по измените „''целиот предлог-закон за реновирање е преработен во интерес на московјаните''“. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kprf.ru/party-live/cknews/167613.html|title="Реновация нужна всей стране". Статья Ю.В. Афонина в газете "Правда"|work=kprf.ru}}</ref> Покрај тоа, Зјуганов дал свој предлог за проширување на реновирањето на цела Русија. Идејата за уривање на Хрушчовка била критикувана од повеќе пратеници и медиуми. Критиките во голема мера биле дека државата нема пари и ресурси за ова или дека програмата е кампања за односи со јавноста. Меѓу критичарите, уредникот на „Рапси“ истакнал дека има успешно искуство за капитална реконструкција на петкатни куќи во Источна Германија без иселување на нивните станари, по што становите во овие куќи станале уште поудобни отколку во новите згради во Русија. Тој истакнал дека во Москва има слични изолирани експерименти за реконструкција, но и дека државата водела кампања за уривање на петкатници..<ref>https://www.rapsinews.ru/incident_publication/20170411/278158355.html</ref> Причината за тоа може да биде желбата да се добие материјална корист од набивањето на станбените површини преку изградба на катни згради и продажба на станови во нив. Земајќи ги предвид изолираните случаи на уривање на областите од страна на приватни програмери и изградбата на нови згради, во просек, густината на населението се зголемила за 3,3 пати. Се сметало дека таквите програми предизвикале формирање на сообраќаен метеж во Москва. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fontanka.ru/2017/04/20/061/|title=Снос хрущевок как "типичная многоходовочка" (видео)|date=April 20, 2017|work=fontanka.ru - новости Санкт-Петербурга}}</ref> Еколошката организација Гринпис проценила дека областите каде што ќе се реновира ќе изгубат до 25% од зелените површини, меѓу кои има особено еколошки ефективни зони кои го чистат градскиот воздух. Според [[Konstantin Jankauskas|Константин Јанкаускас]], заменик-градоначалник на округот Зјузино, масовното згуснување е крајно непожелно во веќе пренаселената [[Москва]]. Тој смета дека тоа ќе создаде уште поголем товар на социјалната и сообраќајната инфраструктура и ќе доведе, на пример, до итни прекини на струја, редици за места во градинките, училиштата и дополнителни часови поминати во сообраќаен метеж. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rbc.ru/newspaper/2017/03/06/58b95a049a79470696758347|title=Как избавиться от пятиэтажек без ущерба для москвичей|work=Газета РБК}}</ref> Жителите од области кои не се вклучени во програмата за реновирање, според него, ќе ја почувствуваат штетата; очекуваниот раст на понудата на евтини станови во близина на [[Московско метро|московското метро]] може да доведе до пад на цените и замрзнување на интересот за секундарните станови. Посебен ризик се сопствениците на станови под хипотека во петкатници, кои ризикуваат да се најдат во правен вакуум. Критичарите ги забележале чудните критериуми за уривање на петкатни куќи и дека најголем приоритет им бил даден на куќите кои се наоѓаат поблиску до центарот на градот и повредното земјиште. Голем број од овие структури биле изградени во доцните 1950-ти од тули и се сметаат за поудобни од панелните куќи од 1960-тите. Уредниците на Фонтанка забележале дека во градот има згради од раниот период на [[Леонид Брежнев|Брежњев]], кои веќе се во полоша состојба од некои Хрушчовки. Алексеј Абанин од мрежната страницата РТВи објавил список на најконтроверзните згради кои спаѓаат во списокот за „реновирање“, на кој се вклучени предреволуционерни згради, сталинистички згради и германски куќи, од кои некои неодамна биле реставрирани. Сепак, овие згради ги обединува малата густина на населеност. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://rtvi.com/news/30514-neochevidnye-kandidaty-na-snos-v-moskve-ot-dorevolyucionnyh-domov-do-fotogalereya|title=Неочевидные кандидаты на снос в Москве: от дореволюционных домов до "сталинок". Фотогалерея - RTVi|date=June 9, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609012842/http://rtvi.com/news/30514-neochevidnye-kandidaty-na-snos-v-moskve-ot-dorevolyucionnyh-domov-do-fotogalereya|archive-date=2017-06-09}}</ref> Друг сериозен проблем е иселувањето на жителите од петкатниците. Јанкаускас истакнал дека постои ситуација кога сопственикот на куќата мора да биде сопственик кога плаќа придонеси и даноци, но кога станува збор за потпишување договор за преселување, тој престанува да биде сопственик, и дека сегашните закони не го штитат од присилно иселување. Галина Хованскаја, заменик [[Државна дума|на Државната дума]] од „Праведна Русија“, ја истакнала нетранспарентноста на законот и стравувала дека тој ќе ги остави сопствениците целосно незаштитени од присилното иселување и преместување во понеудобно домување. Така, жителите имаат големи шанси да влезат во истиот мал стан во панел куќа во близина на [[Московска обиколница|Московската обиколница]], што ќе чини 2 пати повеќе од поранешното домување во Хрушчовка. Слично на тоа, Сергеј Митрохин од „Јаблоко“ истакнал дека првиот бран на реновирање довел до принудно преселување на домородните Московјани во оддалечените области, на пример, московјаните од Останкино биле преселени во Отрадноје со судска одлука. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://newizv.ru/news/2017-05-11/rassledovanie-ni-kak-renovatory-kidayut-moskvichey-251718|title=Расследование "НИ": как "реноваторы" кидают москвичей — Последние новости России и мира сегодня &#124; Новые Известия|work=newizv.ru}}</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Градско уредување]] [[Категорија:Урбанистичко планирање во Русија]] [[Категорија:Политика на Москва]] [[Категорија:Станување]] hqllfhyfepxhvf1vmfon7lgwtwwktyb Мртвите знаат најдобро (роман) 0 1377640 5599518 5472975 2026-07-23T23:19:26Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599518 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Инфокутија за книга | image = | author = [[Владо Јаневски (писател)|Владо Јаневски]] | cover_artist = | country = {{знамеикона|Македонија}} [[Македонија]] | language = [[македонски јазик|македонски]] | genre = роман | media_type = печатено издание | publisher = „[[Арс Ламина - публикации|Арс Ламина]]“, [[Скопје]] | release_date = 2020 | pages = 187 | ISBN = 978-608-267-143-7 |name=Мртвите знаат најдобро }} '''''„Мртвите знаат најдобро“''''' — роман од македонскиот писател и поет, [[Владо Јаневски (писател)|Владо Јаневски]]. Романот е издаден е во 2020 година во [[Скопје]], од издавачката куќа [[Арс Ламина - публикации|„Арс Ламина“]], откако во истата година ја доби книжевната [[награда „Пегаз“]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.goodreads.com/award/show/38090|title=„Пегаз“ Winners|work=www.goodreads.com|accessdate=2025-09-19}}</ref>, за најдобар необјавен македонски роман. Илустрацијата на корицата е дело на [[Владо Јаневски (писател)|Јаневски]]. == Содржина == Романот „Мртвите знаат најдобро“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.literatura.mk/makedonska-knizevnost/25466-mrtvite-znaat-najdobro|title=Мртвите знаат најдобро|work=literatura.mk|language=mk|accessdate=2025-09-19}}</ref> се состои од 47 глави. Дејствието се одвива во помал град во [[Јапонија]] каде што живеат и работат таткото Шикамото и неговиот син, главниот јунак, Фуриозо. Уште од самиот почеток се навестува дека станува збор за свет во кој реалноста е магична, каде сонот и јавето се подеднакво важни. Фуриозо е прилично комплексен лик: поделена личност која се дружи со своите имагинарни пријатели [[Алберт Ајнштајн]] и [[Мерилин Монро]] и работи како платен убиец. За време на убиствата оперира најчесто облечен како жена. Фуриозо работи за неговиот татко, Шикамото. Двајцата поседуваат магацин со голем ладилник каде имаат бизнис за складирање, но тоа е само параван. Всушност, ладилникот им служи за криење на телата на убиените, таму ги пакуваат во црни пластични кеси и ги замрзнуваат. Еден ден, во близина на градот, Фуриозо налетува на убава млада автостоперка, Нозоми. Таа е симбол на наивна невиност; исполнета е со оптимизам и верба во луѓето што ги среќава, за што редовно пишува во својот дневник што секогаш го носи со себе. Девојката, не знаејќи што ја очекува, му се доверува на Фуриозо дека сака да оди во градот каде планира да отвори цвеќарница, во рацете има упадлив букет црвени рози. По пат, во напад на страст и лудило, Фуриозо ја задавува Нозоми; потоа ја става во багажникот од колата и ја носи во ладилникот со намера да ја замрзне. Останува запрепастен кога пристигнува во ладилникот и го отвора багажникот од колата – таму има само црн мачор. Наместо телото на Нозоми, освен црниот мачор, во багажникот го наоѓа нејзиниот букет црвени рози, заедно со дневникот, сè уште во ранецот на задавената девојка. Фуриозо забележува дека во дневникот на Нозоми страниците сами се испишуваат, како таа да продолжува да живее преку тие записи и дури пишува дека успеала да отвори цвеќара во градот. Тоа го избезумува Фуриозо. Од тој момент започнуваат да се испреплетуваат светот на живите и светот на мртвите. Фуриозо продолжува со платени убиства, но сега, во последните денови од животот на секој што треба да биде убиен, се појавува ликот на девојката Нозоми. Таа, на некој волшебен начин, им овозможува на жртвите на Фуриозо да поминат извесно време во нејзината мистериозна цвеќарница, придружувани од нејзиниот необичен мачор. Нозоми се појавува како некаква ангелска фигура во овој свет на трагедија и страдање, дава проблесок на светлина, внесува добрина, љубов, човечност и нотка на хумор во животите на жртвите пред тие да бидат убиени од Фуриозо. Приказната продолжува да се развива во таа насока и се усложнува до конечната разврска. Особено е интересен крајот на оваа несекојдневна приказна каде е доловен еден грандиозен и магичен премин во светот на мртвите. == Осврт кон делото == И покрај тоа што почетокот на романот може да сугерира дека станува збор за психолошки [[Трилер (жанр)|трилер]], со грозоморни убиства, „Мртвите знаат најдобро“ всушност е суптилна [[Трагикомедија|трагикомична]] драма на повеќе човечки судбини. Ваквата драмата се случува во свет потонат во [[магичен реализам]] и е со одмерена доза на [[црн хумор]], вешто проткаен низ целиот роман. Во делото се испреплетуваат судбините на живите кои го делат просторот со мртвите, а сонот и јавето се еднакво реални и важни. „Каде е линијата меѓу сонот и јавето?“ е најрелевантното прашање во „Мртвите знаат најдобро“, што му го поставува имагинарниот лик, инспекторот Ичиро, на неговиот сонувач – Фуриозо, за да додаде веднаш потоа: „Се надевам дека сега ви е јасно дека сонот и јавето се еднакво реални и важни“. И, воопшто, целото дејство во романот се движи по тенко јаже, оптегнато меѓу реалноста и сонот/фантазијата, додека во меѓупросторот се одвива бизарниот живот на синот Фуриозо и таткото Шикамото, кои се занимаваат со нивниот мрачен бизнис на платени убиства. Главната тема во романот е смртта. Таа сè уште е мистерија за човекот – впрочем, како што е и животот. За смртта многу малку знаеме и додека се чита романот се наметнува прашањето: што се случува по смртта? Веројатно тоа прашање најдобро знаат да го одговорат мртвите, затоа и самиот роман се вика „Мртвите знаат најдобро“. „Овој роман, што потсетува на делата на популарниот современ писател [[Харуки Мураками]], е луциден, игрив и забавен, но истовремено проникнува и во многу морални и етички прашања, што му дава особена вредност. Сценаристичкиот пристап на авторот и доминантната дијалошка форма се пресудни дејството да се доживее поблиско и понепосредно, што предизвикува вистинско читателско уживање“ – се вели во образложението на жири комисијата за победничкиот роман „Мртвите знаат најдобро“ на конкурсот за наградата „Пегаз“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://hashtag.mk/izbrani-pobednicite-na-konkursot-za-najdobar-neobjaven-roman-pegaz|title=Избрани победниците на конкурсот за најдобар необјавен роман „ПЕГАЗ“|work=Hashtag|accessdate=2025-09-19}}</ref>, составена од: проф. д-р [[Лидија Капушевска-Дракулевска]], писателот [[Давор Стојановски]] и Бисера Бендевска (уредничка во [[Арс Ламина - публикации|„Арс Ламина“]]). „Сметам дека науката допрва треба да го даде одговорот на прашањето – што е смртта? Во романот таа е претставена како едно секојдневие. Главниот лик Фуриозо, платен убиец, на смртта не гледа како на ужасен крај на нечиј живот, туку како на уметност. Тој педантно ја завршува својата работа, без графички сцени со крв или измачување на жртвите; дури и ги фотографира своите жртви, наоѓајќи убавина и уметност во последниот израз на новото лице и се надева дека еден ден фотографиите ќе бидат изложени во некоја галерија“ – вели авторот, [[Владо Јаневски (писател)|Владо Јаневски]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://arhiva2.republika.mk/vesti/kultura/promoviran-romanot-mrtvite-znaat-najdobro-od-vlado-janevski-dobitnik-na-nagradata-pegaz-za-2020-godina/|title=Промовиран романот „Мртвите знаат најдобро“ од Владо Јаневски – добитник на наградата „Пегаз“ за 2020 година|last=Сани|date=2021-06-30|work=Република|language=mk-MK|accessdate=2025-09-19}}{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Технички одлики == Романот „Мртвите знаат најдобро“, со обем од 187 страници и со димензии од 21 сантиметар, каталогизиран е во библиографско-каталошката база на податоци COBIB.MK<ref>{{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/bib/52267525|title=Мртвите знаат најдобро|last=Јаневски|first=Владо|date=2020|publisher=Арс Либрис, дел од Арс Ламина|isbn=978-608-267-143-7|series=Едиција ПЕГАЗ|location=Скопје}}</ref> и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-267-143-7. Издаден е во 2020 година во [[Скопје]], од издавачката куќа [[Арс Ламина - публикации|„Арс Ламина“]], во едицијата [[Награда „Пегаз“|„Пегаз“]]. Издавањето на книгата е финансиски помогнато од [[Министерство за култура и туризам на Македонија|Министерството за култура]]. Илустрацијата на корицата е дело на [[Владо Јаневски (писател)|Јаневски]]. == Наводи == {{наводи}} == Поврзано== * [[Владо Јаневски (писател)|Владо Јаневски]] * [[Награда „Пегаз“]] * [[Магичен реализам]] * [[Алберт Ајнштајн]] * [[Мерилин Монро]] * [[Харуки Мураками]] * [[Македонска книжевност]] == Надворешни врски == * [https://www.literatura.mk/makedonska-knizevnost/25466-mrtvite-znaat-najdobro Мртвите знаат најдобро] * [https://arslamina.com/vlado-janevski-se-rasplakav-koga-doznav-deka-so-mrtvite-znaat-najdobro-sum-go-osvoil-prvoto-mesto-na-konkursot-pegaz/ Се расплакав кога дознав дека со „Мртвите знаат најдобро“ сум го освоил првото место] * [https://arhiva2.republika.mk/vesti/kultura/promoviran-romanot-mrtvite-znaat-najdobro-od-vlado-janevski-dobitnik-na-nagradata-pegaz-za-2020-godina/ Промовиран романот „Мртвите знаат најдобро“ од Владо Јаневски – добитник на наградата „Пегаз“ за 2020 година]{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://antoris.mk/a/v/vlado-janevski-kreativnosta-ne-izostanuva-nitu-vo-vakvi-uslovi Владо Јаневски: Креативноста не изостанува ниту во вакви услови] * [https://www.youtube.com/watch?v=JZnHWeyx1aw Осврт на Читачот (Александар Маџаровски) за романот „Мртвите знаат најдобро“] * [https://lektira.mk/izvadok/mrtvite-znaat-najdobro-izvadok/ Писателите ги измислуваат најголемите лаги (извадок од романот)] * [https://elementi.mk/proza/teorija-na-svesta Теорија на свеста] * [https://www.goodreads.com/book/show/56747836 Мртвите знаат најдобро (goodreads)] * [https://www.goodreads.com/award/show/38090 „Пегаз“ Winners] [[Категорија:Македонски романи]] [[Категорија:Дела на Владо Јаневски]] [[Категорија:Македонска книжевност]] [[Категорија:Книги од 2020 година]] [[Категорија:Македонски дела од 2020 година]] [[Категорија:Појавено во 2020 година во Македонија]] [[Категорија:Изданија на Арс Ламина - публикации]] kshkx8bj0vlrrhsnwnloypp7fh9e4tt Мишел Деворе 0 1379941 5599465 5574470 2026-07-23T20:21:47Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599465 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Научник|name=Мишел Деворе|image=Michel H. Devoret 2017 190x180.jpg|caption=Деворе во 2017 г.|birth_name=Мишел Анри Деворе|birth_date={{Birth year and age|1953}}|birth_place=[[Париз]], Франција|death_date=|death_place=|doctoral_students=[[Винсент Бушијат]]<ref>{{Cite web |title=Michel Devoret |url=https://theses.fr/032350589 |access-date=2025-10-12 |website=theses.fr |language=fr |archive-date=2025-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010183313/https://theses.fr/032350589 |url-status=dead }}</ref>|known_for=[[Трансмон]]<br />[[Суперспроводливо квантно пресметување#Флуксониум|Флуксониум]]<br />[[Квантен_засилувач|Квантно ограничено засилување]]|awards=[[Награда Ампере]] (1991) <br /> [[Џон Бел Награда]] (2013)<br />[[Фриц Лондон Меморијална Награда]] (2014) <br />[[Мициус Квантна Награда]] (2021)<br />[[Комсток Награда за Физика]] (2024)<br />[[Нобелова нагарада за физика]] (2025)|fields=[[Физика на кондензирана материја]]<br />[[Квантни информации]]<br />[[Мерење во квантната механика|Квантни мерења]]|workplaces=[[Француски Колеџ]]<br />[[Универзитет Јеил]]<br />[[Универзитет во Калифорнија, Санта Барбара]]|thesis_title=<!--Do not capitalize the words, in French this is not how titles work.-->Mise en évidence d'un ordre orientationnel de type vitreux dans l'hydrogène et le deutérium solides<ref>{{cite web |url=https://www.college-de-france.fr/sites/default/files/media/document/2022-12/AN_83_abragam.pdf |last=Abragam |first=Anatole |website=Collège de France |title=Magnétisme nucléaire renforcé |year=1982 |accessdate=2025-10-31 |archive-date=2024-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240626190932/https://www.college-de-france.fr/sites/default/files/media/document/2022-12/AN_83_abragam.pdf |url-status=dead }}</ref>|thesis_year=1982|doctoral_advisor=[[Нил С.Саливан]]}} '''Мишел Анри Деворет'''<ref name="AAAS">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.amacad.org/person/michel-henri-devoret|title=Michel Henri Devoret|date=6 December 2018|work=American Academy of Arts & Sciences|accessdate=7 October 2025}}</ref> (роден 1953) е француско-американски [[физичар]].<ref name="NAS">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nasonline.org/directory-entry/michel-h-devoret-gj5exl/|title=Michel H. Devoret|work=National Academy of Sciences|accessdate=10 October 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nasonline.org/membership/membership-overview/|title=Membership Overview|last=|first=|work=National Academy of Sciences|publisher=National Academy of Sciences|accessdate=17 October 2025}}</ref> Тој е професор по физика на Универзитетот во Калифорнија, Санта Барбара,<ref name="UCSBDevoret">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.physics.ucsb.edu/people/michel-devoret|title=Michel Devoret {{!}} Department of Physics {{!}} UC Santa Barbara|work=www.physics.ucsb.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20251007141512/https://www.physics.ucsb.edu/people/michel-devoret|archive-date=7 October 2025|accessdate=7 October 2025}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://adwhiteprofessors.cornell.edu/professors-at-large/michel-devoret/|title=Michel Devoret – Andrew D. White Professors-at-Large Program|language=en-US|archive-url=https://archive.today/20251007141645/https://adwhiteprofessors.cornell.edu/professors-at-large/michel-devoret/|archive-date=7 October 2025|accessdate=7 October 2025}}</ref> и емеритус професор по применета физика на Универзитетот Јеил.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://engineering.yale.edu/research-and-faculty/faculty-directory/michel-devoret|title=Michel Devoret|work=Yale Engineering|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20251007123450/engineering.yale.edu/research-and-faculty/faculty-directory/michel-devoret|archive-date=7 October 2025|accessdate=7 October 2025}}</ref> Тој е главен научник за квантен хардвер во [[Гугл]].<ref name="GoogleDevoret">{{Наведена мрежна страница|url=https://blog.google/inside-google/company-announcements/googler-michel-devoret-awarded-the-nobel-prize-in-physics/|title=Googler Michel Devoret awarded the Nobel Prize in Physics|work=Inside Google|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20251007193339/https://blog.google/inside-google/company-announcements/googler-michel-devoret-awarded-the-nobel-prize-in-physics/|archive-date=7 October 2025|accessdate=7 October 2025}}</ref> Познат е по создавњето на разни суперспроводливи архитектури за квантно пресметување, вклучувајќи ги квантрониумот, трансмонот и флуксониумот. Деворет ја делел [[Нобелова награда за физика|Нобеловата награда за физика]] за 2025 година со Џон Кларк и Џон М. Мартинис за нивната заедничка работа на макроскопски квантни феномени во суперспроводливи кола.<ref name="Nobel">{{Наведено видео|url=https://www.youtube.com/watch?v=m9FUkAis62s|title=Announcement of the 2025 Nobel Prize in Physics|date=7 October 2025|accessdate=7 October 2025}}</ref> == Почести и награди == Деворе бил избран за член на [[Американска академија на уметностите и науките|Американската академија на уметностите и науките]] во 2003 година,<ref name="AAAS"/> на Француската академија на науките во 2007 година<ref name="French Academy">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.academie-sciences.fr/michel-devoret|title=Michel Devoret|date=1 December 2007|work=Académie des sciences|language=fr|accessdate=7 October 2025}}</ref> и на Националната академија на науките во 2023 година.<ref name="NAS"/> Во 2008 година, тој бил прогласен за Витез на Легијата на честа.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000019160503|title=Décret du 11 juillet 2008 portant promotion et nomination}}</ref> Деворе и Естев ја добиле наградата Ампер од Француската академија на науките во 1991 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.academie-sciences.fr/pdf/prix/ampere_181016.pdf|title=40 ans du Prix Ampère|date=2016|work=Académie de Sciences|accessdate=7 October 2025}}</ref> Во 1995 година, Деворе ја добил наградата Декарт-Хајгенс од Кралската холандска академија на уметностите и науките.<ref name="Descartes-Huygens">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.academie-sciences.fr/pdf/prix/PrixDH_laureats.pdf|title=Prix Descartes-Huygens/Descartes-Huygensprijs Liste des lauréat(e)s|work=Académie des sciences|accessdate=7 October 2025}}</ref> Деворе, Естев, Јасунобу Накамура и Јохан Мој ја добиле наградата Еврофизика-Агилен од Европското друштво на физика во 2004 година.<ref name="AgilentEurophysics">{{Наведено списание|date=1 July 2004|title=In Brief|url=https://pubs.aip.org/physicstoday/article/57/7/73/918002/In-Brief|journal=Physics Today|volume=57|issue=7|pages=73–74|doi=10.1063/1.2408584|issn=0031-9228|access-date=7 October 2025}}</ref> Во 2013 година, Деворе и Шелкопф ја добиле наградата Џон Стјуарт Бел за „Фундаментални и пионерски експериментални достигнувања во заплеткувањето на суперспроводливи кубити и микробранови фотони и нивната примена во квантната обработка на информации“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://cqiqc.physics.utoronto.ca/bell_prize/devoret_schoelkopf.html|title=2013: Devoret and Schoelkopf|publisher=|archive-url=https://web.archive.org/web/20140604060818/http://cqiqc.physics.utoronto.ca/bell_prize/devoret_schoelkopf.html|archive-date=4 June 2014|accessdate=7 August 2016}}</ref> Во 2014 година, Деворет ја делел наградата „Фриц Лондон во спомен“ со Мартинис и Шелкопф<ref name="FritzL">{{Наведена мрежна страница|url=https://phy.duke.edu/fritz-london-memorial-prize|title=Fritz London Memorial Prize|work=phy.duke.edu|accessdate=21 April 2020}}</ref> Наградата „Мициус Квантум“ била заеднички доделена во 2021 година на Деворет, Кларк и Накамура.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://physics.berkeley.edu/news-events/news/john-clarke-co-recipient-of-micius-quantum-prize|title=John Clarke Is A Co-Recipient Of The Micius Quantum Prize {{!}} Physics|work=physics.berkeley.edu|accessdate=7 October 2025}}</ref> Во 2016 година, на Деворет му била доделена наградата „Оли В. Лунасма во спомен“.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aalto.fi/en/ovl-memorial-prize|title=Olli V. Lounasmaa Memorial Prize|work=Aalto University|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250123193351/https://www.aalto.fi/en/ovl-memorial-prize|archive-date=2025-01-23|accessdate=7 October 2025|url-status=live}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{URL|http://qulab.eng.yale.edu/}} * [https://repository.aip.org/node/129778 Interview with Michel Devoret — AIP Niels Bohr Library & Archives oral history] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Деворе, Мишел }} [[Категорија:Француски нобеловци]] [[Категорија:Добитници на Нобеловата награда за физика]] [[Категорија:Француски физичари]] [[Категорија:Родени во 1953 година]] [[Категорија:Статии со извори на француски (fr)]] 5jy2eikq3k37munswftlqtr24uo79qd Корајско свилено сари 0 1381885 5599695 5567371 2026-07-24T10:20:58Z Тиверополник 1815 #WPWPMK 5599695 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Koorai silk saree 6.jpg|300px|мини|Типичното корајско свилено сари кое се користи на тамилските хинду свадби]] '''Свиленото корајско сари'''<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/dli.chennai.173|title=TEXTILES AND TEXTILE BLOCKS|last=M.N. PUSHPA|date=2006|publisher=The Commissioner Of Museums, Government Museum, Chennai.|language=English}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=yHgsAAAAYAAJ&dq=kornad+cloth&pg=PA426|title=Directory of Protestant Indian Christians|last=Modak|first=S.|date=1900|publisher=Printed at the Bombay Education Society's Steam Press|language=en}}</ref> е традиционално сари од 8.2 м кое потекнува од Коранад во Мајиладутураи, [[Тамил Наду]], [[Индија]]. Традиционално го носат невестите<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=10IwAQAAIAAJ&q=koorai+pudavai|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-170-5|language=en}}</ref> за време на хинду свадбените церемонии,<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=HsDtDwAAQBAJ&dq=koorai+pudavai&pg=PT661|title=Thus Spake The Divine - Vol. 1: (Translation of Deivattin Kural)|last=Thyagarajan|first=Ms Padmaa|date=2018-01-01|publisher=Giri Trading Agency Private Limited|isbn=978-81-7950-788-9|language=en}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tamil.news18.com/photogallery/lifestyle/fashion-why-red-has-almost-always-been-the-colour-of-indian-brides-esr-ghta-750533-page-5.html|title=பெண்கள் திருமணத்தின் போது முகூர்த்தத்திற்கு சிவப்பு நிற புடவை அணிவதில் இத்தனை விஷயங்கள் இருக்கா..!|date=2022-05-26|work=tamil.news18.com|language=ta|accessdate=2025-05-18|archive-date=2025-08-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20250830004141/https://tamil.news18.com/photogallery/lifestyle/fashion-why-red-has-almost-always-been-the-colour-of-indian-brides-esr-ghta-750533-page-5.html|url-status=dead}}</ref> сарито е препознатливо по своите уникатни модели на ткаење и културно значење. Го произведува ткајачката заедница Салијан со мешавина од [[свила]] и памук и обично се карактеризира со карирани дизајни и живописни бои како што се зелена и жолта, кои традиционално се поврзуваат со просперитет и плодност.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://zeenews.india.com/tamil/photo-gallery/importance-of-the-koorai-pudavai-in-tamil-culture-and-its-essential-background-in-marriage-573536/%E0%AE%87%E0%AE%A9%E0%AF%8D%E0%AE%B1%E0%AF%81-%E0%AE%92%E0%AE%B0%E0%AF%81-%E0%AE%AE%E0%AE%B0%E0%AE%AA%E0%AF%81-%E0%AE%A8%E0%AE%BE%E0%AE%B3%E0%AF%88-%E0%AE%92%E0%AE%B0%E0%AF%81-%E0%AE%A8%E0%AF%86%E0%AE%9E%E0%AF%8D%E0%AE%9A%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AE%AE%E0%AF%8D-573537|title=இன்று ஒரு மரபு, நாளை ஒரு நெஞ்சினம்|work=Zee Hindustan Tamil|language=ta|accessdate=2025-05-18}}</ref> == Историја == Корајско свилено сари потекнува од Кораи Наду - денешен Коранад, населба во Мајиладутураи, Тамил Наду, Индија. <ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/dli.chennai.173|title=TEXTILES AND TEXTILE BLOCKS|last=M.N. PUSHPA|date=2006|publisher=The Commissioner Of Museums, Government Museum, Chennai.|language=English}}</ref><ref name="verandah">{{Наведена мрежна страница|url=https://theverandahclub.com/article/the-garb-from-koranad-koorai-pattu-pudavai-482|title=The Garb from Koranad - Koorai Pattu Pudavai|work=The Verandah Club|accessdate=2025-04-12}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/dli.chennai.173|title=TEXTILES AND TEXTILE BLOCKS|last=M.N. PUSHPA|date=2006|publisher=The Commissioner Of Museums, Government Museum, Chennai.|language=English}}</ref> Традицијата е поврзана со Света Неса Најанар, светец од Најанар познат по ткаењето облека за верниците на [[Шива]], и ткајачката заедница Салијан, кои го следат своето потекло до Салија Маха Риши, според ''Сталапуранам'' од храмот Наладаи. Се смета дека датира од пред речиси 5.000 г.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Sathiaram|first=Sarvadh|last2=Venkataraman|first2=Ramanujan|year=2022|title=Revitalization of the Koorainadu Saree Industry of Mayiladuthurai, Tamil Nadu|url=https://www.academia.edu/104686976|journal=International Journal of Arts, Humanities and Social Sciences Studies|volume=7|issue=9|issn=2582-1601|access-date=2025-04-23}}</ref><ref name="gaatha">{{Наведена мрежна страница|url=https://gaatha.com/koorainadu-sari/|title=Koorai Pattu Pudavai|date=20 August 2018|work=Gaatha|accessdate=2025-04-12}}</ref> сарито првично било ткаено од [[памук]]. До почетокот на дваесеттиот век, преминало на [[свила]] и станало истакната облека за невестата, особено до 1950тите.<ref name="deccan">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.deccanherald.com/features/go-that-extra-yard-793245.html|title=Go that extra yard|work=Deccan Herald|accessdate=2025-04-12}}</ref> Иницијативите за оживување, како оние предводени од Т.Н.Венкатеш од Ко - Оптекс во 2014 г. имале за цел да го одржат занаетот во услови на намалување на бројот на традиционални ткајачи.<ref name="verandah" /> == Ткаење и материјали == Корајско свилено сари традиционално се ткае рачно со употреба на разбои со јами, разбои со подигната јама или разбои со рамка, при што секое сари бара приближно шест до десет дена за да се заврши и вклучува околу 13 000 движења на рацете и нозете.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://isha.sadhguru.org/en/outreach/save-the-weave/indian-weaves/koorainadu-sari|title=Koorainadu {{!}} Isha Sadhguru|work=isha.sadhguru.org|language=en|accessdate=2025-04-12}}</ref> Самото поставување на разбојот обично трае до 1 недела.<ref name=":0" />Сарито се произведува со користење на чиста свила и фино извиткана мерсеризирана памучна преѓа во сооднос 2:1,<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/dli.chennai.173|title=TEXTILES AND TEXTILE BLOCKS|last=M.N. PUSHPA|date=2006|publisher=The Commissioner Of Museums, Government Museum, Chennai.|language=English}}</ref>што резултира со лесна ткаенина со текстура слична на свила.<ref name=":0" /> Се карактеризира со мали карирани шари создадени преку преплетување на конци од основа и ткаење, и вклучува декоративен краен дел често ткаен во контрастни бои.<ref name=":0" /> Синтетички бои се користат за производство на живи нијанси како што се зелена, жолта, темноцрвена и црвена, кои традиционално се поврзуваат со културен симболизам.<ref name=":0" /> == Културно значење == На свадбите на Тамилските Хинду, Корајско свилено сари традиционално се носи за време на ''мухуртам'' - поволниот момент кога се врзува ''мангалсутрата''-настан за кој се верува дека промовира брачна хармонија.<ref name="verandah"/> Боите на сарито се културно симболични: зелената е поврзана со плодност и раст, додека жолтата претставува просперитет. Варијанти со широки рабови често се нудат во храмовите како молитвени приноси. И покрај еволуирачките модни трендови, сарито продолжува да се цени во одредени заедници како дел од невестинската облека, придонесувајќи за зачувување на текстилното наследство на Тамил Наду.<ref name="crimson2">{{Наведено списание|last=Meena|first=Chet Ram|last2=Janani|first2=T.|date=10 April 2018|title=Threads of Tradition: Koorai Nadu Saree|url=https://crimsonpublishers.com/tteft/fulltext/TTEFT.000536.php|journal=Trends in Textile Engineering & Fashion Technology|publisher=Crimson Publishers|volume=2|issue=3|pages=1–4|doi=10.31031/TTEFT.2018.02.000536|access-date=2025-04-12|doi-access=free}}</ref> == Пад и оживување == Ткајачката индустрија „Кораи Пату“ се соочила со значителни предизвици, при што бројот на ткајачи се намалил од илјадници на околу 20 - 30 до 2020тите. Некои извештаи сугерираат дека само пет ткајачи останале во локалните задруги. Факторите што придонесуваат за падот вклучуваат недостаток на свест, намалена побарувачка и помлади генерации кои се стремат кон алтернативни кариери. Иницијативите за оживување се фокусираат на промотивни кампањи, дизајнерски иновации и поддршка на задругите, но опстанокот на занаетот зависи од пошироко признавање и покровителство. Економската одржливост на занаетот останува несигурна поради ограничениот дострел на пазарот и конкуренцијата од модерниот текстил. == Галерија == <gallery widths="200px"> Податотека:Koorai_silk_saree_1.jpg|алт=Koorai silk saree checked pattern| Кариран дезен од Корајско свилено сари Податотека:Koorai_silk_saree_2.jpg|алт=Koorai silk saree| Корајско свилено сари Податотека:Koorai_silk_saree_3.jpg|алт=Koorai silk saree inside design| Внатрешен дизајн на свилено сари Податотека:Koorai_silk_saree_4.jpg|алт=Koorai silk saree pattern| Модел на Корајско свилено сари Податотека:Koorai_silk_saree_5.jpg|алт=Koorai silk saree| Корајско свилено сари Податотека:Koorai_silk_saree_6.jpg|алт=Koorai silk saree| Корајско свилено сари </gallery> == Поврзано == * [[Свилено сари од Канчипурам]] * [[Сари (облека)|Сари]] * [[Свила од Мајсур]] * [[Свилени сари од Тирубуванам]] == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Тамилска култура]] [[Категорија:Индиски ракотворби]] [[Категорија:Народни носии]] bwgoge6zdrnyskxcppjy9k9jhtvv6ih Небесни стебла 0 1385652 5599542 5509607 2026-07-24T05:21:48Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599542 wikitext text/x-wiki {{Кинески | c = 天干 | p = tiāngān | mk = тјенган | poj = thian-kan | j = tin1 gon1 | y = tīn gōn | hiragana = じっかん | romaji = jikkan | kanji = 十干 | hangul = 천간 | rr = cheongan | hanja = 天干 | qn = thiên can | chuhan = 天干 }} '''Небесни стебла''' ({{langx|zh|天干}}, ''тјенган'') — систем од десет [[реден број|редни броеви]] со потекло од [[Кина]] и во употреба ширум [[Источна Азија]], посведочени уште од {{околу|1250&nbsp;г.&nbsp;п.н.е.}} за време на династијата [[Шанг (династија)|Шанг]] како имиња за десетте дена во неделата. Во тоа време се користеле и во обреди како имиња за починатите од семејството, на кои има се принесувале жртви на соодветниот ден од неделата. Стеблата денес не се користат како имиња за денови од неделата, туку имаат други намени. Највеќе се користат заедно со дванаесетте [[земски гранки]] во [[шеесетгодишен циклус]], од голема важност во историските [[кинески календар]]и.{{sfn|Jonathan Smith|2011}} ==Потекло== {{Multiple image|total_width = 500 <!-- Layout parameters --> |perrow=5 |maxwidth=300px <!--image 1--> | image1 = 甲-bronze.svg | image2 = 乙-bronze.svg | image3 = 丙-bronze.svg | image4 = 丁-bronze.svg | image5 = 戊-bronze.svg | image6 = 己-bronze.svg | image7 = 庚-bronze.svg | image8 = 辛-bronze.svg | image9 = 壬-bronze.svg | image10 = 癸-bronze.svg | caption1 = 甲 (1), желкина черупка | caption2 = 乙 (2), рибина утроба |caption3 = 丙 (3), рибина опашка | caption4 = 丁 (4), шајка | caption5 = 戊 (5), хелебарда | caption6 = 己 (6), конец | caption7 = 庚 (7), млат и вршалка | caption8 = 辛 (8), жиг | caption9 = 壬 (9), двострана секира | caption10 = 癸 (10), плуг со четири рачки | footer = Небесните стебла во нивниот изворен облик од бронзеното писмо.}} Некои стручњаци сметаат дека небесните стебла и нивната десетдневна недела се поврзани со приказна од [[кинеска митологија|кинеската митологија]] кога на небото се појавиле десет сонца, чиј редослед сочинувал десетдневен циклус (旬, ''син''); се смета дека секое стебло е име за секое од овие сонца.{{sfn|Allan|1991|pp=36–38}} Се среќаваат во имињата на кралевите од династијата Шанг и нивните храмовни имиња. Се состоеле од роднински збор („татко“, „мајка“, „дедо“, „баба“) пред името на едно од стеблата (на пр. „Дедо Ѓа“). Овие имиња се среќаваат на бронзени садови каде се чествуваат нивните имиња и покажуваат на кој ден треба да им се принесе жртва. Синологот Дејвид Кајтли, специјалист за стари бронзени предмети, смета дека стеблата се избирале посмртно со гатање.<ref>{{наведена книга |title=Ancient Mortuary Traditions of China: Papers on Chinese Ceramic Funerary sculptures |publisher=Far Eastern Art Council, Los Angeles County Museum of Art |year=1991 |isbn=978-0-87587-157-8 |editor-last=Kuwayama |editor-first=George |pages=16–17 |chapter=The Quest for Eternity in Ancient China: The Dead, Their Gifts, Their Names}}</ref> Некои историчари сметаат дека владеачката класа на Шанг имала десет кланови, но нејасно е дали општеството било одраз на митот или обратно. Нивната поврзаност со концептите [[јин и јанг]] и [[пет елементи|петте елементи]] се развила по распадот на Шанг. Џонатан Смит вели дека небесните стебла постоеле и пред династијата Шанг и изворно се однесувале на десетте [[астеризам|астеризми]] долж [[еклиптика]]та, претставени на древното [[коскено писмо]] како цртежи; забележува сличности помеѓу овие астеризми и подоцнежните системи на четири слики и дваесет и осум куќи. Тие се користеле за следење на движењето на Месечината долж нејзиниот месечен пат, заедно со земските гранки кои се однесуваат на [[месечеви мени|мената]].<ref>{{наведено списание |last=Smith |first=Jonathan M. |date=2011 |title=The ''Di Zhi'' 地支 as Lunar Phases and Their Coordination with the ''Tian Gan'' 天干 as Ecliptic Asterisms in a China before Anyang |url=https://www.cambridge.org/core/journals/early-china/article/abs/di-zhi-as-lunar-phases-and-their-coordination-with-the-tian-gan-as-ecliptic-asterisms-in-a-china-before-anyang/CFF9A84C9625BB04F0466F8C46CFBC9F |journal=Early China |volume=33 |pages=199–228 |doi=10.1017/S0362502800000274 |s2cid=132200641 |access-date=29 јануари 2022 |ref={{sfnref|Jonathan Smith|2011}}|url-access=subscription }}</ref> Буквалните значења на знаците биле (и денес се) овие.<ref>William McNaughton. ''Reading and Writing Chinese.'' Tokyo: Charles E. Tuttle, 1979.</ref> Меѓу современите значења, оние добиени од положбата на знакот во низата на небесни стебла се напишани закосено. {| class="wikitable" border="1" ! scope="col" rowspan="2" colspan="2" | Небесно стебло ! rowspan="2" |Пинјин<ref>{{нмс |title=Heavenly Stems and Earthly Branches |url=http://en.chinaculture.org/chineseway/2010-12/21/content_402062_3.htm |access-date=25 март 2025 |website=en.chinaculture.org}}</ref><ref>{{нмс |title=Chinese Notes |url=https://chinesenotes.com/ref_heavenly_stems.html |access-date=25 март 2025 |website=chinesenotes.com |archive-date=2026-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260114180558/https://chinesenotes.com/ref_heavenly_stems.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{нмс |date=23 март 2021 |title=Chinese Culture: 12 Heavenly Stems & 10 Earthly Branches |url=https://www.echineselearning.com/blog/12-heavenly-stems-10-earthly-branches |access-date=25 март 2025 |language=en-US}}</ref> ! rowspan="2" |[[Македонска транскрипција на кинескиот јазик|Мак тран.]]!! colspan="2" scope="colgroup" | Значење |- ! scope="col" | Изворно !! scope="col" | Дополнителни |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1 | style="text-align:center" | {{ZH|甲}} |jiǎ |ѓа|| „желкина черупка“ | * „''прв''“ * „''[[метил група]]''“ * „шлем“ * „оклоп“ * зборови поврзани со тврдокрилци, ракови и нокти |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2 | style="text-align:center" | {{ZH|乙}} |yǐ |ји|| „рибина утроба“ | * „''втор''“ * „''[[етил група]]''“ * „свиткување, усукување“ |- ! scope="row" style="text-align:center" | 3 | style="text-align:center" | {{ZH|丙}} |bǐng |бинг|| „рибина опашка“ | * „''трет''“ * „светол“ * „оган“ |- ! scope="row" style="text-align:center" | 4 | style="text-align:center" | {{ZH|丁}} |dīng |динг|| „шајка“ | * „''четврти''“ * „маж“ * „крупен“ * „во облик на Т“ * „удирање“ * презиме |- ! scope="row" style="text-align:center" | 5 | style="text-align:center" | {{ZH|戊}} |wù |ву | „[[хелебарда]]“ || {{Н/П}} |- ! scope="row" style="text-align:center" | 6 | style="text-align:center" | {{ZH|己}} |jǐ |ѓи | „нишка на разбој“ | „сепство“ |- ! scope="row" style="text-align:center" | 7 | style="text-align:center" | {{ZH|庚}} |gēng |генг|| вечерница ([[Венера (планета)|Венера]]) | „возраст“ |- ! scope="row" style="text-align:center" | 8 | style="text-align:center" | {{ZH|辛}} |xīn |син|| „навредување на надредени“ | * „горчлив“ * „пикантен“ * „напорен“ |- ! scope="row" style="text-align:center" | 9 | style="text-align:center" | {{ZH|壬}} |rén |жен|| товар | * „нарамува“ * „доверува служба“ |- ! scope="row" style="text-align:center" | 10 | style="text-align:center" | {{ZH|癸}} |guǐ |гуеј|| плуг со четири рачки || {{Н/П}} |} == Денешна употреба == Небесните стебла и денес се во широка употреба како редни броеви ширум [[синосфера]]та, слично како азбучниот редослед во македонскиот. * Кинескиот математичар Ли Шанлан (1810–1882) разработил систем каде небесните стебла и земските гранки ги заменуваат латиничните букви како ознаки за [[променлива|математичките променливи]]. Во неговиот систем, буквите {{mvar|a}} – {{mvar|j}} се претставени со десетте небесни стебла, {{mvar|k}} – {{mvar|v}} со дванаесетте земски гранки, а последните четири букви {{mvar|w}}, {{mvar|x}}, {{mvar|y}} и {{mvar|z}} со {{јаз|zh|物}} („материја“), {{јаз|zh|天}} („небо“), {{јаз|zh|地}} („земја“) и {{јаз|zh|人}} („човек“).<ref>[https://books.google.com/books?id=O54oDwAAQBAJ&pg=PA17] (стр. 147 и 148)</ref> [[Клуч (кинеско писмо)|Клучот]] {{kxr|уста|link=yes}} може да се придодаде кон секој од знаците за да се означи големиот облик на буквата: на пр. {{mvar|a}} →&nbsp;{{јаз|zh|甲}}, {{mvar|A}} →&nbsp;{{јаз|zh|呷}}; {{mvar|d}} →&nbsp;{{јаз|zh|丁}}, {{mvar|D}} →&nbsp;{{јаз|zh|叮}}.<ref>{{наведена книга |last=Yang |first=Ziqiang |url=https://books.google.com/books?id=O54oDwAAQBAJ |publisher=獨立作家－新銳文創 |year=2017 |isbn=978-986-94864-1-5 |pages=147–148 |language=zh |script-title=zh:李善蘭: 改變近代中國的科學家 |author-mask=Yang Ziqiang (楊自強)}}</ref> * Имиња на [[органска хемија|органските хемикалии]] — на пр. [[метанол]] ({{zhi|c=甲醇|p=ѓачуен}}), [[етанол]] ({{zhi|c=乙醇|p=јичуен}}). * Болести — на пр. [[хепатит А]] ({{zhi|c=甲型肝炎|p=ѓасјинг ганјан}}), [[хепатит Б]]: ({{zhi|c=乙型肝炎|p=јисјинг ганјан}}). * Спорски лиги — на пр. италијанската [[Серија А]] се пишува како {{zhi|c=意甲|p=јиѓа}}. * Улилишните оценки во Тајван со 優 (''јоу'' = одличен) се вметнуваат пред небсните стебла од списокот — т.е. македонските оценки 5, 4, 3, 2 и 1 се претставуваат со {{јаз|zh|優}}, {{јаз|zh|甲}}, {{јаз|zh|乙}}, {{јаз|zh|丙}} и {{јаз|zh|丁}}. * Во [[астрологија]]та и [[фенг шуи]] небесните стебла и земските гранки од четирите столбови на кинеската метафизика во гатачките системи Ѓимен дуенѓа и Даљурен. * Во Кореја и Јапонија небесните стебла се користат во правни документи: корејските варијанти {{tlit|ko|гап}} ({{јаз|ko-Hani|甲}}) и {{tlit|ko|ул}} ({{јаз|ko-Hani|乙}}) се употребуваат за укажување на поголемата и помалата страна во правен договор и понекогаш се синоними за истите. Оваа употреба е честа и во корејската информатичка индустрија. == Поврзано == * [[Кинески бројки]] * [[Земски гранки]] * [[Шеесетгодишен циклус]] * [[Кинески календар]] * [[Кинески зодијак]] == Наводи == {{наводи}} ===Библиографија=== {{Refbegin}} * {{наведена книга |last=Allan |first=Sarah |title=The Shape of the Turtle: Myth, Art, and Cosmos in Early China |publisher=State University of New York Press |year=1991 |isbn=978-0-7914-0459-1 |location=Albany}} * {{наведена книга |last=Barnard |first=Noel |title=Studies of Shang Archaeology: Selected Papers from the International Conference on Shang Civilization |publisher=Yale University Press |year=1986 |isbn=978-0-300-03578-0 |editor-last=Kwang-chih Chang |location=New Haven, CT |pages=141–206 |chapter=A New Approach to the Study of Clan-Sign Inscriptions of Shang}} * {{наведена книга |last=Tsien |first=Tsuen-hsuin |title=Ancient China: Studies in Early Civilization |last2=Chang |first2=Kwang-chih |publisher=Chinese University Press |year=1978 |isbn=978-962-201-144-1 |editor-last=Roy |editor-first=David |location=Hong Kong |pages=13–42 |chapter=T'ien kan: a key to the history of the Shang}} * {{наведено списание |last=Chang Tai-Ping |year=1978 |title=The role of the t'ien-kan ti-chih terms in the naming system of the Yin |journal=Early China |volume=4 |pages=45–48 |doi=10.1017/S0362502800005897 |s2cid=161397647}} * {{наведена книга |last=Keightley |first=David |title=The Ancestral Landscape: Time, Space, and Community in Late Shang China, ca. 1200-1045 B.C. |publisher=Center for Chinese Studies, University of California |year=2000 |isbn=978-1-55729-070-0 |location=Berkeley}} * {{наведена книга |last=Norman |first=Jerry |title=Linguistics of the Sino-Tibetan Area: The State of the Art: Papers Presented to Paul K. Benedict for his 71st Birthday |publisher=Australian National University |year=1985 |isbn=0-85883-319-0 |editor-last=Thurgood |editor-first=Graham |location=Canberra |pages=85–89 |chapter=A Note on the Origins of the Chinese Duodenary Cycle}} * {{наведено списание |last=Pulleyblank |first=Edwin G. |year=1995 |title=The ''Ganzhi'' as Phonograms |journal=Early China News |volume=8 |pages=29–30 |issn=0362-5028 |jstor=23351501}} * {{наведена книга |last=Smith |first=Adam |url=http://cangjie.info/public/papers/SmithAdam_2010_sexagenary.pdf |title=Calendars and Years II: Astronomy and Time in the Ancient and Medieval World |publisher=Oxbow |year=2011 |isbn=978-1-84217-987-1 |editor-last=Steele |editor-first=John |location=Oxford |pages=1–37 |chapter=The Chinese sexagenary cycle and the ritual origins of the calendar |ref={{sfnref|Adam Smith|2011}} |access-date=2011-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813033543/http://cangjie.info/public/papers/SmithAdam_2010_sexagenary.pdf |archive-date=2011-08-13 |url-status=dead}} {{Refend}} == Надворешни врски == {{рвр|Heavenly Stems}} * {{нмс |title=Небесни стебла и земски гранки |url=https://www.hko.gov.hk/en/gts/time/stemsandbranches.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200621091045/http://www.hko.gov.hk/en/gts/time/stemsandbranches.htm |archive-date=21 јуни 2020 |access-date=4 ноември 2018 |website=Хонгконшка опсерваторија}} {{en}} [[Категорија:Кинеска астрологија]] [[Категорија:Кинески календари]] 73xqhwdzv5nqpan2v4iyejwu54n1er5 Михаил Шајдоров 0 1386577 5599446 5515504 2026-07-23T20:01:40Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599446 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Mikhail_Shaidorov_2025_Skate_America_Free_Skate_05_(cropped).jpg|мини|390x390пкс|Шајдоров го изведува своето слободно лизгање на „Скејт Америка 2025“]] '''Михаил Станиславович Шаидоров''' ({{Langx|kk|Михаил Станиславович Шайдоров}}; роден на 25 јуни 2004 година) ― казахстански [[Уметничко лизгање|уметнички лизгач]]. Тој е [[Зимски олимписки игри 2026|олимписки шампион во 2026 година]], сребрен медалист на Светското првенство во 2025 година, шампион на Четири континенти во 2025 година, четирикратен освојувач на Гран При медал, трикратен освојувач на Челинџер серијата, бронзен медалист на Азиските Зимски игри во 2025 година и петкратен национален шампион на Казахстан (2019–2023). На јуниорско ниво, тој е сребрен медалист на Светското јуниорско првенство во 2022 година и сребрен медалист на Јуниор Грант При Полска во 2021 година. Тој е првиот лизгач од Казахстан кој некогаш освоил медал на Светско јуниорско првенство, како и првиот лизгач од Казахстан кој се квалификувал за Гран При финале на сениорско ниво.<ref name="first">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.olympic.kz/ru/article/26583-pervaya-v-istorii-mikhail-shaydorov-zavoeval-serebro-chempionata-mira-sredi-yuniorov-po-figurnomu-kataniyu|title=Первая В Истории. Михаил Шайдоров Завоевал «серебро» Чемпионата Мира Среди Юниоров По Фигурному Катанию|work=Olympic.Kz|accessdate=July 31, 2023|archive-date=2025-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20251121222505/https://olympic.kz/ru/article/26583-pervaya-v-istorii-mikhail-shaydorov-zavoeval-serebro-chempionata-mira-sredi-yuniorov-po-figurnomu-kataniyu|url-status=dead}}</ref><ref name="SPTV24">{{Наведена мрежна страница|url=https://sportplustv.kz/ru/news/mixail-saidorov-pervyi-kazaxstanskii-figurist-v-finale-gran-pri|title=Первый Казахстанский Фигурист В Финале Гран-при|last=Шайдоров|first=Михаил|work=Sport Plus TV|accessdate=November 27, 2024}}</ref> Дополнително, Шајдоров е првиот лизгач во историјата кој остварил комбинација од троен Аксел-четворон скок и троен Аксел-Ојлер-четворон скок на натпревар на меѓународен натпревар.<ref name="3A4T">{{Наведена мрежна страница|url=https://matchtv.ru/figure-skating/matchtvnews_NI2128922_Shajdorov_stal_pervym_figuristom_v_istorii_ispolnivshim_kombinaciju_trojnoj_aksel__chetvernoj_tulup|title=Шайдоров Стал Первым Фигуристом В Истории, Исполнившим Комбинацию «тройной Аксель + Четверной Тулуп»|last=Гибадиева|first=Вероника|date=November 2, 2024|work=Match TV|accessdate=November 3, 2024}}</ref><ref name="3Ae4S">{{Наведена мрежна страница|url=https://tengrisport.kz/tnsport/kazahstanskiy-figurist-shaydorov-sotvoril-istoriyu-stal-556327/|title=Казахстанский Фигурист Шайдоров Сотворил Историю И Стал Мемом|date=December 9, 2024|work=Tengri Sport|accessdate=December 15, 2024}}</ref> На [[Зимски олимписки игри 2026|Зимските олимписки игри 2026 година]], Шајдоров влезе во историјата како прв уметнички лизгач од Казахстан кој освоил златен олимписки медал и стана вториот казахстански спортист кој освоил злато на Зимски олимписки игри. == Личен живот == Шајдоров е роден на 25 јуни 2004 година во [[Алмати]], Казахстан.<ref name="ISU-MS">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.isuresults.com/bios/isufs_cr_00104418.htm|title=Competition Results: Mikhail SHAIDOROV|publisher=International Skating Union}}</ref> Моментално е студент на Казахстанската академија за спорт и туризам.<ref name="university">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.youtube.com/watch?v=1ftWYTv1uwQ|title=Mikhail SHAIDOROV FS / FISU Lake Placid 2023|date=January 15, 2023|work=YouTube|accessdate=July 31, 2023}}</ref> Иако е [[Руси во Казахстан|етнички Русин]], тој јавно ги осудил руските медиуми затоа што често го нарекуваат руски спортист, велејќи: „Тоа е непочитување кон мене... Роден сум, живеев и сè уште живеам во Алмати, и поминувам многу време во Казахстан, во мојот сакан град. Многу сум среќен што имам можност да тренирам под водство на [[Алексеј Евгениевич]], со кого соработуваме долго време. Но, почнав да лизгам во трговскиот центар „Рамстор“, каде што многу уметнички лизгачи ги започнаа своите почетоци, вклучувајќи го и [[Денис Тен]].“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sport24.ru/figureskating/news-720515-kazakhstanskiy-figurist-shaydorov-isklyuchil-svoye-rossiyskoye-proiskhozhdeniye-neuvazhitelno-po-otnosheniyu-ko-mne|title=Казахстанский фигурист Шайдоров исключил свое российское происхождение: «Неуважительно по отношению ко мне»|work=Sport24|publisher=Sport24|accessdate=10 February 2026}}</ref> == Кариера == === Почетоци === Како тренер по уметничко лизгање, таткото на Шајдоров, Станислав, постојано го носел својот мал син на лизгалиштето каде што работел. На крајот, Шајдоров самиот почнал да лизга во 2010 година на шестгодишна возраст. Првично трениран од неговиот татко, Шајдоров на крајот станал страствен за спортот откако ја гледал сезоната на уметничко лизгање 2015-2016 на телевизија, и бил инспириран гледајќи како [[Јузуру Ханју]] се натпреварува и постојано ги соборува светските рекорди. Покрај тоа, гледањето на придонесот на [[Денис Тен]] во развојот на уметничкото лизгање во Казахстан, исто така, почнало да служи како мотивирачки фактор за Шајдоров.<ref name="OG24">{{Наведена мрежна страница|url=https://olympics.com/ru/news/mihail-shaidorov-denis-ten-soobshchil-miru-chto-v-kazahstane-est-figurnoe-katanie-teper-ya-mogu-napomnit-lyudyam-ob-ehtom|title=Михаил Шайдоров: «денис Тен Сообщил Миру, Что В Казахстане Есть Фигурное Катание. Теперь Я Могу Напомнить Людям Об Этом»|last=Фладе|first=Татьяна|work=Olympics.com|accessdate=October 23, 2024}}</ref><ref name="ISU-2324">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.isuresults.com/bios/isufs00104418.htm|title=Mikhail SHAIDOROV: 2023/2024|work=International Skating Union|archive-url=https://web.archive.org/web/20231101213000/http://www.isuresults.com/bios/isufs00104418.htm|archive-date=November 1, 2023|accessdate=November 2, 2023}}</ref> На почетокот на 2017 година, Шајдоров и неговиот татко учествувале на тренинг-камп организиран од поранешниот руски олимписки шампион, [[Алексеј Урманов]]. Токму за време на тој камп, Шајдоров за првпат направил двоен аксел. Ова го поттикнало Шајдоров да почне да учи како да скока тројки, нешто што го постигнал за помалку од една година подоцна.<ref name="OG24" /> Поради недостаток на лизгалишта за тренинг со лизгачи од елитно ниво во тоа време во Казахстан, родителите на Шајдоров направиле подготовки нивниот син да се пресели во [[Сочи]], Русија, во 2018 година, за да може да тренира со Алексеј Урманов со полно работно време.<ref name="OG24" /> === Сезона 2019–2020: Прва национална титула === Шајдоров ја освоил својата прва национална титула на Казахстанското првенство во 2020 година. Потоа бил избран да се натпреварува на Светското јуниорско првенство во 2020 година, каде завршил на дваесет и второто место.<ref name="ISU-MS" /> === Сезона 2020–2021: Повреда на грбот === [[Пандемија на КОВИД-19|Пандемијата на КОВИД-19]] значително ги ограничила можностите за тренинг и натпреварување за Шајдоров и другите лизгачи, а тој се посветил на подобрување преку тренинг подолг период.<ref name="ISU220416">{{Наведена мрежна страница|url=https://isu.org/figure-skating/news/news-fsk/14098-ilia-malinin-usa-celebrates-golden-age-in-tallinn?highlight=WyJzaGFpZG9yb3YiXQ==&templateParam=15|title=Ilia Malinin (USA) Celebrates "Golden Age" in Tallinn|date=April 16, 2022|publisher=International Skating Union|archive-url=https://web.archive.org/web/20231103012136/https://isu.org/figure-skating/news/news-fsk/14098-ilia-malinin-usa-celebrates-golden-age-in-tallinn?highlight=WyJzaGFpZG9yb3YiXQ==&templateParam=15|archive-date=November 3, 2023|accessdate=November 2, 2023}}</ref> Тој ја започнал својата сезона со освојување на втората последователна национална титула на Казахстанското првенство во 2021 година. Потоа го освоил бронзениот медал на Софискиот трофеј во 2021 година.<ref name="ISU-MS" /> Шајдоров бил избран да се натпреварува на Светското првенство во 2021 година во [[Стокхолм|Стокхолм, Шведска]], но го повредил грбот кратко пред настанот, нешто што на крајот влијаелое на неговиот настап. Тој се пласирал на триесет и второто место во кратката програма, и не успеал да се пласира во делот на слободната програма.<ref name="ISU-MS" /><ref name="spex22">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sport-express.net/olympics/beijing2022/figure-skating/reviews/figurnoe-katanie-olimpiada-2022-rossiyskogo-trenera-vygonyayut-iz-sbornoy-kazahstana-skandal-1883796/|title=Русского Тренера Гонят Из Казахстана. Чем Соседям Не Угодил Воронов?|last=Кузнецов|first=Дмитрий|date=January 26, 2022|work=Sport Express|accessdate=October 23, 2024}}</ref> Заедно со својот тренер, Алексеј Урманов, Шајдоров подоцна ја донел тешката одлука да не се обидува да се квалификува за [[Зимски олимписки игри 2022|Зимските олимписки игри 2022 година]] поради повредата што го спречила да тренира со полн капацитет, и да се подготви за квалификациите за олимписките игри.<ref name="ISU-MS" /><ref name="spex22" /> === Сезона 2021–2022: Сребрен медал за јуниорско првенство на светот === Со продолжувањето на меѓународното јуниорско натпреварување, Шајдоров добил една задача на Јуниорското Гран При, освојувајќи го сребрениот медал во Полска, во 2021 година. Ова бил првиот Јуниорски Гран При медал за казахстански лизгач по Денис Тен во 2008 година.<ref name="ISU211004">{{Наведена мрежна страница|url=https://isu.org/isu-news/news/126-junior-grand-prix-news/13690-sofia-akateva-rus-continues-to-push-the-limits-at-isu-junior-grand-prix-in-gdansk-pol?highlight=WyJzaGFpZG9yb3YiXQ==&templateParam=15|title=Sofia Akateva (RUS) Continues to Push the Limits at ISU Junior Grand Prix in Gdansk (POL)|date=October 4, 2021|publisher=International Skating Union|archive-url=https://web.archive.org/web/20231103012136/https://isu.org/isu-news/news/126-junior-grand-prix-news/13690-sofia-akateva-rus-continues-to-push-the-limits-at-isu-junior-grand-prix-in-gdansk-pol?highlight=WyJzaGFpZG9yb3YiXQ==&templateParam=15|archive-date=November 3, 2023|accessdate=November 2, 2023}}</ref> Тој го имал своето деби во серијата Челинџер, пласирајќи се на деветтото место на Меморијалниот предизвик Денис Тен во 2021 година.<ref name="ISU-MS" /> На Првенството на четири континенти во 2022 година во [[Талин]], Естонија, Шајдоров завршил петти. Размислувајќи за своите ограничени натпреварувачки можности во последните години, тој изјавил дека „бидејќи тоа се случува толку ретко, понекогаш работите не одат како што треба. Натпреварите оваа сезона поминаа добро“.<ref name="GS220123">{{Наведени вести|url=https://www.goldenskate.com/2022/01/third-times-the-charm-for-junhwan-cha/|title=Third Time's the Charm for Junhwan Cha|last=Slater|first=Paula|date=January 23, 2022|work=Golden Skate|access-date=November 2, 2023}}</ref> Иако првично бил избран да се натпреварува на Светското првенство во 2022 година во [[Монпелје]], Франција, Шајдоров беше принуден да се повлече откако му била одбиена визата од страна на Француската амбасада.<ref name="22wc">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sports.kz/news/kazahstan-uznal-plohie-novosti-pered-startom-chempionata-mira-2022-podrobnosti|title=Казахстан Узнал Плохие Новости Перед Стартом Чемпионата Мира-2022. Подробности|work=Sports.Kz|accessdate=July 31, 2023}}</ref> Сепак, тој успеал да присуствува на Светското јуниорско првенство во 2022 година во Талин. Шајдоров се пласирал на осмото место во кратката програма, и второ место во слободно лизгање, на крајот освојувајќи го сребрениот медал со што станал првиот казахстански лизгач кој освоил медал на Светското јуниорско првенство.<ref name="first" /><ref name="ISU220416" /> === Сезона 2022–2023 === Шајдоров ја започнал својата сезона на Трофејот Финландија во 2022 година, завршувајќи осми.<ref name="ISU-MS" /> Иако бил избран да се натпреварува во серијата Гран При на Гран При де Франс во 2022 година и Гран При Еспо во 2022 година, Шајдоров се повлекол од двата настани откако се разболел од вирусот Епштајн-Бар и му била потребна хоспитализација.<ref name="GS230212">{{Наведени вести|url=https://www.goldenskate.com/2023/02/japans-kao-miura-takes-four-continents-gold/|title=Japan's Kao Miura Takes Four Continents Gold|last=Slater|first=Paula|date=February 12, 2023|work=Golden Skate|access-date=November 2, 2023}}</ref> И покрај болеста, тој продолжил да се натпреварува на „Златниот спин“ во Загреб во 2022 година и завршил четврти.<ref name="ISU-MS" />> Избран да се натпреварува на Зимските универзитетски игри во 2023 година, Шајдоров завршил четврти откако се пласирал на шестото место во кратката програма и третото во слободно лизгање. На Првенството на четири континенти во 2023 година во [[Колорадо Спрингс|Колорадо Спрингс, Колорадо]], Шајдоров пристигнал дури на денот на кратката програма поради проблеми со добивање виза за натпреварување на настанот.<ref name="234cc">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.twitter.com/ifsmagazine/status/1623893332278534146?lang=en|title=Visa Issues|work=Twitter|accessdate=July 31, 2023|archive-date=2023-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20230731035016/https://twitter.com/ifsmagazine/status/1623893332278534146?lang=en|url-status=dead}}</ref> Тој, исто така, развил тежок случај на акутен отитис медија.<ref name="OG24" /> Шајдоров се пласирал дванаесетти во кратката програма, и петти во слободно лизгање, и постигнал личен рекорд во слободно лизгање и вкупен резултат. На крајот завршил петти во генералниот пласман.<ref name="GS230212" /><ref name="ISU230211">{{Наведена мрежна страница|url=https://isu.org/figure-skating/news/news-fsk/14483-miura-jpn-flies-high-to-take-gold-and-electric-messing-can-medals-at-last?highlight=WyJzaGFpZG9yb3YiXQ==&templateParam=15|title=Miura (JPN) Flies High to Take Gold and Electric Messing (CAN) Medals at Last|date=February 11, 2023|publisher=International Skating Union|archive-url=https://web.archive.org/web/20231103012136/https://isu.org/figure-skating/news/news-fsk/14483-miura-jpn-flies-high-to-take-gold-and-electric-messing-can-medals-at-last?highlight=WyJzaGFpZG9yb3YiXQ==&templateParam=15|archive-date=November 3, 2023|accessdate=November 2, 2023}}</ref> На Светското првенство во 2023 година во Саитама, Јапонија, Шајдоров завршил на четиринаесеттото место откако се пласирал на осумнаесеттото место во кратката програма и дванаесеттото во слободно лизгање.<ref name="ISU-MS" /> === Сезона 2023–2024: Прв медал на сениорско Гран При === [[Податотека:Mikhail_Shaidorov_2024_Worlds_Short_Program_4.jpg|лево|мини|312x312пкс|Шајдоров за време на кратката програма на Светското првенство во 2024 година]] Повреда на препоните го принудила Шајдоров да се повлече од Меморијалот Непела во 2023 година, но тој успеал да го направи своето деби на Гран При на Скејт Канада Интернешенел во 2023 година, каде што завршил петти. Тој поставил нови лични рекорди во кратката програма и вкупниот резултат.<ref name="GS231101">{{Наведени вести|url=https://www.goldenskate.com/sota-yamamoto-captures-first-grand-prix-gold/|title=Sota Yamamoto Captures First Grand Prix Gold|last=Slater|first=Paula|date=October 29, 2023|work=Golden Skate|access-date=November 2, 2023}}</ref><ref name="OG24" /> На Купот на Кина во 2023 година, тој бил трет и во кратката и во слободната делница од машката конкуренција, и завршил со бронзен медал. Повторно поставил нови лични рекорди, и изјавил дека е „задоволен“ од својот прв сениорски медал на Гран При.<ref name="GS231111">{{Наведени вести|url=https://www.goldenskate.com/siao-him-fa-surprises-takes-cup-of-china-gold/|title=Siao Him Fa Surprises; Takes Cup of China Gold|last=Slater|first=Paula|date=November 11, 2023|work=Golden Skate|access-date=November 16, 2023}}</ref> Шајдоров го освоил сребрениот медал на „Голден спин“ во Загреб во 2023 година, каде го освоил својот прв медал од серијата Челинџер.<ref name="ISU-MS" /> [[Податотека:Mikhail_Shaidorov_2024_Worlds_Free_Skate_9.jpg|мини|350x350пкс|Шајдоров го изведува своето слободно лизгање на Светското првенство во 2024 година]] Шајдоров се пласирал на шестото место на Првенството на четири континенти во 2024 година во Шангај, Кина. Подоцна освоил злато на Челинџ купот во 2024 година на крајот на февруари. Шајдоров ја завршил сезоната на Светското првенство во 2024 година, каде што завршил на четиринаесеттото место.<ref name="ISU-MS" /> === Сезона 2024–2025: Историски комбинации на скокови, Финале на Гран При, Титула на Четири континенти, Светски сребрен медал === Шајдоров ја започнал сезоната со победа на Меморијалниот предизвик „Денис Тен“ во 2024 година.<ref name="ISU-MS" /> Натпреварувајќи се на Гран При патеката 2024–2025, Шајдоров завршил четврти на Гран При де Франс 2024. На настанот, тој станал првиот лизгач во историјата што остварил комбинација од троен скок Axel - четири вртења.<ref name="3A4T" /><ref name="SS-MS">{{Наведена мрежна страница|url=https://skatingscores.com/kaz/men/mikhail_shaidorov|title=KAZ–Mikhail Shaidorov|work=SkatingScores.com|accessdate=2026-02-14|archive-date=2025-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20251211085422/https://skatingscores.com/kaz/men/mikhail_shaidorov/|url-status=dead}}</ref> [[Податотека:Mikhail_Shaidorov_during_the_short_program_at_the_2024-25_Grand_Prix_Final.jpg|лево|мини|354x354пкс|Шајдоров за време на неговата кратка програма на финалето на Гран При 2024–2025]] Пред Светското првенство во 2025 година, [[Илија Малинин]] од САД му дал пофалба на Шајдоров во едно интервју: „Навистина сакам да му симнам капа“, рекол Малинин. „Навистина сум импресиониран и навистина среќен за него што се одлучи за овие комбинации. Навистина му давам голема поддршка и сме навистина пријателски расположени еден кон друг.“<ref name="GS031825">{{Наведени вести|url=https://www.goldenskate.com/usas-ilia-malinin-feeling-comfortable-ahead-of-worlds/|title=USA’s Ilia Malinin feeling ‘comfortable’ ahead of Worlds|last=Slater|first=Paula|date=March 18, 2025|work=Golden Skate}}</ref> Три недели подоцна, Шајдоров се натпреварувал на Купот на Кина во 2024 година, каде што се пласирал на второто место во кратката програма. Тој го освоил слободното лизгање со нов личен рекорд, и останал на позицијата за сребрен медал во генералниот пласман.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.goldenskate.com/shun-sato-takes-first-grand-prix-gold-in-china/|title=Shun Sato Takes His First Grand Prix Gold in China|last=Slater|first=Paula|date=November 24, 2024|work=Golden Skate|accessdate=November 24, 2024}}</ref> [[Податотека:Mikhail_Shaidorov_2025_Worlds_Free_Skate_03.jpg|мини|313x313пкс|Шајдоров го изведува своето слободно лизгање на Светското првенство во 2025 година]] Поради резултатите на Шајдоров од серијата Гран При, тој бил именуван за прв алтернативен за финалето на Гран При 2024–2025.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://results.isu.org/events/gp2024/gpsmen.htm|title=ISU Grand Prix of Figure Skating 2024-2025 - Men|work=International Skating Union|accessdate=November 24, 2024}}</ref> Шајдоров конечно бил повикан да се натпреварува по повлекувањето на [[Адам Сјао Хим Фа]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://x.com/AnythingGOE/status/1861720204624965896|title=🇫🇷 Adam Siao Him Fa Has Withdrawn from the Grand Prix Final Due to an Ankle Injury Sustained at the Cup of China, He Has Been Advised to Take a 3 Week Break with the Aim of Competing at Europeans in January.|work=X|publisher=Anything GOEs|accessdate=November 27, 2024}}</ref> Ова било првпат во историјата лизгач од Казахстан да се квалификува за финале на Гран При на сениорско ниво.<ref name="SPTV24" /> На финалето во [[Гренобл]], Франција, Шајдоров се пласирал на третото место во кратката програма по чисто лизгање.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://skatingscores.com/2425/gpf/sr/men/i/short/kaz/mikhail_shaidorov/|title=2024 Grand Prix Final - Men's Short Program - Mikhail Shaidorov|work=Skating Scores|accessdate=December 19, 2024}}</ref><ref name="GS120824M">{{Наведени вести|url=https://www.goldenskate.com/ilia-malin-takes-second-grand-prix-final-title-in-grenoble/|title=Ilia Malin takes second Grand Prix Final title in Grenoble|last=Slater|first=Paula|date=December 8, 2024|work=Golden Skate}}</ref> Во слободно лизгање, тој се обидел и успешно извел троен Аксел-Ојлер-четворократен Салхов скок, со што станал првиот лизгач што некогаш го сторил тоа.<ref name="3Ae4S" /><ref name="GS120824M" /> И покрај ова, тој се пласирал на шестото место во тој сегмент и паднал на петтото место во генералниот пласман.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://skatingscores.com/2425/gpf/sr/men/results/|title=2024 Grand Prix Final - Men's Final Results|work=Skating Scores|accessdate=December 19, 2024}}</ref><ref name="GS120824M" /> Во јануари, Шајдоров се пласирал на четвртото место на Зимските светски универзитетски игри 2025 во [[Торино]], Италија. Потоа освоил бронза на Азиските Зимски игри 2025 во Харбин, Кина.<ref name="SS-MS" /> Една недела подоцна, на Првенството на четири континенти 2025 во [[Сеул]], Јужна Кореја, Шајдоров лизгал чиста кратка програма, и победил во сегментот. За време на слободното лизгање, Шајдоров извел четири чисти скокови во квад, вклучувајќи троен Аксел -Ојлер- четвороен скок во секвенцата Салхов. Шајдоров поставил личен најдобар резултат во слободно лизгање, и го освоил златниот медал во целина, со над дваесет поени пред освојувачот на сребрениот медал, [[Ча Џун-хван]]. Тој станал вториот лизгач од Казахстан кој освоил Првенство на четири континенти зад Денис Тен. Во март, на Светското првенство во 2025 година во [[Бостон|Бостон, Масачусетс]], САД, Шајдоров се пласирал на третото место по кратката програма, и на крајот го освоил сребрениот медал со нов личен најдобар резултат во слободно лизгање.<ref name="GS033025">{{Наведени вести|url=https://www.goldenskate.com/usas-ilia-malinin-defends-world-title-in-boston/|title=USA’s Ilia Malinin defends World title in Boston|last=Slater|first=Paula|date=March 30, 2025|work=Golden Skate}}</ref> [[Податотека:Mikhail_Shaidorov_2025_Skate_America_Short_Program_07.jpg|лево|мини|300x300пкс|Шајдоров ја изведува својата кратка програма на „Скејт Америка 2025“]] Во јуни, Националниот олимписки комитет на Република Казахстан објавил дека Шајдоров ќе добие грант за претстојната олимписка сезона.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.instagram.com/p/DLZXYfeIvES/?hl=en|title=⛸️ Қазақстан ҰОК Халықаралық Олимпиадалық комитеттің болашағы зор спортшыларды қолдауға бағытталған бағдарламаларын жүзеге асыруды жалғастыруда.|work=Instagram|publisher=Instagram|accessdate=28 June 2025}}</ref> === Сезона 2025–2026: Историски златен олимписки медал === [[Податотека:Mikhail_Shaidorov_2025_Worlds_Gala_08.jpg|мини|375x375пкс|Шајдоров облечен како По од франшизата ''[[Кунг фу панда|„Кунг фу панда“]]'' за време на гала-свеченоста на Светското првенство во 2025 година]] Шајдоров ја започнал својата сезона со освојување на златото на Меморијалниот челинџ „Денис Тен“ во 2025 година по вторпат по ред. Потоа се натпреварувал во серијата Гран При 2025-2026, освојувајќи го бронзениот медал на Купот на Кина во 2025 година.<ref name="SS-MS" /><ref name="GS102525M">{{Наведени вести|url=https://www.goldenskate.com/japans-shun-sato-wins-second-consecutive-cup-of-china-title/|title=Japan's Shun Sato wins second consecutive Cup of China title|last=Slater|first=Paula|date=October 25, 2025|work=Golden Skate}}</ref> Следниот месец, тој се искачил од третото место за да го освои сребрениот медал на „Скејт Америка“ во 2025 година.<ref name="GS111525M">{{Наведени вести|url=https://www.goldenskate.com/kevin-aymoz-captures-first-grand-prix-gold-at-skate-america/|title=Kevin Aymoz captures first Grand Prix gold at Skate America|last=Slater|first=Paula|date=November 15, 2025|work=Golden Skate}}</ref> Тој направил грешки во обете програми. Во декември, Шајдоров се пласирал на шестото место на финалето на Гран При 2025–2026. По слободното лизгање, тој изјавил: „Беше добро, но не совршено. Навистина уживав во лизгањето на оваа програма денес и во нејзиното прикажување пред јавноста. Навистина ја сакам оваа музика, а станува збор само за повеќе тренинзи и лизгање сè повеќе и повеќе и давање на најдоброто од себе на Олимписките игри.“<ref name="GS120625M">{{Наведени вести|url=https://www.goldenskate.com/usas-ilia-malinin-lands-record-seven-quads-at-grand-prix-final/|title=USA’s Ilia Malinin lands record seven quads at Grand Prix Final|last=Slater|first=Paula|date=December 6, 2025|work=Golden Skate}}</ref> Следниот месец, Шајдоров завршил на петтото место на Првенството на четири континенти во 2026 година. Тој бил четврти по кратката програма, и втор во слободното лизгање.<ref name="GS012526M">{{Наведени вести|url=https://www.goldenskate.com/kao-miura-captures-second-four-continents-title-by-narrow-margin/|title=Kao Miura captures second Four Continents title by narrow margin|last=Slater|first=Paula|date=January 25, 2026|work=Golden Skate}}</ref> На 10 февруари, Шајдоров се натпреварувал во кратката програма во машка конкуренција поединечно на [[Зимски олимписки игри 2026|Зимските олимписки игри 2026]], и се пласирал на петтото место во тој сегмент.<ref name="SS-MS" /> По неговиот настап, тој изјавил: „Беше многу стресно бидејќи ова не е Светско првенство, ова се Олимписки игри. Тоа е всушност навистина тешко.“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://x.com/goldenskate/status/2021467181540618546|title=Mikhail Shaidorov 🇰🇿 92.94|work=X|publisher=Golden Skate|accessdate=13 February 2026}}</ref> Два дена подоцна, на денот на слободното лизгање, Шајдоров извел речиси совршено слободно лизгање, а неговата единствена грешка била неговиот обид со квад Луц. Остатокот од програмата содржела четири чисти четворократни скокови, вклучувајќи ја и неговата препознатлива тројна секвенца на скокови Аксел-Ојлер-четворократен Салхов. Со овој настап, тој постигнал личен рекорд во слободно лизгање и комбиниран вкупен резултат. По неговиот настап, првите тројца лизгачи, вклучувајќи го и големиот фаворит [[Илија Малинин]], направиле неколку грешки во скоковите, поради што, Шајдоров успеал да се искачи на првото место во генералниот пласман, и станал едно од најголемите изненадувања во историјата на уметничкото лизгање.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://skatingscores.com/2526/oly/sr/men/long/|title=2026 Winter Olympic Games - Mens Free Skate|work=Skating Scores|publisher=Skating Scores|accessdate=13 February 2026}}</ref><ref name="SS-MS" /> Со златниот медал, тој станал првиот уметнички лизгач од Казахстан кој освоил златен олимписки медал, и втор казахстански Зимски олимписки шампион по титулата на Владимир Смирнов во крос-кантри за мажи на [[Зимски олимписки игри 1994|Зимските олимписки игри во 1994 година]].<ref name="OGM-GS">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympics.com/en/milano-cortina-2026/news/winter-olympics-2026-mikhail-shaidorov-stuns-for-olympic-figure-skating-title-as-ilia-malinin-struggles-to-8th-place|title=Mikhail Shaidorov stuns for Olympic figure skating title as Ilia Malinin struggles to 8th place|last=McCarvel|first=Nick|work=Olympics.com|publisher=Olympics.com|accessdate=14 February 2026}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/sport/articles/c99jx4l7191o|title=Shaidorov wins gold as 'Quad God' Malinin crumbles|last=Smith|first=Emma|work=BBC|publisher=BBC|accessdate=13 February 2026}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.olympics.com/en/milano-cortina-2026/results/athlete-details/28158 Mikhail Shaidorov] at [[Зимски олимписки игри 2026|Milano Cortina 2026]] * {{Instagram|mikhail_shaidorov}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Шајдоров, Михаил}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2004 година]] [[Категорија:Уметнички лизгачи од Казахстан]] [[Категорија:Натпреварувачи на Зимските олимписки игри 2026]] [[Категорија:Освојувачи на медали на Зимските олимписки игри 2026]] k72oxsiarc0zvdw0bott1if5n3lzi11 Незаборавка 0 1386787 5599558 5598833 2026-07-24T05:57:45Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599558 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = Незаборавка | image = Myosotis arvensis ois.JPG | image_caption = [[Полска незаборавка]] (''Myosotis arvensis'') | taxon = Myosotis | authority = [[Карл Линеј|L.]] (1753) | type_species = [[Блатна незаборавка]] (''Myosotis scorpioides'') | type_species_authority = L. | type_species_ref = <ref>{{наведено списание |author=Lehnebach, C. |author-link=Carlos Adolfo Lehnebach |year=2012 |title=Lectotypification of three species of forget-me-nots (''Myosotis'': Boraginaceae) from Australasia |journal=[[Te Papa|Tuhinga]]<!--from Te Papa's webpage about it: "'Tuhinga: Records of the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa' is Te Papa’s freely available, annual peer-reviewed academic journal...the successor to the Museum of New Zealand Records, the National Museum of New Zealand Records, and the Dominion Museum Records in Ethnology."--> |volume=23 |pages=17–28 |url=http://collections.tepapa.govt.nz/publication.aspx?irn=3733 |access-date=2026-02-16 |archive-date=2013-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131023061745/http://collections.tepapa.govt.nz/publication.aspx?irn=3733 |url-status=dead }}</ref> | synonyms = *''Echioides'' {{мали|Moench (1794), nom. illeg.}} *''Exarrhena'' {{мали|R.Br. (1810)}} *''Gymnomyosotis'' {{мали|(A.DC.) O.D.Nikif. (2000)}} *''Scorpioides'' {{мали|Gilib. (1782), not validly publ.}} *''Scorpiurus'' {{мали|Haller (1768), nom. superfl.}} *''Strophiostoma'' {{мали|Turcz. (1840)}} | synonyms_ref = <ref name=powo/> }} '''Незаборавка'''<ref name="ТермПлевРаст">{{ТермПлевРаст|119}}</ref> или '''споменче''' ({{науч|Myosotis}}) — [[Род (биологија)|род]] цветни растенија од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Boraginaceae]]. На северната полутопка, тие се колоквијално познати како '''незаборавки''' или '''споменчиња'''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.wildlifetrusts.org/wildlife-explorer/wildflowers/water-forget-me-not|title=Water forget-me-not|work=The Wildlife Trusts|accessdate=30 April 2024}}</ref> Незаборавката е официјален цвет на [[Алјаска]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://alaska.gov/kids/student.htm|title=Alaska Kid's Corner|publisher=State of Alaska|accessdate=21 May 2016}}</ref> и [[Далсланд]], [[Шведска]]. Името потекнува од [[Старогрчки јазик|старогрчкиот збор]] {{Јаз|grc|μυοσωτίς}} „глувчово уво“, затоа што се смета дека лисјето му наликуваат. Растенијата од родот не треба да се мешаат со сродниот род ''Myosotidium'' и неговиот единствен вид ''[[Myosotidium hortensia]]'' што се наоѓа на [[Четемски Острови|Четемските Острови]]. == Опис == Родот првично го опишал [[Карл Линеј]]. [[Типски вид|Видот]] е [[блатна незаборавка|блатната незаборавка]] (''Myosotis scorpioides''). Видовите од овој род се [[Едногодишно растение|едногодишни]] или [[Повеќегодишно растение|повеќегодишни]], тревни, [[Скриеносеменици|цветни растенија]] со [[Полимерија|петомерни]] [[Цветна симетрија|актиноморфни]] цветови. Незаборавките се [[Едногодишно растение|едногодишни]], [[Двегодишно растение|двегодишни]] или [[повеќегодишно растение|повеќегодишни]] [[тревесто растение|тревести растенија]]. Базалните листови обично се собрани во розета, приседнати или со покуси или подолги дршки; стеблените листови се наизменични. [[Цвет]]овите се актиноморфни, собрани во срповидни соцветија кои обично се без [[прицветник|брактеи]] или понекогаш со брактеи во основата на [[соцветие]]то. [[Чашка]]та е yвончевидна, всечена од 1/3 – 2/3 на 5 сегменти, при образување на плодот се зголемува. [[Венечно ливче|Венчето]] обично е со куса венечна трубичка и со рамно или благо чиниесто до инковидно вдлабнат проширен дел од венчето, со 5 обли венечни сегменти, обично сино (понекогаш бело или жолтеникаво), со 5 жолтеникави или бели голи грлени лушпи. [[Прашник|Прашниците]] обично затворени во венечната трубичка, филаментите се прицврстени во средината на венечната трубичка. Столпчето со главичесто задебелен жиг, затворено во венечната трубичка. Оревчињата 4, јајцевидни или малку сплескани, мазни, сјајни, кафеави до црни, често со јасно развиен раб, и со бела сунѓереста лузна во основата со која се прикрепуваат за чашката.<ref name="FM">{{наведена книга|url=https://www.researchgate.net/profile/Vlado-Matevski/publication/270242406_FLORA_NA_REPUBLIKA_MAKEDONIJA_II1/links/54a3affb0cf267bdb90436d5/FLORA-NA-REPUBLIKA-MAKEDONIJA-II-1.pdf|title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА|last=Матевски|first=Владо|publisher=[[МАНУ]]|year=2010|isbn=978-608-203-052-4  |location=Скопје|page=141-142|pages=190|authorlink=Владо Матевски|accessdate=16 февруари 2026|author=}}</ref> [[Корен]]ите им се главно распрснати. Тие обично цветаат напролет или набргу по топењето на снегот во алпските екосистеми. [[Податотека:Wald_Vergissmeinnicht.jpg|лево|мини|Шумска незаборавка (''Myosotis sylvatica'')]] [[Семе]]то се содржи во мали мешунки во облик на лале по должината на стеблото до цветот. Мешунките се закачуваат за облеката кога се допрат до неа и на крајот паѓаат, оставајќи го малото семе во мешунката да [[’ртење|’рти]] на друго место. Семе може да се собере со поставување лист хартија под растението и протресување на мешунките врз хартијата. == Распространетост == Родот е во голема мера ограничен на Западна Евроазија, со над 60 потврдени видови,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bethchatto.co.uk/a-z/i-n/myosotis/|title=Name > I - N > Myosotis - Beth Chatto's Plants & Gardens|work=www.bethchatto.co.uk|accessdate=2024-05-27}}</ref> и [[Нов Зеланд]] со околу 40 [[Ендемизам|ендемски]] видови.