Википедија mkwiki https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Википедија Разговор за Википедија Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија Портал Разговор за Портал TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 1435 5602673 4834967 2026-07-31T16:22:38Z Andrew012p 85224 5602673 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} [[Податотека:Urarina_shaman_B_Dean.jpg|мини|десно|Шаман од племето Урарина, 1988 година]] Поимот '''шаманизам''' опфаќа традиционални [[верување|верувања]] и пракси што ја вклучуваат способноста да се дијагнозира, лечи, и понекогаш да се предизвика човечко страдање заради посебна врска или контрола над духовите. Се верува дека шаманите се способни да го контролираат времето, да контактираат со [[бог]]овите, да објаснуваат [[сон|сништа]], да изведуваат [[астрална проекција|астрални проекции]], како и да патуваат низ горните и долните светови. Оваа [[традиција]] постои насекаде низ светот уште од предисториски времиња. {{Паганство}} {{религија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Религија]] [[Категорија:Шаманизам| ]] br5ymxhppvfxiprz5q0t1p4ip0zt6jo 5602674 5602673 2026-07-31T16:23:10Z Andrew012p 85224 5602674 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} [[Податотека:Urarina_shaman_B_Dean.jpg|мини|десно|[[Шаман]] од племето Урарина, 1988 година]] Поимот '''шаманизам''' опфаќа традиционални [[верување|верувања]] и пракси што ја вклучуваат способноста да се дијагнозира, лечи, и понекогаш да се предизвика човечко страдање заради посебна врска или контрола над духовите. Се верува дека [[Шаман|шаманите]] се способни да го контролираат времето, да контактираат со [[бог]]овите, да објаснуваат [[сон|сништа]], да изведуваат [[астрална проекција|астрални проекции]], како и да патуваат низ горните и долните светови. Оваа [[традиција]] постои насекаде низ светот уште од предисториски времиња. {{Паганство}} {{религија-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Религија]] [[Категорија:Шаманизам| ]] ben1dza2aw1vd709z8y2v42nu6p4ied 0 7016 5602649 5446818 2026-07-31T15:05:27Z Gurther 105215 5602649 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Страшо Пинџур | портрет = Straso Pingur.JPEG | px = | опис = Страшо Пинџур | родено-име = Страхил Пинџур | роден-дата = 5 март 1915 | роден-место = [[Струмица]], под окупација на [[Бугарија]]<br> (денес [[Македонија]]) | починал-дата = {{починал на и возраст|1943|01|04|1915|03|05|df=yes}} | починал-место = [[Скопје]], окупирано од [[Бугарија]]<br> (денес [[Македонија]]) | починал-причина = | националност =[[Македонец]] | познат = |татко=[[Димитар Пинџур]]|мајка=[[Менка Јанакиева]]|data1=[[Наца Пинџурова]]|lbl1=Баба}} '''Страшо Пинџур''' ({{роден на|5|март|1915}} во {{роден во|Струмица}}<ref name=":A">{{Наведена книга|title=Ваташа|last=Камчевски|first=Петре|publisher=Музеј-Галерија Кавадарци|year=2012|isbn=978-608-4621-04-1|location=Кавадарци|pages=427-429}}</ref> — [[Скопје]], [[4 јануари]] [[1943]])<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|last=Кралевски и др.|first=Боро|publisher=Историски Архив-Скопје|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=16-17}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга Прва|first=|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=422}}</ref><ref name=":1">{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга втора|last=Апостолски и други|first=Михаило|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=68-70}}</ref> — македонски комунист, учесник во [[НОБ]]. Бил прогласен за [[народен херој на Југославија]] на [[29 јули]] [[1945]] година, како еден од првите борци од Македонија кои го добиле тоа одликување (заедно со [[Мирче Ацев]], [[Стефан Наумов-Стив|Стеван Наумов-Стив]], [[Орце Николов]], [[Христијан Тодоровски-Карпош]] и [[Кузман Јосифоски-Питу|Кузман Јосифовски-Питу]]). == Животопис == === Рани години === [[Податотека:Baba-naca-pingurova.jpg|лево|мини|210x210пкс|Страшо Пинџур бил одраснат и одгледан од неговата баба [[Наца Пинџурова]].]] Страшо Пинџур е роден како '''Страхил Пинџуров''' во [[Струмица]] на [[5 март]] [[1915]] година.{{БелешкаОзнака|name=a|text=Во многу извори е запишано дека е роден во Ваташа, но тој како новороденче од 6-7 месеци, по смртта на неговиот татко (во ноември 1915), бил преселен во Ваташа, каде го одгледала неговата баба Наца Пинџурова.}} Рано останал без татко, кого не успеал ни да го запознае, така да единствена хранителка и воспитувачка останува неговата баба [[Наца Пинџурова|Наца]], на која ќе и остане приврзан до крајот на својот живот.<ref name=":02">{{Наведена книга|title=Ваташа|last=Камчевски|first=Петре|publisher=Музеј-Галерија Кавадарци|year=2012|isbn=978-608-4621-04-1|location=Кавадарци|pages=427-428}}</ref> По смртта на татко му [[Димитар Пинџур]], кој загинал како бугарски офицер во почетокот на [[Првата светска војна]], во борбите кај [[Криволак]], мајка му се премажила во [[Неготино]], а грижата за него ја презела баба му [[Наца Пинџурова|Наца]]. Основното училиште го завршил во [[Ваташа]], а нижа гимназија во [[Кавадарци]]. По укинувањето на голем број гимназии во Македонија, образованието го продолжил во [[Крагуевац]]. Во Крагуевачката гимназија се изградил како напреден младинец и револуционер. Овде доаѓа дошла до израз неговата творечка ерудиција. Дневникот кој го напишал во текот на [[1933]] година ги потврдува неговите способности како литерат. Покрај другото во овој дневник тој запишал:<ref name=":02" /> {{Цитатник|Јас ќе умрам млад, а гробот нема да ми се знае.|author=Страшо Пинџур}}[[Податотека:Страшо Пинџур2.jpg|мини|лево|Страшо Пинџур со студенти, членови на друштвото “Вардар“ 1936 година]]Потоа обрзованието го продолжил во [[Белград]], каде студирал право. Во Белград се вклучил во револуционерното движење и во [[1934]] година се зачленил во [[КПЈ]]. Како напреден студент, активно се вклучува во друштвото на напредните македонски студенти „Вардар“, а станал член и на Акциониот студентски одбор. Во текот на [[1938]] г. се обидува да се префрли во [[Шпанија]] и да се бори заедно со [[Интернационални бригади|Интернационалните бригади]]. Тој доаѓа до [[Прага]], но не успева да фати врска и да се враќа во Белград, поради неговата активност бил привиден во полицијата во мај 1938 и спроведен во Истражниот затвор во Ада Циганлија.<ref name=":02" /> Во летото [[1939]] г. во [[Кавадарци]], по негова иницијатива, заедно со [[Ристо Михов]] и [[Ѓошо Бојаџиев]], ја обновуваат работата на Комунистичката партија. По завршувањето на Правниот факултет неговата активност како револуционер уште повеќе се зголемува. Бил будно следен од полицијата и повторно е уапсен во истиот затвор.<ref name=":02" /> Во еден обвинителен акт е заведен дека работел како адвокатски приправник во Струмица.<ref>{{Наведена книга|title=Бугарскиот терор и отпорот во скопскиот затвор|last=Кранго|first=Дучо|publisher=Архив на Скопје|year=1986|isbn=86-80009-01-6|location=Скопје|pages=28}}</ref> Пред самата окупација, Страшо бил пуштен на слобода.<ref name=":02" /> === За време на НОВ === [[Податотека:Спомен-куќа на Страшо Пинџур во Ваташа 3.jpg|мини|200п|десно|Поглед на родната куќа на Пинџур, денес претворена во меморијален музеј и заштитена како споменик на културата]] По [[Окупација на Македонија во Втората светска војна|окупацијата на Македонија]], Страшо Пинџур од септември 1941 година е член на Покраинскиот воен штаб, кој има за задача да крене востание во Македонија против [[Окупација на Македонија во Втората светска војна|фашистичкиот окупатор]]. Станал член на Покраинскиот комитет како инструктор, а од јуни 1942 година бил член на [[Главен штаб на НОВ и ПОМ|Главниот штаб на НОВ и ПОМ]]. Во текот на 1942 година Страшо Пинџур бил член на Покраинскиот комитет, а од јуни 1942 година член на Главниот штаб на Македонија. Есента [[1942]] бил разбиен [[Велешки партизански одред „Димитар Влахов“|Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“]]. Страшо Пинџур, заедно со [[Мирче Ацев]], дошол во [[Велес]] да ја консолидираат работата на партиската организацијата.<ref name=":02" /> == Апсењето, мачењето и смртта == На [[19 декември]] [[1942]] г., тие биле провалени во куќата на [[Јован Митрев]] и биле спроведени во Обласната полициска управа во [[Скопје]]. Потоа, двајцата биле подложени на невидени [[инквизиција|инквизициони]] мерки со цел да ги извлечат бараните информации од нив од страна на бугарскиот окупатор. Мирче не проговорил ниту збор, а Страшо извикал: „Ѕверови! Јас сум Страшо Пинџур! Доста е тоа за вас!“ На [[4 јануари]] [[1943]] г., во просториите на Скопскиот областен затвор, како последица на силните измачувања, умрел Страшо Пинџур. Истата вечер, неговото тело било однесено во непознат правец и закопано на тајно место, така што до ден-денес не се знае неговиот гроб. На тој начин се остварило претскажувањето од неговиот дневник, кој го водел во [[1933]] г., каде тој запишал: „Јас ќе умрам млад, а гробот нема да ми се знае“. Сведоштвото на началникот на Обласната полиција во Скопје, [[Љубомир Јорданов]], вака го опишува мачењето на Страшо. <blockquote>''„Пинџур, освен што го кажа своето име, не сакаше ништо друго да каже. Поради тоа го тепавме. Го тепавме јас, [[Тенјо Рајков]], Илија Николов, Андон Донев, [[Тодор Маринов]]...'' ''Го тепавме со гумена палка по табаните и по целото тело, кој каде можеше, удирајќи го со клоци по грбот и стомакот, а два-трипати сме му ги ставале нозете во вода и потоа продолжувавме со тепањето. Два дена беше непрекинато тепан. Во мноrу тешка состојба беше вратен во ќелијата. Другиот ден попладне го испратив [[Тодор Маринов]] да го повика на сослушување. Тие се вратија и рекоа дека Пинџур умрел во ќелијата. Штом го рекоа тоа, отидов во ќелијата да го видам. Го најдов како лежи во пена што му избиваше од устата.''<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|last=Кралевски и др.|first=Боро|publisher=Историски Архив-Скопје|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=16-17}}</ref> ''Веднаш му се јавив на началникот на службата за државна безбедност, Васил Цанков дека Пинџур умрел. Тој ме праша, како тоа умрел? Не знам, — му одговорив — Не претпоставував дека толку брзо може да умре.“''<ref name=":2">{{Наведена книга|title=Судењата како последен пораз|last=Павловски|first=Јован|publisher=Полог|year=1966|location=Тетово|pages=133-137}}</ref></blockquote>Потоа агентите и полицијата се обиделе да ја сокријат смртта на Пинџур, за народот да не дознае дека бил убиен во затвор. Тогаш обласниот полициски началник Симеонов наредува трупот да се закопа некаде. Ноќта агентите Тодор Ташев и Анто Георгиев го изнеле телото на Пинџур со моторцикл, но каде го однеле или дали го фрлиле во Вардар, не се знае. Потоа Васил Цанков му наредил на агентот Јорданов заедно со агентите Ташев и Георгиев да одат во Велес, каде требало да спроведе божемна истрага околу Страшо Пинџур. Агентите на неколку километри после Велес го запреле автомобилот и истрелале рафали во ноќта. Потоа повикале полицајци од Велес кои ја затвориле и пребарувале областа каде што пукале со назнака дека бараат затвореник кој избегал, а по неуспешната потрага, се вратиле во Велес каде Јорданов телефонирал на Цанков дека Пинџур успеал да им побегне. На ова Цанков глумел дека е лут поради тоа што Пинџур се спасил.<ref name=":2" /> == Писмо од неговите соборци == Откако се расчуло за маченичката смрт на Мирче Ацев и Страшо Пинџур, нивните соброци издале леток по повод нивното убиство, во кој детално и јасно ги изразуваат нивните стремеж и борба за слобода. Ги опишуваат и нивните херојски семејства, како семејства кои се бореле за слобода на Македонија и зачувување на идеалите и патот поставен на Илинденците.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга втора|last=Апостолски и други|first=Михаило|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=68-70}}</ref> Мал дел од писмото го опишува теророт и грозоморната слика на нивните тела:<blockquote>''На колку хиљади чесни Македонци им се дигна косата кога го видоа Мирчета во болничка мртвачница и во Прилеп кога го закопуваа со исечени прсти, со извадени нокти и искинато месо от коските. Македонските мајки, татковци и сестри виделе ногу свој синови и бракја мачени и утепани, но до ceгa вакви дзверски и нечовечно мачене немајат видено. Вака не мачеле ни турските јаничари, башибозлуци и крджалии како што мачат Хитлеровите и бугарски фашисти. Додека Пинджурот го скрија да не се гледаат неговите искршени коски, оти поучени от Мирчевиот случај, виде како за резилок стануват во очите на народот.''<ref name=":1" /></blockquote> == Одликувања == [[Податотека:Order_of_the_National_Hero_yug_1.jpg|десно|мини|246x246пкс|Орден на народен херој на Југославија]] За неговата активност во организирањето на [[Македонски народ|народот]] за борба против [[Фашизам|фашистичкиот]] окупатор, како и за неговото храбро и достоинствено движење во затворот, Страшо бил прогласен за еден од првите [[Народен херој на Македонија|народни херои во Македонија]] на [[29 јули]] 1945 година.<ref name=":02" /> Во негова чест и во чест на Мирче Ацев се испеани песните „[[s:Од борбата/ 10 песна|Ајде ќе те прашам, бре Донке]]“.<ref>Томе Саздов, ''Грива тресе, бисер рони'' (епска народна поезија). Скопје: Заштита, 1970, стр. 134.</ref> и „[[s:Од борбата/ 11 песна|Вардаре горд, подзапри]]“, а засебно за него е испеана и песната „[[s:Дувни издувни тихи вардарец|Дувни издувни тихи вардарец]]“. Во родното село Ваташа е зачувана [[Спомен-куќа на Страшо Пинџур|Спомен-куќата на Страшо Пинџур]], во која, во [[1976]] г. е поставена постојана изложба на експонати поврзани со неговиот живот. Куќата била реновирана во [[2012]] година.<ref>[http://maticanaiselenici.mk/?p=2931 Светлана Дарудова, "Страшо Пинџур во писмо открива чувства спрема Мара Нацева"]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''[[Дневник (дневен весник)|Дневник]]'', година XVIII, број 5433, петок, 4 април 2014, стр. 13.