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nzflora.info/factsheet/Taxon/Myosotis.html|title=Flora of New Zealand &#124; Taxon Profile &#124; Myosotis|work=www.nzflora.info}}</ref> Неколку видови се јавуваат на други места, вклучувајќи ги Северна Америка, Јужна Америка и [[Папуа Нова Гвинеја]].<ref name="Winkworth">{{Наведено списание|last=Winkworth|first=Richard C.|last2=Grau|first2=Jürke|last3=Robertson|first3=Alastair W.|last4=Lockhart|first4=Peter J.|year=2002|title=The Origins and Evolution of the Genus ''Myosotis'' L. (Boraginaceae)|url=http://phylodiversity.net/rwinkworth/publications/files/3.pdf|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=24|issue=2|pages=180–93|bibcode=2002MolPE..24..180W|doi=10.1016/S1055-7903(02)00210-5|pmid=12144755|archive-url=https://web.archive.org/web/20131023061849/http://phylodiversity.net/rwinkworth/publications/files/3.pdf|archive-date=23 October 2013}}</ref> И покрај ова, видовите на незаборавка сега се вообичаени низ умерените географски широчини поради воведувањето на сорти и туѓи видови. Многу од нив се популарни во [[хортикултура]]та. Тие претпочитаат влажни живеалишта. На места каде што не се автохтони, тие често бегаат во [[Моклиште|мочуришта]] и речни брегови. Еден или два европски вида, особено шумската незаборавка (''Myosotis sylvatica''), се воведени во повеќето [[умерена клима|умерени]] области на Европа, Азија и Америка. Генетската анализа покажува дека родот потекнува од северната полутопка и дека автохтоните видови во Нов Зеланд, Австралија, Нова Гвинеја и Јужна Америка образуваат лоза на тесно поврзани видови кои веројатно потекнуваат од еден настан на расејување на јужната полутопка.<ref name="Winkworth"/><ref>{{Наведено списание|last=Meudt|first=Heidi M.|last2=Prebble|first2=Jessica M.|last3=Lehnebach|first3=Carlos A.|date=7 November 2014|title=Native New Zealand forget-me-nots (Myosotis, Boraginaceae) comprise a Pleistocene species radiation with very low genetic divergence|journal=Plant Systematics and Evolution|volume=301|issue=5|pages=1455–1471|doi=10.1007/s00606-014-1166-x|issn=0378-2697}}</ref> == Екологија == [[Податотека:Hover_Fly_feeding_on_forget-me-not_flower_2.jpg|мини|Осолика мува (''Sphaerophoria scripta'') се храни со цвет на незаборавка.]] Видовите незаборавка се храна за [[Ларва|ларвите]] на некои видови [[пеперуги]], вклучувајќи го и ''[[Xestia c-nigrum]]''. Многу од видовите во Нов Зеланд се загрозени.<ref>{{Наведено списание|last=Lehnebach|first=Carlos A.|author-link=|date=21 August 2012|title=Two new species of forget-me-nots (''Myosotis, Boraginaceae'') from New Zealand|url=https://archive.org/details/pubmed-PMC3492931|journal=[[PhytoKeys]]|issue=16|pages=53–64|bibcode=2012PhytK..16...53L|doi=10.3897/phytokeys.16.3602|pmc=3492931|pmid=23233811|doi-access=free}}</ref> == Таксономија == [[Податотека:Woodland_Forget-me-not_(Myosotis_sylvatica).jpg|алт=Woodland forget-me-not (Myosotis sylvatica)|мини|Шумска незаборавка (''Myosotis sylvatica'')]] Од повеќе од 510 регистрирани имиња на видови, само 156 [[Вид (биологија)|вида]] денес се прифатени, наведени подолу.<ref name="powo">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30010296-2|title=''Myosotis'' L.|work=Plants of the World Online|publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|accessdate=1 September 2022}}</ref> Останатите се или синоними или хибриди на денес прифатени или предложени имиња.<ref name="powo" /><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.worldfloraonline.org/|title=Home|work=www.worldfloraonline.org|accessdate=24 November 2019}}</ref> {{Div col|colwidth=21em}} *''[[Myosotis abyssinica]]'' <small>[[Boiss.]] & [[Reut.]]</small> *''[[Myosotis afropalustris]]'' <small> C.H. Wright</small> *''[[Myosotis albicans]]'' <small> Riedl</small> *''[[Myosotis albiflora]]'' <small>[[Joseph Banks|Banks]] & [[Sol.]] ex [[Hook.f.]]</small> *''[[Myosotis albosericea]]'' <small>[[Hook.f.]]</small> *''[[Myosotis alpestris]]'' <small>[[F.W.Schmidt]]</small> (алпска незаборавка) *''[[Myosotis amabilis]]'' <small>[[Thomas Frederic Cheeseman|Cheeseman]]</small> *''[[Myosotis ambigens]]'' <small>([[Bég.]]) [[Alfredo Grau|Grau]]</small> *''[[Myosotis angustata]]'' <small>Cheeseman</small> *''[[Myosotis anomala]]'' <small> [[Harald Udo von Riedl|Riedl]]</small> *''[[Myosotis antarctica]]'' <small>Hook.f.</small> *''[[Myosotis arnoldii]]'' <small>[[L.B.Moore]]</small> *''[[Myosotis arvensis]]'' <small>[[Carl Linnaeus|(L.)]] [[John Hill (botanist)|Hill]]</small> (полска незаборавка) *''[[Myosotis asiatica]]'' <small>(Vestergr. ''ex'' Hultén) Schischk. & [[Lidia Palladievna Sergievskaya|Serg.]]</small> (азиска незаборавка) *''[[Myosotis atlantica]]'' <small> Vestergr.</small> *''[[Myosotis australis]]'' <small>[[Robert Brown (botanist, born 1773)|R.Br.]]</small> *''[[Myosotis austrosibirica]]'' <small> O.D.Nikif.</small> *''[[Myosotis azorica]]'' <small>H.C.Watson</small> (азорска незаборавка) *''[[Myosotis baicalensis]]'' <small> O.D.Nikif.</small> *''[[Myosotis balbisiana]]'' <small>Jord.</small> *''[[Myosotis × bohemica]]'' <small>Domin</small> *''[[Myosotis × bollandica]]'' <small>P.Jeps.</small> *''[[Myosotis bothriospermoides]]'' <small>[[Masao Kitagawa|Kitag.]]</small> *''[[Myosotis brachypoda]]'' <small> [[Jean Charles Marie Grenier|Gren.]]</small> *''[[Myosotis brevis]]'' <small>[[Peter James de Lange|de Lange]] & Barkla</small> *''[[Myosotis brockiei]]'' <small>[[L.B.Moore]] & M.J.A.Simpson</small> *''[[Myosotis bryonoma]]'' <small>Meudt, Prebble & Thorsen</small> *''[[Myosotis butorinae]]'' <small> Stepanov</small> *''[[Myosotis × cadevallii]]'' {{small|Sennen}} *''[[Myosotis cadmea]]'' <small>Kitag</small> *''[[Myosotis cameroonensis]]'' <small> [[Martin Cheek|Cheek]] & R.Becker</small> *''[[Myosotis capitata]]'' <small>[[Hook.f.]]</small> *''[[Myosotis chaffeyorum]]'' <small>[[Carlos Adolfo Lehnebach|Lehnebach]]</small> *''[[Myosotis chakassica]]'' <small> O.D.Nikif.</small> *''[[Myosotis cheesemanii]]'' <small>[[Donald Petrie (botanist)|Petrie]]</small> *''[[Myosotis × cinerascens]]'' <small>Petrie</small> *''[[Myosotis colensoi]]'' <small>([[Thomas Kirk (botanist)|Kirk]]) [[J.F.Macbr.]]</small> *''[[Myosotis concinna]]'' <small>Cheeseman</small> *''[[Myosotis congesta]]'' <small> [[Robert James Shuttleworth|Shuttlew.]]</small> *''[[Myosotis corsicana]]'' <small> (Fiori) Grau</small> *''[[Myosotis czekanowskii]]''<small> (Trautv.) Kamelin & V.N.Tikhom.</small> *''[[Myosotis daralaghezica]]'' <small> T.N.Popova</small> *''[[Myosotis debilis]]'' <small> [[Auguste Pomel|Pomel]]</small> *''[[Myosotis decumbens]]'' <small>Host</small> *''[[Myosotis densiflora]]'' {{small|K.Koch}} *''[[Myosotis diminuta]]'' <small> Grau</small> *''[[Myosotis discolor]]'' <small>[[Christiaan Hendrik Persoon|Pers.]]</small> *''[[Myosotis densiflora]]'' <small>C. Koch</small> *''[[Myosotis dissitiflora]]'' <small> Baker</small> *''[[Myosotis dubia]]'' {{small|Arrond.}} *''[[Myosotis ergakensis]]'' <small> Stepanov</small> *''[[Myosotis exarrhena]]'' <small>[[Ferdinand von Mueller|F. Muell.]]</small> *''[[Myosotis eximia]]'' <small>Petrie</small> *''[[Myosotis explanata]]'' <small>Cheeseman</small> *''[[Myosotis forsteri]]'' <small>[[Johann Georg Christian Lehmann|Lehm.]]</small> *''[[Myosotis gallica]]'' <small> Vestergr.</small> *''[[Myosotis galpinii]]'' <small> [[Charles Henry Wright|C.H.Wright]]</small> *''[[Myosotis glabrescens]]'' <small>[[L.B.Moore]]</small> *''[[Myosotis glauca]]'' <small>([[George Simpson (botanist)|G.Simpson]] & J.S.Thomson) [[Peter James de Lange|de Lange]] & Barkla</small> *''[[Myosotis goyenii]]'' <small>Petrie</small> *''[[Myosotis graminifolia]]'' <small> DC.</small> *''[[Myosotis graui]]'' <small> Selvi</small> *''[[Myosotis guneri]]'' <small>A.P.Khokhr.</small> *''[[Myosotis heteropoda]]'' <small> [[Ernst Rudolf von Trautvetter|Trautv.]]</small> *''[[Myosotis hikuwai]]'' <small>Meudt, Prebble & G.M.Rogers</small> *''[[Myosotis imitata]]'' <small> Serg.</small> *''[[Myosotis incrassata]]'' <small>[[Giovanni Gussone|Guss.]]</small> *''[[Myosotis jenissejensis]]'' <small> O.D.Nikif.</small> *''[[Myosotis jordanovii]]'' <small> N.Andreev & Peev</small> *''[[Myosotis × kablikiana]]'' {{small|Domin}} *''[[Myosotis kamelinii]]'' <small> O.D.Nikif.</small> *''[[Myosotis kazakhstanica]]'' <small> O.D.Nikif.</small> *''[[Myosotis kebeshensis]]'' <small> Stepanov</small> *''[[Myosotis keniensis]]'' <small> T.C.E.Fr.</small> *''[[Myosotis koelzii]]'' <small> Riedl</small> *''[[Myosotis kolakovskyi]]'' <small> A.P.Khokhr.</small> *''[[Myosotis × krajinae]]'' {{small|Domin}} *''[[Myosotis krasnoborovii]]'' <small> O.D.Nikif. & Lomon.</small> *''[[Myosotis krylovii]]'' <small>[[Lidia Palladievna Sergievskaya|Serg.]]</small> *''[[Myosotis kurdica]]'' <small> Riedl</small> *''[[Myosotis laeta]]'' <small>Cheeseman</small> *''[[Myosotis laingii]]'' <small>Cheeseman</small> *''[[Myosotis latifolia]]'' <small>[[Poir.]]</small> (широколисна незаборавка) *''[[Myosotis laxa]]'' <small>Lehm.</small> (заливска незаборавка) *''[[Myosotis lazica]]'' <small> [[Mikhail Grigoríevič Popov|Popov]]</small> *''[[Myosotis lithospermifolia]]'' <small>[[Jens Wilken Hornemann|Hornem.]]</small> *''[[Myosotis lithuanica]]'' <small> (Schmalh.) Besser ex Dobrocz.</small> *''[[Myosotis litoralis]]'' <small> Steven ex M.Bieb.</small> *''[[Myosotis ludomilae]]'' <small> Zaver.</small> *''[[Myosotis lyallii]]'' <small>Hook.f.</small> *''[[Myosotis macrantha]]'' <small>(Hook.f.) [[George Bentham|Benth.]] & Hook.f.</small> (бронзена незаборавка) *''[[Myosotis macrosiphon]]'' <small> Font Quer & Maire</small> *''[[Myosotis macrosperma]]'' <small>[[George Engelmann|Engelm.]]</small> (големосемена незаборавка) *''[[Myosotis magniflora]]'' <small> A.P.Khokhr.</small> *''[[Myosotis margaritae]]'' <small> Štěpánková</small> *''[[Myosotis maritima]]'' <small> Hochst. ex Seub.</small> *''[[Myosotis martini]]'' <small> [[Frère Sennen|Sennen]]</small> *''[[Myosotis matthewsii]]'' <small>[[L.B.Moore]]</small> *''[[Myosotis michaelae]]'' <small> Štěpánková</small> *''[[Myosotis micrantha]]'' <small> Pall. ex Lehm.</small> *''[[Myosotis minutiflora]]'' <small>[[Boiss.]] & [[Reut.]]</small> *''[[Myosotis monroi]]'' <small>Cheeseman</small> (Монроова незаборавка) *''[[Myosotis nemorosa]]'' <small>[[Wilibald Swibert Joseph Gottlieb von Besser|Besser]]</small> *''[[Myosotis nikiforovae]]'' <small> Stepanov</small> *''[[Myosotis ochotensis]]'' <small> O.D.Nikif.</small> *''[[Myosotis olympica]]'' <small> [[Pierre Edmond Boissier|Boiss.]]</small> *''[[Myosotis oreophila]]'' <small>Petrie</small> *''[[Myosotis pansa]]'' <small>([[L.B.Moore]]) Meudt, Prebble, R.J.Stanley & Thorsen</small> *''[[Myosotis × parviflora]]'' {{small|(Schur) Domin}} *''[[Myosotis paucipilosa]]'' <small> (Grau) Ristow & Hand</small> *''[[Myosotis × permixta]]'' {{small|Domin}} *''[[Myosotis persoonii]]'' <small> [[Georges RouyRouy]] & [[Edmond Gustave Camus|E.G.Camus]]</small> *''[[Myosotis petiolata]]'' <small>Hook.f.</small> *''[[Myosotis platyphylla]]'' <small>[[Pierre Edmond Boissier|Boiss.]]</small> *''[[Myosotis popovii]]'' <small> [[Dariya Nikitichna Dobroczajeva|Dobrocz.]]</small> *''[[Myosotis pospelovae]]'' {{small|O.D.Nikif.}} *''[[Myosotis pottsiana]]'' <small>([[L.B.Moore]]) Meudt, Prebble, R.J.Stanley & Thorsen</small> *''[[Myosotis propinqua]]'' <small> (Turcz.) Fisch. & C.A.Mey.</small> *''[[Myosotis × pseudohispida]]'' {{small|Domin}} *''[[Myosotis pulvinaris]]'' <small>[[Hook.f.]]</small> *''[[Myosotis pusilla]]'' <small> [[Jean-Louis-Auguste Loiseleur-Deslongchamps|Loisel.]]</small> *''[[Myosotis radix-palaris]]'' <small> A.P.Khokhr.</small> *''[[Myosotis rakiura]]'' <small>[[L.B.Moore]]</small> *''[[Myosotis ramosissima]]'' <small>Rochel</small> (рана незаборавка) *''[[Myosotis refracta]]'' <small> [[Pierre Edmond Boissier|Boiss.]]</small> *''[[Myosotis rehsteineri]]'' <small> (Hausm.) Wartm. ex Reut.</small> *''[[Myosotis retrorsa]]'' <small>Meudt, Prebble & Hindmarsh-Walls</small> *''[[Myosotis rivularis]]'' <small>(Vestergr.) A.P. Khokhr</small> *''[[Myosotis robusta]]'' <small> [[David Don|D.Don]]</small> *''[[Myosotis sajanensis]]'' <small> O.D.Nikif.</small> *''[[Myosotis saxatilis]]'' <small>Petrie</small> *''[[Myosotis saxosa]]'' <small>Hook.f.</small> *''[[Myosotis schistosa]]'' <small> A.P.Khokhr.</small> *''[[Myosotis schmakovii]]'' <small> O.D.Nikif.</small> *''[[Myosotis scorpioides]]'' <small>(L.)</small> (вистинска незаборавка) *''[[Myosotis secunda]]'' <small>Al.Murray</small> (ползачка незаборавка) *''[[Myosotis semiamplexicaulis]]'' <small>[[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]</small> *''[[Myosotis sicula]]'' <small>[[Giovanni Gussone|Guss.]]</small> (Џерсиева незаборавка) *''[[Myosotis solange]]'' <small> [[Werner Rodolfo Greuter|Greuter]] & Zaffran</small> *''[[Myosotis soleirolii]]'' <small> [[Dominique Alexandre Godron|Godr.]]</small> *''[[Myosotis sparsiflora]]'' <small>[[Johann Christian Mikan|J.C.Mikan]] ''ex'' [[Johann Baptist Emanuel Pohl|Pohl]]</small> *''[[Myosotis spatulata]]'' <small>[[Georg Forster|G.Forst.]]</small> *''[[Myosotis speciosa]]'' <small> Pomel</small> *''[[Myosotis speluncicola]]'' <small>[[Heinrich Wilhelm Schott|Schott]] ''ex'' Boiss.</small> *''[[Myosotis stenophylla]]'' <small>Knaf</small> *''[[Myosotis stolonifera]]'' <small>([[Jacques Etienne Gay|J.Gay]] ex DC.) J.Gay ex Leresche & Levier</small> *''[[Myosotis stricta]]'' <small>[[Johann Heinrich Friedrich Link|Link]] ''ex'' [[Roem.]] & [[Schult.]]</small> *''[[Myosotis suavis]]'' <small>Petrie]</small> *''[[Myosotis subcordata]]'' <small> Riedl</small> *''[[Myosotis × suzae]]'' {{small|Domin}} *''[[Myosotis sylvatica]]'' <small>[[Ehrh.]] ''ex'' [[Georg Franz Hoffmann|Hoffm.]]</small> (шумска незаборавка) *''[[Myosotis taverae]]'' <small> Valdés</small> *''[[Myosotis tenericaulis]]'' <small>Petrie</small> *''[[Myosotis tineoi]]'' <small> C.Brullo & [[Salvatore Brullo|Brullo]]</small> *''[[Myosotis traversii]]'' <small>Hook.f.</small> *''[[Myosotis tuxeniana]]'' <small>([[Oriol de Bolòs|O.Bolòs]] & Vigo) O.Bolòs & Vigo</small> *''[[Myosotis ucrainica]]'' <small>[[Vassilii Matveievitch Czernajew|Czern.]]</small> *''[[Myosotis ultramafica]]'' <small>Meudt, Prebble & Rance</small> *''[[Myosotis umbrosa]]'' <small>Meudt, Prebble & Thorsen</small> *''[[Myosotis uniflora]]'' <small>[[Hook.f.]]</small> *''[[Myosotis urceolaris]]'' <small> [[Robert James Shuttleworth|Shuttlew.]]</small> *''[[Myosotis venosa]]'' <small>[[William Colenso|Colenso]]</small> *''[[Myosotis venticola]]'' <small>Meudt & Prebble</small> *''[[Myosotis verchojanica]]'' {{small|O.D.Nikif.}} *''[[Myosotis verna]]'' <small>[[Nutt.]]</small> (пролетна незаборавка) *''[[Myosotis vestergrenii]]'' <small> Stroh</small> *''[[Myosotis welwitschii]]'' <small>Boiss. & Reut.</small> *''[[Myosotis wumengensis]]'' <small> L.Wei</small> {{div col end}} ==Галерија== <gallery mode="packed-hover"> Податотека:Myosotis scorpioides LC0184.jpg|''[[Myosotis scorpioides]]'' Податотека:Myosotis eximia Flowers MRD Otari.jpg|''[[Myosotis eximia]]'' Податотека:Myosotis colensoi.jpg|''[[Myosotis colensoi]]'' Податотека:Myosotis pulvinaris 2.jpg|''[[Myosotis pulvinaris]]'' Податотека:Myosotis pansa kz1.jpg|''[[Myosotis pansa]]'' Податотека:Blue forget-me-nots.jpg|''Myosotis sylvatica'' Податотека:P1050373 Alpine forget-me-not (Myosotis alpestris) in Kharta Chu side valley, Tibet Thu 20 July 2006.jpg|''[[Myosotis alpestris]]'' </gallery> == Симболизам == Малиот, син цвет „незаборавка“ првпат го користела [[Голема ложа|Големата ложа]] ''„Zur Sonne“'' во 1926 година како [[Масонска ложа|масонски]] амблем на годишната конвенција во [[Бремен]], [[Германија]]. Во 1938 година, значката „незаборавка“ - изработена од истата фабрика како и масонската значка - била избрана за годишниот ''„Winterhilfswerk“'' на нацистичката партија, годишната добротворна акција на [[Националсоцијалистичката народна благосостојба]], одгранок за благосостојба на нацистичката партија. Оваа случајност им овозможила на [[Слободно ѕидарство|слободните ѕидари]] да ја носат значката „незаборавка“ како таен знак на членство.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.internetloge.de/arst/forgetd.htm|title=Das Vergissmeinnicht-Abzeichen und die Freimaurerei|work=www.internetloge.de|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502130221/http://www.internetloge.de/arst/forgetd.htm|archive-date=2 May 2019|accessdate=21 July 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.freemasons-freemasonry.com/bernheim3.html|title="The Blue Forget-Me-Not": Another Side of the Story|last=Bernheim|first=Alain|work=Pietre-Stones Review of Freemasonry|archive-url=https://web.archive.org/web/20190130081218/http://www.freemasons-freemasonry.com/bernheim3.html|archive-date=30 January 2019|accessdate=21 July 2019}}</ref> По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], цветот „незаборавка“ повторно бил употребен како масонски амблем во 1948 година на првата годишна конвенција на Обединетите големи ложи на Германија. Значката тогаш ја носеле во реверот на палтото масоните ширум светот за да се сетат на сите што страдале во името на масонството, особено на оние за време на нацистичката ера.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.masonicnetwork.org/blog/2009/the-story-behind-forget-me-not-emblem/|title=The Story Behind Forget Me Not Emblem!|date=11 December 2009|work=Masonic Network Blog|archive-url=https://web.archive.org/web/20190404181931/https://www.masonicnetwork.org/blog/2009/the-story-behind-forget-me-not-emblem/|archive-date=4 April 2019|accessdate=21 July 2019}}</ref> Цветот се користи и како симбол на сеќавање од страна на луѓето од [[Њуфаундленд и Лабрадор]]. Се користи за одбележување на оние од покраината кои биле убиени во [[Прва светска војна|Првата светска војна]] и се носи околу 1 јули.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.veterans.gc.ca/en/remembrance/information-for/educators/learning-modules/beaumont-hamel/forget-me-not/story|title=Forget-me-nots - remembering the Newfoundlanders at Beaumont-Hamel|date=20 February 2019|work=[[Veterans Affairs Canada]]|accessdate=2025-06-19}}</ref> Исто така се користела во Германија за одбележување на паднатите војници од светските војни на сличен начин како користењето на [[Спомен-булка|спомен-булките]] во Велика Британија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://californiafreemason.org/2024/03/27/unforgettable/#:~:text=(The%20flower%20itself%20has%20long,their%20life%20in%20the%20war.|title=UNFORGETTABLE: A Masonic Symbol In Bloom|date=27 March 2024|work=California Freemason|accessdate=2025-06-19}}</ref> Цветот е исто така симбол за [[Ерменски геноцид|100-годишнината од ерменскиот геноцид]]. Дизајнот на цветот е црна точка што го симболизира минатото и страдањето на ерменскиот народ. Светловиолетовите додатоци ја симболизираат сегашноста и единството на Ерменците. Петте виолетови ливчиња ја симболизираат иднината и петте континенти на кои Ерменците избегале. Жолтата боја во средиштето ја симболизира вечноста, а самиот [[Цицернакаберд]] ги симболизира 12-те покраини изгубени од Турција.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://armenpress.am/arm/news/763343/hayoc-cexaspanutyan-100-rd-tarelici-khorhrdanishy-anmoruk.html|title=Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի խորհրդանիշը անմոռուկ ծաղիկն է, կարգախոսը՝ "Հիշում եմ և պահանջում"|date=26 May 2014|work=www.armenpress.am|publisher=Armenpress|language=hy|archive-url=https://web.archive.org/web/20140528102523/https://armenpress.am/arm/news/763343/hayoc-cexaspanutyan-100-rd-tarelici-khorhrdanishy-anmoruk.html|archive-date=28 May 2014|accessdate=28 February 2021}}</ref> Во [[Литванија]], цветот станал еден од симболите за одбележување на [[Јануарски настани (Литванија)|јануарските настани]] од 1991 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.lrt.lt/en/news-in-english/19/1139258/flower-of-discord-lithuanian-politicians-clash-over-forget-me-not-symbol|title=Flower of discord: Lithuanian politicians clash over forget-me-not symbol|date=4 February 2020|work=lrt.lt|language=en|accessdate=15 June 2021}}</ref> Во Холандија, „незаборавката“ станала симбол на Алцхајмеровиот Недерланд, фондација која се залага за луѓето кои страдаат од [[деменција]]. Во Нов Зеланд, „незаборавката“ е симбол на Алцхајмеровиот Нов Зеланд, фондацијата што се залага за луѓето кои страдаат од [[Алцхајмерова болест]] и деменција.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://alzheimers.org.nz/|title=Home|work=Alzheimers New Zealand|language=en|accessdate=15 June 2021}}</ref> Во [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]], многу здравствени установи ја користат „незаборавката“ како симбол за да се истакне дека некој има деменција; може да се постави на белешки, покрај креветите или на табли за пациенти.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/health-20547386|title=Forget me not – dementia help in Hospitals|work=BBC News|access-date=19 December 2023|language=en}}</ref> Исто така, во Обединетото Кралство, „незаборавката“ е симбол на Здружението за Алцхајмерова болест.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.alzheimers.org.uk/forget-me-not-appeal/about|title=About the Forget me not Appeal {{!}} Alzheimer's Society|work=www.alzheimers.org.uk|language=en|accessdate=2024-06-30}}</ref> Во историјата на уметноста, зборот „незаборавка“ се користи за да се потсетиме на починатите најблиски, па затоа е многу честа појава кај погребните портрети. Уште од [[Среден век|средниот век,]] незаборавката станала симбол на вечна љубов и посветеност. Постои германско предание која се поврзува со потеклото на името „незаборавка“. Во преданието, еден витез шетал со својата дама во близина на [[Дунав|реката Дунав]] и решил да бере сини цвеќиња за неа. Додека ги берел цвеќињата, паднал во реката и водата го однела. Ги фрлил цвеќињата кон својата дама, а неговите последни зборови кон неа биле „Не ме заборавај!“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fairfaxgardening.org/wp-content/webdocs/pdf/ForgetMeNots.pdf|title=Forget-Me-Not: A Flower Filled with Symbolism and Lore|last=Fairfax Gardening|work=www.fairfaxgardening.org}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Taxonbar|from=Q147149}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Незаборавка]] [[Категорија:Симболи на Алјаска]] 24vg2imcnzn6soxtj8hsuhg936qu7fz Свест 0 1387422 5599382 5516917 2026-07-23T15:48:05Z 19user99 72391 #WPWPMK 5599382 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=февруари 2026}}{{Внимание}}{{Викифицирање}} [[Image:RobertFuddBewusstsein17Jh.png|thumb|Претставување на свеста од 17 век од [[Роберт Флуд]], англиски [[Парацелзијанство|парацелзијански]] лекар]] Свеста обично се смета за целокупното внатрешно искуство на едно живо битие, или пак способноста да посвети внимание на себеси и својата околина. Дополнително, карактеристики на едно свесно битие е да си ја искаже волјата, да постапи според намерата, според потребите, или според инстинктите, и при тоа да си го субјективно искусува бидувањето само за себе на начин на кој има материјален ефект за правото. Во филозофијата, свеста е сеопфатен концепт во кој спаѓаат, зависно од филозофското определување, феномелологијата, осетта, размислувањето, самоспознавањето, вниманието, меморијата, интелегенцијата, јазикот, и други слични карактеристики и нивните интеракции кои генерално се сметаат карактеристики и процеси на умот и со тоа на внатрешното искуство на едно живо битие. Обично се смета дека свеста е приватна. Покрај тоа, пошироки сфаќања на свеста можат да ги содржат и телото на битието, неговата средина, па дури и целиот универзум, соодветно на филозофскиот односно метафизичкиот дијалектичен контекст. Свеста е унитарен и сеопфатен простор на постоењето на секое живо битие, покрај тоа што навидум живите битија доживуваат времени паузи на свеста при спиење или во други ситуации, и покрај тоа што постојат примери и начини за видоизменување на свеста во различни насоки. == Филозофија на Свеста == Свеста е централна тема во филозофијата и генерално врз база на категоризацијата на свеста се делат различни филозофии и метафизички теории. Некои филозофии тврдат дека свеста е централна и сеопфатна категорија на постоењето, дека се е во свеста, и дека свеста е се. Некои филозофии, на пример, материјални филозофии, тврдат дека свеста е појава изведена од материјалната физика, односно од биологијата, односно дека е феноменална појава изведена од мозокот врз база на електромагнетни сигнали на невроните и биолошки процеси, додека пак други филозофии, на пример, идеални филозофии, тврдат дека свеста е основа на постоењето и дека физиката се заснова на свеста што води до делумни теолошки разбирања. „Лесниот и тешкиот проблем на свест“. од Давид Чалмерс. „Мислам значи постојам“ од Декарт. [[Cogito ergo sum]] Идеална Филозофија. http://drmj.eu/ontology/idealism Материјална Филозофија. Филозофија на Ум. Филозофија на Јазик. Метафизика. == Свеста во Правото == Конкретно, свеста е материјална за правото заради можноста свесното битието да искуси болка при штета или можноста да искуси благодат, и заради можноста да придонесе кон подобрување или да нанесе штета на други или на околината преку својата слободна волја која е интимно поврзана со свеста. poga6s096k9zwv3rhu0bv1q1ckuyxps Светско првенство во фудбал 2026 0 1390385 5599366 5598901 2026-07-23T13:11:50Z Carshalton 30527 5599366 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско&nbsp;првенство&nbsp;во&nbsp;фудбал&nbsp;2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 200px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = ESP | count = 2. титула | second = ARG | third = ENG | fourth = FRA | matches = 104 | goals = 308 | attendance = | top_scorer = {{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]]<br>{{nowrap|(10&nbsp;гола)}} | player = {{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] | goalkeeper = {{flagsport|ESP}}&nbsp;[[Унаи&nbsp;Симон]] | young_player = {{flagsport|ESP}} [[Пау Кубарси]] | fair_play = {{fb|NED}} | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] ќе го имаат своето деби на Светското првенство. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] е [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранител на титулата]], откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство 2022. ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |3||3||0||0||6||0||+6||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|RSA}} |3||1||1||1||2||3||-1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|KOR|}} |3||1||0||2||2||3||–1||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|CZE|}} |3||0||1||2||2||6||–4||'''1''' |} <section begin="A1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="A1" /> <section begin="A2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end="A2" /> ---- <section begin="A3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end="A3" /> <section begin="A4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end="A4" /> ---- <section begin="A5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Мексико|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|55}} [[Матео Чавес|М. Чавес]] *{{goal|61}} [[Хулијан Кињонес|Кињонес]] *{{goal|90+4}} [[Алваро Фидалго|Фидалго]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Јаел Фалкон]] }}<section end="A5" /> <section begin="A6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Африка - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Тапело Масеко|Масеко]] {{goal|63}} |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="A6" /> ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|SUI|}} |3||2||1||0||7||3||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CAN}} |3||1||1||1||8||3||+5||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|BIH|}} |3||1||1||1||5||6||-1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|QAT|}} |3||0||1||2||2||10||-8||'''1''' |} <section begin="B1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="B1" /> <section begin="B2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="B2" /> ---- <section begin="A3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end="B3" /> <section begin="A4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end="B4" /> ---- <section begin="A5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Канада|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|46}} *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|57}} |голови2 = *{{goal|76}} [[Промис Дејвид|П. Дејвид]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end="B5" /> <section begin="A6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Босна и Херцеговина - Катар|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Керим Алајбеговиќ|Алајбеговиќ]] {{goal|29}} *[[Махмуд Абунада|Абунада]] {{goal|34|авт.}} *[[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|42}} [[Хасан Ал-Хајдос|Ал-Хајдос]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="B6" /> ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |3||2||1||0||7||1||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |3||2||1||0||7||1||+3||'''7''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|SCO}} |3||1||0||2||1||4||-3||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|HAI}} |3||0||0||3||2||8||-6||'''0''' |} <section begin="C1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="C1" /> <section begin="C2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end="C2" /> ---- <section begin="C3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="C3" /> <section begin="C4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end="C4" /> ---- <section begin="C5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Бразил|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|45+3}} [[Винисиус Жуниор|Винисиус]] *{{goal|60}} [[Матеуш Куња|Куња]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос]] }}<section end="C5" /> <section begin="C6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Мароко - Хаити|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Ашраф Хакими|Хакими]] {{goal|39}} *[[Исмаел Саибари|Саибари]] {{goal|45+1}} *[[Суфијан Рахими|Рахими]] {{goal|78}} *[[Џесим Јасин|Јасин]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|10|авт.}} [[Јасин Буну|Буну]] *{{goal|43}} [[Вилсон Изидор|Изидор]] |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68,239 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="C6" /> ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |3||2||0||1||8||4||+4||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|AUS}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|PAR}} |3||1||1||1||2||4||-2||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |3||1||0||2||3||5||-2||'''3''' |} <section begin="D1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="D1" /> <section begin="D2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="D2" /> ---- <section begin="D3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end="D3" /> <section begin="D4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="D4" /> ---- <section begin="D5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - САД|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = *[[Арда Ѓулер|Ѓулер]] {{goal|10}} *[[Бариш Алпер Јилмаз|Јилмаз]] {{goal|31}} *[[Каан Ајха|Ајхан]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3}} [[Остон Трасти|Трасти]] *{{goal|49}} [[Себастијан Берхалтер|Берхалтер]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end="D5" /> <section begin="D6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Парагвај - Австралија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="D6" /> ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |3||2||0||1||10||4||+6||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CIV}} |3||2||0||1||4||2||+2||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|ECU}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|CUW}} |3||0||1||2||1||9||-8||'''1''' |} <section begin="E1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end="E1" /> <section begin="E2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="E2" /> ---- <section begin="E3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Брег на Слоновата Коска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|30}} [[Франк Кесие|Кесие]] |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|PAR}} [[Хуан Габриел Бенитес]] }}<section end="E3" /> <section begin="E4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.598 |судија = {{flagsport|CHN}} [[Ма Нинг]] }}<section end="E4" /> ---- <section begin="E5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Курасао - Брег на Слоновата Коска|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|64}} [[Никола Пепе|Пепе]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="E5" /> <section begin="E6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = *[[Нилсон Ангуло|Ангуло]] {{goal|{{0}}9}} *[[Гонсало Плата|Плата]] {{goal|77}} |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Лерој Сане|Сане]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end="E6" /> ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |3||2||1||0||10||4||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |3||1||2||0||7||3||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |3||1||1||1||7||7||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |3||0||0||3||2||12||-10||'''0''' |} <section begin="F1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="F1" /> <section begin="F2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end="F2" /> ---- <section begin="F3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Шведска|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Брајан Броби|Броби]] {{goal|{{0}}5}}, {{goal|17}} *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|47}}, {{goal|54}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="F3" /> <section begin="F4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Јапонија|0–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = * {{goal|{{0}}4}} [[Даичи Камада|Камада]] * {{goal|31}}, {{goal|83}} [[Ајасе Уеда|Уеда]] * {{goal|69}} [[Џунја Ито|Џ. Ито]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|HUN}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end="F4" /> ---- <section begin="E5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Јапонија - Шведска|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Даизен Маеда|Маеда]] {{goal|56}} |голови2 = *{{goal|62}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.137 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="E5" /> <section begin="F6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Холандија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = *[[Хазем Мастури|Мастури]] {{goal|54}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3|авт.}} [[Елјес Схири|Схири]] *{{goal|{{0}}7}} [[Брајан Броби|Броби]] *{{goal|62}} [[Јан Пол ван Хеке|Ван Хеке]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.391 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Катја Ицел Гарсија]] }}<section end="F6" /> ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |3||1||2||0||6||2||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |3||1||2||0||5||3||+2||'''5''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |3||0||3||0||3||3||0||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||'''1''' |} <section begin="G1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end="G1" /> <section begin="G2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end="G2" /> ---- <section begin="G3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Иран|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.317 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Дарио Ерера (фудбалски судија)|Дарио Ерера]] }}<section end="G3" /> <section begin="G4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Египет|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Фин Срман|Срман]] {{goal|15}} |голови2 = *{{goal|58}} [[Мостафа Зико|Зико]] *{{goal|67}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{goal|82}} [[Махмуд Хасан (фудбалер)|Трезеге]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|UAE}} [[Омар Ал Али]] }}<section end="G4" /> ---- <section begin="G5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Египет - Иран|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = *[[Махмуд Сабер|Сабер]] {{goal|{{0}}5}} |голови2 = *{{goal|14}} [[Рамин Резаејан|Резаејан]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end="G5" /> <section begin="G6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Белгија|1–5]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Елајџа Џаст|Џаст]] {{goal|84}} |голови2 = *{{goal|28}}, {{goal|50}} [[Леандро Тросар|Тросар]] *{{goal|66}} [[Кевин Де Бројне|Де Бројне]] *{{goal|86}} [[Ромелу Лукаку|Лукаку]] *{{goal|90+4}} [[Алексис Салемакерс|Салемакерс]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадем]] }}<section end="G6" /> ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |3||2||1||0||5||0||+5||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |3||0||3||0||2||2||0||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|URU}} |3||0||2||1||3||4||-1||'''2''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SAU}} |3||0||2||1||1||5||-4||'''2''' |} <section begin="H1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="H1" /> <section begin="H2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="H2" /> ---- <section begin="H3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Саудиска Арабија|4–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = *[[Ламин Јамал|Јамал]] {{goal|10}} *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|21}}, {{goal|24}} *[[Хасан Ал-Тамбакти|Ал-Тамбакти]] {{goal|49|авт.}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end="H3" /> <section begin="H4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Зелен ’Рт|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] {{goal|44}} *[[Агустин Канобио|Канобио]] {{goal|45+6}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Кевин Пина (фудбалер)|К. Пина]] *{{goal|61}} [[Елио Варела|Варела]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.003 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end="H4" /> ---- <section begin="H5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Зелен ’Рт - Саудиска Арабија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.278 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="H5" /> <section begin="H6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Шпанија|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|42}} [[Алекс Баена|Баена]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.065 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаел Елфат]] }}<section end="H6" /> ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |3||3||0||0||10||2||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|NOR}} |3||2||0||1||8||7||+1||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|SEN}} |3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|IRQ}} |3||0||0||3||1||12||-11||'''0''' |} <section begin="I1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="I1" /> <section begin="I2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end="I2" /> ---- <section begin="I3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|14}}, {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="I3" /> <section begin="I4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Сенегал|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Маркус Холмгрен Педерсен|Педерсен]] {{goal|43}} *[[Ерлинг Холанд|Холанд]] {{goal|48}}, {{goal|58}} |голови2 = *{{goal|53}}, {{goal|90+3}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="I4" /> ---- <section begin="I5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Франција|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = *[[Тело Осгор|Осгор]] {{goal|21}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|20}}, {{goal|32}} [[Усман Дембеле|Дембеле]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="I5" /> <section begin="I6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Сенегал - Ирак|5–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Хабиб Диара|Диара]] {{goal|{{0}}4}} *[[Исмаила Сар|И. Сар]] {{goal|56}} *[[Папе Геј|П. Геј]] {{goal|59}}, {{goal|71}} *[[Илиман Ндиај|Ндиај]] {{goal|82}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="I6" /> ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |3||3||0||0||8||1||+7||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|AUT}} |3||1||1||1||6||6||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|ALG}} |3||1||1||1||5||7||-2||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |3||0||0||3||3||8||-5||'''0''' |} <section begin="J1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end="J1" /> <section begin="J2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end="J2" /> ---- <section begin="J3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Австрија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|38}}, {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар]] }}<section end="J3" /> <section begin="J4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Алжир|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Низар Ал-Рашан|Ал-Рашдан]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|69}} [[Надир Бенбуали|Бенбуали]] *{{goal|86}} [[Амин Гуири|Гуири]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.371 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="J4" /> ---- <section begin="J5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Алжир - Австрија|3–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Рафик Белгали|Белгали]] {{goal|45}} *[[Ријад Марез|Марез]] {{goal|60}}, {{goal|90+3}} |голови2 = *{{goal|28}} [[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] *{{goal|55}} [[Марсел Забицер|Забицер]] *{{goal|90+6}} [[Саша Калајџиќ|Калајџиќ]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="J5" /> <section begin="J6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Аргентина|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Муса Ал-Тамари|Ал-Тамари]] {{goal|55}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Џовани Ло Селсо|Ло Селсо]] *{{goal|31|пен.}} [[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] *{{goal|80}} [[Лионел Меси|Песи]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|ROU}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end="J6" /> ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|COL}} |3||2||1||0||4||1||+3||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|POR}} |3||1||2||0||6||1||+5||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|COD}} |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|UZB}} |3||0||0||3||2||11||-9||'''0''' |} <section begin="K1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end="K1" /> <section begin="K2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="K2" /> ---- <section begin="K3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - Узбекистан|5–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = * [[Кристијано Роналдо|Роналдо]] {{goal|{{0}}6}}, {{goal|39}} * [[Нуно Мендеш|Мендеш]] {{goal|17}} * [[Абдувохид Нематов|Нематов]] {{goal|60|авт.}} * [[Рафаел Леао|Леао]] {{goal|87}} |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Жајед]] }}<section end="K3" /> <section begin="K4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - ДР Конго|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = * [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.358 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="K4" /> ---- <section begin="K5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - Португалија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|AUS}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="K5" /> <section begin="K6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - Португалија|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = * [[Јоан Виса|Виса]] {{goal|68|пен.}}, {{goal|90+1}} * [[Фистон Мајеле|Мајеле]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|10}} [[Елдор Шомуродов|Шомуродов]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end="K6" /> ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |3||2||1||0||6||2||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |3||2||0||1||5||5||0||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |3||0||0||3||0||4||-4||'''0''' |} <section begin="L1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="L1" /> <section begin="L2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="L2" /> ---- <section begin="L3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Гана|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.983 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="L3" /> <section begin="L4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Панама - Хрватска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|54}} [[Анте Будимир|Будимир]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end="L4" /> ---- <section begin="L5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Панама - Англија|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|62}} [[Џуд Белингам|Белингам]] *{{goal|67}} [[Хари Кејн|Кејн]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end="L5" /> <section begin="L6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Хрватска - Гана|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = *[[Петар Сучиќ|П. Сучиќ]] {{goal|31}} *[[Никола Влашиќ|Влашиќ]] {{goal|83}} |голови2 = *{{goal|75}} [[Дерик Лукасен|Лукасен]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="L6" /> === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=25%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' || style="text-align:left;"| {{fb|COD}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || +1 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' || style="text-align:left;"| {{fb|SWE}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 7 || 7 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|GHA}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|ECU}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|BIH}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 6 || -1 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|ALG}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 7 || -2 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|PAR}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 4 || -2 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|SEN}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 8 || 6 || +2 || '''3''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|IRN}} | 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 || '''3''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|KOR}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || -1 || '''3''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|SCO}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 1 || 4 || -3 || '''3''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|URU}} | 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || -1 || '''2''' |} ==Нокаут-фаза== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза}} ===Резултати=== {{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Шеснаесттинафинале|Шеснаесттинафинале]] |RD2=[[#Осминафинале|Осминафинале]] |RD3=[[#Четвртфинале|Четвртфинале]] |RD4=[[#Полуфинале|Полуфинале]] |RD5=[[#Финале|Финале]] |Consol=[[#Натпревар за 3. место|Натпревар за 3. место]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. јуни – [[Фоксборо]]|{{fb|GER}}|1 (3)|{{fb|PAR}} {{pso}}|1 (4) |30. јуни – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|FRA}}|3|{{fb|SWE}}|0 |28. јуни – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|RSA}}|0|{{fb|CAN}}|1 |29. јуни – [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]]|{{fb|NED}}|1 (2)|{{fb|MAR}} {{pso}}|1 (3) |2. јули – [[Торонто]]|{{fb|POR}}|2|{{fb|CRO}}|1 |2. јули – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|ESP}}|3|{{fb|AUT}}|0 |1. јули – [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]]|{{fb|USA}}|2|{{fb|BIH}}|0 |1. јули – [[Сиетл]]|{{fb|BEL}} {{aet}}|3|{{fb|SEN}}|2 |29. јуни – [[Хјустон]]|{{fb|BRA}}|2|{{fb|JPN}}|1 |30. јуни – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|CIV}}|1|{{fb|NOR}}|2 |30. јуни – [[Мексико (град)|Мексико Сити]]|{{fb|MEX}}|2|{{fb|ECU}}|0 |1. јули – [[Атланта]]|{{fb|ENG}}|2|{{fb|COD}}|1 |3. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|ARG}} {{aet}}|3|{{fb|CPV}}|2 |3. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|AUS}}|1 (2)|{{fb|EGY}} {{pso}}|1 (4) |2. јули – [[Ванкувер]]|{{fb|SUI}}|2|{{fb|ALG}}|0 |3. јули – [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]|{{fb|COL}}|1|{{fb|GHA}}|0 <!--Round of 16--> |4. јули – [[Филаделфија]]|{{fb|PAR}}|0|{{fb|FRA}}|1 |4. јули – [[Хјустон]]|{{fb|CAN}}|0|{{fb|MAR}}|3 |6. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|POR}}|0|{{fb|ESP}}|1 |6. јули – [[Сиетл]]|{{fb|USA}}|1|{{fb|BEL}}|4 |5. јули – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|BRA}}|1|{{fb|NOR}}|2 |5. јули – [[Мексико (град)|Мексико Сити]]|{{fb|MEX}}|2|{{fb|ENG}}|3 |7. јули – [[Атланта]]|{{fb|ARG}}|3|{{fb|EGY}}|2 |7. јули – [[Ванкувер]]|{{fb|SUI}} {{pso}}|0 (4)|{{fb|COL}}|0 (3) <!--Quarterfinals--> |9. јули – [[Фоксборо]]|{{fb|FRA}}|2|{{fb|MAR}}|0 |10. јули – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|ESP}}|2|{{fb|BEL}}|1 |11. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|NOR}}|1|{{fb|ENG}} {{aet}}|2 |11. јули – [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]|{{fb|ARG}} {{aet}}|3|{{fb|SUI}}|1 <!--Semifinals--> |14. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|FRA}}|0|{{fb|ESP}}|2 |15. јули – [[Атланта]]|{{fb|ENG}}|1|{{fb|ARG}}|2 <!--Final--> |19. јули – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|ESP}} {{aet}}|1|{{fb|ARG}}|0 <!--Match for third place--> |18. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|FRA}}|4|{{fb|ENG}}|6 }} ===Шеснаесттинафинале=== <section begin="R32-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 28 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Јужна Африка - Канада|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|90+2}} [[Стивен Еуштакио|Еуштакио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]] |гледачи = 69.237 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро]] }}<section end="R32-1" /> ---- <section begin="R32-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Бразил - Јапонија|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Каземиро]] {{goal|56}} *[[Габриел Мартинели|Мартинели]] {{goal|90+5}} |голови2 = *{{goal|29}} [[Каишу Сано|Сано]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="R32-2" /> ---- <section begin="R32-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Германија - Парагвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|54}} |голови2 = *{{goal|42}} [[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Енсисо]] |aet = yes |пенали1= *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{penmiss}} *[[Јозуа Кимих|Кимих]] {{pengoal}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{pengoal}} *[[Ник Волтемаде|Волтемаде]] {{penmiss}} *[[Надием Амири|Амири]] {{pengoal}} *[[Џонатан Та|Та]] {{penmiss}} |пенали=3–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] *{{pengoal}} [[Густаво Гомес|Г. Гомес]] *{{pengoal}} [[Матијас Галарса|Галарса]] *{{penmiss}} [[Антонио Санабрија|Санабрија]] *{{penmiss}} [[Фабијан Балбуена|Балбуена]] *{{pengoal}} [[Хосе Канале|Канале]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.945 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end="R32-3" /> ---- <section begin="R32-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Холандија - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|72}} |голови2 = *{{goal|90+1}} [[Иса Диоп (фудбалер)|Диоп]] |aet = yes |пенали1= *[[Тен Копмејнерс|Копмејнерс]] {{pengoal}} *[[Џастин Клајверт|Клајверт]] {{penmiss}} *[[Ваут Вегхорст|Вегхорст]] {{pengoal}} *[[Квинтен Тимбер|Тимбер]] {{penmiss}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{penmiss}} |пенали=2–3 |пенали2= *{{penmiss}} [[Нил Ел Ајнауи|Ел Ајнауи]] *{{pengoal}} [[Суфијан Рахими|Рахими]] *{{pengoal}} [[Шемсдин Талби|Талби]] *{{penmiss}} [[Ашраф Хакими|Хакими]] *{{pengoal}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="R32-4" /> ---- <section begin="R32-5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Брег на Слоновата Коска - Норвешка|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|74}} |голови2 = *{{goal|39}} [[Антонио Нуса|Нуса]] *{{goal|86}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69.665 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="R32-5" /> ---- <section begin="R32-6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Шведска|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|45}}, {{goal|74}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|53}} |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="R32-6" /> ---- <section begin="R32-7" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Мексико - Еквадор|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|22}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|31}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="R32-7" /> ---- <section begin="R32-8" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Англија - ДР Конго|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|75}}, {{goal|86}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}} [[Брајан Сипенга|Сипенга]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="R32-8" /> ---- <section begin="R32-9" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Белгија - Сенегал|3–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Ромелу Лукаку|Лукаку]] {{goal|86}} *[[Јури Тилеманс|Тилеманс]] {{goal|89}}, {{goal|120+5|пен.}} |голови2 = *{{goal|25}} [[Хабиб Диара|Диара]] *{{goal|51}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="R32-9" /> ---- <section begin="R32-10" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#САД - Босна и Херцеговина|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|45}} *[[Малик Тилман|Тилман]] {{goal|82}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end="R32-10" /> ---- <section begin="R32-11" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Шпанија - Австрија|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|36}}, {{goal|89}} *[[Педро Поро|Поро]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="R32-11" /> ---- <section begin="R32-12" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Португалија - Хрватска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Кристијано Роналдо|Роналдо]] {{goal|68|пен.}} *[[Гонсало Рамош|Рамош]] {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|53}} [[Иван Перишиќ|Перишиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end="R32-12" /> ---- <section begin="R32-13" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Швајцарија - Алжир|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Брил Емболо|Емболо]] {{goal|10}} *[[Дан Ндоје|Ндоје]] {{goal|46}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Јаел Фалкон]] }}<section end="R32-13" /> ---- <section begin="R32-14" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Австралија - Египет|1–1]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|55|авт.}} |голови2 = *{{goal|13}} [[Емам Ашур|Ашур]] |пенали1= *[[Хари Сутар|Сутар]] {{penmiss}} *[[Џексон Ирвајн|Ирвајн]] {{pengoal}} *[[Авер Мабил|Мабил]] {{pengoal}} *[[Лукас Херингтон|Херингтон]] {{penmiss}} |пенали=2–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Махмуд Сабер|Сабер]] *{{pengoal}} [[Рами Рабија|Рабија]] *{{pengoal}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{pengoal}} [[Хосам Абделмагид|Абделмагид]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.244 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end="R32-14" /> ---- <section begin="R32-15" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Зелен ’Рт|3–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|29}} *[[Лисандро Мартинес|Ли. Мартинес]] {{goal|92}} *[[Дини (фудбалер 1995)|Дини]] {{goal|111|авт.}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Дерој Дуарте|Д. Дуарте]] *{{goal|103}} [[Сидни Лопеш Кабрал|С. Кабрал]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="R32-15" /> ---- <section begin="R32-16" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Колумбија - Гана|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = *[[Џон Аријас|Џ. Аријас]] {{goal|14}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="R32-16" /> ---- ===Осминафинале=== <section begin="R16-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 4 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Канада - Мароко|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|50}}, {{goal|82}} [[Азедин Унахи|Унахи]] *{{goal|90+8}} [[Суфијан Рахими|Рахими]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="R16-1" /> ---- <section begin="R16-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 4 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Парагвај - Франција|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|70|пен.}} [[Килијан Мбапе|Мбапе]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="R16-2" /> ---- <section begin="R16-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 5 јули 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Бразил - Норвешка|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Нејмар]] {{goal|90+10|пен.}} |голови2 = *{{goal|79}}, {{goal|90}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="R16-3" /> ---- <section begin="R16-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 5 јули 2026 |време = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Мексико - Англија|2–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|42}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|69|пен.}} |голови2 = *{{goal|36}}, {{goal|38}} [[Џуд Белингам|Белингам]] *{{goal|60|пен.}} [[Хари Кејн|Кејн]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80,824 |судија = {{flagsport|AUS}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="R16-4" /> ---- <section begin="R16-5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 6 јули 2026 |време = 14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Португалија - Шпанија|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|90+1}} [[Микел Мерино|Мерино]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="R16-5" /> ---- <section begin="R16-6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 6 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#САД - Белгија|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Малик Тилман|Тилман]] {{goal|31}} |голови2 = *{{goal|{{0}}9}}, {{goal|33}} [[Шарл Де Кетеларе|Де Кетеларе]] *{{goal|57}} [[Ханс Ванакен|Ванакен]] *{{goal|90+1}} [[Ромелу Лукаку|Лукаку]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="R16-6" /> ---- <section begin="R16-7" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 7 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Египет|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Кристијан Ромеро|Ромеро]] {{goal|79}} *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|83}} *[[Енцо Фернандес|Фернандес]] {{goal|90+2}} |голови2 = *{{goal|15}} [[Јасер Ибрахим|Ибрахим]] *{{goal|67}} [[Мостафа Зико|Зико]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="R16-7" /> ---- <section begin="R16-8" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 7 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Швајцарија - Колумбија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = |голови2 = |aet = yes |пенали1= *[[Гранит Џака|Џака]] {{pengoal}} *[[Зеки Амдуни|Амдуни]] {{pengoal}} *[[Мануел Аканџи|Аканџи]] {{penmiss}} *[[Седрик Итен|Итен]] {{pengoal}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{pengoal}} |пенали=3–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Хуан Фернандо Кинтеро|Кинтеро]] *{{penmiss}} [[Давинсон Санчес|Санчес]] *{{pengoal}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] *{{penmiss}} [[Чучо Ернандес|Ернандес]] *{{pengoal}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="R16-8" /> ---- ===Четвртфинале=== <section begin="QF-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 9 јули 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Мароко|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|60}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.811 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="QF-1" /> ---- <section begin="QF-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 10 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Шпанија - Белгија|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Фабијан Руис|Руис]] {{goal|30}} *[[Микел Мерино|Мерино]] {{goal|88}} |голови2 = *{{goal|41}} [[Шарл Де Кетеларе|Де Кетеларе]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="QF-2" /> ---- <section begin="QF-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Норвешка - Англија|1–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Андреас Шелдеруп|Шелдеруп]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|45+2}}, {{goal|93}} [[Џуд Белингам|Белингам]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="QF-3" /> ---- <section begin="QF-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јули 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Швајцарија|3–1]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Алексис Макалистер|Макалистер]] {{goal|10}} *[[Хулијан Алварес|Алварес]] {{goal|112}} *[[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] {{goal|120+1}} |голови2 = *{{goal|41}} [[Дан Ндоје|Ндоје]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end="QF-4" /> ---- ===Полуфинале=== <section begin="SF-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јули 2026 |време = 14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Шпанија|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|22|пен.}} [[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] *{{goal|58}} [[Педро Поро|Поро]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.176 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="SF-1" /> ---- <section begin="SF-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јули 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Англија - Аргентина|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Антони Гордон (фудбалер)|Гордон]] {{goal|55}} |голови2 = *{{goal|85}} [[Енцо Фернандес|Фернандес]] *{{goal|90+2}} [[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="SF-2" /> ---- ===Натпревар за трето место=== <section begin="3P" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Натпревар за трето место|4–6]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|48}}, {{goal|66}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Демебеле]] {{goal|90+6}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3}} [[Деклан Рајс|Рајс]] *{{goal|18}} [[Езри Конса|Конса]] *{{goal|37}}, {{goal|45+1}}, {{goal|87|пен.}} [[Букајо Сака|Сака]] *{{goal|90+8}} [[Џуд Белингам|Белингам]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="3P" /> ===Финале=== {{main|Финале на Светското првенство во фудбал 2026}} <section begin="F" />{{Football box no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јули 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Финале|1–0]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Феран Торес|Торес]] {{goal|106}} |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="F" /> ==Победник== {| width=95% |- align=center |'''Победник на Светското првенство во фудбал 2026'''<br><br>{{знамеикона|Шпанија|size=150px}}<br>'''[[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]]'''<br>'''2. титула''' |} ==Статистика== ===Листа на стрелци=== {{Светско првенство во фудбал 2026 - Листа на стрелци}} ==Конечен пласман== {{Светско првенство во фудбал 2026 - Табела}} ==Награди== {{See also|Награди на Светските првенства во фудбал}} По завршувањето на турнирот биле доделени следните награди.<ref>{{Cite news |title=What are the World Cup award names? {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/question/What-are-the-World-Cup-award-names |access-date=June 23, 2026 |work=Encyclopedia Britannica |language=en |archive-date=June 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623230040/https://www.britannica.com/question/What-are-the-World-Cup-award-names |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=FIFA World Cup awards: Rodri, Cubarsi, Simon and Mbappe honoured |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/award-winners |publisher=[[FIFA]] |date=July 19, 2026}}</ref><ref name="player statistics"/> * Златна копачка: Се доделува на најдобриот стрелец на турнирот. * Златна ракавица: Се доделува на најдобриот голман на турнирот. * Златна топка: Се доделува на најдобриот играч генерално на турнирот. * ФИФА награда за најдобар млад играч: Се доделува на најдобриот играч на турнирот роден на или по 1 јануари 2005 година (на возраст од 21 година или помалку). * ФИФА Ферплеј трофеј: Се доделува на тимот со најдобар дисциплински резултат кој стигнал до нокаут фазата. {| class="wikitable" style="margin:auto; text-align:center; max-width:800px;" |- !scope=col style="background-color: gold" | [[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна топка|Златна топка]] !scope=col style="background-color: silver" | Сребрена топка !scope=col style="background-color: #cc9966" | Бронзена топка |- |{{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] |{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] |{{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]] |- !scope=col style="background-color: gold" | [[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна копачка|Златна копачка]] !scope=col style="background-color: silver" | Сребрена копачка !scope=col style="background-color: #cc9966" | Бронзена копачка |- |{{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]] ----10 голови, 4 асистенции, 769 одиграни минути |{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] ----8 голови, 4 асистенции, 853 одиграни минути |{{flagsport|ENG}} [[Џуд Белингам]] ----7 голови, 1 асистенција, 698 одиграни минути |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна ракавица|Златна ракавица]] |- |colspan="3"|{{flagsport|ESP}} [[Унаи Симон]] |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА награда за најдобар млад играч|ФИФА награда за најдобар млад играч]] |- |colspan="3"|{{flagsport|ESP}} [[Пау Кубарси]] |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА Ферплеј трофеј|ФИФА Ферплеј трофеј]] |- |colspan="3"|{{Naz|FUrep|NED}} |} ===ФИФА Идеален тим на првенството=== ФИФА, исто така, ги поканила корисниците на FIFA.com да го изберат идеалниот тим на првенството.<ref>{{cite web |last=Navarrete |first=Lucas |url=https://sports.yahoo.com/articles/mbapp-bellingham-cucurella-2026-fifa-135513147.html |title=Mbappé, Bellingham and Cucurella make 2026 FIFA World Cup Dream XI |publisher=Yahoo! Sports |date=22 July 2026 }}</ref><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/DbGlRLbk1pJ/?igsh=bjQ3aWVyNzlzZGQx| title=Instagram }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" !{{Tooltip|Pos.|Position}} !Player !Team |- |{{Tooltip|ГМ|Голман}} | align="left" | [[Возиња]] | align="left" |{{Fb|CPV}} |- | rowspan="4" |{{Tooltip|ОД|Одбрана}} | align="left" | [[Марк Кукуреља]] | align="left" |{{Fb|ESP}} |- | align="left" | [[Лисандро Мартинес]] | align="left" |{{Fb|ARG}} |- | align="left" | [[Дајо Упамекано]] | align="left" |{{Fb|FRA}} |- | align="left" | [[Педро Поро]] | align="left" |{{Fb|ESP}} |- | rowspan="3" |{{Tooltip|СР|Среден ред}} | align="left" | [[Џуд Белингам]] | align="left" |{{Fb|ENG}} |- | align="left" | [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] | align="left" |{{Fb|ESP}} |- | align="left" | [[Мајкл Олисе]] | align="left" |{{Fb|FRA}} |- | rowspan="3" |{{Tooltip|НП|Напад}} | align="left" | [[Килијан Мбапе]] | align="left" |{{Fb|FRA}} |- | align="left" | [[Ерлинг Холанд]] | align="left" |{{Fb|NOR}} |- | align="left" | [[Лионел Меси]] | align="left" |{{Fb|ARG}} |} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал]] 9k4mi9fnroid1xc7tzgrxqxjcgg9j6h 5599368 5599366 2026-07-23T13:17:42Z Carshalton 30527 /* ФИФА Идеален тим на првенството */ 5599368 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско&nbsp;првенство&nbsp;во&nbsp;фудбал&nbsp;2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 200px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = ESP | count = 2. титула | second = ARG | third = ENG | fourth = FRA | matches = 104 | goals = 308 | attendance = | top_scorer = {{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]]<br>{{nowrap|(10&nbsp;гола)}} | player = {{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] | goalkeeper = {{flagsport|ESP}}&nbsp;[[Унаи&nbsp;Симон]] | young_player = {{flagsport|ESP}} [[Пау Кубарси]] | fair_play = {{fb|NED}} | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] ќе го имаат своето деби на Светското првенство. [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] е [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранител на титулата]], откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство 2022. ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |3||3||0||0||6||0||+6||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|RSA}} |3||1||1||1||2||3||-1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|KOR|}} |3||1||0||2||2||3||–1||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|CZE|}} |3||0||1||2||2||6||–4||'''1''' |} <section begin="A1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="A1" /> <section begin="A2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end="A2" /> ---- <section begin="A3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end="A3" /> <section begin="A4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end="A4" /> ---- <section begin="A5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Мексико|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|55}} [[Матео Чавес|М. Чавес]] *{{goal|61}} [[Хулијан Кињонес|Кињонес]] *{{goal|90+4}} [[Алваро Фидалго|Фидалго]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Јаел Фалкон]] }}<section end="A5" /> <section begin="A6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Африка - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Тапело Масеко|Масеко]] {{goal|63}} |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="A6" /> ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|SUI|}} |3||2||1||0||7||3||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CAN}} |3||1||1||1||8||3||+5||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|BIH|}} |3||1||1||1||5||6||-1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|QAT|}} |3||0||1||2||2||10||-8||'''1''' |} <section begin="B1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="B1" /> <section begin="B2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="B2" /> ---- <section begin="A3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end="B3" /> <section begin="A4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end="B4" /> ---- <section begin="A5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Канада|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|46}} *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|57}} |голови2 = *{{goal|76}} [[Промис Дејвид|П. Дејвид]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end="B5" /> <section begin="A6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Босна и Херцеговина - Катар|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Керим Алајбеговиќ|Алајбеговиќ]] {{goal|29}} *[[Махмуд Абунада|Абунада]] {{goal|34|авт.}} *[[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|42}} [[Хасан Ал-Хајдос|Ал-Хајдос]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="B6" /> ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |3||2||1||0||7||1||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |3||2||1||0||7||1||+3||'''7''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|SCO}} |3||1||0||2||1||4||-3||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|HAI}} |3||0||0||3||2||8||-6||'''0''' |} <section begin="C1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="C1" /> <section begin="C2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end="C2" /> ---- <section begin="C3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="C3" /> <section begin="C4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end="C4" /> ---- <section begin="C5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Бразил|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|45+3}} [[Винисиус Жуниор|Винисиус]] *{{goal|60}} [[Матеуш Куња|Куња]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос]] }}<section end="C5" /> <section begin="C6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Мароко - Хаити|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Ашраф Хакими|Хакими]] {{goal|39}} *[[Исмаел Саибари|Саибари]] {{goal|45+1}} *[[Суфијан Рахими|Рахими]] {{goal|78}} *[[Џесим Јасин|Јасин]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|10|авт.}} [[Јасин Буну|Буну]] *{{goal|43}} [[Вилсон Изидор|Изидор]] |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68,239 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="C6" /> ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |3||2||0||1||8||4||+4||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|AUS}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|PAR}} |3||1||1||1||2||4||-2||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |3||1||0||2||3||5||-2||'''3''' |} <section begin="D1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="D1" /> <section begin="D2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="D2" /> ---- <section begin="D3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end="D3" /> <section begin="D4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="D4" /> ---- <section begin="D5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - САД|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = *[[Арда Ѓулер|Ѓулер]] {{goal|10}} *[[Бариш Алпер Јилмаз|Јилмаз]] {{goal|31}} *[[Каан Ајха|Ајхан]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3}} [[Остон Трасти|Трасти]] *{{goal|49}} [[Себастијан Берхалтер|Берхалтер]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end="D5" /> <section begin="D6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Парагвај - Австралија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="D6" /> ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |3||2||0||1||10||4||+6||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CIV}} |3||2||0||1||4||2||+2||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|ECU}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|CUW}} |3||0||1||2||1||9||-8||'''1''' |} <section begin="E1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end="E1" /> <section begin="E2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="E2" /> ---- <section begin="E3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Брег на Слоновата Коска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|30}} [[Франк Кесие|Кесие]] |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|PAR}} [[Хуан Габриел Бенитес]] }}<section end="E3" /> <section begin="E4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.598 |судија = {{flagsport|CHN}} [[Ма Нинг]] }}<section end="E4" /> ---- <section begin="E5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Курасао - Брег на Слоновата Коска|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|64}} [[Никола Пепе|Пепе]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="E5" /> <section begin="E6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = *[[Нилсон Ангуло|Ангуло]] {{goal|{{0}}9}} *[[Гонсало Плата|Плата]] {{goal|77}} |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Лерој Сане|Сане]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end="E6" /> ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |3||2||1||0||10||4||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |3||1||2||0||7||3||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |3||1||1||1||7||7||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |3||0||0||3||2||12||-10||'''0''' |} <section begin="F1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="F1" /> <section begin="F2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end="F2" /> ---- <section begin="F3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Шведска|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Брајан Броби|Броби]] {{goal|{{0}}5}}, {{goal|17}} *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|47}}, {{goal|54}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="F3" /> <section begin="F4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Јапонија|0–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = * {{goal|{{0}}4}} [[Даичи Камада|Камада]] * {{goal|31}}, {{goal|83}} [[Ајасе Уеда|Уеда]] * {{goal|69}} [[Џунја Ито|Џ. Ито]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|HUN}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end="F4" /> ---- <section begin="E5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Јапонија - Шведска|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Даизен Маеда|Маеда]] {{goal|56}} |голови2 = *{{goal|62}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.137 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="E5" /> <section begin="F6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Холандија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = *[[Хазем Мастури|Мастури]] {{goal|54}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3|авт.}} [[Елјес Схири|Схири]] *{{goal|{{0}}7}} [[Брајан Броби|Броби]] *{{goal|62}} [[Јан Пол ван Хеке|Ван Хеке]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.391 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Катја Ицел Гарсија]] }}<section end="F6" /> ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |3||1||2||0||6||2||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |3||1||2||0||5||3||+2||'''5''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |3||0||3||0||3||3||0||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||'''1''' |} <section begin="G1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end="G1" /> <section begin="G2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end="G2" /> ---- <section begin="G3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Иран|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.317 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Дарио Ерера (фудбалски судија)|Дарио Ерера]] }}<section end="G3" /> <section begin="G4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Египет|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Фин Срман|Срман]] {{goal|15}} |голови2 = *{{goal|58}} [[Мостафа Зико|Зико]] *{{goal|67}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{goal|82}} [[Махмуд Хасан (фудбалер)|Трезеге]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|UAE}} [[Омар Ал Али]] }}<section end="G4" /> ---- <section begin="G5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Египет - Иран|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = *[[Махмуд Сабер|Сабер]] {{goal|{{0}}5}} |голови2 = *{{goal|14}} [[Рамин Резаејан|Резаејан]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end="G5" /> <section begin="G6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Белгија|1–5]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Елајџа Џаст|Џаст]] {{goal|84}} |голови2 = *{{goal|28}}, {{goal|50}} [[Леандро Тросар|Тросар]] *{{goal|66}} [[Кевин Де Бројне|Де Бројне]] *{{goal|86}} [[Ромелу Лукаку|Лукаку]] *{{goal|90+4}} [[Алексис Салемакерс|Салемакерс]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадем]] }}<section end="G6" /> ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |3||2||1||0||5||0||+5||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |3||0||3||0||2||2||0||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|URU}} |3||0||2||1||3||4||-1||'''2''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SAU}} |3||0||2||1||1||5||-4||'''2''' |} <section begin="H1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="H1" /> <section begin="H2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="H2" /> ---- <section begin="H3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Саудиска Арабија|4–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = *[[Ламин Јамал|Јамал]] {{goal|10}} *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|21}}, {{goal|24}} *[[Хасан Ал-Тамбакти|Ал-Тамбакти]] {{goal|49|авт.