</ref> == Белешки == == Наводи == {{наводи}} == Литература== * Петре Камчевски, „Девет тиквешки великани“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2009 * Петре Камчевски, „Ваташа“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2012 * Петре Камчевски, „Кавадаречки историски речник“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2010 * Диме Боев, „Кавадарци низ минатото“, Скопје, 1996 * „Народни херои од Македонија“, Наша книга, Скопје, 1973, стр. 313–317 == Надворешни врски == {{рв|Strašo Pindžur}} * [http://makedonskosonce.com/old.makedonskosonce.com/broevis/2003/sonce453/Tekst40.html „Македонец до крај“] * [http://www.cybermacedonia.com/bstrasop.html Биографија на Пинџур на англиски јазик] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110218172004/http://cybermacedonia.com/bstrasop.html |date=2011-02-18 }} * [http://www.cdnh.edu.mk/multimedija2006/Kavadarci_1/Kavadarci/spomenici/straso_pindzur.htm Спомен куќата на Страшо Пинџур] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170502023849/http://www.cdnh.edu.mk/multimedija2006/Kavadarci_1/Kavadarci/spomenici/straso_pindzur.htm |date=2017-05-02 }} *[https://www.youtube.com/watch?v=HWyT8z66eQs Песна за Мирче Ацев и Страшо Пинџур — АЈДЕ ЌЕ ТЕ ПРАШАМ ДОНКЕ] {{Народни херои на Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пинџур, Страшо}} [[Категорија:Родени во 1915 година]] [[Категорија:Починати во 1943 година]] [[Категорија:Починати во Скопје]] [[Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија]] [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Македонски партизани]] [[Категорија:Ваташа]] [[Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет]] kpm7von4h6ployonhw9otvvagb4uyif 5602651 5602649 2026-07-31T15:07:00Z Gurther 105215 5602651 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Страшо Пинџур | портрет = Straso Pingur.JPEG | px = | опис = Страшо Пинџур | родено-име = Страхил Пинџур | роден-дата = 5 март 1915 | роден-место = [[Струмица]], под окупација на [[Бугарија]]<br> (денес [[Македонија]]) | починал-дата = {{починал на и возраст|1943|01|04|1915|03|05|df=yes}} | починал-место = [[Скопје]], окупирано од [[Бугарија]]<br> (денес [[Македонија]]) | починал-причина = | националност =[[Македонец]] | познат = |татко=[[Димитар Пинџур]]|мајка=[[Менка Јанакиева]]|data1=[[Наца Пинџурова]]|lbl1=Баба}} '''Страшо Пинџур''' ({{роден на|5|март|1915}} во {{роден во|Струмица}}<ref name=":A">{{Наведена книга|title=Ваташа|last=Камчевски|first=Петре|publisher=Музеј-Галерија Кавадарци|year=2012|isbn=978-608-4621-04-1|location=Кавадарци|pages=427-429}}</ref> — [[Скопје]], [[4 јануари]] [[1943]])<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|last=Кралевски и др.|first=Боро|publisher=Историски Архив-Скопје|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=16-17}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга Прва|first=|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=422}}</ref><ref name=":1">{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга втора|last=Апостолски и други|first=Михаило|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=68-70}}</ref> — македонски комунист, учесник во [[НОБ]]. Бил прогласен за [[народен херој на Југославија]] на [[29 јули]] [[1945]] година, како еден од првите борци од Македонија кои го добиле тоа одликување (заедно со [[Мирче Ацев]], [[Стефан Наумов-Стив|Стеван Наумов-Стив]], [[Орце Николов]], [[Христијан Тодоровски-Карпош]] и [[Кузман Јосифоски-Питу|Кузман Јосифовски-Питу]]). == Животопис == === Рани години === [[Податотека:Baba-naca-pingurova.jpg|лево|мини|210x210пкс|Страшо Пинџур бил одраснат и одгледан од неговата баба [[Наца Пинџурова]].]] Страшо Пинџур е роден како '''Страхил Пинџуров''' во [[Струмица]] на [[5 март]] [[1915]] година.{{БелешкаОзнака|name=a|text=Во многу извори е запишано дека е роден во Ваташа, но тој како новороденче од 6-7 месеци, по смртта на неговиот татко (во ноември 1915), бил преселен во Ваташа, каде го одгледала неговата баба Наца Пинџурова.}} Рано останал без татко, кого не успеал ни да го запознае, така да единствена хранителка и воспитувачка останува неговата баба [[Наца Пинџурова|Наца]], на која ќе и остане приврзан до крајот на својот живот.<ref name=":02">{{Наведена книга|title=Ваташа|last=Камчевски|first=Петре|publisher=Музеј-Галерија Кавадарци|year=2012|isbn=978-608-4621-04-1|location=Кавадарци|pages=427-428}}</ref> По смртта на татко му [[Димитар Пинџур]], кој загинал како бугарски офицер во почетокот на [[Првата светска војна]], во борбите кај [[Криволак]], мајка му се премажила во [[Неготино]], а грижата за него ја презела баба му [[Наца Пинџурова|Наца]]. Основното училиште го завршил во [[Ваташа]], а нижа гимназија во [[Кавадарци]]. По укинувањето на голем број гимназии во Македонија, образованието го продолжил во [[Крагуевац]]. Во Крагуевачката гимназија се изградил како напреден младинец и револуционер. Овде доаѓа дошла до израз неговата творечка ерудиција. Дневникот кој го напишал во текот на [[1933]] година ги потврдува неговите способности како литерат. Покрај другото во овој дневник тој запишал:<ref name=":02" /> {{Цитатник|Јас ќе умрам млад, а гробот нема да ми се знае.|author=Страшо Пинџур}}[[Податотека:Страшо Пинџур2.jpg|мини|лево|Страшо Пинџур со студенти, членови на друштвото “Вардар“ 1936 година]]Потоа обрзованието го продолжил во [[Белград]], каде студирал право. Во Белград се вклучил во револуционерното движење и во [[1934]] година се зачленил во [[КПЈ]]. Како напреден студент, активно се вклучува во друштвото на напредните македонски студенти „Вардар“, а станал член и на Акциониот студентски одбор. Во текот на [[1938]] г. се обидува да се префрли во [[Шпанија]] и да се бори заедно со [[Интернационални бригади|Интернационалните бригади]]. Тој доаѓа до [[Прага]], но не успева да фати врска и да се враќа во Белград, поради неговата активност бил привиден во полицијата во мај 1938 и спроведен во Истражниот затвор во Ада Циганлија.<ref name=":02" /> Во летото [[1939]] г. во [[Кавадарци]], по негова иницијатива, заедно со [[Ристо Михов]] и [[Ѓошо Бојаџиев]], ја обновуваат работата на Комунистичката партија. По завршувањето на Правниот факултет неговата активност како револуционер уште повеќе се зголемува. Бил будно следен од полицијата и повторно е уапсен во истиот затвор.<ref name=":02" /> Во еден обвинителен акт е заведен дека работел како адвокатски приправник во Струмица.<ref>{{Наведена книга|title=Бугарскиот терор и отпорот во скопскиот затвор|last=Кранго|first=Дучо|publisher=Архив на Скопје|year=1986|isbn=86-80009-01-6|location=Скопје|pages=28}}</ref> Пред самата окупација, Страшо бил пуштен на слобода.<ref name=":02" /> === За време на НОВ === [[Податотека:Спомен-куќа на Страшо Пинџур во Ваташа 3.jpg|мини|200п|десно|Поглед на родната куќа на Пинџур, денес претворена во меморијален музеј и заштитена како споменик на културата]] По [[Окупација на Македонија во Втората светска војна|окупацијата на Македонија]], Страшо Пинџур од септември 1941 година е член на Покраинскиот воен штаб, кој има за задача да крене востание во Македонија против [[Окупација на Македонија во Втората светска војна|фашистичкиот окупатор]]. Станал член на Покраинскиот комитет како инструктор, а од јуни 1942 година бил член на [[Главен штаб на НОВ и ПОМ|Главниот штаб на НОВ и ПОМ]]. Во текот на 1942 година Страшо Пинџур бил член на Покраинскиот комитет, а од јуни 1942 година член на Главниот штаб на Македонија. Есента [[1942]] бил разбиен [[Велешки партизански одред „Димитар Влахов“|Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“]]. Страшо Пинџур, заедно со [[Мирче Ацев]], дошол во [[Велес]] да ја консолидираат работата на партиската организацијата.<ref name=":02" /> == Апсењето, мачењето и смртта == На [[19 декември]] [[1942]] г., тие биле провалени во куќата на [[Јован Митрев]] и биле спроведени во Обласната полициска управа во [[Скопје]]. Потоа, двајцата биле подложени на невидени [[инквизиција|инквизициони]] мерки со цел да ги извлечат бараните информации од нив од страна на бугарскиот окупатор. Мирче не проговорил ниту збор, а Страшо извикал: „Ѕверови! Јас сум Страшо Пинџур! Доста е тоа за вас!“ На [[4 јануари]] [[1943]] г., во просториите на Скопскиот областен затвор, како последица на силните измачувања, умрел Страшо Пинџур. Истата вечер, неговото тело било однесено во непознат правец и закопано на тајно место, така што до ден-денес не се знае неговиот гроб. На тој начин се остварило претскажувањето од неговиот дневник, кој го водел во [[1933]] г., каде тој запишал: „Јас ќе умрам млад, а гробот нема да ми се знае“. Сведоштвото на началникот на Обласната полиција во Скопје, [[Љубомир Јорданов]], вака го опишува мачењето на Страшо. <blockquote>''„Пинџур, освен што го кажа своето име, не сакаше ништо друго да каже. Поради тоа го тепавме. Го тепавме јас, [[Тенјо Рајков]], Илија Николов, Андон Донев, [[Тодор Маринов]]...'' ''Го тепавме со гумена палка по табаните и по целото тело, кој каде можеше, удирајќи го со клоци по грбот и стомакот, а два-трипати сме му ги ставале нозете во вода и потоа продолжувавме со тепањето. Два дена беше непрекинато тепан. Во мноrу тешка состојба беше вратен во ќелијата. Другиот ден попладне го испратив [[Тодор Маринов]] да го повика на сослушување. Тие се вратија и рекоа дека Пинџур умрел во ќелијата. Штом го рекоа тоа, отидов во ќелијата да го видам. Го најдов како лежи во пена што му избиваше од устата.''<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|last=Кралевски и др.|first=Боро|publisher=Историски Архив-Скопје|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=16-17}}</ref> ''Веднаш му се јавив на началникот на службата за државна безбедност, Васил Цанков дека Пинџур умрел. Тој ме праша, како тоа умрел? Не знам, — му одговорив — Не претпоставував дека толку брзо може да умре.“''<ref name=":2">{{Наведена книга|title=Судењата како последен пораз|last=Павловски|first=Јован|publisher=Полог|year=1966|location=Тетово|pages=133-137}}</ref></blockquote>Потоа агентите и полицијата се обиделе да ја сокријат смртта на Пинџур, за народот да не дознае дека бил убиен во затвор. Тогаш обласниот полициски началник Симеонов наредува трупот да се закопа некаде. Ноќта агентите Тодор Ташев и Анто Георгиев го изнеле телото на Пинџур со моторцикл, но каде го однеле или дали го фрлиле во Вардар, не се знае. Потоа Васил Цанков му наредил на агентот Јорданов заедно со агентите Ташев и Георгиев да одат во Велес, каде требало да спроведе божемна истрага околу Страшо Пинџур. Агентите на неколку километри после Велес го запреле автомобилот и истрелале рафали во ноќта. Потоа повикале полицајци од Велес кои ја затвориле и пребарувале областа каде што пукале со назнака дека бараат затвореник кој избегал, а по неуспешната потрага, се вратиле во Велес каде Јорданов телефонирал на Цанков дека Пинџур успеал да им побегне. На ова Цанков глумел дека е лут поради тоа што Пинџур се спасил.<ref name=":2" /> == Писмо од неговите соборци == Откако се расчуло за маченичката смрт на Мирче Ацев и Страшо Пинџур, нивните соброци издале леток по повод нивното убиство, во кој детално и јасно ги изразуваат нивните стремеж и борба за слобода. Ги опишуваат и нивните херојски семејства, како семејства кои се бореле за слобода на Македонија и зачувување на идеалите и патот поставен на Илинденците.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга втора|last=Апостолски и други|first=Михаило|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=68-70}}</ref> Мал дел од писмото го опишува теророт и грозоморната слика на нивните тела:<blockquote>''На колку хиљади чесни Македонци им се дигна косата кога го видоа Мирчета во болничка мртвачница и во Прилеп кога го закопуваа со исечени прсти, со извадени нокти и искинато месо от коските. Македонските мајки, татковци и сестри виделе ногу свој синови и бракја мачени и утепани, но до ceгa вакви дзверски и нечовечно мачене немајат видено. Вака не мачеле ни турските јаничари, башибозлуци и крджалии како што мачат Хитлеровите и бугарски фашисти. Додека Пинджурот го скрија да не се гледаат неговите искршени коски, оти поучени от Мирчевиот случај, виде како за резилок стануват во очите на народот.''<ref name=":1" /></blockquote> == Одликувања == [[Податотека:Order_of_the_National_Hero_yug_1.jpg|десно|мини|246x246пкс|Орден на народен херој на Југославија]] За неговата активност во организирањето на [[Македонски народ|народот]] за борба против [[Фашизам|фашистичкиот]] окупатор, како и за неговото храбро и достоинствено движење во затворот, Страшо бил прогласен за еден од првите [[Народен херој на Македонија|народни херои во Македонија]] на [[29 јули]] 1945 година.<ref name=":02" /> Во негова чест и во чест на Мирче Ацев се испеани песните „[[s:Од борбата/ 10 песна|Ајде ќе те прашам, бре Донке]]“.<ref>Томе Саздов, ''Грива тресе, бисер рони'' (епска народна поезија). Скопје: Заштита, 1970, стр. 134.</ref> и „[[s:Од борбата/ 11 песна|Вардаре горд, подзапри]]“, а засебно за него е испеана и песната „[[s:Дувни издувни тихи вардарец|Дувни издувни тихи вардарец]]“. Во родното село Ваташа е зачувана [[Спомен-куќа на Страшо Пинџур|Спомен-куќата на Страшо Пинџур]], во која, во [[1976]] г. е поставена постојана изложба на експонати поврзани со неговиот живот. Куќата била реновирана во [[2012]] година.<ref>[http://maticanaiselenici.mk/?p=2931 Светлана Дарудова, "Страшо Пинџур во писмо открива чувства спрема Мара Нацева"]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''[[Дневник (дневен весник)|Дневник]]'', година XVIII, број 5433, петок, 4 април 2014, стр. 13.