}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end="H3" /> <section begin="H4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Зелен ’Рт|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] {{goal|44}} *[[Агустин Канобио|Канобио]] {{goal|45+6}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Кевин Пина (фудбалер)|К. Пина]] *{{goal|61}} [[Елио Варела|Варела]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.003 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end="H4" /> ---- <section begin="H5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Зелен ’Рт - Саудиска Арабија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.278 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="H5" /> <section begin="H6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Шпанија|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|42}} [[Алекс Баена|Баена]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.065 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаел Елфат]] }}<section end="H6" /> ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |3||3||0||0||10||2||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|NOR}} |3||2||0||1||8||7||+1||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|SEN}} |3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|IRQ}} |3||0||0||3||1||12||-11||'''0''' |} <section begin="I1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="I1" /> <section begin="I2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end="I2" /> ---- <section begin="I3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|14}}, {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="I3" /> <section begin="I4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Сенегал|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Маркус Холмгрен Педерсен|Педерсен]] {{goal|43}} *[[Ерлинг Холанд|Холанд]] {{goal|48}}, {{goal|58}} |голови2 = *{{goal|53}}, {{goal|90+3}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="I4" /> ---- <section begin="I5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Франција|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = *[[Тело Осгор|Осгор]] {{goal|21}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|20}}, {{goal|32}} [[Усман Дембеле|Дембеле]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="I5" /> <section begin="I6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Сенегал - Ирак|5–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Хабиб Диара|Диара]] {{goal|{{0}}4}} *[[Исмаила Сар|И. Сар]] {{goal|56}} *[[Папе Геј|П. Геј]] {{goal|59}}, {{goal|71}} *[[Илиман Ндиај|Ндиај]] {{goal|82}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="I6" /> ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |3||3||0||0||8||1||+7||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|AUT}} |3||1||1||1||6||6||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|ALG}} |3||1||1||1||5||7||-2||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |3||0||0||3||3||8||-5||'''0''' |} <section begin="J1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end="J1" /> <section begin="J2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end="J2" /> ---- <section begin="J3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Австрија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|38}}, {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар]] }}<section end="J3" /> <section begin="J4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Алжир|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Низар Ал-Рашан|Ал-Рашдан]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|69}} [[Надир Бенбуали|Бенбуали]] *{{goal|86}} [[Амин Гуири|Гуири]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.371 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="J4" /> ---- <section begin="J5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Алжир - Австрија|3–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Рафик Белгали|Белгали]] {{goal|45}} *[[Ријад Марез|Марез]] {{goal|60}}, {{goal|90+3}} |голови2 = *{{goal|28}} [[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] *{{goal|55}} [[Марсел Забицер|Забицер]] *{{goal|90+6}} [[Саша Калајџиќ|Калајџиќ]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="J5" /> <section begin="J6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Аргентина|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Муса Ал-Тамари|Ал-Тамари]] {{goal|55}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Џовани Ло Селсо|Ло Селсо]] *{{goal|31|пен.}} [[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] *{{goal|80}} [[Лионел Меси|Песи]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|ROU}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end="J6" /> ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|COL}} |3||2||1||0||4||1||+3||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|POR}} |3||1||2||0||6||1||+5||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|COD}} |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|UZB}} |3||0||0||3||2||11||-9||'''0''' |} <section begin="K1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end="K1" /> <section begin="K2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="K2" /> ---- <section begin="K3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - Узбекистан|5–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = * [[Кристијано Роналдо|Роналдо]] {{goal|{{0}}6}}, {{goal|39}} * [[Нуно Мендеш|Мендеш]] {{goal|17}} * [[Абдувохид Нематов|Нематов]] {{goal|60|авт.}} * [[Рафаел Леао|Леао]] {{goal|87}} |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Жајед]] }}<section end="K3" /> <section begin="K4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - ДР Конго|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = * [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.358 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="K4" /> ---- <section begin="K5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - Португалија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|AUS}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="K5" /> <section begin="K6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - Португалија|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = * [[Јоан Виса|Виса]] {{goal|68|пен.}}, {{goal|90+1}} * [[Фистон Мајеле|Мајеле]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|10}} [[Елдор Шомуродов|Шомуродов]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end="K6" /> ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |3||2||1||0||6||2||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |3||2||0||1||5||5||0||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |3||0||0||3||0||4||-4||'''0''' |} <section begin="L1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="L1" /> <section begin="L2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="L2" /> ---- <section begin="L3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Гана|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.983 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="L3" /> <section begin="L4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Панама - Хрватска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|54}} [[Анте Будимир|Будимир]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end="L4" /> ---- <section begin="L5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Панама - Англија|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|62}} [[Џуд Белингам|Белингам]] *{{goal|67}} [[Хари Кејн|Кејн]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end="L5" /> <section begin="L6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Хрватска - Гана|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = *[[Петар Сучиќ|П. Сучиќ]] {{goal|31}} *[[Никола Влашиќ|Влашиќ]] {{goal|83}} |голови2 = *{{goal|75}} [[Дерик Лукасен|Лукасен]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="L6" /> === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=25%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' || style="text-align:left;"| {{fb|COD}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || +1 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' || style="text-align:left;"| {{fb|SWE}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 7 || 7 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|GHA}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|ECU}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|BIH}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 6 || -1 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|ALG}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 7 || -2 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|PAR}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 4 || -2 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|SEN}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 8 || 6 || +2 || '''3''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|IRN}} | 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 || '''3''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|KOR}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || -1 || '''3''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|SCO}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 1 || 4 || -3 || '''3''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|URU}} | 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || -1 || '''2''' |} ==Нокаут-фаза== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза}} ===Резултати=== {{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Шеснаесттинафинале|Шеснаесттинафинале]] |RD2=[[#Осминафинале|Осминафинале]] |RD3=[[#Четвртфинале|Четвртфинале]] |RD4=[[#Полуфинале|Полуфинале]] |RD5=[[#Финале|Финале]] |Consol=[[#Натпревар за 3. место|Натпревар за 3. место]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. јуни – [[Фоксборо]]|{{fb|GER}}|1 (3)|{{fb|PAR}} {{pso}}|1 (4) |30. јуни – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|FRA}}|3|{{fb|SWE}}|0 |28. јуни – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|RSA}}|0|{{fb|CAN}}|1 |29. јуни – [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]]|{{fb|NED}}|1 (2)|{{fb|MAR}} {{pso}}|1 (3) |2. јули – [[Торонто]]|{{fb|POR}}|2|{{fb|CRO}}|1 |2. јули – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|ESP}}|3|{{fb|AUT}}|0 |1. јули – [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]]|{{fb|USA}}|2|{{fb|BIH}}|0 |1. јули – [[Сиетл]]|{{fb|BEL}} {{aet}}|3|{{fb|SEN}}|2 |29. јуни – [[Хјустон]]|{{fb|BRA}}|2|{{fb|JPN}}|1 |30. јуни – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|CIV}}|1|{{fb|NOR}}|2 |30. јуни – [[Мексико (град)|Мексико Сити]]|{{fb|MEX}}|2|{{fb|ECU}}|0 |1. јули – [[Атланта]]|{{fb|ENG}}|2|{{fb|COD}}|1 |3. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|ARG}} {{aet}}|3|{{fb|CPV}}|2 |3. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|AUS}}|1 (2)|{{fb|EGY}} {{pso}}|1 (4) |2. јули – [[Ванкувер]]|{{fb|SUI}}|2|{{fb|ALG}}|0 |3. јули – [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]|{{fb|COL}}|1|{{fb|GHA}}|0 <!--Round of 16--> |4. јули – [[Филаделфија]]|{{fb|PAR}}|0|{{fb|FRA}}|1 |4. јули – [[Хјустон]]|{{fb|CAN}}|0|{{fb|MAR}}|3 |6. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|POR}}|0|{{fb|ESP}}|1 |6. јули – [[Сиетл]]|{{fb|USA}}|1|{{fb|BEL}}|4 |5. јули – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|BRA}}|1|{{fb|NOR}}|2 |5. јули – [[Мексико (град)|Мексико Сити]]|{{fb|MEX}}|2|{{fb|ENG}}|3 |7. јули – [[Атланта]]|{{fb|ARG}}|3|{{fb|EGY}}|2 |7. јули – [[Ванкувер]]|{{fb|SUI}} {{pso}}|0 (4)|{{fb|COL}}|0 (3) <!--Quarterfinals--> |9. јули – [[Фоксборо]]|{{fb|FRA}}|2|{{fb|MAR}}|0 |10. јули – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|ESP}}|2|{{fb|BEL}}|1 |11. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|NOR}}|1|{{fb|ENG}} {{aet}}|2 |11. јули – [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]|{{fb|ARG}} {{aet}}|3|{{fb|SUI}}|1 <!--Semifinals--> |14. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|FRA}}|0|{{fb|ESP}}|2 |15. јули – [[Атланта]]|{{fb|ENG}}|1|{{fb|ARG}}|2 <!--Final--> |19. јули – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|ESP}} {{aet}}|1|{{fb|ARG}}|0 <!--Match for third place--> |18. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|FRA}}|4|{{fb|ENG}}|6 }} ===Шеснаесттинафинале=== <section begin="R32-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 28 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Јужна Африка - Канада|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|90+2}} [[Стивен Еуштакио|Еуштакио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]] |гледачи = 69.237 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро]] }}<section end="R32-1" /> ---- <section begin="R32-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Бразил - Јапонија|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Каземиро]] {{goal|56}} *[[Габриел Мартинели|Мартинели]] {{goal|90+5}} |голови2 = *{{goal|29}} [[Каишу Сано|Сано]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="R32-2" /> ---- <section begin="R32-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Германија - Парагвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|54}} |голови2 = *{{goal|42}} [[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Енсисо]] |aet = yes |пенали1= *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{penmiss}} *[[Јозуа Кимих|Кимих]] {{pengoal}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{pengoal}} *[[Ник Волтемаде|Волтемаде]] {{penmiss}} *[[Надием Амири|Амири]] {{pengoal}} *[[Џонатан Та|Та]] {{penmiss}} |пенали=3–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] *{{pengoal}} [[Густаво Гомес|Г. Гомес]] *{{pengoal}} [[Матијас Галарса|Галарса]] *{{penmiss}} [[Антонио Санабрија|Санабрија]] *{{penmiss}} [[Фабијан Балбуена|Балбуена]] *{{pengoal}} [[Хосе Канале|Канале]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.945 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end="R32-3" /> ---- <section begin="R32-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Холандија - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|72}} |голови2 = *{{goal|90+1}} [[Иса Диоп (фудбалер)|Диоп]] |aet = yes |пенали1= *[[Тен Копмејнерс|Копмејнерс]] {{pengoal}} *[[Џастин Клајверт|Клајверт]] {{penmiss}} *[[Ваут Вегхорст|Вегхорст]] {{pengoal}} *[[Квинтен Тимбер|Тимбер]] {{penmiss}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{penmiss}} |пенали=2–3 |пенали2= *{{penmiss}} [[Нил Ел Ајнауи|Ел Ајнауи]] *{{pengoal}} [[Суфијан Рахими|Рахими]] *{{pengoal}} [[Шемсдин Талби|Талби]] *{{penmiss}} [[Ашраф Хакими|Хакими]] *{{pengoal}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="R32-4" /> ---- <section begin="R32-5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Брег на Слоновата Коска - Норвешка|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|74}} |голови2 = *{{goal|39}} [[Антонио Нуса|Нуса]] *{{goal|86}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69.665 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="R32-5" /> ---- <section begin="R32-6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Шведска|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|45}}, {{goal|74}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|53}} |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="R32-6" /> ---- <section begin="R32-7" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Мексико - Еквадор|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|22}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|31}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="R32-7" /> ---- <section begin="R32-8" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Англија - ДР Конго|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|75}}, {{goal|86}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}} [[Брајан Сипенга|Сипенга]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="R32-8" /> ---- <section begin="R32-9" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Белгија - Сенегал|3–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Ромелу Лукаку|Лукаку]] {{goal|86}} *[[Јури Тилеманс|Тилеманс]] {{goal|89}}, {{goal|120+5|пен.}} |голови2 = *{{goal|25}} [[Хабиб Диара|Диара]] *{{goal|51}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="R32-9" /> ---- <section begin="R32-10" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#САД - Босна и Херцеговина|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|45}} *[[Малик Тилман|Тилман]] {{goal|82}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end="R32-10" /> ---- <section begin="R32-11" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Шпанија - Австрија|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|36}}, {{goal|89}} *[[Педро Поро|Поро]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="R32-11" /> ---- <section begin="R32-12" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Португалија - Хрватска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Кристијано Роналдо|Роналдо]] {{goal|68|пен.}} *[[Гонсало Рамош|Рамош]] {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|53}} [[Иван Перишиќ|Перишиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end="R32-12" /> ---- <section begin="R32-13" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Швајцарија - Алжир|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Брил Емболо|Емболо]] {{goal|10}} *[[Дан Ндоје|Ндоје]] {{goal|46}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Јаел Фалкон]] }}<section end="R32-13" /> ---- <section begin="R32-14" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Австралија - Египет|1–1]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|55|авт.}} |голови2 = *{{goal|13}} [[Емам Ашур|Ашур]] |пенали1= *[[Хари Сутар|Сутар]] {{penmiss}} *[[Џексон Ирвајн|Ирвајн]] {{pengoal}} *[[Авер Мабил|Мабил]] {{pengoal}} *[[Лукас Херингтон|Херингтон]] {{penmiss}} |пенали=2–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Махмуд Сабер|Сабер]] *{{pengoal}} [[Рами Рабија|Рабија]] *{{pengoal}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{pengoal}} [[Хосам Абделмагид|Абделмагид]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.244 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end="R32-14" /> ---- <section begin="R32-15" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Зелен ’Рт|3–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|29}} *[[Лисандро Мартинес|Ли. Мартинес]] {{goal|92}} *[[Дини (фудбалер 1995)|Дини]] {{goal|111|авт.}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Дерој Дуарте|Д. Дуарте]] *{{goal|103}} [[Сидни Лопеш Кабрал|С. Кабрал]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="R32-15" /> ---- <section begin="R32-16" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Колумбија - Гана|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = *[[Џон Аријас|Џ. Аријас]] {{goal|14}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="R32-16" /> ---- ===Осминафинале=== <section begin="R16-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 4 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Канада - Мароко|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|50}}, {{goal|82}} [[Азедин Унахи|Унахи]] *{{goal|90+8}} [[Суфијан Рахими|Рахими]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="R16-1" /> ---- <section begin="R16-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 4 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Парагвај - Франција|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|70|пен.}} [[Килијан Мбапе|Мбапе]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="R16-2" /> ---- <section begin="R16-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 5 јули 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Бразил - Норвешка|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Нејмар]] {{goal|90+10|пен.}} |голови2 = *{{goal|79}}, {{goal|90}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="R16-3" /> ---- <section begin="R16-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 5 јули 2026 |време = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Мексико - Англија|2–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|42}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|69|пен.}} |голови2 = *{{goal|36}}, {{goal|38}} [[Џуд Белингам|Белингам]] *{{goal|60|пен.}} [[Хари Кејн|Кејн]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80,824 |судија = {{flagsport|AUS}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="R16-4" /> ---- <section begin="R16-5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 6 јули 2026 |време = 14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Португалија - Шпанија|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|90+1}} [[Микел Мерино|Мерино]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="R16-5" /> ---- <section begin="R16-6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 6 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#САД - Белгија|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Малик Тилман|Тилман]] {{goal|31}} |голови2 = *{{goal|{{0}}9}}, {{goal|33}} [[Шарл Де Кетеларе|Де Кетеларе]] *{{goal|57}} [[Ханс Ванакен|Ванакен]] *{{goal|90+1}} [[Ромелу Лукаку|Лукаку]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="R16-6" /> ---- <section begin="R16-7" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 7 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Египет|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Кристијан Ромеро|Ромеро]] {{goal|79}} *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|83}} *[[Енцо Фернандес|Фернандес]] {{goal|90+2}} |голови2 = *{{goal|15}} [[Јасер Ибрахим|Ибрахим]] *{{goal|67}} [[Мостафа Зико|Зико]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="R16-7" /> ---- <section begin="R16-8" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 7 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Швајцарија - Колумбија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = |голови2 = |aet = yes |пенали1= *[[Гранит Џака|Џака]] {{pengoal}} *[[Зеки Амдуни|Амдуни]] {{pengoal}} *[[Мануел Аканџи|Аканџи]] {{penmiss}} *[[Седрик Итен|Итен]] {{pengoal}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{pengoal}} |пенали=3–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Хуан Фернандо Кинтеро|Кинтеро]] *{{penmiss}} [[Давинсон Санчес|Санчес]] *{{pengoal}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] *{{penmiss}} [[Чучо Ернандес|Ернандес]] *{{pengoal}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="R16-8" /> ---- ===Четвртфинале=== <section begin="QF-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 9 јули 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Мароко|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|60}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.811 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="QF-1" /> ---- <section begin="QF-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 10 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Шпанија - Белгија|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Фабијан Руис|Руис]] {{goal|30}} *[[Микел Мерино|Мерино]] {{goal|88}} |голови2 = *{{goal|41}} [[Шарл Де Кетеларе|Де Кетеларе]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="QF-2" /> ---- <section begin="QF-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Норвешка - Англија|1–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Андреас Шелдеруп|Шелдеруп]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|45+2}}, {{goal|93}} [[Џуд Белингам|Белингам]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="QF-3" /> ---- <section begin="QF-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јули 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Швајцарија|3–1]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Алексис Макалистер|Макалистер]] {{goal|10}} *[[Хулијан Алварес|Алварес]] {{goal|112}} *[[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] {{goal|120+1}} |голови2 = *{{goal|41}} [[Дан Ндоје|Ндоје]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end="QF-4" /> ---- ===Полуфинале=== <section begin="SF-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јули 2026 |време = 14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Шпанија|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|22|пен.}} [[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] *{{goal|58}} [[Педро Поро|Поро]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.176 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="SF-1" /> ---- <section begin="SF-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јули 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Англија - Аргентина|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Антони Гордон (фудбалер)|Гордон]] {{goal|55}} |голови2 = *{{goal|85}} [[Енцо Фернандес|Фернандес]] *{{goal|90+2}} [[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="SF-2" /> ---- ===Натпревар за трето место=== <section begin="3P" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Натпревар за трето место|4–6]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|48}}, {{goal|66}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Демебеле]] {{goal|90+6}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3}} [[Деклан Рајс|Рајс]] *{{goal|18}} [[Езри Конса|Конса]] *{{goal|37}}, {{goal|45+1}}, {{goal|87|пен.}} [[Букајо Сака|Сака]] *{{goal|90+8}} [[Џуд Белингам|Белингам]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="3P" /> ===Финале=== {{main|Финале на Светското првенство во фудбал 2026}} <section begin="F" />{{Football box no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јули 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Финале|1–0]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Феран Торес|Торес]] {{goal|106}} |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="F" /> ==Победник== {| width=95% |- align=center |'''Победник на Светското првенство во фудбал 2026'''<br><br>{{знамеикона|Шпанија|size=150px}}<br>'''[[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]]'''<br>'''2. титула''' |} ==Статистика== ===Листа на стрелци=== {{Светско првенство во фудбал 2026 - Листа на стрелци}} ==Конечен пласман== {{Светско првенство во фудбал 2026 - Табела}} ==Награди== {{See also|Награди на Светските првенства во фудбал}} По завршувањето на турнирот биле доделени следните награди.<ref>{{Cite news |title=What are the World Cup award names? {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/question/What-are-the-World-Cup-award-names |access-date=June 23, 2026 |work=Encyclopedia Britannica |language=en |archive-date=June 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623230040/https://www.britannica.com/question/What-are-the-World-Cup-award-names |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=FIFA World Cup awards: Rodri, Cubarsi, Simon and Mbappe honoured |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/award-winners |publisher=[[FIFA]] |date=July 19, 2026}}</ref><ref name="player statistics"/> * Златна копачка: Се доделува на најдобриот стрелец на турнирот. * Златна ракавица: Се доделува на најдобриот голман на турнирот. * Златна топка: Се доделува на најдобриот играч генерално на турнирот. * ФИФА награда за најдобар млад играч: Се доделува на најдобриот играч на турнирот роден на или по 1 јануари 2005 година (на возраст од 21 година или помалку). * ФИФА Ферплеј трофеј: Се доделува на тимот со најдобар дисциплински резултат кој стигнал до нокаут фазата. {| class="wikitable" style="margin:auto; text-align:center; max-width:800px;" |- !scope=col style="background-color: gold" | [[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна топка|Златна топка]] !scope=col style="background-color: silver" | Сребрена топка !scope=col style="background-color: #cc9966" | Бронзена топка |- |{{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] |{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] |{{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]] |- !scope=col style="background-color: gold" | [[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна копачка|Златна копачка]] !scope=col style="background-color: silver" | Сребрена копачка !scope=col style="background-color: #cc9966" | Бронзена копачка |- |{{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]] ----10 голови, 4 асистенции, 769 одиграни минути |{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] ----8 голови, 4 асистенции, 853 одиграни минути |{{flagsport|ENG}} [[Џуд Белингам]] ----7 голови, 1 асистенција, 698 одиграни минути |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна ракавица|Златна ракавица]] |- |colspan="3"|{{flagsport|ESP}} [[Унаи Симон]] |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА награда за најдобар млад играч|ФИФА награда за најдобар млад играч]] |- |colspan="3"|{{flagsport|ESP}} [[Пау Кубарси]] |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА Ферплеј трофеј|ФИФА Ферплеј трофеј]] |- |colspan="3"|{{Naz|FUrep|NED}} |} ===ФИФА Идеален тим на првенството=== ФИФА, исто така, ги поканила корисниците на FIFA.com да го изберат идеалниот тим на првенството.<ref>{{cite web |last=Navarrete |first=Lucas |url=https://sports.yahoo.com/articles/mbapp-bellingham-cucurella-2026-fifa-135513147.html |title=Mbappé, Bellingham and Cucurella make 2026 FIFA World Cup Dream XI |publisher=Yahoo! Sports |date=22 July 2026 }}</ref><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/DbGlRLbk1pJ/?igsh=bjQ3aWVyNzlzZGQx| title=Instagram }}</ref> {{Светско првенство во фудбал 2026 - Идеален тим на првенството}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал]] 1hckyat4033iyx3qbnpt973k5lz9lj5 5599372 5599368 2026-07-23T13:24:56Z Carshalton 30527 5599372 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско&nbsp;првенство&nbsp;во&nbsp;фудбал&nbsp;2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 200px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = ESP | count = 2. титула | second = ARG | third = ENG | fourth = FRA | matches = 104 | goals = 308 | attendance = | top_scorer = {{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]]<br>{{nowrap|(10&nbsp;гола)}} | player = {{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] | goalkeeper = {{flagsport|ESP}}&nbsp;[[Унаи&nbsp;Симон]] | young_player = {{flagsport|ESP}} [[Пау Кубарси]] | fair_play = {{fb|NED}} | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] го имале своето деби на Светското првенство. Во [[#Финале|финалето на ова првенство]], [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] го совладала [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранителот на титулата]], [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]], со 1-0 по продолженија и ја освоила својата втора титула (по онаа во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]]).<ref>{{Cite web |date=July 19, 2026 |title=Spain wins 2026 FIFA World Cup with grueling 1–0 win over Argentina – CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/2026-fifa-world-cup-final-spain-argentina-sunday/ |access-date=July 19, 2026 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |3||3||0||0||6||0||+6||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|RSA}} |3||1||1||1||2||3||-1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|KOR|}} |3||1||0||2||2||3||–1||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|CZE|}} |3||0||1||2||2||6||–4||'''1''' |} <section begin="A1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="A1" /> <section begin="A2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end="A2" /> ---- <section begin="A3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end="A3" /> <section begin="A4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end="A4" /> ---- <section begin="A5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Мексико|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|55}} [[Матео Чавес|М. Чавес]] *{{goal|61}} [[Хулијан Кињонес|Кињонес]] *{{goal|90+4}} [[Алваро Фидалго|Фидалго]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Јаел Фалкон]] }}<section end="A5" /> <section begin="A6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Африка - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Тапело Масеко|Масеко]] {{goal|63}} |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="A6" /> ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|SUI|}} |3||2||1||0||7||3||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CAN}} |3||1||1||1||8||3||+5||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|BIH|}} |3||1||1||1||5||6||-1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|QAT|}} |3||0||1||2||2||10||-8||'''1''' |} <section begin="B1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="B1" /> <section begin="B2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="B2" /> ---- <section begin="A3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end="B3" /> <section begin="A4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end="B4" /> ---- <section begin="A5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Канада|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|46}} *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|57}} |голови2 = *{{goal|76}} [[Промис Дејвид|П. Дејвид]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end="B5" /> <section begin="A6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Босна и Херцеговина - Катар|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Керим Алајбеговиќ|Алајбеговиќ]] {{goal|29}} *[[Махмуд Абунада|Абунада]] {{goal|34|авт.}} *[[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|42}} [[Хасан Ал-Хајдос|Ал-Хајдос]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="B6" /> ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |3||2||1||0||7||1||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |3||2||1||0||7||1||+3||'''7''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|SCO}} |3||1||0||2||1||4||-3||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|HAI}} |3||0||0||3||2||8||-6||'''0''' |} <section begin="C1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="C1" /> <section begin="C2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end="C2" /> ---- <section begin="C3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="C3" /> <section begin="C4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end="C4" /> ---- <section begin="C5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Бразил|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|45+3}} [[Винисиус Жуниор|Винисиус]] *{{goal|60}} [[Матеуш Куња|Куња]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос]] }}<section end="C5" /> <section begin="C6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Мароко - Хаити|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Ашраф Хакими|Хакими]] {{goal|39}} *[[Исмаел Саибари|Саибари]] {{goal|45+1}} *[[Суфијан Рахими|Рахими]] {{goal|78}} *[[Џесим Јасин|Јасин]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|10|авт.}} [[Јасин Буну|Буну]] *{{goal|43}} [[Вилсон Изидор|Изидор]] |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68,239 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="C6" /> ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |3||2||0||1||8||4||+4||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|AUS}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|PAR}} |3||1||1||1||2||4||-2||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |3||1||0||2||3||5||-2||'''3''' |} <section begin="D1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="D1" /> <section begin="D2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="D2" /> ---- <section begin="D3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end="D3" /> <section begin="D4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="D4" /> ---- <section begin="D5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - САД|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = *[[Арда Ѓулер|Ѓулер]] {{goal|10}} *[[Бариш Алпер Јилмаз|Јилмаз]] {{goal|31}} *[[Каан Ајха|Ајхан]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3}} [[Остон Трасти|Трасти]] *{{goal|49}} [[Себастијан Берхалтер|Берхалтер]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end="D5" /> <section begin="D6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Парагвај - Австралија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="D6" /> ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |3||2||0||1||10||4||+6||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CIV}} |3||2||0||1||4||2||+2||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|ECU}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|CUW}} |3||0||1||2||1||9||-8||'''1''' |} <section begin="E1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end="E1" /> <section begin="E2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="E2" /> ---- <section begin="E3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Брег на Слоновата Коска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|30}} [[Франк Кесие|Кесие]] |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|PAR}} [[Хуан Габриел Бенитес]] }}<section end="E3" /> <section begin="E4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.598 |судија = {{flagsport|CHN}} [[Ма Нинг]] }}<section end="E4" /> ---- <section begin="E5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Курасао - Брег на Слоновата Коска|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|64}} [[Никола Пепе|Пепе]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="E5" /> <section begin="E6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = *[[Нилсон Ангуло|Ангуло]] {{goal|{{0}}9}} *[[Гонсало Плата|Плата]] {{goal|77}} |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Лерој Сане|Сане]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end="E6" /> ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |3||2||1||0||10||4||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |3||1||2||0||7||3||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |3||1||1||1||7||7||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |3||0||0||3||2||12||-10||'''0''' |} <section begin="F1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="F1" /> <section begin="F2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end="F2" /> ---- <section begin="F3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Шведска|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Брајан Броби|Броби]] {{goal|{{0}}5}}, {{goal|17}} *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|47}}, {{goal|54}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="F3" /> <section begin="F4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Јапонија|0–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = * {{goal|{{0}}4}} [[Даичи Камада|Камада]] * {{goal|31}}, {{goal|83}} [[Ајасе Уеда|Уеда]] * {{goal|69}} [[Џунја Ито|Џ. Ито]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|HUN}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end="F4" /> ---- <section begin="E5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Јапонија - Шведска|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Даизен Маеда|Маеда]] {{goal|56}} |голови2 = *{{goal|62}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.137 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="E5" /> <section begin="F6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Холандија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = *[[Хазем Мастури|Мастури]] {{goal|54}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3|авт.}} [[Елјес Схири|Схири]] *{{goal|{{0}}7}} [[Брајан Броби|Броби]] *{{goal|62}} [[Јан Пол ван Хеке|Ван Хеке]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.391 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Катја Ицел Гарсија]] }}<section end="F6" /> ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |3||1||2||0||6||2||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |3||1||2||0||5||3||+2||'''5''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |3||0||3||0||3||3||0||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||'''1''' |} <section begin="G1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end="G1" /> <section begin="G2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end="G2" /> ---- <section begin="G3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Иран|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.317 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Дарио Ерера (фудбалски судија)|Дарио Ерера]] }}<section end="G3" /> <section begin="G4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Египет|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Фин Срман|Срман]] {{goal|15}} |голови2 = *{{goal|58}} [[Мостафа Зико|Зико]] *{{goal|67}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{goal|82}} [[Махмуд Хасан (фудбалер)|Трезеге]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|UAE}} [[Омар Ал Али]] }}<section end="G4" /> ---- <section begin="G5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Египет - Иран|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = *[[Махмуд Сабер|Сабер]] {{goal|{{0}}5}} |голови2 = *{{goal|14}} [[Рамин Резаејан|Резаејан]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end="G5" /> <section begin="G6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Белгија|1–5]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Елајџа Џаст|Џаст]] {{goal|84}} |голови2 = *{{goal|28}}, {{goal|50}} [[Леандро Тросар|Тросар]] *{{goal|66}} [[Кевин Де Бројне|Де Бројне]] *{{goal|86}} [[Ромелу Лукаку|Лукаку]] *{{goal|90+4}} [[Алексис Салемакерс|Салемакерс]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадем]] }}<section end="G6" /> ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |3||2||1||0||5||0||+5||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |3||0||3||0||2||2||0||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|URU}} |3||0||2||1||3||4||-1||'''2''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SAU}} |3||0||2||1||1||5||-4||'''2''' |} <section begin="H1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="H1" /> <section begin="H2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="H2" /> ---- <section begin="H3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Саудиска Арабија|4–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = *[[Ламин Јамал|Јамал]] {{goal|10}} *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|21}}, {{goal|24}} *[[Хасан Ал-Тамбакти|Ал-Тамбакти]] {{goal|49|авт.}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end="H3" /> <section begin="H4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Зелен ’Рт|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] {{goal|44}} *[[Агустин Канобио|Канобио]] {{goal|45+6}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Кевин Пина (фудбалер)|К. Пина]] *{{goal|61}} [[Елио Варела|Варела]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.003 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end="H4" /> ---- <section begin="H5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Зелен ’Рт - Саудиска Арабија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.278 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="H5" /> <section begin="H6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Шпанија|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|42}} [[Алекс Баена|Баена]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.065 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаел Елфат]] }}<section end="H6" /> ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |3||3||0||0||10||2||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|NOR}} |3||2||0||1||8||7||+1||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|SEN}} |3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|IRQ}} |3||0||0||3||1||12||-11||'''0''' |} <section begin="I1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="I1" /> <section begin="I2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end="I2" /> ---- <section begin="I3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|14}}, {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="I3" /> <section begin="I4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Сенегал|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Маркус Холмгрен Педерсен|Педерсен]] {{goal|43}} *[[Ерлинг Холанд|Холанд]] {{goal|48}}, {{goal|58}} |голови2 = *{{goal|53}}, {{goal|90+3}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="I4" /> ---- <section begin="I5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Франција|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = *[[Тело Осгор|Осгор]] {{goal|21}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|20}}, {{goal|32}} [[Усман Дембеле|Дембеле]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="I5" /> <section begin="I6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Сенегал - Ирак|5–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Хабиб Диара|Диара]] {{goal|{{0}}4}} *[[Исмаила Сар|И. Сар]] {{goal|56}} *[[Папе Геј|П. Геј]] {{goal|59}}, {{goal|71}} *[[Илиман Ндиај|Ндиај]] {{goal|82}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="I6" /> ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |3||3||0||0||8||1||+7||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|AUT}} |3||1||1||1||6||6||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|ALG}} |3||1||1||1||5||7||-2||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |3||0||0||3||3||8||-5||'''0''' |} <section begin="J1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end="J1" /> <section begin="J2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end="J2" /> ---- <section begin="J3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Австрија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|38}}, {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар]] }}<section end="J3" /> <section begin="J4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Алжир|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Низар Ал-Рашан|Ал-Рашдан]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|69}} [[Надир Бенбуали|Бенбуали]] *{{goal|86}} [[Амин Гуири|Гуири]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.371 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="J4" /> ---- <section begin="J5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Алжир - Австрија|3–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Рафик Белгали|Белгали]] {{goal|45}} *[[Ријад Марез|Марез]] {{goal|60}}, {{goal|90+3}} |голови2 = *{{goal|28}} [[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] *{{goal|55}} [[Марсел Забицер|Забицер]] *{{goal|90+6}} [[Саша Калајџиќ|Калајџиќ]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="J5" /> <section begin="J6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Аргентина|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Муса Ал-Тамари|Ал-Тамари]] {{goal|55}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Џовани Ло Селсо|Ло Селсо]] *{{goal|31|пен.}} [[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] *{{goal|80}} [[Лионел Меси|Песи]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|ROU}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end="J6" /> ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|COL}} |3||2||1||0||4||1||+3||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|POR}} |3||1||2||0||6||1||+5||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|COD}} |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|UZB}} |3||0||0||3||2||11||-9||'''0''' |} <section begin="K1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end="K1" /> <section begin="K2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="K2" /> ---- <section begin="K3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - Узбекистан|5–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = * [[Кристијано Роналдо|Роналдо]] {{goal|{{0}}6}}, {{goal|39}} * [[Нуно Мендеш|Мендеш]] {{goal|17}} * [[Абдувохид Нематов|Нематов]] {{goal|60|авт.}} * [[Рафаел Леао|Леао]] {{goal|87}} |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Жајед]] }}<section end="K3" /> <section begin="K4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - ДР Конго|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = * [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.358 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="K4" /> ---- <section begin="K5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - Португалија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|AUS}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="K5" /> <section begin="K6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - Португалија|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = * [[Јоан Виса|Виса]] {{goal|68|пен.}}, {{goal|90+1}} * [[Фистон Мајеле|Мајеле]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|10}} [[Елдор Шомуродов|Шомуродов]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end="K6" /> ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |3||2||1||0||6||2||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |3||2||0||1||5||5||0||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |3||0||0||3||0||4||-4||'''0''' |} <section begin="L1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="L1" /> <section begin="L2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="L2" /> ---- <section begin="L3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Гана|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.983 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="L3" /> <section begin="L4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Панама - Хрватска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|54}} [[Анте Будимир|Будимир]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end="L4" /> ---- <section begin="L5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Панама - Англија|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|62}} [[Џуд Белингам|Белингам]] *{{goal|67}} [[Хари Кејн|Кејн]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end="L5" /> <section begin="L6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Хрватска - Гана|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = *[[Петар Сучиќ|П. Сучиќ]] {{goal|31}} *[[Никола Влашиќ|Влашиќ]] {{goal|83}} |голови2 = *{{goal|75}} [[Дерик Лукасен|Лукасен]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="L6" /> === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=25%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' || style="text-align:left;"| {{fb|COD}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || +1 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' || style="text-align:left;"| {{fb|SWE}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 7 || 7 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|GHA}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|ECU}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|BIH}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 6 || -1 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|ALG}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 7 || -2 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|PAR}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 4 || -2 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|SEN}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 8 || 6 || +2 || '''3''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|IRN}} | 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 || '''3''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|KOR}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || -1 || '''3''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|SCO}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 1 || 4 || -3 || '''3''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|URU}} | 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || -1 || '''2''' |} ==Нокаут-фаза== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза}} ===Резултати=== {{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Шеснаесттинафинале|Шеснаесттинафинале]] |RD2=[[#Осминафинале|Осминафинале]] |RD3=[[#Четвртфинале|Четвртфинале]] |RD4=[[#Полуфинале|Полуфинале]] |RD5=[[#Финале|Финале]] |Consol=[[#Натпревар за 3. место|Натпревар за 3. место]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. јуни – [[Фоксборо]]|{{fb|GER}}|1 (3)|{{fb|PAR}} {{pso}}|1 (4) |30. јуни – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|FRA}}|3|{{fb|SWE}}|0 |28. јуни – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|RSA}}|0|{{fb|CAN}}|1 |29. јуни – [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]]|{{fb|NED}}|1 (2)|{{fb|MAR}} {{pso}}|1 (3) |2. јули – [[Торонто]]|{{fb|POR}}|2|{{fb|CRO}}|1 |2. јули – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|ESP}}|3|{{fb|AUT}}|0 |1. јули – [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]]|{{fb|USA}}|2|{{fb|BIH}}|0 |1. јули – [[Сиетл]]|{{fb|BEL}} {{aet}}|3|{{fb|SEN}}|2 |29. јуни – [[Хјустон]]|{{fb|BRA}}|2|{{fb|JPN}}|1 |30. јуни – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|CIV}}|1|{{fb|NOR}}|2 |30. јуни – [[Мексико (град)|Мексико Сити]]|{{fb|MEX}}|2|{{fb|ECU}}|0 |1. јули – [[Атланта]]|{{fb|ENG}}|2|{{fb|COD}}|1 |3. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|ARG}} {{aet}}|3|{{fb|CPV}}|2 |3. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|AUS}}|1 (2)|{{fb|EGY}} {{pso}}|1 (4) |2. јули – [[Ванкувер]]|{{fb|SUI}}|2|{{fb|ALG}}|0 |3. јули – [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]|{{fb|COL}}|1|{{fb|GHA}}|0 <!--Round of 16--> |4. јули – [[Филаделфија]]|{{fb|PAR}}|0|{{fb|FRA}}|1 |4. јули – [[Хјустон]]|{{fb|CAN}}|0|{{fb|MAR}}|3 |6. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|POR}}|0|{{fb|ESP}}|1 |6. јули – [[Сиетл]]|{{fb|USA}}|1|{{fb|BEL}}|4 |5. јули – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|BRA}}|1|{{fb|NOR}}|2 |5. јули – [[Мексико (град)|Мексико Сити]]|{{fb|MEX}}|2|{{fb|ENG}}|3 |7. јули – [[Атланта]]|{{fb|ARG}}|3|{{fb|EGY}}|2 |7. јули – [[Ванкувер]]|{{fb|SUI}} {{pso}}|0 (4)|{{fb|COL}}|0 (3) <!--Quarterfinals--> |9. јули – [[Фоксборо]]|{{fb|FRA}}|2|{{fb|MAR}}|0 |10. јули – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|ESP}}|2|{{fb|BEL}}|1 |11. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|NOR}}|1|{{fb|ENG}} {{aet}}|2 |11. јули – [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]|{{fb|ARG}} {{aet}}|3|{{fb|SUI}}|1 <!--Semifinals--> |14. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|FRA}}|0|{{fb|ESP}}|2 |15. јули – [[Атланта]]|{{fb|ENG}}|1|{{fb|ARG}}|2 <!--Final--> |19. јули – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|ESP}} {{aet}}|1|{{fb|ARG}}|0 <!--Match for third place--> |18. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|FRA}}|4|{{fb|ENG}}|6 }} ===Шеснаесттинафинале=== <section begin="R32-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 28 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Јужна Африка - Канада|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|90+2}} [[Стивен Еуштакио|Еуштакио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]] |гледачи = 69.237 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро]] }}<section end="R32-1" /> ---- <section begin="R32-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Бразил - Јапонија|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Каземиро]] {{goal|56}} *[[Габриел Мартинели|Мартинели]] {{goal|90+5}} |голови2 = *{{goal|29}} [[Каишу Сано|Сано]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="R32-2" /> ---- <section begin="R32-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Германија - Парагвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|54}} |голови2 = *{{goal|42}} [[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Енсисо]] |aet = yes |пенали1= *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{penmiss}} *[[Јозуа Кимих|Кимих]] {{pengoal}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{pengoal}} *[[Ник Волтемаде|Волтемаде]] {{penmiss}} *[[Надием Амири|Амири]] {{pengoal}} *[[Џонатан Та|Та]] {{penmiss}} |пенали=3–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] *{{pengoal}} [[Густаво Гомес|Г. Гомес]] *{{pengoal}} [[Матијас Галарса|Галарса]] *{{penmiss}} [[Антонио Санабрија|Санабрија]] *{{penmiss}} [[Фабијан Балбуена|Балбуена]] *{{pengoal}} [[Хосе Канале|Канале]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.945 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end="R32-3" /> ---- <section begin="R32-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Холандија - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|72}} |голови2 = *{{goal|90+1}} [[Иса Диоп (фудбалер)|Диоп]] |aet = yes |пенали1= *[[Тен Копмејнерс|Копмејнерс]] {{pengoal}} *[[Џастин Клајверт|Клајверт]] {{penmiss}} *[[Ваут Вегхорст|Вегхорст]] {{pengoal}} *[[Квинтен Тимбер|Тимбер]] {{penmiss}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{penmiss}} |пенали=2–3 |пенали2= *{{penmiss}} [[Нил Ел Ајнауи|Ел Ајнауи]] *{{pengoal}} [[Суфијан Рахими|Рахими]] *{{pengoal}} [[Шемсдин Талби|Талби]] *{{penmiss}} [[Ашраф Хакими|Хакими]] *{{pengoal}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="R32-4" /> ---- <section begin="R32-5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Брег на Слоновата Коска - Норвешка|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|74}} |голови2 = *{{goal|39}} [[Антонио Нуса|Нуса]] *{{goal|86}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69.665 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="R32-5" /> ---- <section begin="R32-6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Шведска|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|45}}, {{goal|74}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|53}} |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="R32-6" /> ---- <section begin="R32-7" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Мексико - Еквадор|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|22}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|31}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="R32-7" /> ---- <section begin="R32-8" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Англија - ДР Конго|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|75}}, {{goal|86}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}} [[Брајан Сипенга|Сипенга]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="R32-8" /> ---- <section begin="R32-9" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Белгија - Сенегал|3–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Ромелу Лукаку|Лукаку]] {{goal|86}} *[[Јури Тилеманс|Тилеманс]] {{goal|89}}, {{goal|120+5|пен.}} |голови2 = *{{goal|25}} [[Хабиб Диара|Диара]] *{{goal|51}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="R32-9" /> ---- <section begin="R32-10" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#САД - Босна и Херцеговина|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|45}} *[[Малик Тилман|Тилман]] {{goal|82}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end="R32-10" /> ---- <section begin="R32-11" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Шпанија - Австрија|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|36}}, {{goal|89}} *[[Педро Поро|Поро]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="R32-11" /> ---- <section begin="R32-12" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Португалија - Хрватска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Кристијано Роналдо|Роналдо]] {{goal|68|пен.}} *[[Гонсало Рамош|Рамош]] {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|53}} [[Иван Перишиќ|Перишиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end="R32-12" /> ---- <section begin="R32-13" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Швајцарија - Алжир|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Брил Емболо|Емболо]] {{goal|10}} *[[Дан Ндоје|Ндоје]] {{goal|46}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Јаел Фалкон]] }}<section end="R32-13" /> ---- <section begin="R32-14" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Австралија - Египет|1–1]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|55|авт.}} |голови2 = *{{goal|13}} [[Емам Ашур|Ашур]] |пенали1= *[[Хари Сутар|Сутар]] {{penmiss}} *[[Џексон Ирвајн|Ирвајн]] {{pengoal}} *[[Авер Мабил|Мабил]] {{pengoal}} *[[Лукас Херингтон|Херингтон]] {{penmiss}} |пенали=2–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Махмуд Сабер|Сабер]] *{{pengoal}} [[Рами Рабија|Рабија]] *{{pengoal}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{pengoal}} [[Хосам Абделмагид|Абделмагид]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.244 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end="R32-14" /> ---- <section begin="R32-15" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Зелен ’Рт|3–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|29}} *[[Лисандро Мартинес|Ли. Мартинес]] {{goal|92}} *[[Дини (фудбалер 1995)|Дини]] {{goal|111|авт.}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Дерој Дуарте|Д. Дуарте]] *{{goal|103}} [[Сидни Лопеш Кабрал|С. Кабрал]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="R32-15" /> ---- <section begin="R32-16" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Колумбија - Гана|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = *[[Џон Аријас|Џ. Аријас]] {{goal|14}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="R32-16" /> ---- ===Осминафинале=== <section begin="R16-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 4 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Канада - Мароко|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|50}}, {{goal|82}} [[Азедин Унахи|Унахи]] *{{goal|90+8}} [[Суфијан Рахими|Рахими]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="R16-1" /> ---- <section begin="R16-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 4 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Парагвај - Франција|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|70|пен.}} [[Килијан Мбапе|Мбапе]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="R16-2" /> ---- <section begin="R16-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 5 јули 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Бразил - Норвешка|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Нејмар]] {{goal|90+10|пен.}} |голови2 = *{{goal|79}}, {{goal|90}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="R16-3" /> ---- <section begin="R16-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 5 јули 2026 |време = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Мексико - Англија|2–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|42}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|69|пен.}} |голови2 = *{{goal|36}}, {{goal|38}} [[Џуд Белингам|Белингам]] *{{goal|60|пен.}} [[Хари Кејн|Кејн]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80,824 |судија = {{flagsport|AUS}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="R16-4" /> ---- <section begin="R16-5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 6 јули 2026 |време = 14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Португалија - Шпанија|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|90+1}} [[Микел Мерино|Мерино]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="R16-5" /> ---- <section begin="R16-6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 6 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#САД - Белгија|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Малик Тилман|Тилман]] {{goal|31}} |голови2 = *{{goal|{{0}}9}}, {{goal|33}} [[Шарл Де Кетеларе|Де Кетеларе]] *{{goal|57}} [[Ханс Ванакен|Ванакен]] *{{goal|90+1}} [[Ромелу Лукаку|Лукаку]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="R16-6" /> ---- <section begin="R16-7" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 7 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Египет|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Кристијан Ромеро|Ромеро]] {{goal|79}} *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|83}} *[[Енцо Фернандес|Фернандес]] {{goal|90+2}} |голови2 = *{{goal|15}} [[Јасер Ибрахим|Ибрахим]] *{{goal|67}} [[Мостафа Зико|Зико]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="R16-7" /> ---- <section begin="R16-8" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 7 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Швајцарија - Колумбија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = |голови2 = |aet = yes |пенали1= *[[Гранит Џака|Џака]] {{pengoal}} *[[Зеки Амдуни|Амдуни]] {{pengoal}} *[[Мануел Аканџи|Аканџи]] {{penmiss}} *[[Седрик Итен|Итен]] {{pengoal}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{pengoal}} |пенали=3–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Хуан Фернандо Кинтеро|Кинтеро]] *{{penmiss}} [[Давинсон Санчес|Санчес]] *{{pengoal}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] *{{penmiss}} [[Чучо Ернандес|Ернандес]] *{{pengoal}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="R16-8" /> ---- ===Четвртфинале=== <section begin="QF-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 9 јули 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Мароко|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|60}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.811 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="QF-1" /> ---- <section begin="QF-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 10 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Шпанија - Белгија|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Фабијан Руис|Руис]] {{goal|30}} *[[Микел Мерино|Мерино]] {{goal|88}} |голови2 = *{{goal|41}} [[Шарл Де Кетеларе|Де Кетеларе]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="QF-2" /> ---- <section begin="QF-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Норвешка - Англија|1–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Андреас Шелдеруп|Шелдеруп]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|45+2}}, {{goal|93}} [[Џуд Белингам|Белингам]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="QF-3" /> ---- <section begin="QF-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јули 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Швајцарија|3–1]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Алексис Макалистер|Макалистер]] {{goal|10}} *[[Хулијан Алварес|Алварес]] {{goal|112}} *[[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] {{goal|120+1}} |голови2 = *{{goal|41}} [[Дан Ндоје|Ндоје]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end="QF-4" /> ---- ===Полуфинале=== <section begin="SF-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јули 2026 |време = 14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Шпанија|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|22|пен.}} [[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] *{{goal|58}} [[Педро Поро|Поро]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.176 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="SF-1" /> ---- <section begin="SF-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јули 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Англија - Аргентина|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Антони Гордон (фудбалер)|Гордон]] {{goal|55}} |голови2 = *{{goal|85}} [[Енцо Фернандес|Фернандес]] *{{goal|90+2}} [[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="SF-2" /> ---- ===Натпревар за трето место=== <section begin="3P" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Натпревар за трето место|4–6]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|48}}, {{goal|66}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Демебеле]] {{goal|90+6}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3}} [[Деклан Рајс|Рајс]] *{{goal|18}} [[Езри Конса|Конса]] *{{goal|37}}, {{goal|45+1}}, {{goal|87|пен.}} [[Букајо Сака|Сака]] *{{goal|90+8}} [[Џуд Белингам|Белингам]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="3P" /> ===Финале=== {{main|Финале на Светското првенство во фудбал 2026}} <section begin="F" />{{Football box no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јули 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Финале|1–0]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Феран Торес|Торес]] {{goal|106}} |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="F" /> ==Победник== {| width=95% |- align=center |'''Победник на Светското првенство во фудбал 2026'''<br><br>{{знамеикона|Шпанија|size=150px}}<br>'''[[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]]'''<br>'''2. титула''' |} ==Статистика== ===Листа на стрелци=== {{Светско првенство во фудбал 2026 - Листа на стрелци}} ==Конечен пласман== {{Светско првенство во фудбал 2026 - Табела}} ==Награди== {{See also|Награди на Светските првенства во фудбал}} По завршувањето на турнирот биле доделени следните награди.<ref>{{Cite news |title=What are the World Cup award names? {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/question/What-are-the-World-Cup-award-names |access-date=June 23, 2026 |work=Encyclopedia Britannica |language=en |archive-date=June 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623230040/https://www.britannica.com/question/What-are-the-World-Cup-award-names |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=FIFA World Cup awards: Rodri, Cubarsi, Simon and Mbappe honoured |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/award-winners |publisher=[[FIFA]] |date=July 19, 2026}}</ref><ref name="player statistics"/> * Златна копачка: Се доделува на најдобриот стрелец на турнирот. * Златна ракавица: Се доделува на најдобриот голман на турнирот. * Златна топка: Се доделува на најдобриот играч генерално на турнирот. * ФИФА награда за најдобар млад играч: Се доделува на најдобриот играч на турнирот роден на или по 1 јануари 2005 година (на возраст од 21 година или помалку). * ФИФА Ферплеј трофеј: Се доделува на тимот со најдобар дисциплински резултат кој стигнал до нокаут фазата. {| class="wikitable" style="margin:auto; text-align:center; max-width:800px;" |- !scope=col style="background-color: gold" | [[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна топка|Златна топка]] !scope=col style="background-color: silver" | Сребрена топка !scope=col style="background-color: #cc9966" | Бронзена топка |- |{{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] |{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] |{{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]] |- !scope=col style="background-color: gold" | [[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна копачка|Златна копачка]] !scope=col style="background-color: silver" | Сребрена копачка !scope=col style="background-color: #cc9966" | Бронзена копачка |- |{{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]] ----10 голови, 4 асистенции, 769 одиграни минути |{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] ----8 голови, 4 асистенции, 853 одиграни минути |{{flagsport|ENG}} [[Џуд Белингам]] ----7 голови, 1 асистенција, 698 одиграни минути |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна ракавица|Златна ракавица]] |- |colspan="3"|{{flagsport|ESP}} [[Унаи Симон]] |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА награда за најдобар млад играч|ФИФА награда за најдобар млад играч]] |- |colspan="3"|{{flagsport|ESP}} [[Пау Кубарси]] |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА Ферплеј трофеј|ФИФА Ферплеј трофеј]] |- |colspan="3"|{{Naz|FUrep|NED}} |} ===ФИФА Идеален тим на првенството=== ФИФА, исто така, ги поканила корисниците на FIFA.com да го изберат идеалниот тим на првенството.<ref>{{cite web |last=Navarrete |first=Lucas |url=https://sports.yahoo.com/articles/mbapp-bellingham-cucurella-2026-fifa-135513147.html |title=Mbappé, Bellingham and Cucurella make 2026 FIFA World Cup Dream XI |publisher=Yahoo! Sports |date=22 July 2026 }}</ref><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/DbGlRLbk1pJ/?igsh=bjQ3aWVyNzlzZGQx| title=Instagram }}</ref> {{Светско првенство во фудбал 2026 - Идеален тим на првенството}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал]] a51pbltth85qa5mxacaiqm0df4eeovc 5599475 5599372 2026-07-23T20:36:22Z Carshalton 30527 5599475 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско&nbsp;првенство&nbsp;во&nbsp;фудбал&nbsp;2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 200px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = ESP | count = 2. титула | second = ARG | third = ENG | fourth = FRA | matches = 104 | goals = 308 | attendance = | top_scorer = {{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]]<br>{{nowrap|(10&nbsp;гола)}} | player = {{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] | goalkeeper = {{flagsport|ESP}}&nbsp;[[Унаи&nbsp;Симон]] | young_player = {{flagsport|ESP}} [[Пау Кубарси]] | fair_play = {{fb|NED}} | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] го имале своето деби на Светското првенство. Во [[#Финале|финалето на ова првенство]], [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] го совладала [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранителот на титулата]], [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]], со 1-0 по продолженија и ја освоила својата втора титула (по онаа во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]]).<ref>{{Cite web |date=July 19, 2026 |title=Spain wins 2026 FIFA World Cup with grueling 1–0 win over Argentina – CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/2026-fifa-world-cup-final-spain-argentina-sunday/ |access-date=July 19, 2026 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |3||3||0||0||6||0||+6||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|RSA}} |3||1||1||1||2||3||-1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|KOR|}} |3||1||0||2||2||3||–1||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|CZE|}} |3||0||1||2||2||6||–4||'''1''' |} <section begin="A1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="A1" /> <section begin="A2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end="A2" /> ---- <section begin="A3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end="A3" /> <section begin="A4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end="A4" /> ---- <section begin="A5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Мексико|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|55}} [[Матео Чавес|М. Чавес]] *{{goal|61}} [[Хулијан Кињонес|Кињонес]] *{{goal|90+4}} [[Алваро Фидалго|Фидалго]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Јаел Фалкон]] }}<section end="A5" /> <section begin="A6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Африка - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Тапело Масеко|Масеко]] {{goal|63}} |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="A6" /> ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|SUI|}} |3||2||1||0||7||3||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CAN}} |3||1||1||1||8||3||+5||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|BIH|}} |3||1||1||1||5||6||-1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|QAT|}} |3||0||1||2||2||10||-8||'''1''' |} <section begin="B1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="B1" /> <section begin="B2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="B2" /> ---- <section begin="A3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end="B3" /> <section begin="A4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end="B4" /> ---- <section begin="A5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Канада|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|46}} *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|57}} |голови2 = *{{goal|76}} [[Промис Дејвид|П. Дејвид]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end="B5" /> <section begin="A6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Босна и Херцеговина - Катар|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Керим Алајбеговиќ|Алајбеговиќ]] {{goal|29}} *[[Махмуд Абунада|Абунада]] {{goal|34|авт.}} *[[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|42}} [[Хасан Ал-Хајдос|Ал-Хајдос]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="B6" /> ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |3||2||1||0||7||1||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |3||2||1||0||7||1||+3||'''7''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|SCO}} |3||1||0||2||1||4||-3||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|HAI}} |3||0||0||3||2||8||-6||'''0''' |} <section begin="C1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="C1" /> <section begin="C2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end="C2" /> ---- <section begin="C3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="C3" /> <section begin="C4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end="C4" /> ---- <section begin="C5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Бразил|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|45+3}} [[Винисиус Жуниор|Винисиус]] *{{goal|60}} [[Матеуш Куња|Куња]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос]] }}<section end="C5" /> <section begin="C6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Мароко - Хаити|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Ашраф Хакими|Хакими]] {{goal|39}} *[[Исмаел Саибари|Саибари]] {{goal|45+1}} *[[Суфијан Рахими|Рахими]] {{goal|78}} *[[Џесим Јасин|Јасин]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|10|авт.}} [[Јасин Буну|Буну]] *{{goal|43}} [[Вилсон Изидор|Изидор]] |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68,239 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="C6" /> ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |3||2||0||1||8||4||+4||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|AUS}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|PAR}} |3||1||1||1||2||4||-2||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |3||1||0||2||3||5||-2||'''3''' |} <section begin="D1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="D1" /> <section begin="D2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="D2" /> ---- <section begin="D3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end="D3" /> <section begin="D4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="D4" /> ---- <section begin="D5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - САД|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = *[[Арда Ѓулер|Ѓулер]] {{goal|10}} *[[Бариш Алпер Јилмаз|Јилмаз]] {{goal|31}} *[[Каан Ајха|Ајхан]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3}} [[Остон Трасти|Трасти]] *{{goal|49}} [[Себастијан Берхалтер|Берхалтер]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end="D5" /> <section begin="D6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Парагвај - Австралија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="D6" /> ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |3||2||0||1||10||4||+6||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CIV}} |3||2||0||1||4||2||+2||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|ECU}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|CUW}} |3||0||1||2||1||9||-8||'''1''' |} <section begin="E1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end="E1" /> <section begin="E2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="E2" /> ---- <section begin="E3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Брег на Слоновата Коска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|30}} [[Франк Кесие|Кесие]] |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|PAR}} [[Хуан Габриел Бенитес]] }}<section end="E3" /> <section begin="E4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.598 |судија = {{flagsport|CHN}} [[Ма Нинг]] }}<section end="E4" /> ---- <section begin="E5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Курасао - Брег на Слоновата Коска|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|64}} [[Никола Пепе|Пепе]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="E5" /> <section begin="E6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = *[[Нилсон Ангуло|Ангуло]] {{goal|{{0}}9}} *[[Гонсало Плата|Плата]] {{goal|77}} |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Лерој Сане|Сане]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end="E6" /> ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |3||2||1||0||10||4||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |3||1||2||0||7||3||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |3||1||1||1||7||7||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |3||0||0||3||2||12||-10||'''0''' |} <section begin="F1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="F1" /> <section begin="F2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end="F2" /> ---- <section begin="F3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Шведска|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Брајан Броби|Броби]] {{goal|{{0}}5}}, {{goal|17}} *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|47}}, {{goal|54}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="F3" /> <section begin="F4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Јапонија|0–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = * {{goal|{{0}}4}} [[Даичи Камада|Камада]] * {{goal|31}}, {{goal|83}} [[Ајасе Уеда|Уеда]] * {{goal|69}} [[Џунја Ито|Џ. Ито]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|HUN}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end="F4" /> ---- <section begin="E5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Јапонија - Шведска|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Даизен Маеда|Маеда]] {{goal|56}} |голови2 = *{{goal|62}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.137 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="E5" /> <section begin="F6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Холандија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = *[[Хазем Мастури|Мастури]] {{goal|54}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3|авт.