</ref> == Белешки == {{БелешкаПодножје}} == Наводи == {{наводи}} == Литература== * Петре Камчевски, „Девет тиквешки великани“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2009 * Петре Камчевски, „Ваташа“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2012 * Петре Камчевски, „Кавадаречки историски речник“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2010 * Диме Боев, „Кавадарци низ минатото“, Скопје, 1996 * „Народни херои од Македонија“, Наша книга, Скопје, 1973, стр. 313–317 == Надворешни врски == {{рв|Strašo Pindžur}} * [http://makedonskosonce.com/old.makedonskosonce.com/broevis/2003/sonce453/Tekst40.html „Македонец до крај“] * [http://www.cybermacedonia.com/bstrasop.html Биографија на Пинџур на англиски јазик] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110218172004/http://cybermacedonia.com/bstrasop.html |date=2011-02-18 }} * [http://www.cdnh.edu.mk/multimedija2006/Kavadarci_1/Kavadarci/spomenici/straso_pindzur.htm Спомен куќата на Страшо Пинџур] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170502023849/http://www.cdnh.edu.mk/multimedija2006/Kavadarci_1/Kavadarci/spomenici/straso_pindzur.htm |date=2017-05-02 }} *[https://www.youtube.com/watch?v=HWyT8z66eQs Песна за Мирче Ацев и Страшо Пинџур — АЈДЕ ЌЕ ТЕ ПРАШАМ ДОНКЕ] {{Народни херои на Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пинџур, Страшо}} [[Категорија:Родени во 1915 година]] [[Категорија:Починати во 1943 година]] [[Категорија:Починати во Скопје]] [[Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија]] [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Македонски партизани]] [[Категорија:Ваташа]] [[Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет]] r7uuk6yfq51zqk2dpuea0nd2a04shm6 5602652 5602651 2026-07-31T15:07:13Z Gurther 105215 5602652 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Страшо Пинџур | портрет = Straso Pingur.JPEG | px = | опис = Страшо Пинџур | родено-име = Страхил Пинџур | роден-дата = 5 март 1915 | роден-место = [[Струмица]], под окупација на [[Бугарија]]<br> (денес [[Македонија]]) | починал-дата = {{починал на и возраст|1943|01|04|1915|03|05|df=yes}} | починал-место = [[Скопје]], окупирано од [[Бугарија]]<br> (денес [[Македонија]]) | починал-причина = | националност =[[Македонец]] | познат = |татко=[[Димитар Пинџур]]|мајка=[[Менка Јанакиева]]|data1=[[Наца Пинџурова]]|lbl1=Баба}} '''Страшо Пинџур''' ({{роден на|5|март|1915}} во {{роден во|Струмица}}<ref name=":A">{{Наведена книга|title=Ваташа|last=Камчевски|first=Петре|publisher=Музеј-Галерија Кавадарци|year=2012|isbn=978-608-4621-04-1|location=Кавадарци|pages=427-429}}</ref> — [[Скопје]], [[4 јануари]] [[1943]])<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|last=Кралевски и др.|first=Боро|publisher=Историски Архив-Скопје|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=16-17}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга Прва|first=|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=422}}</ref><ref name=":1">{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга втора|last=Апостолски и други|first=Михаило|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=68-70}}</ref> — [[Македонец|македонски]] комунист, учесник во [[НОБ]]. Бил прогласен за [[народен херој на Југославија]] на [[29 јули]] [[1945]] година, како еден од првите борци од Македонија кои го добиле тоа одликување (заедно со [[Мирче Ацев]], [[Стефан Наумов-Стив|Стеван Наумов-Стив]], [[Орце Николов]], [[Христијан Тодоровски-Карпош]] и [[Кузман Јосифоски-Питу|Кузман Јосифовски-Питу]]). == Животопис == === Рани години === [[Податотека:Baba-naca-pingurova.jpg|лево|мини|210x210пкс|Страшо Пинџур бил одраснат и одгледан од неговата баба [[Наца Пинџурова]].]] Страшо Пинџур е роден како '''Страхил Пинџуров''' во [[Струмица]] на [[5 март]] [[1915]] година.{{БелешкаОзнака|name=a|text=Во многу извори е запишано дека е роден во Ваташа, но тој како новороденче од 6-7 месеци, по смртта на неговиот татко (во ноември 1915), бил преселен во Ваташа, каде го одгледала неговата баба Наца Пинџурова.}} Рано останал без татко, кого не успеал ни да го запознае, така да единствена хранителка и воспитувачка останува неговата баба [[Наца Пинџурова|Наца]], на која ќе и остане приврзан до крајот на својот живот.<ref name=":02">{{Наведена книга|title=Ваташа|last=Камчевски|first=Петре|publisher=Музеј-Галерија Кавадарци|year=2012|isbn=978-608-4621-04-1|location=Кавадарци|pages=427-428}}</ref> По смртта на татко му [[Димитар Пинџур]], кој загинал како бугарски офицер во почетокот на [[Првата светска војна]], во борбите кај [[Криволак]], мајка му се премажила во [[Неготино]], а грижата за него ја презела баба му [[Наца Пинџурова|Наца]]. Основното училиште го завршил во [[Ваташа]], а нижа гимназија во [[Кавадарци]]. По укинувањето на голем број гимназии во Македонија, образованието го продолжил во [[Крагуевац]]. Во Крагуевачката гимназија се изградил како напреден младинец и револуционер. Овде доаѓа дошла до израз неговата творечка ерудиција. Дневникот кој го напишал во текот на [[1933]] година ги потврдува неговите способности како литерат. Покрај другото во овој дневник тој запишал:<ref name=":02" /> {{Цитатник|Јас ќе умрам млад, а гробот нема да ми се знае.|author=Страшо Пинџур}}[[Податотека:Страшо Пинџур2.jpg|мини|лево|Страшо Пинџур со студенти, членови на друштвото “Вардар“ 1936 година]]Потоа обрзованието го продолжил во [[Белград]], каде студирал право. Во Белград се вклучил во револуционерното движење и во [[1934]] година се зачленил во [[КПЈ]]. Како напреден студент, активно се вклучува во друштвото на напредните македонски студенти „Вардар“, а станал член и на Акциониот студентски одбор. Во текот на [[1938]] г. се обидува да се префрли во [[Шпанија]] и да се бори заедно со [[Интернационални бригади|Интернационалните бригади]]. Тој доаѓа до [[Прага]], но не успева да фати врска и да се враќа во Белград, поради неговата активност бил привиден во полицијата во мај 1938 и спроведен во Истражниот затвор во Ада Циганлија.<ref name=":02" /> Во летото [[1939]] г. во [[Кавадарци]], по негова иницијатива, заедно со [[Ристо Михов]] и [[Ѓошо Бојаџиев]], ја обновуваат работата на Комунистичката партија. По завршувањето на Правниот факултет неговата активност како револуционер уште повеќе се зголемува. Бил будно следен од полицијата и повторно е уапсен во истиот затвор.<ref name=":02" /> Во еден обвинителен акт е заведен дека работел како адвокатски приправник во Струмица.<ref>{{Наведена книга|title=Бугарскиот терор и отпорот во скопскиот затвор|last=Кранго|first=Дучо|publisher=Архив на Скопје|year=1986|isbn=86-80009-01-6|location=Скопје|pages=28}}</ref> Пред самата окупација, Страшо бил пуштен на слобода.<ref name=":02" /> === За време на НОВ === [[Податотека:Спомен-куќа на Страшо Пинџур во Ваташа 3.jpg|мини|200п|десно|Поглед на родната куќа на Пинџур, денес претворена во меморијален музеј и заштитена како споменик на културата]] По [[Окупација на Македонија во Втората светска војна|окупацијата на Македонија]], Страшо Пинџур од септември 1941 година е член на Покраинскиот воен штаб, кој има за задача да крене востание во Македонија против [[Окупација на Македонија во Втората светска војна|фашистичкиот окупатор]]. Станал член на Покраинскиот комитет како инструктор, а од јуни 1942 година бил член на [[Главен штаб на НОВ и ПОМ|Главниот штаб на НОВ и ПОМ]]. Во текот на 1942 година Страшо Пинџур бил член на Покраинскиот комитет, а од јуни 1942 година член на Главниот штаб на Македонија. Есента [[1942]] бил разбиен [[Велешки партизански одред „Димитар Влахов“|Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“]]. Страшо Пинџур, заедно со [[Мирче Ацев]], дошол во [[Велес]] да ја консолидираат работата на партиската организацијата.<ref name=":02" /> == Апсењето, мачењето и смртта == На [[19 декември]] [[1942]] г., тие биле провалени во куќата на [[Јован Митрев]] и биле спроведени во Обласната полициска управа во [[Скопје]]. Потоа, двајцата биле подложени на невидени [[инквизиција|инквизициони]] мерки со цел да ги извлечат бараните информации од нив од страна на бугарскиот окупатор. Мирче не проговорил ниту збор, а Страшо извикал: „Ѕверови! Јас сум Страшо Пинџур! Доста е тоа за вас!“ На [[4 јануари]] [[1943]] г., во просториите на Скопскиот областен затвор, како последица на силните измачувања, умрел Страшо Пинџур. Истата вечер, неговото тело било однесено во непознат правец и закопано на тајно место, така што до ден-денес не се знае неговиот гроб. На тој начин се остварило претскажувањето од неговиот дневник, кој го водел во [[1933]] г., каде тој запишал: „Јас ќе умрам млад, а гробот нема да ми се знае“. Сведоштвото на началникот на Обласната полиција во Скопје, [[Љубомир Јорданов]], вака го опишува мачењето на Страшо. <blockquote>''„Пинџур, освен што го кажа своето име, не сакаше ништо друго да каже. Поради тоа го тепавме. Го тепавме јас, [[Тенјо Рајков]], Илија Николов, Андон Донев, [[Тодор Маринов]]...'' ''Го тепавме со гумена палка по табаните и по целото тело, кој каде можеше, удирајќи го со клоци по грбот и стомакот, а два-трипати сме му ги ставале нозете во вода и потоа продолжувавме со тепањето. Два дена беше непрекинато тепан. Во мноrу тешка состојба беше вратен во ќелијата. Другиот ден попладне го испратив [[Тодор Маринов]] да го повика на сослушување. Тие се вратија и рекоа дека Пинџур умрел во ќелијата. Штом го рекоа тоа, отидов во ќелијата да го видам. Го најдов како лежи во пена што му избиваше од устата.''<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|last=Кралевски и др.|first=Боро|publisher=Историски Архив-Скопје|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=16-17}}</ref> ''Веднаш му се јавив на началникот на службата за државна безбедност, Васил Цанков дека Пинџур умрел. Тој ме праша, како тоа умрел? Не знам, — му одговорив — Не претпоставував дека толку брзо може да умре.“''<ref name=":2">{{Наведена книга|title=Судењата како последен пораз|last=Павловски|first=Јован|publisher=Полог|year=1966|location=Тетово|pages=133-137}}</ref></blockquote>Потоа агентите и полицијата се обиделе да ја сокријат смртта на Пинџур, за народот да не дознае дека бил убиен во затвор. Тогаш обласниот полициски началник Симеонов наредува трупот да се закопа некаде. Ноќта агентите Тодор Ташев и Анто Георгиев го изнеле телото на Пинџур со моторцикл, но каде го однеле или дали го фрлиле во Вардар, не се знае. Потоа Васил Цанков му наредил на агентот Јорданов заедно со агентите Ташев и Георгиев да одат во Велес, каде требало да спроведе божемна истрага околу Страшо Пинџур. Агентите на неколку километри после Велес го запреле автомобилот и истрелале рафали во ноќта. Потоа повикале полицајци од Велес кои ја затвориле и пребарувале областа каде што пукале со назнака дека бараат затвореник кој избегал, а по неуспешната потрага, се вратиле во Велес каде Јорданов телефонирал на Цанков дека Пинџур успеал да им побегне. На ова Цанков глумел дека е лут поради тоа што Пинџур се спасил.<ref name=":2" /> == Писмо од неговите соборци == Откако се расчуло за маченичката смрт на Мирче Ацев и Страшо Пинџур, нивните соброци издале леток по повод нивното убиство, во кој детално и јасно ги изразуваат нивните стремеж и борба за слобода. Ги опишуваат и нивните херојски семејства, како семејства кои се бореле за слобода на Македонија и зачувување на идеалите и патот поставен на Илинденците.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга втора|last=Апостолски и други|first=Михаило|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=68-70}}</ref> Мал дел од писмото го опишува теророт и грозоморната слика на нивните тела:<blockquote>''На колку хиљади чесни Македонци им се дигна косата кога го видоа Мирчета во болничка мртвачница и во Прилеп кога го закопуваа со исечени прсти, со извадени нокти и искинато месо от коските. Македонските мајки, татковци и сестри виделе ногу свој синови и бракја мачени и утепани, но до ceгa вакви дзверски и нечовечно мачене немајат видено. Вака не мачеле ни турските јаничари, башибозлуци и крджалии како што мачат Хитлеровите и бугарски фашисти. Додека Пинджурот го скрија да не се гледаат неговите искршени коски, оти поучени от Мирчевиот случај, виде како за резилок стануват во очите на народот.''<ref name=":1" /></blockquote> == Одликувања == [[Податотека:Order_of_the_National_Hero_yug_1.jpg|десно|мини|246x246пкс|Орден на народен херој на Југославија]] За неговата активност во организирањето на [[Македонски народ|народот]] за борба против [[Фашизам|фашистичкиот]] окупатор, како и за неговото храбро и достоинствено движење во затворот, Страшо бил прогласен за еден од првите [[Народен херој на Македонија|народни херои во Македонија]] на [[29 јули]] 1945 година.<ref name=":02" /> Во негова чест и во чест на Мирче Ацев се испеани песните „[[s:Од борбата/ 10 песна|Ајде ќе те прашам, бре Донке]]“.<ref>Томе Саздов, ''Грива тресе, бисер рони'' (епска народна поезија). Скопје: Заштита, 1970, стр. 134.</ref> и „[[s:Од борбата/ 11 песна|Вардаре горд, подзапри]]“, а засебно за него е испеана и песната „[[s:Дувни издувни тихи вардарец|Дувни издувни тихи вардарец]]“. Во родното село Ваташа е зачувана [[Спомен-куќа на Страшо Пинџур|Спомен-куќата на Страшо Пинџур]], во која, во [[1976]] г. е поставена постојана изложба на експонати поврзани со неговиот живот. Куќата била реновирана во [[2012]] година.<ref>[http://maticanaiselenici.mk/?p=2931 Светлана Дарудова, "Страшо Пинџур во писмо открива чувства спрема Мара Нацева"]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''[[Дневник (дневен весник)|Дневник]]'', година XVIII, број 5433, петок, 4 април 2014, стр. 13.</ref> == Белешки == {{БелешкаПодножје}} == Наводи == {{наводи}} == Литература== * Петре Камчевски, „Девет тиквешки великани“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2009 * Петре Камчевски, „Ваташа“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2012 * Петре Камчевски, „Кавадаречки историски речник“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2010 * Диме Боев, „Кавадарци низ минатото“, Скопје, 1996 * „Народни херои од Македонија“, Наша книга, Скопје, 1973, стр. 313–317 == Надворешни врски == {{рв|Strašo Pindžur}} * [http://makedonskosonce.com/old.makedonskosonce.com/broevis/2003/sonce453/Tekst40.html „Македонец до крај“] * [http://www.cybermacedonia.com/bstrasop.html Биографија на Пинџур на англиски јазик] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110218172004/http://cybermacedonia.com/bstrasop.html |date=2011-02-18 }} * [http://www.cdnh.edu.mk/multimedija2006/Kavadarci_1/Kavadarci/spomenici/straso_pindzur.htm Спомен куќата на Страшо Пинџур] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170502023849/http://www.cdnh.edu.mk/multimedija2006/Kavadarci_1/Kavadarci/spomenici/straso_pindzur.htm |date=2017-05-02 }} *[https://www.youtube.com/watch?v=HWyT8z66eQs Песна за Мирче Ацев и Страшо Пинџур — АЈДЕ ЌЕ ТЕ ПРАШАМ ДОНКЕ] {{Народни херои на Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пинџур, Страшо}} [[Категорија:Родени во 1915 година]] [[Категорија:Починати во 1943 година]] [[Категорија:Починати во Скопје]] [[Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија]] [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Македонски партизани]] [[Категорија:Ваташа]] [[Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет]] 1rrc272pqw5j8hhqplqusbo2i5tdc2o 5602654 5602652 2026-07-31T15:07:33Z Gurther 105215 отстранета [[Категорија:Ваташа]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602654 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Страшо Пинџур | портрет = Straso Pingur.JPEG | px = | опис = Страшо Пинџур | родено-име = Страхил Пинџур | роден-дата = 5 март 1915 | роден-место = [[Струмица]], под окупација на [[Бугарија]]<br> (денес [[Македонија]]) | починал-дата = {{починал на и возраст|1943|01|04|1915|03|05|df=yes}} | починал-место = [[Скопје]], окупирано од [[Бугарија]]<br> (денес [[Македонија]]) | починал-причина = | националност =[[Македонец]] | познат = |татко=[[Димитар Пинџур]]|мајка=[[Менка Јанакиева]]|data1=[[Наца Пинџурова]]|lbl1=Баба}} '''Страшо Пинџур''' ({{роден на|5|март|1915}} во {{роден во|Струмица}}<ref name=":A">{{Наведена книга|title=Ваташа|last=Камчевски|first=Петре|publisher=Музеј-Галерија Кавадарци|year=2012|isbn=978-608-4621-04-1|location=Кавадарци|pages=427-429}}</ref> — [[Скопје]], [[4 јануари]] [[1943]])<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|last=Кралевски и др.|first=Боро|publisher=Историски Архив-Скопје|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=16-17}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга Прва|first=|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=422}}</ref><ref name=":1">{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга втора|last=Апостолски и други|first=Михаило|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=68-70}}</ref> — [[Македонец|македонски]] комунист, учесник во [[НОБ]]. Бил прогласен за [[народен херој на Југославија]] на [[29 јули]] [[1945]] година, како еден од првите борци од Македонија кои го добиле тоа одликување (заедно со [[Мирче Ацев]], [[Стефан Наумов-Стив|Стеван Наумов-Стив]], [[Орце Николов]], [[Христијан Тодоровски-Карпош]] и [[Кузман Јосифоски-Питу|Кузман Јосифовски-Питу]]). == Животопис == === Рани години === [[Податотека:Baba-naca-pingurova.jpg|лево|мини|210x210пкс|Страшо Пинџур бил одраснат и одгледан од неговата баба [[Наца Пинџурова]].]] Страшо Пинџур е роден како '''Страхил Пинџуров''' во [[Струмица]] на [[5 март]] [[1915]] година.{{БелешкаОзнака|name=a|text=Во многу извори е запишано дека е роден во Ваташа, но тој како новороденче од 6-7 месеци, по смртта на неговиот татко (во ноември 1915), бил преселен во Ваташа, каде го одгледала неговата баба Наца Пинџурова.}} Рано останал без татко, кого не успеал ни да го запознае, така да единствена хранителка и воспитувачка останува неговата баба [[Наца Пинџурова|Наца]], на која ќе и остане приврзан до крајот на својот живот.<ref name=":02">{{Наведена книга|title=Ваташа|last=Камчевски|first=Петре|publisher=Музеј-Галерија Кавадарци|year=2012|isbn=978-608-4621-04-1|location=Кавадарци|pages=427-428}}</ref> По смртта на татко му [[Димитар Пинџур]], кој загинал како бугарски офицер во почетокот на [[Првата светска војна]], во борбите кај [[Криволак]], мајка му се премажила во [[Неготино]], а грижата за него ја презела баба му [[Наца Пинџурова|Наца]]. Основното училиште го завршил во [[Ваташа]], а нижа гимназија во [[Кавадарци]]. По укинувањето на голем број гимназии во Македонија, образованието го продолжил во [[Крагуевац]]. Во Крагуевачката гимназија се изградил како напреден младинец и револуционер. Овде доаѓа дошла до израз неговата творечка ерудиција. Дневникот кој го напишал во текот на [[1933]] година ги потврдува неговите способности како литерат. Покрај другото во овој дневник тој запишал:<ref name=":02" /> {{Цитатник|Јас ќе умрам млад, а гробот нема да ми се знае.|author=Страшо Пинџур}}[[Податотека:Страшо Пинџур2.jpg|мини|лево|Страшо Пинџур со студенти, членови на друштвото “Вардар“ 1936 година]]Потоа обрзованието го продолжил во [[Белград]], каде студирал право. Во Белград се вклучил во револуционерното движење и во [[1934]] година се зачленил во [[КПЈ]]. Како напреден студент, активно се вклучува во друштвото на напредните македонски студенти „Вардар“, а станал член и на Акциониот студентски одбор. Во текот на [[1938]] г. се обидува да се префрли во [[Шпанија]] и да се бори заедно со [[Интернационални бригади|Интернационалните бригади]]. Тој доаѓа до [[Прага]], но не успева да фати врска и да се враќа во Белград, поради неговата активност бил привиден во полицијата во мај 1938 и спроведен во Истражниот затвор во Ада Циганлија.<ref name=":02" /> Во летото [[1939]] г. во [[Кавадарци]], по негова иницијатива, заедно со [[Ристо Михов]] и [[Ѓошо Бојаџиев]], ја обновуваат работата на Комунистичката партија. По завршувањето на Правниот факултет неговата активност како револуционер уште повеќе се зголемува. Бил будно следен од полицијата и повторно е уапсен во истиот затвор.<ref name=":02" /> Во еден обвинителен акт е заведен дека работел како адвокатски приправник во Струмица.<ref>{{Наведена книга|title=Бугарскиот терор и отпорот во скопскиот затвор|last=Кранго|first=Дучо|publisher=Архив на Скопје|year=1986|isbn=86-80009-01-6|location=Скопје|pages=28}}</ref> Пред самата окупација, Страшо бил пуштен на слобода.<ref name=":02" /> === За време на НОВ === [[Податотека:Спомен-куќа на Страшо Пинџур во Ваташа 3.jpg|мини|200п|десно|Поглед на родната куќа на Пинџур, денес претворена во меморијален музеј и заштитена како споменик на културата]] По [[Окупација на Македонија во Втората светска војна|окупацијата на Македонија]], Страшо Пинџур од септември 1941 година е член на Покраинскиот воен штаб, кој има за задача да крене востание во Македонија против [[Окупација на Македонија во Втората светска војна|фашистичкиот окупатор]]. Станал член на Покраинскиот комитет како инструктор, а од јуни 1942 година бил член на [[Главен штаб на НОВ и ПОМ|Главниот штаб на НОВ и ПОМ]]. Во текот на 1942 година Страшо Пинџур бил член на Покраинскиот комитет, а од јуни 1942 година член на Главниот штаб на Македонија. Есента [[1942]] бил разбиен [[Велешки партизански одред „Димитар Влахов“|Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“]]. Страшо Пинџур, заедно со [[Мирче Ацев]], дошол во [[Велес]] да ја консолидираат работата на партиската организацијата.<ref name=":02" /> == Апсењето, мачењето и смртта == На [[19 декември]] [[1942]] г., тие биле провалени во куќата на [[Јован Митрев]] и биле спроведени во Обласната полициска управа во [[Скопје]]. Потоа, двајцата биле подложени на невидени [[инквизиција|инквизициони]] мерки со цел да ги извлечат бараните информации од нив од страна на бугарскиот окупатор. Мирче не проговорил ниту збор, а Страшо извикал: „Ѕверови! Јас сум Страшо Пинџур! Доста е тоа за вас!“ На [[4 јануари]] [[1943]] г., во просториите на Скопскиот областен затвор, како последица на силните измачувања, умрел Страшо Пинџур. Истата вечер, неговото тело било однесено во непознат правец и закопано на тајно место, така што до ден-денес не се знае неговиот гроб. На тој начин се остварило претскажувањето од неговиот дневник, кој го водел во [[1933]] г., каде тој запишал: „Јас ќе умрам млад, а гробот нема да ми се знае“. Сведоштвото на началникот на Обласната полиција во Скопје, [[Љубомир Јорданов]], вака го опишува мачењето на Страшо. <blockquote>''„Пинџур, освен што го кажа своето име, не сакаше ништо друго да каже. Поради тоа го тепавме. Го тепавме јас, [[Тенјо Рајков]], Илија Николов, Андон Донев, [[Тодор Маринов]]...'' ''Го тепавме со гумена палка по табаните и по целото тело, кој каде можеше, удирајќи го со клоци по грбот и стомакот, а два-трипати сме му ги ставале нозете во вода и потоа продолжувавме со тепањето. Два дена беше непрекинато тепан. Во мноrу тешка состојба беше вратен во ќелијата. Другиот ден попладне го испратив [[Тодор Маринов]] да го повика на сослушување. Тие се вратија и рекоа дека Пинџур умрел во ќелијата. Штом го рекоа тоа, отидов во ќелијата да го видам. Го најдов како лежи во пена што му избиваше од устата.''<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|last=Кралевски и др.|first=Боро|publisher=Историски Архив-Скопје|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=16-17}}</ref> ''Веднаш му се јавив на началникот на службата за државна безбедност, Васил Цанков дека Пинџур умрел. Тој ме праша, како тоа умрел? Не знам, — му одговорив — Не претпоставував дека толку брзо може да умре.“''<ref name=":2">{{Наведена книга|title=Судењата како последен пораз|last=Павловски|first=Јован|publisher=Полог|year=1966|location=Тетово|pages=133-137}}</ref></blockquote>Потоа агентите и полицијата се обиделе да ја сокријат смртта на Пинџур, за народот да не дознае дека бил убиен во затвор. Тогаш обласниот полициски началник Симеонов наредува трупот да се закопа некаде. Ноќта агентите Тодор Ташев и Анто Георгиев го изнеле телото на Пинџур со моторцикл, но каде го однеле или дали го фрлиле во Вардар, не се знае. Потоа Васил Цанков му наредил на агентот Јорданов заедно со агентите Ташев и Георгиев да одат во Велес, каде требало да спроведе божемна истрага околу Страшо Пинџур. Агентите на неколку километри после Велес го запреле автомобилот и истрелале рафали во ноќта. Потоа повикале полицајци од Велес кои ја затвориле и пребарувале областа каде што пукале со назнака дека бараат затвореник кој избегал, а по неуспешната потрага, се вратиле во Велес каде Јорданов телефонирал на Цанков дека Пинџур успеал да им побегне. На ова Цанков глумел дека е лут поради тоа што Пинџур се спасил.<ref name=":2" /> == Писмо од неговите соборци == Откако се расчуло за маченичката смрт на Мирче Ацев и Страшо Пинџур, нивните соброци издале леток по повод нивното убиство, во кој детално и јасно ги изразуваат нивните стремеж и борба за слобода. Ги опишуваат и нивните херојски семејства, како семејства кои се бореле за слобода на Македонија и зачувување на идеалите и патот поставен на Илинденците.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга втора|last=Апостолски и други|first=Михаило|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=68-70}}</ref> Мал дел од писмото го опишува теророт и грозоморната слика на нивните тела:<blockquote>''На колку хиљади чесни Македонци им се дигна косата кога го видоа Мирчета во болничка мртвачница и во Прилеп кога го закопуваа со исечени прсти, со извадени нокти и искинато месо от коските. Македонските мајки, татковци и сестри виделе ногу свој синови и бракја мачени и утепани, но до ceгa вакви дзверски и нечовечно мачене немајат видено. Вака не мачеле ни турските јаничари, башибозлуци и крджалии како што мачат Хитлеровите и бугарски фашисти. Додека Пинджурот го скрија да не се гледаат неговите искршени коски, оти поучени от Мирчевиот случај, виде како за резилок стануват во очите на народот.''<ref name=":1" /></blockquote> == Одликувања == [[Податотека:Order_of_the_National_Hero_yug_1.jpg|десно|мини|246x246пкс|Орден на народен херој на Југославија]] За неговата активност во организирањето на [[Македонски народ|народот]] за борба против [[Фашизам|фашистичкиот]] окупатор, како и за неговото храбро и достоинствено движење во затворот, Страшо бил прогласен за еден од првите [[Народен херој на Македонија|народни херои во Македонија]] на [[29 јули]] 1945 година.<ref name=":02" /> Во негова чест и во чест на Мирче Ацев се испеани песните „[[s:Од борбата/ 10 песна|Ајде ќе те прашам, бре Донке]]“.<ref>Томе Саздов, ''Грива тресе, бисер рони'' (епска народна поезија). Скопје: Заштита, 1970, стр. 134.</ref> и „[[s:Од борбата/ 11 песна|Вардаре горд, подзапри]]“, а засебно за него е испеана и песната „[[s:Дувни издувни тихи вардарец|Дувни издувни тихи вардарец]]“. Во родното село Ваташа е зачувана [[Спомен-куќа на Страшо Пинџур|Спомен-куќата на Страшо Пинџур]], во која, во [[1976]] г. е поставена постојана изложба на експонати поврзани со неговиот живот. Куќата била реновирана во [[2012]] година.<ref>[http://maticanaiselenici.mk/?p=2931 Светлана Дарудова, "Страшо Пинџур во писмо открива чувства спрема Мара Нацева"]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''[[Дневник (дневен весник)|Дневник]]'', година XVIII, број 5433, петок, 4 април 2014, стр. 13.