}} [[Елјес Схири|Схири]] *{{goal|{{0}}7}} [[Брајан Броби|Броби]] *{{goal|62}} [[Јан Пол ван Хеке|Ван Хеке]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.391 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Катја Ицел Гарсија]] }}<section end="F6" /> ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |3||1||2||0||6||2||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |3||1||2||0||5||3||+2||'''5''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |3||0||3||0||3||3||0||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||'''1''' |} <section begin="G1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end="G1" /> <section begin="G2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end="G2" /> ---- <section begin="G3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Иран|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.317 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Дарио Ерера (фудбалски судија)|Дарио Ерера]] }}<section end="G3" /> <section begin="G4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Египет|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Фин Срман|Срман]] {{goal|15}} |голови2 = *{{goal|58}} [[Мостафа Зико|Зико]] *{{goal|67}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{goal|82}} [[Махмуд Хасан (фудбалер)|Трезеге]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|UAE}} [[Омар Ал Али]] }}<section end="G4" /> ---- <section begin="G5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Египет - Иран|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = *[[Махмуд Сабер|Сабер]] {{goal|{{0}}5}} |голови2 = *{{goal|14}} [[Рамин Резаејан|Резаејан]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end="G5" /> <section begin="G6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Белгија|1–5]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Елајџа Џаст|Џаст]] {{goal|84}} |голови2 = *{{goal|28}}, {{goal|50}} [[Леандро Тросар|Тросар]] *{{goal|66}} [[Кевин Де Бројне|Де Бројне]] *{{goal|86}} [[Ромелу Лукаку|Лукаку]] *{{goal|90+4}} [[Алексис Салемакерс|Салемакерс]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадем]] }}<section end="G6" /> ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |3||2||1||0||5||0||+5||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |3||0||3||0||2||2||0||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|URU}} |3||0||2||1||3||4||-1||'''2''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SAU}} |3||0||2||1||1||5||-4||'''2''' |} <section begin="H1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="H1" /> <section begin="H2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="H2" /> ---- <section begin="H3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Саудиска Арабија|4–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = *[[Ламин Јамал|Јамал]] {{goal|10}} *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|21}}, {{goal|24}} *[[Хасан Ал-Тамбакти|Ал-Тамбакти]] {{goal|49|авт.}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end="H3" /> <section begin="H4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Зелен ’Рт|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] {{goal|44}} *[[Агустин Канобио|Канобио]] {{goal|45+6}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Кевин Пина (фудбалер)|К. Пина]] *{{goal|61}} [[Елио Варела|Варела]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.003 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end="H4" /> ---- <section begin="H5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Зелен ’Рт - Саудиска Арабија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.278 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="H5" /> <section begin="H6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Шпанија|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|42}} [[Алекс Баена|Баена]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.065 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаел Елфат]] }}<section end="H6" /> ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |3||3||0||0||10||2||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|NOR}} |3||2||0||1||8||7||+1||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|SEN}} |3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|IRQ}} |3||0||0||3||1||12||-11||'''0''' |} <section begin="I1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="I1" /> <section begin="I2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end="I2" /> ---- <section begin="I3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|14}}, {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="I3" /> <section begin="I4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Сенегал|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Маркус Холмгрен Педерсен|Педерсен]] {{goal|43}} *[[Ерлинг Холанд|Холанд]] {{goal|48}}, {{goal|58}} |голови2 = *{{goal|53}}, {{goal|90+3}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="I4" /> ---- <section begin="I5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Франција|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = *[[Тело Осгор|Осгор]] {{goal|21}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|20}}, {{goal|32}} [[Усман Дембеле|Дембеле]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="I5" /> <section begin="I6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Сенегал - Ирак|5–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Хабиб Диара|Диара]] {{goal|{{0}}4}} *[[Исмаила Сар|И. Сар]] {{goal|56}} *[[Папе Геј|П. Геј]] {{goal|59}}, {{goal|71}} *[[Илиман Ндиај|Ндиај]] {{goal|82}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="I6" /> ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |3||3||0||0||8||1||+7||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|AUT}} |3||1||1||1||6||6||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|ALG}} |3||1||1||1||5||7||-2||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |3||0||0||3||3||8||-5||'''0''' |} <section begin="J1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end="J1" /> <section begin="J2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end="J2" /> ---- <section begin="J3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Австрија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|38}}, {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар]] }}<section end="J3" /> <section begin="J4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Алжир|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Низар Ал-Рашан|Ал-Рашдан]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|69}} [[Надир Бенбуали|Бенбуали]] *{{goal|86}} [[Амин Гуири|Гуири]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.371 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="J4" /> ---- <section begin="J5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Алжир - Австрија|3–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Рафик Белгали|Белгали]] {{goal|45}} *[[Ријад Марез|Марез]] {{goal|60}}, {{goal|90+3}} |голови2 = *{{goal|28}} [[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] *{{goal|55}} [[Марсел Забицер|Забицер]] *{{goal|90+6}} [[Саша Калајџиќ|Калајџиќ]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="J5" /> <section begin="J6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Аргентина|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Муса Ал-Тамари|Ал-Тамари]] {{goal|55}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Џовани Ло Селсо|Ло Селсо]] *{{goal|31|пен.}} [[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] *{{goal|80}} [[Лионел Меси|Песи]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|ROU}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end="J6" /> ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|COL}} |3||2||1||0||4||1||+3||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|POR}} |3||1||2||0||6||1||+5||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|COD}} |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|UZB}} |3||0||0||3||2||11||-9||'''0''' |} <section begin="K1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end="K1" /> <section begin="K2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="K2" /> ---- <section begin="K3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - Узбекистан|5–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = * [[Кристијано Роналдо|Роналдо]] {{goal|{{0}}6}}, {{goal|39}} * [[Нуно Мендеш|Мендеш]] {{goal|17}} * [[Абдувохид Нематов|Нематов]] {{goal|60|авт.}} * [[Рафаел Леао|Леао]] {{goal|87}} |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Жајед]] }}<section end="K3" /> <section begin="K4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - ДР Конго|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = * [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.358 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="K4" /> ---- <section begin="K5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - Португалија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|AUS}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="K5" /> <section begin="K6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - Португалија|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = * [[Јоан Виса|Виса]] {{goal|68|пен.}}, {{goal|90+1}} * [[Фистон Мајеле|Мајеле]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|10}} [[Елдор Шомуродов|Шомуродов]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end="K6" /> ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |3||2||1||0||6||2||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |3||2||0||1||5||5||0||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |3||0||0||3||0||4||-4||'''0''' |} <section begin="L1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="L1" /> <section begin="L2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="L2" /> ---- <section begin="L3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Гана|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.983 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="L3" /> <section begin="L4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Панама - Хрватска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|54}} [[Анте Будимир|Будимир]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end="L4" /> ---- <section begin="L5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Панама - Англија|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|62}} [[Џуд Белингам|Белингам]] *{{goal|67}} [[Хари Кејн|Кејн]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end="L5" /> <section begin="L6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Хрватска - Гана|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = *[[Петар Сучиќ|П. Сучиќ]] {{goal|31}} *[[Никола Влашиќ|Влашиќ]] {{goal|83}} |голови2 = *{{goal|75}} [[Дерик Лукасен|Лукасен]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="L6" /> === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=25%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' || style="text-align:left;"| {{fb|COD}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || +1 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' || style="text-align:left;"| {{fb|SWE}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 7 || 7 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|GHA}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|ECU}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|BIH}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 6 || -1 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|ALG}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 7 || -2 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|PAR}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 4 || -2 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|SEN}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 8 || 6 || +2 || '''3''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|IRN}} | 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 || '''3''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|KOR}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || -1 || '''3''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|SCO}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 1 || 4 || -3 || '''3''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|URU}} | 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || -1 || '''2''' |} ==Нокаут-фаза== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза}} ===Резултати=== {{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Шеснаесттинафинале|Шеснаесттинафинале]] |RD2=[[#Осминафинале|Осминафинале]] |RD3=[[#Четвртфинале|Четвртфинале]] |RD4=[[#Полуфинале|Полуфинале]] |RD5=[[#Финале|Финале]] |Consol=[[#Натпревар за 3. место|Натпревар за 3. место]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. јуни – [[Фоксборо]]|{{fb|GER}}|1 (3)|{{fb|PAR}} {{pso}}|1 (4) |30. јуни – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|FRA}}|3|{{fb|SWE}}|0 |28. јуни – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|RSA}}|0|{{fb|CAN}}|1 |29. јуни – [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]]|{{fb|NED}}|1 (2)|{{fb|MAR}} {{pso}}|1 (3) |2. јули – [[Торонто]]|{{fb|POR}}|2|{{fb|CRO}}|1 |2. јули – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|ESP}}|3|{{fb|AUT}}|0 |1. јули – [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]]|{{fb|USA}}|2|{{fb|BIH}}|0 |1. јули – [[Сиетл]]|{{fb|BEL}} {{aet}}|3|{{fb|SEN}}|2 |29. јуни – [[Хјустон]]|{{fb|BRA}}|2|{{fb|JPN}}|1 |30. јуни – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|CIV}}|1|{{fb|NOR}}|2 |30. јуни – [[Мексико (град)|Мексико Сити]]|{{fb|MEX}}|2|{{fb|ECU}}|0 |1. јули – [[Атланта]]|{{fb|ENG}}|2|{{fb|COD}}|1 |3. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|ARG}} {{aet}}|3|{{fb|CPV}}|2 |3. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|AUS}}|1 (2)|{{fb|EGY}} {{pso}}|1 (4) |2. јули – [[Ванкувер]]|{{fb|SUI}}|2|{{fb|ALG}}|0 |3. јули – [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]|{{fb|COL}}|1|{{fb|GHA}}|0 <!--Round of 16--> |4. јули – [[Филаделфија]]|{{fb|PAR}}|0|{{fb|FRA}}|1 |4. јули – [[Хјустон]]|{{fb|CAN}}|0|{{fb|MAR}}|3 |6. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|POR}}|0|{{fb|ESP}}|1 |6. јули – [[Сиетл]]|{{fb|USA}}|1|{{fb|BEL}}|4 |5. јули – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|BRA}}|1|{{fb|NOR}}|2 |5. јули – [[Мексико (град)|Мексико Сити]]|{{fb|MEX}}|2|{{fb|ENG}}|3 |7. јули – [[Атланта]]|{{fb|ARG}}|3|{{fb|EGY}}|2 |7. јули – [[Ванкувер]]|{{fb|SUI}} {{pso}}|0 (4)|{{fb|COL}}|0 (3) <!--Quarterfinals--> |9. јули – [[Фоксборо]]|{{fb|FRA}}|2|{{fb|MAR}}|0 |10. јули – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|ESP}}|2|{{fb|BEL}}|1 |11. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|NOR}}|1|{{fb|ENG}} {{aet}}|2 |11. јули – [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]|{{fb|ARG}} {{aet}}|3|{{fb|SUI}}|1 <!--Semifinals--> |14. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|FRA}}|0|{{fb|ESP}}|2 |15. јули – [[Атланта]]|{{fb|ENG}}|1|{{fb|ARG}}|2 <!--Final--> |19. јули – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|ESP}} {{aet}}|1|{{fb|ARG}}|0 <!--Match for third place--> |18. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|FRA}}|4|{{fb|ENG}}|6 }} ===Шеснаесттинафинале=== <section begin="R32-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 28 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Јужна Африка - Канада|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|90+2}} [[Стивен Еуштакио|Еуштакио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]] |гледачи = 69.237 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро]] }}<section end="R32-1" /> ---- <section begin="R32-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Бразил - Јапонија|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Каземиро]] {{goal|56}} *[[Габриел Мартинели|Мартинели]] {{goal|90+5}} |голови2 = *{{goal|29}} [[Каишу Сано|Сано]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="R32-2" /> ---- <section begin="R32-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Германија - Парагвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|54}} |голови2 = *{{goal|42}} [[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Енсисо]] |aet = yes |пенали1= *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{penmiss}} *[[Јозуа Кимих|Кимих]] {{pengoal}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{pengoal}} *[[Ник Волтемаде|Волтемаде]] {{penmiss}} *[[Надием Амири|Амири]] {{pengoal}} *[[Џонатан Та|Та]] {{penmiss}} |пенали=3–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] *{{pengoal}} [[Густаво Гомес|Г. Гомес]] *{{pengoal}} [[Матијас Галарса|Галарса]] *{{penmiss}} [[Антонио Санабрија|Санабрија]] *{{penmiss}} [[Фабијан Балбуена|Балбуена]] *{{pengoal}} [[Хосе Канале|Канале]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.945 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end="R32-3" /> ---- <section begin="R32-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Холандија - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|72}} |голови2 = *{{goal|90+1}} [[Иса Диоп (фудбалер)|Диоп]] |aet = yes |пенали1= *[[Тен Копмејнерс|Копмејнерс]] {{pengoal}} *[[Џастин Клајверт|Клајверт]] {{penmiss}} *[[Ваут Вегхорст|Вегхорст]] {{pengoal}} *[[Квинтен Тимбер|Тимбер]] {{penmiss}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{penmiss}} |пенали=2–3 |пенали2= *{{penmiss}} [[Нил Ел Ајнауи|Ел Ајнауи]] *{{pengoal}} [[Суфијан Рахими|Рахими]] *{{pengoal}} [[Шемсдин Талби|Талби]] *{{penmiss}} [[Ашраф Хакими|Хакими]] *{{pengoal}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="R32-4" /> ---- <section begin="R32-5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Брег на Слоновата Коска - Норвешка|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|74}} |голови2 = *{{goal|39}} [[Антонио Нуса|Нуса]] *{{goal|86}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69.665 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="R32-5" /> ---- <section begin="R32-6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Шведска|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|45}}, {{goal|74}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|53}} |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="R32-6" /> ---- <section begin="R32-7" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Мексико - Еквадор|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|22}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|31}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="R32-7" /> ---- <section begin="R32-8" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Англија - ДР Конго|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|75}}, {{goal|86}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}} [[Брајан Сипенга|Сипенга]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="R32-8" /> ---- <section begin="R32-9" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Белгија - Сенегал|3–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Ромелу Лукаку|Лукаку]] {{goal|86}} *[[Јури Тилеманс|Тилеманс]] {{goal|89}}, {{goal|120+5|пен.}} |голови2 = *{{goal|25}} [[Хабиб Диара|Диара]] *{{goal|51}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="R32-9" /> ---- <section begin="R32-10" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#САД - Босна и Херцеговина|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|45}} *[[Малик Тилман|Тилман]] {{goal|82}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end="R32-10" /> ---- <section begin="R32-11" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Шпанија - Австрија|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|36}}, {{goal|89}} *[[Педро Поро|Поро]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="R32-11" /> ---- <section begin="R32-12" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Португалија - Хрватска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Кристијано Роналдо|Роналдо]] {{goal|68|пен.}} *[[Гонсало Рамош|Рамош]] {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|53}} [[Иван Перишиќ|Перишиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end="R32-12" /> ---- <section begin="R32-13" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Швајцарија - Алжир|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Брил Емболо|Емболо]] {{goal|10}} *[[Дан Ндоје|Ндоје]] {{goal|46}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Јаел Фалкон]] }}<section end="R32-13" /> ---- <section begin="R32-14" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Австралија - Египет|1–1]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|55|авт.}} |голови2 = *{{goal|13}} [[Емам Ашур|Ашур]] |пенали1= *[[Хари Сутар|Сутар]] {{penmiss}} *[[Џексон Ирвајн|Ирвајн]] {{pengoal}} *[[Авер Мабил|Мабил]] {{pengoal}} *[[Лукас Херингтон|Херингтон]] {{penmiss}} |пенали=2–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Махмуд Сабер|Сабер]] *{{pengoal}} [[Рами Рабија|Рабија]] *{{pengoal}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{pengoal}} [[Хосам Абделмагид|Абделмагид]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.244 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end="R32-14" /> ---- <section begin="R32-15" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Зелен ’Рт|3–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|29}} *[[Лисандро Мартинес|Ли. Мартинес]] {{goal|92}} *[[Дини (фудбалер 1995)|Дини]] {{goal|111|авт.}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Дерој Дуарте|Д. Дуарте]] *{{goal|103}} [[Сидни Лопеш Кабрал|С. Кабрал]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="R32-15" /> ---- <section begin="R32-16" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Колумбија - Гана|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = *[[Џон Аријас|Џ. Аријас]] {{goal|14}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="R32-16" /> ---- ===Осминафинале=== <section begin="R16-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 4 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Канада - Мароко|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|50}}, {{goal|82}} [[Азедин Унахи|Унахи]] *{{goal|90+8}} [[Суфијан Рахими|Рахими]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="R16-1" /> ---- <section begin="R16-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 4 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Парагвај - Франција|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|70|пен.}} [[Килијан Мбапе|Мбапе]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="R16-2" /> ---- <section begin="R16-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 5 јули 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Бразил - Норвешка|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Нејмар]] {{goal|90+10|пен.}} |голови2 = *{{goal|79}}, {{goal|90}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="R16-3" /> ---- <section begin="R16-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 5 јули 2026 |време = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Мексико - Англија|2–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|42}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|69|пен.}} |голови2 = *{{goal|36}}, {{goal|38}} [[Џуд Белингам|Белингам]] *{{goal|60|пен.}} [[Хари Кејн|Кејн]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80,824 |судија = {{flagsport|AUS}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="R16-4" /> ---- <section begin="R16-5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 6 јули 2026 |време = 14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Португалија - Шпанија|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|90+1}} [[Микел Мерино|Мерино]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="R16-5" /> ---- <section begin="R16-6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 6 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#САД - Белгија|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Малик Тилман|Тилман]] {{goal|31}} |голови2 = *{{goal|{{0}}9}}, {{goal|33}} [[Шарл Де Кетеларе|Де Кетеларе]] *{{goal|57}} [[Ханс Ванакен|Ванакен]] *{{goal|90+1}} [[Ромелу Лукаку|Лукаку]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="R16-6" /> ---- <section begin="R16-7" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 7 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Египет|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Кристијан Ромеро|Ромеро]] {{goal|79}} *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|83}} *[[Енцо Фернандес|Фернандес]] {{goal|90+2}} |голови2 = *{{goal|15}} [[Јасер Ибрахим|Ибрахим]] *{{goal|67}} [[Мостафа Зико|Зико]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="R16-7" /> ---- <section begin="R16-8" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 7 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Швајцарија - Колумбија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = |голови2 = |aet = yes |пенали1= *[[Гранит Џака|Џака]] {{pengoal}} *[[Зеки Амдуни|Амдуни]] {{pengoal}} *[[Мануел Аканџи|Аканџи]] {{penmiss}} *[[Седрик Итен|Итен]] {{pengoal}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{pengoal}} |пенали=3–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Хуан Фернандо Кинтеро|Кинтеро]] *{{penmiss}} [[Давинсон Санчес|Санчес]] *{{pengoal}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] *{{penmiss}} [[Чучо Ернандес|Ернандес]] *{{pengoal}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="R16-8" /> ---- ===Четвртфинале=== <section begin="QF-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 9 јули 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Мароко|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|60}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.811 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="QF-1" /> ---- <section begin="QF-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 10 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Шпанија - Белгија|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Фабијан Руис|Руис]] {{goal|30}} *[[Микел Мерино|Мерино]] {{goal|88}} |голови2 = *{{goal|41}} [[Шарл Де Кетеларе|Де Кетеларе]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="QF-2" /> ---- <section begin="QF-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Норвешка - Англија|1–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Андреас Шелдеруп|Шелдеруп]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|45+2}}, {{goal|93}} [[Џуд Белингам|Белингам]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="QF-3" /> ---- <section begin="QF-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јули 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Швајцарија|3–1]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Алексис Макалистер|Макалистер]] {{goal|10}} *[[Хулијан Алварес|Алварес]] {{goal|112}} *[[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] {{goal|120+1}} |голови2 = *{{goal|41}} [[Дан Ндоје|Ндоје]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end="QF-4" /> ---- ===Полуфинале=== <section begin="SF-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јули 2026 |време = 14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Шпанија|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|22|пен.}} [[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] *{{goal|58}} [[Педро Поро|Поро]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.176 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="SF-1" /> ---- <section begin="SF-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јули 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Англија - Аргентина|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Антони Гордон (фудбалер)|Гордон]] {{goal|55}} |голови2 = *{{goal|85}} [[Енцо Фернандес|Фернандес]] *{{goal|90+2}} [[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="SF-2" /> ---- ===Натпревар за трето место=== <section begin="3P" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Натпревар за трето место|4–6]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|48}}, {{goal|66}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Демебеле]] {{goal|90+6}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3}} [[Деклан Рајс|Рајс]] *{{goal|18}} [[Езри Конса|Конса]] *{{goal|37}}, {{goal|45+1}}, {{goal|87|пен.}} [[Букајо Сака|Сака]] *{{goal|90+8}} [[Џуд Белингам|Белингам]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="3P" /> ===Финале=== {{main|Финале на Светското првенство во фудбал 2026}} <section begin="F" />{{Football box no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јули 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Финале|1–0]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Феран Торес|Торес]] {{goal|106}} |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="F" /> ==Победник== {| width=95% |- align=center |'''Победник на Светското првенство во фудбал 2026'''<br><br>{{знамеикона|Шпанија|size=150px}}<br>'''[[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]]'''<br>'''2. титула''' |} ==Статистика== ===Листа на стрелци=== {{Светско првенство во фудбал 2026 - Листа на стрелци}} ==Конечен пласман== {{Светско првенство во фудбал 2026 - Табела}} ==Награди== {{See also|Награди на Светските првенства во фудбал}} По завршувањето на турнирот биле доделени следните награди.<ref>{{Cite news |title=What are the World Cup award names? {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/question/What-are-the-World-Cup-award-names |access-date=June 23, 2026 |work=Encyclopedia Britannica |language=en |archive-date=June 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623230040/https://www.britannica.com/question/What-are-the-World-Cup-award-names |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=FIFA World Cup awards: Rodri, Cubarsi, Simon and Mbappe honoured |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/award-winners |publisher=[[FIFA]] |date=July 19, 2026}}</ref><ref name="player statistics"/> * Златна копачка: Се доделува на најдобриот стрелец на турнирот. * Златна ракавица: Се доделува на најдобриот голман на турнирот. * Златна топка: Се доделува на најдобриот играч генерално на турнирот. * ФИФА награда за најдобар млад играч: Се доделува на најдобриот играч на турнирот роден на или по 1 јануари 2005 година (на возраст од 21 година или помалку). * ФИФА Ферплеј трофеј: Се доделува на тимот со најдобар дисциплински резултат кој стигнал до нокаут фазата. {| class="wikitable" style="margin:auto; text-align:center; max-width:800px;" |- !scope=col style="background-color: gold" | [[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна топка|Златна топка]] !scope=col style="background-color: silver" | Сребрена топка !scope=col style="background-color: #cc9966" | Бронзена топка |- |{{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] |{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] |{{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]] |- !scope=col style="background-color: gold" | [[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна копачка|Златна копачка]] !scope=col style="background-color: silver" | Сребрена копачка !scope=col style="background-color: #cc9966" | Бронзена копачка |- |{{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]] ----10 голови, 4 асистенции, 769 одиграни минути |{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] ----8 голови, 4 асистенции, 853 одиграни минути |{{flagsport|ENG}} [[Џуд Белингам]] ----7 голови, 1 асистенција, 698 одиграни минути |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна ракавица|Златна ракавица]] |- |colspan="3"|{{flagsport|ESP}} [[Унаи Симон]] |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА награда за најдобар млад играч|ФИФА награда за најдобар млад играч]] |- |colspan="3"|{{flagsport|ESP}} [[Пау Кубарси]] |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА Ферплеј трофеј|ФИФА Ферплеј трофеј]] |- |colspan="3"|{{Naz|FUrep|NED}} |} ===ФИФА Идеален тим на првенството=== ФИФА, исто така, ги поканила корисниците на FIFA.com да го изберат идеалниот тим на првенството.<ref>{{cite web |last=Navarrete |first=Lucas |url=https://sports.yahoo.com/articles/mbapp-bellingham-cucurella-2026-fifa-135513147.html |title=Mbappé, Bellingham and Cucurella make 2026 FIFA World Cup Dream XI |publisher=Yahoo! Sports |date=22 July 2026 }}</ref><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/DbGlRLbk1pJ/?igsh=bjQ3aWVyNzlzZGQx| title=Instagram }}</ref> {{Светско првенство во фудбал 2026 - Идеален тим на првенството}} == Симболи првенства == === Лого и слоган === [[Податотека:2026 FIFA World Cup Mascots small.jpg|thumb|right|Мепл лос, Зају јагуар и Клач орел]] Официјалното лого било претставено на 17 мај 2023 година за време на свеченост во Грифит опсерваторијата во [[Лос Анџелес]]. Логото претставува стилизиран приказ на бројката 2 во горниот дел и бројката 6 во долниот дел, како и трофејот на првенството во центарот. Секој град домаќин ќе има свој брендиран визуелен идентитет, кој бил претставен на 18 мај 2023 година. Слоганот бил претставен истиот ден и гласи ''We are 26'' (мак. ''Ние сме 26'').<ref>{{Cite web |last=Cook |first=Glenn |date = 17. 05. 2023|title=FIFA Unveils Logo For 2026 World Cup in North America |url=https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/ |access-date = 18. 05. 2023|website=SportsLogos.Net News |language=en-US}}</ref> ===Маскоти=== {{Главна|Маскоти на светските првенства во фудбал}} Официјалните маскоти биле претставени на 25 септември 2025 година: Мепл, Зају и Клач. Мепл е лос кој ја претставува Канада, Зају е јагуар кој го претставува Мексико, а Клач е орел кој ги претставува САД.<ref>{{Cite web |last=Hernandez |first=Cesar |date=25. 9. 2025 |title=Who are the 2026 World Cup mascots? Maple, Zayu and Clutch! |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46377619/who-2026-fifa-world-cup-mascots-maple-zayu-clutch |access-date=25. 9. 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Тие се дизајнирани за да го претставуваат културното наследство на земјите домаќини.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/clutch-maple-zayu-mascots-unveiled |title=Colourful trio of mascots unveiled for FIFA World Cup 26 |publisher=[[FIFA]] |access-date=25. 9. 2025}}</ref> [[File:FIFA World Cup 2026 Draw Reception (54972841852).jpg|thumb|[[Адидас Трионда]], официјалната топка|242x242px|alt=The match ball displayed on a stand.]] ===Официјална топка=== {{Главна|Трионда}} Официјалната топка за првенството била претставена на 2 октомври 2025 година и го носи името „Трионда“, што претставува комбинација од шпанските зборови за три и бран. Таа е 15. топка по ред дизајнирана од компанијата [[Adidas]], која ги дизајнира топките за секое Светско првенство уште од [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] година. Топката содржи црвена, зелена и сина боја, кои ги претставуваат Канада, Мексико и САД, заедно со белата боја која ги поврзува. Исто така, топката ги содржи и националните симболи: јаворов лист, кој ја претставува Канада, златен орел, кој го претставува Мексико и петокрака ѕвезда, која ги претставува САД.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.si.com/soccer/fifa-world-cup-2026-trionda-match-ball-leak|title=FIFA World Cup 2026 'Trionda' Match Ball Leaks, Featuring U.S., Mexico and Canada Colors|date=2. 5. 2025|magazine=Sports Illustrated|archive-date=2. 5. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250502232842/https://www.si.com/soccer/fifa-world-cup-2026-trionda-match-ball-leak|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=2. 10. 2025 |title=FIFA celebrates launch of Official Match Ball of FIFA World Cup 26™: TRIONDA |url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/fifa-celebrates-launch-official-match-ball-world-cup-26-trionda |access-date=2. 10. 2025 |website=FIFA}}</ref> ===Официјална песна=== Официјалната песна насловена како ''„[[Dai Dai]]“'' од колумбиската пејачка [[Шакира]] и нигерискиот пејач [[Бурна Бој]] била објавена на 15 мај 2026 година,<ref>{{Cite magazine |last=Roiz |first=Jessica |date=May 15, 2026 |title=Shakira & Burna Boy Shout Out Soccer Icons in Official 2026 FIFA World Cup Song 'Dai Dai' |url=https://www.billboard.com/music/latin/shakira-burna-boy-dai-dai-fifa-world-cup-song-1236247777/ |access-date=May 15, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |language=en-US}}</ref> проследено со официјалната химна „[[DNA (More Than a Game)]]“ од францускиот продуцент [[Дејвид Гета]], во која учествуваат италијанскиот тенор [[Андреа Бочели]], јужнокорејско-американската пејачка [[Еџе]] и американската раперка [[Меган Ти Сталион]], на 10 јуни 2026 година.<ref>{{Cite magazine |last=Saponara |first=Michael |date=June 10, 2026 |title=Megan Thee Stallion, David Guetta, EJAE & Andrea Bocelli Team Up for FIFA World Cup 2026 Anthem 'DNA': Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/megan-thee-stallion-david-guetta-ejae-andrea-bocelli-fifa-world-cup-dna-1236269793/ |access-date=June 11, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |language=en-US |archive-date=June 11, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260611110316/https://www.billboard.com/music/music-news/megan-thee-stallion-david-guetta-ejae-andrea-bocelli-fifa-world-cup-dna-1236269793/ |url-status=live}}</ref> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал]] l2i9a1aceeq01t2b7uowbifpv1blnal 5599476 5599475 2026-07-23T20:37:45Z Carshalton 30527 /* Симболи првенства */ 5599476 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско&nbsp;првенство&nbsp;во&nbsp;фудбал&nbsp;2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 200px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = ESP | count = 2. титула | second = ARG | third = ENG | fourth = FRA | matches = 104 | goals = 308 | attendance = | top_scorer = {{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]]<br>{{nowrap|(10&nbsp;гола)}} | player = {{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] | goalkeeper = {{flagsport|ESP}}&nbsp;[[Унаи&nbsp;Симон]] | young_player = {{flagsport|ESP}} [[Пау Кубарси]] | fair_play = {{fb|NED}} | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] го имале своето деби на Светското првенство. Во [[#Финале|финалето на ова првенство]], [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] го совладала [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранителот на титулата]], [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]], со 1-0 по продолженија и ја освоила својата втора титула (по онаа во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]]).<ref>{{Cite web |date=July 19, 2026 |title=Spain wins 2026 FIFA World Cup with grueling 1–0 win over Argentina – CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/2026-fifa-world-cup-final-spain-argentina-sunday/ |access-date=July 19, 2026 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |3||3||0||0||6||0||+6||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|RSA}} |3||1||1||1||2||3||-1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|KOR|}} |3||1||0||2||2||3||–1||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|CZE|}} |3||0||1||2||2||6||–4||'''1''' |} <section begin="A1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="A1" /> <section begin="A2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end="A2" /> ---- <section begin="A3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end="A3" /> <section begin="A4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end="A4" /> ---- <section begin="A5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Мексико|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|55}} [[Матео Чавес|М. Чавес]] *{{goal|61}} [[Хулијан Кињонес|Кињонес]] *{{goal|90+4}} [[Алваро Фидалго|Фидалго]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Јаел Фалкон]] }}<section end="A5" /> <section begin="A6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Африка - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Тапело Масеко|Масеко]] {{goal|63}} |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="A6" /> ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|SUI|}} |3||2||1||0||7||3||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CAN}} |3||1||1||1||8||3||+5||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|BIH|}} |3||1||1||1||5||6||-1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|QAT|}} |3||0||1||2||2||10||-8||'''1''' |} <section begin="B1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="B1" /> <section begin="B2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="B2" /> ---- <section begin="A3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end="B3" /> <section begin="A4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end="B4" /> ---- <section begin="A5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Канада|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|46}} *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|57}} |голови2 = *{{goal|76}} [[Промис Дејвид|П. Дејвид]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end="B5" /> <section begin="A6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Босна и Херцеговина - Катар|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Керим Алајбеговиќ|Алајбеговиќ]] {{goal|29}} *[[Махмуд Абунада|Абунада]] {{goal|34|авт.}} *[[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|42}} [[Хасан Ал-Хајдос|Ал-Хајдос]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="B6" /> ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |3||2||1||0||7||1||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |3||2||1||0||7||1||+3||'''7''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|SCO}} |3||1||0||2||1||4||-3||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|HAI}} |3||0||0||3||2||8||-6||'''0''' |} <section begin="C1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="C1" /> <section begin="C2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end="C2" /> ---- <section begin="C3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="C3" /> <section begin="C4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end="C4" /> ---- <section begin="C5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Бразил|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|45+3}} [[Винисиус Жуниор|Винисиус]] *{{goal|60}} [[Матеуш Куња|Куња]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос]] }}<section end="C5" /> <section begin="C6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Мароко - Хаити|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Ашраф Хакими|Хакими]] {{goal|39}} *[[Исмаел Саибари|Саибари]] {{goal|45+1}} *[[Суфијан Рахими|Рахими]] {{goal|78}} *[[Џесим Јасин|Јасин]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|10|авт.}} [[Јасин Буну|Буну]] *{{goal|43}} [[Вилсон Изидор|Изидор]] |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68,239 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="C6" /> ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |3||2||0||1||8||4||+4||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|AUS}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|PAR}} |3||1||1||1||2||4||-2||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |3||1||0||2||3||5||-2||'''3''' |} <section begin="D1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="D1" /> <section begin="D2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="D2" /> ---- <section begin="D3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end="D3" /> <section begin="D4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="D4" /> ---- <section begin="D5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - САД|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = *[[Арда Ѓулер|Ѓулер]] {{goal|10}} *[[Бариш Алпер Јилмаз|Јилмаз]] {{goal|31}} *[[Каан Ајха|Ајхан]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3}} [[Остон Трасти|Трасти]] *{{goal|49}} [[Себастијан Берхалтер|Берхалтер]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end="D5" /> <section begin="D6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Парагвај - Австралија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="D6" /> ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |3||2||0||1||10||4||+6||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CIV}} |3||2||0||1||4||2||+2||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|ECU}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|CUW}} |3||0||1||2||1||9||-8||'''1''' |} <section begin="E1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end="E1" /> <section begin="E2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="E2" /> ---- <section begin="E3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Брег на Слоновата Коска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|30}} [[Франк Кесие|Кесие]] |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|PAR}} [[Хуан Габриел Бенитес]] }}<section end="E3" /> <section begin="E4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.598 |судија = {{flagsport|CHN}} [[Ма Нинг]] }}<section end="E4" /> ---- <section begin="E5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Курасао - Брег на Слоновата Коска|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|64}} [[Никола Пепе|Пепе]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="E5" /> <section begin="E6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = *[[Нилсон Ангуло|Ангуло]] {{goal|{{0}}9}} *[[Гонсало Плата|Плата]] {{goal|77}} |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Лерој Сане|Сане]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end="E6" /> ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |3||2||1||0||10||4||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |3||1||2||0||7||3||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |3||1||1||1||7||7||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |3||0||0||3||2||12||-10||'''0''' |} <section begin="F1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="F1" /> <section begin="F2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end="F2" /> ---- <section begin="F3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Шведска|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Брајан Броби|Броби]] {{goal|{{0}}5}}, {{goal|17}} *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|47}}, {{goal|54}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="F3" /> <section begin="F4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Јапонија|0–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = * {{goal|{{0}}4}} [[Даичи Камада|Камада]] * {{goal|31}}, {{goal|83}} [[Ајасе Уеда|Уеда]] * {{goal|69}} [[Џунја Ито|Џ. Ито]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|HUN}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end="F4" /> ---- <section begin="E5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Јапонија - Шведска|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Даизен Маеда|Маеда]] {{goal|56}} |голови2 = *{{goal|62}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.137 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="E5" /> <section begin="F6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Холандија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = *[[Хазем Мастури|Мастури]] {{goal|54}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3|авт.}} [[Елјес Схири|Схири]] *{{goal|{{0}}7}} [[Брајан Броби|Броби]] *{{goal|62}} [[Јан Пол ван Хеке|Ван Хеке]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.391 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Катја Ицел Гарсија]] }}<section end="F6" /> ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |3||1||2||0||6||2||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |3||1||2||0||5||3||+2||'''5''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |3||0||3||0||3||3||0||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||'''1''' |} <section begin="G1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end="G1" /> <section begin="G2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end="G2" /> ---- <section begin="G3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Иран|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.317 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Дарио Ерера (фудбалски судија)|Дарио Ерера]] }}<section end="G3" /> <section begin="G4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Египет|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Фин Срман|Срман]] {{goal|15}} |голови2 = *{{goal|58}} [[Мостафа Зико|Зико]] *{{goal|67}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{goal|82}} [[Махмуд Хасан (фудбалер)|Трезеге]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|UAE}} [[Омар Ал Али]] }}<section end="G4" /> ---- <section begin="G5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Египет - Иран|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = *[[Махмуд Сабер|Сабер]] {{goal|{{0}}5}} |голови2 = *{{goal|14}} [[Рамин Резаејан|Резаејан]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end="G5" /> <section begin="G6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Белгија|1–5]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Елајџа Џаст|Џаст]] {{goal|84}} |голови2 = *{{goal|28}}, {{goal|50}} [[Леандро Тросар|Тросар]] *{{goal|66}} [[Кевин Де Бројне|Де Бројне]] *{{goal|86}} [[Ромелу Лукаку|Лукаку]] *{{goal|90+4}} [[Алексис Салемакерс|Салемакерс]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадем]] }}<section end="G6" /> ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |3||2||1||0||5||0||+5||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |3||0||3||0||2||2||0||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|URU}} |3||0||2||1||3||4||-1||'''2''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SAU}} |3||0||2||1||1||5||-4||'''2''' |} <section begin="H1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="H1" /> <section begin="H2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="H2" /> ---- <section begin="H3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Саудиска Арабија|4–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = *[[Ламин Јамал|Јамал]] {{goal|10}} *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|21}}, {{goal|24}} *[[Хасан Ал-Тамбакти|Ал-Тамбакти]] {{goal|49|авт.}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end="H3" /> <section begin="H4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Зелен ’Рт|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] {{goal|44}} *[[Агустин Канобио|Канобио]] {{goal|45+6}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Кевин Пина (фудбалер)|К. Пина]] *{{goal|61}} [[Елио Варела|Варела]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.003 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end="H4" /> ---- <section begin="H5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Зелен ’Рт - Саудиска Арабија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.278 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="H5" /> <section begin="H6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Шпанија|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|42}} [[Алекс Баена|Баена]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.065 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаел Елфат]] }}<section end="H6" /> ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |3||3||0||0||10||2||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|NOR}} |3||2||0||1||8||7||+1||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|SEN}} |3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|IRQ}} |3||0||0||3||1||12||-11||'''0''' |} <section begin="I1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="I1" /> <section begin="I2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end="I2" /> ---- <section begin="I3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|14}}, {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="I3" /> <section begin="I4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Сенегал|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Маркус Холмгрен Педерсен|Педерсен]] {{goal|43}} *[[Ерлинг Холанд|Холанд]] {{goal|48}}, {{goal|58}} |голови2 = *{{goal|53}}, {{goal|90+3}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="I4" /> ---- <section begin="I5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Франција|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = *[[Тело Осгор|Осгор]] {{goal|21}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|20}}, {{goal|32}} [[Усман Дембеле|Дембеле]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="I5" /> <section begin="I6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Сенегал - Ирак|5–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Хабиб Диара|Диара]] {{goal|{{0}}4}} *[[Исмаила Сар|И. Сар]] {{goal|56}} *[[Папе Геј|П. Геј]] {{goal|59}}, {{goal|71}} *[[Илиман Ндиај|Ндиај]] {{goal|82}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="I6" /> ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |3||3||0||0||8||1||+7||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|AUT}} |3||1||1||1||6||6||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|ALG}} |3||1||1||1||5||7||-2||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |3||0||0||3||3||8||-5||'''0''' |} <section begin="J1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end="J1" /> <section begin="J2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end="J2" /> ---- <section begin="J3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Австрија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|38}}, {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар]] }}<section end="J3" /> <section begin="J4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Алжир|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Низар Ал-Рашан|Ал-Рашдан]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|69}} [[Надир Бенбуали|Бенбуали]] *{{goal|86}} [[Амин Гуири|Гуири]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.371 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="J4" /> ---- <section begin="J5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Алжир - Австрија|3–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Рафик Белгали|Белгали]] {{goal|45}} *[[Ријад Марез|Марез]] {{goal|60}}, {{goal|90+3}} |голови2 = *{{goal|28}} [[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] *{{goal|55}} [[Марсел Забицер|Забицер]] *{{goal|90+6}} [[Саша Калајџиќ|Калајџиќ]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="J5" /> <section begin="J6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Аргентина|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Муса Ал-Тамари|Ал-Тамари]] {{goal|55}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Џовани Ло Селсо|Ло Селсо]] *{{goal|31|пен.}} [[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] *{{goal|80}} [[Лионел Меси|Песи]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|ROU}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end="J6" /> ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|COL}} |3||2||1||0||4||1||+3||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|POR}} |3||1||2||0||6||1||+5||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|COD}} |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|UZB}} |3||0||0||3||2||11||-9||'''0''' |} <section begin="K1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end="K1" /> <section begin="K2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="K2" /> ---- <section begin="K3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - Узбекистан|5–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = * [[Кристијано Роналдо|Роналдо]] {{goal|{{0}}6}}, {{goal|39}} * [[Нуно Мендеш|Мендеш]] {{goal|17}} * [[Абдувохид Нематов|Нематов]] {{goal|60|авт.}} * [[Рафаел Леао|Леао]] {{goal|87}} |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Жајед]] }}<section end="K3" /> <section begin="K4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - ДР Конго|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = * [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.358 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="K4" /> ---- <section begin="K5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - Португалија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|AUS}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="K5" /> <section begin="K6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - Португалија|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = * [[Јоан Виса|Виса]] {{goal|68|пен.}}, {{goal|90+1}} * [[Фистон Мајеле|Мајеле]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|10}} [[Елдор Шомуродов|Шомуродов]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end="K6" /> ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |3||2||1||0||6||2||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |3||2||0||1||5||5||0||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |3||0||0||3||0||4||-4||'''0''' |} <section begin="L1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="L1" /> <section begin="L2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="L2" /> ---- <section begin="L3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Гана|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.983 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="L3" /> <section begin="L4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Панама - Хрватска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|54}} [[Анте Будимир|Будимир]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end="L4" /> ---- <section begin="L5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Панама - Англија|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|62}} [[Џуд Белингам|Белингам]] *{{goal|67}} [[Хари Кејн|Кејн]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end="L5" /> <section begin="L6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Хрватска - Гана|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = *[[Петар Сучиќ|П. Сучиќ]] {{goal|31}} *[[Никола Влашиќ|Влашиќ]] {{goal|83}} |голови2 = *{{goal|75}} [[Дерик Лукасен|Лукасен]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="L6" /> === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=25%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' || style="text-align:left;"| {{fb|COD}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || +1 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' || style="text-align:left;"| {{fb|SWE}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 7 || 7 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|GHA}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|ECU}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|BIH}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 6 || -1 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|ALG}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 7 || -2 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|PAR}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 4 || -2 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|SEN}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 8 || 6 || +2 || '''3''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|IRN}} | 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 || '''3''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|KOR}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || -1 || '''3''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|SCO}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 1 || 4 || -3 || '''3''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|URU}} | 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || -1 || '''2''' |} ==Нокаут-фаза== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза}} ===Резултати=== {{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Шеснаесттинафинале|Шеснаесттинафинале]] |RD2=[[#Осминафинале|Осминафинале]] |RD3=[[#Четвртфинале|Четвртфинале]] |RD4=[[#Полуфинале|Полуфинале]] |RD5=[[#Финале|Финале]] |Consol=[[#Натпревар за 3. место|Натпревар за 3. место]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. јуни – [[Фоксборо]]|{{fb|GER}}|1 (3)|{{fb|PAR}} {{pso}}|1 (4) |30. јуни – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|FRA}}|3|{{fb|SWE}}|0 |28. јуни – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|RSA}}|0|{{fb|CAN}}|1 |29. јуни – [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]]|{{fb|NED}}|1 (2)|{{fb|MAR}} {{pso}}|1 (3) |2. јули – [[Торонто]]|{{fb|POR}}|2|{{fb|CRO}}|1 |2. јули – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|ESP}}|3|{{fb|AUT}}|0 |1. јули – [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]]|{{fb|USA}}|2|{{fb|BIH}}|0 |1. јули – [[Сиетл]]|{{fb|BEL}} {{aet}}|3|{{fb|SEN}}|2 |29. јуни – [[Хјустон]]|{{fb|BRA}}|2|{{fb|JPN}}|1 |30. јуни – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|CIV}}|1|{{fb|NOR}}|2 |30. јуни – [[Мексико (град)|Мексико Сити]]|{{fb|MEX}}|2|{{fb|ECU}}|0 |1. јули – [[Атланта]]|{{fb|ENG}}|2|{{fb|COD}}|1 |3. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|ARG}} {{aet}}|3|{{fb|CPV}}|2 |3. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|AUS}}|1 (2)|{{fb|EGY}} {{pso}}|1 (4) |2. јули – [[Ванкувер]]|{{fb|SUI}}|2|{{fb|ALG}}|0 |3. јули – [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]|{{fb|COL}}|1|{{fb|GHA}}|0 <!--Round of 16--> |4. јули – [[Филаделфија]]|{{fb|PAR}}|0|{{fb|FRA}}|1 |4. јули – [[Хјустон]]|{{fb|CAN}}|0|{{fb|MAR}}|3 |6. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|POR}}|0|{{fb|ESP}}|1 |6. јули – [[Сиетл]]|{{fb|USA}}|1|{{fb|BEL}}|4 |5. јули – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|BRA}}|1|{{fb|NOR}}|2 |5. јули – [[Мексико (град)|Мексико Сити]]|{{fb|MEX}}|2|{{fb|ENG}}|3 |7. јули – [[Атланта]]|{{fb|ARG}}|3|{{fb|EGY}}|2 |7. јули – [[Ванкувер]]|{{fb|SUI}} {{pso}}|0 (4)|{{fb|COL}}|0 (3) <!--Quarterfinals--> |9. јули – [[Фоксборо]]|{{fb|FRA}}|2|{{fb|MAR}}|0 |10. јули – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|ESP}}|2|{{fb|BEL}}|1 |11. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|NOR}}|1|{{fb|ENG}} {{aet}}|2 |11. јули – [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]|{{fb|ARG}} {{aet}}|3|{{fb|SUI}}|1 <!--Semifinals--> |14. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|FRA}}|0|{{fb|ESP}}|2 |15. јули – [[Атланта]]|{{fb|ENG}}|1|{{fb|ARG}}|2 <!--Final--> |19. јули – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|ESP}} {{aet}}|1|{{fb|ARG}}|0 <!--Match for third place--> |18. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|FRA}}|4|{{fb|ENG}}|6 }} ===Шеснаесттинафинале=== <section begin="R32-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 28 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Јужна Африка - Канада|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|90+2}} [[Стивен Еуштакио|Еуштакио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]] |гледачи = 69.237 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро]] }}<section end="R32-1" /> ---- <section begin="R32-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Бразил - Јапонија|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Каземиро]] {{goal|56}} *[[Габриел Мартинели|Мартинели]] {{goal|90+5}} |голови2 = *{{goal|29}} [[Каишу Сано|Сано]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="R32-2" /> ---- <section begin="R32-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Германија - Парагвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|54}} |голови2 = *{{goal|42}} [[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Енсисо]] |aet = yes |пенали1= *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{penmiss}} *[[Јозуа Кимих|Кимих]] {{pengoal}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{pengoal}} *[[Ник Волтемаде|Волтемаде]] {{penmiss}} *[[Надием Амири|Амири]] {{pengoal}} *[[Џонатан Та|Та]] {{penmiss}} |пенали=3–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] *{{pengoal}} [[Густаво Гомес|Г. Гомес]] *{{pengoal}} [[Матијас Галарса|Галарса]] *{{penmiss}} [[Антонио Санабрија|Санабрија]] *{{penmiss}} [[Фабијан Балбуена|Балбуена]] *{{pengoal}} [[Хосе Канале|Канале]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.945 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end="R32-3" /> ---- <section begin="R32-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Холандија - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|72}} |голови2 = *{{goal|90+1}} [[Иса Диоп (фудбалер)|Диоп]] |aet = yes |пенали1= *[[Тен Копмејнерс|Копмејнерс]] {{pengoal}} *[[Џастин Клајверт|Клајверт]] {{penmiss}} *[[Ваут Вегхорст|Вегхорст]] {{pengoal}} *[[Квинтен Тимбер|Тимбер]] {{penmiss}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{penmiss}} |пенали=2–3 |пенали2= *{{penmiss}} [[Нил Ел Ајнауи|Ел Ајнауи]] *{{pengoal}} [[Суфијан Рахими|Рахими]] *{{pengoal}} [[Шемсдин Талби|Талби]] *{{penmiss}} [[Ашраф Хакими|Хакими]] *{{pengoal}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="R32-4" /> ---- <section begin="R32-5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Брег на Слоновата Коска - Норвешка|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|74}} |голови2 = *{{goal|39}} [[Антонио Нуса|Нуса]] *{{goal|86}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69.665 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="R32-5" /> ---- <section begin="R32-6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Шведска|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|45}}, {{goal|74}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|53}} |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="R32-6" /> ---- <section begin="R32-7" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Мексико - Еквадор|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|22}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|31}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="R32-7" /> ---- <section begin="R32-8" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Англија - ДР Конго|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|75}}, {{goal|86}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}} [[Брајан Сипенга|Сипенга]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="R32-8" /> ---- <section begin="R32-9" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Белгија - Сенегал|3–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Ромелу Лукаку|Лукаку]] {{goal|86}} *[[Јури Тилеманс|Тилеманс]] {{goal|89}}, {{goal|120+5|пен.}} |голови2 = *{{goal|25}} [[Хабиб Диара|Диара]] *{{goal|51}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="R32-9" /> ---- <section begin="R32-10" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#САД - Босна и Херцеговина|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|45}} *[[Малик Тилман|Тилман]] {{goal|82}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end="R32-10" /> ---- <section begin="R32-11" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Шпанија - Австрија|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|36}}, {{goal|89}} *[[Педро Поро|Поро]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="R32-11" /> ---- <section begin="R32-12" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Португалија - Хрватска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Кристијано Роналдо|Роналдо]] {{goal|68|пен.}} *[[Гонсало Рамош|Рамош]] {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|53}} [[Иван Перишиќ|Перишиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end="R32-12" /> ---- <section begin="R32-13" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Швајцарија - Алжир|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Брил Емболо|Емболо]] {{goal|10}} *[[Дан Ндоје|Ндоје]] {{goal|46}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Јаел Фалкон]] }}<section end="R32-13" /> ---- <section begin="R32-14" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Австралија - Египет|1–1]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|55|авт.}} |голови2 = *{{goal|13}} [[Емам Ашур|Ашур]] |пенали1= *[[Хари Сутар|Сутар]] {{penmiss}} *[[Џексон Ирвајн|Ирвајн]] {{pengoal}} *[[Авер Мабил|Мабил]] {{pengoal}} *[[Лукас Херингтон|Херингтон]] {{penmiss}} |пенали=2–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Махмуд Сабер|Сабер]] *{{pengoal}} [[Рами Рабија|Рабија]] *{{pengoal}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{pengoal}} [[Хосам Абделмагид|Абделмагид]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.244 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end="R32-14" /> ---- <section begin="R32-15" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Зелен ’Рт|3–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|29}} *[[Лисандро Мартинес|Ли. Мартинес]] {{goal|92}} *[[Дини (фудбалер 1995)|Дини]] {{goal|111|авт.}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Дерој Дуарте|Д. Дуарте]] *{{goal|103}} [[Сидни Лопеш Кабрал|С. Кабрал]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="R32-15" /> ---- <section begin="R32-16" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Колумбија - Гана|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = *[[Џон Аријас|Џ. Аријас]] {{goal|14}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="R32-16" /> ---- ===Осминафинале=== <section begin="R16-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 4 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Канада - Мароко|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|50}}, {{goal|82}} [[Азедин Унахи|Унахи]] *{{goal|90+8}} [[Суфијан Рахими|Рахими]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="R16-1" /> ---- <section begin="R16-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 4 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Парагвај - Франција|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|70|пен.}} [[Килијан Мбапе|Мбапе]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="R16-2" /> ---- <section begin="R16-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 5 јули 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Бразил - Норвешка|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Нејмар]] {{goal|90+10|пен.}} |голови2 = *{{goal|79}}, {{goal|90}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="R16-3" /> ---- <section begin="R16-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 5 јули 2026 |време = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Мексико - Англија|2–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|42}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|69|пен.}} |голови2 = *{{goal|36}}, {{goal|38}} [[Џуд Белингам|Белингам]] *{{goal|60|пен.}} [[Хари Кејн|Кејн]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80,824 |судија = {{flagsport|AUS}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="R16-4" /> ---- <section begin="R16-5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 6 јули 2026 |време = 14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Португалија - Шпанија|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|90+1}} [[Микел Мерино|Мерино]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="R16-5" /> ---- <section begin="R16-6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 6 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#САД - Белгија|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Малик Тилман|Тилман]] {{goal|31}} |голови2 = *{{goal|{{0}}9}}, {{goal|33}} [[Шарл Де Кетеларе|Де Кетеларе]] *{{goal|57}} [[Ханс Ванакен|Ванакен]] *{{goal|90+1}} [[Ромелу Лукаку|Лукаку]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="R16-6" /> ---- <section begin="R16-7" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 7 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Египет|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Кристијан Ромеро|Ромеро]] {{goal|79}} *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|83}} *[[Енцо Фернандес|Фернандес]] {{goal|90+2}} |голови2 = *{{goal|15}} [[Јасер Ибрахим|Ибрахим]] *{{goal|67}} [[Мостафа Зико|Зико]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="R16-7" /> ---- <section begin="R16-8" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 7 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Швајцарија - Колумбија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = |голови2 = |aet = yes |пенали1= *[[Гранит Џака|Џака]] {{pengoal}} *[[Зеки Амдуни|Амдуни]] {{pengoal}} *[[Мануел Аканџи|Аканџи]] {{penmiss}} *[[Седрик Итен|Итен]] {{pengoal}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{pengoal}} |пенали=3–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Хуан Фернандо Кинтеро|Кинтеро]] *{{penmiss}} [[Давинсон Санчес|Санчес]] *{{pengoal}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] *{{penmiss}} [[Чучо Ернандес|Ернандес]] *{{pengoal}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="R16-8" /> ---- ===Четвртфинале=== <section begin="QF-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 9 јули 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Мароко|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|60}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.811 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="QF-1" /> ---- <section begin="QF-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 10 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Шпанија - Белгија|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Фабијан Руис|Руис]] {{goal|30}} *[[Микел Мерино|Мерино]] {{goal|88}} |голови2 = *{{goal|41}} [[Шарл Де Кетеларе|Де Кетеларе]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="QF-2" /> ---- <section begin="QF-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Норвешка - Англија|1–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Андреас Шелдеруп|Шелдеруп]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|45+2}}, {{goal|93}} [[Џуд Белингам|Белингам]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="QF-3" /> ---- <section begin="QF-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јули 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Швајцарија|3–1]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Алексис Макалистер|Макалистер]] {{goal|10}} *[[Хулијан Алварес|Алварес]] {{goal|112}} *[[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] {{goal|120+1}} |голови2 = *{{goal|41}} [[Дан Ндоје|Ндоје]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end="QF-4" /> ---- ===Полуфинале=== <section begin="SF-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јули 2026 |време = 14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Шпанија|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|22|пен.}} [[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] *{{goal|58}} [[Педро Поро|Поро]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.176 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="SF-1" /> ---- <section begin="SF-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јули 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Англија - Аргентина|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Антони Гордон (фудбалер)|Гордон]] {{goal|55}} |голови2 = *{{goal|85}} [[Енцо Фернандес|Фернандес]] *{{goal|90+2}} [[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="SF-2" /> ---- ===Натпревар за трето место=== <section begin="3P" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Натпревар за трето место|4–6]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|48}}, {{goal|66}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Демебеле]] {{goal|90+6}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3}} [[Деклан Рајс|Рајс]] *{{goal|18}} [[Езри Конса|Конса]] *{{goal|37}}, {{goal|45+1}}, {{goal|87|пен.}} [[Букајо Сака|Сака]] *{{goal|90+8}} [[Џуд Белингам|Белингам]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="3P" /> ===Финале=== {{main|Финале на Светското првенство во фудбал 2026}} <section begin="F" />{{Football box no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јули 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Финале|1–0]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Феран Торес|Торес]] {{goal|106}} |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="F" /> ==Победник== {| width=95% |- align=center |'''Победник на Светското првенство во фудбал 2026'''<br><br>{{знамеикона|Шпанија|size=150px}}<br>'''[[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]]'''<br>'''2. титула''' |} ==Статистика== ===Листа на стрелци=== {{Светско првенство во фудбал 2026 - Листа на стрелци}} ==Конечен пласман== {{Светско првенство во фудбал 2026 - Табела}} ==Награди== {{See also|Награди на Светските првенства во фудбал}} По завршувањето на турнирот биле доделени следните награди.<ref>{{Cite news |title=What are the World Cup award names? {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/question/What-are-the-World-Cup-award-names |access-date=June 23, 2026 |work=Encyclopedia Britannica |language=en |archive-date=June 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623230040/https://www.britannica.com/question/What-are-the-World-Cup-award-names |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=FIFA World Cup awards: Rodri, Cubarsi, Simon and Mbappe honoured |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/award-winners |publisher=[[FIFA]] |date=July 19, 2026}}</ref><ref name="player statistics"/> * Златна копачка: Се доделува на најдобриот стрелец на турнирот. * Златна ракавица: Се доделува на најдобриот голман на турнирот. * Златна топка: Се доделува на најдобриот играч генерално на турнирот. * ФИФА награда за најдобар млад играч: Се доделува на најдобриот играч на турнирот роден на или по 1 јануари 2005 година (на возраст од 21 година или помалку). * ФИФА Ферплеј трофеј: Се доделува на тимот со најдобар дисциплински резултат кој стигнал до нокаут фазата. {| class="wikitable" style="margin:auto; text-align:center; max-width:800px;" |- !scope=col style="background-color: gold" | [[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна топка|Златна топка]] !scope=col style="background-color: silver" | Сребрена топка !scope=col style="background-color: #cc9966" | Бронзена топка |- |{{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] |{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] |{{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]] |- !scope=col style="background-color: gold" | [[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна копачка|Златна копачка]] !scope=col style="background-color: silver" | Сребрена копачка !scope=col style="background-color: #cc9966" | Бронзена копачка |- |{{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]] ----10 голови, 4 асистенции, 769 одиграни минути |{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] ----8 голови, 4 асистенции, 853 одиграни минути |{{flagsport|ENG}} [[Џуд Белингам]] ----7 голови, 1 асистенција, 698 одиграни минути |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна ракавица|Златна ракавица]] |- |colspan="3"|{{flagsport|ESP}} [[Унаи Симон]] |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА награда за најдобар млад играч|ФИФА награда за најдобар млад играч]] |- |colspan="3"|{{flagsport|ESP}} [[Пау Кубарси]] |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА Ферплеј трофеј|ФИФА Ферплеј трофеј]] |- |colspan="3"|{{Naz|FUrep|NED}} |} ===ФИФА Идеален тим на првенството=== ФИФА, исто така, ги поканила корисниците на FIFA.com да го изберат идеалниот тим на првенството.<ref>{{cite web |last=Navarrete |first=Lucas |url=https://sports.yahoo.com/articles/mbapp-bellingham-cucurella-2026-fifa-135513147.html |title=Mbappé, Bellingham and Cucurella make 2026 FIFA World Cup Dream XI |publisher=Yahoo! Sports |date=22 July 2026 }}</ref><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/DbGlRLbk1pJ/?igsh=bjQ3aWVyNzlzZGQx| title=Instagram }}</ref> {{Светско првенство во фудбал 2026 - Идеален тим на првенството}} == Симболи првенства == === Лого и слоган === [[Податотека:2026 FIFA World Cup Mascots small.jpg|thumb|right|Мепл лос, Зају јагуар и Клач орел]] Официјалното лого било претставено на 17 мај 2023 година за време на свеченост во Грифит опсерваторијата во [[Лос Анџелес]]. Логото претставува стилизиран приказ на бројката 2 во горниот дел и бројката 6 во долниот дел, како и трофејот на првенството во центарот. Секој град домаќин ќе има свој брендиран визуелен идентитет, кој бил претставен на 18 мај 2023 година. Слоганот бил претставен истиот ден и гласи ''We are 26'' (мак. ''Ние сме 26'').<ref>{{Cite web |last=Cook |first=Glenn |date = 17. 05. 2023|title=FIFA Unveils Logo For 2026 World Cup in North America |url=https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/ |access-date = 18. 05. 