</ref> == Белешки == {{БелешкаПодножје}} == Наводи == {{наводи}} == Литература== * Петре Камчевски, „Девет тиквешки великани“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2009 * Петре Камчевски, „Ваташа“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2012 * Петре Камчевски, „Кавадаречки историски речник“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2010 * Диме Боев, „Кавадарци низ минатото“, Скопје, 1996 * „Народни херои од Македонија“, Наша книга, Скопје, 1973, стр. 313–317 == Надворешни врски == {{рв|Strašo Pindžur}} * [http://makedonskosonce.com/old.makedonskosonce.com/broevis/2003/sonce453/Tekst40.html „Македонец до крај“] * [http://www.cybermacedonia.com/bstrasop.html Биографија на Пинџур на англиски јазик] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110218172004/http://cybermacedonia.com/bstrasop.html |date=2011-02-18 }} * [http://www.cdnh.edu.mk/multimedija2006/Kavadarci_1/Kavadarci/spomenici/straso_pindzur.htm Спомен куќата на Страшо Пинџур] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170502023849/http://www.cdnh.edu.mk/multimedija2006/Kavadarci_1/Kavadarci/spomenici/straso_pindzur.htm |date=2017-05-02 }} *[https://www.youtube.com/watch?v=HWyT8z66eQs Песна за Мирче Ацев и Страшо Пинџур — АЈДЕ ЌЕ ТЕ ПРАШАМ ДОНКЕ] {{Народни херои на Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пинџур, Страшо}} [[Категорија:Родени во 1915 година]] [[Категорија:Починати во 1943 година]] [[Категорија:Починати во Скопје]] [[Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија]] [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Македонски партизани]] [[Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет]] 346jj4cxdd45tc5mwmnbusewf5s3jr2 5602655 5602654 2026-07-31T15:07:46Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Дејци на КПЈ]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602655 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Страшо Пинџур | портрет = Straso Pingur.JPEG | px = | опис = Страшо Пинџур | родено-име = Страхил Пинџур | роден-дата = 5 март 1915 | роден-место = [[Струмица]], под окупација на [[Бугарија]]<br> (денес [[Македонија]]) | починал-дата = {{починал на и возраст|1943|01|04|1915|03|05|df=yes}} | починал-место = [[Скопје]], окупирано од [[Бугарија]]<br> (денес [[Македонија]]) | починал-причина = | националност =[[Македонец]] | познат = |татко=[[Димитар Пинџур]]|мајка=[[Менка Јанакиева]]|data1=[[Наца Пинџурова]]|lbl1=Баба}} '''Страшо Пинџур''' ({{роден на|5|март|1915}} во {{роден во|Струмица}}<ref name=":A">{{Наведена книга|title=Ваташа|last=Камчевски|first=Петре|publisher=Музеј-Галерија Кавадарци|year=2012|isbn=978-608-4621-04-1|location=Кавадарци|pages=427-429}}</ref> — [[Скопје]], [[4 јануари]] [[1943]])<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|last=Кралевски и др.|first=Боро|publisher=Историски Архив-Скопје|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=16-17}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга Прва|first=|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=422}}</ref><ref name=":1">{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга втора|last=Апостолски и други|first=Михаило|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=68-70}}</ref> — [[Македонец|македонски]] комунист, учесник во [[НОБ]]. Бил прогласен за [[народен херој на Југославија]] на [[29 јули]] [[1945]] година, како еден од првите борци од Македонија кои го добиле тоа одликување (заедно со [[Мирче Ацев]], [[Стефан Наумов-Стив|Стеван Наумов-Стив]], [[Орце Николов]], [[Христијан Тодоровски-Карпош]] и [[Кузман Јосифоски-Питу|Кузман Јосифовски-Питу]]). == Животопис == === Рани години === [[Податотека:Baba-naca-pingurova.jpg|лево|мини|210x210пкс|Страшо Пинџур бил одраснат и одгледан од неговата баба [[Наца Пинџурова]].]] Страшо Пинџур е роден како '''Страхил Пинџуров''' во [[Струмица]] на [[5 март]] [[1915]] година.{{БелешкаОзнака|name=a|text=Во многу извори е запишано дека е роден во Ваташа, но тој како новороденче од 6-7 месеци, по смртта на неговиот татко (во ноември 1915), бил преселен во Ваташа, каде го одгледала неговата баба Наца Пинџурова.}} Рано останал без татко, кого не успеал ни да го запознае, така да единствена хранителка и воспитувачка останува неговата баба [[Наца Пинџурова|Наца]], на која ќе и остане приврзан до крајот на својот живот.<ref name=":02">{{Наведена книга|title=Ваташа|last=Камчевски|first=Петре|publisher=Музеј-Галерија Кавадарци|year=2012|isbn=978-608-4621-04-1|location=Кавадарци|pages=427-428}}</ref> По смртта на татко му [[Димитар Пинџур]], кој загинал како бугарски офицер во почетокот на [[Првата светска војна]], во борбите кај [[Криволак]], мајка му се премажила во [[Неготино]], а грижата за него ја презела баба му [[Наца Пинџурова|Наца]]. Основното училиште го завршил во [[Ваташа]], а нижа гимназија во [[Кавадарци]]. По укинувањето на голем број гимназии во Македонија, образованието го продолжил во [[Крагуевац]]. Во Крагуевачката гимназија се изградил како напреден младинец и револуционер. Овде доаѓа дошла до израз неговата творечка ерудиција. Дневникот кој го напишал во текот на [[1933]] година ги потврдува неговите способности како литерат. Покрај другото во овој дневник тој запишал:<ref name=":02" /> {{Цитатник|Јас ќе умрам млад, а гробот нема да ми се знае.|author=Страшо Пинџур}}[[Податотека:Страшо Пинџур2.jpg|мини|лево|Страшо Пинџур со студенти, членови на друштвото “Вардар“ 1936 година]]Потоа обрзованието го продолжил во [[Белград]], каде студирал право. Во Белград се вклучил во револуционерното движење и во [[1934]] година се зачленил во [[КПЈ]]. Како напреден студент, активно се вклучува во друштвото на напредните македонски студенти „Вардар“, а станал член и на Акциониот студентски одбор. Во текот на [[1938]] г. се обидува да се префрли во [[Шпанија]] и да се бори заедно со [[Интернационални бригади|Интернационалните бригади]]. Тој доаѓа до [[Прага]], но не успева да фати врска и да се враќа во Белград, поради неговата активност бил привиден во полицијата во мај 1938 и спроведен во Истражниот затвор во Ада Циганлија.<ref name=":02" /> Во летото [[1939]] г. во [[Кавадарци]], по негова иницијатива, заедно со [[Ристо Михов]] и [[Ѓошо Бојаџиев]], ја обновуваат работата на Комунистичката партија. По завршувањето на Правниот факултет неговата активност како револуционер уште повеќе се зголемува. Бил будно следен од полицијата и повторно е уапсен во истиот затвор.<ref name=":02" /> Во еден обвинителен акт е заведен дека работел како адвокатски приправник во Струмица.<ref>{{Наведена книга|title=Бугарскиот терор и отпорот во скопскиот затвор|last=Кранго|first=Дучо|publisher=Архив на Скопје|year=1986|isbn=86-80009-01-6|location=Скопје|pages=28}}</ref> Пред самата окупација, Страшо бил пуштен на слобода.<ref name=":02" /> === За време на НОВ === [[Податотека:Спомен-куќа на Страшо Пинџур во Ваташа 3.jpg|мини|200п|десно|Поглед на родната куќа на Пинџур, денес претворена во меморијален музеј и заштитена како споменик на културата]] По [[Окупација на Македонија во Втората светска војна|окупацијата на Македонија]], Страшо Пинџур од септември 1941 година е член на Покраинскиот воен штаб, кој има за задача да крене востание во Македонија против [[Окупација на Македонија во Втората светска војна|фашистичкиот окупатор]]. Станал член на Покраинскиот комитет како инструктор, а од јуни 1942 година бил член на [[Главен штаб на НОВ и ПОМ|Главниот штаб на НОВ и ПОМ]]. Во текот на 1942 година Страшо Пинџур бил член на Покраинскиот комитет, а од јуни 1942 година член на Главниот штаб на Македонија. Есента [[1942]] бил разбиен [[Велешки партизански одред „Димитар Влахов“|Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“]]. Страшо Пинџур, заедно со [[Мирче Ацев]], дошол во [[Велес]] да ја консолидираат работата на партиската организацијата.<ref name=":02" /> == Апсењето, мачењето и смртта == На [[19 декември]] [[1942]] г., тие биле провалени во куќата на [[Јован Митрев]] и биле спроведени во Обласната полициска управа во [[Скопје]]. Потоа, двајцата биле подложени на невидени [[инквизиција|инквизициони]] мерки со цел да ги извлечат бараните информации од нив од страна на бугарскиот окупатор. Мирче не проговорил ниту збор, а Страшо извикал: „Ѕверови! Јас сум Страшо Пинџур! Доста е тоа за вас!“ На [[4 јануари]] [[1943]] г., во просториите на Скопскиот областен затвор, како последица на силните измачувања, умрел Страшо Пинџур. Истата вечер, неговото тело било однесено во непознат правец и закопано на тајно место, така што до ден-денес не се знае неговиот гроб. На тој начин се остварило претскажувањето од неговиот дневник, кој го водел во [[1933]] г., каде тој запишал: „Јас ќе умрам млад, а гробот нема да ми се знае“. Сведоштвото на началникот на Обласната полиција во Скопје, [[Љубомир Јорданов]], вака го опишува мачењето на Страшо. <blockquote>''„Пинџур, освен што го кажа своето име, не сакаше ништо друго да каже. Поради тоа го тепавме. Го тепавме јас, [[Тенјо Рајков]], Илија Николов, Андон Донев, [[Тодор Маринов]]...'' ''Го тепавме со гумена палка по табаните и по целото тело, кој каде можеше, удирајќи го со клоци по грбот и стомакот, а два-трипати сме му ги ставале нозете во вода и потоа продолжувавме со тепањето. Два дена беше непрекинато тепан. Во мноrу тешка состојба беше вратен во ќелијата. Другиот ден попладне го испратив [[Тодор Маринов]] да го повика на сослушување. Тие се вратија и рекоа дека Пинџур умрел во ќелијата. Штом го рекоа тоа, отидов во ќелијата да го видам. Го најдов како лежи во пена што му избиваше од устата.''<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|last=Кралевски и др.|first=Боро|publisher=Историски Архив-Скопје|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=16-17}}</ref> ''Веднаш му се јавив на началникот на службата за државна безбедност, Васил Цанков дека Пинџур умрел. Тој ме праша, како тоа умрел? Не знам, — му одговорив — Не претпоставував дека толку брзо може да умре.“''<ref name=":2">{{Наведена книга|title=Судењата како последен пораз|last=Павловски|first=Јован|publisher=Полог|year=1966|location=Тетово|pages=133-137}}</ref></blockquote>Потоа агентите и полицијата се обиделе да ја сокријат смртта на Пинџур, за народот да не дознае дека бил убиен во затвор. Тогаш обласниот полициски началник Симеонов наредува трупот да се закопа некаде. Ноќта агентите Тодор Ташев и Анто Георгиев го изнеле телото на Пинџур со моторцикл, но каде го однеле или дали го фрлиле во Вардар, не се знае. Потоа Васил Цанков му наредил на агентот Јорданов заедно со агентите Ташев и Георгиев да одат во Велес, каде требало да спроведе божемна истрага околу Страшо Пинџур. Агентите на неколку километри после Велес го запреле автомобилот и истрелале рафали во ноќта. Потоа повикале полицајци од Велес кои ја затвориле и пребарувале областа каде што пукале со назнака дека бараат затвореник кој избегал, а по неуспешната потрага, се вратиле во Велес каде Јорданов телефонирал на Цанков дека Пинџур успеал да им побегне. На ова Цанков глумел дека е лут поради тоа што Пинџур се спасил.<ref name=":2" /> == Писмо од неговите соборци == Откако се расчуло за маченичката смрт на Мирче Ацев и Страшо Пинџур, нивните соброци издале леток по повод нивното убиство, во кој детално и јасно ги изразуваат нивните стремеж и борба за слобода. Ги опишуваат и нивните херојски семејства, како семејства кои се бореле за слобода на Македонија и зачувување на идеалите и патот поставен на Илинденците.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Извори за ослободителната војна и револуција Том 1 Книга втора|last=Апостолски и други|first=Михаило|publisher=ИНИ|year=1968|isbn=|location=Скопје|pages=68-70}}</ref> Мал дел од писмото го опишува теророт и грозоморната слика на нивните тела:<blockquote>''На колку хиљади чесни Македонци им се дигна косата кога го видоа Мирчета во болничка мртвачница и во Прилеп кога го закопуваа со исечени прсти, со извадени нокти и искинато месо от коските. Македонските мајки, татковци и сестри виделе ногу свој синови и бракја мачени и утепани, но до ceгa вакви дзверски и нечовечно мачене немајат видено. Вака не мачеле ни турските јаничари, башибозлуци и крджалии како што мачат Хитлеровите и бугарски фашисти. Додека Пинджурот го скрија да не се гледаат неговите искршени коски, оти поучени от Мирчевиот случај, виде како за резилок стануват во очите на народот.''<ref name=":1" /></blockquote> == Одликувања == [[Податотека:Order_of_the_National_Hero_yug_1.jpg|десно|мини|246x246пкс|Орден на народен херој на Југославија]] За неговата активност во организирањето на [[Македонски народ|народот]] за борба против [[Фашизам|фашистичкиот]] окупатор, како и за неговото храбро и достоинствено движење во затворот, Страшо бил прогласен за еден од првите [[Народен херој на Македонија|народни херои во Македонија]] на [[29 јули]] 1945 година.<ref name=":02" /> Во негова чест и во чест на Мирче Ацев се испеани песните „[[s:Од борбата/ 10 песна|Ајде ќе те прашам, бре Донке]]“.<ref>Томе Саздов, ''Грива тресе, бисер рони'' (епска народна поезија). Скопје: Заштита, 1970, стр. 134.</ref> и „[[s:Од борбата/ 11 песна|Вардаре горд, подзапри]]“, а засебно за него е испеана и песната „[[s:Дувни издувни тихи вардарец|Дувни издувни тихи вардарец]]“. Во родното село Ваташа е зачувана [[Спомен-куќа на Страшо Пинџур|Спомен-куќата на Страшо Пинџур]], во која, во [[1976]] г. е поставена постојана изложба на експонати поврзани со неговиот живот. Куќата била реновирана во [[2012]] година.<ref>[http://maticanaiselenici.mk/?p=2931 Светлана Дарудова, "Страшо Пинџур во писмо открива чувства спрема Мара Нацева"]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''[[Дневник (дневен весник)|Дневник]]'', година XVIII, број 5433, петок, 4 април 2014, стр. 13.</ref> == Белешки == {{БелешкаПодножје}} == Наводи == {{наводи}} == Литература== * Петре Камчевски, „Девет тиквешки великани“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2009 * Петре Камчевски, „Ваташа“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2012 * Петре Камчевски, „Кавадаречки историски речник“, Музеј-галерија Кавадарци, Кавадарци 2010 * Диме Боев, „Кавадарци низ минатото“, Скопје, 1996 * „Народни херои од Македонија“, Наша книга, Скопје, 1973, стр. 313–317 == Надворешни врски == {{рв|Strašo Pindžur}} * [http://makedonskosonce.com/old.makedonskosonce.com/broevis/2003/sonce453/Tekst40.html „Македонец до крај“] * [http://www.cybermacedonia.com/bstrasop.html Биографија на Пинџур на англиски јазик] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110218172004/http://cybermacedonia.com/bstrasop.html |date=2011-02-18 }} * [http://www.cdnh.edu.mk/multimedija2006/Kavadarci_1/Kavadarci/spomenici/straso_pindzur.htm Спомен куќата на Страшо Пинџур] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170502023849/http://www.cdnh.edu.mk/multimedija2006/Kavadarci_1/Kavadarci/spomenici/straso_pindzur.htm |date=2017-05-02 }} *[https://www.youtube.com/watch?v=HWyT8z66eQs Песна за Мирче Ацев и Страшо Пинџур — АЈДЕ ЌЕ ТЕ ПРАШАМ ДОНКЕ] {{Народни херои на Македонија}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Пинџур, Страшо}} [[Категорија:Родени во 1915 година]] [[Категорија:Починати во 1943 година]] [[Категорија:Починати во Скопје]] [[Категорија:Народни херои на Југославија од Македонија]] [[Категорија:Македонски комунисти]] [[Категорија:Македонски партизани]] [[Категорија:Жртви на Бугарската окупација на Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет]] [[Категорија:Дејци на КПЈ]] 3h8b9beau0ir5xhiczoppffk29na1jk 0 8893 5602721 5379791 2026-07-31T18:51:01Z Gurther 105215 5602721 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Батање | слика = Поглед на Батање.jpg | големина на слика = 300п | опис = Поглед кон Батање | општина = {{општинскигрб|Општина Карбинци}} | регион = {{грб|Источен Регион}} | област = | население = 0 | година = 2002 | поштенски број = 2000 | повикувачки број = 032 | надморска височина = 330 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=49 | lat_sec=20 | lon_dir=E | lon_deg=22 | lon_min=10 | lon_sec=37 | слава = | мрежно место = | карта = Батање во Општина Карбинци.svg }} '''Батање''' — мало село во [[Општина Карбинци]], сместено во околината на градот [[Штип]]. == Потекло на името == Името на селото доаѓа од личното име Братослав или Бранимир, или пак да потекнува од зборот бате од именката „брат“. Исто така, може да е и збирна множина од батан што на турски означува „[[валавица]] за чоја“.<ref name="речник">{{Наведена книга |title=Речник на имињата на населените места во Р Македонија|last=Иванова|first=Олга|publisher=[[Институт за македонски јазик „Крсте Мисирков“]]|year=2014|isbn=|location=Скопје|pages=39}}</ref> Селото е основано како српска колонистичка населба '''Нова Батања''' во [[1924]] година, а наречено по гратчето [[Батања]] (Батоња) во округот [[Бекеш]], [[Унгарија]].<ref name="страница" /> == Географија и местоположба == Ова мало село се наоѓа во северозападниот дел на територијата на [[Општина Карбинци]], во средното сливното подрачје на реката [[Брегалница]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=23 јануари 2021|year= 1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=20}}</ref> Селото е рамничарско, на надморска височина од 330 метри. Од регионалниот пат [[Штип]]-[[Кочани]] селото е оддалечено 2,2 километри, додека од градот [[Штип]] е оддалечено 13 километри.<ref name="енциклопедија" /> Населбата се наоѓа помеѓу [[Овче Поле]] на северозапад и Ежово Поле на југозапад. Земјиштето на кое се наоѓа самото село било прогласено за неквалитетно за каква било култура, дури и во услови тоа да се наводнува.<ref name="страница">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.makedonijaese.com/makedonija%20pod%20srpska%20okupacja.htm|title=МАКЕДОНЦИТЕ ПОД СPПСКА ОКУПАЦИЈА 1912 - 1941|work= www.makedonijaese.com|accessdate=2021-01-23}}</ref> Кога била подигната населбата имала изглед на панонско-војводинските села со плански карактер. Куќите биле во облик на правоаголник како што се војводинските и имале по две соби и кујна.<ref name="страница" /> == Историја == Населбата била подигната во 1924 година под името '''Нова Батања''', како карактеристична колонистичка населба во Брегалничката област. Издигнувањето на населбата било дел од српската колонизација на [[Вардарска Македонија]] во времето на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]]. Населбата била предвидена да стане центар на [[Овче Поле]] и тоа во првите години успеало. Околината во која била создадена населбата била доста сува, без шуми и без водотеци. Во летниот период деновите биле многу топли, дури и ноќе немало никаква свежина. Со врнежи од само 400-500 мм годишно, околината била една од најсушните области на Балканот. Нова Батања била издигната од утрините на околните села [[Долно Трогерци]], [[Горни Балван]] и [[Долни Балван]].<ref name="страница" /> Изградбата на населбата во 1924 година чинела 5 милиони [[југословенски динар|динари]].<ref name="страница" /> Првата поголема група колонисти пристигнала во Нова Батања во текот на летото 1924 година, додека други групи пристигнале кон крајот на летото и есента. До почетокот на 1925 година, во населбата живееле 163 колонистички домаќинства и имала околу 800 жители. Најголемиот дел доселеници биле Срби од околината на [[Сегед]], [[Унгарија]], а помал број колонисти биле од околината на [[Сомбор]] и [[Кикинда]]. Секој од доселените добиле земјиште во просек од 10 до 12 [[хектар]]и, но поради неплодноста на земјиштето, тие добиле земја и во атарите на селата [[Мустафино]], [[Сарчиево]], [[Уларци]], [[Крупиште]] и други.<ref name="страница" /> Најголем проблем на населбата била водата, до која не можело да се дојде и покрај бушењето на бунари, поради што колонистите морале вода да полнат од околните села. Поради немањето вода и земјоделски алати, голем дел од земјата колонистите ја давале под закуп на македонските селани. Покрај полјоделството, колонистите се занимавале во помал обем и со сточарство, одгледувајќи коњи, свињи и гуски.<ref name="страница" /> Со цел да ги надоместат загубите од земјоделството, жителите на Нова Батања со поддршка на локалните власти отвориле 6 кафеани во населбата, како и трговски и занаетчиски работилници, а во нејзе се наоѓало училиште, а самата населба станала општинско седиште.<ref name="страница" /> Лошиот квалитет на водата за пиење, зимските студови, летните горештини, слабата исхрана, како и други фактори, придонеле колонистите масовно да заболуваат од заразни болести. Поради тоа, во текот на 1926 година почнале поединечни раселувања во [[Војводина]] и во [[Србија]]. Во 1928 година останале само 18 колонистички семејства.<ref name="страница" /> Во 1931 година започнала нова фаза во колонизирањето на Нова Батања.<ref name="страница" /> Сепак и овој втор бран не успеал, а голем удел имале и зачестените напади на [[ВМРО]] кон колонистите.<ref name="Палешутски 26">{{Наведена книга|url= http://www.promacedonia.org/kp_b/kp_b_1.html|title=Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 - 1941|last=Палешутски|first=Костадин |publisher=Издателство на Българската академия на науките|year=1983|isbn=|location=София|pages=26|authorlink=Костадин Палешутски|accessdate=30 јануари 2014}}</ref> По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], останатите колонисти се иселуваат и на нивно место се населуваат луѓе од [[Кратовско]], [[Злетовско]] и други места, сочинувајќи го денешното село Батање, кое е изведенка од ''Батања''. == Стопанство == Атарот е мал и зафаќа простор од само 4,5&nbsp;км². На него преовладува обработливото земјиште на површина од 307,7 [[хектар]]и, на пасиштата отпаѓаат 130,8 хектари, додека шуми нема.<ref name="енциклопедија" /> Селото, во основа, има полјоделска функција.<ref name="енциклопедија" /> Колонистите во минатото се занимавале со земјоделство и делумно со сточарство.<ref name="страница" /> == Население == [[Податотека:Куќа во Батање.jpg|мини|300п|десно|Преостаната куќа во селото]]Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 25 до 50 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_36_40-42_KRIVA_PALANKA_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref>{{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|129 |1953|165 |1961|110 |1971|77 |1981|30 |1991|2 |1994|2 |2002|2 |2021|0 }} Во 1961 година селото броело 110 жители, а во 1994 година само двајца жители и тоа е во фаза на наполно раселување.<ref name="енциклопедија" /> Според последниот попис од 2002 година, во селото Барање живееле 2 жители, од кои 1 [[Македонци|Македонец]] и 1 [[Македонски Срби|Србин]].<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=23 јануари 2021}}</ref> {{Пописи|—|—|129|165|110|77|30|2|2|2|0}} <!--== Општествени установи ==--> == Самоуправа и политика == Селото влегува во рамките на [[Општина Карбинци]], која била една од ретките општини кои не биле променети по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото исто така се наоѓало во Општина Карбинци. Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Штип. Селото припаѓало на некогашната општина Штип во периодот од 1955 до 1965 година. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Три Чешми, во која покрај селото Батање, се наоѓале и селата Врсаково, Доброшани, Долно Трогерци, Криви Дол, Сарчиево, Судик, Сушево, Тестемелци, Три Чешми и Чардаклија. Селото припаѓало на Општина Долни Балван во периодот 1950-1952, во која влегувале селата Батање, Горни Балван, Горно Трогерци, Долни Балван, Долно Трогерци и Чардаклија. === Избирачко место === Селото е опфатено во избирачкото место бр. 2317 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместено во просториите на основното училиште во селото [[Долни Балван]]. Во избирачкото место се опфатени селата Батање, Долни Балван и [[Долно Трогерци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=23 јануари 2021|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 283 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> На [[Македонски парламентарни избори (2020)|парламентарните избори во 2020 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 295 гласачи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/|title=Предвремени избори за пратеници 2020|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200715190628/https://rezultati.sec.mk/|archive-date=2020-07-15|dead-url=|accessdate=23 јануари 2021|url-status=dead}}</ref> == Личности == '''Личности родени во Батање:''' * [[Евица Живковиќ]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]]. == Културни и природни знаменитости == ;Археолошки наоѓалишта<ref name="АрхеоКарта">{{АрхеоКарта|428}}</ref> * [[Герен (Батање)|Герен]] — гроб од римско време <!--== Редовни настани == == Личности == == Култура и спорт == == Иселеништво ==--> == Наводи == {{наводи|2}} == Поврзано == * [[Овче Поле]] * [[Општина Карбинци]] * [[Штип]] == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Batanje}} {{Општина Карбинци}} [[Категорија:Батање| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Штипски села]] [[Категорија:Села во Општина Карбинци]] [[Категорија:Раселени села во Македонија]] am6w2y5p5dum3t3o8uzh3087lpp6akd 0 17618 5602707 5548870 2026-07-31T18:45:48Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Скребатно (Пиринско)]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602707 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Бугарија |name = Скребатно |name_local = |image_skyline = |caption_skyline = |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Пиринска Македонија | ширина = | опис = <center>Местоположба на Скребатно во [[Општина Грмен]] и [[Благоевград (област)|Благоевградската област]]</center> | релјефна = | натпис = Скребатно | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 41| ГШ_мин = 39| ГШ_прав = N | ГД_степ = 23| ГД_мин = 48| ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 41 |lat_min = 39 |lon_deg = 23 |lon_min = 48 |elevation_min = |elevation = 725 |elevation_max = |periph = |periphunit = [[Благоевград (област)|Благоевградска област]] |prefec = |municipality = [[Општина Грмен|Грмен]] |municunit = Грмен |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2015 |population = 261 |area = 38147 |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = 2964 |area_code = 07523 |licence = |website = }} '''Скребатно ''' — [[село]] во [[Грмен]]ско, [[Пиринска Македонија]], денес во општината [[Грмен (општина)|Грмен]] на [[Благоевград (област)|Благоевградската област]], југозападна [[Бугарија]]. == Географија и местоположба == Селото Скребатно се наоѓа на 17 километри североисточно од [[Неврокоп]] и на 10 километри северно од општинскиот центар [[Грмен]]. Селото е планинско кое се наоѓа во подножјето на југозападните [[Родопи]] на надморска висина од 725 метри. Атарот на селото зафаќа површина од 38.147 км². Релјефот е планински и ридско-планински, а климата се одликува со студено лето и блага зима. Канинска река тече во близина на селото. == Историја == ===Османлиско Царство=== Во списокот на населени места со регистрирани имиња на главите на домаќинства во втората половина на XV и почетокот на XVI век во селото (Скребатно) се регистрирани 110 лица.<ref>{{Наведена книга | last = Гандев | first = Христо | title = Българската народност през XV век: Демографско и етнографско изследване | origyear = 1972 | url = http://www.promacedonia.org/hg/index.html | edition = II издание | year = 1989 | publisher = Наука и Изкуство | location = София | chapter = Населени места с регистрирани имена на главите на домакинствата (XV-XVI в.) | chapterurl = http://www.promacedonia.org/hg/poselen.html }}</ref> Во списокот на населби и бројот на немуслимански домаќинства како дел од Неврокопскиот вилает од [[16 ноември]] [[1636]] година, селото Скребатно (''Искработа-и бала'') се наведува како село населено со 87 немуслимански семејства.<ref>{{Наведена книга | last = Горозданова | first = Елена | title = Архивите говорят № 13 – Турски извори за българската история | year = 2001 | publisher = Главно управление на архивите при МС | location = София | isbn = 954-9800-14-8 | pages = 41 }}</ref> На списокот на населени места и бројот на немуслимански домаќинства како дел од Неврокопскиот вилает од [[13 март]] [[1660]] година, селото Скребатно (Искработа) е село со 41 немуслимански семејства.<ref>{{Наведена книга | last = Горозданова | first = Елена | title = Архивите говорят № 13 – Турски извори за българската история | year = 2001 | publisher = Главно управление на архивите при МС | location = София | isbn = 954-9800-14-8 | pages = 293 }}</ref> Во османлиските документи името на селото е напишано на неколку начини, главно читајќи го како ''Искработна'' ({{јаз|ota|ﺍســقــربــوتــنــه, ﺍسـقــرﻩبــوطــنــه}}) и ''Искработа'' ({{јаз|ota|ﺍســقــرﺍبــوتــه}}).