2023|website=SportsLogos.Net News |language=en-US}}</ref> ===Маскоти=== {{Главна|Мепл, Зају и Клач}} Официјалните маскоти биле претставени на 25 септември 2025 година: Мепл, Зају и Клач. Мепл е лос кој ја претставува Канада, Зају е јагуар кој го претставува Мексико, а Клач е орел кој ги претставува САД.<ref>{{Cite web |last=Hernandez |first=Cesar |date=25. 9. 2025 |title=Who are the 2026 World Cup mascots? Maple, Zayu and Clutch! |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46377619/who-2026-fifa-world-cup-mascots-maple-zayu-clutch |access-date=25. 9. 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Тие се дизајнирани за да го претставуваат културното наследство на земјите домаќини.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/clutch-maple-zayu-mascots-unveiled |title=Colourful trio of mascots unveiled for FIFA World Cup 26 |publisher=[[FIFA]] |access-date=25. 9. 2025}}</ref> [[File:FIFA World Cup 2026 Draw Reception (54972841852).jpg|thumb|[[Адидас Трионда]], официјалната топка|242x242px|alt=The match ball displayed on a stand.]] ===Официјална топка=== {{Главна|Трионда}} Официјалната топка за првенството била претставена на 2 октомври 2025 година и го носи името „Трионда“, што претставува комбинација од шпанските зборови за три и бран. Таа е 15. топка по ред дизајнирана од компанијата [[Adidas]], која ги дизајнира топките за секое Светско првенство уште од [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] година. Топката содржи црвена, зелена и сина боја, кои ги претставуваат Канада, Мексико и САД, заедно со белата боја која ги поврзува. Исто така, топката ги содржи и националните симболи: јаворов лист, кој ја претставува Канада, златен орел, кој го претставува Мексико и петокрака ѕвезда, која ги претставува САД.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.si.com/soccer/fifa-world-cup-2026-trionda-match-ball-leak|title=FIFA World Cup 2026 'Trionda' Match Ball Leaks, Featuring U.S., Mexico and Canada Colors|date=2. 5. 2025|magazine=Sports Illustrated|archive-date=2. 5. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250502232842/https://www.si.com/soccer/fifa-world-cup-2026-trionda-match-ball-leak|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=2. 10. 2025 |title=FIFA celebrates launch of Official Match Ball of FIFA World Cup 26™: TRIONDA |url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/fifa-celebrates-launch-official-match-ball-world-cup-26-trionda |access-date=2. 10. 2025 |website=FIFA}}</ref> ===Музика=== Официјалната песна насловена како ''„[[Dai Dai]]“'' од колумбиската пејачка [[Шакира]] и нигерискиот пејач [[Бурна Бој]] била објавена на 15 мај 2026 година,<ref>{{Cite magazine |last=Roiz |first=Jessica |date=May 15, 2026 |title=Shakira & Burna Boy Shout Out Soccer Icons in Official 2026 FIFA World Cup Song 'Dai Dai' |url=https://www.billboard.com/music/latin/shakira-burna-boy-dai-dai-fifa-world-cup-song-1236247777/ |access-date=May 15, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |language=en-US}}</ref> проследено со официјалната химна „[[DNA (More Than a Game)]]“ од францускиот продуцент [[Дејвид Гета]], во која учествуваат италијанскиот тенор [[Андреа Бочели]], јужнокорејско-американската пејачка [[Еџе]] и американската раперка [[Меган Ти Сталион]], на 10 јуни 2026 година.<ref>{{Cite magazine |last=Saponara |first=Michael |date=June 10, 2026 |title=Megan Thee Stallion, David Guetta, EJAE & Andrea Bocelli Team Up for FIFA World Cup 2026 Anthem 'DNA': Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/megan-thee-stallion-david-guetta-ejae-andrea-bocelli-fifa-world-cup-dna-1236269793/ |access-date=June 11, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |language=en-US |archive-date=June 11, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260611110316/https://www.billboard.com/music/music-news/megan-thee-stallion-david-guetta-ejae-andrea-bocelli-fifa-world-cup-dna-1236269793/ |url-status=live}}</ref> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал]] 8ufbumzh6pavecore4cywivu8ifu7le 5599477 5599476 2026-07-23T20:39:08Z Carshalton 30527 /* Лого и слоган */ 5599477 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија меѓународно фудбалско првенство | tourney_name = Светско&nbsp;првенство&nbsp;во&nbsp;фудбал&nbsp;2026 | year = | other_titles = {{ubl|2026 FIFA World Cup|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}} | image = 2026 FIFA World Cup emblem.webp | size = 200px | country = {{flagsport|CAN}} [[Канада]] | country2 = {{flagsport|MEX}} [[Мексико]] | country3 = {{flagsport|USA}} [[САД]] | dates = 11 јуни – 19 јули | confederations = 6 | num_teams = 48 | venues = 16 | cities = 16 | champion = ESP | count = 2. титула | second = ARG | third = ENG | fourth = FRA | matches = 104 | goals = 308 | attendance = | top_scorer = {{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]]<br>{{nowrap|(10&nbsp;гола)}} | player = {{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] | goalkeeper = {{flagsport|ESP}}&nbsp;[[Унаи&nbsp;Симон]] | young_player = {{flagsport|ESP}} [[Пау Кубарси]] | fair_play = {{fb|NED}} | prevseason = [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] | nextseason = [[Светско првенство во фудбал 2030|''2030'']] }} '''Светско првенство во фудбал 2026''' — 23. [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство во фудбал]], меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година,<ref name="Schedule">{{Наведена мрежна страница|url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule|date=February 4, 2024|publisher=FIFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf|archive-date=February 5, 2024|accessdate=February 4, 2024}}</ref> и ќе биде игран во шеснаесет градови домаќини, единаесет во [[Соединети Американски Држави|САД]], три во [[Мексико]] и два во [[Канада]]. Ова, исто така, ќе биде првото издание на Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три држави и првото на кое ќе настапуваат 48 репрезентации, по проширувањето од досегашните 32.<ref>{{cite news |date=13. 6. 2018 |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |publisher=[[BBC]] Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |url-status=live |access-date=13. 6. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913 |archive-date=14. 1. 2021}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{Cite web |last=Carlise |first=Jeff |date=April 10, 2017 |title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |publisher=ESPN}}</ref><ref name="48teams">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |publisher=FIFA |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017}}</ref> Овие три држави ја победиле конкурентската кандидатура на [[Мароко]] за време на гласањето на 68-миот Конгрес на ФИФА во [[Москва]]. Ова ќе биде првото првенство по она во [[Светско првенство во фудбал 2002|2002]] година, одржано во [[Јапонија]] и [[Јужна Кореја]] кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|1986]], Мексико станала првата земја што три пати била домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. САД претходно биле организатори на првенството во [[Светско првенство во фудбал 1994|1994]]. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин. Настанот се вратил во својот традиционален летен распоред на [[Северна полутопка|Северната хемисфера]], откако [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]] се одржало во ноември и декември. Како земји домаќини, Канада, [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] и [[Фудбалска репрезентација на САД|САД]] автоматски се квалификувале. [[Фудбалска репрезентација на Зелен ’Рт|Зелен ’Рт]], [[Фудбалска репрезентација на Курасао|Курасао]], [[Фудбалска репрезентација на Јордан|Јордан]] и [[Фудбалска репрезентација на Узбекистан|Узбекистан]] го имале своето деби на Светското првенство. Во [[#Финале|финалето на ова првенство]], [[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]] го совладала [[Финале на Светското првенство во фудбал 2022|бранителот на титулата]], [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]], со 1-0 по продолженија и ја освоила својата втора титула (по онаа во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]]).<ref>{{Cite web |date=July 19, 2026 |title=Spain wins 2026 FIFA World Cup with grueling 1–0 win over Argentina – CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/2026-fifa-world-cup-final-spain-argentina-sunday/ |access-date=July 19, 2026 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> ==Формат и проширување== Идејата за проширување на турнирот се споменувала уште во 2013 година, кога била презентирана од тогашниот претседател на [[УЕФА]], [[Мишел Платини]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> а во 2016 година, ја подржал и претседателот на [[ФИФА]], [[Џани Инфантино]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Противниците на предлогот тврделе дека бројот на натпревари веќе достигнал неприфатливо ниво,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> дека проширувањето ќе го ослабне квалитетот на натпреварите<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> и дека одлуката е првенствено политичка, а не спортска. Инфантино бил обвинет дека го искористил ветувањето за поголем број на учесници на Светското првенство како средство за победа на [[Вонреден конгрес на ФИФА во 2016 година|претседателските избори на ФИФА]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Од ова издание, [[Светско првенство во фудбал|Светското првенство]] е проширено на 48 екипи, 16 повеќе отколку на претходните седум турнири.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Екипите ќе бидат поделени во 12 групи од по четири екипи. Првите две екипи од секоја група и осумте најдобри третопласирани екипи ќе се пласираат во осминафиналето, во согласност со одлуката одобрена од [[Совет на ФИФА|Советот на ФИФА]] ​​на 14 март 2023 година.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Тоа е првото проширување и првата промена во форматот на Светското првенство од [[Светско првенство во фудбал 1998|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Вкупниот број на натпревари се зголемува од 64 на 104, а екипите што ќе стигнат до последните четири натпревари ќе играат по осум натпревари наместо досегашните седум. Турнирот ќе трае 39 дена, седум повеќе од изданијата во [[Светско првенство во фудбал 2014|2014]] и [[Светско првенство во фудбал 2018|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Секој репрезентација и понатаму ќе игра по три натпревари во групната фаза.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Последниот ден од клупските обврски за играчите вклучени во конечните списоци на националните тимови е 24 мај 2026 година; клубовите мора да ги ослободат најдоцна до 25 мај, со исклучок на играчите кои учествуваат во финалето на континенталните клупски натпреварувања до 30 мај. Комбинираниот период за одмор, задолжителниот период за ослободување и времетраењето на турнирот е 56 дена, исто како и во [[Светско првенство во фудбал 2010|2010]], 2014 и 2018 година.<ref name="IMC"/> ===Разгледувани формати на проширување=== Проширувањето на 48 екипи било одобрено на 10 јануари 2017 година, кога првично било одлучено турнирот да има 16 групи од по три екипи и вкупно 80 натпревари. Според тогашниот формат, првите две екипи од секоја група би се пласирале во шеснаесттинафиналето.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> Во подоцна напуштеното решение, максималниот број на натпревари по тим би останал седум, но секој тим во групата би играл еден натпревар помалку од претходно. Турнирот, сепак би бил завршен во рок од 32 дена.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Овој формат бил избран во однос на три други предлози, кои предвидувале 40 до 48 национални тимови, 76 до 88 натпревари и еден до четири загарантирани натпревари по учесник.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Критичарите предупредиле дека групите од три екипи, во кои две продолжуваат понатаму, значително го зголемуваат ризикот од местење на натпревари.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=2026-06-07 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> Затоа, ФИФА ја разгледала можноста за одлучување на нерешените натпревари во групната фаза преку [[Изведување пенали (фудбал)|изведување пенали]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> но дури и тогаш сè уште би постоел одреден ризик, вклучително и можноста екипата намерно да загуби по изведување на пенали со цел да го елиминира противникот.<ref name="guyon"/> Поради овие приговори, ФИФА продолжила да разгледува други модели на натпреварување, <ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> за процесот да заврши со објавата во 2023 година, кога било потврдено дека турнирот ќе има 12 групи од по четири репрезентации. ==Стадиони== За време на процесот на кандидатура, 41 град со вкупно 42 постоечки и целосно функционални стадиони со редовни корисници, со исклучок на Монтреал, и два стадиони во изградба, во Лас Вегас и Лос Анџелес, се пријавиле како дел од заедничката кандидатура. Меѓу нив биле три стадиони во три мексикански градови, шест стадиони во шест канадски градови и 35 стадиони во 32 градови во САД.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> Во првиот круг испаднале девет стадиони во девет градови. Вториот круг го стеснил изборот за уште девет стадиони во шест градови, додека три града, Чикаго, Минеаполис и Ванкувер, се откажале бидејќи ФИФА не била подготвена да разговара за финансиските детали на организацијата.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Откако [[Монтреал]] се повлекол во јули 2021 година поради недостаток на провинциско финансирање и поддршка за реновирање на [[Олимписки стадион (Монтреал)|Олимпискиот стадион]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Ванкувер повторно се приклучил на процесот како кандидат-домаќин во април 2022 година.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Ова го донело конечниот број на кандидати на 24 стадиони, секој во посебен град или метрополитенска област.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> На 16 јуни 2022 година, ФИФА ги објавила 16-те градови домаќини: два во Канада, три во Мексико и 11 во САД.<ref name="bid_cities">{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=30. 4. 2018 |publisher=united2026.com}}</ref> Избрани биле [[Атланта]], [[Бостон]], [[Далас]], [[Гвадалахара]], [[Хјустон]], [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]], [[Лос Анџелес]], [[Сиудад де Мексико]], [[Мајами]], [[Монтереј]], [[Филаделфија]], [[Њујорк]]/[[Њу Џерзи]], [[Сан Франциско]], [[Сиетл]], [[Торонто]] и [[Ванкувер]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Осум од 16-те избрани стадиони имаат трајна вештачка трева, која се заменува со трева за турнирот под надзор на ФИФА и истражувачки тим од Универзитетот во Тенеси и Државниот универзитет во Мичиген. Во зависност од климата на поединечниот стадион, за постудени услови ќе се користи или мешавина од 84% ливадска власецка и 16% повеќегодишна 'ржана трева, или бермудска трева за потопли услови.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{flagsport|MEX}} [[Мексико (град)|Мексико Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Њујорк]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Далас]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Хјустон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ацтека]] | [[Стадион Метлајф]]<br /><small>([[Ист Ратерфорд (Њу Џерзи)|Ист Ратерфорд]])</small> | [[Стадион AT&T]]<br /><small>([[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]])</small> | [[Стадион Ароухед]] | [[Стадион НРГ]] |- | Капацитет: '''87.523''' | Капацитет: '''82.500''' | Капацитет: '''80.000''' | Капацитет: '''76.416''' | Капацитет: '''72.220''' |- | [[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|250px]] | [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]] | [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]] | [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]] | [[File:Reliantstadium.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Атланта]]<ref name="bid_cities" /> |colspan=3 rowspan=12| {{location map+|North America|float=center|width=800|caption=Градови домаќини|places= {{location map~|North America|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Далас]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хјустон]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анџелес]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Мајами]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Њујорк]]'''|position=right}} {{location map~|North America|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филаделфија]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан Франциско]]'''}} {{location map~|North America|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиетл]]'''}} {{location map~|North America|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}} {{location map~|North America|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мексико (град)|Мексико Сити]]'''|position=right}} {{location map~ |North America |lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтереј]]''' |position=left}} {{location map~ |North America |lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}} }} !{{flagsport|USA}} [[Лос Анџелес]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=05. 07. 2022|archive-date=29. 06. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=}}</ref> |- | [[Стадион Мерцедес Бенц]] | [[Стадион Соу-Фај]]<br /><small>([[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]])</small> |- | Капацитет: '''71.000''' | Капацитет: '''70.240''' |- | [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Филаделфија]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Сиетл]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Линколн Фајненшел Филд]] | [[Лумен Филд]] |- |Капацитет: '''69.796''' |Капацитет: '''69.000''' |- |[[File:Philly (45).JPG|250px]] | [[File:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Сан Франциско]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|USA}} [[Бостон]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Стадион Ливајс]] <br /><small>([[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]])</small> | [[Стадион Жилет]]<br /><small>([[Фоксборо]])</small> |- | Капацитет: '''68.500'''<br /> | Капацитет: '''65.878'''<br /> |- | [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]] | [[File:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]] |- !{{flagsport|USA}} [[Мајами]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Ванкувер]]<ref name="vancouver_candidatecity" /> !{{flagsport|MEX}} [[Монтереј]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|MEX}} [[Гвадалахара]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagsport|CAN}} [[Торонто]]<ref name="bid_cities"/> |- | [[Стадион Хард Рок]]<br /><small>([[Мајами Гарденс|Мајами]])</small> | [[БиСи Плејс]] | [[Стадион ББВА]]<br /><small>([[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]])</small> | [[Стадион Акрон]]<br /><small>([[Сапопан]])</small> | [[БМО Филд]] |- | Капацитет: '''64.767''' | Капацитет: '''54.500''' | Капацитет: '''53.500''' | Капацитет: '''49.850''' | Капацитет: '''30.000''' |- | [[File:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]] | [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]] | [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]] | [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]] | [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|250px]] |} ==Групна фаза== Првите две екипи од секоја група, како и осумте најдоброрангирани третопласирани екипи се пласираат во шеснаесттинафиналето. {{легенда|#ccffcc|Екипи кои ја поминале групната фаза}} {{легенда|#ffcccc|Испаднати}} ===Група А=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група A}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата А !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|MEX|}} |3||3||0||0||6||0||+6||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|RSA}} |3||1||1||1||2||3||-1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|KOR|}} |3||1||0||2||2||3||–1||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|CZE|}} |3||0||1||2||2||6||–4||'''1''' |} <section begin="A1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Африка|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|{{0}}9}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|67}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="A1" /> <section begin="A2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|KOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Кореја - Чешка|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 |екипа2 = {{fb|CZE}} |голови1 = *[[Хванг Ин Бом]] {{goal|67}} *[[О Хјун Гју]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Крејчи]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 44.985 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар|Амин Мохамед Омар]] }}<section end="A2" /> ---- <section begin="A3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Јужна Африка|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 |екипа2 = {{fb|RSA}} |голови1 = *[[Михал Садилек|Садилек]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|83|пен.}} [[Тебохо Мокоена (фудбалер 1997)|Мокоена]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67.442 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end="A3" /> <section begin="A4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Мексико - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Луис Ромо|Ромо]] {{goal|50}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.522 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end="A4" /> ---- <section begin="A5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|CZE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Чешка - Мексико|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 |екипа2 = {{fb|MEX}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|55}} [[Матео Чавес|М. Чавес]] *{{goal|61}} [[Хулијан Кињонес|Кињонес]] *{{goal|90+4}} [[Алваро Фидалго|Фидалго]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Јаел Фалкон]] }}<section end="A5" /> <section begin="A6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A#Јужна Африка - Јужна Кореја|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 |екипа2 = {{fb|KOR}} |голови1 = *[[Тапело Масеко|Масеко]] {{goal|63}} |голови2 = |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="A6" /> ===Група Б=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Б}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Б !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|SUI|}} |3||2||1||0||7||3||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CAN}} |3||1||1||1||8||3||+5||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|BIH|}} |3||1||1||1||5||6||-1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|QAT|}} |3||0||1||2||2||10||-8||'''1''' |} <section begin="B1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Босна и Херцеговина|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Јово Лукиќ|Лукиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.002 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="B1" /> <section begin="B2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|QAT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Катар - Швајцарија|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Миро Мухајм|Мухајм]] {{goal|90+4|авт.}} |голови2 = *{{goal|17|пен.}} [[Брил Ембоо|Емболо]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 67.966 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="B2" /> ---- <section begin="A3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Босна и Херцеговина|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|74}}, {{goal|90}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|84}} *[[Гранит Џака|Џака]] {{goal|90+7|пен.}} |голови2 = *{{goal|90+3}} [[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.026 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end="B3" /> <section begin="A4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Канада - Катар|6–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Кајл Ларин|Ларин]] {{goal|16}} *[[Џонатан Дејвид|Џ. Дејвид]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}} *[[Нејтн Салиба|Салиба]] {{goal|64}} *[[Мохамед Манај|Манај]] {{goal|75|авт.}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|CHL}} [[Кристијан Гарај]] }}<section end="B4" /> ---- <section begin="A5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Швајцарија - Канада|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{goal|46}} *[[Јохан Манзамби|Манзамби]] {{goal|57}} |голови2 = *{{goal|76}} [[Промис Дејвид|П. Дејвид]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end="B5" /> <section begin="A6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BIH}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б#Босна и Херцеговина - Катар|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 |екипа2 = {{fb|QAT}} |голови1 = *[[Керим Алајбеговиќ|Алајбеговиќ]] {{goal|29}} *[[Махмуд Абунада|Абунада]] {{goal|34|авт.}} *[[Ермин Махмиќ|Махмиќ]] {{goal|80}} |голови2 = *{{goal|42}} [[Хасан Ал-Хајдос|Ал-Хајдос]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="B6" /> ===Група Ц=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Ц !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BRA|}} |3||2||1||0||7||1||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|MAR}} |3||2||1||0||7||1||+3||'''7''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|SCO}} |3||1||0||2||1||4||-3||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|HAI}} |3||0||0||3||2||8||-6||'''0''' |} <section begin="C1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|32}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="C1" /> <section begin="C2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|HAI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Хаити - Шкотска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 |екипа2 = {{fb|SCO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|28}} [[Џон МакГин|МакГин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end="C2" /> ---- <section begin="C3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Мароко|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="C3" /> <section begin="C4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Бразил - Хаити|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Матеуш Куња|Куња]] {{goal|23}}, {{goal|36}} *[[Винисиус Жуниор|Винисиус]] {{goal|45+3}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|ESP}} [[Алехандро Ернандес Ернандес]] }}<section end="C4" /> ---- <section begin="C5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SCO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Шкотска - Бразил|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 |екипа2 = {{fb|BRA}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|45+3}} [[Винисиус Жуниор|Винисиус]] *{{goal|60}} [[Матеуш Куња|Куња]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос]] }}<section end="C5" /> <section begin="C6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 24 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|MAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц#Мароко - Хаити|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 |екипа2 = {{fb|HAI}} |голови1 = *[[Ашраф Хакими|Хакими]] {{goal|39}} *[[Исмаел Саибари|Саибари]] {{goal|45+1}} *[[Суфијан Рахими|Рахими]] {{goal|78}} *[[Џесим Јасин|Јасин]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|10|авт.}} [[Јасин Буну|Буну]] *{{goal|43}} [[Вилсон Изидор|Изидор]] |стадион = [[Стадион Мерцедес-Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68,239 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="C6" /> ===Група Д=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Д}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=175 | Табела на групата Д !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|USA}} |3||2||0||1||8||4||+4||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|AUS}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|PAR}} |3||1||1||1||2||4||-2||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUR}} |3||1||0||2||3||5||-2||'''3''' |} <section begin="D1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 12 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Парагвај|4–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Дамиан Бобадиља|Бобадиља]] {{goal|{{0}}7|авт.}} *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}} *[[Џовани Рејна|Рејна]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|73}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="D1" /> <section begin="D2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 13 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Австралија - Турција|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 |екипа2 = {{fb|TUR}} |голови1 = *[[Нестори Иранкунда|Иранкунда]] {{goal|27}} *[[Конор Меткалф|Меткалф]] {{goal|75}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="D2" /> ---- <section begin="D3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#САД - Австралија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = *[[Камерон Брџис|Брџис]] {{goal|11|авт.}} *[[Алекс Фриман|Фриман]] {{goal|43}} |голови2 = |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end="D3" /> <section begin="D4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - Парагвај|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Матијас Галарса|Галарса]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="D4" /> ---- <section begin="D5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|TUR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Турција - САД|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 |екипа2 = {{fb|USA}} |голови1 = *[[Арда Ѓулер|Ѓулер]] {{goal|10}} *[[Бариш Алпер Јилмаз|Јилмаз]] {{goal|31}} *[[Каан Ајха|Ајхан]] {{goal|90+8}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3}} [[Остон Трасти|Трасти]] *{{goal|49}} [[Себастијан Берхалтер|Берхалтер]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|ALG}} [[Мустафа Горбал]] }}<section end="D5" /> <section begin="D6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д#Парагвај - Австралија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 |екипа2 = {{fb|AUS}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="D6" /> ===Група Е=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Е}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|GER}} |3||2||0||1||10||4||+6||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CIV}} |3||2||0||1||4||2||+2||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|ECU}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|CUW}} |3||0||1||2||1||9||-8||'''1''' |} <section begin="E1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Курасао|7–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/40002146 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = *[[Феликс Нмеча|Нмеча]] {{goal|{{0}}6}} *[[Нико Шлотербек|Шлотербек]] {{goal|38}} *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|45+5|пен.}}, {{goal|88}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{goal|47}} *[[Натаниел Браун (фудбалер)|Браун]] {{goal|68}} *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Ливано Комененсија|Комененсија]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.021 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end="E1" /> <section begin="E2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Брег на Слоновата Коска - Еквадор|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|90}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.274 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="E2" /> ---- <section begin="E3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Германија - Брег на Слоновата Коска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = *[[Дениз Ундав|Ундав]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|30}} [[Франк Кесие|Кесие]] |стадион = [[БМО филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|PAR}} [[Хуан Габриел Бенитес]] }}<section end="E3" /> <section begin="E4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 |екипа2 = {{fb|CUW}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.598 |судија = {{flagsport|CHN}} [[Ма Нинг]] }}<section end="E4" /> ---- <section begin="E5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|CUW}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Курасао - Брег на Слоновата Коска|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 |екипа2 = {{fb|CIV}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|64}} [[Никола Пепе|Пепе]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="E5" /> <section begin="E6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 16:00 |екипа1 = {{fb-rt|ECU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е#Еквадор - Курасао|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 |екипа2 = {{fb|GER}} |голови1 = *[[Нилсон Ангуло|Ангуло]] {{goal|{{0}}9}} *[[Гонсало Плата|Плата]] {{goal|77}} |голови2 = *{{goal|{{0}}2}} [[Лерој Сане|Сане]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|USA}} [[Тори Пенсо]] }}<section end="E6" /> ===Група Ф=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата E !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|NED}} |3||2||1||0||10||4||+6||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|JPN}} |3||1||2||0||7||3||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|SWE}} |3||1||1||1||7||7||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|TUN}} |3||0||0||3||2||12||-10||'''0''' |} <section begin="F1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Јапонија|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Вирџил ван Дајк|Ван Дајк]] {{goal|50}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|57}} [[Кеито Накамура|Накамура]] *{{goal|88}} [[Даичи Камада|Камада]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69,285 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="F1" /> <section begin="F2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|SWE}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Шведска - Тунис|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 |екипа2 = {{fb|TUN}} |голови1 = * [[Јасин Ајари|Ајари]] {{goal|{{0}}7}}, {{goal|90+6}} * [[Александер Исак|Исак]] {{goal|30}} * [[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]] {{goal|59}} * [[Матијас Сванберг|Сванберг]] {{goal|84}} |голови2 = * {{goal|43}} [[Омар Рекик|Рекик]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 50.987 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Жаел Фалкон]] }}<section end="F2" /> ---- <section begin="F3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Холандија - Шведска|5–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Брајан Броби|Броби]] {{goal|{{0}}5}}, {{goal|17}} *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|47}}, {{goal|54}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{goal|89}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="F3" /> <section begin="F4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 20 јуни 2026 |време = 22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Јапонија|0–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = |голови2 = * {{goal|{{0}}4}} [[Даичи Камада|Камада]] * {{goal|31}}, {{goal|83}} [[Ајасе Уеда|Уеда]] * {{goal|69}} [[Џунја Ито|Џ. Ито]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|HUN}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end="F4" /> ---- <section begin="E5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|JPN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Јапонија - Шведска|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Даизен Маеда|Маеда]] {{goal|56}} |голови2 = *{{goal|62}} [[Антони Еланга|Еланга]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.137 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="E5" /> <section begin="F6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|TUN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф#Тунис - Холандија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 |екипа2 = {{fb|NED}} |голови1 = *[[Хазем Мастури|Мастури]] {{goal|54}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3|авт.}} [[Елјес Схири|Схири]] *{{goal|{{0}}7}} [[Брајан Броби|Броби]] *{{goal|62}} [[Јан Пол ван Хеке|Ван Хеке]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 68.391 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Катја Ицел Гарсија]] }}<section end="F6" /> ===Група Г=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Г}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Г !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|BEL}} |3||1||2||0||6||2||+4||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|EGY}} |3||1||2||0||5||3||+2||'''5''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|IRN}} |3||0||3||0||3||3||0||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|NZL}} |0||0||0||0||0||0||0||'''1''' |} <section begin="G1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Египет|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|66|авт.}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Емам Ашур|Ашур]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.775 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рамон Абати]] }}<section end="G1" /> <section begin="G2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|IRN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Иран - Нов Зеланд|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 |екипа2 = {{fb|NZL}} |голови1 = *[[Рамин Резаејан|Резаејан]] {{goal|32}} *[[Мохамад Мохеби|Мохеби]] {{goal|64}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|54}} [[Елајџа Џаст|Џаст]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.108 |судија = {{flagsport|MEX}} [[Сесар Артуро Рамос|Сесар Артуро]] }}<section end="G2" /> ---- <section begin="G3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Белгија - Иран|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.317 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Дарио Ерера (фудбалски судија)|Дарио Ерера]] }}<section end="G3" /> <section begin="G4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Египет|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Фин Срман|Срман]] {{goal|15}} |голови2 = *{{goal|58}} [[Мостафа Зико|Зико]] *{{goal|67}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{goal|82}} [[Махмуд Хасан (фудбалер)|Трезеге]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|UAE}} [[Омар Ал Али]] }}<section end="G4" /> ---- <section begin="G5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|EGY}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Египет - Иран|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 |екипа2 = {{fb|IRN}} |голови1 = *[[Махмуд Сабер|Сабер]] {{goal|{{0}}5}} |голови2 = *{{goal|14}} [[Рамин Резаејан|Резаејан]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end="G5" /> <section begin="G6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 25 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|NZL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г#Нов Зеланд - Белгија|1–5]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Елајџа Џаст|Џаст]] {{goal|84}} |голови2 = *{{goal|28}}, {{goal|50}} [[Леандро Тросар|Тросар]] *{{goal|66}} [[Кевин Де Бројне|Де Бројне]] *{{goal|86}} [[Ромелу Лукаку|Лукаку]] *{{goal|90+4}} [[Алексис Салемакерс|Салемакерс]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадем]] }}<section end="G6" /> ===Група Х=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Х}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Х !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ESP}} |3||2||1||0||5||0||+5||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CPV}} |3||0||3||0||2||2||0||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 3. |align=left|{{fb|URU}} |3||0||2||1||3||4||-1||'''2''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|SAU}} |3||0||2||1||1||5||-4||'''2''' |} <section begin="H1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Зелен ’Рт|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 67,640 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="H1" /> <section begin="H2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|SAU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Саудиска Арабија - Уругвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 |екипа2 = {{fb|URU}} |голови1 = *[[Абдулелах Ал-Амри|Ал-Амри]] {{goal|41}} |голови2 = *{{goal|80}} [[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 62.764 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="H2" /> ---- <section begin="H3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Шпанија - Саудиска Арабија|4–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = *[[Ламин Јамал|Јамал]] {{goal|10}} *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|21}}, {{goal|24}} *[[Хасан Ал-Тамбакти|Ал-Тамбакти]] {{goal|49|авт.}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end="H3" /> <section begin="H4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 21 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Зелен ’Рт|2–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Максимилијано Араухо|М. Араухо]] {{goal|44}} *[[Агустин Канобио|Канобио]] {{goal|45+6}} |голови2 = *{{goal|21}} [[Кевин Пина (фудбалер)|К. Пина]] *{{goal|61}} [[Елио Варела|Варела]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.003 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end="H4" /> ---- <section begin="H5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CPV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Зелен ’Рт - Саудиска Арабија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 |екипа2 = {{fb|SAU}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.278 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="H5" /> <section begin="H6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|URU}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х#Уругвај - Шпанија|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|42}} [[Алекс Баена|Баена]] |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.065 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаел Елфат]] }}<section end="H6" /> ===Група И=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група И}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата И !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|FRA}} |3||3||0||0||10||2||+8||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|NOR}} |3||2||0||1||8||7||+1||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|SEN}} |3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|IRQ}} |3||0||0||3||1||12||-11||'''0''' |} <section begin="I1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|82}} |голови2 = *{{goal|90+5}} [[Ибрахим Мбаје|Мбаје]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.545 |судија = {{flagsport|IRN}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="I1" /> <section begin="I2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|IRQ}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Ирак - Норвешка|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Ајмен Хусеин|Хусеин]] {{goal|39}} |голови2 = *{{goal|29}}, {{goal|43}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] *{{goal|76}} [[Лео Естигор|Естигор]] *{{goal|90+5|авт.}} [[Ајмен Хусеин|Хусеин]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.106 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end="I2" /> ---- <section begin="I3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 17:00 |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Франција - Сенегал|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|14}}, {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="I3" /> <section begin="I4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Сенегал|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Маркус Холмгрен Педерсен|Педерсен]] {{goal|43}} *[[Ерлинг Холанд|Холанд]] {{goal|48}}, {{goal|58}} |голови2 = *{{goal|53}}, {{goal|90+3}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="I4" /> ---- <section begin="I5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Норвешка - Франција|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = *[[Тело Осгор|Осгор]] {{goal|21}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}}, {{goal|20}}, {{goal|32}} [[Усман Дембеле|Дембеле]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 64.146 |судија = [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="I5" /> <section begin="I6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 26 јуни 2026 |време = 15:00 |екипа1 = {{fb-rt|SEN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И#Сенегал - Ирак|5–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 |екипа2 = {{fb|IRQ}} |голови1 = *[[Хабиб Диара|Диара]] {{goal|{{0}}4}} *[[Исмаила Сар|И. Сар]] {{goal|56}} *[[Папе Геј|П. Геј]] {{goal|59}}, {{goal|71}} *[[Илиман Ндиај|Ндиај]] {{goal|82}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="I6" /> ===Група Ј=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Ј !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ARG}} |3||3||0||0||8||1||+7||'''9''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|AUT}} |3||1||1||1||6||6||0||'''4''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|ALG}} |3||1||1||1||5||7||-2||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|JOR}} |3||0||0||3||3||8||-5||'''0''' |} <section begin="J1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Алжир|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POL}} [[Шимон Марцињак]] }}<section end="J1" /> <section begin="J2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 16 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|AUT}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Австрија - Јордан|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 |екипа2 = {{fb|JOR}} |голови1 = *[[Романо Шмид|Шмид]] {{goal|20}} *[[Јазан Ал-Араб|Ал-Араб]] {{goal|76|авт.}} *[[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] {{goal|90+12}} |голови2 = *{{goal|50}} [[Али Олван|Олван]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.527 |судија = {{flagsport|MAU}} [[Дахан Беида]] }}<section end="J2" /> ---- <section begin="J3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 12:00 |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Аргентина - Австрија|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|38}}, {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|EGY}} [[Амин Омар]] }}<section end="J3" /> <section begin="J4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 22 јуни 2026 |време = 20:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Алжир|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Низар Ал-Рашан|Ал-Рашдан]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|69}} [[Надир Бенбуали|Бенбуали]] *{{goal|86}} [[Амин Гуири|Гуири]] |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.371 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="J4" /> ---- <section begin="J5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|ALG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Алжир - Австрија|3–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Рафик Белгали|Белгали]] {{goal|45}} *[[Ријад Марез|Марез]] {{goal|60}}, {{goal|90+3}} |голови2 = *{{goal|28}} [[Марко Арнаутовиќ|Арнаутовиќ]] *{{goal|55}} [[Марсел Забицер|Забицер]] *{{goal|90+6}} [[Саша Калајџиќ|Калајџиќ]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="J5" /> <section begin="J6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 21:00 |екипа1 = {{fb-rt|JOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј#Јордан - Аргентина|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Муса Ал-Тамари|Ал-Тамари]] {{goal|55}} |голови2 = *{{goal|19}} [[Џовани Ло Селсо|Ло Селсо]] *{{goal|31|пен.}} [[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] *{{goal|80}} [[Лионел Меси|Песи]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|ROU}} [[Иштван Ковач (фудбалски судија)|Иштван Ковач]] }}<section end="J6" /> ===Група К=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група К}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата К !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|COL}} |3||2||1||0||4||1||+3||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|POR}} |3||1||2||0||6||1||+5||'''5''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|COD}} |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|UZB}} |3||0||0||3||2||11||-9||'''0''' |} <section begin="K1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - ДР Конго|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Жоао Невеш|Ж. Невеш]] {{goal|{{0}}6}} |голови2 = *{{goal|45+5}} [[Јоан Виса|Виса]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end="K1" /> <section begin="K2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 21:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|UZB}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Узбекистан - Колумбија|1–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = *[[Абосбек Фајзулаев|Фајзулаев]] {{goal|60}} |голови2 = *{{goal|40}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] *{{goal|65}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] *{{goal|90+9}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="K2" /> ---- <section begin="K3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Португалија - Узбекистан|5–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = * [[Кристијано Роналдо|Роналдо]] {{goal|{{0}}6}}, {{goal|39}} * [[Нуно Мендеш|Мендеш]] {{goal|17}} * [[Абдувохид Нематов|Нематов]] {{goal|60|авт.}} * [[Рафаел Леао|Леао]] {{goal|87}} |голови2 = |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Жајед]] }}<section end="K3" /> <section begin="K4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - ДР Конго|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = * [[Даниел Муњос (фудбалер)|Муњос]] {{goal|76}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Акрон|Акрон]] |локација = [[Сапопан]] |гледачи = 45.358 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="K4" /> ---- <section begin="K5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - Португалија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 |екипа2 = {{fb|POR}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|AUS}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="K5" /> <section begin="K6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|COD}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К#Колумбија - Португалија|3–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 |екипа2 = {{fb|UZB}} |голови1 = * [[Јоан Виса|Виса]] {{goal|68|пен.}}, {{goal|90+1}} * [[Фистон Мајеле|Мајеле]] {{goal|78}} |голови2 = *{{goal|10}} [[Елдор Шомуродов|Шомуродов]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|GER}} [[Феликс Цвајер]] }}<section end="K6" /> ===Група Л=== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - група Л}} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=15 | !width=210 | Табела на групата Л !width=20 abbr="Одиграни" |Нат. !width=20 abbr="Победи" |Поб. !width=20 abbr="Нерешено" |Нер. !width=20 abbr="Пораз" |Пор. !width=20 abbr="Дадени голови" |ДГ !width=20 abbr="Примени голови" |ПГ !width=20 abbr="Гол разлика" |ГР !width=20 abbr=„Бодови“ |Бод. |- style="background:#cfc;" | 1. |align=left|{{fb|ENG}} |3||2||1||0||6||2||+4||'''7''' |- style="background:#cfc;" | 2. |align=left|{{fb|CRO}} |3||2||0||1||5||5||0||'''6''' |- style="background:#cfc;" | 3. |align=left|{{fb|GHA}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- style="background:#fcc;" | 4. |align=left|{{fb|PAN}} |3||0||0||3||0||4||-4||'''0''' |} <section begin="L1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Хрватска|4–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|12|пен.}}, {{goal|42}} *[[Џуд Белингам|Белингам]] {{goal|47}} *[[Маркус Рашфорд|Рашфорд]] {{goal|85}} |голови2 = *{{goal|36}} [[Мартин Батурина|Батурина]] *{{goal|45+5}} [[Петар Муса|Муса]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.389 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="L1" /> <section begin="L2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 17 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GHA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Гана - Панама|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 |екипа2 = {{fb|PAN}} |голови1 = *[[Кејлеб Јиренки|Јиренки]] {{goal|90+5}} |голови2 = |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 42.942 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="L2" /> ---- <section begin="L3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Англија - Гана|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.983 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="L3" /> <section begin="L4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 23 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Панама - Хрватска|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|54}} [[Анте Будимир|Будимир]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|GAB}} [[Пјер Ачо]] }}<section end="L4" /> ---- <section begin="L5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Панама - Англија|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|62}} [[Џуд Белингам|Белингам]] *{{goal|67}} [[Хари Кејн|Кејн]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|QAT}} [[Абдулрахман Ал-Џасим]] }}<section end="L5" /> <section begin="L6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 27 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|CRO}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л#Хрватска - Гана|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = *[[Петар Сучиќ|П. Сучиќ]] {{goal|31}} *[[Никола Влашиќ|Влашиќ]] {{goal|83}} |голови2 = *{{goal|75}} [[Дерик Лукасен|Лукасен]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="L6" /> === Поредок на третопласираните === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- !width=7%|{{Tooltip|Поз.|Позиции}} !width=7%|{{Tooltip|Група|Група}} !width=25%|Репрезентација !width=7%|{{Tooltip|Нат|Одиграни натпревари}} !width=7%|{{Tooltip|Поб|Победи}} !width=7%|{{Tooltip|Нер|Нерешени}} !width=7%|{{Tooltip|Пор|Порази}} !width=7%|{{Tooltip|ДГ|Постигнати голови}} !width=7%|{{Tooltip|ПГ|Примени голови}} !width=7%|{{Tooltip|ГР|Гол-разлика}} !width=10%|{{Tooltip|Бод|Бодови}} |- style="background:#ccffcc;" |1.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|К]]''' || style="text-align:left;"| {{fb|COD}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || +1 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |2.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Ф]]''' || style="text-align:left;"| {{fb|SWE}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 7 || 7 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |3.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Л]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|GHA}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |4.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Е]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|ECU}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |5.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Б]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|BIH}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 6 || -1 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |6.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Ј]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|ALG}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 7 || -2 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |7.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Д]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|PAR}} | 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 4 || -2 || '''4''' |- style="background:#ccffcc;" |8.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|И]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|SEN}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 8 || 6 || +2 || '''3''' |- |9.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Г]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|IRN}} | 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 || '''3''' |- |10.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|А]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|KOR}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || -1 || '''3''' |- |11.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Ц]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|SCO}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 1 || 4 || -3 || '''3''' |- |12.|| '''[[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Х]]''' ||style="text-align:left;"| {{fb|URU}} | 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || -1 || '''2''' |} ==Нокаут-фаза== {{Главна|Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза}} ===Резултати=== {{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Шеснаесттинафинале|Шеснаесттинафинале]] |RD2=[[#Осминафинале|Осминафинале]] |RD3=[[#Четвртфинале|Четвртфинале]] |RD4=[[#Полуфинале|Полуфинале]] |RD5=[[#Финале|Финале]] |Consol=[[#Натпревар за 3. место|Натпревар за 3. место]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. јуни – [[Фоксборо]]|{{fb|GER}}|1 (3)|{{fb|PAR}} {{pso}}|1 (4) |30. јуни – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|FRA}}|3|{{fb|SWE}}|0 |28. јуни – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|RSA}}|0|{{fb|CAN}}|1 |29. јуни – [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]]|{{fb|NED}}|1 (2)|{{fb|MAR}} {{pso}}|1 (3) |2. јули – [[Торонто]]|{{fb|POR}}|2|{{fb|CRO}}|1 |2. јули – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|ESP}}|3|{{fb|AUT}}|0 |1. јули – [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]]|{{fb|USA}}|2|{{fb|BIH}}|0 |1. јули – [[Сиетл]]|{{fb|BEL}} {{aet}}|3|{{fb|SEN}}|2 |29. јуни – [[Хјустон]]|{{fb|BRA}}|2|{{fb|JPN}}|1 |30. јуни – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|CIV}}|1|{{fb|NOR}}|2 |30. јуни – [[Мексико (град)|Мексико Сити]]|{{fb|MEX}}|2|{{fb|ECU}}|0 |1. јули – [[Атланта]]|{{fb|ENG}}|2|{{fb|COD}}|1 |3. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|ARG}} {{aet}}|3|{{fb|CPV}}|2 |3. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|AUS}}|1 (2)|{{fb|EGY}} {{pso}}|1 (4) |2. јули – [[Ванкувер]]|{{fb|SUI}}|2|{{fb|ALG}}|0 |3. јули – [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]|{{fb|COL}}|1|{{fb|GHA}}|0 <!--Round of 16--> |4. јули – [[Филаделфија]]|{{fb|PAR}}|0|{{fb|FRA}}|1 |4. јули – [[Хјустон]]|{{fb|CAN}}|0|{{fb|MAR}}|3 |6. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|POR}}|0|{{fb|ESP}}|1 |6. јули – [[Сиетл]]|{{fb|USA}}|1|{{fb|BEL}}|4 |5. јули – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|BRA}}|1|{{fb|NOR}}|2 |5. јули – [[Мексико (град)|Мексико Сити]]|{{fb|MEX}}|2|{{fb|ENG}}|3 |7. јули – [[Атланта]]|{{fb|ARG}}|3|{{fb|EGY}}|2 |7. јули – [[Ванкувер]]|{{fb|SUI}} {{pso}}|0 (4)|{{fb|COL}}|0 (3) <!--Quarterfinals--> |9. јули – [[Фоксборо]]|{{fb|FRA}}|2|{{fb|MAR}}|0 |10. јули – [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]]|{{fb|ESP}}|2|{{fb|BEL}}|1 |11. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|NOR}}|1|{{fb|ENG}} {{aet}}|2 |11. јули – [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]]|{{fb|ARG}} {{aet}}|3|{{fb|SUI}}|1 <!--Semifinals--> |14. јули – [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]]|{{fb|FRA}}|0|{{fb|ESP}}|2 |15. јули – [[Атланта]]|{{fb|ENG}}|1|{{fb|ARG}}|2 <!--Final--> |19. јули – [[Ист Ратерфорд]]|{{fb|ESP}} {{aet}}|1|{{fb|ARG}}|0 <!--Match for third place--> |18. јули – [[Мајами Гарденс]]|{{fb|FRA}}|4|{{fb|ENG}}|6 }} ===Шеснаесттинафинале=== <section begin="R32-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 28 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|RSA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Јужна Африка - Канада|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 |екипа2 = {{fb|CAN}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|90+2}} [[Стивен Еуштакио|Еуштакио]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд (Калифорнија)|Инглвуд]] |гледачи = 69.237 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро]] }}<section end="R32-1" /> ---- <section begin="R32-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Бразил - Јапонија|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 |екипа2 = {{fb|JPN}} |голови1 = *[[Каземиро]] {{goal|56}} *[[Габриел Мартинели|Мартинели]] {{goal|90+5}} |голови2 = *{{goal|29}} [[Каишу Сано|Сано]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ITA}} [[Маурицио Маријани]] }}<section end="R32-2" /> ---- <section begin="R32-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|GER}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Германија - Парагвај|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 |екипа2 = {{fb|PAR}} |голови1 = *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{goal|54}} |голови2 = *{{goal|42}} [[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Енсисо]] |aet = yes |пенали1= *[[Каи Хаверц|Хаверц]] {{penmiss}} *[[Јозуа Кимих|Кимих]] {{pengoal}} *[[Џамал Мусиала|Мусиала]] {{pengoal}} *[[Ник Волтемаде|Волтемаде]] {{penmiss}} *[[Надием Амири|Амири]] {{pengoal}} *[[Џонатан Та|Та]] {{penmiss}} |пенали=3–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] *{{pengoal}} [[Густаво Гомес|Г. Гомес]] *{{pengoal}} [[Матијас Галарса|Галарса]] *{{penmiss}} [[Антонио Санабрија|Санабрија]] *{{penmiss}} [[Фабијан Балбуена|Балбуена]] *{{pengoal}} [[Хосе Канале|Канале]] |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.945 |судија = {{flagsport|MAR}} [[Џалал Џајед]] }}<section end="R32-3" /> ---- <section begin="R32-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 29 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|NED}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Холандија - Мароко|1–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Коди Гакпо|Гакпо]] {{goal|72}} |голови2 = *{{goal|90+1}} [[Иса Диоп (фудбалер)|Диоп]] |aet = yes |пенали1= *[[Тен Копмејнерс|Копмејнерс]] {{pengoal}} *[[Џастин Клајверт|Клајверт]] {{penmiss}} *[[Ваут Вегхорст|Вегхорст]] {{pengoal}} *[[Квинтен Тимбер|Тимбер]] {{penmiss}} *[[Крисенсио Самервил|Самервил]] {{penmiss}} |пенали=2–3 |пенали2= *{{penmiss}} [[Нил Ел Ајнауи|Ел Ајнауи]] *{{pengoal}} [[Суфијан Рахими|Рахими]] *{{pengoal}} [[Шемсдин Талби|Талби]] *{{penmiss}} [[Ашраф Хакими|Хакими]] *{{pengoal}} [[Исмаел Саибари|Саибари]] |стадион = [[Стадион ББВА]] |локација = [[Гвадалупе (Нуево Леон)|Гвадалупе]] |гледачи = 51.243 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Вилтон Сампајо]] }}<section end="R32-4" /> ---- <section begin="R32-5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CIV}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Брег на Слоновата Коска - Норвешка|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Амад Диало|Диало]] {{goal|74}} |голови2 = *{{goal|39}} [[Антонио Нуса|Нуса]] *{{goal|86}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 69.665 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="R32-5" /> ---- <section begin="R32-6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Шведска|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 |екипа2 = {{fb|SWE}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|45}}, {{goal|74}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|53}} |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|NED}} [[Дани Макели]] }}<section end="R32-6" /> ---- <section begin="R32-7" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 30 јуни 2026 |време = 19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Мексико - Еквадор|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 |екипа2 = {{fb|ECU}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|22}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|31}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80.824 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="R32-7" /> ---- <section begin="R32-8" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Англија - ДР Конго|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 |екипа2 = {{fb|COD}} |голови1 = *[[Хари Кејн|Кејн]] {{goal|75}}, {{goal|86}} |голови2 = *{{goal|{{0}}7}} [[Брајан Сипенга|Сипенга]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="R32-8" /> ---- <section begin="R32-9" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|BEL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Белгија - Сенегал|3–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 |екипа2 = {{fb|SEN}} |голови1 = *[[Ромелу Лукаку|Лукаку]] {{goal|86}} *[[Јури Тилеманс|Тилеманс]] {{goal|89}}, {{goal|120+5|пен.}} |голови2 = *{{goal|25}} [[Хабиб Диара|Диара]] *{{goal|51}} [[Исмаила Сар|И. Сар]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|HON}} [[Саид Мартинес]] }}<section end="R32-9" /> ---- <section begin="R32-10" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 1 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#САД - Босна и Херцеговина|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 |екипа2 = {{fb|BIH}} |голови1 = *[[Фоларин Балогун|Балогун]] {{goal|45}} *[[Малик Тилман|Тилман]] {{goal|82}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ливајс|Ливајс]] |локација = [[Санта Клара (Калифорнија)|Санта Клара]] |гледачи = 68.827 |судија = {{flagsport|BRA}} [[Рафаел Клаус]] }}<section end="R32-10" /> ---- <section begin="R32-11" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Шпанија - Австрија|3–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 |екипа2 = {{fb|AUT}} |голови1 = *[[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] {{goal|36}}, {{goal|89}} *[[Педро Поро|Поро]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|SWE}} [[Глен Ниберг]] }}<section end="R32-11" /> ---- <section begin="R32-12" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Португалија - Хрватска|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 |екипа2 = {{fb|CRO}} |голови1 = *[[Кристијано Роналдо|Роналдо]] {{goal|68|пен.}} *[[Гонсало Рамош|Рамош]] {{goal|90+4}} |голови2 = *{{goal|53}} [[Иван Перишиќ|Перишиќ]] |стадион = [[БМО Филд]] |локација = [[Торонто]] |гледачи = 43.036 |судија = {{flagsport|NOR}} [[Еспен Ескас]] }}<section end="R32-12" /> ---- <section begin="R32-13" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 2 јули 2026 |време = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Швајцарија - Алжир|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 |екипа2 = {{fb|ALG}} |голови1 = *[[Брил Емболо|Емболо]] {{goal|10}} *[[Дан Ндоје|Ндоје]] {{goal|46}} |голови2 = |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Јаел Фалкон]] }}<section end="R32-13" /> ---- <section begin="R32-14" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|AUS}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Австралија - Египет|1–1]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Мохамед Хани|Хани]] {{goal|55|авт.}} |голови2 = *{{goal|13}} [[Емам Ашур|Ашур]] |пенали1= *[[Хари Сутар|Сутар]] {{penmiss}} *[[Џексон Ирвајн|Ирвајн]] {{pengoal}} *[[Авер Мабил|Мабил]] {{pengoal}} *[[Лукас Херингтон|Херингтон]] {{penmiss}} |пенали=2–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Махмуд Сабер|Сабер]] *{{pengoal}} [[Рами Рабија|Рабија]] *{{pengoal}} [[Мохамед Салах|Салах]] *{{pengoal}} [[Хосам Абделмагид|Абделмагид]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.244 |судија = {{flagsport|URU}} [[Густаво Техера]] }}<section end="R32-14" /> ---- <section begin="R32-15" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Зелен ’Рт|3–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 |екипа2 = {{fb|CPV}} |голови1 = *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|29}} *[[Лисандро Мартинес|Ли. Мартинес]] {{goal|92}} *[[Дини (фудбалер 1995)|Дини]] {{goal|111|авт.}} |голови2 = *{{goal|59}} [[Дерој Дуарте|Д. Дуарте]] *{{goal|103}} [[Сидни Лопеш Кабрал|С. Кабрал]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|CAN}} [[Дру Фишер]] }}<section end="R32-15" /> ---- <section begin="R32-16" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 3 јули 2026 |време = 20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|COL}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Колумбија - Гана|1–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 |екипа2 = {{fb|GHA}} |голови1 = *[[Џон Аријас|Џ. Аријас]] {{goal|14}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="R32-16" /> ---- ===Осминафинале=== <section begin="R16-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 4 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|CAN}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Канада - Мароко|0–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|50}}, {{goal|82}} [[Азедин Унахи|Унахи]] *{{goal|90+8}} [[Суфијан Рахими|Рахими]] |стадион = [[Стадион НРГ|НРГ]] |локација = [[Хјустон]] |гледачи = 68.777 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="R16-1" /> ---- <section begin="R16-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 4 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|PAR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Парагвај - Франција|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 |екипа2 = {{fb|FRA}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|70|пен.}} [[Килијан Мбапе|Мбапе]] |стадион = [[Линколн Фајненшел Филд]] |локација = [[Филаделфија]] |гледачи = 68.324 |судија = {{flagsport|UZB}} [[Илгиз Танташев]] }}<section end="R16-2" /> ---- <section begin="R16-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 5 јули 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|BRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Бразил - Норвешка|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 |екипа2 = {{fb|NOR}} |голови1 = *[[Нејмар]] {{goal|90+10|пен.}} |голови2 = *{{goal|79}}, {{goal|90}} [[Ерлинг Холанд|Холанд]] |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="R16-3" /> ---- <section begin="R16-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 5 јули 2026 |време = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |екипа1 = {{fb-rt|MEX}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Мексико - Англија|2–3]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Хулијан Кињонес|Кињонес]] {{goal|42}} *[[Раул Хименес|Хименес]] {{goal|69|пен.}} |голови2 = *{{goal|36}}, {{goal|38}} [[Џуд Белингам|Белингам]] *{{goal|60|пен.}} [[Хари Кејн|Кејн]] |стадион = [[Стадион Aцтека|Ацтека]] |локација = [[Мексико (град)|Мексико Сити]] |гледачи = 80,824 |судија = {{flagsport|AUS}} [[Алиреза Фагани]] }}<section end="R16-4" /> ---- <section begin="R16-5" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 6 јули 2026 |време = 14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|POR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Португалија - Шпанија|0–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|90+1}} [[Микел Мерино|Мерино]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.649 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Антони Тејлор (фудбалски судија)|Антони Тејлор]] }}<section end="R16-5" /> ---- <section begin="R16-6" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 6 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|USA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#САД - Белгија|1–4]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Малик Тилман|Тилман]] {{goal|31}} |голови2 = *{{goal|{{0}}9}}, {{goal|33}} [[Шарл Де Кетеларе|Де Кетеларе]] *{{goal|57}} [[Ханс Ванакен|Ванакен]] *{{goal|90+1}} [[Ромелу Лукаку|Лукаку]] |стадион = [[Лумен Филд]] |локација = [[Сиетл]] |гледачи = 66.925 |судија = {{flagsport|JOR}} [[Адхам Махадмех]] }}<section end="R16-6" /> ---- <section begin="R16-7" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 7 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Египет|3–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 |екипа2 = {{fb|EGY}} |голови1 = *[[Кристијан Ромеро|Ромеро]] {{goal|79}} *[[Лионел Меси|Меси]] {{goal|83}} *[[Енцо Фернандес|Фернандес]] {{goal|90+2}} |голови2 = *{{goal|15}} [[Јасер Ибрахим|Ибрахим]] *{{goal|67}} [[Мостафа Зико|Зико]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Франсоа Летексје]] }}<section end="R16-7" /> ---- <section begin="R16-8" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 7 јули 2026 |време = 13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|SUI}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Швајцарија - Колумбија|0–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 |екипа2 = {{fb|COL}} |голови1 = |голови2 = |aet = yes |пенали1= *[[Гранит Џака|Џака]] {{pengoal}} *[[Зеки Амдуни|Амдуни]] {{pengoal}} *[[Мануел Аканџи|Аканџи]] {{penmiss}} *[[Седрик Итен|Итен]] {{pengoal}} *[[Рубен Варгас|Варгас]] {{pengoal}} |пенали=3–4 |пенали2= *{{pengoal}} [[Хуан Фернандо Кинтеро|Кинтеро]] *{{penmiss}} [[Давинсон Санчес|Санчес]] *{{pengoal}} [[Хаминтон Кампас|Кампас]] *{{penmiss}} [[Чучо Ернандес|Ернандес]] *{{pengoal}} [[Луис Дијас (фудбалер 1997)|Дијас]] |стадион = [[БиСи Плејс]] |локација = [[Ванкувер]] |гледачи = 52.497 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="R16-8" /> ---- ===Четвртфинале=== <section begin="QF-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 9 јули 2026 |време = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Мароко|2–0]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 |екипа2 = {{fb|MAR}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|60}} *[[Усман Дембеле|Дембеле]] {{goal|66}} |голови2 = |стадион = [[Стадион Жилет|Жилет]] |локација = [[Фоксборо]] |гледачи = 63.811 |судија = {{flagsport|ARG}} [[Факундо Тељо]] }}<section end="QF-1" /> ---- <section begin="QF-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 10 јули 2026 |време = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Шпанија - Белгија|2–1]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 |екипа2 = {{fb|BEL}} |голови1 = *[[Фабијан Руис|Руис]] {{goal|30}} *[[Микел Мерино|Мерино]] {{goal|88}} |голови2 = *{{goal|41}} [[Шарл Де Кетеларе|Де Кетеларе]] |стадион = [[Стадион Соу-Фај|Соу-Фај]] |локација = [[Инглвуд]] |гледачи = 70.492 |судија = {{flagsport|ENG}} [[Мајкл Оливер (фудбалски судија)|Мајкл Оливер]] }}<section end="QF-2" /> ---- <section begin="QF-3" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|NOR}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Норвешка - Англија|1–2]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Андреас Шелдеруп|Шелдеруп]] {{goal|36}} |голови2 = *{{goal|45+2}}, {{goal|93}} [[Џуд Белингам|Белингам]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 64.478 |судија = {{flagsport|FRA}} [[Клеман Тирпен]] }}<section end="QF-3" /> ---- <section begin="QF-4" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 11 јули 2026 |време = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|ARG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Аргентина - Швајцарија|3–1]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 |екипа2 = {{fb|SUI}} |голови1 = *[[Алексис Макалистер|Макалистер]] {{goal|10}} *[[Хулијан Алварес|Алварес]] {{goal|112}} *[[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] {{goal|120+1}} |голови2 = *{{goal|41}} [[Дан Ндоје|Ндоје]] |стадион = [[Стадион Ароухед|Ароухед]] |локација = [[Канзас Сити (Мисури)|Канзас Сити]] |гледачи = 69.045 |судија = {{flagsport|POR}} [[Жоао Пињеиро (фудбалски судија)|Жоао Пињеиро]] }}<section end="QF-4" /> ---- ===Полуфинале=== <section begin="SF-1" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 14 јули 2026 |време = 14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Франција - Шпанија|0–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 |екипа2 = {{fb|ESP}} |голови1 = |голови2 = *{{goal|22|пен.}} [[Микел Ојарсабал|Ојарсабал]] *{{goal|58}} [[Педро Поро|Поро]] |стадион = [[Стадион AT&T|AT&T]] |локација = [[Арлингтон (Тексас)|Арлингтон]] |гледачи = 70.176 |судија = {{flagsport|SLV}} [[Иван Бартон]] }}<section end="SF-1" /> ---- <section begin="SF-2" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 15 јули 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ENG}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Англија - Аргентина|1–2]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Антони Гордон (фудбалер)|Гордон]] {{goal|55}} |голови2 = *{{goal|85}} [[Енцо Фернандес|Фернандес]] *{{goal|90+2}} [[Лаутаро Мартинес|Ла. Мартинес]] |стадион = [[Стадион Мерцедес Бенц|Мерцедес Бенц]] |локација = [[Атланта]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|USA}} [[Исмаил Елфат]] }}<section end="SF-2" /> ---- ===Натпревар за трето место=== <section begin="3P" />{{Football box collapsible no.2 |nobars = 1 |дата = 18 јули 2026 |време = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|FRA}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Натпревар за трето место|4–6]] |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 |екипа2 = {{fb|ENG}} |голови1 = *[[Килијан Мбапе|Мбапе]] {{goal|48}}, {{goal|66}} *[[Бредли Баркола|Баркола]] {{goal|54}} *[[Усман Дембеле|Демебеле]] {{goal|90+6}} |голови2 = *{{goal|{{0}}3}} [[Деклан Рајс|Рајс]] *{{goal|18}} [[Езри Конса|Конса]] *{{goal|37}}, {{goal|45+1}}, {{goal|87|пен.}} [[Букајо Сака|Сака]] *{{goal|90+8}} [[Џуд Белингам|Белингам]] |стадион = [[Стадион Хард Рок|Хард Рок]] |локација = [[Мајами Гарденс]] |гледачи = 68.239 |судија = {{flagsport|VEN}} [[Хесус Валенсуела]] }}<section end="3P" /> ===Финале=== {{main|Финале на Светското првенство во фудбал 2026}} <section begin="F" />{{Football box no.2 |nobars = 1 |дата = 19 јули 2026 |време = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |екипа1 = {{fb-rt|ESP}} |резултат = [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Финале|1–0]] |aet = yes |извештај = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 |екипа2 = {{fb|ARG}} |голови1 = *[[Феран Торес|Торес]] {{goal|106}} |голови2 = |стадион = [[Стадион МетЛајф|МетЛајф]] |локација = [[Ист Ратерфорд]] |гледачи = 80.663 |судија = {{flagsport|SLO}} [[Славко Винчиќ]] }}<section end="F" /> ==Победник== {| width=95% |- align=center |'''Победник на Светското првенство во фудбал 2026'''<br><br>{{знамеикона|Шпанија|size=150px}}<br>'''[[Фудбалска репрезентација на Шпанија|Шпанија]]'''<br>'''2. титула''' |} ==Статистика== ===Листа на стрелци=== {{Светско првенство во фудбал 2026 - Листа на стрелци}} ==Конечен пласман== {{Светско првенство во фудбал 2026 - Табела}} ==Награди== {{See also|Награди на Светските првенства во фудбал}} По завршувањето на турнирот биле доделени следните награди.<ref>{{Cite news |title=What are the World Cup award names? {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/question/What-are-the-World-Cup-award-names |access-date=June 23, 2026 |work=Encyclopedia Britannica |language=en |archive-date=June 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623230040/https://www.britannica.com/question/What-are-the-World-Cup-award-names |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=FIFA World Cup awards: Rodri, Cubarsi, Simon and Mbappe honoured |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/award-winners |publisher=[[FIFA]] |date=July 19, 2026}}</ref><ref name="player statistics"/> * Златна копачка: Се доделува на најдобриот стрелец на турнирот. * Златна ракавица: Се доделува на најдобриот голман на турнирот. * Златна топка: Се доделува на најдобриот играч генерално на турнирот. * ФИФА награда за најдобар млад играч: Се доделува на најдобриот играч на турнирот роден на или по 1 јануари 2005 година (на возраст од 21 година или помалку). * ФИФА Ферплеј трофеј: Се доделува на тимот со најдобар дисциплински резултат кој стигнал до нокаут фазата. {| class="wikitable" style="margin:auto; text-align:center; max-width:800px;" |- !scope=col style="background-color: gold" | [[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна топка|Златна топка]] !scope=col style="background-color: silver" | Сребрена топка !scope=col style="background-color: #cc9966" | Бронзена топка |- |{{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]] |{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] |{{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]] |- !scope=col style="background-color: gold" | [[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна копачка|Златна копачка]] !scope=col style="background-color: silver" | Сребрена копачка !scope=col style="background-color: #cc9966" | Бронзена копачка |- |{{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]] ----10 голови, 4 асистенции, 769 одиграни минути |{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] ----8 голови, 4 асистенции, 853 одиграни минути |{{flagsport|ENG}} [[Џуд Белингам]] ----7 голови, 1 асистенција, 698 одиграни минути |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#Златна ракавица|Златна ракавица]] |- |colspan="3"|{{flagsport|ESP}} [[Унаи Симон]] |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА награда за најдобар млад играч|ФИФА награда за најдобар млад играч]] |- |colspan="3"|{{flagsport|ESP}} [[Пау Кубарси]] |- !colspan="3"|[[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА Ферплеј трофеј|ФИФА Ферплеј трофеј]] |- |colspan="3"|{{Naz|FUrep|NED}} |} ===ФИФА Идеален тим на првенството=== ФИФА, исто така, ги поканила корисниците на FIFA.com да го изберат идеалниот тим на првенството.<ref>{{cite web |last=Navarrete |first=Lucas |url=https://sports.yahoo.com/articles/mbapp-bellingham-cucurella-2026-fifa-135513147.html |title=Mbappé, Bellingham and Cucurella make 2026 FIFA World Cup Dream XI |publisher=Yahoo! Sports |date=22 July 2026 }}</ref><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/DbGlRLbk1pJ/?igsh=bjQ3aWVyNzlzZGQx| title=Instagram }}</ref> {{Светско првенство во фудбал 2026 - Идеален тим на првенството}} == Симболи првенства == === Лого и слоган === [[Податотека:2026 FIFA World Cup Mascots small.jpg|thumb|right|Мепл лос, Зају јагуар и Клач орел]] Официјалното лого било претставено на 17 мај 2023 година за време на свеченост во Грифит опсерваторијата во [[Лос Анџелес]]. Логото претставува стилизиран приказ на бројката 2 во горниот дел и бројката 6 во долниот дел, како и трофејот на првенството во центарот. Секој град домаќин ќе има свој брендиран визуелен идентитет, кој бил претставен на 18 мај 2023 година. Слоганот бил претставен истиот ден и гласи ''We are 26'' (мак. ''Ние сме 26'').<ref>{{Cite web |last=Cook |first=Glenn |date = 17. 05. 2023|title=FIFA Unveils Logo For 2026 World Cup in North America |url=https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/ |access-date = 18. 05. 2023|website=SportsLogos.Net News |language=en-US}}</ref> ===Маскоти=== {{Главна|Мепл, Зају и Клач}} Официјалните маскоти биле претставени на 25 септември 2025 година: Мепл, Зају и Клач. Мепл е лос кој ја претставува Канада, Зају е јагуар кој го претставува Мексико, а Клач е орел кој ги претставува САД.<ref>{{Cite web |last=Hernandez |first=Cesar |date=25. 9. 2025 |title=Who are the 2026 World Cup mascots? Maple, Zayu and Clutch! |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46377619/who-2026-fifa-world-cup-mascots-maple-zayu-clutch |access-date=25. 9. 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Тие се дизајнирани за да го претставуваат културното наследство на земјите домаќини.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/clutch-maple-zayu-mascots-unveiled |title=Colourful trio of mascots unveiled for FIFA World Cup 26 |publisher=[[FIFA]] |access-date=25. 9. 2025}}</ref> [[File:FIFA World Cup 2026 Draw Reception (54972841852).jpg|thumb|[[Адидас Трионда]], официјалната топка|242x242px|alt=The match ball displayed on a stand.]] ===Официјална топка=== {{Главна|Трионда}} Официјалната топка за првенството била претставена на 2 октомври 2025 година и го носи името „Трионда“, што претставува комбинација од шпанските зборови за три и бран. Таа е 15. топка по ред дизајнирана од компанијата [[Adidas]], која ги дизајнира топките за секое Светско првенство уште од [[Светско првенство во фудбал 1970|1970]] година. Топката содржи црвена, зелена и сина боја, кои ги претставуваат Канада, Мексико и САД, заедно со белата боја која ги поврзува. Исто така, топката ги содржи и националните симболи: јаворов лист, кој ја претставува Канада, златен орел, кој го претставува Мексико и петокрака ѕвезда, која ги претставува САД.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.si.com/soccer/fifa-world-cup-2026-trionda-match-ball-leak|title=FIFA World Cup 2026 'Trionda' Match Ball Leaks, Featuring U.S., Mexico and Canada Colors|date=2. 5. 2025|magazine=Sports Illustrated|archive-date=2. 5. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250502232842/https://www.si.com/soccer/fifa-world-cup-2026-trionda-match-ball-leak|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=2. 10. 2025 |title=FIFA celebrates launch of Official Match Ball of FIFA World Cup 26™: TRIONDA |url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/fifa-celebrates-launch-official-match-ball-world-cup-26-trionda |access-date=2. 10. 2025 |website=FIFA}}</ref> ===Музика=== Официјалната песна насловена како ''„[[Dai Dai]]“'' од колумбиската пејачка [[Шакира]] и нигерискиот пејач [[Бурна Бој]] била објавена на 15 мај 2026 година,<ref>{{Cite magazine |last=Roiz |first=Jessica |date=May 15, 2026 |title=Shakira & Burna Boy Shout Out Soccer Icons in Official 2026 FIFA World Cup Song 'Dai Dai' |url=https://www.billboard.com/music/latin/shakira-burna-boy-dai-dai-fifa-world-cup-song-1236247777/ |access-date=May 15, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |language=en-US}}</ref> проследено со официјалната химна „[[DNA (More Than a Game)]]“ од францускиот продуцент [[Дејвид Гета]], во која учествуваат италијанскиот тенор [[Андреа Бочели]], јужнокорејско-американската пејачка [[Еџе]] и американската раперка [[Меган Ти Сталион]], на 10 јуни 2026 година.<ref>{{Cite magazine |last=Saponara |first=Michael |date=June 10, 2026 |title=Megan Thee Stallion, David Guetta, EJAE & Andrea Bocelli Team Up for FIFA World Cup 2026 Anthem 'DNA': Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/megan-thee-stallion-david-guetta-ejae-andrea-bocelli-fifa-world-cup-dna-1236269793/ |access-date=June 11, 2026 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |language=en-US |archive-date=June 11, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260611110316/https://www.billboard.com/music/music-news/megan-thee-stallion-david-guetta-ejae-andrea-bocelli-fifa-world-cup-dna-1236269793/ |url-status=live}}</ref> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ FIFA World Cup 2026], FIFA.com {{Светско првенство во фудбал 2026}} {{ФИФА Светско Првенство}} [[Категорија:Светско првенство во фудбал]] 5nlz0asadyyds3vt0vi4cwsxi9m5092 Мистеријата на бугарските гласови (хор) 0 1391026 5599431 5537170 2026-07-23T19:32:59Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599431 wikitext text/x-wiki {{Другизначења4|за хорот кој го користи ова име|музичкиот албум|Мистеријата на бугарските гласови}} {{Infobox musical artist | name = Мистеријата на бугарските гласови | image = Misteriata-na-balgarskite-glasove.jpg | caption = | image_size = | alias = Женски вокален хор на Бугарската државна телевизија, Le Mystère des Voix Bulgares. The Mystery Of The Bulgarian Voices | origin = | instrument = | genre = [[Фолкорна музика|Бугарски фолклор]], [[световна музика]] | occupation = | years_active = 1952 – денес | label = Disques Cellier, Nonesuch Records, 4AD, Polygram Records, Rhino Records, Schubert Music Publishing (current) | associated_acts = [[Трио Българка]], Бугарските гласови – Ангелите | website = | current_members = | past_members = }} '''„Мистеријата на бугарските гласови“''' ({{langx|bg|Мистерията на българските гласове}}) е [[Бугарија|бугарска]] женски хор кој изведува автентична и обработена фолклорна музика. Тој води потекло од [[Ансамбл за народни песни на Бугарското радио|Ансамблот за народни песни на Бугарското радио]], основан во [[1952]] година, кој се состоел од народен хор и народен оркестар. Снимките на народниот хор се дел од серијата компилации на швајцарскиот продуцент [[Марсел Селие]], објавени меѓу [[1975]] и [[1989]] година под насловот „[[Мистеријата на бугарските гласови|Le Mystère des Voix Bulgares]]“. По нивниот комерцијален успех во доцните 1980-тите години, покрај името Женски вокален хор на Бугарската државна телевизија, составот почнува да го користи и насловот на албумите „Мистеријата на бугарските гласови“. == Историја == Хорот бил основан во [[1952]] година по идеја на долгогодишниот главен уредник на редакцијата „Народна музика“ во [[Бугарско национално радио|БНР]], [[Георги Бојаџиев (музички уредник)|Георги Бојаџиев]]. Меѓу солистите на хорот се едни од најистакнатите изведувачки на бугарски народни песни: [[Ева Георгиева]], [[Севдалина Славова]], [[Димка Владимирова]], [[Руска Недјалкова]], [[Марија Кокарешкова]], [[Анастасија Костова]], [[Надежда Хвојнева]], [[Јанка Рупкина]], [[Калинка В’лчева]], [[Стојанка Бонева]], [[Олга Борисова]], [[Павлина Горчева]], [[Кремена Станчева]], [[Василка Андонова]], [[Стефка С’ботинова]], [[Калинка Згурова]]<ref>[http://bnr.bg/radiobulgaria/post/100224724/misteriyata-na-bylgarskite-glasove Мистеријата на бугарските гласови]</ref>. Студиски снимки со хорот имаат и народните пејачи [[Јовчо Караиванов]] и [[Борис Машалов]]. Солисти на хорот од [[1996]] година се пејачите [[Даниел Спасов]] и [[Милен Иванов]]. Со текот на годините, заедно со пејачките концертирала и камерна група под раководство на [[Атанас В’лчев]], Од [[1952]] до [[1990]] година, женскиот хор бил дел од Ансамблот за народни песни на Бугарското радио. Во [[1990]] година, хоровиот состав се поделил на два дела. Дел од пејачките и Дора Христова преминале во редовен работен однос во [[Бугарска национална телевизија|Бугарската национална телевизија]]. Во [[1997]] година, БНТ го скратила хоровиот состав, па пејачките продолжиле да работат како слободни уметници и одржувале концерти главно во странство. Останатите пејачки од хорот ја продолжиле својата работа во БНР како дел од Ансамблот за народни песни. Подоцна, и овој хор бил распуштен. Веднаш по тоа, настанале состави слични на радиохорот – хоровите „Ангелите“ и „Космички гласови од Бугарија“. Еден дел од пејачките се приклучиле кон хорот „Бугарските гласови – Ангелите“, друг дел се насочиле кон хорот „Космички гласови од Бугарија“, а трет дел работеле со хорот „Големите бугарски гласови“, основан во 1980-тите години од Здравко Михајлов. Прв диригент на хорот бил Борис Петров. Вистинскиот развој на хоровиот состав се случува под раководство на композиторот и диригент [[Димитар Динев (композитор)|Димитар Динев]]. Со доаѓањето на [[Красимир Ќуркчиски]], хорот започнува со концертни настапи на светските сцени. Музика за овој состав пишувале едни од најдобрите бугарски композитори: [[Красимир Ќуркчиски]], [[Николај Кауфман]], [[Христо Тодоров (композитор)|Христо Тодоров]], [[Филип Кутев]], [[Петар Љондев]], [[Стефан Мутафчиев]], [[Георги Андреев (композитор)|Георги Андреев]]. Албумите со нивно учество, како и со учество на други хорови состави од Бугарија, неколку пати биле номинирани за наградата „[[Греми]]“. Во [[1990]] година, за „[[Мистеријата на бугарските гласови|Le Mystère des voix bulgares. Volume Two]]“ (''Мистеријата на бугарските гласови. Дел 2'')<ref>Buchanan, Donna A. (2006). Performing democracy: Bulgarian music and musicians in transition. Chicago, Ill. [u.a.]: Univ. of Chicago Press. p. 489. ISBN 978-0-226-07826-7. </ref><ref>"[https://www.grammy.com/nominees/search?artist=&field_nominee_work_value=mystere&year=All&genre=All Past Winners]". Grammy.com. ''National Academy of Recording Arts and Sciences''. Архивирано од [https://www.grammy.com/nominees/search?artist=&field_nominee_work_value=mystere&year=All&genre=All оригинала] на 21 јули 2014.</ref> ја добива наградата „[[Греми]]“ за продуцентство. Во [[1994]] година, албумот „Ритуал“ на хорот, кој вклучува божиќни и лазарски песни, повторно бил номиниран за „Греми“. Диригенти на хорот низ годините биле [[Димитар Динев (композитор)|Димитар Динев]], Љубен Ботушаров, [[Красимир Ќуркчиски]], Здравко Михајлов, Стефан Мутафчиев и Георги Генов. Моменталниот диригент на хорот е [[Дора Христова]]. == Дискографија == * 1975 [[Мистеријата на бугарските гласови|''Le Mystère des Voix Bulgares'']], компилација, Disques Cellier * 1987 ''Cathedral Concert'' (во живо), PolyGram (преобјавен во 1992) * 1988 ''Le Mystère des Voix Bulgares, volume II'', Disques Cellier * 1989 ''Le Mystère des Voix Bulgares, volume III'', Disques Cellier * 1993 ''From Bulgaria with Love: the Pop Album'', Rhino/Atlantic * 1993 ''Melody Rhythm & Harmony'', Rhino/Atlantic * 1994 ''Ritual'', Nonesuch/Elektra * 1995 ''Box Set: Le Mystère des Voix Bulgares, volumes I–II and Ritual'', Nonesuch/Elektra * 1998 ''Le Mystère des Voix Bulgares, volume IV'', Philips * 2001 ''Bulgarian Custom Songs'', Gega * 2003 ''A Portrait of Nikolai Kaufmann'', Riva Sound / KVZ Music Ltd. * 2008 ''Music From Alone in the Dark'', композитор Оливие Деривиер, Milan Records * 2017 ''Le Mystère des Voix Bulgares ft. [[Лиза Џерард|Lisa Gerrard]] - Pora Sotunda'' (сингл на винил и во дигитален формат) * 2018 ''Le Mystère des Voix Bulgares ft. Lisa Gerrard - BooCheeMish'' (нов албум) == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[http://themysteryofthebulgarianvoices.com/ The Mystery of Bulgarian Voices] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20260422093153/https://www.themysteryofthebulgarianvoices.com/ |date=2026-04-22 }} [[Категорија:Бугарска култура]] [[Категорија:Музички групи основани во 1952 година]] [[Категорија:Бугарски фолклор]] [[Категорија:Бугарски музички групи]] f5vj98zwyd05gr9pyeol5h4q68jfblk Силос (ТВ-серија) 0 1391851 5599527 5593179 2026-07-24T02:11:34Z Stephan1000000 82108 24 5599527 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = Силос (2023).jpg | caption = | genre = {{Plainlist| * драма * [[дистопија]] * [[научна фантастика]] }} | creator = Греам Јост | based_on = {{Based on|серијалот ''Силос''|Хју Хауи}} | showrunner = Греам Јост | starring = {{Plainlist| * [[Ребека Фергусон]] * [[Рашида Џонс]] * Дејвид Ојелово * Common * [[Тим Робинс]] * Хариет Волтер * Ави Неш * Рик Гомес * Чиназа Уче * Шејн Макреј * Реми Милнер * Александрија Рајли * Клер Перкинс * Били Постлтвајт * Стив Зан }} | composer = Атли Орварсон | country = {{САД}} | language = [[англиски]] | num_seasons = 3 | num_episodes = 24 | executive_producer = {{Plainlist| * Греам Јост * Мортен Тилдум * Ребека Фергусон * Нина Џек * Хју Хауи * Фред Голан * Реми Обушон * Ингрид Ескахеда * Џоана Тапа * Мајкл Динер }} | producer = {{Plainlist| * Кеси Папас * Џесика Блер * Арик Авелино * Бен Брафман * Кетрин Дисавино }} | location = Обединето Кралство | cinematography = {{Plainlist| * Марк Патен * Дејвид Лутер * Лори Роуз * Баз Ирвин }} | editor = {{Plainlist| * Хејзел Бејли * Кристијан Сандино Тејлор * Кит Хендерсон * Жан Крапер * Харви Розенсток }} | runtime = 41 — 62 минути | company = {{plainlist| * Mímir Films * Nemo Films * AMC Studios * Apple Studios (сезона 2) }} | network = Apple TV+ | first_aired = {{Start date|2023|5|5}} | last_aired = {{End date|2025|1|17}} |native_name=Silo}} '''''Силос''''' ({{Langx|en|Silo}}) — американска научнофантастична дистописка драмска [[телевизиска серија]] создадена од Греам Јост, заснована на трилогијата романи ''Силос'' (''Волна'', ''Промена'' и ''Прашина'') од авторот Хју Хауи. Дејството е сместено во дистописка иднина, каде што заедница живее во огромен подземен [[силос]] со 144 нивоа. Во серијата глуми [[Ребека Фергусон]] како Џулиет Николс, инженерка што се вплеткува во таинствата на минатото и сегашноста на силосот.<ref name="S3+4Renewal">{{cite web|url=https://tvline.com/news/silo-renewed-season-3-ending-season-4-rebecca-ferguson-1235388800/|title=''Silo'' Renewed for 2 More Seasons — Apple TV+ Adaptation to Conclude With Season 4|last=Webb Mitovich|first=Matt|date=16 декември 2024|website=TVLine|access-date=16 декември 2024}}</ref> == Содржина == Во дистописка иднина, каде што заедница живее во огромен [[силос]] што се протега 144 нивоа под земја, 10.000 луѓе живеат во општество врзано со правила за кои веруваат дека ги штитат. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Ребека Фергусон]] || Џулиет Николс |- | Амели Чајлд-Вилиерс || младата Џулиет |- | [[Рашида Џонс]] || Алисон Бекер |- | Дејвид Ојелово || Холстон Бекер |- | Common || Роберт Симс |- | [[Тим Робинс]] || Бернард Холанд |} == Епизоди == {{Преглед на серии | боја1 = #FB7A02 | линкТ1 = Сезона 1 (2023) | епизоди1 = 10 | премиера1 = {{Start date|2023|05|05}} | финале1 = {{End date|2023|06|30}} | боја2 = #004C5C | линкТ2 = Сезона 2 (2024–25) | епизоди2 = 10 | премиера2 = {{Start date|2024|11|15}} | финале2 = {{End date|2025|01|17}} }} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://tv.apple.com/us/show/silo/umc.cmc.3yksgc857px0k0rqe5zd4jice}} {{IMDb title}} [[Категорија:Американски телевизиски серии]] [[Категорија:Телевизиски серии на англиски јазик]] [[Категорија:Американски научнофантастични серии]] blckye9g35qdnj742ruf3oi2ekmawwd Saxifraga glabella 0 1392329 5599711 5563676 2026-07-24T11:14:55Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Каменоломки]]; додадена [[Категорија:Каменоломка]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5599711 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Saxifraga glabella'' | status = | image =Saxifraga glabella - Mirko Ubović - 345847073.jpeg | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum = [[Растенија]] | divisio_sv = | divisio = [[Скриеносеменици]] | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = [[Каменоломковидни]] | familia_sv = | familia = [[Каменоломки]] | genus_sv = | genus = Saxifraga | species_sv = | species = '''Saxifraga glabella''' | taxon = Saxifraga glabella | taxon_authority = Antonio Bertoloni|Bertol. | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = }}'''''Saxifraga glabella''''' ''—'' [[Повеќегодишно растение|Повеќегодишно]] [[Зелјесто растение|тревесто растение]] од [[Род (биологија)|родот]] ''Saxifraga'' во [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Каменоломки]] (Saxifragaceae), опишано од [[Антонио Бертолони]]. == Опис и карактеристики == Saxifraga glabella претставува растение силно разгрането во основата, со бројни долги и куси полегнати гранчиња густо обраснати со листови, на кои се додаваат и старите листови од претходната година. Гранчињата создаваат компактни, густи бусенчиња. Цветните стебленца се високи 5–10 см, едноставни, со малку спирално распоредени листови и ретки жлездести влакна. [[Лист]]овите при основата се густо збиени во розетоподобни формации, голи или со ретки влакненца, месести, [[Облици на листови|ланцетно]]-лопатовидни, со заоблен врв и најшироки на врвот, клиновидни во основата, приседнати. Листовите на стеблото се мали, 3–4 мм долги, ланцетни. Соцветието е штитообразно-метличесто, со мал број цветови. Чашката е долга 3–4 мм, со ретки жлездести влакна во пехарестиот дел; чашкините ливчиња се голи, најчесто широко обратно-јајцевидни, со тап врв. Венечните ливчиња се бели, долги 2,5–3 мм, обратно-јајцевидни до округли, со заоблен врв и основа стеснета во краток широк клин. [[Прашник|Прашниците]] се протегаат до врвот на чашкините ливчиња; антерите се жолти. Плодната кутијка е сферична или крушовидна.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија, Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1078}}</ref> Расте на плитки почви по варовнички карпи и камењари во алпскиот и субалпскиот појас. Видот е познат од [[Шар Планина]], [[Кораб]] и [[Јакупица]].<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery mode=packed heights=150px> Податотека:Saxifraga glabella - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Saxifraga glabella Податотека:Saxifraga glabella 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Saxifraga glabella </gallery> == Наводи == {{наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Каменоломка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 006a0fcihax8ajwtt6qr9yzzn25gp1m Saxifraga hederacea 0 1392375 5599712 5563677 2026-07-24T11:15:01Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Каменоломки]]; додадена [[Категорија:Каменоломка]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5599712 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Taxobox | name = ''Saxifraga hederacea'' | status = | image =Saxifraga hederacea.JPG | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum = [[Растенија]] | divisio_sv = | divisio = [[Скриеносеменици]] | classis_sv = | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo_sv = | ordo = [[Каменоломковидни]] | familia_sv = | familia = [[Каменоломки]] | genus_sv = | genus = [[Saxifraga]] | species_sv = | species = '''Saxifraga hederacea''' | taxon = Saxifraga hederacea | taxon_authority = [[Карл Линеј]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Saxifraga scotophila'' <small>[[Boiss.]]</small><br>''Saxifraga cymbalariifolia'' <small>[[Ehrenb.]] ex [[Engl.]]</small><br>''Lobaria hederacea'' <small>([[Linné]]) [[Haw.]]</small><br>''Cymbalariella scotophila'' <small>([[Boiss.]]) Nappi</small><br>''Cymbalariella hederacea'' <small>([[Linné]]) Nappi</small> }} '''''Saxifraga hederacea''''' ''—'' припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] ''[[Saxifraga]]'' во [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Каменоломки]], опишано од [[Карл Линеј]]. Покрај номиналната форма постои и подвидот ''Saxifraga hederacea libanotica''. == Опис и карактеристики == ''Saxifraga hederacea'' е [[Едногодишно растение|едногодишно]] или [[Двегодишно растение|двегодишно]] нежно мало [[Растенија|растение]], со исправени и полегнати цветни гранчиња. Цветните стебленца се самостојни; кај некои се разгранети од основата а кај други во соцветието, најчесто имаат еден пар листови. Има малку базални [[лист]]ови (5–8), долги 6–8 мм, широки 10–12 мм, бубреговидни или јајцевидни, плитко 3–5-делни, рамни во основата, со ретки жлездести влакна; дршките се подолги од ламината и имаат жлездести влакна; стеблените листови се слични, но помали. Цветни стебленца се високи 5–8 см. [[Цвет]]овите се најчесто единечни, понекогаш 2–3, со долги дршки. Чашка има зелена боја, долга е до 2,5 мм, со ретки жлездести влакна; чашкините ливчиња исправени или распрснати, долги 1,5 мм, со ретки жлездести влакна. Венечни ливчиња се бели и малку се подолги од чашкините, долги до 3 мм, широко-елиптични. Плодникот е полупотцветен.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија, Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1075}}</ref> Расте на варовнички карпи. Позната единствено за клисурата [[Демиркаписка Клисура|Демир Капија]].<ref name=":0" /> == Галерија == <gallery mode=packed heights=150px> Податотека:Saxifraga_hederacea.JPG|Saxifraga hederacea Податотека:Saxifraga hederacea - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Saxifraga hederacea Податотека:Saxifraga hederacea 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Saxifraga hederacea Податотека:Saxifraga hederacea 03 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Saxifraga hederacea </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Saxifraga hederacea|''Saxifraga hederacea''}} {{Викивидови|Saxifraga hederacea|''Saxifraga hederacea''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Каменоломка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] kpzzomvdxqqivlfd8mn13ygvucunrrn Клејфејс (филм) 0 1392430 5599415 5589403 2026-07-23T18:14:43Z Andrew012p 85224 /* */ 5599415 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | image = Клејфејс филм.webp | caption = Плакатот на филмот | director = [[Џејмс Воткинс]] | screenplay = {{Plainlist| * [[Мајк Фланаган]] * [[Хусеин Амини]] }} | story = Мајк Фланаган | based_on = {{based on|ликови|[[DC Comics]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Мет Ривс]] * Лин Харис * [[Џејмс Ган]] * [[Питер Сафран]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Том Рис Харис]] * [[Наоми Еки]] * [[Давид Денсик]] * [[Макс Мингела]] * [[Еди Марсан]] }} | cinematography = [[Роб Харди]] | editing = [[Џон Харис]] | music = | studio = {{Plainlist| * [[DC Studios]] * 6th & Idaho Productions * Troll Court Entertainment * The Safran Company }} | distributor = [[Warner Bros. Pictures]] | released = {{Филмдатум|2026|10|23}} г.<br>22 октомври 2026 г. (Македонија) | runtime = | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = ок. 40 милиони долари<ref name="Watkins" /> | gross = }} '''''Клејфејс''''' ({{Langx|en|Clayface}}) — претстоен [[Кинематографија на САД|американски]] [[суперхеројски филм]] во жанрот телесен хорор, заснован на истоимениот лик од [[DC Comics]]. Ова е третиот филм во медиумската франшиза „Вселената на DC“. Производството е на [[DC Studios]] и 6th & Idaho Productions, а распределбата на [[Warner Bros. Pictures]]. Режисер на филмот е [[Џејмс Воткинс]], сценариото е дело на [[Мајк Фланаган]] и [[Хусеин Амини]], а улогата на Мет Хејген / Клејфејс ја толкува [[Том Рис Харис]]; во останатите улоги се појавуваат [[Наоми Еки]] и [[Макс Мингела]]. Според содржината, Хејген, глумец со изобличено лице, бара помош од научничка (Еки), благодарение на која неговото тело станува како глина. Фланаган разговарал за можноста за создавање филм за Клејфејс со раководителите на DC Studios, [[Џејмс Ган]] и [[Питер Сафран]], во март 2023 г., иако и претходно изразил желба да работи на проект во рамките на претходната франшиза „Проширената вселена на DC“. Работата на проектот и учеството на Фланаган биле потврдени во декември 2024 г. Фланаган не можел да го режира филмот поради зафатеност со други проекти, па затоа во февруари 2025 г. бил најмен Воткинс. Во мај, Амини започнал со преработка на сценариото, а во јуни Харис ја добил главната улога. Снимањето започнало во август 2025 г. Филмот ''Клејфејс'' ќе започне со прикажување во кината во [[Соединети Американски Држави|САД]] на 23 октомври 2026 г. и ќе биде дел од првото поглавје на „Вселената на DC“ насловено „Богови и чудовишта“. == Содржина == Филмот претставува телесен хорор за глумец во филмови од Б-категорија, чие лице е изобличено од [[гангстер]]. Во очај, тој бара помош од научничка што го претвора неговото тело во глина.<ref name="Watkins" /><ref name="AckieTHR" /> == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Том Рис Харис]] || Мет Хејген / Клејфејс<ref name="HarriesTHR" /> |- | [[Наоми Еки]] || д-р Кејтлин Бејтс<ref name="AckieTheWrap" /> |- | [[Макс Мингела]] || полицискиот детектив од [[Готам]]<ref name="MinghellaTHR" /> |} == Наводи == <references> <ref name="Watkins">Информации за режијата и буџетот на филмот „Клејфејс“.</ref> <ref name="AckieTHR">„Naomi Ackie to Star in DC’s Clayface“ - The Hollywood Reporter.</ref> <ref name="HarriesTHR">„Tom Rhys Harries Cast as Matt Hagen in Clayface“ - The Hollywood Reporter.</ref> <ref name="AckieTheWrap">„Clayface Movie: Dr. Caitlin Bates Character Details“ - TheWrap.</ref> <ref name="MinghellaTHR">„Max Minghella Joins Clayface Cast“ - The Hollywood Reporter.</ref> </references> == Надворешни врски == * [https://www.clayfacemovie.com/ Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на Warner Bros.]] [[Категорија:Американски филмови за чудовишта]] [[Категорија:Американски суперхеројски филмови]] [[Категорија:Филмови за глумци]] p4lcmiykq9x2x54mpjy32ciqd1oidwa 5599416 5599415 2026-07-23T18:15:33Z Andrew012p 85224 /* */ 5599416 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | image = Клејфејс филм.webp | caption = Плакатот на филмот | director = [[Џејмс Воткинс]] | screenplay = {{Plainlist| * [[Мајк Фланаган]] * [[Хусеин Амини]] }} | story = Мајк Фланаган | based_on = {{based on|ликови|[[DC Comics]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Мет Ривс]] * Лин Харис * [[Џејмс Ган]] * [[Питер Сафран]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Том Рис Харис]] * [[Наоми Еки]] * [[Давид Денсик]] * [[Макс Мингела]] * [[Еди Марсан]] }} | cinematography = [[Роб Харди]] | editing = [[Џон Харис]] | music = | studio = {{Plainlist| * [[DC Studios]] * 6th & Idaho Productions * Troll Court Entertainment * The Safran Company }} | distributor = [[Warner Bros. Pictures]] | released = {{Филмдатум|2026|10|23}} г. (САД)<br>22 октомври 2026 г. (Македонија) | runtime = | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = ок. 40 милиони долари<ref name="Watkins" /> | gross = }} '''''Клејфејс''''' ({{Langx|en|Clayface}}) — претстоен [[Кинематографија на САД|американски]] [[суперхеројски филм]] во жанрот телесен хорор, заснован на истоимениот лик од [[DC Comics]]. Ова е третиот филм во медиумската франшиза „Вселената на DC“. Производството е на [[DC Studios]] и 6th & Idaho Productions, а распределбата на [[Warner Bros. Pictures]]. Режисер на филмот е [[Џејмс Воткинс]], сценариото е дело на [[Мајк Фланаган]] и [[Хусеин Амини]], а улогата на Мет Хејген / Клејфејс ја толкува [[Том Рис Харис]]; во останатите улоги се појавуваат [[Наоми Еки]] и [[Макс Мингела]]. Според содржината, Хејген, глумец со изобличено лице, бара помош од научничка (Еки), благодарение на која неговото тело станува како глина. Фланаган разговарал за можноста за создавање филм за Клејфејс со раководителите на DC Studios, [[Џејмс Ган]] и [[Питер Сафран]], во март 2023 г., иако и претходно изразил желба да работи на проект во рамките на претходната франшиза „Проширената вселена на DC“. Работата на проектот и учеството на Фланаган биле потврдени во декември 2024 г. Фланаган не можел да го режира филмот поради зафатеност со други проекти, па затоа во февруари 2025 г. бил најмен Воткинс. Во мај, Амини започнал со преработка на сценариото, а во јуни Харис ја добил главната улога. Снимањето започнало во август 2025 г. Филмот ''Клејфејс'' ќе започне со прикажување во кината во [[Соединети Американски Држави|САД]] на 23 октомври 2026 г. и ќе биде дел од првото поглавје на „Вселената на DC“ насловено „Богови и чудовишта“. == Содржина == Филмот претставува телесен хорор за глумец во филмови од Б-категорија, чие лице е изобличено од [[гангстер]]. Во очај, тој бара помош од научничка што го претвора неговото тело во глина.<ref name="Watkins" /><ref name="AckieTHR" /> == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Том Рис Харис]] || Мет Хејген / Клејфејс<ref name="HarriesTHR" /> |- | [[Наоми Еки]] || д-р Кејтлин Бејтс<ref name="AckieTheWrap" /> |- | [[Макс Мингела]] || полицискиот детектив од [[Готам]]<ref name="MinghellaTHR" /> |} == Наводи == <references> <ref name="Watkins">Информации за режијата и буџетот на филмот „Клејфејс“.</ref> <ref name="AckieTHR">„Naomi Ackie to Star in DC’s Clayface“ - The Hollywood Reporter.</ref> <ref name="HarriesTHR">„Tom Rhys Harries Cast as Matt Hagen in Clayface“ - The Hollywood Reporter.</ref> <ref name="AckieTheWrap">„Clayface Movie: Dr. Caitlin Bates Character Details“ - TheWrap.</ref> <ref name="MinghellaTHR">„Max Minghella Joins Clayface Cast“ - The Hollywood Reporter.</ref> </references> == Надворешни врски == * [https://www.clayfacemovie.com/ Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на Warner Bros.]] [[Категорија:Американски филмови за чудовишта]] [[Категорија:Американски суперхеројски филмови]] [[Категорија:Филмови за глумци]] 2h05u3op5tqnrhs8k113n9r4ajd5bim 5599418 5599416 2026-07-23T18:17:58Z Andrew012p 85224 /* */ 5599418 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | image = Клејфејс филм.webp | caption = Плакатот на филмот | director = [[Џејмс Воткинс]] | screenplay = {{Plainlist| * [[Мајк Фланаган]] * [[Хусеин Амини]] }} | story = Мајк Фланаган | based_on = {{based on|ликови|[[DC Comics]]}} | producer = {{Plainlist| * [[Мет Ривс]] * Лин Харис * [[Џејмс Ган]] * [[Питер Сафран]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Том Рис Харис]] * [[Наоми Еки]] * [[Давид Денсик]] * [[Макс Мингела]] * [[Еди Марсан]] }} | cinematography = [[Роб Харди]] | editing = [[Џон Харис]] | music = | studio = {{Plainlist| * [[DC Studios]] * 6th & Idaho Productions * Troll Court Entertainment * The Safran Company }} | distributor = [[Warner Bros. Pictures]] | released = {{Филмдатум|2026|10|23}} г. (САД)<br>22 октомври 2026 г. (Македонија) | runtime = | country = {{САД}} | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | budget = ок. 40 милиони долари<ref name="Watkins" /> | gross = }} '''''Клејфејс''''' ({{Langx|en|Clayface}}) — претстоен [[Кинематографија на САД|американски]] [[суперхеројски филм]] во жанрот [[телесен хорор]], заснован на истоимениот лик од [[DC Comics]]. Ова е третиот филм во медиумската франшиза „Вселената на DC“. Производството е на [[DC Studios]] и 6th & Idaho Productions, а распределбата на [[Warner Bros. Pictures]]. Режисер на филмот е [[Џејмс Воткинс]], сценариото е дело на [[Мајк Фланаган]] и [[Хусеин Амини]], а улогата на Мет Хејген / Клејфејс ја толкува [[Том Рис Харис]]; во останатите улоги се појавуваат [[Наоми Еки]] и [[Макс Мингела]]. Според содржината, Хејген, глумец со изобличено лице, бара помош од научничка (Еки), благодарение на која неговото тело станува како глина. Фланаган разговарал за можноста за создавање филм за Клејфејс со раководителите на DC Studios, [[Џејмс Ган]] и [[Питер Сафран]], во март 2023 г., иако и претходно изразил желба да работи на проект во рамките на претходната франшиза „Проширената вселена на DC“. Работата на проектот и учеството на Фланаган биле потврдени во декември 2024 г. Фланаган не можел да го режира филмот поради зафатеност со други проекти, па затоа во февруари 2025 г. бил најмен Воткинс. Во мај, Амини започнал со преработка на сценариото, а во јуни Харис ја добил главната улога. Снимањето започнало во август 2025 г. Филмот ''Клејфејс'' ќе започне со прикажување во кината во [[Соединети Американски Држави|САД]] на 23 октомври 2026 г. и ќе биде дел од првото поглавје на „Вселената на DC“ насловено „Богови и чудовишта“. == Содржина == Филмот претставува телесен хорор за глумец во филмови од Б-категорија, чие лице е изобличено од [[гангстер]]. Во очај, тој бара помош од научничка што го претвора неговото тело во глина.<ref name="Watkins" /><ref name="AckieTHR" /> == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Том Рис Харис]] || Мет Хејген / Клејфејс<ref name="HarriesTHR" /> |- | [[Наоми Еки]] || д-р Кејтлин Бејтс<ref name="AckieTheWrap" /> |- | [[Макс Мингела]] || полицискиот детектив од [[Готам]]<ref name="MinghellaTHR" /> |} == Наводи == <references> <ref name="Watkins">Информации за режијата и буџетот на филмот „Клејфејс“.</ref> <ref name="AckieTHR">„Naomi Ackie to Star in DC’s Clayface“ - The Hollywood Reporter.</ref> <ref name="HarriesTHR">„Tom Rhys Harries Cast as Matt Hagen in Clayface“ - The Hollywood Reporter.</ref> <ref name="AckieTheWrap">„Clayface Movie: Dr. Caitlin Bates Character Details“ - TheWrap.</ref> <ref name="MinghellaTHR">„Max Minghella Joins Clayface Cast“ - The Hollywood Reporter.</ref> </references> == Надворешни врски == * [https://www.clayfacemovie.com/ Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на Warner Bros.]] [[Категорија:Американски филмови за чудовишта]] [[Категорија:Американски суперхеројски филмови]] [[Категорија:Филмови за глумци]] 8uekbji6t3wfti1m5jf2v8o2mxvu2e3 Национален парк Родопски Планински Венец 0 1393257 5599537 5585880 2026-07-24T04:20:53Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599537 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Заштитено подрачје|name=Национален Парк Родопски планински венец|iucn_category=VI|map=Greece|relief=1|location=[[Источна Македонија и Тракија]], Грција|coordinates={{coord|41|28|37|N|24|27|36|E|display=inline,title}}|area=173,150 хектари|established=2009|governing_body=Национално Шумско Претпријатие, Министерство за агрокултура<br />}} '''Националниот парк на планинскиот венец Родопи''' ([[Грчки јазик|грчки]] : Εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης) — [[национален парк]] во [[Грција]], сместен во централно-западниот [[Планински масив|масив]] на грчкиот дел од [[Родопи|планинскиот венец Родопи]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fdor.gr/index.php|title=Φ.Δ.Ο.Ρ. - Home|work=www.fdor.gr|accessdate=2024-08-18}}{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Зафаќа површина од приближно 170.000 [[Хектар|хектари]] и ги вклучува најголемите и најпродуктивните [[Шума|шумски]] екосистеми во Грција.<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://hikingexperience.gr/rodopi-mountain-range/|title=Rodopi Mountain Range National Park|last=Experience|first=Hiking|date=2021-07-12|work=The Hiking Experience|accessdate=2024-08-18|archive-date=2024-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240520153137/https://hikingexperience.gr/rodopi-mountain-range/|url-status=dead}}</ref> == Географија == Северните граници на паркот се долж [[Грција|грчко]]-[[Бугарија|бугарската]] граница и започнуваат од точка во близина на [[Неврокоп (Егејска Македонија)|Неврокоп]], во округот [[Драма (округ)|Драма]], а завршуваат во близина на Димарио, во регионалната единица [[Скеча (округ)|Скеча]]. Неговите јужни граници започнуваат од североисточните падини на [[Боздаг]] и долж реката [[Места]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fdor.gr/index.php/rodopi-mountain-range-national-park/territory-of-rmnp|title=Φ.Δ.Ο.Ρ. - Territory of RMNP|work=www.fdor.gr|accessdate=2024-08-18|archive-date=2024-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818152651/https://www.fdor.gr/index.php/rodopi-mountain-range-national-park/territory-of-rmnp|url-status=dead}}</ref> [[Податотека:Carte_parc_national_Rhodopes.png|мини|Карта на Националниот парк Родопски планински венец. Високо заштитеното подрачје на паркот е означено со темно зелена боја, а остатокот од паркот со посветла нијанса.]] Источниот регион на паркот лежи во рамките на екорегионот на [[Балкански мешани шуми]], додека остатокот од него покрива дел од екорегионот [[Мешани шуми на Родопските Планини|мешани шуми на Родопскиот планински венец]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ecoregions.appspot.com/|title=Ecoregions 2017 ©|work=ecoregions.appspot.com|accessdate=2024-08-18}}</ref> == Флора == [[Родопи|Родопските Планини]] не биле покриени со мраз за време на [[Плеистоцен|плеистоценот]] и како резултат на тоа тие имаат навистина [[Биоразновидност|биодиверзитетен]] [[флора]], со бројни 827 видови и 288 подвидови на растенија кои се регистрирани во регионот.<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fdor.gr/index.php/rodopi-mountain-range-national-park/biodiversity/flora|title=Φ.Δ.Ο.Ρ. - Flora|work=www.fdor.gr|accessdate=2024-08-18}}{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Некои од нив се [[Ендемизам|ендемски]] и не се наоѓаат никаде на друго место во светот, како што е ''Lilium rhodopeum''.<ref name=":0"/> [[Податотека:Lil_rhodopeum_01aBio_Griechenland_Rhodopen_Livaditis_12_06_00.jpg|мини|Растенија од ''Lilium rhodopeum'' во близина на водопадот Ливадитис во Националниот парк Родопски Планински Венец]] Во Националниот парк Родопски Планински Венец постојат четири зони на вегетација. Поголемиот дел од паркот е претежно покриен со [[прнар]], [[Костен|костени]] и [[габер]]. Дополнителни 17,5% од паркот е покриен претежно со [[бел бор]], [[бреза]] и [[смрча]], при што овие планини се јужниот регион каде што може да се најде смрека. Друг дел од паркот е претежно претставен со екосистеми од [[Бука|буки]] и европски црн бор, а постои и мала зона каде што главно има [[Ливада|ливади]] и [[Зелјесто растение|тревна]] вегетација со спорадични грмушки.<ref name=":1"/> == Фауна == === Цицачи === Многу од иконските европски [[цицачи]] можат да се најдат во Националниот парк Родопски планински венец, како што се [[Кафеава мечка|кафеавата мечка]], [[Волк|сивиот волк]], [[Дива свиња|дивата свиња]], [[Црвена лисица|црвената лисица]], [[Дива мачка|европската дива мачка]], [[Видра|евроазиската видра]], [[Европски јазовец|евроазискиот јазовец]] и [[Срна|срната]].<ref name=":2">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fdor.gr/index.php/rodopi-mountain-range-national-park/biodiversity/mammals|title=Φ.Δ.Ο.Ρ. - Mammals|work=www.fdor.gr|accessdate=2024-08-18}}{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> На голема надморска височина има и [[дивокоза]], а паркот е дом и на многу мала популација на [[Обичен елен|елени]]. Овие, заедно со многу други помали видови, го зголемуваат вкупниот број на 57. Богатата разновидност на цицачи што живеат во шумите на паркот резултираше со интеграција на големи површини во мрежата Натура 2000.<ref name=":2" /> === Птици === [[Птици|Авифауната]] на Националниот парк Родопски планински венец се состои од 139 видови, од кои голем дел се [[Граблива птица|грабливи птици]]. Некои од нив се [[Златен орел|златниот орел]], [[Сив сокол|сивиот сокол]], [[Голем ушест був|големиот ушест був]] и [[Кања|кањата]], кој е наведена како загрозена на [[Црвен список на МСЗП|Црвената листа на МСЗП]]. Паркот е познат и како едно од последните области во [[Грција]] каде што живеат заедно [[Лештарка|лештарката]] и [[Голем тетреб|големиот тетреб]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fdor.gr/index.php/rodopi-mountain-range-national-park/biodiversity/avifauna|title=Φ.Δ.Ο.Ρ. - Avifauna|work=www.fdor.gr|accessdate=2024-08-18|archive-date=2024-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809125641/https://www.fdor.gr/index.php/rodopi-mountain-range-national-park/biodiversity/avifauna|url-status=dead}}</ref> === Водоземци === Вкупно 14 видови [[водоземци]] се регистрирани во Националниот парк Родопски планински венец, од кои најзастапени се обичната жаба и [[шарен дождовник]], додека други видови како алпскиот тритон се забележани само на многу мал број локации во паркот.<ref name=":3">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fdor.gr/index.php/rodopi-mountain-range-national-park/biodiversity/amphibians-reptile|title=Φ.Δ.Ο.Ρ. - Amphibians - Reptiles|work=www.fdor.gr|accessdate=2024-08-18|archive-date=2024-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20240805032057/https://fdor.gr/index.php/rodopi-mountain-range-national-park/biodiversity/amphibians-reptile|url-status=dead}}</ref> === Влекачи === Во Националниот парк се наоѓаат 26 видови [[влекачи]], од кои еден е загрозен, [[Полска/Грчка желка|грчката желка]], која е наведена како [[Ранлив вид|ранлива]] на [[Црвен список на МСЗП|Црвената листа на МСЗП]]. Паркот е познат и како најјужниот регион во [[Европа]] каде што се наоѓа [[Шарка|шарката]], а истото важи и за [[Планинска гуштерица|планинската гуштерица]].<ref name=":3"/> === Риби === Кај [[Река|реките]], потоците и [[Бара|езерцата]] во Националниот парк Родопски планински венец првично биле присутни 11 автохтони видови [[Риби|на риби]], а денес се воведени уште 9. Поголемиот дел од автохтоните видови припаѓаат на семејството [[Крапови]], како што се европскиот горчливец и Orpheus.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fdor.gr/index.php/rodopi-mountain-range-national-park/biodiversity/ichthyofauna|title=Φ.Δ.Ο.Ρ. - Ichthyofauna|work=www.fdor.gr|accessdate=2024-08-18|archive-date=2024-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240818135543/https://www.fdor.gr/index.php/rodopi-mountain-range-national-park/biodiversity/ichthyofauna|url-status=dead}}</ref> Друг пример е ''Phoxinus strymonicus'', кој е категоризиран како загрозен вид на [[Црвен список на МСЗП|Црвената листа на МСЗП]].<ref>[https://www.fdor.gr/index.php/el/%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%80%CE%AC%CF%81%CE%BA%CE%BF-%CE%BF%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AC%CF%82-%CF%81%CE%BF%CE%B4%CF%8C%CF%80%CE%B7%CF%82/2012-07-17-16-16-36/%CE%B9%CF%87%CE%B8%CF%85%CE%BF%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%B4%CE%B1 "Φ.Δ.Ο.Π. - Ιχθυοπανίδα"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20250713171531/https://fdor.gr/index.php/el/%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%80%CE%AC%CF%81%CE%BA%CE%BF-%CE%BF%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AC%CF%82-%CF%81%CE%BF%CE%B4%CF%8C%CF%80%CE%B7%CF%82/2012-07-17-16-16-36/%CE%B9%CF%87%CE%B8%CF%85%CE%BF%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%B4%CE%B1 |date=2025-07-13 }} ''www.fdor.gr''. (in Greek) Retrieved 2024-08-18.</ref> === Безрбетници === [[Безрбетници]] од голем број различни видови живеат во Националниот парк Родопски Планински Венец, од кои паркот е најпознат по своите [[пеперуги]]. Од 235 видови Лепидоптери што некогаш се регистрирани во цела [[Грција]], 180 се наоѓаат во овој Национален парк. Некои од нив се загрозени и се наведени како [[Ранлив вид|ранливи]] од страна на [[Меѓународен сојуз за заштита на природата|МСЗП]] во својот [[Црвен список на МСЗП|Црвен список]]. Неколку примери се [[Отомански бакарец]] и ''Pseudochazara orestes.<ref>[https://www.fdor.gr/index.php/rodopi-mountain-range-national-park/biodiversity/invertebrates "Φ.Δ.Ο.Ρ. - Invertebrates] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20251008025757/https://fdor.gr/index.php/rodopi-mountain-range-national-park/biodiversity/invertebrates |date=2025-10-08 }} ''www.fdor.gr.'' Retrieved 2024-08-18.</ref>'' == Галерија == <gallery> Податотека:ΠΑΡΘΕΝΟ_ΔΑΣΟΣ_ΙΟΥΛΙΟΣ_13κ.ά_591.jpg Податотека:Rodopi26Oct10_P_Latsoudis_(114).jpg Податотека:Παρθένο_δάσος_φρακτού.(_Virgin_forest_frakto).3.jpg Податотека:Παρθένο_Δάσος_Φρακτού.jpg Податотека:L1060871_04.jpg </gallery> == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Западна Тракија]] [[Категорија:Скеча (округ)]] [[Категорија:Драма (округ)]] [[Категорија:Источна Македонија и Тракија]] [[Категорија:Национални паркови во Грција]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:МСЗП-Категорија VI]] hyyfghc2gnypmtb023b7c7xfuug14v6 Митницата 0 1394214 5599433 5552683 2026-07-23T19:41:44Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599433 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Превој | name = Митницата | other_name = | photo = | photo_size = | photo_caption = | map = | map_alt = | map_caption = | map_relief = | map_size = | label = | label_position = | elevation = 708 м | elevation_m = | elevation_ft = | elevation_ref = | traversed = | location = [[Неврокопско]], [[Пиринска Македонија|Пиринска]] и [[Егејска Македонија]] | range = [[Стргач]] и [[Белотински Планини]] | coordinates = {{Coord|41.4382|23.8063|type:pass_region:BG|display=inline,title}} | coordinates_ref = | topo = | embedded = }} '''Митницата''' — [[планинско седло]] и [[превој]] во [[Неврокопско]], на границата помеѓу [[Пиринска Македонија|Пиринска]] и [[Егејска Македонија]]. Сместен е меѓу планината [[Стргач]] на запад и [[Белотински Планини|Белотинските Планини]] (Перица) на исток. Низ него поминува бугарско-грчката граница.<ref name="ЕПК">{{ЕПК|1|578}}</ref> Го носи името на поранешна митница (царински премин).<ref>{{Местните|160}}</ref> Низ седлото проаѓа вододелницата помеѓу сливот на [[Матница (река)|Матница]] на север и непроточната [[Белотинска Котлина]] на југ.<ref name="ЕПК"/> Сместено е на надморска височина од 708&nbsp;м<ref name="Асенов 197">{{наведено списание | last = Асенов | first = Асен | authorlink = | coauthors = | year = 2013 | month = | title = Планината Перица (Бесленски рид) – част от защитена зона „Долна Места“ – BG 0000220 | journal = Годишник на Софийския университет „Св. Климент Охридски“. Геолого-геогрфски факултет | publisher = | location = София | volume = 2. География | issue = 105 | pages = 197 | doi = | id = {{ISSN|0324-2579}} | url = https://www.uni-sofia.bg/docs/ggf/AnnSU_105_2_Geography_2013.pdf | format = | accessdate = | lang-hide = | lang = | archive-date = 2024-05-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240519024526/https://www.uni-sofia.bg/docs/ggf/AnnSU_105_2_Geography_2013.pdf | url-status = dead }}</ref> и долго е околу 3&nbsp;км. Сочинето е од [[метаморфна карпа]] покриена со песочно-глинести [[седиментна карпа|седименти]]. Почвата е излужена циметна шумска почва. Во минатото низ седлото поминува Драмскиот пат од [[Неврокоп]] за [[Драма (град)|Драма]].<ref name="ЕПК"/> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Планински превои во Пиринска Македонија]] [[Категорија:Планински превои во Егејска Македонија]] [[Категорија:Бугарско-грчка граница]] [[Категорија:Стргач]] cf63tjrfptxtry2e2twcv8cnqayuf5l Предлошка:Светско првенство во фудбал 2026 10 1397826 5599478 5578564 2026-07-23T20:40:22Z Carshalton 30527 5599478 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Navbox|navbox | name = Светско првенство во фудбал 2026 | title = [[Светско првенство во фудбал 2026|<span style="color: white">Светско првенство во фудбал 2026</span>]] | state = {{{state|autocollapse}}} | listclass = hlist | basestyle = background-color:black; color:white; {{box-shadow border|a|#64feda|1px}} | group1 = Фази | list1 = * [[Светско првенство во фудбал 2026#Групна фаза|Групна фаза]] ** [[Светско првенство во фудбал 2026 - група A|Група А]] ** [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Б|Група Б]] ** [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ц|Група Ц]] ** [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Д|Група Д]] ** [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Е|Група Е]] ** [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ф|Група Ф]] ** [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Г|Група Г]] ** [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Х|Група Х]] ** [[Светско првенство во фудбал 2026 - група И|Група И]] ** [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Ј|Група Ј]] ** [[Светско првенство во фудбал 2026 - група К|Група К]] ** [[Светско првенство во фудбал 2026 - група Л|Група Л]] * [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза|Нокаут фаза]] * [[Финале на Светското првенство во фудбал 2026|Финале]] | group2 = Општи информации | list2 = * [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 2026|Квалификации]] * [[Кандидатури за домаќинство на Светско првенство во фудбал 2026|Кандидатури]] * [[Телевизиски права за Светско првенство во фудбал 2026|ТВ права]] * [[Ждрепка за Светското првенство во фудбал 2026|Ждрепка]] * [[Список на судии на Светското првенство во фудбал 2026|Судии]] * [[Состави на репрезентациите на Светското првенство во фудбал 2026|Состави]] | group3 = Симболи | list3 = * [[Адидас Трионда|Трионда]] (топка) * [[Мепл, Зају и Клач]] (маскоти) * ''[[FIFA World Cup 2026 Official Album]]'' ** "[[Lighter (Jelly Roll and Carín León song)|Lighter]]" ** "[[Illuminate (Jessie Reyez and Elyanna song)|Illuminate]]" ** "[[Dai Dai]]" ** "[[Goals (song)|Goals]]" ** "[[Game Time (Future and Tyla song)|Game Time]]" }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за Светско првенство во фудбал 2026|*]] </noinclude> mgmno2vc7v2wxwghy5akh9becr5gifi Saxifraga stellaris 0 1397850 5599701 5578755 2026-07-24T11:02:54Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ 5599701 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Taxobox | name = Saxifraga stellaris | status = | image = Saxifraga stellaris.jpg | image_caption = ''Saxifraga stellaris'' | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | domain_sv = | domain = Eukaryota | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Spermatophyta | subdivisio_sv = | subdivisio = Angiospermae | classis_sv = | classis = Eudicotyledonae | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = Saxifragaceae | genus_sv = | genus = Saxifraga | species_sv = | species = S. stellaris | taxon = Saxifraga stellaris | taxon_authority = [[Carl von Linné|Linné]] }}''Saxifraga stellaris'' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] од [[Род (биологија)|родот]] ''[[Saxifraga]]'' во [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Каменоломки]]. Често се среќава во планинските и арктичките области на северна [[Европа]], а го има и во планинските предели на централна Европа. == Опис и распространетост == ''Saxifraga stellaris'' е [[повеќегодишно растение]] со хоризонтален ризом кое во основата има повеќе розети и столони што завршуваат со розета. Цветните стебла се високи 10–30 см и немаат листови. Неколку базални листови формираат розета. [[Лист|Листовите]] се приседнати, обратно јајцевидно-ланцетни, малку месести, долги 2–3 см и широки 1–1,5 см, најшироки во горниот дел, врвот може да биде тап или заострен, рабовите со ретки запци, кон основата постепено се стеснуваат и имаат малку жлездести влакна. Цветните стебла најчесто се единечни, со ретки жлездести влакна по површината, а на врвот носат метличесто [[соцветие]] со долги дршки. Ливчињата на чашката се долги 1–1,5 мм, зелени или црвенкасти, без влакна, свиткани надолу и прилепени до дршката. Венечните ливчиња се бели со жолти дамки, долги 3–7 мм, ланцетни, заострени на врвот и во основата стеснети во кратка дршка. [[Прашник|Прашниците]] се подолги од чашкините ливчиња; филаментите се голи, а антерите жолти или розови. Плодникот е натцветен; кутијката е издолжена, долга 4–6 мм.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1072}}</ref> Растението е често во [[Скандинавски Планини|скандинавскиот планински венец]] и се среќава источно до северна [[Русија]]. Исто така, се среќава на [[Фарски Острови|Фарските Острови]] и [[Исланд]], како и во [[Обединето Кралство|Велика Британија]]. Во [[Македонија]] расте на тресетишта, крај извори или потоци во субалпскиот и алпскиот појас.<ref name=":0" /> == Варијабилност == * ''Saxifraga stellaris subsp. stellaris -'' Растение со малку розети во основата. Листовите по површината се влакнести, венечните ливчиња се долги 5–7 мм. Не е присутен во [[Македонија]].<ref name=":0" /> * ''Saxifraga stellaris subsp. alpigena -'' Растение со многу розети во основата. Листовите се голи по површината, венечните ливчиња долги 3–5 мм. Се среќава на [[Јакупица]], [[Баба (планина)|Баба]] - [[Пелистер]] и [[Ниџе]] - [[Кајмакчалан]].<ref name=":0" /> <gallery> Податотека:Saxifraga stellaris var. alpigena - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Saxifraga stellaris var. alpigena Податотека:Saxifraga stellaris var. alpigena 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Saxifraga stellaris var. alpigena </gallery> == Наводи == {{Наводи}} * Лундевал, Карл-Фредрик и Бјоркман, Гебе. ''Диви растенија во нордиските земји'', 2007, ICA Book Publishers (стр. 109). {{Таксонска лента}} == Надворешни врски == {{Ризница|Saxifraga stellaris}} * [http://linnaeus.nrm.se/flora/di/saxifraga/saxif/saxiste.html Виртуелна флора] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Каменоломка]] gmpktdywkccf6dce57bl6sudr3n1e5f 5599705 5599701 2026-07-24T11:06:34Z Bjankuloski06 332 5599705 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Taxobox | name = Saxifraga stellaris | status = | image = Saxifraga stellaris.jpg | image_caption = ''Saxifraga stellaris'' | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | domain_sv = | domain = Eukaryota | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Spermatophyta | subdivisio_sv = | subdivisio = Angiospermae | classis_sv = | classis = Eudicotyledonae | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = Saxifragaceae | genus_sv = | genus = Saxifraga | species_sv = | species = S. stellaris | taxon = Saxifraga stellaris | taxon_authority = [[Carl von Linné|Linné]] }}''Saxifraga stellaris'' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] од [[Род (биологија)|родот]] ''[[Saxifraga]]'' во [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Каменоломки]]. Често се среќава во планинските и арктичките области на северна [[Европа]], а го има и во планинските предели на централна Европа. == Опис и распространетост == ''Saxifraga stellaris'' е [[повеќегодишно растение]] со хоризонтален ризом кое во основата има повеќе розети и столони што завршуваат со розета. Цветните стебла се високи 10–30 см и немаат листови. Неколку базални листови формираат розета. [[Лист|Листовите]] се приседнати, обратно јајцевидно-ланцетни, малку месести, долги 2–3 см и широки 1–1,5 см, најшироки во горниот дел, врвот може да биде тап или заострен, рабовите со ретки запци, кон основата постепено се стеснуваат и имаат малку жлездести влакна. Цветните стебла најчесто се единечни, со ретки жлездести влакна по површината, а на врвот носат метличесто [[соцветие]] со долги дршки. Ливчињата на чашката се долги 1–1,5 мм, зелени или црвенкасти, без влакна, свиткани надолу и прилепени до дршката. Венечните ливчиња се бели со жолти дамки, долги 3–7 мм, ланцетни, заострени на врвот и во основата стеснети во кратка дршка. [[Прашник|Прашниците]] се подолги од чашкините ливчиња; филаментите се голи, а антерите жолти или розови. Плодникот е натцветен; кутијката е издолжена, долга 4–6 мм.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1072}}</ref> Растението е често во [[Скандинавски Планини|скандинавскиот планински венец]] и се среќава источно до северна [[Русија]]. Исто така, се среќава на [[Фарски Острови|Фарските Острови]] и [[Исланд]], како и во [[Обединето Кралство|Велика Британија]]. Во [[Македонија]] расте на тресетишта, крај извори или потоци во субалпскиот и алпскиот појас.<ref name=":0" /> == Варијабилност == * ''Saxifraga stellaris subsp. stellaris -'' Растение со малку розети во основата. Листовите по површината се влакнести, венечните ливчиња се долги 5–7 мм. Не е присутен во [[Македонија]].<ref name=":0" /> * ''Saxifraga stellaris subsp. alpigena -'' Растение со многу розети во основата. Листовите се голи по површината, венечните ливчиња долги 3–5 мм. Се среќава на [[Јакупица]], [[Баба (планина)|Баба]] - [[Пелистер]] и [[Ниџе]] - [[Кајмакчалан]].<ref name=":0" /> <gallery> Податотека:Saxifraga stellaris var. alpigena - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Saxifraga stellaris var. alpigena Податотека:Saxifraga stellaris var. alpigena 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Saxifraga stellaris var. alpigena </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница|Saxifraga stellaris}} * [http://linnaeus.nrm.se/flora/di/saxifraga/saxif/saxiste.html Виртуелна флора] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Каменоломка]] 13ecekul9r4j23me0olp5bt0bcuz66o 5599706 5599705 2026-07-24T11:06:44Z Bjankuloski06 332 /* Надворешни врски */ 5599706 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}}{{Taxobox | name = Saxifraga stellaris | status = | image = Saxifraga stellaris.jpg | image_caption = ''Saxifraga stellaris'' | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | domain_sv = | domain = Eukaryota | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Spermatophyta | subdivisio_sv = | subdivisio = Angiospermae | classis_sv = | classis = Eudicotyledonae | ordo_sv = | ordo = Saxifragales | familia_sv = | familia = Saxifragaceae | genus_sv = | genus = Saxifraga | species_sv = | species = S. stellaris | taxon = Saxifraga stellaris | taxon_authority = [[Carl von Linné|Linné]] }}''Saxifraga stellaris'' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] од [[Род (биологија)|родот]] ''[[Saxifraga]]'' во [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Каменоломки]]. Често се среќава во планинските и арктичките области на северна [[Европа]], а го има и во планинските предели на централна Европа. == Опис и распространетост == ''Saxifraga stellaris'' е [[повеќегодишно растение]] со хоризонтален ризом кое во основата има повеќе розети и столони што завршуваат со розета. Цветните стебла се високи 10–30 см и немаат листови. Неколку базални листови формираат розета. [[Лист|Листовите]] се приседнати, обратно јајцевидно-ланцетни, малку месести, долги 2–3 см и широки 1–1,5 см, најшироки во горниот дел, врвот може да биде тап или заострен, рабовите со ретки запци, кон основата постепено се стеснуваат и имаат малку жлездести влакна. Цветните стебла најчесто се единечни, со ретки жлездести влакна по површината, а на врвот носат метличесто [[соцветие]] со долги дршки. Ливчињата на чашката се долги 1–1,5 мм, зелени или црвенкасти, без влакна, свиткани надолу и прилепени до дршката. Венечните ливчиња се бели со жолти дамки, долги 3–7 мм, ланцетни, заострени на врвот и во основата стеснети во кратка дршка. [[Прашник|Прашниците]] се подолги од чашкините ливчиња; филаментите се голи, а антерите жолти или розови. Плодникот е натцветен; кутијката е издолжена, долга 4–6 мм.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1072}}</ref> Растението е често во [[Скандинавски Планини|скандинавскиот планински венец]] и се среќава источно до северна [[Русија]]. Исто така, се среќава на [[Фарски Острови|Фарските Острови]] и [[Исланд]], како и во [[Обединето Кралство|Велика Британија]]. Во [[Македонија]] расте на тресетишта, крај извори или потоци во субалпскиот и алпскиот појас.<ref name=":0" /> == Варијабилност == * ''Saxifraga stellaris subsp. stellaris -'' Растение со малку розети во основата. Листовите по површината се влакнести, венечните ливчиња се долги 5–7 мм. Не е присутен во [[Македонија]].<ref name=":0" /> * ''Saxifraga stellaris subsp. alpigena -'' Растение со многу розети во основата. Листовите се голи по површината, венечните ливчиња долги 3–5 мм. Се среќава на [[Јакупица]], [[Баба (планина)|Баба]] - [[Пелистер]] и [[Ниџе]] - [[Кајмакчалан]].<ref name=":0" /> <gallery> Податотека:Saxifraga stellaris var. alpigena - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Saxifraga stellaris var. alpigena Податотека:Saxifraga stellaris var. alpigena 02 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg|Хербариумски примерок на Saxifraga stellaris var. alpigena </gallery> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница|Saxifraga stellaris}} * [http://linnaeus.nrm.se/flora/di/saxifraga/saxif/saxiste.html Виртуелна флора] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Каменоломка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] r7uly1occhdbwrzo1lkqye7tikj6q4e Salix fragilis 0 1398006 5599675 5579531 2026-07-24T09:40:23Z Bjankuloski06 332 Сменета целната страница на пренасочувањето од [[Кршлива врба]] на [[Кревка врба]] 5599675 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Кревка врба]] lc0emp26f87opn73qxqgd3qfx3s9gjv Нотхинхг (Ништо) Компанијата 0 1398117 5599699 5581448 2026-07-24T10:57:54Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599699 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Претпријатие|name=Ништо Технологија Лимитен|logo=[[File:Nothing.svg|270px|class=skin-invert]]|logo_caption=Знакот на Компанијата|type=Приватна Компанија|industry=Потрошувачка електроника|predecessor=Основни производи|founded=2020 година|founder=Карл Пеи|hq_location=Лондон,Англија|area_served=Низ целиот свет|key_people=Карл Пеи (Основувач)|products=Мобилни Телефони,Слушалки|brands=ЦМФ од Ништо Компанијата|website={{URL|https://nothing.tech/}}}}'''„Нотхинг Технолоџи Лимитед“''' (стилизирана како '''НИШТО''' ) е британска компанија за потрошувачка електроника со седиште во Лондон. Беше ко-основана во 2020 година од Карл Пеи (ко-основач на OnePlus ), заедно со Акис Евангелидис, Дејвид Санмартин Гарсија, Стивен Гао и Леви Ли, меѓу другите <ref name="founders">{{Наведена мрежна страница|url=https://tracxn.com/d/companies/nothing/__zxa9DB7ttmZAM4BSGdvCAOn8Qq8uLzt9uYZz-i2UD5E|title=Nothing – Company Profile|publisher=Tracxn|accessdate=15 March 2026}}</ref> <ref name="FoundingVision">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.theverge.com/2020/7/15/21324165/nothing-carl-pei-interview-tech-design|title=Nothing's Mission to Reinvent Technology|last=Nick Statt|date=15 July 2020|work=The Verge|accessdate=4 June 2025}}</ref> Компанијата развива [[Паметен телефон|паметни телефони]], аудио производи и сроден софтвер, позиционирајќи се како бренд-предизвикувач фокусиран на дизајнот. <ref name="bbc2022">{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/technology-62052388|title=Nothing phone quirky design aims to light up market|date=12 July 2022|work=BBC News|access-date=12 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220725170355/https://www.bbc.com/news/technology-62052388|archive-date=25 July 2022}} </ref> Nothing го издаде својот прв производ, безжичните слушалки ''Ear (1)'', во јули 2021 година, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.standard.co.uk/insider/nothing-london-startup-apple-cheaper-handset-rival-iphone-b1011460.html|title=Can Nothing's cheaper handset really rival the iPhone?|last=Alex Pell|date=30 June 2022|publisher=Standard.co.uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20220716005530/https://www.standard.co.uk/insider/nothing-london-startup-apple-cheaper-handset-rival-iphone-b1011460.html|archive-date=16 July 2022|accessdate=17 July 2022}} </ref> по што следеше и нивниот деби паметен телефон, ''Phone (1)'', во 2022 година. <ref name="bbc2022"/> Компанијата оттогаш издаде последователни генерации, вклучувајќи ги ''Phone (2)'', ''Ear (2)'', ''Phone (3)'' и ''Ear (3),'' а во 2026 година ''Phone (4a)'' и ''Phone (4a) Pro'' . <ref name="gurman2025">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-01-16/phone-startup-nothing-raises-funding-crosses-1-billion-in-lifetime-sales|title=Phone Startup Nothing Raises Funding, Crosses $1 Billion in Lifetime Sales|last=Mark Gurman|date=15 January 2025|publisher=Bloomberg|archive-url=https://web.archive.org/web/20250116004428/https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-01-16/phone-startup-nothing-raises-funding-crosses-1-billion-in-lifetime-sales|archive-date=16 January 2025|accessdate=15 January 2025}} </ref> <ref>{{Наведени вести|url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/uks-nothing-splashes-colour-new-phones-shake-up-boring-tech-2026-03-05/|title=UK's Nothing splashes colour on new phones to shake up 'boring' tech|last=Sandle|first=Paul|date=5 March 2026|work=Reuters|access-date=21 June 2026|last2=Lo Nostro|first2=Gianluca}} [[Category:CS1 maint: url-status]]</ref> Заедно со своите водечки уреди, компанијата го претстави CMF by Nothing, буџетски ориентиран подбренд кој се одвои како посебна компанија во 2025 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://techcrunch.com/2025/01/15/nothing-spins-off-cmf-into-separate-company/|title=Nothing spins off CMF into separate company|date=15 January 2025|publisher=TechCrunch|accessdate=4 June 2025}}{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Уредите на Nothing го користат Nothing OS, затворен изворен софтвер, прилагодена верзија на [[Андроид (оперативен систем)|Android]], и се дистрибуираат на пазари вклучувајќи ги Европа, Индија и Северна Америка. <ref name="bbc2022"/> Компанијата собра ризично финансирање од GV (порано Google Ventures), EQT Ventures и Tiger Global, заедно со познати индивидуални инвеститори, вклучувајќи ги Тони Фадел и Кејси Најстат . <ref name="bbc2022" /> <ref name="gurman2025"/> Нејзините производи се познати по нивниот транспарентен дизајн на хардвер и ''Glyph Interface'', систем на LED осветлување на задната страна од нејзините паметни телефони. <ref name="bbc2022" /> 6awoqgb49vy8da7davqqypds23q2hxk Википедија:Уредувачки денови 2026/јули 4 1398120 5599447 5599337 2026-07-23T20:02:49Z P.Nedelkovski 47736 /* Список на учесници */ 5599447 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на месец јули 2026 година е планирано да се одржат 9 (девет) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&nbsp;ч. и крај во 23:59&nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден. <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]]. === Министерства на Хрватска === [[Податотека:Flag_of_Croatia.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Министерства на Хрватска“]] На 2 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Министерства на Хрватска“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за министерствата на Хрватска може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Министерства на Хрватска|Министерства на Хрватска]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Министерство за јавна администрација (Хрватска)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Министерство за туризам и спорт (Хрватска)]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години === [[Податотека:Book3.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години“]] На 7 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за книжевноста во 2000-ти и 2010-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Книжевноста_во_2000-ти години|autocollapse}}{{Книжевноста_во_2010-ти години|autocollapse}} <b>Пример подобрена страница од ваков тип:</b> [[1900 во книжевноста]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Книжевноста во 2008 година]] (П)}} |} * (П) — подобрена статија === Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026 === [[Податотека:Soccer ball.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026“]] На 9 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за составот на САД на Светско првенство во фудбал 2026 може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Состав на САД на СП фудбал 2026|Состав на САД на Светско првенство во фудбал 2026]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Carshalton|Carshalton]] | {{подреден список|[[Антони Робинсон]] (Н)|[[Вестон Мекени]] (П)|[[Фоларин Балогун]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Крис Брејди (фудбалер)]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни денови == === Слики на Ел Греко === [[Податотека:El_Greco_-_Portrait_of_a_Man_-_WGA10554.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Слики на Ел Греко“]] На 14 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Слики на Ел Греко“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за сликите на Ел Греко да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Ел Греко|Слики на Ел Греко]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Поклонение на трите крала (Ел Греко)]] (Н)|[[Моденски триптих]] (Н)|[[Крштение Господово (Ел Греко)]] (Н)|[[Исцелување на човек роден слеп (Ел Греко, Дрезден)]] (Н)|[[Тајната вечера (Ел Греко)]] (Н)|[[Исцелување на човек роден слеп (Ел Греко, Парма)]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Светото семејство (Ел Греко, Музеј Санта Круз)]] (Н)|[[Свети Петар и Павле (Ел Греко, Барселона)]] (Н)|[[Свети Петар и Павле (Ел Греко, Санкт Петербург)]] (Н)|[[Свети Јован Крстител (Ел Греко)]] (Н)|[[Богородица на милосрдието (Ел Греко)]] (Н)||[[Свети Јован Евангелист и Свети Франциск]] (Н)|[[Венчавката на Богородица (Ел Греко)]] (Н)|[[Крунисувањето на Богородица (Ел Греко, Иљескас)]] (Н)||[[Благовештение (Ел Греко, Иљескас)]] (Н)|[[Солзите на Свети Петар (Ел Греко, Осло)]] (Н)|[[Свети Петар (Ел Греко)]] (Н)}} |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години === [[Податотека:Art-1300258.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години“]] На 16 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1800-ти и 1810-ти години“. ==== Материјали ==== За подобрување на статиите за уметноста во 1800-ти и 1810-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик: {{Уметноста_во_1800-ти години|autocollapse}}{{Уметноста_во_1810-ти години|autocollapse}} ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Уметноста во 1809 година]] (П)}} |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (П) — подобрена статија === Најдолги реки === [[Податотека:Urban_river_flooding_symbol.png|десно|230п|Уредувачки ден „Најдолги реки“]] На 21 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Најдолги реки“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за родовите на кучешките чемери може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на најдолги реки#Реки подолги од 1.000 км|Список на најдолги реки]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Донец]] (Н)}} |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Видови на јагоди === [[Податотека:PerfectStrawberry.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Видови на јагоди“]] На 23 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови на јагоди“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите на јагоди може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Јагоди|Видови на јагоди]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Мошусна јагода]] (Н)|[[Fragaria viridis]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Fragaria daltoniana]] (Н)|[[Fragaria iinumae]] (Н)|[[Јагода (род)]] (Н)|[[Fragaria nilgerrensis]] (Н)|[[Fragaria nipponica]] (Н)|[[Fragaria nubicola]] (Н)}} |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Фосфатни минерали === [[Податотека:Canaphite-ca-na-atoms-along-b.png|десно|230п|Уредувачки ден „Фосфатни минерали“]] На 28 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Фосфатни минерали“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за фосфатните минерали може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Фосфатни минерали|Фосфатни минерали]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Мостови во Сараево === [[Податотека:WPBATask.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Мостови во Сараево“]] На 30 јули 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Мостови во Сараево“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за мостовите во Сараево може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик: * [[Предлошка:Мостови во Сараево|Мостови во Сараево]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|7]] oe6z2zuucbz0rvx8131nofh9qubil41 Предлошка:Инфокутија Холокауст/doc 10 1398422 5599365 5582934 2026-07-23T12:52:46Z Andrew012p 85224 5599365 wikitext text/x-wiki {{Потстраница за документација}} == Употреба == Ова е инфокутија наменета за настани поврзани со Холокаустот и слични историски трагедии. Може да се користи со македонски или англиски параметри (се претпочита македонски). <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;"> {{Инфокутија Холокауст | име = | слика = | големина_на_слика = | алт_на_слика = | опис = | карта = | големина_на_карта = | опис_на_карта = | локациска_карта = | координати = | познат_како = | местоположба = | датум = | вид_инцидент = | сторители = | учесници = | организации = | логор = | место_на_погубување = | гето = | жртви = | преживеани = | сведоци = | документација = | споменици = | белешки = }} </syntaxhighlight> <templatedata> { "description": "Инфокутија за историски настани поврзани со Холокаустот.", "params": { "име": { "label": "Име", "description": "Име на настанот.", "aliases": ["name"] }, "слика": { "label": "Слика", "description": "Име на сликата.", "aliases": ["image"] }, "опис": { "label": "Опис", "description": "Опис под сликата.", "aliases": ["caption"] }, "координати": { "label": "Координати", "description": "Географски координати.", "aliases": ["coordinates"] }, "датум": { "label": "Датум", "description": "Датум на настанот.", "aliases": ["date"] }, "сторители": { "label": "Сторители", "description": "Одговорни лица или група.", "aliases": ["perpetrators"] }, "жртви": { "label": "Жртви", "description": "Број на жртви.", "aliases": ["victims"] }, "локациска_карта": { "label": "Локациска карта", "description": "Име на локациската карта.", "aliases": ["pushpin_map"] }, "местоположба": { "label": "Местоположба", "description": "Местоположба на настанот.", "aliases": ["location"] }, "вид_инцидент": { "label": "Вид инцидент", "description": "Вид злосторство.", "aliases": ["incident_type"] }, "организации": { "label": "Организации", "description": "Вклучени организации.", "aliases": ["organizations"] }, "логор": { "label": "Логор", "description": "Име на логорот.", "aliases": ["camp"] }, "гето": { "label": "Гето", "description": "Име на гетото.", "aliases": ["ghetto"] }, "преживеани": { "label": "Преживеани", "description": "Број на преживеани.", "aliases": ["survivors"] }, "место_на_погубување": { "label": "Место на погубување", "description": "Место на погубувањата.", "aliases": ["executions_location"] } } } </templatedata> [[Категорија:Предлошки за инфокутии]] [[Категорија:Инфокутии за настани]] p54abqhbye9sdk4xfl9ugpar9k4wf6x Енцо Фернандес 0 1398609 5599373 5584378 2026-07-23T13:26:58Z Carshalton 30527 /* Индивидуални */ 5599373 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Енцо Фернандес | image = [[Податотека:Enzo Fernández WC2022.jpg|200px]] | fullname = Енцо Херемијас Фернандес<ref>{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA Club World Cup 2025: Chelsea FC (ENG) |publisher=FIFA |page=12 |date=15 June 2025 |access-date=15 June 2025}}</ref> | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|2001|1|17}}<ref name="FIFA 2022">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022 – Squad list: Argentina (ARG) |publisher=FIFA |page=1 |date=15 November 2022 |access-date=15 November 2022}}</ref> | cityofbirth = [[Сан Мартин (Буенос Аирес)|Сан Мартин]] | countryofbirth = [[Аргентина]] | nationality = {{flagsport|ARG}} [[Аргентина]] | height = {{height|m=1.78}} | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = {{Fb team Chelsea}} | clubnumber = 8 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team River Plate}} | years1 = 2019-2022 | caps1 = 40 | goals1 = 10 | clubs1 = {{Fb team River Plate}} | years2 = 2020-2021 | caps2 = 14 | goals2 = 0 | clubs2 = →{{Fb team Defensa y Justicia}} | years3 = 2022-2023 | caps3 = 17 | goals3 = 1 | clubs3 = {{Fb team Benfica}} | years4 = 2023- | caps4 = 118 | goals4 = 19 | clubs4 = {{Fb team Chelsea}} | nationalyears1 = 2019 | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 18 години|Аргентина 18]] | nationalyears2 = 2022- | nationalcaps2 = 44 | nationalgoals2 = 6 | nationalteam2 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] }} '''Енцо Херемијас Фернандес''' (роден на [[17 јануари]] [[2001]], во [[Сан Мартин (Буенос Аирес)|Сан Мартин]]) — [[Аргентина|аргентински]] [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот]] на {{Fb team (N) Chelsea}} и на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|аргентинската репрезентација]]. ==Титули== ===Клупски=== ; Дефенса и Хустисија *'''[[Копа Судамерикана]]''' : 1 : 2020 *'''[[Рекопа Судамерикана]]''' : 1 : 2021 ; Ривер Плејт *'''[[Примера Дивисион (Аргентина)|Примера Дивисион]]''' : 1 : 2021 *'''[[Трофеј на шампионите на фудбалската лига на Аргентина|Трофеј на шампионите]]''' : 1 : 2021 ; Челси *'''[[УЕФА Лига на конференции|Лига на конференции]]''' : 1 : 2024-2025 *'''[[Светско клупско првенство во фудбал|Светско клупско првенство]]''' : 1 : [[Светско клупско првенство во фудбал 2025|2025]] ===Репрезентативни=== ; Аргентина *'''{{Трофеј-Светско првенство во фудбал}} [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство]]''' : 1 : [[Светско првенство во фудбал 2022|2022]] *'''[[Копа Америка]]''' : 1 : [[Копа Америка 2024|2024]] ===Индивидуални=== * [[Награди на Светските првенства во фудбал#ФИФА награда за најдобар млад играч|Најдобар млад играч на Светско првенство]]: 1 : {{WC2|2022}} == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Аргентина |image3= Flag of Argentina.svg }} *[https://www.soccerway.com/player/fernandez-enzo/nZnbEVWP/ Енцо Фернандес на soccerway] *[https://www.transfermarkt.com/enzo-fernandez/profil/spieler/648195 Енцо Фернандес на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/285450/enzo-fernandez Енцо Фернандес на espn] *[https://www.whoscored.com/players/369430/show/enzo-fern%C3%A1ndez Енцо Фернандес на whoscored] {{Состав на Аргентина на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Фернандес, Енцо}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Ривер Плејт]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бенфика]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Челзи]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Аргентински фудбалери]] [[Категорија:Родени во 2001 година]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] 20pnu8xdyveq6hiosne26wlh1ozu905 Министерство за јавна администрација (Хрватска) 0 1398857 5599425 5586149 2026-07-23T18:33:49Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5599425 wikitext text/x-wiki {{Infobox | abovestyle = background: #efefef; padding: 0; line-height: 1.25em; | headerstyle = background: #efefef; text-align: center; | labelstyle = width: 6.5em; padding-left: 0; text-align: left; font-weight: bold; | datastyle = padding-left: 0.5em; text-align: left; | above = Министерство за јавна администрација | header1 = Информации за министерството | label2 = Основано | data2 = 6 јули 2009 | label3 = Министерство-наследник | data3 = [[Министерство за правда (Хрватска)|Правда и јавна администрација]] | label4 = Тип | data4 = министерство во [[Влада на Хрватска|Владата на Хрватска]] | label5 = Надлежност | data5 = {{flag|Croatia}} | label6 = Седиште | data6 = Максимирска 63, <br />[[Загреб]], [[Хрватска]] | label7 = Вработени | data7 = 135 (2015)<ref name="AS_2005">Blažević, Robert (2015): Upravna znanost, p. 284. {{ISBN|9789538034039}}<br />"...(on day 19. February 2015)."</ref> | label8 = Буџет | data8 = 323 милиони [[хрватска куна|хрватски куни]] (2015)<ref>{{cite web|url=http://www.mfin.hr/hr/drzavni-proracun-2015-godina|title=Državni proračun 2015. godina|work=mfin.hr|access-date=23 April 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.mfin.hr/hr/drzavni-proracun-2014-godina|title=Naslovna|accessdate=2026-07-02|archive-date=2019-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190904002046/http://www.mfin.hr/hr/drzavni-proracun-2014-godina|url-status=dead}}</ref> | label9 = Мрежна страница | data9 = [https://uprava.gov.hr uprava.gov.hr] }}'''Министерството за јавна администрација''' на [[Хрватска]] ({{Langx|hr|Ministarstvo uprave}}) — поранешно министерството во [[Влада на Хрватска|Владата на Хрватска]] кое било задолжено за системот и организацијата на државната администрација и локалните и регионалните самоуправи, политичкиот и изборниот систем, личниот статус на граѓаните и други активности во рамките на неговата надлежност.