<ref>{{Наведена книга | last = Андреев | first = Стефан | title = Речник на селищни имена и названия на административно-териториални единици в българските земи през XV-XIX век | year = 2002 | publisher = Главно управление на архивите при Министерския съвет на Република България | location = София | isbn = 954-9800-29-6 | pages = 127 }}</ref> Во XIX век, селото било мешано, христијанско и муслиманско, и било дел од Неврокопската каза на Отоманското Царство. Во „[[Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во [[1873]] г. ''Скребатно'' (''Skrébatno'') е село со 95 семејства, од кои 45 [[Помаци]] и 270 [[Македонци]].<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>{{Наведена книга | title = Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г. | origyear = 1878 | edition = II издание | year = 1995 | publisher = Македонски научен институт | location = София | pages = 128-129 }}</ref> Во 1889 година [[Стефан Верковиќ]] („Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи“) за селото запишал дека во него има 75 македонски христијански и 20 македонски муслимански куќи.<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>Верковичъ, С.И. „Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи“. СПб, 1889, стр. 234-235.</ref> Во 1891 година [[Георги Стрезов]] за селото напишал: {{цитат|Скребатно, се наоѓа на С од Неврокоп 3 1/2 часа пат. Изградено е на нерамно место во една котлина. Планинска месност. Во подножјето на планината има добри ниви и лозја; има селани кои се занимаваат и со ѕидарство. Црква „Св. Петка“; читат само на бугарски; старо училиште со 50-тина ученици. На времето работело нешто како 1 и 2 клас. Бројот на куќите е 140, околу 1/3 Помаци, кои се занимаваат со кираџилак.<ref>[https://www.strumski.com/books/Georgi_Strezov_za_Iztochna_Makedonia.pdf Стрезов, Георги. Два санджака от Източна Македония. Периодично списание на Българското книжовно дружество в Средец, кн. XXXVII и XXXVIII, 1891, стр. 9.]</ref>}} Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во [[1900]] година селото имало 1070 жители, од кои 290 [[Македонци муслимани|Помаци]] и 780 Македонци<ref>{{Наведена книга | last = Кънчов | first = Васил | title = Македония. Етнография и статистика | origyear = 1900 | year = 1996 | edition = II фототипно издание | publisher = Проф. М. Дринов | location = София | url = http://www.promacedonia.org/vk/index.html | chapter = Неврокопска Каза | chapterurl = http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_21.htm | pages = 196 }}</ref> во 60 помачки и 140 македонски куќи.<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>{{Наведена книга | last = Кънчов | first = Васил | title = Пътуване по долините на Струма, Места и Брегалница. Битолско, Преспа и Охридско | origyear = 1894-1896 | year = 1970 | publisher = Наука и изкуство | location = София | url = http://www.promacedonia.org/vk_1/index.html | chapter = Неврокопската каза | chapterurl = http://www.promacedonia.org/vk_1/vk1_a_19.html | pages = 273 }}</ref> === Бугарија=== По крајот на [[Балканските војни]], селото било вклучено во составот на [[Бугарија]]. {| class="wikitable col-2-right col-3-right col-4-right col-5-right col-6-right col-7-right col-8-right col-9-right col-10-right wikitable collapsible collapsed" ! colspan="10" | Учители и ученици во прогимназијата во учебната 1926-1927 година<ref>Централен държавен архив, ф. 177 К (Министерство на народното просвещение), оп. 2, а.е. 18, л. 59.</ref> |- ! rowspan=2 | Класови !! colspan="3" | Ученици !! colspan="3" | Учители !! colspan="3" | Учителки |- ! машки!! женски!! вкупно!! редовни !! нередовни!! вкупно!! редовни !! нередовни!! вкупно |- | први || 11 || 4 || 15 || rowspan="3" | 1 || rowspan="3" | 2 || rowspan="3" | 3 || rowspan="3" | 0 || rowspan="3" | 1 || rowspan="3" | 1 |- | втори || 13|| 2 || 15 |- | трети || 10 || 1 || 11 |} Денес, селото е електрифицирано, водоснабдено, со канализација и комуникациски мрежи. Постои кметство, пошта, центар на заедницата и продажни места. Постојат медицински услуги и образовни установи во општинскиот центар на селото Грмен. ==Население<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref name="nsi">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nsi.bg/nrnm/show9.php?sid=4054&ezik=bul=Справка за населението на с. Скребатно , общ. Гърмен, обл. Благоевград|lang=bg|accessdate=2018-02-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304125710/http://www.nsi.bg/nrnm/show9.php?sid=2212&ezik=bul|archivedate=2016-03-04|url-status=dead}}</ref>== {| class="wikitable" |+Население на Скребатно по попис<ref name="nsi"/> |- !Година !1934 !1946 !1956 !1965 !1975 !1985 !1992 !2001 !2011 !2015 |- !Жители |968 |1004 |846 |594 |442 |395 |353 |321 |297 |261 |} {| align="left" style="margin-right:1em;" |+'''Население по возраст<br> од 2011 година'''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.nsi.bg/ORPDOCS/Census2011_1.pop_by_age.xls|title=Национален статистически институт. Население по области, общини, населени места и възраст към 01.02.2011 г.|lang=bg|accessdate=2012-03-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Irx9OSLX?url=http://www.nsi.bg/ORPDOCS/Census2011_1.pop_by_age.xls|archivedate=2013-08-14|url-status=live}}</ref>: |- |{{Демография/распределение по возрасту | макс=26 | всего=297 | 0-4=15 | 5-9=18 | 10-14=8 | 15-19=18 | 20-24=21 | 25-29=25 | 30-34=16 | 35-39=24 | 40-44=16 | 45-49=26 | 50-54=18 | 55-59=15 | 60-64=13 | 65-69=18 | 70-74=21 | 75-79=12 | 80-84=10 | 85+=3 }} |} {{clearleft}} ==Култура== Во селото живеат муслимани и христијани. Црквата „Св. Петка“ била изградена во 1835 година и е уметнички споменик на културата. Станува збор за псевдобазилица со три бродови, со камбанарија изградена во XX век. Оригиналниот иконостас бил ограден, таваните биле применети со медалјони и емпорија. Апостолските икони се во сино-зелена палета на златна позадина. Иконата на „Пресвета Богородица“ е забележана дека е изработена во 1838 година. Во Скребатно се наоѓа единствената музејска колекција во општината, која е втора по важност во регионот, по онаа во музејот во Неврокоп. Музејот бил формиран од страна на иницијативен комитет со помош на целото население. Колекцијата на музејот се состои од два дела - етнографски и историски. ==Личности== ;Родени во Скребатно * Александар Димитров Гулев (1920 - ?), член на РМС и на БКП,<ref name="ГУАМС 122">{{Наведена книга |title= Пътеводител по мемоарните документи за БКП, съхранявани в Централния държавен архив. Архивни справочници, том 6 |year=2003 |publisher= Главно управление на архивите при Министерския съвет. Централен държавен архив |location=София |isbn= 954-9800-36-9 |pages=122 |url=http://www.archives.government.bg/guides/12_P_BKP2.pdf |accessdate=31 август 2015}}</ref> партизански јатак во 1943 - 1944 година, осуден на 15 година затвор<ref name="ГУАМС 121">{{Наведена книга |title= Пътеводител по мемоарните документи за БКП, съхранјавани в Централнија държавен архив. Архивни справочници, том 6 |year=2003 |publisher= Главно управление на архивите при Министерскија съвет. Централен държавен архив |location=Софија |isbn= 954-9800-36-9 |pages=121 |url=http://www.archives.government.bg/guides/12_P_BKP2.pdf |accessdate=31 август 2015}}</ref> * [[Александар Праматарски (кмет)|Александар Праматарски]] — политичар * [[Атанас Грозданов]] (1835 – ?) — македонски револуционер * [[Богољуб Марков]] (? - 1918) — потполковник * [[Борис Карамфилов]] (р. 1922) — генерал * [[Георги Праматарски]] (1892 - 1936) — учител и деец на БКП * [[Димитар Илиев (револуционер)|Димитар Илиев]] (1882 – 1932) — македонски револуционер * [[Димитар Крстин]] — деец на ВМОРО<ref>Николов, Борис. ВМОРО – псевдоними и шифри 1893-1934, Звезди, 1999, стр. 10</ref> * [[Димитар Македонски (Скребатно)|Димитар Македонски]] (1839 – 1912) — македонски револуционер и деец * [[Иван Праматарски]] (? - 1903) — македонски револуционер, деец на ВМОРО * [[Илија Крантев]] (1873 - ?) — македонски револуционер, деец на ВМОРО * [[Илија Крстин]] — македонски револуционер и деец * [[Константин Бараков]] (1870 – 1903) —, македонски револуционер и деец * [[Константин Георгиев (агроном)|Константин Георгиев]] (1888 – 1977) — агроном * Костадин Иванов Велев (1913 - ?) — партизан за време на Втората светска војна (1941 - 1944)<ref name="ГУАМС 78">{{Наведена книга |title= Пътеводител по мемоарните документи за БКП, съхранявани в Централния държавен архив. Архивни справочници, том 6 |year=2003 |publisher= Главно Управление на архивите при Министерския съвет. Централен държавен архив |location=София |isbn= 954-9800-36-9 |pages=78 |url=http://www.archives.government.bg/guides/12_P_BKP2.pdf |accessdate=31 август 2015}}</ref> * [[Костадин Палешутски]] (1939 – ?) — историчар * [[Манол Велев (партизан)|Манол Велев]] (1915 – ?) — деец на БКП * Манол Божов Хаџиков (1905 - ?) — деец на БКП и ВМРО (обединета)<ref name="ГУАМС 438">{{Наведена книга |title= Пътеводител по мемоарните документи за БКП, съхранявани в Централния държавен архив. Архивни справочници, том 6 |year=2003 |publisher= Главно управление на архивите при Министерския съвет. Централен държавен архив |location=София |isbn= 954-9800-36-9 |pages=438 |url=http://www.archives.government.bg/guides/12_P_BKP2.pdf |accessdate=5 септември 2015}}</ref> * [[Мануил Попконстантинов|Мануил П. Константинов]] (1886 - ?) — македонски просветен деец * Никола Гајдаџиев — доброволец во [[Македонско-одрински доброволни чети|Македонско-одринските доброволни чети]]<ref name="МОО137">Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав, Главно управление на архивите, 2006, стр. 137.</ref> * [[Никола Праматарски]] (1880 – 1916) — македонски деец * [[Стојан Молчанков]] (1875 – 1920) — македонски револуционер == Наводи == {{наводи}} {{Општина Грмен}} [[Категорија:Општина Грмен]] [[Категорија:Села во Пиринска Македонија]] [[Категорија:Скребатно (Пиринско)]] cgqri8s8ml7jbieayv01ml1ogqgf6ik 0 17859 5602606 5602326 2026-07-31T12:35:47Z ~2026-42569-07 135484 /* Население[11][14] */ 5602606 wikitext text/x-wiki {{другизначења|Белица (појаснување)}} {{Инфокутија Место во Бугарија |name = Белица |name_local = |image_skyline = Ilind1.JPG |caption_skyline = Поглед кон селото |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Пиринска Македонија | ширина = | опис = <center>Местоположба на Белица во [[Општина Струмјани]] и [[Благоевград (област)|Благоевградската област]]</center> | релјефна = | натпис = Белица | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 41| ГШ_мин = 39| ГШ_прав = N | ГД_степ = 23| ГД_мин = 14| ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 41 |lat_min = 39 |lon_deg = 23 |lon_min = 14 |elevation_min = |elevation = 443 |elevation_max = |periph = |periphunit = [[Благоевград (област)|Благоевградска област]] |prefec = |municipality = [[Општина Струмјани|Струмјани]] |municunit = Струмјани |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2024 |population = 697 <ref>[https://www.grao.bg/tna/t41nm-15-03-2024_2.txt www.grao.bg]</ref>. |area = 54,066 |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = 2833 |area_code = |licence = |website = }} '''Белица''' ({{langx|bg|Илинденци}}, (од 1951 година, официјално '''Илинденци'''<ref>Указ № 334/обн.</ref>) — [[село]] во [[Благоевград (област)|Горноџумајско]], [[Пиринска Македонија]], во состав на денешната [[Општина Струмјани|Струмјани]] на [[Благоевградска област|Благоевградската област]], југозападна [[Бугарија]].<ref>[http://www.guide-bulgaria.com/SW/Blagoevgrad/Sandanski Guide Bulgaria], Accessed May 5, 2010</ref> == Географија и местоположба == Селото Белица се наоѓа на околу 42 километри југоисточно од реонскиот центар [[Благоевград (област)|Благоевград]], на околу 3 километри североисточно од општинскиот центар [[Струмјани (општина)|Струмјани]] и на околу 10 километри северозападно од градот [[Свети Врач|Сандански]]. Се наоѓа во западните планински делови на [[Пирин]].<ref name="ЕБ">[[Енциклопедия „България“]], том 3, стр. 109, Издателство на [[Българска академия на науките|БАН]], София, [[1982]] г.</ref> По селото тече реката Белишка (Шашка) река, делумно поминувајќи го во неговиот јужен дел. Надморската височина се издигнува од околу 250 метри во југозападниот дел на селото до околу 450 - 460 метри во неговиот источен дел. Во центарот на селото кај црквата, надморска височина е околу 345 метри. Климата е континентално-медитеранска,<ref>[http://www.geoznanie.com/2013/02/geografski-rechnik-k.html География. Географски речник К] Континентално-средиземноморски климат – разновидност на средиземноморския (субтропичен) климат, характерен за източните части на средиземноморието.</ref> и почвите на земјата се претежно со цимет и рендзини.<ref>[http://www.geoznanie.com/2013/02/geografski-rechnik-h.html#rendzini География. Географски речник Х] Хумуснокарбонатни почви, '''''рендзини''''', (rendzic leptosols по ФАО), – подтип плитки азонални почви с високо съдържание на магнезиев и калциев карбонат в горния хоризонт, образувани върху твърди скали (варовити мергели, варовици, доломити, мрамори) и наноси. Имат един почвен хоризонт, черен червенокафяв или кафяв на цвят. Рендзините са богати на хумус – до 12%, но мощността им е малка – от 0,1 до 0,5 m. Съдържат над 40% карбонати. Те са плодородни, подходящи за отглеждане на пшеница, ечемик, лозя, костилкови овощни дървета. В България са разпространени в карстовите райони.</ref><ref name="ГЕБ">[[Голяма енциклопедия „България“]], том 6, стр. 2130, [[Труд (издателство)|Книгоиздателска къща „Труд“]], София, 2012 г.