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://uprava.gov.hr/o-ministarstvu/djelokrug-12956/12956|title=Ministarstvo uprave Republike Hrvatske - Djelokrug|work=uprava.gov.hr|accessdate=23 April 2015}}</ref> Сега е непостоечко бидејќи било споено со Министерството [[Министерство за правда, јавна администрација и дигитална трансформација (Хрватска)|за правда и јавна администрација]], кое подоцна било преименувано во Министерство за правда, јавна администрација и дигитална трансформација. == Список на министри == {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! width="180" |Министер ! colspan="2" width="80" | Партија ! width="130" | Почеток на мандат ! width="130" | Крај на мандат ! width="70" | Денови<br /> во канцеларија |- | [[Даворин Млакар]] | style="background-color: {{party color|Croatian Democratic Union}}" width="1px" | | [[Хрватска демократска заедница|ХДЗ]] | align="right" | 6 јули 2009 година | align="right" | 23 декември 2011 година | align="right" |900 |- | [[Арсен Баук]] | style="background-color: {{party color|Social Democratic Party of Croatia}}" width="1px" | | [[Социјалдемократска партија на Хрватска|СДП]] | align="right" | 23 декември 2011 година | align="right" | 22 јануари 2016 година | align="right" |1491 |- | [[Дубравка Јурлина Алибеговиќ]] | style="background-color: {{party color|Independent (politician)}}" width="1px" | | [[Независен политичар|Независен]] | align="right" | 22 јануари 2016 година | align="right" | 19 октомври 2016 година | align="right" |271 |- | [[Иван Ковачиќ]] | style="background-color: {{party color|Bridge of Independent Lists}}" width="1px" | | [[Мост (Хрватска)|Мост]] | align="right" | 19 октомври 2016 година | align="right" | 28 април 2017 година | align="right" |191 |- | [[Дарко Некиќ]] | style="background-color: {{party color|Croatian Democratic Union}}" width="1px" | | [[Хрватска демократска заедница|ХДЗ]] | align="right" | 28 април 2017 година | align="right" | 9 јуни 2017 година | align="right" |42 |- | [[Ловро Кушчевиќ]] | style="background-color: {{party color|Croatian Democratic Union}}" width="1px" | | [[Хрватска демократска заедница|ХДЗ]] | align="right" | 9 јуни 2017 година | align="right" | 8 јули 2019 година | align="right" |759 |- | [[Иван Маленика (политичар)|Иван Маленика]] | style="background-color: {{party color|Croatian Democratic Union}}" width="1px" | | [[Хрватска демократска заедница|ХДЗ]] | align="right" | 22 јули 2019 година | align="right" | 24 јули 2020 | align="right" |368 |} == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Матична|uprava.gov.hr}} {{In lang|hr}} {{Министерства на Хрватска}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Министерства за јавна администрација]] [[Категорија:Министерства на Хрватска]] 4g9ls1mozei7chai8fha15fo8g9lxbt Saxifraga bryoides 0 1399050 5599710 5587761 2026-07-24T11:14:50Z Bjankuloski06 332 отстранета [[Категорија:Каменоломки]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5599710 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{speciesbox | image = Saxifraga bryoides Moosartiger Steinbrech.JPG | image_caption = ''Saxifraga bryoides'' во своето природно живеалиште во планините над [[Цермат]], [[Швајцарија]] | genus = Saxifraga | species = bryoides | authority = [[L.]] }} '''''Saxifraga bryoides''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно]] [[Зелјесто растение|тревесто]] [[Растенија|растение]] од [[Род (биологија)|родот]] ''[[Saxifraga]]'' во [[Семејство (биологија)|семејството]] [[каменоломки]] ([[науч.]] ''Saxifragaceae''). Природно е распространета на [[Алпи|Алпите]] и други [[Планински венец|планински венци]] на големи надморски височини во [[континентална Европа]]. ''Saxifraga bryoides'' и ''[[Saxifraga aspera]]'' се единствените два вида од секцијата ''Trachyphyllum'' кои можат да се најдат на големи надморски височини во континентална Европа. == Опис и распространетост == ''Saxifraga bryoides'' е [[Повеќегодишно растение|повеќегодишно]] силно разгрането растение, со густи гранчиња кои создаваат масивни перничести форми. Неговите неразгранети цветни стебленца достигнуваат висина од 2-5 см, во основата имаат розета од листови, горниот дел е покриен со жлездести влакна, носат 1-3 спирално поставени листови и најчесто еден [[цвет]]. Во пазувите на неплодните гранчиња се појавуваат округли лисни розети, долги колку и [[Лист|листовите]] од кои произлегуваат. Розетните листови се зелени, тесно ланцетни, долги 2-6 мм и широки помалку од 1 мм, со срповидна закривеност, најчесто без жлездести влакна, со хиалински раб и ретки влакненца по краевите, завршуваат со остар врв; листовите на стебленцето се издолжено ланцетни и исто така со хиалински раб. Цветните групи најчесто содржат само еден цвет. Ливчињата на чашката се долги 1,5-3 мм, триаголни и остри, покриени со жлездести влакна и прилегнуваат врз венечните ливчиња. Венечните ливчиња се два до трипати подолги од чашкините, најшироки во средниот дел, бела боја со бројни портокалови точки во долната половина. Има натцветен плодник.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=1075}}</ref> Во [[Македонија]] расте на силикатни карпи во алпскиот и субалпскиот појас, на височина од 2200 до 2600 метри. Се среќава на врвовите на [[Шар Планина]].<ref name=":0" /> == Одгледување == ''Saxifraga bryoides'' може да се одгледува во алпиниуми (карпести градини) во умерените климатски предели, а се размножува со [[семе]] или со резници. Претпочита песоклива, добро дренирана почва. Интересно е што навидум здрави и веќе прифатени растенија понекогаш самите се одвојуваат од [[Корен|коренот]] — појава која најчесто е предизвикана од прекумерна влага.<ref name="Guide">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=KfV3DPxvXV0C&pg=PA189|title=Saxifrages: A Definitive Guide to the 2000 Species, Hybrids & Cultivars|last=McGregor|first=Malcolm|year=2008|isbn=9780881928808|page=191}}</ref> <gallery> Податотека:Saxifraga bryoides a1.jpg|Цвет од ''Saxifraga bryoides'' Податотека:Saxifraga bryoides (habitus).jpg|''Saxifraga bryoides'' во природно живеалиште Податотека:Saxifraga bryoides DSCF4983.JPG|''Saxifraga bryoides'' Податотека:Saxifraga bryoides Atlas Alpenflora.jpg|Илустрација на ''Saxifraga bryoides'' </gallery> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] [[Категорија:Растенија опишани во 1753 година]] [[Категорија:Флора на Алпите]] [[Категорија:Планински растенија]] [[Категорија:Каменоломка]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 36bq548lfr6mz8qxdainmxfm7z72jcu Предлошка:Светско првенство во фудбал 2026 - Листа на стрелци 10 1399899 5599363 5599151 2026-07-23T12:44:45Z Carshalton 30527 5599363 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}}</noinclude> ;10 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|FRA}} '''[[Килијан Мбапе]]''' {{col-3}} {{col-end}} ;8 гола {{col-start|width=75%}} * {{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] {{col-3}} {{col-end}} ;7 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagsport|ENG}} [[Џуд Белингам]] {{col-3}} *{{flagsport|NOR}} [[Ерлинг Холанд]] {{col-3}} {{col-end}} ;6 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagsport|ENG}} [[Хари Кејн]] {{col-3}} *{{flagsport|FRA}} [[Усман Дембеле]] {{col-3}} {{col-end}} ;5 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagsport|ESP}} [[Микел Ојарсабал]] {{col-3}} {{col-end}} ;4 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagsport|BRA}} [[Винисиус Жуниор]] {{col-3}} *{{flagsport|MEX}} [[Хулијан Кињонес]] {{col-3}} *{{flagsport|SEN}} [[Исмаила Сар]] {{col-end}} ;3 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|ENG}} [[Букајо Сака]] * {{flagsport|ARG}} [[Лаутаро Мартинес]] * {{flagsport|BEL}} [[Шарл Де Кетеларе]] * {{flagsport|BEL}} [[Ромелу Лукаку]] * {{flagsport|BRA}} [[Матеуш Куња]] * {{flagsport|GER}} [[Каи Хаверц]] {{col-3}} * {{flagsport|GER}} [[Дениз Ундав]] * {{flagsport|COD}} [[Јоан Виса]] * {{flagsport|CAN}} [[Џонатан Дејвид]] * {{flagsport|MAR}} [[Исмаел Саибари]] * {{flagsport|MEX}} [[Раул Хименес]] * {{flagsport|NZL}} [[Елајџа Џаст]] {{col-3}} * {{flagsport|POR}} [[Кристијано Роналдо]] * {{flagsport|USA}} [[Фоларин Балогун]] * {{flagsport|FRA}} [[Бредли Баркола]] * {{flagsport|NED}} [[Брајан Броби]] * {{flagsport|NED}} [[Коди Гакпо]] * {{flagsport|SUI}} [[Јохан Манзамби]] {{col-end}} ;2 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|AUT}} [[Марко Арнаутовиќ]] * {{flagsport|ALG}} [[Ријад Марез]] * {{flagsport|ARG}} [[Енцо Фернандес]] * {{flagsport|BEL}} [[Јури Тилеманс]] * {{flagsport|BEL}} [[Леандро Тросар]] * {{flagsport|BIH}} [[Ермин Махмиќ]] * {{flagsport|EGY}} [[Емам Ашур]] * {{flagsport|EGY}} [[Мустафа Зико]] * {{flagsport|IRN}} [[Рамин Резаејан]] * {{flagsport|JPN}} [[Ајасе Уеда]] {{col-3}} * {{flagsport|JPN}} [[Даичи Камада]] * {{flagsport|CAN}} [[Кајл Ларин]] * {{flagsport|COL}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Даниел Муњос]] * {{flagsport|MAR}} [[Азедин Унахи]] * {{flagsport|MAR}} [[Суфијан Рахими]] * {{flagsport|CIV}} [[Амад Диало]] * {{flagsport|CIV}} [[Никола Пепе]] * {{flagsport|USA}} [[Малик Тилман]] * {{flagsport|SEN}} [[Папе Геј]] * {{flagsport|SEN}} [[Хабиб Диара]] {{col-3}} * {{flagsport|URU}} [[Максимилијано Араухо]] * {{flagsport|NED}} [[Крисенсио Самервил]] * {{flagsport|SUI}} [[Брил Емболо]] * {{flagsport|SUI}} [[Дан Ндоје]] * {{flagsport|SUI}} [[Рубен Варгас]] * {{flagsport|SWE}} [[Антони Еланга]] * {{flagsport|SWE}} [[Јасин Ајари]] * {{flagsport|ESP}} [[Микел Мерино]] * {{flagsport|ESP}} [[Педро Поро]] {{col-end}} ;1 гол {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|AUS}} [[Конор Меткалф]] * {{flagsport|AUS}} [[Нестори Иранкунда]] * {{flagsport|AUT}} [[Марсел Забицер]] * {{flagsport|AUT}} [[Романо Шмид]] * {{flagsport|AUT}} [[Саша Калајџиќ]] * {{flagsport|ALG}} [[Амин Гуири]] * {{flagsport|ALG}} [[Надир Бенбуали]] * {{flagsport|ALG}} [[Рафик Белгали]] * {{flagsport|ENG}} [[Деклан Рајс]] * {{flagsport|ENG}} [[Езри Конса]] * {{flagsport|ENG}} [[Антони Гордон (фудбалер)|Антони Гордон]] * {{flagsport|ENG}} [[Маркус Рашфорд]] * {{flagsport|ARG}} [[Алексис Макалистер]] * {{flagsport|ARG}} [[Кристијан Ромеро]] * {{flagsport|ARG}} [[Џовани Ло Селсо]] * {{flagsport|ARG}} [[Лисандро Мартинес]] * {{flagsport|ARG}} [[Хулијан Алварес]] * {{flagsport|BEL}} [[Алексис Салемакерс]] * {{flagsport|BEL}} [[Кевин Де Бројне]] * {{flagsport|BEL}} [[Ханс Ванакен]] * {{flagsport|BIH}} [[Јово Лукиќ]] * {{flagsport|BIH}} [[Керим Алајбеговиќ]] * {{flagsport|BRA}} [[Габријел Мартинели]] * {{flagsport|BRA}} [[Каземиро]] * {{flagsport|BRA}} [[Нејмар]] * {{flagsport|CIV}} [[Франк Кесие]] * {{flagsport|GHA}} [[Кејлеб Јиренки]] * {{flagsport|GHA}} [[Дерик Лукасен]] * {{flagsport|GER}} [[Натаниел Браун]] * {{flagsport|GER}} [[Џамал Мусиала]] * {{flagsport|GER}} [[Феликс Нмеча]] * {{flagsport|GER}} [[Лерој Сане]] * {{flagsport|GER}} [[Нико Шлотербек]] * {{flagsport|COD}} [[Фистон Мајеле]] * {{flagsport|COD}} [[Брајан Сипенга]] * {{flagsport|EGY}} [[Јасер Ибрахим]] * {{flagsport|EGY}} [[Махмуд Сабер]] * {{flagsport|EGY}} [[Мохамед Салах]] * {{flagsport|EGY}} [[Махмуд Хасан (фудбалер)|Трезеге]] * {{flagsport|ECU}} [[Гонсало Плата]] * {{flagsport|ECU}} [[Нилсон Ангуло]] {{col-3}} * {{flagsport|CPV}} [[Дерој Дуарте]] * {{flagsport|CPV}} [[Кевин Пина (фудбалер)|Кевин Пина]] * {{flagsport|CPV}} [[Сидни Лопеш Кабрал]] * {{flagsport|CPV}} [[Хелио Варела]] * {{flagsport|IRQ}} [[Ајмен Хусеин]] * {{flagsport|IRN}} [[Мохамад Мохеби]] * {{flagsport|JPN}} [[Даизен Маеда]] * {{flagsport|JPN}} [[Каишу Сано]] * {{flagsport|JPN}} [[Кеито Накамура]] * {{flagsport|JPN}} [[Џунја Ито]] * {{flagsport|JOR}} [[Али Олван]] * {{flagsport|JOR}} [[Муса Ал-Тамари]] * {{flagsport|JOR}} [[Низар Ал-Рашдан]] * {{flagsport|RSA}} [[Тапело Масеко]] * {{flagsport|RSA}} [[Тебохо Мокоена]] * {{flagsport|KOR}} [[О Хјун Гју]] * {{flagsport|KOR}} [[Хванг Ин Бом]] * {{flagsport|CAN}} [[Нејтн Салиба]] * {{flagsport|CAN}} [[Промис Дејвид]] * {{flagsport|CAN}} [[Стивен Еуштакио]] * {{flagsport|QAT}} [[Хасан Ал-Хајдос]] * {{flagsport|COL}} [[Џон Аријас]] * {{flagsport|COL}} [[Луис Дијас]] * {{flagsport|COL}} [[Хаминтон Кампас]] * {{flagsport|CUO}} [[Ливано Комененсија]] * {{flagsport|MAR}} [[Ашраф Хакими]] * {{flagsport|MAR}} [[Џесим Јасин]] * {{flagsport|MAR}} [[Иса Диоп]] * {{flagsport|MEX}} [[Алваро Фидалго]] * {{flagsport|MEX}} [[Луис Ромо]] * {{flagsport|MEX}} [[Матео Чавес]] * {{flagsport|NZL}} [[Фин Срман]] * {{flagsport|NOR}} [[Андреас Шелдеруп]] * {{flagsport|NOR}} [[Антонио Нуса]] * {{flagsport|NOR}} [[Лео Естигор]] * {{flagsport|NOR}} [[Тело Осгор]] * {{flagsport|NOR}} [[Маркус Холмгрен Педерсен]] * {{flagsport|PAR}} [[Матијас Галарса]] * {{flagsport|PAR}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] * {{flagsport|PAR}} [[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] {{col-3}} * {{flagsport|POR}} [[Гонсало Рамош]] * {{flagsport|POR}} [[Жоао Невеш]] * {{flagsport|POR}} [[Нуно Мендеш]] * {{flagsport|POR}} [[Рафаел Леао]] * {{flagsport|SAU}} [[Абдулелах Ал-Амри]] * {{flagsport|SEN}} [[Ибрахим Мбаје]] * {{flagsport|SEN}} [[Илиман Ндиај]] * {{flagsport|USA}} [[Алекс Фриман]] * {{flagsport|USA}} [[Џовани Рејна]] * {{flagsport|USA}} [[Остон Трасти]] * {{flagsport|USA}} [[Себастијан Берхалтер]] * {{flagsport|TUN}} [[Омар Рекик]] * {{flagsport|TUN}} [[Хазем Мастури]] * {{flagsport|TUR}} [[Арда Гулер]] * {{flagsport|TUR}} [[Бариш Алпер Јилмаз]] * {{flagsport|TUR}} [[Кан Ајхан]] * {{flagsport|UZB}} [[Абосбек Фајзулаев]] * {{flagsport|UZB}} [[Елдор Шомуродов]] * {{flagsport|URU}} [[Агустин Канобио]] * {{flagsport|FRA}} [[Дезире Дуе]] * {{flagsport|HAI}} [[Вилсон Изидор]] * {{flagsport|NED}} [[Вирџил ван Дајк]] * {{flagsport|NED}} [[Јан Пол ван Хеке]] * {{flagsport|CRO}} [[Анте Будимир]] * {{flagsport|CRO}} [[Иван Перишиќ]] * {{flagsport|CRO}} [[Мартин Батурина]] * {{flagsport|CRO}} [[Никола Влашиќ]] * {{flagsport|CRO}} [[Петар Муса]] * {{flagsport|CRO}} [[Петар Сучиќ]] * {{flagsport|CZE}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Ладислав Крејчи]] * {{flagsport|CZE}} [[Михал Садилек]] * {{flagsport|SUI}} [[Гранит Џака]] * {{flagsport|SWE}} [[Александар Исак]] * {{flagsport|SWE}} [[Виктор Ѓекереш]] * {{flagsport|SWE}} [[Матијас Сванберг]] * {{flagsport|SCO}} [[Џон МакГин]] * {{flagsport|ESP}} [[Алекс Баена]] * {{flagsport|ESP}} [[Ламин Јамал]] * {{flagsport|ESP}} [[Фабијан Руис]] * {{flagsport|ESP}} [[Феран Торес]] {{col-end}} ;1 автогол {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|AUS}} [[Камерон Брџис]] (против САД) * {{flagsport|CPV}} [[Дини (фудбалер 1995)|Дини]] (против Аргентинa) * {{flagsport|IRQ}} [[Ајмен Хусеин]] (против Норвешка) * {{flagsport|JOR}} [[Јазан Ал-Араб]] (против Австрија) {{col-3}} * {{flagsport|QAT}} [[Мохамед Манај]] (против Канада) * {{flagsport|QAT}} [[Махмуд Абунада]] (против Босна и Херцеговина) * {{flagsport|MAR}} [[Јасин Буну]] (против Хаити) * {{flagsport|PAR}} [[Дамиан Бобадиља]] (против САД) {{col-3}} * {{flagsport|SAU}} [[Хасан Ал-Тамбакти]] (против Шпанија) * {{flagsport|TUN}} [[Елјес Схири]] (против Холандија) * {{flagsport|UZB}} [[Абдувохид Нематов]] (против Португалија) * {{flagsport|SUI}} [[Миро Мухајм]] (против Катар) {{col-end}} ;2 автогола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|EGY}} [[Мохамед Хани]] (против Белгија и Австралија) {{col-3}} {{col-3}} {{col-end}} <small>Извор: [[ФИФА]].com</small><ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/scores-fixtures FIFA |title=Листа на стрелци СП 2022 |work=[[FIFA]].com |accessdate=25 јуни 2018 |language=en}}</ref> <noinclude> {{Предлошки за СП во фудбал}} [[Категорија:Предлошки за Светското првенство во фудбал 2026]] {{Template reference list}} </noinclude> or5ainkkupzxqu9lj2cr0xmvq688oqs 5599364 5599363 2026-07-23T12:48:38Z Carshalton 30527 5599364 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}}</noinclude> ;10 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|FRA}} '''[[Килијан Мбапе]]''' {{col-3}} {{col-end}} ;8 гола {{col-start|width=75%}} * {{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] {{col-3}} {{col-end}} ;7 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagsport|ENG}} [[Џуд Белингам]] {{col-3}} *{{flagsport|NOR}} [[Ерлинг Холанд]] {{col-3}} {{col-end}} ;6 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagsport|ENG}} [[Хари Кејн]] {{col-3}} *{{flagsport|FRA}} [[Усман Дембеле]] {{col-3}} {{col-end}} ;5 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagsport|ESP}} [[Микел Ојарсабал]] {{col-3}} {{col-end}} ;4 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagsport|BRA}} [[Винисиус Жуниор]] {{col-3}} *{{flagsport|MEX}} [[Хулијан Кињонес]] {{col-3}} *{{flagsport|SEN}} [[Исмаила Сар]] {{col-end}} ;3 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|ENG}} [[Букајо Сака]] * {{flagsport|ARG}} [[Лаутаро Мартинес]] * {{flagsport|BEL}} [[Шарл Де Кетеларе]] * {{flagsport|BEL}} [[Ромелу Лукаку]] * {{flagsport|BRA}} [[Матеуш Куња]] * {{flagsport|GER}} [[Каи Хаверц]] {{col-3}} * {{flagsport|GER}} [[Дениз Ундав]] * {{flagsport|COD}} [[Јоан Виса]] * {{flagsport|CAN}} [[Џонатан Дејвид]] * {{flagsport|MAR}} [[Исмаел Саибари]] * {{flagsport|MEX}} [[Раул Хименес]] * {{flagsport|NZL}} [[Елајџа Џаст]] {{col-3}} * {{flagsport|POR}} [[Кристијано Роналдо]] * {{flagsport|USA}} [[Фоларин Балогун]] * {{flagsport|FRA}} [[Бредли Баркола]] * {{flagsport|NED}} [[Брајан Броби]] * {{flagsport|NED}} [[Коди Гакпо]] * {{flagsport|SUI}} [[Јохан Манзамби]] {{col-end}} ;2 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|AUT}} [[Марко Арнаутовиќ]] * {{flagsport|ALG}} [[Ријад Марез]] * {{flagsport|ARG}} [[Енцо Фернандес]] * {{flagsport|BEL}} [[Јури Тилеманс]] * {{flagsport|BEL}} [[Леандро Тросар]] * {{flagsport|BIH}} [[Ермин Махмиќ]] * {{flagsport|EGY}} [[Емам Ашур]] * {{flagsport|EGY}} [[Мустафа Зико]] * {{flagsport|IRN}} [[Рамин Резаејан]] * {{flagsport|JPN}} [[Ајасе Уеда]] {{col-3}} * {{flagsport|JPN}} [[Даичи Камада]] * {{flagsport|CAN}} [[Кајл Ларин]] * {{flagsport|COL}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Даниел Муњос]] * {{flagsport|MAR}} [[Азедин Унахи]] * {{flagsport|MAR}} [[Суфијан Рахими]] * {{flagsport|CIV}} [[Амад Диало]] * {{flagsport|CIV}} [[Никола Пепе]] * {{flagsport|USA}} [[Малик Тилман]] * {{flagsport|SEN}} [[Папе Геј]] * {{flagsport|SEN}} [[Хабиб Диара]] {{col-3}} * {{flagsport|URU}} [[Максимилијано Араухо]] * {{flagsport|NED}} [[Крисенсио Самервил]] * {{flagsport|SUI}} [[Брил Емболо]] * {{flagsport|SUI}} [[Дан Ндоје]] * {{flagsport|SUI}} [[Рубен Варгас]] * {{flagsport|SWE}} [[Антони Еланга]] * {{flagsport|SWE}} [[Јасин Ајари]] * {{flagsport|ESP}} [[Микел Мерино]] * {{flagsport|ESP}} [[Педро Поро]] {{col-end}} ;1 гол {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|AUS}} [[Конор Меткалф]] * {{flagsport|AUS}} [[Нестори Иранкунда]] * {{flagsport|AUT}} [[Марсел Забицер]] * {{flagsport|AUT}} [[Романо Шмид]] * {{flagsport|AUT}} [[Саша Калајџиќ]] * {{flagsport|ALG}} [[Амин Гуири]] * {{flagsport|ALG}} [[Надир Бенбуали]] * {{flagsport|ALG}} [[Рафик Белгали]] * {{flagsport|ENG}} [[Деклан Рајс]] * {{flagsport|ENG}} [[Езри Конса]] * {{flagsport|ENG}} [[Антони Гордон (фудбалер)|Антони Гордон]] * {{flagsport|ENG}} [[Маркус Рашфорд]] * {{flagsport|ARG}} [[Алексис Макалистер]] * {{flagsport|ARG}} [[Кристијан Ромеро]] * {{flagsport|ARG}} [[Џовани Ло Селсо]] * {{flagsport|ARG}} [[Лисандро Мартинес]] * {{flagsport|ARG}} [[Хулијан Алварес]] * {{flagsport|BEL}} [[Алексис Салемакерс]] * {{flagsport|BEL}} [[Кевин Де Бројне]] * {{flagsport|BEL}} [[Ханс Ванакен]] * {{flagsport|BIH}} [[Јово Лукиќ]] * {{flagsport|BIH}} [[Керим Алајбеговиќ]] * {{flagsport|BRA}} [[Габријел Мартинели]] * {{flagsport|BRA}} [[Каземиро]] * {{flagsport|BRA}} [[Нејмар]] * {{flagsport|CIV}} [[Франк Кесие]] * {{flagsport|GHA}} [[Кејлеб Јиренки]] * {{flagsport|GHA}} [[Дерик Лукасен]] * {{flagsport|GER}} [[Натаниел Браун]] * {{flagsport|GER}} [[Џамал Мусиала]] * {{flagsport|GER}} [[Феликс Нмеча]] * {{flagsport|GER}} [[Лерој Сане]] * {{flagsport|GER}} [[Нико Шлотербек]] * {{flagsport|COD}} [[Фистон Мајеле]] * {{flagsport|COD}} [[Брајан Сипенга]] * {{flagsport|EGY}} [[Јасер Ибрахим]] * {{flagsport|EGY}} [[Махмуд Сабер]] * {{flagsport|EGY}} [[Мохамед Салах]] * {{flagsport|EGY}} [[Махмуд Хасан (фудбалер)|Трезеге]] * {{flagsport|ECU}} [[Гонсало Плата]] * {{flagsport|ECU}} [[Нилсон Ангуло]] {{col-3}} * {{flagsport|CPV}} [[Дерој Дуарте]] * {{flagsport|CPV}} [[Кевин Пина (фудбалер)|Кевин Пина]] * {{flagsport|CPV}} [[Сидни Лопеш Кабрал]] * {{flagsport|CPV}} [[Хелио Варела]] * {{flagsport|IRQ}} [[Ајмен Хусеин]] * {{flagsport|IRN}} [[Мохамад Мохеби]] * {{flagsport|JPN}} [[Даизен Маеда]] * {{flagsport|JPN}} [[Каишу Сано]] * {{flagsport|JPN}} [[Кеито Накамура]] * {{flagsport|JPN}} [[Џунја Ито]] * {{flagsport|JOR}} [[Али Олван]] * {{flagsport|JOR}} [[Муса Ал-Тамари]] * {{flagsport|JOR}} [[Низар Ал-Рашдан]] * {{flagsport|RSA}} [[Тапело Масеко]] * {{flagsport|RSA}} [[Тебохо Мокоена]] * {{flagsport|KOR}} [[О Хјун Гју]] * {{flagsport|KOR}} [[Хванг Ин Бом]] * {{flagsport|CAN}} [[Нејтн Салиба]] * {{flagsport|CAN}} [[Промис Дејвид]] * {{flagsport|CAN}} [[Стивен Еуштакио]] * {{flagsport|QAT}} [[Хасан Ал-Хајдос]] * {{flagsport|COL}} [[Џон Аријас]] * {{flagsport|COL}} [[Луис Дијас]] * {{flagsport|COL}} [[Хаминтон Кампас]] * {{flagsport|CUO}} [[Ливано Комененсија]] * {{flagsport|MAR}} [[Ашраф Хакими]] * {{flagsport|MAR}} [[Џесим Јасин]] * {{flagsport|MAR}} [[Иса Диоп]] * {{flagsport|MEX}} [[Алваро Фидалго]] * {{flagsport|MEX}} [[Луис Ромо]] * {{flagsport|MEX}} [[Матео Чавес]] * {{flagsport|NZL}} [[Фин Срман]] * {{flagsport|NOR}} [[Андреас Шелдеруп]] * {{flagsport|NOR}} [[Антонио Нуса]] * {{flagsport|NOR}} [[Лео Естигор]] * {{flagsport|NOR}} [[Тело Осгор]] * {{flagsport|NOR}} [[Маркус Холмгрен Педерсен]] * {{flagsport|PAR}} [[Матијас Галарса]] * {{flagsport|PAR}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] * {{flagsport|PAR}} [[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] {{col-3}} * {{flagsport|POR}} [[Гонсало Рамош]] * {{flagsport|POR}} [[Жоао Невеш]] * {{flagsport|POR}} [[Нуно Мендеш]] * {{flagsport|POR}} [[Рафаел Леао]] * {{flagsport|SAU}} [[Абдулелах Ал-Амри]] * {{flagsport|SEN}} [[Ибрахим Мбаје]] * {{flagsport|SEN}} [[Илиман Ндиај]] * {{flagsport|USA}} [[Алекс Фриман]] * {{flagsport|USA}} [[Џовани Рејна]] * {{flagsport|USA}} [[Остон Трасти]] * {{flagsport|USA}} [[Себастијан Берхалтер]] * {{flagsport|TUN}} [[Омар Рекик]] * {{flagsport|TUN}} [[Хазем Мастури]] * {{flagsport|TUR}} [[Арда Гулер]] * {{flagsport|TUR}} [[Бариш Алпер Јилмаз]] * {{flagsport|TUR}} [[Кан Ајхан]] * {{flagsport|UZB}} [[Абосбек Фајзулаев]] * {{flagsport|UZB}} [[Елдор Шомуродов]] * {{flagsport|URU}} [[Агустин Канобио]] * {{flagsport|FRA}} [[Дезире Дуе]] * {{flagsport|HAI}} [[Вилсон Изидор]] * {{flagsport|NED}} [[Вирџил ван Дајк]] * {{flagsport|NED}} [[Јан Пол ван Хеке]] * {{flagsport|CRO}} [[Анте Будимир]] * {{flagsport|CRO}} [[Иван Перишиќ]] * {{flagsport|CRO}} [[Мартин Батурина]] * {{flagsport|CRO}} [[Никола Влашиќ]] * {{flagsport|CRO}} [[Петар Муса]] * {{flagsport|CRO}} [[Петар Сучиќ]] * {{flagsport|CZE}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Ладислав Крејчи]] * {{flagsport|CZE}} [[Михал Садилек]] * {{flagsport|SUI}} [[Гранит Џака]] * {{flagsport|SWE}} [[Александар Исак]] * {{flagsport|SWE}} [[Виктор Ѓекереш]] * {{flagsport|SWE}} [[Матијас Сванберг]] * {{flagsport|SCO}} [[Џон МакГин]] * {{flagsport|ESP}} [[Алекс Баена]] * {{flagsport|ESP}} [[Ламин Јамал]] * {{flagsport|ESP}} [[Фабијан Руис]] * {{flagsport|ESP}} [[Феран Торес]] {{col-end}} ;1 автогол {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|AUS}} [[Камерон Брџис]] (против САД) * {{flagsport|CPV}} [[Дини (фудбалер 1995)|Дини]] (против Аргентинa) * {{flagsport|IRQ}} [[Ајмен Хусеин]] (против Норвешка) * {{flagsport|JOR}} [[Јазан Ал-Араб]] (против Австрија) {{col-3}} * {{flagsport|QAT}} [[Мохамед Манај]] (против Канада) * {{flagsport|QAT}} [[Махмуд Абунада]] (против Босна и Херцеговина) * {{flagsport|MAR}} [[Јасин Буну]] (против Хаити) * {{flagsport|PAR}} [[Дамиан Бобадиља]] (против САД) {{col-3}} * {{flagsport|SAU}} [[Хасан Ал-Тамбакти]] (против Шпанија) * {{flagsport|TUN}} [[Елјес Схири]] (против Холандија) * {{flagsport|UZB}} [[Абдувохид Нематов]] (против Португалија) * {{flagsport|SUI}} [[Миро Мухајм]] (против Катар) {{col-end}} ;2 автогола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|EGY}} [[Мохамед Хани]] (против Белгија и Австралија) {{col-3}} {{col-3}} {{col-end}} <small>Извор: [[ФИФА]].com<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/statistics/player-statistics |title=Листа на стрелци СП 2026 |publisher=[[FIFA]] |access-date=23 јули 2026}}</ref></small> <noinclude> {{Предлошки за СП во фудбал}} [[Категорија:Предлошки за Светското првенство во фудбал 2026]] {{Template reference list}} </noinclude> ctpkpctb7stupbf76fc2zb2013agm2t 5599369 5599364 2026-07-23T13:18:43Z Carshalton 30527 5599369 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}}</noinclude> ;10 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|FRA}} '''[[Килијан Мбапе]]''' {{col-3}} {{col-end}} ;8 гола {{col-start|width=75%}} * {{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] {{col-3}} {{col-end}} ;7 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagsport|ENG}} [[Џуд Белингам]] {{col-3}} *{{flagsport|NOR}} [[Ерлинг Холанд]] {{col-3}} {{col-end}} ;6 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagsport|ENG}} [[Хари Кејн]] {{col-3}} *{{flagsport|FRA}} [[Усман Дембеле]] {{col-3}} {{col-end}} ;5 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagsport|ESP}} [[Микел Ојарсабал]] {{col-3}} {{col-end}} ;4 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagsport|BRA}} [[Винисиус Жуниор]] {{col-3}} *{{flagsport|MEX}} [[Хулијан Кињонес]] {{col-3}} *{{flagsport|SEN}} [[Исмаила Сар]] {{col-end}} ;3 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|ENG}} [[Букајо Сака]] * {{flagsport|ARG}} [[Лаутаро Мартинес]] * {{flagsport|BEL}} [[Шарл Де Кетеларе]] * {{flagsport|BEL}} [[Ромелу Лукаку]] * {{flagsport|BRA}} [[Матеуш Куња]] * {{flagsport|GER}} [[Каи Хаверц]] {{col-3}} * {{flagsport|GER}} [[Дениз Ундав]] * {{flagsport|COD}} [[Јоан Виса]] * {{flagsport|CAN}} [[Џонатан Дејвид]] * {{flagsport|MAR}} [[Исмаел Саибари]] * {{flagsport|MEX}} [[Раул Хименес]] * {{flagsport|NZL}} [[Елајџа Џаст]] {{col-3}} * {{flagsport|POR}} [[Кристијано Роналдо]] * {{flagsport|USA}} [[Фоларин Балогун]] * {{flagsport|FRA}} [[Бредли Баркола]] * {{flagsport|NED}} [[Брајан Броби]] * {{flagsport|NED}} [[Коди Гакпо]] * {{flagsport|SUI}} [[Јохан Манзамби]] {{col-end}} ;2 гола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|AUT}} [[Марко Арнаутовиќ]] * {{flagsport|ALG}} [[Ријад Марез]] * {{flagsport|ARG}} [[Енцо Фернандес]] * {{flagsport|BEL}} [[Јури Тилеманс]] * {{flagsport|BEL}} [[Леандро Тросар]] * {{flagsport|BIH}} [[Ермин Махмиќ]] * {{flagsport|EGY}} [[Емам Ашур]] * {{flagsport|EGY}} [[Мустафа Зико]] * {{flagsport|IRN}} [[Рамин Резаејан]] * {{flagsport|JPN}} [[Ајасе Уеда]] {{col-3}} * {{flagsport|JPN}} [[Даичи Камада]] * {{flagsport|CAN}} [[Кајл Ларин]] * {{flagsport|COL}} [[Даниел Муњос (фудбалер)|Даниел Муњос]] * {{flagsport|MAR}} [[Азедин Унахи]] * {{flagsport|MAR}} [[Суфијан Рахими]] * {{flagsport|CIV}} [[Амад Диало]] * {{flagsport|CIV}} [[Никола Пепе]] * {{flagsport|USA}} [[Малик Тилман]] * {{flagsport|SEN}} [[Папе Геј]] * {{flagsport|SEN}} [[Хабиб Диара]] {{col-3}} * {{flagsport|URU}} [[Максимилијано Араухо]] * {{flagsport|NED}} [[Крисенсио Самервил]] * {{flagsport|SUI}} [[Брил Емболо]] * {{flagsport|SUI}} [[Дан Ндоје]] * {{flagsport|SUI}} [[Рубен Варгас]] * {{flagsport|SWE}} [[Антони Еланга]] * {{flagsport|SWE}} [[Јасин Ајари]] * {{flagsport|ESP}} [[Микел Мерино]] * {{flagsport|ESP}} [[Педро Поро]] {{col-end}} ;1 гол {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|AUS}} [[Конор Меткалф]] * {{flagsport|AUS}} [[Нестори Иранкунда]] * {{flagsport|AUT}} [[Марсел Забицер]] * {{flagsport|AUT}} [[Романо Шмид]] * {{flagsport|AUT}} [[Саша Калајџиќ]] * {{flagsport|ALG}} [[Амин Гуири]] * {{flagsport|ALG}} [[Надир Бенбуали]] * {{flagsport|ALG}} [[Рафик Белгали]] * {{flagsport|ENG}} [[Деклан Рајс]] * {{flagsport|ENG}} [[Езри Конса]] * {{flagsport|ENG}} [[Антони Гордон (фудбалер)|Антони Гордон]] * {{flagsport|ENG}} [[Маркус Рашфорд]] * {{flagsport|ARG}} [[Алексис Макалистер]] * {{flagsport|ARG}} [[Кристијан Ромеро]] * {{flagsport|ARG}} [[Џовани Ло Селсо]] * {{flagsport|ARG}} [[Лисандро Мартинес]] * {{flagsport|ARG}} [[Хулијан Алварес]] * {{flagsport|BEL}} [[Алексис Салемакерс]] * {{flagsport|BEL}} [[Кевин Де Бројне]] * {{flagsport|BEL}} [[Ханс Ванакен]] * {{flagsport|BIH}} [[Јово Лукиќ]] * {{flagsport|BIH}} [[Керим Алајбеговиќ]] * {{flagsport|BRA}} [[Габријел Мартинели]] * {{flagsport|BRA}} [[Каземиро]] * {{flagsport|BRA}} [[Нејмар]] * {{flagsport|CIV}} [[Франк Кесие]] * {{flagsport|GHA}} [[Кејлеб Јиренки]] * {{flagsport|GHA}} [[Дерик Лукасен]] * {{flagsport|GER}} [[Натаниел Браун]] * {{flagsport|GER}} [[Џамал Мусиала]] * {{flagsport|GER}} [[Феликс Нмеча]] * {{flagsport|GER}} [[Лерој Сане]] * {{flagsport|GER}} [[Нико Шлотербек]] * {{flagsport|COD}} [[Фистон Мајеле]] * {{flagsport|COD}} [[Брајан Сипенга]] * {{flagsport|EGY}} [[Јасер Ибрахим]] * {{flagsport|EGY}} [[Махмуд Сабер]] * {{flagsport|EGY}} [[Мохамед Салах]] * {{flagsport|EGY}} [[Махмуд Хасан (фудбалер)|Трезеге]] * {{flagsport|ECU}} [[Гонсало Плата]] * {{flagsport|ECU}} [[Нилсон Ангуло]] {{col-3}} * {{flagsport|CPV}} [[Дерој Дуарте]] * {{flagsport|CPV}} [[Кевин Пина (фудбалер)|Кевин Пина]] * {{flagsport|CPV}} [[Сидни Лопеш Кабрал]] * {{flagsport|CPV}} [[Хелио Варела]] * {{flagsport|IRQ}} [[Ајмен Хусеин]] * {{flagsport|IRN}} [[Мохамад Мохеби]] * {{flagsport|JPN}} [[Даизен Маеда]] * {{flagsport|JPN}} [[Каишу Сано]] * {{flagsport|JPN}} [[Кеито Накамура]] * {{flagsport|JPN}} [[Џунја Ито]] * {{flagsport|JOR}} [[Али Олван]] * {{flagsport|JOR}} [[Муса Ал-Тамари]] * {{flagsport|JOR}} [[Низар Ал-Рашдан]] * {{flagsport|RSA}} [[Тапело Масеко]] * {{flagsport|RSA}} [[Тебохо Мокоена]] * {{flagsport|KOR}} [[О Хјун Гју]] * {{flagsport|KOR}} [[Хванг Ин Бом]] * {{flagsport|CAN}} [[Нејтн Салиба]] * {{flagsport|CAN}} [[Промис Дејвид]] * {{flagsport|CAN}} [[Стивен Еуштакио]] * {{flagsport|QAT}} [[Хасан Ал-Хајдос]] * {{flagsport|COL}} [[Џон Аријас]] * {{flagsport|COL}} [[Луис Дијас]] * {{flagsport|COL}} [[Хаминтон Кампас]] * {{flagsport|CUO}} [[Ливано Комененсија]] * {{flagsport|MAR}} [[Ашраф Хакими]] * {{flagsport|MAR}} [[Џесим Јасин]] * {{flagsport|MAR}} [[Иса Диоп]] * {{flagsport|MEX}} [[Алваро Фидалго]] * {{flagsport|MEX}} [[Луис Ромо]] * {{flagsport|MEX}} [[Матео Чавес]] * {{flagsport|NZL}} [[Фин Срман]] * {{flagsport|NOR}} [[Андреас Шелдеруп]] * {{flagsport|NOR}} [[Антонио Нуса]] * {{flagsport|NOR}} [[Лео Естигор]] * {{flagsport|NOR}} [[Тело Осгор]] * {{flagsport|NOR}} [[Маркус Холмгрен Педерсен]] * {{flagsport|PAR}} [[Матијас Галарса]] * {{flagsport|PAR}} [[Маурисио Магаљаеш Прадо|Маурисио]] * {{flagsport|PAR}} [[Хулио Енсисо (фудбалер 2004)|Хулио Енсисо]] {{col-3}} * {{flagsport|POR}} [[Гонсало Рамош]] * {{flagsport|POR}} [[Жоао Невеш]] * {{flagsport|POR}} [[Нуно Мендеш]] * {{flagsport|POR}} [[Рафаел Леао]] * {{flagsport|SAU}} [[Абдулелах Ал-Амри]] * {{flagsport|SEN}} [[Ибрахим Мбаје]] * {{flagsport|SEN}} [[Илиман Ндиај]] * {{flagsport|USA}} [[Алекс Фриман]] * {{flagsport|USA}} [[Џовани Рејна]] * {{flagsport|USA}} [[Остон Трасти]] * {{flagsport|USA}} [[Себастијан Берхалтер]] * {{flagsport|TUN}} [[Омар Рекик]] * {{flagsport|TUN}} [[Хазем Мастури]] * {{flagsport|TUR}} [[Арда Гулер]] * {{flagsport|TUR}} [[Бариш Алпер Јилмаз]] * {{flagsport|TUR}} [[Кан Ајхан]] * {{flagsport|UZB}} [[Абосбек Фајзулаев]] * {{flagsport|UZB}} [[Елдор Шомуродов]] * {{flagsport|URU}} [[Агустин Канобио]] * {{flagsport|FRA}} [[Дезире Дуе]] * {{flagsport|HAI}} [[Вилсон Изидор]] * {{flagsport|NED}} [[Вирџил ван Дајк]] * {{flagsport|NED}} [[Јан Пол ван Хеке]] * {{flagsport|CRO}} [[Анте Будимир]] * {{flagsport|CRO}} [[Иван Перишиќ]] * {{flagsport|CRO}} [[Мартин Батурина]] * {{flagsport|CRO}} [[Никола Влашиќ]] * {{flagsport|CRO}} [[Петар Муса]] * {{flagsport|CRO}} [[Петар Сучиќ]] * {{flagsport|CZE}} [[Ладислав Крејчи (фудбалер 1999)|Ладислав Крејчи]] * {{flagsport|CZE}} [[Михал Садилек]] * {{flagsport|SUI}} [[Гранит Џака]] * {{flagsport|SWE}} [[Александар Исак]] * {{flagsport|SWE}} [[Виктор Ѓекереш]] * {{flagsport|SWE}} [[Матијас Сванберг]] * {{flagsport|SCO}} [[Џон МакГин]] * {{flagsport|ESP}} [[Алекс Баена]] * {{flagsport|ESP}} [[Ламин Јамал]] * {{flagsport|ESP}} [[Фабијан Руис]] * {{flagsport|ESP}} [[Феран Торес]] {{col-end}} ;1 автогол {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|AUS}} [[Камерон Брџис]] (против САД) * {{flagsport|CPV}} [[Дини (фудбалер 1995)|Дини]] (против Аргентинa) * {{flagsport|IRQ}} [[Ајмен Хусеин]] (против Норвешка) * {{flagsport|JOR}} [[Јазан Ал-Араб]] (против Австрија) {{col-3}} * {{flagsport|QAT}} [[Мохамед Манај]] (против Канада) * {{flagsport|QAT}} [[Махмуд Абунада]] (против Босна и Херцеговина) * {{flagsport|MAR}} [[Јасин Буну]] (против Хаити) * {{flagsport|PAR}} [[Дамиан Бобадиља]] (против САД) {{col-3}} * {{flagsport|SAU}} [[Хасан Ал-Тамбакти]] (против Шпанија) * {{flagsport|TUN}} [[Елјес Схири]] (против Холандија) * {{flagsport|UZB}} [[Абдувохид Нематов]] (против Португалија) * {{flagsport|SUI}} [[Миро Мухајм]] (против Катар) {{col-end}} ;2 автогола {{col-start|width=75%}} {{col-3}} * {{flagsport|EGY}} [[Мохамед Хани]] (против Белгија и Австралија) {{col-3}} {{col-3}} {{col-end}} <small>Извор: [[ФИФА]].com<ref name="player statistics">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/statistics/player-statistics |title=Листа на стрелци СП 2026 |publisher=[[FIFA]] |access-date=23 јули 2026}}</ref></small> <noinclude> {{Предлошки за СП во фудбал}} [[Категорија:Предлошки за Светското првенство во фудбал 2026]] {{Template reference list}} </noinclude> ehzc4vwn6ohpkr9osqicxgj5bo0z86z Fragaria daltoniana 0 1399993 5599385 5599353 2026-07-23T15:50:21Z P.Nedelkovski 47736 /* Надворешни врски */ 5599385 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Speciesbox |image=Fragaria daltoniana.jpg |genus=Fragaria |species=daltoniana |authority=[[Жак Етјен Ге|J.Gay]] |synonyms={{species list |Potentilla daltoniana|(J.Gay) Mabb. |Fragaria rubiginosa|Lacaita |Fragaria sikkimensis|Kurz}}|synonyms_ref=<ref name=POWO/> }} '''Хималајска јагода''' ([[Биномна номенклатура|науч]]. ''Fragaria daltoniana'') — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[рози]].<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:725000-1|title=Fragaria daltoniana J.Gay|last=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=Plants of the World Online|publisher=The Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew|accessdate=April 10, 2024}}</ref><ref name="COL">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/6JJRL|title=Fragaria daltoniana J.Gay|last=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=Catalogue of Life|publisher=Species 2000|accessdate=April 10, 2024}}</ref> Тоа е јагода по потекло од [[Хималаи|Хималаите]]. Нејзиниот плод има слаб вкус и нема комерцијална вредност.<ref name="dar">[http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm G.M. Darrow, The Strawberry: History, Breeding and Physiology. Online version, chapter 8.] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060302035301/http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm|date=2006-03-02}}</ref> [[Податотека:Fragaria_daltoniana_47943916.jpg|лево|мини|Во Непал]] Сите јагоди имаат основен [[Плоидност|хаплоиден]] број од 7 [[Хромозом|хромозоми]]. ''Fragaria daltoniana'' е [[Плоидност|диплоидна]], со 2 пара од овие хромозоми за вкупно 14 хромозоми. ''Fragaria daltoniana'' е еден од двата вида ''Fragaria'' што содржат геном отпорен на студ што може да го подобри растот и приносот <ref>{{Наведено списание|last=Shen|first=Jincheng|last2=Liu|first2=Jie|last3=Yuan|first3=Yongge|last4=Chen|first4=Luxi|last5=Ma|first5=Junxia|last6=Li|first6=Xin|last7=Li|first7=Junmin|year=2022|title=The mechanism of abscisic acid regulation of wild Fragaria species in response to cold stress|journal=BMC Genomics|volume=23|issue=1|page=670|doi=10.1186/s12864-022-08889-8|pmc=9513977|pmid=36162976|doi-access=free}}</ref> на градинарските култури на јагоди од абиотски стрес. {{Clear|left}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Fragaria daltoniana}} {{Викивидови-ред|Fragaria daltoniana}} * [http://perso.wanadoo.fr/asianflora2/Rosaceae/Fragaria-daltoniana.htm Photo of ''F. daltoniana''] * [https://web.archive.org/web/20060302035301/http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm G.M. Darrow, The Strawberry: History, Breeding and Physiology. Online version, chapter 8.] * {{PFAF|Fragaria daltoniana}} {{Јагоди}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Јагода (род)]] [[Категорија:Таксони именувани од Жак Етјен Ге]] pn2salpwxcwe0kctbyb2b4v56tb9vf4 Fragaria iinumae 0 1399995 5599386 5599210 2026-07-23T15:51:24Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5599386 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Speciesbox |image=Fragaria iinumae (fruits).jpg |genus=Fragaria |species=iinumae |authority=[[Томитаро Макино|Makino]]|synonyms={{species list |header = [[Synonym (taxonomy)|Homotypic Synonyms]] |hidden = yes |Potentilla iinumae |(Makino) Mabb.}} {{species list |header = [[Synonym (taxonomy)|Heterotypic Synonyms]] |hidden = yes |Potentilla daisenensis |Honda}}|synonyms_ref=<ref name=POWO/> }} '''''Fragaria iinumae''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Јагода (род)|јагода]] од семејството ''[[рози]]''.<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:725032-1|title=Fragaria iinumae Makino|last=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=Plants of the World Online|publisher=The Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew|accessdate=December 20, 2025}}</ref><ref name="COL">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/6JJRH|title=Fragaria iinumae Makino|last=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=Catalogue of Life|publisher=Species 2000|accessdate=December 20, 2025}}</ref> Потекнува од [[Јапонија]] и Источна [[Русија]].<ref name="od">{{Наведено списание|last=Oda|first=Y.|date=January 2002|title=Photosynthetic characteristics and geographical distribution of diploid Fragaria species native in Japan|journal=Acta Horticulturae|issue=567|pages=381–384|doi=10.17660/ActaHortic.2002.567.83}}</ref><ref name="hum">{{Наведено списание|last=Sabitov|first=Andrey|last2=Hummer|first2=Kim E.|last3=Davis|first3=Tom|year=2005|title=Iturup And Sakhalin Island Strawberries|url=http://hortsci.ashspublications.org/content/40/4/1127.1.abstract|journal=HortScience|volume=40|issue=4|page=1127|doi=10.21273/HORTSCI.40.4.1127A|doi-access=free}}</ref> Во Јапонија за првпат била откриена на планината [[Ногохаку (планина)|Ногохаку]] ({{langx|ja|能郷白山|Nōgōhaku-san}}) и и било дадено името {{Јапонски|Nōgō Fragaria|ノウゴウイチゴ・能郷苺|Nōgō Ichigo}}.<ref>{{Наведена книга|title=Alpine plant in Japan|publisher=YAMA-KEI Publishers|year=1994|isbn=4-635-09019-1|language=Japanese}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Alpen guide Mount Haku and mountains in Hokuriku|publisher=YAMA-KEI Publishers|year=2000|isbn=4-635-01321-9|language=Japanese}}</ref> Сите јагоди имаат основен [[Плоидност|хаплоиден]] број од 7 [[Хромозом|хромозоми]]. ''Fragaria iinumae'' е [[Плоидност|диплоидна]], има 2 пара од овие хромозоми за вкупно 14 хромозоми.<ref name="od">{{Наведено списание|last=Oda|first=Y.|date=January 2002|title=Photosynthetic characteristics and geographical distribution of diploid Fragaria species native in Japan|journal=Acta Horticulturae|issue=567|pages=381–384|doi=10.17660/ActaHortic.2002.567.83}}</ref><ref name="hum">{{Наведено списание|last=Sabitov|first=Andrey|last2=Hummer|first2=Kim E.|last3=Davis|first3=Tom|year=2005|title=Iturup And Sakhalin Island Strawberries|url=http://hortsci.ashspublications.org/content/40/4/1127.1.abstract|journal=HortScience|volume=40|issue=4|page=1127|doi=10.21273/HORTSCI.40.4.1127A|doi-access=free}}</ref> ''Fragaria iinumae'' е еден од диплоидните предци на октоплоидната јагода.<ref>{{Наведено списание|last=Rousseau-Gueutin|first=M.|last2=Gaston|first2=A.|last3=Aïnouche|first3=A.|last4=Aïnouche|first4=M. L.|last5=Olbricht|first5=K.|last6=Staudt|first6=G.|last7=Richard|first7=L.|last8=Denoyes-Rothan|first8=B.|date=1 June 2009|title=Tracking the evolutionary history of polyploidy in Fragaria L. (strawberry): New insights from phylogenetic analyses of low-copy nuclear genes|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1055790308006118|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=51|issue=3|pages=515–530|bibcode=2009MolPE..51..515R|doi=10.1016/j.ympev.2008.12.024|issn=1055-7903|pmid=19166953|url-access=subscription}}</ref><gallery> Податотека:Fragaria_iinumae_(flower_s6).jpg|алт=Flower| Цвет Податотека:Fragaria_iinumae_(fruits_with_scale).jpg|алт=Fruits| Овошје Податотека:Fragaria_iinumae_(Montage).jpg|алт=Montage| Монтажа </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Fragaria iinumae}} {{Викивидови-ред|Fragaria iinumae}} * {{PFAF|Fragaria iinumae}} {{Јагоди}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Јагода (род)]] [[Категорија:Статии со текст на јапонски]] [[Категорија:Таксони именувани од Томитаро Макино]] [[Категорија:Растенија опишани во 1907 година]] r7b9cj1mxx1vu6x9ulhrn9nhh7u6rr0 Жак Етјен Ге 0 1400010 5599400 5599302 2026-07-23T16:55:57Z Andrew012p 85224 /* */ 5599400 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Жак Етјен Ге | портрет = Acta Horti berg. - 1905 - tafl. 139. - Jacques Gay.jpg | px = | опис = Жак Етјен Ге во 1862 | родено-име = Jaques Étienne Gay | роден-дата = 11 октомври 1786 | роден-место = [[Нион]], [[Швајцарија]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1864|01|16|1786|10|11}} | починал-место = [[Париз]], [[Франција]] | починал-причина = | почивалиште = | националност = швајцарска, француска | народност = | наставка = <!-- ова е наставка за полињата „Роден“ и „Починал“. ако го нема ова поле, ништо нема да се смени --> | наставка1 = <!-- ова е наставка само за полето „Роден“ --> | наставка2 = <!-- ова е наставка само за полето „Починал“ --> | познат = <!-- овде треба да стои по што е позната личноста. пр. „по улогата во Бетмен“ --> | занимање = | сопружник = Розали Нилион | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = <!-- Додатно поле 1 --> | data1 = <!-- Податок за додатното поле 1 --> | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Жак Етјен Ге''' ({{langx|fr|Jaques Étienne Gay}}; {{роден во|Нион}}, {{роден на|11|октомври|1786}} — {{починат во|Париз}}, {{починат на|16|јануари|1864}}) — швајцарско-француски ботаничар, државен службеник, колекционер и таксоном. Неговото име е поврзано со растенија во стандардизираната ботаничка номенклатура, на пр. ''Crocus sieberi'' J.Gay. Тој бил најпознат од учениците на ботаничарот [[Жан Франсоа Еме Годен|Жан Франсоа Еме Годен,]] со кого почнал да собира растенија на 14-годишна возраст. Бил во брак со Розали Нилион. Растителниот [[Род (биологија)|род]] ''Gaya'' е именуван во негова чест,<ref>{{Наведена книга|url=https://doi.org/10.3372/epolist2018|title=Verzeichnis eponymischer Pflanzennamen – Erweiterte Edition|last=Burkhardt|first=Lotte|publisher=Botanic Garden and Botanical Museum, Freie Universität Berlin|year=2018|isbn=978-3-946292-26-5|location=Berlin|language=German|trans-title=Index of Eponymic Plant Names – Extended Edition|format=pdf|doi=10.3372/epolist2018|access-date=1 January 2021}}</ref> како и родот ''Neogaya'', кој му припаѓа на семејството [[штитоцветни]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:40277-1|title=''Neogaya'' Meisn. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=2 November 2021}}</ref> Исто така и следните [[Вид (биологија)|видови]] се именувани во негова чест.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:208814-2|title=''Potamogeton gayi'' A.Benn. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=13 September 2021}}</ref> * ''[[Achyrophorus gayi]]'' Sch.Bip. * ''Ajax gayi'' Henon, renommé ''[[Narcissus pseudonarcissus]]'' subsp. ''pseudonarcissus'' * ''[[Allium gayi]]'' Boiss. * ''[[Berberis gayi]]'' K.Koch * ''[[Cryptantha gayi]]'' I.M.Johnst. * ''[[Cyperus gayi]]'' (C.B.Clarke) Kük. * ''[[Dioscorea gayi]]'' Phil. * ''[[Euphorbia gayi]]'' Salis * ''[[Gentiana gayi]]'' Griseb. * ''[[Hechtia gayi]]'' L.W.Lenz * ''[[Leucocoryne gayi]]'' Baker * ''[[Mariscus gayi]]'' C.B.Clarke * ''[[Menonvillea gayi]]'' Phil. * ''[[Narcissus gayi]]'' (Henon) Pugsley, renommé ''[[Narcissus pseudonarcissus]]'' subsp. ''pseudonarcissus'' * ''[[Oncidium gayi]]'' J.M.H.Shaw * ''[[Oriastrum gayi]]'' Phil. * ''[[Oxalis gayi]]'' Macloskie * ''[[Peperomia gayi]]'' C.DC. * ''[[Polyachyrus gayi]]'' J.Rémy * ''[[Polycarpaea gayi]]'' Webb * ''[[Polygala gayi]]'' A.W.Benn. * ''[[Potamogeton gayi]]'' A.Benn. * ''[[Pterodiscus gayi]]'' Decne. * ''[[Rogeria gayi]]'' Baill. * ''[[Rosa gayi]]'' Almq. * ''[[Salpichroa gayi]]'' Benoist * ''[[Tillandsia gayi]]'' Baker * ''Tithymalus gayi'' (Salis) Klotzsch & Garcke, rejeté au profit de ''[[Euphorbia gayi]]'' Salis * ''[[Vicia gayi]]'' Phil. {{Ботаничар|J.Gay|Жак Етјен Ге}} == Публикации == * Gay, Jacques Etienne. 1857. Recherches sur les caractères de la végétation du fraisier et sur la distribution géographique de ses espèces, avec la description de deux nouvelles. ''Annales des Sciences Naturelles (Botanique)'' 4th ser. 8: 185–208 * Gay, Jacques Etienne. 1821. ''Monographie des cinq genres de plantes que comprend la tribu des Lasiopetalées dans la famille des Buttneriacées.'' == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ге, Жак Етјен}} [[Категорија:Починати во 1864 година]] [[Категорија:Родени во 1786 година]] [[Категорија:Француски ботаничари]] kga0tv0z0owzxzjioji3b1venw2zcc4 Fragaria nilgerrensis 0 1400021 5599387 5599333 2026-07-23T15:52:23Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5599387 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Speciesbox |name=Fragaria nilgerrensis |image=Fragarianilgerrensis.jpg |genus=Fragaria |species=nilgerrensis |authority=Schlecht. ex [[Жак Етјен Ге|J.Gay]] |synonyms={{species list |Potentilla nilgerrensis|(Schltdl. ex J.Gay) Mabb.}}|synonyms_ref= }} '''''Fragaria nilgerrensis''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] ''[[рози]]''.<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:725064-1|title=Fragaria nilgerrensis Schltdl. ex J.Gay|last=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=Plants of the World Online|publisher=The Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew|accessdate=April 10, 2024}}</ref><ref name="COL">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/6JJST|title=Fragaria nilgerrensis Schltdl. ex J.Gay|last=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=Catalogue of Life|publisher=Species 2000|accessdate=April 10, 2024}}</ref> Тоа е [[Јагода (род)|дива јагода]] по потекло од Јужна и Југоисточна [[Азија]].<ref name="nalusda">[https://web.archive.org/web/20130707160406/http://specialcollections.nal.usda.gov/speccoll/collectionsguide/darrow/Darrow_TheStrawberry.pdf G.M. Darrow, The Strawberry: History, Breeding and Physiology. page 113]</ref> Слична е по изглед на ''F. moupinensis''.<ref name="nalusda" /> Нејзините плодови се бели до светлорозови, со вкус што потсетува на [[праска]],<ref name="EST">{{Наведено списание|last=<!--Not stated-->|date=n.d.|title=Evaluation of genetic diversity and population structure of Fragaria nilgerrensis using EST-SSR markers|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378111921003863|journal=Gene|volume=796-797|doi=10.1016/j.gene.2021.145791|pmid=34175390|access-date=September 10, 2024|hdl-access=free}}</ref> и плодот нема комерцијална вредност.<ref>{{PFAF|Fragaria nilgerrensis}}</ref> Сите јагоди имаат основен [[Плоидност|хаплоиден]] број од 7 [[Хромозом|хромозоми]]. ''Fragaria nilgerrensis'' е [[Плоидност|диплоидна]], има 2 пара од овие хромозоми, вкупно 14 хромозоми. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Fragaria nilgerrensis}} {{Викивидови-ред|Fragaria nilgerrensis}} * [https://web.archive.org/web/20060302035301/http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm G.M. Darrow, The Strawberry: History, Breeding and Physiology. Online version, chapter 8.] {{Јагоди|state=collapsed}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Растенија опишани во 1857 година]] [[Категорија:Јагода (род)]] [[Категорија:Таксони именувани од Жак Етјен Ге]] gyzsg3hfrb5tco8avfno2yx9bur4mst Предлошка:Светско првенство во фудбал 2026 - Идеален тим на првенството 10 1400027 5599367 2026-07-23T13:17:03Z Carshalton 30527 Создадена страница со: <noinclude>{{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}}</noinclude> {| cellpadding=0 cellspacing=1 border=1 style="margin:auto;" |- align=center bgcolor=#f2f2f2 | width=20% | '''Голман''' | width=20% | '''Одбрана''' | width=20% | '''Среден ред''' | width=20% | '''Напаѓачи''' |- valign="top" | {{flagsport|CPV}} [[Возиња]] | {{flagsport|ESP}} [[Марк Кукуреља]]<br />{{flag... 5599367 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Врати се|Светско првенство во фудбал 2026}}</noinclude> {| cellpadding=0 cellspacing=1 border=1 style="margin:auto;" |- align=center bgcolor=#f2f2f2 | width=20% | '''Голман''' | width=20% | '''Одбрана''' | width=20% | '''Среден ред''' | width=20% | '''Напаѓачи''' |- valign="top" | {{flagsport|CPV}} [[Возиња]] | {{flagsport|ESP}} [[Марк Кукуреља]]<br />{{flagsport|ARG}} [[Лисандро Мартинес]]<br />{{flagsport|FRA}} [[Дајо Упамекано]]<br />{{flagsport|ESP}} [[Педро Поро]] | {{flagsport|ENG}} [[Џуд Белингам]]<br />{{flagsport|ESP}} [[Родри (фудбалер 1996)|Родри]]<br />{{flagsport|FRA}} [[Мајкл Олисе]] | {{flagsport|FRA}} [[Килијан Мбапе]]<br />{{flagsport|NOR}} [[Ерлинг Холанд]]<br />{{flagsport|ARG}} [[Лионел Меси]] |} <noinclude> {{Предлошки за СП во фудбал}} [[Категорија:Предлошки за Светското првенство во фудбал 2026]] </noinclude> gzx8wh70ce3l9m9c1qhkgafjvd2rfdd Fragaria nipponica 0 1400028 5599381 2026-07-23T15:44:50Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1353000772|Fragaria nipponica]]“ 5599381 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Fragaria nipponica1UME.jpg|genus=Fragaria|species=nipponica|authority=[[Томитаро Макино|Makino]]}} '''''Fragaria nipponica''''' - [[Вид (биологија)|вид]] на [[Јагода (род)|дива јагода]] од семејството ''[[рози]]''.<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:725065-1|title=Fragaria nipponica Makino|last=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=Plants of the World Online|publisher=The Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew|accessdate=December 20, 2025}}</ref><ref name="COL">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/6JJT5|title=Fragaria nipponica Makino|last=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=Catalogue of Life|publisher=Species 2000|accessdate=December 20, 2025}}</ref> Потекнува од западната страна на јапонскиот остров [[Хоншу]], со сортата ''Fragaria nipponica'' var. ''yakusimensis'' на [[Јакушима]]. Некои ботаничари ја сметаат како [[Синоним (таксономија)|синоним]] на ''Fragaria yezoensis''. Сите јагоди имаат основен [[Плоидност|хаплоиден]] број од 7 [[Хромозом|хромозоми]]. ''Fragaria nipponica'' е [[Плоидност|диплоидна]], има 2 пара од овие хромозоми за вкупно 14 хромозоми. ''Fragaria nipponica'', особено var. ''yakusimensis'', се одгледува во Јапонија за неговиот плод.<ref name="od">Oda, Y. 2002. Photosynthetic characteristics and geographical distribution of diploid ''Fragaria'' species native in Japan. ''Acta Hort''. 567: 381–384. [http://www.actahort.org/books/567/567_83.htm Abstract] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180602033648/http://www.actahort.org/books/567/567_83.htm|date=2018-06-02}}.</ref> == Наводи == == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Fragaria nipponica}} * {{PFAF|Fragaria nipponica}} {{Јагоди}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Бобинки]] [[Категорија:Флора на Јапонија]] [[Категорија:Јагода (род)]] [[Категорија:Таксони именувани од Томитаро Макино]] jad8feh2hhrjg0wspcjgbqt05q1as8r 5599383 5599381 2026-07-23T15:48:59Z P.Nedelkovski 47736 поправки 5599383 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Speciesbox |image=Fragaria nipponica1UME.jpg |genus=Fragaria |species=nipponica |authority=[[Томитаро Макино|Makino]] }} '''''Fragaria nipponica''''' — [[Вид (биологија)|вид]] на [[Јагода (род)|дива јагода]] од семејството ''[[рози]]''.<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:725065-1|title=Fragaria nipponica Makino|last=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=Plants of the World Online|publisher=The Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew|accessdate=December 20, 2025}}</ref><ref name="COL">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/6JJT5|title=Fragaria nipponica Makino|last=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=Catalogue of Life|publisher=Species 2000|accessdate=December 20, 2025}}</ref> Потекнува од западната страна на јапонскиот остров [[Хоншу]], со сортата ''Fragaria nipponica'' var. ''yakusimensis'' на [[Јакушима]]. Некои ботаничари ја сметаат како [[Синоним (таксономија)|синоним]] на ''Fragaria yezoensis''. Сите јагоди имаат основен [[Плоидност|хаплоиден]] број од 7 [[Хромозом|хромозоми]]. ''Fragaria nipponica'' е [[Плоидност|диплоидна]], има 2 пара од овие хромозоми за вкупно 14 хромозоми. ''Fragaria nipponica'', особено var. ''yakusimensis'', се одгледува во Јапонија за неговиот плод.<ref name="od">Oda, Y. 2002. Photosynthetic characteristics and geographical distribution of diploid ''Fragaria'' species native in Japan. ''Acta Hort''. 567: 381–384. [http://www.actahort.org/books/567/567_83.htm Abstract] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20180602033648/http://www.actahort.org/books/567/567_83.htm|date=2018-06-02}}.</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Fragaria nipponica}} {{Викивидови-ред|Fragaria nipponica}} * {{PFAF|Fragaria nipponica}} {{Јагоди}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Бобинки]] [[Категорија:Флора на Јапонија]] [[Категорија:Јагода (род)]] [[Категорија:Таксони именувани од Томитаро Макино]] n8jykpfaptryfhylevbcmn6qbym72sn Разговор:Fragaria nipponica 1 1400029 5599384 2026-07-23T15:49:14Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5599384 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Fragaria nubicola 0 1400030 5599388 2026-07-23T16:04:59Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1304410265|Fragaria nubicola]]“ 5599388 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Whf white 41.jpg|genus=Fragaria|species=nubicola|authority=[[Џон Линдли|Lindl.]] ex [[Чарлс Лакаита|Lacaita]]}} '''''Fragaria nubicola''''' - [[Вид (биологија)|вид]] на [[Јагода (род)|дива јагода]] по потекло од [[Хималаи|Хималаите]]. Нема комерцијална вредност.<ref name="usda">[http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm G.M. Darrow, The Strawberry: History, Breeding and Physiology. Online version, chapter 8.] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060302035301/http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm|date=2006-03-02}}</ref> == Медицинска употреба == Екстрактите од листови од ''Fragaria nubicola'' покажале ветувачки, но ограничени резултати во намалувањето на воспалението во зглобовите, што би можело да се покаже како можен третман за [[артритис]]. Проучувањата биле спроведени само на животни и сè уште не се тестирани на луѓе, но историските анегдоти и тестирањата врз животни се ветувачки. == Геномика == Сите јагоди имаат основен [[Плоидност|хаплоиден]] број од 7 [[Хромозом|хромозоми]]. ''Fragaria nubicola'' е [[Плоидност|диплоидна]], има 2 пара од овие хромозоми за вкупно 14 хромозоми.<ref name="usda">[http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm G.M. Darrow, The Strawberry: History, Breeding and Physiology. Online version, chapter 8.] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060302035301/http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm|date=2006-03-02}}</ref> == Наводи == == Надворешни врски == {{Викивидови}} * [https://web.archive.org/web/20060302035301/http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm G.M. Darrow, The Strawberry: History, Breeding and Physiology. Online version, chapter 8.] * {{PFAF|Fragaria nubicola}} {{Јагоди}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Јагода (род)]] taj3ps82bil9nn2e6yfhanlaj9s2fay 5599390 5599388 2026-07-23T16:10:23Z P.Nedelkovski 47736 поправки 5599390 wikitext text/x-wiki {{закосен наслов}} {{Speciesbox |image=Whf white 41.jpg |genus=Fragaria |species=nubicola |authority=[[Џон Линдли|Lindl.]] ex [[Чарлс Лакаита|Lacaita]] }} '''''Fragaria nubicola''''' — [[Вид (биологија)|вид]] на [[Јагода (род)|дива јагода]] по потекло од [[Хималаи|Хималаите]]. Нема комерцијална вредност.<ref name="usda">[http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm G.M. Darrow, The Strawberry: History, Breeding and Physiology. Online version, chapter 8.] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060302035301/http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm|date=2006-03-02}}</ref><ref name="ars">{{GRIN | accessdate = 2 јануари 2018}}</ref> == Медицинска употреба == Екстрактите од листови од ''Fragaria nubicola'' покажале ветувачки, но ограничени резултати во намалувањето на воспалението во зглобовите, што би можело да се покаже како можен третман за [[артритис]]. Проучувањата биле спроведени само на животни и сè уште не се тестирани на луѓе, но историските анегдоти и тестирањата врз животни се ветувачки. == Геномика == Сите јагоди имаат основен [[Плоидност|хаплоиден]] број од 7 [[Хромозом|хромозоми]]. ''Fragaria nubicola'' е [[Плоидност|диплоидна]], има 2 пара од овие хромозоми за вкупно 14 хромозоми.<ref name="usda">[http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm G.M. Darrow, The Strawberry: History, Breeding and Physiology. Online version, chapter 8.] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060302035301/http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm|date=2006-03-02}}</ref><ref name="ars"/> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Fragaria nubicola}} {{Викивидови-ред|Fragaria nubicola}} * [https://web.archive.org/web/20060302035301/http://www.nalusda.gov/pgdic/Strawberry/darpubs.htm G.M. Darrow, The Strawberry: History, Breeding and Physiology. Online version, chapter 8.] * {{PFAF|Fragaria nubicola}} {{Јагоди}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Јагода (род)]] 2lwitdtswjxkt8wxk8j3qngruzuk1ly Разговор:Fragaria nubicola 1 1400031 5599391 2026-07-23T16:10:38Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5599391 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx Податотека:2026 FIFA World Cup Mascots small.jpg 6 1400032 5599468 2026-07-23T20:24:10Z Carshalton 30527 5599468 wikitext text/x-wiki == Лиценцирање == {{Печат}} c46dpe4esxka11a548e6c3708mimbpu Венецијански јазик 0 1400033 5599483 2026-07-23T21:25:24Z Nikkelo 131577 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1359232993|Venetian language]]“ 5599483 wikitext text/x-wiki {{Infobox Language|name=Венецијански|nativename={{lang|vec|łengoa/łengua vèneta}}, {{lang|vec|vèneto}}|states=[[Италија]], [[Словенија]], [[Хрватска]], [[Црна Гора]]|region={{plainlist}} * [[Венето]]<ref name="UNM">{{cite book |title=Fifth United Nations Conference on the Standardization of Geographical Names: Vol. 2 |publisher=[[United Nations]] |year=1991 |location=Montreal }}</ref><ref name="DRH">{{Cite book |title=Cultural disenchantments: worker peasantries in northeast Italy |last=Holmes |first=Douglas R. |publisher=[[Princeton University Press]] |year=1989}}</ref> * [[Фриули Венеција Џулија]]<ref name="UNM"/><ref name="DRH" /> * [[Трентино-Јужен Тирол]]<ref name="UNM"/><ref name="DRH" /> * [[Истра]]<ref name="JMI">{{Cite book |title=Miniature empires: a historical dictionary of the newly independent states |last=Minahan |first=James |publisher=Greenwood |year=1998 |location=Westport}}</ref><ref name="JRK">{{Cite book |title=The Čakavian dialect of Orbanići near Žminj in Istria |last=Kalsbeek |first=Janneke |year=1998 |series=Studies in Slavic and General Linguistics |volume=25 |location=Amsterdam and Atlanta, Georgia |publisher=Rodopi |isbn=90-420-0712-5 |url=https://archive.org/details/cakaviandialecto0000kals |access-date=5 February 2026 |url-access=registration |via=Internet Archive}}</ref> *[[Горски Котар]] *[[Словенечка Истра]]<ref name="JMI"/><ref name="JRK"/> {{endplainlist}}|speakers={{sigfig|3.85|2}} милиони|date=2002|familycolor=Indo-European|fam2=[[Италски јазици|Италски]]|fam3=[[Латинофалиски јазици|Латинофалиски]]|fam4=[[Латински]]ic|fam5=[[Романски јазици|Романски]]|fam6=[[Западноиталски јазици|Западноиталски]]|minority={{plainlist| *Италија **→ [[Венето]] *Бразил ([[Талиански дијалект]])<ref>{{Cite web |url=http://www.ipol.org.br/ler.php?cod=597 |title=Subsídios para o reconhecimento do Talian |last=Tonial |first=Honório |date=26 June 2009 |website=Instituto de Investigação e Desenvolvimento em Política Linguística (IPOL) |language=pt |trans-title=Subsidies for the recognition of Talian |archive-url=https://web.archive.org/web/20120127132553/http://www.ipol.org.br/ler.php?cod=597 |archive-date=27 January 2012 |access-date=21 August 2011}}</ref> **→ [[Саун Пауло]] **→ [[Рио Гранде ду Сул]] **→ [[Санта Катарина]] **→ [[Парана]] **→ [[Еспирито Санто]] *Мексико ([[Чипиловенецијански дијалект|Чипило]]) **→ [[Керетаро]] **→ [[Веракрус]] **→ [[Пуебла]] }}|iso3=vec|map=Venetian_Language_distribution.png|notice=IPA|mapcaption='''Застапеност на венецијанскиот јазик во [[Тривенето]]''': {{legend|#aa0000|Региони каде се зборува венецијански}} {{legend|#ff0000|Региони каде се зборува венецијански заедно со други јазици ([[баварски јазик|баварски]], [[Емилијански јазик|емилијански]], [[фриулиски јазик|фриулиски]], [[словенечки јазик|словенечки]], [[чакавски јазик|чакавски]], [[истриотски јазик|истриотски]] и порано [[далматински јазик|далматински]]) и региони на лингвистичка транзиција (со [[ломбардски јазик|ломбардски]] и со емилијански)}} {{legend|#ffa9a9|Региони на влијание на венецијанскиот јазик (врз ломбардски и ладински јазик)}}}} [[Податотека:Romance_20c_en.png|мини|450x450пкс| Распространетоста на [[Романски јазици|романските јазици]] во Европа. Венецијанскиот е означен со број 15.]] '''Венецијански''', понекогаш познат и како '''венетски''' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.linguasphere.info/jr/pdf/index/LS_index_t-u-v.pdf|title=Venetan|work=[[Linguasphere]]|accessdate=2018-12-11}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.linguasphere.info/lcontao/tl_files/pdf/master/OL-SITE%201999-2000%20MASTER%20ONE%20Sectors%205-Zones%2050-54.pdf|title=Indo-european phylosector|work=[[Linguasphere]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140827110429/http://www.linguasphere.info/lcontao/tl_files/pdf/master/OL-SITE%201999-2000%20MASTER%20ONE%20Sectors%205-Zones%2050-54.pdf|archive-date=2014-08-27}}</ref> ({{Јаз|vec|łengua vèneta}} {{МФА|vec|ˈ(l)eŋɡwa ˈvɛneta|}}) или {{Јаз|vec|vèneto}} {{МФА|vec|ˈvɛneto|}}), е [[Романски јазици|романски јазик]]. Го зборуваат околу 3.9 милиони луѓе, претежно во [[Венето]], североисточен регион во [[Италија]]. Тој е присутен и надвор од Венето, во [[Трентино-Јужен Тирол]], [[Фриули]], [[Јулиска Краина|Јулијанскиот Марш]], [[Истра]] и некои градови во [[Словенија]], [[Далмација]],[[Хрватска]], и [[Бока Которска|Которскиот Залив]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://kotor.travel/language/|title=Language}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.italiannetwork.it/news.aspx?ln=it&id=4697|title=Italiani all'estero|work=Italian Network|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722040503/http://www.italiannetwork.it/news.aspx?ln=it&id=4697|archive-date=22 July 2011|accessdate=24 August 2015}}</ref> како мајчин јазик на домородното венецијанско население. Во [[Аргентина]], [[Австралија]], [[Бразил]], [[Канада]], [[Мексико]], [[Соединети Американски Држави|САД]] и [[Обединето Кралство|Обединетото Кралство]] тој е присутен како јазик на Венецијанците од дијаспората. Понекогаш тој е класификуван и како [[дијалект]] на италијанскиот јазик, дури и од страна на некои од неговите говорници, но оваа класификација е главно политичка. Во лингвистиката, венецијанскиот е дефиниран како посебен јазик, со свои локални варијанти. == Референци == {{Наводи}}  [[Категорија:Итало-западни јазици]] [[Категорија:Загрозени јазици во Европа]] [[Категорија:Јазици во Црна Гора]] [[Категорија:Јазици во Хрватска]] [[Категорија:Статии со извори на италијански (it)]] [[Категорија:Статии со текст на италијански]] [[Категорија:Статии со извори на португалски (pt)]] [[Категорија:Статии со текст на венецијански]] kj7qa2yclzzcih9b0dr8bsvqa4olus2 Икарус (унгарска компанија) 0 1400034 5599486 2026-07-23T21:30:36Z Buli 2648 Создадена страница со: Ikarus (унгарски: *Ikarus*) е еден од најпознатите унгарски производители на автобуси и еден од најголемите производители на автобуси во светот во втората половина на XX век. Компанијата е основана во 1895 година во Будимпешта како работилница за изработка... 5599486 wikitext text/x-wiki Ikarus (унгарски: *Ikarus*) е еден од најпознатите унгарски производители на автобуси и еден од најголемите производители на автобуси во светот во втората половина на XX век. Компанијата е основана во 1895 година во Будимпешта како работилница за изработка и поправка на кочии, а со текот на времето се развила во водечки производител на градски, меѓуградски и туристички автобуси. ([Ikarus][1]) По Втората светска војна, со национализацијата на индустријата во Унгарија, „Икарус“ бил реорганизиран и постепено се специјализирал за производство на автобуси. Во 1949 година го добил името „Икарус“, по спојувањето на фабриката на семејството Ухри со фабриката „Ikarus Gép és Fémgyár“. Во следните децении компанијата станала еден од симболите на унгарската индустрија и најголем извозник на автобуси во земјата. ([Wikipedia][2]) Најголемиот подем го доживеала во 1970-тите и 1980-тите години. Автобусите од серијата **200**, особено моделите **Ikarus 260** и **Ikarus 280**, биле произведувани во огромни серии и извезувани во повеќе од 60 држави. Најголемите пазари биле Советскиот Сојуз, Источна Германија, Полска, Чехословачка, Бугарија, Романија и Југославија, но автобусите на „Икарус“ се користеле и во земји од Африка, Блискиот Исток и Латинска Америка. Во текот на 1980-тите фабриката произведувала до околу 12.000–15.000 автобуси годишно, што ја вбројувало меѓу најголемите производители на автобуси во светот. ([Wikipedia][3]) По падот на комунистичките режими во Источна Европа, компанијата ги загубила своите традиционални пазари. Намалената побарувачка, силната конкуренција од западноевропските производители и финансиските проблеми довеле до постепен пад на производството. Кон крајот на 1990-тите „Икарус“ станал дел од групацијата Irisbus, а во 2003 година производството во првобитната компанија било запрено. Подоцна трговската марка била обновена преку нови компании кои продолжиле ограничено производство на автобуси. ([Wikipedia][4]) Во XXI век брендот „Икарус“ повторно се појавил на унгарскиот пазар со нови модели, вклучувајќи и електрични автобуси. Денешната компанија се насочува кон производство на нископодни и електрични автобуси за јавен превоз, задржувајќи го историското име и традицијата на унгарската автобуска индустрија. ([Ikarus][1]) e3o1lyefwsnup26131fdssyqiu2c5t9 5599487 5599486 2026-07-23T21:32:55Z Buli 2648 5599487 wikitext text/x-wiki '''Икарус''' (унгарски: *Ikarus*) е еден од најпознатите унгарски производители на автобуси и еден од најголемите производители на автобуси во светот во втората половина на XX век. Компанијата е основана во 1895 година во [[Будимпешта]] како работилница за изработка и поправка на кочии, а со текот на времето се развила во водечки производител на градски, меѓуградски и туристички автобуси. По Втората светска војна, со национализацијата на индустријата во Унгарија, „Икарус“ бил реорганизиран и постепено се специјализирал за производство на автобуси. Во 1949 година го добил името „Икарус“, по спојувањето на фабриката на семејството Ухри со фабриката „Ikarus Gép és Fémgyár“. Во следните децении компанијата станала еден од симболите на унгарската индустрија и најголем извозник на автобуси во земјата. Најголемиот подем го доживеала во 1970-тите и 1980-тите години. Автобусите од серијата 200, особено моделите Ikarus 260 и Ikarus 280, биле произведувани во огромни серии и извезувани во повеќе од 60 држави. Најголемите пазари биле Советскиот Сојуз, Источна Германија, Полска, Чехословачка, Бугарија, Романија и Југославија, но автобусите на „Икарус“ се користеле и во земји од Африка, Блискиот Исток и Латинска Америка. Во текот на 1980-тите фабриката произведувала до околу 12.000–15.000 автобуси годишно, што ја вбројувало меѓу најголемите производители на автобуси во светот. По падот на комунистичките режими во Источна Европа, компанијата ги загубила своите традиционални пазари. Намалената побарувачка, силната конкуренција од западноевропските производители и финансиските проблеми довеле до постепен пад на производството. Кон крајот на 1990-тите „Икарус“ станал дел од групацијата Irisbus, а во 2003 година производството во првобитната компанија било запрено. Подоцна трговската марка била обновена преку нови компании кои продолжиле ограничено производство на автобуси. Во XXI век брендот „Икарус“ повторно се појавил на унгарскиот пазар со нови модели, вклучувајќи и електрични автобуси. Денешната компанија се насочува кон производство на нископодни и електрични автобуси за јавен превоз, задржувајќи го историското име и традицијата на унгарската автобуска индустрија. 4pdryzinor4c3c9wem6rgip763pg9km 5599489 5599487 2026-07-23T21:34:54Z Buli 2648 5599489 wikitext text/x-wiki '''Икарус''' (унгарски: *Ikarus*) е еден од најпознатите унгарски производители на автобуси и еден од најголемите производители на автобуси во светот во втората половина на XX век. Компанијата е основана во 1895 година во [[Будимпешта]] како работилница за изработка и поправка на кочии, а со текот на времето се развила во водечки производител на градски, меѓуградски и туристички автобуси. По Втората светска војна, со национализацијата на индустријата во Унгарија, „Икарус“ бил реорганизиран и постепено се специјализирал за производство на автобуси. Во 1949 година го добил името „Икарус“, по спојувањето на фабриката на семејството Ухри со фабриката „Ikarus Gép és Fémgyár“. Во следните децении компанијата станала еден од симболите на унгарската индустрија и најголем извозник на автобуси во земјата. Најголемиот подем го доживеала во 1970-тите и 1980-тите години. Автобусите од серијата 200, особено моделите Ikarus 260 и Ikarus 280, биле произведувани во огромни серии и извезувани во повеќе од 60 држави. Најголемите пазари биле Советскиот Сојуз, Источна Германија, Полска, Чехословачка, Бугарија, Романија и Југославија, но автобусите на „Икарус“ се користеле и во земји од Африка, Блискиот Исток и Латинска Америка. Во текот на 1980-тите фабриката произведувала до околу 12.000–15.000 автобуси годишно, што ја вбројувало меѓу најголемите производители на автобуси во светот. По падот на комунистичките режими во Источна Европа, компанијата ги загубила своите традиционални пазари. Намалената побарувачка, силната конкуренција од западноевропските производители и финансиските проблеми довеле до постепен пад на производството. Кон крајот на 1990-тите „Икарус“ станал дел од групацијата Irisbus, а во 2003 година производството во првобитната компанија било запрено. Подоцна трговската марка била обновена преку нови компании кои продолжиле ограничено производство на автобуси. Во XXI век брендот „Икарус“ повторно се појавил на унгарскиот пазар со нови модели, вклучувајќи и електрични автобуси. Денешната компанија се насочува кон производство на нископодни и електрични автобуси за јавен превоз, задржувајќи го историското име и традицијата на унгарската автобуска индустрија. [[Категорија:Унгарски претпријатија]] 23tgxhl270ezecosjv7ombn2kwykdzr 5599490 5599489 2026-07-23T21:35:18Z Buli 2648 5599490 wikitext text/x-wiki '''Икарус''' ({{langx|hu|Ikarus}}) е еден од најпознатите унгарски производители на автобуси и еден од најголемите производители на автобуси во светот во втората половина на XX век. Компанијата е основана во 1895 година во [[Будимпешта]] како работилница за изработка и поправка на кочии, а со текот на времето се развила во водечки производител на градски, меѓуградски и туристички автобуси. По Втората светска војна, со национализацијата на индустријата во Унгарија, „Икарус“ бил реорганизиран и постепено се специјализирал за производство на автобуси. Во 1949 година го добил името „Икарус“, по спојувањето на фабриката на семејството Ухри со фабриката „Ikarus Gép és Fémgyár“. Во следните децении компанијата станала еден од симболите на унгарската индустрија и најголем извозник на автобуси во земјата. Најголемиот подем го доживеала во 1970-тите и 1980-тите години. Автобусите од серијата 200, особено моделите Ikarus 260 и Ikarus 280, биле произведувани во огромни серии и извезувани во повеќе од 60 држави. Најголемите пазари биле Советскиот Сојуз, Источна Германија, Полска, Чехословачка, Бугарија, Романија и Југославија, но автобусите на „Икарус“ се користеле и во земји од Африка, Блискиот Исток и Латинска Америка. Во текот на 1980-тите фабриката произведувала до околу 12.000–15.000 автобуси годишно, што ја вбројувало меѓу најголемите производители на автобуси во светот. По падот на комунистичките режими во Источна Европа, компанијата ги загубила своите традиционални пазари. Намалената побарувачка, силната конкуренција од западноевропските производители и финансиските проблеми довеле до постепен пад на производството. Кон крајот на 1990-тите „Икарус“ станал дел од групацијата Irisbus, а во 2003 година производството во првобитната компанија било запрено. Подоцна трговската марка била обновена преку нови компании кои продолжиле ограничено производство на автобуси. Во XXI век брендот „Икарус“ повторно се појавил на унгарскиот пазар со нови модели, вклучувајќи и електрични автобуси. Денешната компанија се насочува кон производство на нископодни и електрични автобуси за јавен превоз, задржувајќи го историското име и традицијата на унгарската автобуска индустрија. [[Категорија:Унгарски претпријатија]] 5xph4cx4db7vmnv1b7ivs538w8d7ne5 5599491 5599490 2026-07-23T21:37:04Z Buli 2648 5599491 wikitext text/x-wiki '''Икарус''' ({{langx|hu|Ikarus}}) е еден од најпознатите унгарски производители на [[Автобус|автобуси]] и еден од најголемите производители на автобуси во светот во втората половина на XX век. Компанијата е основана во 1895 година во [[Будимпешта]] како работилница за изработка и поправка на кочии, а со текот на времето се развила во водечки производител на градски, меѓуградски и туристички автобуси. По Втората светска војна, со национализацијата на индустријата во Унгарија, „Икарус“ бил реорганизиран и постепено се специјализирал за производство на автобуси. Во 1949 година го добил името „Икарус“, по спојувањето на фабриката на семејството Ухри со фабриката „Ikarus Gép és Fémgyár“. Во следните децении компанијата станала еден од симболите на унгарската индустрија и најголем извозник на автобуси во земјата. Најголемиот подем го доживеала во 1970-тите и 1980-тите години. Автобусите од серијата 200, особено моделите Ikarus 260 и Ikarus 280, биле произведувани во огромни серии и извезувани во повеќе од 60 држави. Најголемите пазари биле Советскиот Сојуз, Источна Германија, Полска, Чехословачка, Бугарија, Романија и Југославија, но автобусите на „Икарус“ се користеле и во земји од Африка, Блискиот Исток и Латинска Америка. Во текот на 1980-тите фабриката произведувала до околу 12.000–15.000 автобуси годишно, што ја вбројувало меѓу најголемите производители на автобуси во светот. По падот на комунистичките режими во Источна Европа, компанијата ги загубила своите традиционални пазари. Намалената побарувачка, силната конкуренција од западноевропските производители и финансиските проблеми довеле до постепен пад на производството. Кон крајот на 1990-тите „Икарус“ станал дел од групацијата Irisbus, а во 2003 година производството во првобитната компанија било запрено. Подоцна трговската марка била обновена преку нови компании кои продолжиле ограничено производство на автобуси. Во XXI век брендот „Икарус“ повторно се појавил на унгарскиот пазар со нови модели, вклучувајќи и електрични автобуси. Денешната компанија се насочува кон производство на нископодни и електрични автобуси за јавен превоз, задржувајќи го историското име и традицијата на унгарската автобуска индустрија. [[Категорија:Унгарски претпријатија]] 6v2qekk334lr2ldcv9o1bhzhxrv5o7s Есте, Венето 0 1400035 5599494 2026-07-23T21:56:33Z Nikkelo 131577 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1355220613|Este, Veneto]]“ 5599494 wikitext text/x-wiki {| class="infobox ib-settlement vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Есте</div> |- | colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category"> [[Италијанска комуна|Комуна]] </div> |- class="mergedtoprow ib-settlement-official" | colspan="2" class="infobox-full-data" |Општина Есте |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Este_castello.jpg|250x250пкс|Este Castle]]<div class="ib-settlement-caption">Замокот во Есте</div> |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data maptable" |<templatestyles src="Infobox settlement/columns/styles.css" /> <div class="ib-settlement-cols"> <div class="ib-settlement-cols-row"><div class="ib-settlement-cols-cell">[[Податотека:Flag_of_Este_(Italy).svg|граничник|100x100пкс|Flag of Este]]<div class="ib-settlement-caption-link">Знаме</div></div><div class="ib-settlement-cols-cell">[[Податотека:Coat_of_arms_of_Este_(Italy).svg|100x100пкс|Coat of arms of Este]]<div class="ib-settlement-caption-link">Грб </div></div></div></div> |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:250px;padding:0"><div style="position:relative;width:250px">[[Податотека:Italy_provincial_location_map_2016.svg|класа=notpageimage noviewer|314x314пкс|Este is located in Italy]]<div class="od notheme" style="top:17.909%;left:42.711%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-3px;top:-3px">[[Податотека:Red_pog.svg|врска=|класа=notpageimage noviewer|6x6пкс|Este]]</div><div class="pr" style="width:6em;left:4px"><div>Есте</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Локација на Есте во Италија</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of Italy</span></div></div></div><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:250px;padding:0"><div style="position:relative;width:250px">[[Податотека:Italy_Veneto_location_map.svg|класа=notpageimage noviewer|255x255пкс|Este is located in Veneto]]<div class="od notheme" style="top:76.033%;left:43.421%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-3px;top:-3px">[[Податотека:Red_pog.svg|врска=|класа=notpageimage noviewer|6x6пкс|Este]]</div><div class="pr" style="width:6em;left:4px"><div>Есте</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Есте (Венето)</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of Veneto</span></div></div></div></div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |Координати: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Este,_Veneto&params=45_14_N_11_40_E_type:city(15980)_region:IT-34 <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">45°14′N</span> <span class="longitude">11°40′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#xFEFF; / &#xFEFF;</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">45.233°N 11.667°E</span><span style="display:none">&#xFEFF; / <span class="geo">45.233; 11.667</span></span></span>]</span></span> |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Држава | class="infobox-data" |[[Италија]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[Региони во Италија|Регион]] | class="infobox-data" |[[Венето]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[Покраини во италија|Покраина]] | class="infobox-data" |Падова (PD) |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |Локална самоуправа<div class="ib-settlement-fn"></div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;Градоначалник | class="infobox-data" |Матео Пајола |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |Површина<div class="ib-settlement-fn"></div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;">&nbsp;•&nbsp;Вкупна</div> | class="infobox-data" |32.7&nbsp;km<sup>2</sup> (12.6&nbsp;sq&nbsp;mi) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Надморска височина<div class="ib-settlement-fn"></div> | class="infobox-data" |15&nbsp;m (49&nbsp;ft) |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |Население<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap">&nbsp;</span>(30 Ноември 2021)</div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;">&nbsp;•&nbsp;Вкупно</div> | class="infobox-data" |15,980 |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;Густина | class="infobox-data" |489/km<sup>2</sup> (1,270/sq&nbsp;mi) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[Демоним]] | class="infobox-data" |Естенези, Атестини (архаично) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[Временска зона]] | class="infobox-data" |[[utc+01:00|UTC+1]] ([[Средноевропско време|CET]]) |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap">&nbsp;• [[Летно сметање на времето|Летно сметање]]</span> | class="infobox-data" |[[UTC+2]] ([[Средноевропско летно време|CEST]]) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Поштенски код | class="infobox-data adr" |<div class="postal-code">35042</div> |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Мрежно место | class="infobox-data" |<span class="official-website"><span class="url">[http://comune.este.pd.it/ Official website]</span></span> |} '''Есте''' ({{МФА|it|ˈɛste|lang}} ) е град и ''[[Италијанска комуна|општина]]'' во покраината Падова, во регионот [[Венето]] во северна [[Италија]]. Се наоѓа во подножјето на [[Евганејски Ридови|ридовите Еуганин]] . Историски е познат по земјоделство, занаетчиство и индустрија. Според пописот во 2021, во градот живееле 15980 жители. Главни туристички атракции во градот се Црквата на Света Текла, Црквата на Сан Мартино и Вила Контарини. == Збратимени градови == Есте е [[Збратимени градови|збратимен]] со: <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.comune.este.pd.it/index.php/amministrazione/citta-gemellate|title=Città Gemellate|work=comune.este.pd.it|publisher=Este|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20180514213926/http://www.comune.este.pd.it/index.php/amministrazione/citta-gemellate|archive-date=2018-05-14|accessdate=2019-12-18}}</ref><templatestyles src="Div col/styles.css" /> {| width="100%" | valign="top" | * {{знамеикона|Германија}} [[Бад Виндсхајм]], [[Германија]] * {{знамеикона|САД}} Фредериксбург, [[Соединети Американски Држави]] * {{знамеикона|Англија}} [[Лиик]], [[Англија]] * {{знамеикона|Франција}} [[Пертуи]], [[Франција]] * {{знамеикона|Croatia}} [[Загреб]], [[Хрватска]] * {{знамеикона|Унгарија}} [[Таполка]], [[Унгарија]] |} == Видете исто така == * Атесте, антички град * Вила Контарини == Референци == {{Наводи}} == Надворешни врски == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Ризница-врска|Este}} * [http://www.comuni-italiani.it/028/037/index.html Comuni italiani: Este] {{In lang|it}} * [http://comune.este.pd.it/ Официјална веб-страница] {{In lang|it|en}} * [https://web.archive.org/web/20100125081551/http://www.comunedieste.net/ Водич Comune di Este] {{In lang|it}} {{Province of Padua}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Матични мрежни места што не е исти на Википодатоците и на Википедија]] [[Категорија:Статии со текст на италијански]] [[Категорија:Краток опис различен од Википодатоците]] [[Категорија:Статии со краток опис]] [[Категорија:Градови во Италија]] [[Категорија:Градови во Венето]] kdp4xbgyfb6f8qmm63bdp86q7gju6ot 5599495 5599494 2026-07-23T21:57:10Z Nikkelo 131577 /* Збратимени градови */ 5599495 wikitext text/x-wiki {| class="infobox ib-settlement vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Есте</div> |- | colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category"> [[Италијанска комуна|Комуна]] </div> |- class="mergedtoprow ib-settlement-official" | colspan="2" class="infobox-full-data" |Општина Есте |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Este_castello.jpg|250x250пкс|Este Castle]]<div class="ib-settlement-caption">Замокот во Есте</div> |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data maptable" |<templatestyles src="Infobox settlement/columns/styles.css" /> <div class="ib-settlement-cols"> <div class="ib-settlement-cols-row"><div class="ib-settlement-cols-cell">[[Податотека:Flag_of_Este_(Italy).svg|граничник|100x100пкс|Flag of Este]]<div class="ib-settlement-caption-link">Знаме</div></div><div class="ib-settlement-cols-cell">[[Податотека:Coat_of_arms_of_Este_(Italy).svg|100x100пкс|Coat of arms of Este]]<div class="ib-settlement-caption-link">Грб </div></div></div></div> |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:250px;padding:0"><div style="position:relative;width:250px">[[Податотека:Italy_provincial_location_map_2016.svg|класа=notpageimage noviewer|314x314пкс|Este is located in Italy]]<div class="od notheme" style="top:17.909%;left:42.711%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-3px;top:-3px">[[Податотека:Red_pog.svg|врска=|класа=notpageimage noviewer|6x6пкс|Este]]</div><div class="pr" style="width:6em;left:4px"><div>Есте</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Локација на Есте во Италија</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of Italy</span></div></div></div><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:250px;padding:0"><div style="position:relative;width:250px">[[Податотека:Italy_Veneto_location_map.svg|класа=notpageimage noviewer|255x255пкс|Este is located in Veneto]]<div class="od notheme" style="top:76.033%;left:43.421%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-3px;top:-3px">[[Податотека:Red_pog.svg|врска=|класа=notpageimage noviewer|6x6пкс|Este]]</div><div class="pr" style="width:6em;left:4px"><div>Есте</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Есте (Венето)</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of Veneto</span></div></div></div></div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |Координати: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Este,_Veneto&params=45_14_N_11_40_E_type:city(15980)_region:IT-34 <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">45°14′N</span> <span class="longitude">11°40′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#xFEFF; / &#xFEFF;</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">45.233°N 11.667°E</span><span style="display:none">&#xFEFF; / <span class="geo">45.233; 11.667</span></span></span>]</span></span> |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Држава | class="infobox-data" |[[Италија]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[Региони во Италија|Регион]] | class="infobox-data" |[[Венето]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[Покраини во италија|Покраина]] | class="infobox-data" |Падова (PD) |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |Локална самоуправа<div class="ib-settlement-fn"></div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;Градоначалник | class="infobox-data" |Матео Пајола |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |Површина<div class="ib-settlement-fn"></div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;">&nbsp;•&nbsp;Вкупна</div> | class="infobox-data" |32.7&nbsp;km<sup>2</sup> (12.6&nbsp;sq&nbsp;mi) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Надморска височина<div class="ib-settlement-fn"></div> | class="infobox-data" |15&nbsp;m (49&nbsp;ft) |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |Население<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap">&nbsp;</span>(30 Ноември 2021)</div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;">&nbsp;•&nbsp;Вкупно</div> | class="infobox-data" |15,980 |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;Густина | class="infobox-data" |489/km<sup>2</sup> (1,270/sq&nbsp;mi) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[Демоним]] | class="infobox-data" |Естенези, Атестини (архаично) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[Временска зона]] | class="infobox-data" |[[utc+01:00|UTC+1]] ([[Средноевропско време|CET]]) |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap">&nbsp;• [[Летно сметање на времето|Летно сметање]]</span> | class="infobox-data" |[[UTC+2]] ([[Средноевропско летно време|CEST]]) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Поштенски код | class="infobox-data adr" |<div class="postal-code">35042</div> |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Мрежно место | class="infobox-data" |<span class="official-website"><span class="url">[http://comune.este.pd.it/ Official website]</span></span> |} '''Есте''' ({{МФА|it|ˈɛste|lang}} ) е град и ''[[Италијанска комуна|општина]]'' во покраината Падова, во регионот [[Венето]] во северна [[Италија]]. Се наоѓа во подножјето на [[Евганејски Ридови|ридовите Еуганин]] . Историски е познат по земјоделство, занаетчиство и индустрија. Според пописот во 2021, во градот живееле 15980 жители. Главни туристички атракции во градот се Црквата на Света Текла, Црквата на Сан Мартино и Вила Контарини. == Збратимени градови == Есте е [[Збратимени градови|збратимен]] со: <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.comune.este.pd.it/index.php/amministrazione/citta-gemellate|title=Città Gemellate|work=comune.este.pd.it|publisher=Este|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20180514213926/http://www.comune.este.pd.it/index.php/amministrazione/citta-gemellate|archive-date=2018-05-14|accessdate=2019-12-18}}</ref><templatestyles src="Div col/styles.css" /> * {{знамеикона|Германија}} [[Бад Виндсхајм]], [[Германија]] * {{знамеикона|САД}} Фредериксбург, [[Соединети Американски Држави]] * {{знамеикона|Англија}} [[Лиик]], [[Англија]] * {{знамеикона|Франција}} [[Пертуи]], [[Франција]] * {{знамеикона|Croatia}} [[Загреб]], [[Хрватска]] * {{знамеикона|Унгарија}} [[Таполка]], [[Унгарија]] == Видете исто така == * Атесте, антички град * Вила Контарини == Референци == {{Наводи}} == Надворешни врски == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Ризница-врска|Este}} * [http://www.comuni-italiani.it/028/037/index.html Comuni italiani: Este] {{In lang|it}} * [http://comune.este.pd.it/ Официјална веб-страница] {{In lang|it|en}} * [https://web.archive.org/web/20100125081551/http://www.comunedieste.net/ Водич Comune di Este] {{In lang|it}} {{Province of Padua}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Матични мрежни места што не е исти на Википодатоците и на Википедија]] [[Категорија:Статии со текст на италијански]] [[Категорија:Краток опис различен од Википодатоците]] [[Категорија:Статии со краток опис]] [[Категорија:Градови во Италија]] [[Категорија:Градови во Венето]] 0kuuf9i29t0rtdl6hc3s98ylaftrco2 5599496 5599495 2026-07-23T21:57:34Z Nikkelo 131577 /* Надворешни врски */ 5599496 wikitext text/x-wiki {| class="infobox ib-settlement vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Есте</div> |- | colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category"> [[Италијанска комуна|Комуна]] </div> |- class="mergedtoprow ib-settlement-official" | colspan="2" class="infobox-full-data" |Општина Есте |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Este_castello.jpg|250x250пкс|Este Castle]]<div class="ib-settlement-caption">Замокот во Есте</div> |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data maptable" |<templatestyles src="Infobox settlement/columns/styles.css" /> <div class="ib-settlement-cols"> <div class="ib-settlement-cols-row"><div class="ib-settlement-cols-cell">[[Податотека:Flag_of_Este_(Italy).svg|граничник|100x100пкс|Flag of Este]]<div class="ib-settlement-caption-link">Знаме</div></div><div class="ib-settlement-cols-cell">[[Податотека:Coat_of_arms_of_Este_(Italy).svg|100x100пкс|Coat of arms of Este]]<div class="ib-settlement-caption-link">Грб </div></div></div></div> |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:250px;padding:0"><div style="position:relative;width:250px">[[Податотека:Italy_provincial_location_map_2016.svg|класа=notpageimage noviewer|314x314пкс|Este is located in Italy]]<div class="od notheme" style="top:17.909%;left:42.711%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-3px;top:-3px">[[Податотека:Red_pog.svg|врска=|класа=notpageimage noviewer|6x6пкс|Este]]</div><div class="pr" style="width:6em;left:4px"><div>Есте</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Локација на Есте во Италија</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of Italy</span></div></div></div><templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:250px;padding:0"><div style="position:relative;width:250px">[[Податотека:Italy_Veneto_location_map.svg|класа=notpageimage noviewer|255x255пкс|Este is located in Veneto]]<div class="od notheme" style="top:76.033%;left:43.421%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-3px;top:-3px">[[Податотека:Red_pog.svg|врска=|класа=notpageimage noviewer|6x6пкс|Este]]</div><div class="pr" style="width:6em;left:4px"><div>Есте</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">Есте (Венето)</div><span class="switcher-label" style="display:none">Show map of Veneto</span></div></div></div></div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |Координати: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Este,_Veneto&params=45_14_N_11_40_E_type:city(15980)_region:IT-34 <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">45°14′N</span> <span class="longitude">11°40′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#xFEFF; / &#xFEFF;</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">45.233°N 11.667°E</span><span style="display:none">&#xFEFF; / <span class="geo">45.233; 11.667</span></span></span>]</span></span> |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Држава | class="infobox-data" |[[Италија]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[Региони во Италија|Регион]] | class="infobox-data" |[[Венето]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[Покраини во италија|Покраина]] | class="infobox-data" |Падова (PD) |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |Локална самоуправа<div class="ib-settlement-fn"></div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;Градоначалник | class="infobox-data" |Матео Пајола |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |Површина<div class="ib-settlement-fn"></div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;">&nbsp;•&nbsp;Вкупна</div> | class="infobox-data" |32.7&nbsp;km<sup>2</sup> (12.6&nbsp;sq&nbsp;mi) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Надморска височина<div class="ib-settlement-fn"></div> | class="infobox-data" |15&nbsp;m (49&nbsp;ft) |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |Население<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap">&nbsp;</span>(30 Ноември 2021)</div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;">&nbsp;•&nbsp;Вкупно</div> | class="infobox-data" |15,980 |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;Густина | class="infobox-data" |489/km<sup>2</sup> (1,270/sq&nbsp;mi) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[Демоним]] | class="infobox-data" |Естенези, Атестини (архаично) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[Временска зона]] | class="infobox-data" |[[utc+01:00|UTC+1]] ([[Средноевропско време|CET]]) |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap">&nbsp;• [[Летно сметање на времето|Летно сметање]]</span> | class="infobox-data" |[[UTC+2]] ([[Средноевропско летно време|CEST]]) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Поштенски код | class="infobox-data adr" |<div class="postal-code">35042</div> |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Мрежно место | class="infobox-data" |<span class="official-website"><span class="url">[http://comune.este.pd.it/ Official website]</span></span> |} '''Есте''' ({{МФА|it|ˈɛste|lang}} ) е град и ''[[Италијанска комуна|општина]]'' во покраината Падова, во регионот [[Венето]] во северна [[Италија]]. Се наоѓа во подножјето на [[Евганејски Ридови|ридовите Еуганин]] . Историски е познат по земјоделство, занаетчиство и индустрија. Според пописот во 2021, во градот живееле 15980 жители. Главни туристички атракции во градот се Црквата на Света Текла, Црквата на Сан Мартино и Вила Контарини. == Збратимени градови == Есте е [[Збратимени градови|збратимен]] со: <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.comune.este.pd.it/index.php/amministrazione/citta-gemellate|title=Città Gemellate|work=comune.este.pd.it|publisher=Este|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20180514213926/http://www.comune.este.pd.it/index.php/amministrazione/citta-gemellate|archive-date=2018-05-14|accessdate=2019-12-18}}</ref><templatestyles src="Div col/styles.css" /> * {{знамеикона|Германија}} [[Бад Виндсхајм]], [[Германија]] * {{знамеикона|САД}} Фредериксбург, [[Соединети Американски Држави]] * {{знамеикона|Англија}} [[Лиик]], [[Англија]] * {{знамеикона|Франција}} [[Пертуи]], [[Франција]] * {{знамеикона|Croatia}} [[Загреб]], [[Хрватска]] * {{знамеикона|Унгарија}} [[Таполка]], [[Унгарија]] == Видете исто така == * Атесте, антички град * Вила Контарини == Референци == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.comuni-italiani.it/028/037/index.html Comuni italiani: Este] {{In lang|it}} * [http://comune.este.pd.it/ Официјална веб-страница] {{In lang|it|en}} * [https://web.archive.org/web/20100125081551/http://www.comunedieste.net/ Водич Comune di Este] {{In lang|it}} {{Province of Padua}}{{Нормативна контрола}} [[Категорија:Матични мрежни места што не е исти на Википодатоците и на Википедија]] [[Категорија:Статии со текст на италијански]] [[Категорија:Краток опис различен од Википодатоците]] [[Категорија:Статии со краток опис]] [[Категорија:Градови во Италија]] [[Категорија:Градови во Венето]] jyl0893hz4xgpvzd6jpqeq3cr86kcqc Секс кукли 0 1400036 5599607 2026-07-24T07:51:10Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Секс кукли]] на [[Секс-кукли]] 5599607 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Секс-кукли]] 797eqydw0k824t6i5xhdbdwsj81fia8 Разговор:Секс кукли 1 1400037 5599609 2026-07-24T07:51:11Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Разговор:Секс кукли]] на [[Разговор:Секс-кукли]] 5599609 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Секс-кукли]] eu5dbu2rqbyvz7xfvo0c6dji4l4sw93 Пинтрест 0 1400038 5599611 2026-07-24T07:52:30Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Пинтрест]] на [[Pinterest]]: Оригинал 5599611 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Pinterest]] fvuwiky8zgwa8d5ttvn7nbpxcgkkjmy Јован Ангелов - Циго 0 1400039 5599613 2026-07-24T07:53:36Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Јован Ангелов - Циго]] на [[Јован Ангелов-Циго]] 5599613 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Јован Ангелов-Циго]] ixx5y2dw19w6e3xbw8pwurjx1waempw Борис Георгиевич Перчаткин 0 1400040 5599624 2026-07-24T08:31:43Z Asorev 108206 Создадена страница со: {{Инфокутија Личност | име = Борис Перчаткин | цело_име = Борис Георгиевич Перчаткин | слика = | опис_на_слика = | датум_на_раѓање = 1 јули 1946 | место_на_раѓање = [[Миргород]], Украинска Советска Социјалистичка Република|Украинска С... 5599624 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност | име = Борис Перчаткин | цело_име = Борис Георгиевич Перчаткин | слика = | опис_на_слика = | датум_на_раѓање = 1 јули 1946 | место_на_раѓање = [[Миргород]], [[Украинска Советска Социјалистичка Република|Украинска ССР]], [[Советски Сојуз|ССР]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}} | државјанство = [[Советски Сојуз]], [[Соединети Американски Држави]] | вероисповед = [[Христијанство]] ([[Пентекостализам|пентекосталци]]) | занимање = активист за човекови права, верски службеник | деца = 6{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}} }} '''Борис Георгиевич Перчаткин''' (руски: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; роден на 1 јули 1946<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/}}</ref>) — бор човекови права и најпознат претставник на верското емиграциско движење од [[Находка]] од крајот на 1970-тите и почетокот на 1980-тите години{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}, како и активист кој во 1989 година во Соединетите Американски Држави лобирал за усвојување на „Лајтенберговиот амандман“, што резултирало со емиграција на околу еден милион луѓе од земјите на поранешниот Советски Сојуз во САД{{sfn|Романович}}. == Биографија == === Младост и приклучување кон црквата === Борис Перчаткин е роден во семејство на воен пилот, кој загина во сообраќајна несреќа набргу по раѓањето на Борис. Неколку години по смртта на првиот сопруг, мајката на Борис повторно се омажила за војник, кој во 1953 година бил уапсен поради неорденост за време на немири и осуден на 25 години прогонство во работните логори во [[Воркута]]. На 16-годишна возраст, Борис ја открил пентекосталната црква во Находка и и се придружил. Подоцна почнал да собира информации за прогонот на верниците во Советскиот Сојуз и активно ги споделувал со странски новинари{{sfn|Семјонова}}. === Емиграциско движење и контакти со дисиденти === Во 1976 година, Перчаткин, заедно со неговите соработници Василиј Патрушев, В. А. Бурлаченко и Владимир Степанов, воспоставил контакт со московските [[Дисидент|дисиденти]]. Тие им советувале на растечкиот емиграциски бран да му дадат организирана форма. Истата година, Находка била посетена од претставничката на [[Московска хелсиншка група|Московската хелсиншка група]] Л. В. Воронина. Од таа година, Перчаткин активно се залагал за масовно заминување на пентекосталците од [[Советски Сојуз|ССР]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68—69}}. Истата година испратил апели до [[Обединети нации|ОН]], [[Светски совет на цркви|Светскиот совет на цркви]] и шефовите на држави потписнички на [[Хелсиншки договор|Хелсиншкиот договор]], во кои предупредувал на постојаниот прогон на верниците во СССР<ref name="nashaamerica"/>. Во 1977 година, заедно со Николај Горети, во име на пентекосталците застанал во одбрана на уапсените дисиденти [[Александар Гинзбург]], [[Јуриј Орлов]] и [[Анатолиј Шчарански]] и се обратил до христијанскиот свет{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=66}}. Истата година, заедно со други христијани од различни вероисповеди, учествувал во јавен штрајк со глад чија цел била да се добие дозвола за заминување на прогонетите христијани од СССР<ref>{{наведено списание | author = Zenon Snylyk | title = Dissidents fast across USSR | url = https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf | language = en | journal = The Ukrainian Weekly | location = [[Џерси Сити]] | publisher = Ukrainian National Association | date = 1977-10-09 | volume = LXXXIV | issue = 222 | pages = 2 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf | archive-date = 2023-09-26}}</ref>. На 20 декември 1978 година, преку пошта во Находка, се обидел да испрати новогодишен телеграм до тогашниот претседател на САД, [[Џими Картер]], со молба да посвети внимание на оние на кои им е одземена верската слобода{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref name="nashaamerica"/><ref>{{наведена книга | author = Андреј Дементјев | title = АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы | url = http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf | language = ru | location = Владивосток | publisher = Русский остров | year = 2011 | pages = 213 | isbn = 978-5-93577-054-2 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf | archive-date = 2023-09-25}}</ref>. Од 1979 година ја води организациската работа за создавање на Центарот на верници кои сакаат да емигрираат, и се кандидирал за негов водач. Во 1980 година бил избран за секретар на новоформираниот Совет на цркви на советските пентекосталци кои се стремеле кон емиграција{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. Кон крајот на 1979 година, Перчаткин напишал изјава до „Конгресот и владата на САД и владите на Канада, Австралија, Англија, Западна Германија, Франција и Италија“, во која ја опишал советската реалност, ставовите на КПСС кон религијата и советското законодавство за верските култови<ref name="nashaamerica" />. === Државни репресии и затвор === Како најактивен член на комитетот на верници кои аплицирале за емиграција, тој станал цел на советските власти. Тие организирале кампања против него и неговото семејство во градскиот весник со објавување црни текстови и клевети{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. На 21 август 1980 година, Перчаткин бил уапсен во Находка, а кон крајот на март 1981 година<ref name="dtic">{{cite web |title=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982 |url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf |archive-date=2023-10-02}}</ref> бил осуден по членот 190.1 од Кривичниот законик на РСФСР за „ширење свесно лажни измислици кои го клеветат советскиот државен и општествен систем“ на две години затвор<ref name="dtic"/>. Според радиостаницата [[Глас на Америка]], за време на истрагата и судењето против Перчаткин биле користени хемиски средства (неуролептици) поради кои ја губел свеста{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. Во август 1982 година бил ослободен и ја продолжил борбата за правото на емиграција од СССР. Во февруари 1983 година повторно бил уапсен и осуден по членот 218 (дел 2) од Кривичниот законик на РСФСР на 1,5 година затвор поради незаконско носење ладно оружје{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. === Дипломатска дејност и емиграција во САД === Во 1987 година подготвил извештај за американскиот Конгрес „За состојбата на религијата во СССР“. Извештајот бил прочитан во американскиот Конгрес, а Перчаткин бил поканет на средба со тогашниот американски државен секретар [[Џорџ Шулц]],{{sfn|Романович}} претседателот на Врховниот суд на САД [[Вилијам Ренквист]]{{sfn|Romanovič}} и заменик-секретарот за верски прашања. Во мај 1988 година, кога американскиот претседател [[Роналд Реган]] официјално го посетил Советски Сојуз за средба со [[Михаил Горбачов]], Перчаткин како претставник на советските протестанти бил поканет во делегација од 40 члена на средба со првата дама [[Ненси Реган]]. За време на двочасовниот разговор со неа разговарал за верската слобода во СССР, а Ненси Реган го поканила директно да извести во американскиот Конгрес{{sfn|Gura|2018|p=173}}. На 26 јули 1988 година, Перчаткин заедно со целото семејство емигрирал во САД{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. На 4 август 1988 година настапил во [[Конгрес на Соединетите Американски Држави|Конгресот на САД]] со говор за геноцидот врз верниците во СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}{{sfn|Gura|2018|p=173}}<ref>{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>, за што потоа разговарал со конгресмени, сенатори и дипломати{{sfn|Gura|2018|p=173}}. Резултат од овие разговори<ref>{{наведено списание | author = Виталиј Футорни | title = 25-летие начала исхода | url = https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9 | language = ru | journal = Diaspora. Slavjanskaja obščestvennaja gazeta | location = Сакраменто | date = 2013-08-11 | volume = 16 | issue = 15 | pages = 9 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9 | archive-date = 2024-05-08}}</ref> било донесувањето на т.н. „Лајтенбергов амандман“ во 1989 година, именуван по демократскиот сенатор од [[Њу Џерзи]], [[Френк Лајтенберг]]. Во првата деценија од важењето на овој закон, околу 350.000 верски мигранти се населиле во САД{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Семјонова}}, а до 2010 година вкупно околу 1 милион лица{{sfn|Романович}}. Масовното заминување на пентекосталците од Находка започнало во 1988 година, кога заминале 152 возрасни лица, а во 1989 година ги следеле уште 45 возрасни верници{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. === Дејност за човекови права во САД === За време на престојот во САД, Перчаткин создал сопствена веб-страница на која детално ги опишал своето апсење, издржувањето на затворската казна и борбата за емиграција{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref>{{cite web |url=https://bperchatkin.wordpress.com/ |title=Лична страница на Борис Перчаткин |access-date=2023-09-25 |archive-date=2023-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref>, и ја основал христијанската организација за човекови права ARRC (''American-Russian Relief Committee''){{sfn|Романович}}<ref>{{наведена книга | url = https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC | title = Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe, One Hundred Ninth Congress, First Session, April 14, 2005 | author = United States Congress Commission on Security and Cooperation in Europe | year = 2007 | publisher = U.S. Government Printing Office | language = en | isbn = 978-0-16-077910-7}}</ref>. Издал и автобиографска книга „Огненести патеки“ (Огненные тропы), која доживеала повеќе изданија{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. Во летото 2025 година, Борис Перчаткин заедно со своите поддржувачи во Стејт департментот на САД и во Комисијата за меѓународна верска слобода (USCIRF) предупредил дека христијанските пацифисти во Русија и Украина се прогонети, им е ускратена алтернативната цивилна служба, се присилно мобилизирани и се изложени на апсења, насилство и закани поради одбивањето да учествуваат во борбени дејствија. Во врска со тоа, Перчаткин лобирал за воспоставување посебна миграциска квота за украинските христијански пацифисти кои пристигнале во САД во рамките на програмата [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|language=ru|author=SlavicSac|website=Slavic Sacramento {{!}} Russian News in California|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == Споменувања == Борис Перчаткин меѓу другите политички затвореници во својот есеј „Одговорност на научниците“ од 1981 година експлицитно го споменал познатиот дисидент [[Андреј Сахаров]]<ref>{{cite web |url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh |title=Сахаров. Ответственность учёных |access-date=2023-09-25 |archive-date=2023-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh}}</ref>. == Библиографија == * Перчаткин, Борис — [http://www.sakharov-center.ru/asfcd/auth/?t=book&num=556 Огненные тропы. Сиетл (САД), 2002. — 222 стр.] == Наводи == {{референци}} == Литература == * {{наведена книга | author = Островскаја, О. П. | title = Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции | chapter = Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг. | chapter-url = http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65 | language = ru | location = Хабаровск | publisher = Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации | date = 2017-06-23 | isbn = 978-5-9753-0229-8 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65 | archive-date = 2023-09-26 | ref = Ostrovskaja}} * {{наведено списание | author = Гура, В. О. | title = Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр. | url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf | language = uk | journal = Гилеја: научен весник | location = Киев | date = 2018 | issue = 135 | pages = 171—175 | issn = 2076-1554 | ref = Gura}} * {{cite web | url = https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/ | title = Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США | language = ru | author = Викторија Семјонова | website = usa.one | date = 2020-01-03 | access-date = 2023-09-25 | ref = Semjonova}} * {{cite web | url = https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82 | title = Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен | website = spasenie.by | access-date = 2023-09-26 | author = Михаил Романович | ref = Romanovič}} == Надворешни врски == * {{наведено списание | author = Мајкл Роу | journal = Religion in Communist Lands | title = The Soviet pentecostal emigration movement | url = https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098 | language = en | date = 2008-01-02 | pages = 337—339 | doi = 10.1080/09637498308431098}} * {{наведено списание | author = Кетрин Ванер | journal = Canadian-American Slavic Studies | title = Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II | url = https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml | language = en | publisher = Brill / Schöningh | date = 2010 | volume = 44 | pages = 44—66 | issn = 2210-2396 | doi = 10.1163/221023910X512796}} * {{cite web | title = Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council | author = Special To the New York Times | url = https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html | access-date = 2025-12-18 | language = en | archive-url = https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html | archive-date = 2018-03-10}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Родени во 1946 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Борци за човекови права]] [[Категорија:Советски дисиденти]] [[Категорија:Протестанти]] [[Категорија:Политички затвореници]] 7dnd6c3hla76ph2xnjae4f2ivd1rjps Mirud (пејач) 0 1400041 5599627 2026-07-24T08:35:06Z Pulseoraus 135271 Создавање нова статија за пејачот Мируд со извори и основни биографски податоци. 5599627 wikitext text/x-wiki {{Infobox Musical artist | Name = Мируд<br />''Mirud'' | Img = Mirud Festivali i Kenges Performance.jpg | Img_capt = Мируд за време на настап на Фестивали и Кëнгës | Background = solo_singer | Birth_name = Дурим Морина | birth_date = {{birth date and age|1994|10|17}} | Origin = [[Лос Анџелес]], [[Калифорнија]], [[САД]]<ref>{{Cite web |date=2026-01-11 |title=Nga Los Angeles në Kosovë dhe sërish drejt botës, historia e vërtetë e Mirudit |url=https://rtv21.tv/nga-los-angeles-ne-kosove-dhe-serish-drejt-botes-historia-e-vertete-e-mirudit/ |website=RTV21 |language=en-GB |access-date=2026-01-11 }}</ref> | Instrument = вокал, пијано, гитара | Genre = [[поп]], [[латино поп]], [[светска музика]], сертанежо, класичен кросовер, опера | Occupation = пејач, текстописец | Years_active = 2013–сега | URL = [https://mirudofficial.com mirudofficial.com] }} '''Дурим Морина''', професионално познат како '''Мируд''' (роден на 17 октомври 1994 година), е американски пејач и текстописец.<ref name=":0">{{Cite web|date=2026-01-11|title=Nga Los Angeles në Kosovë dhe sërish drejt botës, historia e vërtetë e Mirudit - RTV21|url=https://rtv21.tv/nga-los-angeles-ne-kosove-dhe-serish-drejt-botes-historia-e-vertete-e-mirudit/|access-date=2026-01-11|language=en-GB}}</ref> Во 2019 година настапи како претставник на Албанија на [[Меѓународен фестивал на песната во Виња дел Мар|Меѓународниот фестивал на песната во Виња дел Мар]], а подоцна учествуваше и на повеќе изданија на [[Фестивали и Кëнгës]].<ref>{{cite web|url=https://reporteri.net/hr/showtime/artisti-shqiptar-qe-erdhi-nga-amerika-kercenohet-me-vdekje-i-thane-se-u-vesh-si-vajze/|title=Artisti shqiptar që erdhi nga Amerika kërcënohet me vdekje, i thanë se u vesh si vajzë|website=Reporteri|language=sq|access-date=2026-07-24}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gazetaexpress.com/de/artisti-shqiptar-kercenohet-me-vdekje-i-thane-se-u-vesh-si-vajze/|title=Artisti shqiptar kërcënohet me vdekje, i thanë se u vesh si vajzë|website=Gazeta Express|language=sq|access-date=2026-07-24}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.botasot.info/mediale-vip-showbiz/1454740/nese-vdes-kenga-e-mirud-me-te-cilen-po-merr-pjese-ne-festivalin-e-rtsh-se/|title="Nëse Vdes", kënga e MIRUD me të cilën po merr pjesë në Festivalin e RTSH-së|website=Bota Sot|language=sq|access-date=2026-07-24}}</ref> == Живот и кариера == Дурим Морина е роден во [[Лос Анџелес]], [[Калифорнија]], во семејство со албанско потекло.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|last=Chirino|first=Bárbara|title=El cantante MIRUD estará en Eurovisión 2026 desde el Festival de San Marino|url=https://meridiano.net/farandula/el-cantante-mirud-estara-en-eurovision-2026-desde-el-festival-de-san-marino-2026110800|access-date=2026-01-11|website=Meridiano.net|language=es}}</ref><ref>{{Cite web|last=Villarreal|first=Eudiven|date=2026-01-07|title=Mirud avanza hacia Eurovisión 2026 desde el Festival de San Marino|url=https://lacalle.com.ve/mirud-avanza-hacia-eurovision-2026-desde-el-festival-de-san-marino/|access-date=2026-01-11|website=Diario La Calle|language=es}}</ref><ref>{{Cite web|last=Oriente|first=Somos|date=2025-12-27|title=MIRUD anuncia su nuevo álbum Desnudo y proyecta su mensaje artístico hacia Latinoamérica ► Somos Oriente|url=https://somosoriente.com/mirud-anuncia-su-nuevo-album-desnudo-y-proyecta-su-mensaje-artistico-hacia-latinoamerica/|access-date=2026-01-11|language=es-CO|archive-date=31 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260131032238/https://somosoriente.com/mirud-anuncia-su-nuevo-album-desnudo-y-proyecta-su-mensaje-artistico-hacia-latinoamerica/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mirud confirmado para Eurovisión 2026 desde el Festival de San Marino|url=https://noticiasvenevision.com/noticias/entretenimiento/mirud-confirmado-para-eurovision-2026-desde-el-festival-de-san-marino|access-date=2026-01-11|website=Noticias Venevisión|language=en}}</ref> Својата музичка кариера ја започнал по завршувањето на студиите по опера на [[Juilliard School]] во [[Њујорк]].<ref>{{Cite web|date=2025-11-12|title=MIRUD: el primer &iacute;cono pop global de Albania|url=https://laprensatachira.com/nota.php?ic=46717&y=2025&m=11&tit=mirud--el-primer--icono-pop-global-de-albania|access-date=2026-01-10|website=La Prensa Táchira|language=es}}</ref> Неговите први музички активности, вклучувајќи ја и вокалната обука, биле забележани во повеќе албански медиуми.<ref>{{Cite web|date=2018-02-27|title=MIRUD|url=https://topawards.top-channel.tv/artist/mirud/|access-date=2026-01-10|website=Top Awards {{!}} Top Channel|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-08-05|title=Kush është MIRUD, hyrja më e re e “The Top List”?|url=https://topawards.top-channel.tv/kush-eshte-mirud-hyrja-me-e-re-e-the-top-list/|access-date=2026-01-10|website=Top Awards {{!}} Top Channel|language=en}}</ref> Според медиумски извори, пее на осум јазици, меѓу кои албански, англиски, шпански, португалски, француски, турски, персиски и арапски.<ref>{{Cite web|last=Mastrángelo|first=Julián|date=2025-12-02|title=Conocé a Mirud, una de las nuevas voces de la escena pop global|url=https://billboard.ar/recomendados/conoce-a-mirud-una-de-las-nuevas-voces-de-la-escena-pop-global/|access-date=2026-01-10|website=Billboard Argentina|language=es}}</ref> Кон крајот на 2010-тите започнал да објавува авторска музика. Порталите [[Telegrafi.com|Telegrafi]] и Indeksonline пишувале за неговите рани песни, кои биле снимени и продуцирани во Соединетите Американски Држави.<ref>{{Cite web|last=Telegraph|first=Russia|title=The young singer Durim Morina brings the song performed by the producer of Justin Bieber (Video) - Telegrafi|url=https://telegrafi.com/en/New-singer-Durim-Morina-brings-the-song-performed-by-the-producer-of-Justin-Bieber-video-producer/|access-date=2026-01-10|website=telegrafi.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Internationally renowned Kosovar singer, part of the Song Festival at RTSH|url=https://indeksonline.net/en/Kosovar-singer-with-international-fame-part-of-the-song-festival-on-RTSH/|access-date=2026-01-10|language=en}}</ref> Во текот на кариерата гостувал во интервјуа и музички емисии на повеќе телевизиски и радио станици, меѓу кои [[RTV21]], [[Top Channel]] и [[Top Albania Radio]].<ref>{{Cite web|date=2021-05-28|title=Mirud tregon se pse nuk mori pjesë në Këngën Magjike këtë vit - RTV21|url=https://rtv21.tv/mirud-tregon-se-pse-nuk-mori-pjese-ne-kengen-magjike-kete-vit/|access-date=2026-01-10|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=MIRUD tregon për TAR gjithçka rreth këngës “Për Dreq” si dhe risia që artisti pritet të sjellë në Festivalin e Këngës! {{!}} Top Albania Radio|url=https://www.topalbaniaradio.com/mirud-tregon-per-tar-gjithcka-rreth-kenges-per-dreq-si-dhe-risia-qe-artisti-pritet-te-sjelle-ne-festivalin-e-kenges|access-date=2026-01-10|website=www.topalbaniaradio.com|language=en-US}}</ref> Во 2018 година учествувал на [[Фестивали и 57-тë и Кëнгës во РТШ|57. издание на Фестивали и Кëнгës]], каде што со песната „Nënë“ не се пласирал во финалето.<ref>{{Cite web|title=Festivali i 57-të në RTSH, shpallet lista e këngëtarëve që do marrin pjesë|url=https://www.botasot.info/muzike-kultura/967797/festivali-i-57-te-ne-rtsh-shpallet-lista-e-kengetareve-qe-do-marrin-pjese/|access-date=2026-01-10|website=Bota Sot|language=sq}}</ref> Следната година ја претставувал Албанија на 60. издание на [[Меѓународен фестивал на песната во Виња дел Мар]] во [[Чиле]], со што станал еден од првите косовски изведувачи поканети да настапат на овој меѓународен фестивал.<ref>{{Cite web|last=Telegraph|first=Russia|title=Mirud will perform in Albanian in Chile - Telegrafi|url=https://telegrafi.com/en/Nice-to-perform-in-Albanian-in-Chile/|access-date=2026-01-10|website=telegrafi.com|language=en}}</ref> Во 2020 година повторно настапил на Фестивали и Кëнгës со песната „Nëse vdes“. Албанските медиуми известувале дека неговиот сценски настап и костим предизвикале значително внимание и бројни реакции на социјалните мрежи.<ref>{{Cite web|last=Telegraph|first=Russia|title=The young Albanian artist Mirud grabs attention with his extravagant outfit at the RTSh Festival, is criticized by followers on social networks - Telegrafi|url=https://telegrafi.com/en/the-young-Albanian-artist-Mirud-steals-the-attention-extravagant-outfit-at-the-rtsh-festival-that-is-criticized-by-followers-on-social-networks/|access-date=2026-01-10|website=telegrafi.com|language=en}}</ref> Неговата реакција на јавните коментари била пренесена од TV Klan, каде што зборувал за критиките поврзани со неговиот изглед и настап.<ref>{{Cite web|last=P.K|date=2020-12-23|title=Kërcënohet me vdekje këngëtari shqiptar për shkak të veshjes|url=https://tvklan.al/kercenohet-me-vdekje-kengetari-shqiptar-per-shkak-te-veshjes-se-tij-ne-festivalin-e-kenges|access-date=2026-01-10|website=Tv Klan|language=sq}}</ref> Во 2021 година, поради позитивен тест на [[COVID-19]], се повлекол од [[Kënga Magjike]].<ref>{{Cite web|date=2021-05-28|title=Mirud tregon se pse nuk mori pjesë në Këngën Magjike këtë vit - RTV21|url=https://rtv21.tv/mirud-tregon-se-pse-nuk-mori-pjese-ne-kengen-magjike-kete-vit/|access-date=2026-01-10|language=en-GB}}</ref> Истата година повторно учествувал на [[Фестивали и Кëнгës]], каде што со песната „Për dreq“ се пласирал во финалето.<ref>{{Cite web|title=MIRUD tregon për TAR gjithçka rreth këngës “Për Dreq” si dhe risia që artisti pritet të sjellë në Festivalin e Këngës! {{!}} Top Albania Radio|url=https://www.topalbaniaradio.com/mirud-tregon-per-tar-gjithcka-rreth-kenges-per-dreq-si-dhe-risia-qe-artisti-pritet-te-sjelle-ne-festivalin-e-kenges|access-date=2026-01-10|website=www.topalbaniaradio.com|language=en-US}}</ref> Кон крајот на 2025 година Мируд го најави објавувањето на својот студиски албум ''Desnudo''. Албумот и неговото излегување беа проследени од повеќе медиуми на шпански јазик во Латинска Америка, кои пишуваа за неговото претставување, дистрибуција и промоција на регионалниот музички пазар.<ref>{{Cite web|last=Oriente|first=Somos|date=2025-12-27|title=MIRUD anuncia su nuevo álbum Desnudo y proyecta su mensaje artístico hacia Latinoamérica ► Somos Oriente|url=https://somosoriente.com/mirud-anuncia-su-nuevo-album-desnudo-y-proyecta-su-mensaje-artistico-hacia-latinoamerica/|access-date=2026-01-10|language=es-CO|archive-date=31 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260131032238/https://somosoriente.com/mirud-anuncia-su-nuevo-album-desnudo-y-proyecta-su-mensaje-artistico-hacia-latinoamerica/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-12-23|title=MIRUD lanza Desnudo, un álbum íntimo y emocional que marca una nueva etapa|url=https://noticiassin.com/mirud-lanza-desnudo-un-album-intimo-y-emocional-2024450|access-date=2026-01-10|website=https://noticiassin.com/|language=es-ES}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025|title=Mirud fortalece su presencia en el mercado latino con “Desnudo” – El Nuevo Diario (República Dominicana)|url=https://elnuevodiario.com.do/mirud-fortalece-su-presencia-en-el-mercado-latino-con-desnudo/|access-date=2026-01-10|website=elnuevodiario.com.do|language=es}}</ref> == Јавен имиџ == Настапот на Мируд на [[Фестивали и 59-тë и Кëнгës во РТШ|59. издание на Фестивали и Кëнгës]] привлече значително внимание во медиумите, особено поради неговиот сценски изглед и реакциите што ги предизвика кај јавноста.<ref>{{cite web|title=Conchita shqiptare? Durim Morina këndon në festival|url=https://www.gazetaexpress.com/conchita-shqiptare-durim-morina-kendon-ne-festival-i-veshur-me-fustan/|website=Gazeta Express|access-date=2025-01-01}}</ref> Подоцна, во интервју за TV Klan, тој јавно одговори на коментарите поврзани со неговиот изглед и сценскиот настап.<ref>{{Cite web|last=P.K|date=2020-12-23|title=Kërcënohet me vdekje këngëtari shqiptar për shkak të veshjes|url=https://tvklan.al/kercenohet-me-vdekje-kengetari-shqiptar-per-shkak-te-veshjes-se-tij-ne-festivalin-e-kenges|access-date=2025-11-29|website=TV Klan|language=sq}}</ref> == Дискографија == === Студиски албуми === * ''Djali (Deluxe Edition)'' (2024) * ''Entre Mundos'' (2025) * ''Entre Os Mundos'' (2025) * ''Whispers From the Red Dunes'' (2025) === EP === * ''Valide-i Maktûle'' (2021) * ''Dónde Va El Alma'' (2025) === Избрани синглови === * "Block Me" (2013) * "Shén" (2014) * "You Got Me" (2017) * "Sonte" (2018) * "Explodiu O Baile" (2019) * "Nese Vdes" (2020) * "Valide-i Maktûle" (2021) * "Si Ke Dasht" (2022) * "Mallkim" (2025) * "Dónde Va El Alma" (2025) * "El Silencio De Dios" (2025) == Наводи == {{reflist|2}} [[Категорија:Родени во 1994]] [[Категорија:Американски пејачи]] [[Категорија:Американски текстописци]] [[Категорија:Американци со албанско потекло]] [[Категорија:Живи луѓе]] 4gydg3r9koei7406ofjfxhdk2rnii9i Категорија:Врба 14 1400042 5599645 2026-07-24T09:08:22Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Катпов}} {{рв|Salix}} [[Категорија:Врби]] 5599645 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} {{рв|Salix}} [[Категорија:Врби]] pxgnxo36cs3u47mocer92pulkwue7og Предлошка:Автотаксономија/Врба 10 1400043 5599648 2026-07-24T09:09:36Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Врба |parent=Врби |refs={{нмс |url=http://www.uniprot.org/taxonomy/40685 |title=Genus ''Salix'' (willows) |website=UniProt |access-date=2010-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130905115729/http://www.uniprot.org/taxonomy/40685 |archive-date=5 септември 2013 |url-status=deviated}} }} 5599648 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Врба |parent=Врби |refs={{нмс |url=http://www.uniprot.org/taxonomy/40685 |title=Genus ''Salix'' (willows) |website=UniProt |access-date=2010-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130905115729/http://www.uniprot.org/taxonomy/40685 |archive-date=5 септември 2013 |url-status=deviated}} }} r9b4k52de1ioi5spflfrtzz3iu4f7fy 5599649 5599648 2026-07-24T09:09:44Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Предлошка:Автотаксономија/Salix]] на [[Предлошка:Автотаксономија/Врба]] 5599648 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Врба |parent=Врби |refs={{нмс |url=http://www.uniprot.org/taxonomy/40685 |title=Genus ''Salix'' (willows) |website=UniProt |access-date=2010-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130905115729/http://www.uniprot.org/taxonomy/40685 |archive-date=5 септември 2013 |url-status=deviated}} }} r9b4k52de1ioi5spflfrtzz3iu4f7fy Предлошка:Автотаксономија/Salix 10 1400044 5599650 2026-07-24T09:09:45Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Предлошка:Автотаксономија/Salix]] на [[Предлошка:Автотаксономија/Врба]] 5599650 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Предлошка:Автотаксономија/Врба]] ibqlmvsyhpakviz7x34jjm9twpd8e2f Предлошка:Автотаксономија/Врби 10 1400045 5599651 2026-07-24T09:10:24Z Bjankuloski06 332 Создадена страница со: {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=Врби |parent=Малпигиовидни |refs={{наведено списание|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/e... 5599651 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=Врби |parent=Малпигиовидни |refs={{наведено списание|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}} }} dncud9ns3own7txktayk8nulqayl0gk Предлошка:Автотаксономија/Salicaceae 10 1400046 5599652 2026-07-24T09:10:52Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Предлошка:Автотаксономија/Врби]] 5599652 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Предлошка:Автотаксономија/Врби]] efi0mwah1e4cpxe8ikj40ct0jvv3bu9 Фудбалски натпревари Англија - Норвешка 0 1400047 5599670 2026-07-24T09:38:25Z Carshalton 30527 Создадена страница со: {| class="wikitable" style="font-size: 90%" width=100% !width=100% colspan="4"| Натпревари [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] - [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] |- |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|ENG|големина=220px}} |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|NOR|големина... 5599670 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="font-size: 90%" width=100% !width=100% colspan="4"| Натпревари [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] - [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] |- |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|ENG|големина=220px}} |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|NOR|големина=250px}} |- !width=25%|Вкупно натпревари |align=center colspan="2"| '''13''' !width=25%|Вкупно натпревари |- !width=25%|Победи |align=center colspan="2"| '''8''' !width=25%|Порази |- !width=25%|Нерешени |align=center colspan="2"| '''3''' !width=25%|Нерешени |- !width=25%|Порази |align=center colspan="2"| '''2''' !width=25%|Победи |- !width=25%|Дадени голови |align=center colspan="2"| '''30''' !width=25%|Примени голови |- !width=25%|Примени голови |align=center colspan="2"| '''8''' !width=25%|Дадени голови |} {{легенда|#ccccff|Победа на Англија|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ffcccc|Победа на Норвешка|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ccffcc|Нерешено|boja_linije=#000000}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" width=100% !width=2%|# !width=14%|Дата !width=16%|Локација !width=20%|Домаќин !width=3%|Резултат !width=20%|Гостин !width=15%|Натпреварување !width=10%|Детали !width=10%|Наводи |- |- style="background:#ccccff;" | 1. | 14 мај 1937 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 6 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 2. | 9 ноември 1938 |align=left | [[Њукасл на Тајн|Њукасл]] |align=right | {{fb-rt|ENG}} | 4 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 3. | 14 мај 1949 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 4 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 4. | 29 јуни 1966 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 6 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 5. | 10 септември 1980 |align=left | [[Лондон]] |align=right | {{fb-rt|ENG}} | 4 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 1982|Квал. за СП 1982]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 6. | 9 септември 1981 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 1982|Квал. за СП 1982]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 7. | 14 октомври 1992 |align=left | [[Лондон]] |align=right | {{fb-rt|ENG}} | 1 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 1994|Квал. за СП 1994]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 8. | 2 јуни 1993 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 2 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 1994|Квал. за СП 1994]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 9. | 22 мај 1994 |align=left | [[Лондон]] |align=right | {{fb-rt|ENG}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 10. | 11 октомври 1995 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 11. | 11 октомври 2012 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 1 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 12. | 3 септември 2014 |align=left | [[Лондон]] |align=right | {{fb-rt|ENG}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 13. | 11 јуни 2026 |align=left | [[Мајами Гарденс]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 2 {{aet}} |align=left | {{fb|ENG}} | [[Светско првенство во фудбал 2026|СП 2026 – <small>четвртфинале</small>]] | [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Норвешка - Англија|детали]] | <ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539|title=Извештај од натпреварот Норвешка - Англија 1-2 (Четвртфинале на СП 2026) |work=FIFA.com |accessdate=24 јули 2026}}</ref> |- |} di6uva3nl1951qsvom0d8p26tkjmg3h 5599679 5599670 2026-07-24T09:41:57Z Carshalton 30527 5599679 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="font-size: 90%" width=100% !width=100% colspan="4"| Натпревари [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] - [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] |- |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|ENG|големина=220px}} |align=center width=50% colspan="2"| {{знамеикона|NOR|големина=250px}} |- !width=25%|Вкупно натпревари |align=center colspan="2"| '''13''' !width=25%|Вкупно натпревари |- !width=25%|Победи |align=center colspan="2"| '''8''' !width=25%|Порази |- !width=25%|Нерешени |align=center colspan="2"| '''3''' !width=25%|Нерешени |- !width=25%|Порази |align=center colspan="2"| '''2''' !width=25%|Победи |- !width=25%|Дадени голови |align=center colspan="2"| '''30''' !width=25%|Примени голови |- !width=25%|Примени голови |align=center colspan="2"| '''8''' !width=25%|Дадени голови |} {{легенда|#ccccff|Победа на Англија|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ffcccc|Победа на Норвешка|boja_linije=#000000}} {{легенда|#ccffcc|Нерешено|boja_linije=#000000}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" width=100% !width=2%|# !width=14%|Дата !width=16%|Локација !width=20%|Домаќин !width=3%|Резултат !width=20%|Гостин !width=15%|Натпреварување !width=10%|Детали !width=10%|Наводи |- |- style="background:#ccccff;" | 1. | 14 мај 1937 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 6 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 2. | 9 ноември 1938 |align=left | [[Њукасл на Тајн|Њукасл]] |align=right | {{fb-rt|ENG}} | 4 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 3. | 14 мај 1949 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 4 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 4. | 29 јуни 1966 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 6 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 5. | 10 септември 1980 |align=left | [[Лондон]] |align=right | {{fb-rt|ENG}} | 4 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 1982|Квал. за СП 1982]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 6. | 9 септември 1981 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 2 &ndash; 1 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 1982|Квал. за СП 1982]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 7. | 14 октомври 1992 |align=left | [[Лондон]] |align=right | {{fb-rt|ENG}} | 1 &ndash; 1 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 1994|Квал. за СП 1994]] | | |- |- style="background:#ffcccc;" | 8. | 2 јуни 1993 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 2 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Квалификации за Светско првенство во фудбал 1994|Квал. за СП 1994]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 9. | 22 мај 1994 |align=left | [[Лондон]] |align=right | {{fb-rt|ENG}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccffcc;" | 10. | 11 октомври 1995 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 0 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 11. | 11 октомври 2012 |align=left | [[Осло]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 0 &ndash; 1 |align=left | {{fb|ENG}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 12. | 3 септември 2014 |align=left | [[Лондон]] |align=right | {{fb-rt|ENG}} | 1 &ndash; 0 |align=left | {{fb|NOR}} | [[Пријателски натпревар]] | | |- |- style="background:#ccccff;" | 13. | 11 јуни 2026 |align=left | [[Мајами Гарденс]] |align=right | {{fb-rt|NOR}} | 1 &ndash; 2 {{aet}} |align=left | {{fb|ENG}} | [[Светско првенство во фудбал 2026|СП 2026 – <small>четвртфинале</small>]] | [[Светско првенство во фудбал 2026 - нокаут фаза#Норвешка - Англија|детали]] | <ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539|title=Извештај од натпреварот Норвешка - Англија 1-2 (Четвртфинале на СП 2026) |work=FIFA.com |accessdate=24 јули 2026}}</ref> |- |} == Наводи == {{наводи|1}} ==Надворешни врски== * [https://www.fifa.com/en/associations/association/ENG/ Натпревари на англиската репрезентација на официјалната страна на ФИФА] * [https://www.fifa.com/en/associations/association/NOR/ Натпревари на норвешката репрезентација на официјалната страна на ФИФА] * [https://www.11v11.com/teams/england/tab/opposingTeams/opposition/Norway/ ''Head-to-Head Англија против Норвешка] [[Категорија:Натпревари на англиската фудбалска репрезентација|Норвешка]] [[Категорија:Натпревари на норвешката фудбалска репрезентација|Англија]] n8adoz0wqzg07bv2y97lj1663nnlq8r Кршлива врба 0 1400048 5599672 2026-07-24T09:40:03Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Кршлива врба]] на [[Кревка врба]] 5599672 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Кревка врба]] 3yt3g7ywg9dhpk6azu9z0z9pmx2t49i Разговор:Кршлива врба 1 1400049 5599674 2026-07-24T09:40:03Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Разговор:Кршлива врба]] на [[Разговор:Кревка врба]] 5599674 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Кревка врба]] n6s0oo1ohqprg8lddr04rp6kqcbjwyg Salix × fragilis 0 1400050 5599678 2026-07-24T09:41:02Z Bjankuloski06 332 Пренасочување кон [[Кревка врба]] 5599678 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Кревка врба]] lc0emp26f87opn73qxqgd3qfx3s9gjv Фудбалски натпревари Норвешка - Англија 0 1400051 5599681 2026-07-24T09:43:06Z Carshalton 30527 Пренасочување кон [[Фудбалски натпревари Англија - Норвешка]] 5599681 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Фудбалски натпревари Англија - Норвешка]] sn8dq89plly26y2x77gjqix22toev3h Фудбалски натпревари Шпанија - Аргентина 0 1400052 5599683 2026-07-24T09:43:57Z Carshalton 30527 Пренасочување кон [[Фудбалски натпревари Аргентина - Шпанија]] 5599683 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Фудбалски натпревари Аргентина - Шпанија]] nwf1zx2mozsjpte95eap79rxyf1jamw Фудбалски натпревари Хрватска - Англија 0 1400053 5599685 2026-07-24T09:44:58Z Carshalton 30527 Пренасочување кон [[Фудбалски натпревари Англија - Хрватска]] 5599685 wikitext text/x-wiki #ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Фудбалски натпревари Англија - Хрватска]] 1wbf8jj2fuu698pvev4ewdnfgpexlss Никола Јовиќ 0 1400054 5599696 2026-07-24T10:21:16Z Tomica Radovanovskii 125492 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1364722724|Nikola Jović]]“ 5599696 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Инфокутија Кошаркар|name=Nikola Jović|image=Nikola-Jovic-2024.jpg|caption=Jović with [[Serbia men's national basketball team|Serbia]] in 2024|position=[[Power forward]] / [[small forward]]|league=[[National Basketball Association|NBA]]|team=Miami Heat|number=5|draft_year=2022|draft_round=1|draft_pick=27|draft_team=[[Miami Heat]]|birth_date={{birth date and age|2003|6|9|df=yes}}|birth_place=[[Leicester]], England|nationality=Serbian|career_start=2021|years1=2021–2022|team1=[[KK Mega Basket|Mega Basket]]|years2={{nbay|2022|start}}–present|team2=[[Miami Heat]]|years3=[[2022–23 NBA G League season|2022]]–[[2023–24 NBA G League season|2023]]|team3=→[[Sioux Falls Skyforce]]|medaltemplates={{MedalSport|Men's [[basketball]]}} {{MedalCountry|{{bk|SRB}}}} {{MedalOlympic}} {{MedalBronze|[[2024 Summer Olympics|2024 Paris]]|[[Basketball at the 2024 Summer Olympics – Men's tournament|Team]]}} {{MedalCompetition|[[FIBA Basketball World Cup|FIBA World Cup]]}} {{MedalSilver|[[2023 FIBA Basketball World Cup|2023 Philippines–Japan–Indonesia]]|}}}}'''Nikola Jović''' ( Српска кирилица: Никола Јовић; роден на 9 јуни 2003 година) е српски професионален [[Кошарка|кошаркар]] кој игра за [[Мајами Хит]] во [[Национална кошаркарска асоцијација|Националната кошаркарска асоцијација]] (НБА). Тој бил избран на 27-миот вкупен пласман од страна на Хит на НБА драфтот во 2022 година . == Рана кариера == Јовиќ е роден во Кралската болница во Лестер, [[Лестершир]], Англија, бидејќи неговиот татко, Илија, во тоа време играл професионална кошарка таму. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mozzartsport.com/kosarka/vesti/tek-drugi-srbin-u-top-10-na-draftu-nikola-jovic-je-megin-novi-nba-projekat-video/399594|title=Tek drugi Srbin u top 10 na draftu? Nikola Jović je Megin novi NBA projekat|work=mozzartsport.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927091406/https://mozzartsport.com/kosarka/vesti/tek-drugi-srbin-u-top-10-na-draftu-nikola-jovic-je-megin-novi-nba-projekat-video/399594|archive-date=27 September 2021|accessdate=27 September 2021}}</ref> Кога имал девет години, неговото семејството се вратило во Србија каде што пораснал играјќи [[ватерполо]] за ВК Партизан, како и кошарка. <ref name="espn">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.espn.com.au/nba/insider/story/_/id/31352746/nba-draft-why-victor-wembanyama-world-most-intriguing-long-term-prospect#Jovic|title=Nikola Jovic: The next great Serbian prospect?|last=Schmitz|first=Mike|date=29 April 2021|work=ESPN - Australia|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429140523/https://www.espn.com.au/nba/insider/story/_/id/31352746/nba-draft-why-victor-wembanyama-world-most-intriguing-long-term-prospect#Jovic|archive-date=29 April 2021|accessdate=30 April 2021}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.novosti.rs/sport/kosarka/1020232/oni-dolaze-nikola-jovic-novi-srpski-zlatni-grumen-rodjen-engleskoj|title=Oni Dolaze Nikola Jović: Novi srpski zlatni grumen rođen u Engleskoj|work=Večernje novosti|archive-url=https://web.archive.org/web/20210726073709/https://www.novosti.rs/sport/kosarka/1020232/oni-dolaze-nikola-jovic-novi-srpski-zlatni-grumen-rodjen-engleskoj|archive-date=26 July 2021|accessdate=26 July 2021}}</ref> Јовиќ играл кошарка за младинскиот систем на КК Сава пред да се приклучи на младинскиот систем на Мега Баскет во 2018 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.danas.rs/sport/nikola-jovic-kao-novi-danilovic/|title=Nikola Jović kao novi Danilović|date=30 March 2021|work=Danas (newspaper)|archive-url=https://web.archive.org/web/20210430184513/https://www.danas.rs/sport/nikola-jovic-kao-novi-danilovic/|archive-date=30 April 2021|accessdate=30 April 2021}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bcmegabasket.net/player/nikola-jovic/|title=Nikola Jović 0 Bek/Nisko krilo|work=bcmegabasket.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531144400/https://www.bcmegabasket.net/player/nikola-jovic/|archive-date=31 May 2022|accessdate=30 April 2021}}</ref> На турнирот „Норт Генерејшн“ во кошаркарската Евролига за сезоната 2021–22, одржан во српскиот главен град Белград, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.euroleaguebasketball.net/ngt/game-center/|title=Game Center {{!}} Adidas Next Generation Tournament|date=21 May 2023|work=Euroleague Basketball|language=en-GB|accessdate=19 June 2023}}</ref> тој имал просек од 29,3 поени, 10,3 скока, 4,5 асистенции и 1,8 блокади за 28 минути по натпревар, додека шутирал со 66% од поле и 17% од тројки и ја освоил наградата за најкорисен играч (MVP). <ref name="espn" /> == Професионална кариера == === Мега Баскет (2021–2022) === Јовиќ го имаше своето сениорско деби за Мега Баскет во февруари 2021 година на турнирот Купот Радивој Корач во [[Нови Сад]] . На 19 март, Јовиќ го имаше своето деби во АБА лигата по поразот од Сплит со 74–65, забележувајќи 10 поени и 9 скока за 21 минута време за играње. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aba-liga.com/match/153/20/1/Boxscore/q1/1/home/split-mega-soccerbet/|title=Split 74:65 Mega Soccerbet Beograd|work=aba-liga.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220414191156/https://www.aba-liga.com/match/153/20/1/Boxscore/q1/1/home/split-mega-soccerbet/|archive-date=14 April 2022|accessdate=30 April 2021}}</ref> На 10 јуни 2021 година, еден ден по неговиот 18-ти роденден, тој го потпиша својот прв професионален договор со Мега. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.mozzartsport.com/kosarka/vesti/nikola-jovic-potpisao-profesionalni-ugovor-sa-megom/389727|title=Nikola Jović potpisao profesionalni ugovor sa Megom|work=mozzartsport.com|accessdate=10 June 2021}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lige.kss.rs/2021/06/11/prvi-profesionalni-ugovor-nikola-jovic/|title=Prvi profesionalni ugovor – Nikola Jović|date=11 June 2021|work=lige.kss.rs|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531155252/https://lige.kss.rs/2021/06/11/prvi-profesionalni-ugovor-nikola-jovic/|archive-date=31 May 2022|accessdate=18 June 2021}}</ref> Во анкетата на генералните менаџери [[Национална кошаркарска асоцијација|на NBA.com]] за сезоната 2021–22 на НБА, Јовиќ доби гласови за најдобар меѓународен играч кој не игра во НБА. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nba.com/news/2021-22-gmsurvey|title=NBA.com 2021–22 GM Survey|publisher=National Basketball Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006214331/https://www.nba.com/news/2021-22-gmsurvey|archive-date=6 October 2021|accessdate=7 October 2021}}</ref> Во април 2022 година, тој бил прогласен за најдобриот играч во АБА лигата за сезоната 2021–22 . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aba-liga.com/news/46938/2021-22-top-prospect-nikola-jovic-(mega-mozzart)/|title=2021/22 Top Prospect: Nikola Jović (Mega Mozzart)|work=aba-liga.com|accessdate=26 April 2022}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.b92.net/sport/kosarka/vesti.php?yyyy=2022&mm=04&dd=26&nav_id=2145763|title=Nikola Jović najbolji mladi igrač ABA lige|date=26 April 2022|work=b92.net|accessdate=26 April 2022}}</ref> Во текот на сезоната 2021–22, Јовиќ имал просек од 11,7 поени, шутирајќи со 42,8 проценти од поле, 35,6 проценти од тројки и 75,4 проценти од слободни фрлања, 4,4 скока, 3,4 асистенции, 2,7 изгубени топки и 0,4 блокади по натпревар во 25 настапи. <ref name="miamiherald">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.miamiherald.com/sports/nba/miami-heat/article262786643.html|title=Miami Heat keeps pick, drafts Serbian forward Nikola Jovic at No. 27 in NBA Draft|last=Chiang|first=Anthony|date=24 June 2022|work=Miami Herald|accessdate=24 June 2022}}</ref> === Мајами Хит (2022–денес) === Во април 2022 година, Јовиќ се пријави за НБА драфтот во 2022 година . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.b92.net/sport/nba/vesti.php?yyyy=2022&mm=04&dd=11&nav_id=2138077|title=Nikola Jović izlazi na NBA draft|work=b92.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20220412052744/https://www.b92.net/sport/nba/vesti.php?yyyy=2022&mm=04&dd=11&nav_id=2138077|archive-date=12 April 2022|accessdate=12 April 2022}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.espn.com/nba/story/_/id/33718313/nikola-jovic-18-year-old-top-prospect-serbia-enter-2022-nba-draft|title=Nikola Jovic, 18-year-old top prospect from Serbia, to enter 2022 NBA draft|date=11 April 2022|publisher=ESPN|archive-url=https://web.archive.org/web/20220412053151/https://www.espn.com/nba/story/_/id/33718313/nikola-jovic-18-year-old-top-prospect-serbia-enter-2022-nba-draft|archive-date=12 April 2022|accessdate=12 April 2022}}</ref> На 23 јуни 2022 година, Јовиќ присуствуваше на НБА драфтот одржан во Барклис Центарот во [[Бруклин|Бруклин, Њујорк]] . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.novosti.rs/sport/kosarka/1128767/nba-draft-2022-nikola-jovic-zelena-soba-green-room-espn-pik-prva-runda-najava-kosarka-srbija-najnovije-vesti|title=Košarkaška Srbija Neće Spavati: Sjajna vest pred NBA draft|work=Večernje novosti|accessdate=22 June 2022}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.b92.net/sport/nba/vesti.php?yyyy=2022&mm=06&dd=22&nav_id=2174555|title=Nikola Jović pozvan u "zelenu sobu"|date=22 June 2022|work=b92.net|accessdate=22 June 2022}}</ref> Тој бил избран како 27-ми пик од [[Мајами Хит]] на драфтот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nba.com/news/2022-nba-draft-order|title=2022 NBA Draft results: Picks 1–58|publisher=National Basketball Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20220614212134/https://www.nba.com/news/2022-nba-draft-order|archive-date=14 June 2022|accessdate=24 June 2022}}</ref> <ref name="miamiherald">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.miamiherald.com/sports/nba/miami-heat/article262786643.html|title=Miami Heat keeps pick, drafts Serbian forward Nikola Jovic at No. 27 in NBA Draft|last=Chiang|first=Anthony|date=24 June 2022|work=Miami Herald|accessdate=24 June 2022}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFChiang2022">Chiang, Anthony (24 June 2022). [https://www.miamiherald.com/sports/nba/miami-heat/article262786643.html "Miami Heat keeps pick, drafts Serbian forward Nikola Jovic at No. 27 in NBA Draft"]. ''Miami Herald''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 June</span> 2022</span>.</cite></ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://sports.yahoo.com/heat-draft-serbian-forward-nikola-025927050.html|title=Heat draft Serbian forward Nikola Jovic with 27th pick|publisher=Yahoo! Sport|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628072046/https://sports.yahoo.com/heat-draft-serbian-forward-nikola-025927050.html|archive-date=28 June 2022|accessdate=24 June 2022}}</ref> Јовиќ потпиша повеќегодишен договор за почетници со Хит на 2 јули. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nba.com/heat/news/heat-sign-nikola-jovic-070222|title=Heat Sign Nikola Jović|publisher=National Basketball Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20220703000646/https://www.nba.com/heat/news/heat-sign-nikola-jovic-070222|archive-date=3 July 2022|accessdate=3 July 2022}}</ref> Во јули, тој се приклучи на Хит за Летната лига на НБА . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nba.com/summer-league/2022/vegas/team/1610612748/heat|title=Miami Heat 2022 NBA2K23 Summer League Roster|publisher=National Basketball Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20220709050600/https://www.nba.com/summer-league/2022/vegas/team/1610612748/heat|archive-date=9 July 2022|accessdate=9 July 2022}}</ref> На 23 октомври 2022 година, Јовиќ бил суспендиран на еден натпревар без надомест за напуштање на клупата за време на расправија помеѓу Хит и [[Торонто Репторс]] во текот на претходната ноќ. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://pr.nba.com/heat-raptors-incident/|title=Heat's Caleb Martin and Nikola Jović suspended; Raptors' Christian Koloko fined|date=24 October 2022|publisher=National Basketball Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20221122054043/https://pr.nba.com/heat-raptors-incident/|archive-date=22 November 2022|accessdate=21 November 2022}}</ref> Тој бил назначен во НБА Г лигата на 30 декември. <ref>{{Наведен нестручен часопис|access-date=30 December 2022}}</ref> Јовиќ бил во тимот на Хит кој играл во финалето на НБА во 2023 година ; Хит ја загубија серијата во пет натпревари од Денвер Нагетс . На 13 февруари 2024 година, Јовиќ постигнал рекордни 24 поени во кариерата со 7 скока, во победата од 123–97 против Милвоки Бакс.[1]. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nba.com/game/0022300773/box-score|title=Balanced Attack Lifts Heat|work=NBA.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20240214154422/https://www.nba.com/game/0022300773/box-score|archive-date=14 February 2024|accessdate=14 February 2024}}</ref> Во текот на НБА сезоната 2024–25, Јовиќ имал десет настапи како стартер и 46 настапи за Мајами, со просек од 10,7 поени, 3,9 скока и 2,8 асистенции. На 28 април 2025 година, за време на првото коло од плејофот, Јовиќ постигна 24 поени, пет скока и две украдени топки во поразот од 138–83 во четвртиот натпревар против [[Кливленд Кавалирс]], пораз со кој Хит се елиминираа од плејофот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.espn.com/nba/recap/_/gameId/401768037|title=Cavs win by 55 points to sweep Heat and finish off most lopsided series in NBA playoff history|date=April 28, 2025|work=ESPN.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250429113237/https://www.espn.com/nba/recap/_/gameId/401768037|archive-date=29 April 2025|accessdate=28 April 2025}}</ref> На 3 октомври 2025 година, [[Мајами Хит]] објавија дека потпишале четиригодишно продолжување на договорот со Јовиќ, вредно 62,4 милиони долари. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nba.com/heat/news/heat-sign-jovic-to-contract-extension|title=Heat sign Jović to contract extension|date=3 October 2025|work=NBA.com|accessdate=3 October 2025}}</ref> == Кариера во националниот тим == Јовиќ го пропушти Европското првенство на ФИБА до 16 години во 2019 година во [[Удине]], Италија поради повреда на десната рака. <ref name="espn">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.espn.com.au/nba/insider/story/_/id/31352746/nba-draft-why-victor-wembanyama-world-most-intriguing-long-term-prospect#Jovic|title=Nikola Jovic: The next great Serbian prospect?|last=Schmitz|first=Mike|date=29 April 2021|work=ESPN - Australia|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429140523/https://www.espn.com.au/nba/insider/story/_/id/31352746/nba-draft-why-victor-wembanyama-world-most-intriguing-long-term-prospect#Jovic|archive-date=29 April 2021|accessdate=30 April 2021}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchmitz2021">Schmitz, Mike (29 April 2021). [https://www.espn.com.au/nba/insider/story/_/id/31352746/nba-draft-why-victor-wembanyama-world-most-intriguing-long-term-prospect#Jovic "Nikola Jovic: The next great Serbian prospect?"]. ''ESPN - Australia''. [https://web.archive.org/web/20210429140523/https://www.espn.com.au/nba/insider/story/_/id/31352746/nba-draft-why-victor-wembanyama-world-most-intriguing-long-term-prospect#Jovic Archived] from the original on 29 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 April</span> 2021</span>.</cite></ref> Во јули 2021 година, Јовиќ бил член на репрезентацијата на Србија до 19 години на Светското првенство во кошарка на ФИБА до 19 години . Во текот на седум турнирски натпревари, тој имал просек од 18,1 поени, 8,3 скока и 2,9 асистенции по натпревар. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fiba.basketball/world/u19/2021/player/Nikola-Jovic|title=Nikola Jovic, PF, 2021 World Cup|work=fiba.basketball|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713121328/http://www.fiba.basketball/world/u19/2021/player/Nikola-Jovic|archive-date=13 July 2021|accessdate=13 July 2021}}</ref> Тој бил именуван во тимот на целиот турнир . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fiba.basketball/world/u19/2021/news/chet-holmgren-takes-home-tissot-mvp-award-after-helping-usa-to-u19-world-cup-title|title=Chet Holmgren takes home TISSOT MVP award after helping USA to U19 World Cup title|date=11 July 2021|publisher=[[FIBA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220519203736/https://www.fiba.basketball/world/u19/2021/news/chet-holmgren-takes-home-tissot-mvp-award-after-helping-usa-to-u19-world-cup-title|archive-date=19 May 2022|accessdate=11 July 2021}}</ref> Во февруари 2022 година, Јовиќ го имал своето деби за [[Машка кошаркарска репрезентација на Србија|репрезентацијата на Србија]] на квалификациите за Светското првенство во ФИБА 2023 година, на 18-годишна возраст. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://nova.rs/sport/kosarka/nikola-jovic-mega-reprezentacija-srbija-kosarka-nba-draft/|title=Nikola Jović – "Pešićev ljubimac" na putu za NBA|date=12 April 2022|work=nova.rs|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728054108/https://nova.rs/sport/kosarka/nikola-jovic-mega-reprezentacija-srbija-kosarka-nba-draft/|archive-date=28 July 2022|accessdate=28 July 2022}}</ref> Првично во прелиминарниот состав на Србија за Евробаскет 2022, Јовиќ бил отстранет од составот поради неодобрување на Хит. <ref name="Poku-Jov">{{Наведена мрежна страница|url=https://mozzartsport.com/kosarka/vesti/problemi-za-srbiju-majami-i-oklahoma-nisu-pustili-jovica-i-pokusevskog/426827|title=Problemi za Srbiju: Majami i Oklahoma nisu pustili Jovića i Pokuševskog|work=mozzartsport.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220803141829/https://mozzartsport.com/kosarka/vesti/problemi-za-srbiju-majami-i-oklahoma-nisu-pustili-jovica-i-pokusevskog/426827|archive-date=3 August 2022|accessdate=3 August 2022}}</ref> <ref name="Poku-Jov2">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.b92.net/sport/kosarka/vesti.php?yyyy=2022&mm=08&dd=03&nav_id=2193359|title=Pešić otkrio: Jović i Pokuševski nisu dobili dozvolu|date=8 March 2022|work=b92.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20220803142734/https://www.b92.net/sport/kosarka/vesti.php?yyyy=2022&mm=08&dd=03&nav_id=2193359|archive-date=3 August 2022|accessdate=3 August 2022}}</ref> ВВо август 2023 година, Јовиќ настапи за репрезентацијата на Србија на Светското првенство на ФИБА во 2023 година. На осум натпревари оствари просек од 10,1 поен, 3,0 скока и 2,6 асистенции, помагајќи ѝ на Србија да го освои сребрениот медал. Со Србија го освои бронзениот медал на Летните олимписки игри во 2024 година. <ref name="2024olympics">{{Наведени вести|url=https://kss.rs/srbija-osvojila-bronzanu-medalju-na-olimpijskim-igrama/|title=Србија освојила бронзану медаљу на Олимпијским играма!|date=10 August 2024|work=kss.rs|access-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810110502/https://kss.rs/srbija-osvojila-bronzanu-medalju-na-olimpijskim-igrama/|archive-date=10 August 2024|language=Serbian}}</ref> == Статистика за кариера == {{NBA player statistics legend}} === Јадранска лига === ==== Редовна сезона ==== {| class="wikitable sortable" !Година ! Тим ! <abbr>Општ лекар</abbr> ! <abbr>MPG</abbr> ! <abbr>ФГ%</abbr> ! <abbr>3P%</abbr> ! <abbr>FT%</abbr> ! <abbr>RPG</abbr> ! <abbr>АПГ</abbr> ! <abbr>СПГ</abbr> ! <abbr>БПГ</abbr> ! <abbr>ПГП</abbr> ! <abbr>ПИР</abbr> |- | 2020–21 | rowspan="2" | Мега кошничка | 4 | 24,7 | 0,550 | 0,400 | 0,750 | 5,5 | 1.0 | 0,2 | 0,5 | 11,8 | 15,8 |- | 2021–22 | 25 | 27,8 | .430 | .360 | 0,750 | 4.4 | 3.4 | 0,6 | 0,4 | 11.7 | 12,7 |} === НБА === ==== Редовна сезона ==== {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;"| {{nbay|2022}} | style="text-align:left;"| [[2022–23 Miami Heat season|Miami]] | 15 || 8 || 13.6 || .406 || .229 || '''.947''' || 2.1 || .7 || '''.5''' || .1 || 5.5 |- | style="text-align:left;"| {{nbay|2023}} | style="text-align:left;"| [[2023–24 Miami Heat season|Miami]] | 46 || '''38''' || 19.5 || .452 || '''.399''' || .702 || '''4.2''' || 2.0 || .5 || .3 || 7.7 |- | style="text-align:left;"| {{nbay|2024}} | style="text-align:left;"| [[2024–25 Miami Heat season|Miami]] | 46 || 10 || '''25.1''' || '''.456''' || .371 || .828 || 3.9 || '''2.8''' || '''.8''' || .3 || '''10.7''' |- | style="text-align:left;"| {{nbay|2025}} | style="text-align:left;"| [[2025-26 Miami Heat season|Miami]] | '''47''' || 1 || 17.2 || .366 || .269 || .683 || 3.3 || 2.2 || .6 || '''.4''' || 7.3 |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"| Career | 154 || 57 || 19.9 || .425 || .341 || .756 || 3.6 || 2.2 || .6 || .3 || 8.3 {{S-end}} ==== Плејоф ==== {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;"| [[2023 NBA playoffs|2023]] | style="text-align:left;"| [[2022–23 Miami Heat season|Miami]] | '''7''' || 0 || 1.8 || .250 || .000 || {{Подредување|-|—}} || .7 || .0 || .0 || .0 || .3 |- | style="text-align:left;"| [[2024 NBA playoffs|2024]] | style="text-align:left;"| [[2023–24 Miami Heat season|Miami]] | 5 || '''5''' || '''25.7''' || '''.444''' || '''.409''' || .857 || '''6.6''' || '''2.2''' || '''1.0''' || '''.6''' || 9.4 |- | style="text-align:left;"| [[2025 NBA playoffs|2025]] | style="text-align:left;"| [[2024–25 Miami Heat season|Miami]] | 4 || 0 || 18.8 || .371 || .250 || '''1.000''' || 4.0 || 1.5 || .8 || .3 || '''9.5''' |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"| Career | 16 || 5 || 13.5 || .400 || .313 || .923 || 3.4 || 1.1 || .5 || .3 || 5.4 {{S-end}} == Видете исто така == * Список на НБА играчи од драфтот на Србија * Список на српски НБА играчи == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Ризница-врска}} * [https://www.euroleague.net/competition/players/showplayer?pcode=009376&seasoncode=JTB19#!currentstats Профил] на euroleague.net * [https://basketball.realgm.com/player/Nikola-Jovic/Summary/148861 Профил] на realgm.com * [https://basketball.eurobasket.com/player/Nikola-Jovic/Serbia/BC-Mega-SoccerBet-Beograd/470504 Профил] на eurobasket.com {{Miami Heat current roster}}{{Предложна група}}{{DEFAULTSORT:Jovic, Nikola}} [[Категорија:Играчи на Мајами Хит]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 2003 година]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] n7tgp6lq6rjhqs3ao589n7e2u3cvod3