</ref> Општински пат го поврзува селото на запад со селото [[Струмјани]] и во него со првокласниот магистрален [[Републички пат I-1|пат I-1]] (дел од [[Европски пат Е79|Европскиот пат Е79]]), а на исток води до блиското село [[Плоски]]. На околу 3 км западно-југозападно од Белица се наоѓа станицата Струмјани на железничката пруга Софија - Шеќерница - Перник - Радомир - Сандански - Кулата. Атарот на селото Белица се граничи со оние на: селото [[Влахи]] на север; селото [[Плоски]] на исток и југ; селото [[Драката]] на југозапад; селото [[Микрево]] на југозапад; село [[Каменица (село)|Каменица]] на запад; селото [[Горна Крушица]] на запад; село [[Долна Градешница]] на северозапад. Во атарот на селото има 8 брани.<ref>[http://ibl.bas.bg/rbe/lang/bg/изравнител/ Речник на българския език] ИЗРАВНЍТЕЛ, -ят, -я, мн. -и, м. Спец. Хидротехническо съоръжение към голям язовир, водноелектрическа централа, помпена станция и подобни, което представлява воден басейн, в който се събира определено количество вода, необходима за изравняване на нивото на водата в основното съоръжение; изравнителен басейн.</ref><ref>[https://dams.damtn.government.bg/index.php?formdata%5Btitle%5D=&formdata%5Bobstina%5D=BLG49&view=items&option=com_webregister&Itemid=107 Държавна агенция за метрологичен и технически надзор; язовири и язовири-изравнители, село Илинденци; към 2022 г.]</ref> == Историја == ===Рана историја=== Првото човечко присуство во регионот е забележано од [[неолитот]] (6000-4000 п.н.е.). Остатоците од античките населби даваат причина да се претпостави дека овие земји биле населени од античките [[Тракијци]], кои веројатно припаѓале на племето [[Медијци]]. Тоа го потврдуваат и откриените остатоци од античка населба и [[некропола]] во атарот на селото и западно од него. На ова место, за време на градежната и земјоделската дејност, биле откопани остатоци од градби од камења, споени со малтер и столбови. На теренот постојат фрагменти од куќна и градежна керамика. Се претпоставува дека овде била изработена познатата плоча „Тракиски коњаник“. Во близина на селото биле пронајдени и неколку гробови, а погребниот обред бил преку кремирање. Била пронајдена и надгробна плоча со ликот на починатиот. Постоењето на населбата генерално е датирано во трако-римскиот период. Трагите од друга населба, како и светилиште и некропола што и припаѓаат, укажуваат на тоа дека по влегувањето на [[Балканскиот Полуостров]] во границите на [[Римското Царство]], овде бил основан голем антички центар, веројатно градот Нејне. Неговите остатоци се наоѓаат во областите Илјадница и Рукалото, на рид со должина од околу 600 m и ширина од 70 m. Помеѓу двата локалитети постоел масивен ѕид од кој денес нема видливи траги. Од ова место потекнуваат многу наоди: заветни плочи на тракискиот коњаник, на [[Артемида]], [[Зевс]] и [[Хера]], статуа на [[Дионис]], фрагменти од мермерен лак, разни архитектонски детали, монети и други. Покрај тоа, таму биле пронајдени 10 натписи на [[старогрчки јазик]] од 1 - 3 век. Посебен интерес претставува натпис од кој се подразбира дека населбата имала урбана структура. Од друг градежен натпис, во кој се споменува храмот на [[Изида]] и [[Серапис]], се подразбира дека градот се нарекувал [[Нејне]]. Натписот е датиран во 78 г. Се претпоставува дека тука се населиле римски колонисти на почетокот на II век. Градот постоел од втората половина на I век до средината на III век, кога бил уништен. Денес, на целиот терен има остатоци од античкиот град. На околу 1,5 - 2 км северозападно од мегалитското светилиште се наоѓа изворот Лековита вода. Местото е почитувано како свето релативно неодамна. ([[Баба Ванѓа]] ги советувала луѓето со болни очи да одат таму, да ги измијат очите со оваа вода и да се напијат од неа.) Источно од изворот има група карпи, кои, гледани од повеќе страни, наликуваат на човечки пар. Голем камен блок е заглавен меѓу двете фигури, формирајќи камен лак ориентиран исток-запад.<ref>[http://www.eunipartners.eu/in-the-news www.eunipartners.eu]{{Dead link|date=февруари 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===Отоманско Царство=== До [[Балканските војни]], Белица било големо село, претежно населено со турско-ромско население. Во „[[Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во [[1873]] г. Биелица (Biélitsa) имало 290 домаќинства и 760 муслимани<ref>Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г., Македонски научен институт, София, 1995.</ref>Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во [[1900]] година селото имало 1530 жители, од кои 90 Македонци, 1200 Турци и 240 Роми.<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_10.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 189.]</ref>По избувнувањето на [[Балкански војни|Балканските војни]] во [[1912]] година, едно лице од селото било доброволец во [[Македонско-одрински доброволни чети|Македонско-одринските доброволни чети]].<ref>„Македоно-одринското опълчение 1912 – 1913 г. Личен състав“, Главно управление на архивите, 2006, стр. 829</ref> ===Бугарија=== По крајот на [[Балканските војни]], селото било вклучено во составот на [[Бугарија]]. По 1912 година турското и циганското население се иселило и на нивно место се населиле бегалци од [[Егејска Македонија]], кои формирале мали во селото: Заровска (од с. [[Зарово]]), Крушевска (од с. [[Крушево (Валовишко)|Крушево]]), Карчовска (од с. на [[Крчово]]), Врабска (од село [[Врапча]], Пиринско). Населеното македонско население главно се занимавало со земјоделство, сточарство и занаетчиство. Денес се уште постојат т.н земјишта - локалитетите Злинска Река, Задлак, Валоги, Калачовец, Штавен, Пушовец, Средоберт, Врапче и др. По војната старата турска бања била претворена во христијанска црква - „Света Марина“.[https://opoznai.bg/view/tzarkva-sv-marina-ilindentzi Църква "Св. Марина" - Илинденци ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170731193647/https://opoznai.bg/view/tzarkva-sv-marina-ilindentzi |date=2017-07-31 }} По [[1944]] година, приватните имоти биле обединети во трудово-кооперативни земјоделски стопанства (ТКЗС). Голем дел од населението работело во земјоделските задруги, главно одгледувајќи тутунски растенија и лозја, како и во мермерните каменоломи кај селото. По 1989 година започнал процес на [[приватизација]]. Од [[1989]] година, забележан е негативен природен прираст на населението, сличен на повеќето други села. Поради недостаток на работни места и перспективи за развој, дел од населението мигрирало во соседните поголеми градови или во соседните земји како [[Грција]]. ==Население<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref name="nsi">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nsi.bg/nrnm/show9.php?sid=2730&ezik=bul=Справка за населението на с. Белица, общ. Сандански, обл. Благоевград|lang=bg|accessdate=2018-02-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304125710/http://www.nsi.bg/nrnm/show9.php?sid=2212&ezik=bul|archivedate=2016-03-04|url-status=dead}}</ref>== {| class="wikitable" |+Население на Илинденци по настоящ адрес<ref name="nsi"/> |- !Год !1934 !1946 !1956 !1965 !1975 !1985 !1992 !2001 !2011 !2020 !2021 !2022 !2023 !2024 !2025 !2026 |- !Жители |2133 |2394 |2112 |1918 |1679 |1547 |1274 |1188 |1033 |865 |832 |804 |792 |797 |781 | |} {| class="standard" align="left" style="margin-right:1em;" |+Етнички състав на населението през 2026 година<ref>{{cite web|url=http://www.nsi.bg/ORPDOCS/Census2011_4.pop_by_ethnos.xls|title="&"Национален статистически институт. Население по области, общини, населени места и самоопределение по етническа принадлежност към 01.02.2011 г.|lang=bg|accessdate=2012-03-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Fdhrysbu?url=http://www.nsi.bg/ORPDOCS/Census2011_4.pop_by_ethnos.xls|archivedate=2013-04-05|deadlink=yes}}</ref>: |- ! style = «background-color:#A0FF60» | Националност ! style = «background-color:#A0FF60» | Брой ! style = «background-color:#A0FF60» | Процент |- | Българи | 603 | 77,1% |- | Роми | 102 | 13,0% |- |Руснаци |31 |4,0% |- |Украйнци |15 |1,9% |- |Англичани |14 |1,8% |- |Турци |12 |1,5% |- |Германци |5 |0,6% |- | '''Вкупно''' | 782 | |} {| align="left" style="margin-right:1em;" |+'''Население по возраст<br> от 2011 година'''<ref>{{cite web|url=http://www.nsi.bg/ORPDOCS/Census2011_1.pop_by_age.xls|title=Национален статистически институт. Население по области, общини, населени места и възраст към 01.02.2011 г.|lang=bg|accessdate=2012-03-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Irx9OSLX?url=http://www.nsi.bg/ORPDOCS/Census2011_1.pop_by_age.xls|archivedate=2013-08-14|deadlink=yes}}</ref>: |- |{{Демография/распределение по возрасту | макс=85 | всего=898 | 0-4=36 | 5-9=42 | 10-14=46 | 15-19=53 | 20-24=29 | 25-29=42 | 30-34=59 | 35-39=73 | 40-44=70 | 45-49=36 | 50-54=51 | 55-59=51 | 60-64=48 | 65-69=72 | 70-74=85 | 75-79=62 | 80-84=28 | 85+=15 }} |} {{clearleft}} == Општествени установи == Селото Илинденци кон 2022 година претставува центар на ''кметство Илинденци''.<ref>[https://nsi.bg/nrnm/show2.php?sid=20000413&ezik=bul Справка за събитията за кметство Илинденци] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220430174652/https://nsi.bg/nrnm/show2.php?sid=20000413&ezik=bul |date=2022-04-30 }} (справката е генерирана на 30.04.2022 г.)</ref><ref>[https://iisda.government.bg/ras/executive_power/townhall/247 Интегрирана информационна система на държавната администрация, Административен регистър, област Благоевград, кметство Илинденци] (Кмет: Илия Харалампиев Башлиев. Справката е генерирана на 30.04.2022 г.)</ref> Во селото има: * [[Читалиште]] „[[Климент Охридски]] – 1920“;<ref>[https://chitalishta.com/index.php?act=community&do=detail&id=916&reg_num=1008 Детайлна информация за читалище „Климент Охридски – 1920“, село Илинденци, община Струмяни, област Благоевград]</ref><ref>[https://chitalishta.com/index.php?act=community&do=detail1&id=96250 Информационна карта за 2021 г., читалище „Климент Охридски – 1920“, село Илинденци, община Струмяни, област Благоевград]</ref> * православна црква „[[Марина Антиохиска]]“; * [[пошта]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191129055151/http://www.bgpost.bg/bg/312 Български пощи, Пощенски станции, област Благоевград, 2833 Илинденци // Архивиран от оригинала на 2019-11-29. Посетен на 2022-04-30.]</ref> == Личности == * [[Јордан Костадинов]] == Галерија == <gallery> Ilind1.JPG| Ilind.JPG| Ilind2.JPG| Ilind4.jpg| Ilind5.jpg| </gallery> == Наводи == {{наводи}} {{Општина Струмјани}} [[Категорија:Општина Струмјани]] [[Категорија:Села во Пиринска Македонија]] |} c4291c83y87ulbo8m06fquvx2esy6wl 5602813 5602606 2026-08-01T11:32:01Z ~2026-42569-07 135484 /* Население[11][14] */ 5602813 wikitext text/x-wiki {{другизначења|Белица (појаснување)}} {{Инфокутија Место во Бугарија |name = Белица |name_local = |image_skyline = Ilind1.JPG |caption_skyline = Поглед кон селото |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Пиринска Македонија | ширина = | опис = <center>Местоположба на Белица во [[Општина Струмјани]] и [[Благоевград (област)|Благоевградската област]]</center> | релјефна = | натпис = Белица | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 41| ГШ_мин = 39| ГШ_прав = N | ГД_степ = 23| ГД_мин = 14| ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 41 |lat_min = 39 |lon_deg = 23 |lon_min = 14 |elevation_min = |elevation = 443 |elevation_max = |periph = |periphunit = [[Благоевград (област)|Благоевградска област]] |prefec = |municipality = [[Општина Струмјани|Струмјани]] |municunit = Струмјани |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2024 |population = 697 <ref>[https://www.grao.bg/tna/t41nm-15-03-2024_2.txt www.grao.bg]</ref>. |area = 54,066 |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = 2833 |area_code = |licence = |website = }} '''Белица''' ({{langx|bg|Илинденци}}, (од 1951 година, официјално '''Илинденци'''<ref>Указ № 334/обн.</ref>) — [[село]] во [[Благоевград (област)|Горноџумајско]], [[Пиринска Македонија]], во состав на денешната [[Општина Струмјани|Струмјани]] на [[Благоевградска област|Благоевградската област]], југозападна [[Бугарија]].<ref>[http://www.guide-bulgaria.com/SW/Blagoevgrad/Sandanski Guide Bulgaria], Accessed May 5, 2010</ref> == Географија и местоположба == Селото Белица се наоѓа на околу 42 километри југоисточно од реонскиот центар [[Благоевград (област)|Благоевград]], на околу 3 километри североисточно од општинскиот центар [[Струмјани (општина)|Струмјани]] и на околу 10 километри северозападно од градот [[Свети Врач|Сандански]]. Се наоѓа во западните планински делови на [[Пирин]].<ref name="ЕБ">[[Енциклопедия „България“]], том 3, стр. 109, Издателство на [[Българска академия на науките|БАН]], София, [[1982]] г.</ref> По селото тече реката Белишка (Шашка) река, делумно поминувајќи го во неговиот јужен дел. Надморската височина се издигнува од околу 250 метри во југозападниот дел на селото до околу 450 - 460 метри во неговиот источен дел. Во центарот на селото кај црквата, надморска височина е околу 345 метри. Климата е континентално-медитеранска,<ref>[http://www.geoznanie.com/2013/02/geografski-rechnik-k.html География. Географски речник К] Континентално-средиземноморски климат – разновидност на средиземноморския (субтропичен) климат, характерен за източните части на средиземноморието.</ref> и почвите на земјата се претежно со цимет и рендзини.<ref>[http://www.geoznanie.com/2013/02/geografski-rechnik-h.html#rendzini География. Географски речник Х] Хумуснокарбонатни почви, '''''рендзини''''', (rendzic leptosols по ФАО), – подтип плитки азонални почви с високо съдържание на магнезиев и калциев карбонат в горния хоризонт, образувани върху твърди скали (варовити мергели, варовици, доломити, мрамори) и наноси. Имат един почвен хоризонт, черен червенокафяв или кафяв на цвят. Рендзините са богати на хумус – до 12%, но мощността им е малка – от 0,1 до 0,5 m. Съдържат над 40% карбонати. Те са плодородни, подходящи за отглеждане на пшеница, ечемик, лозя, костилкови овощни дървета. В България са разпространени в карстовите райони.</ref><ref name="ГЕБ">[[Голяма енциклопедия „България“]], том 6, стр. 2130, [[Труд (издателство)|Книгоиздателска къща „Труд“]], София, 2012 г.</ref> Општински пат го поврзува селото на запад со селото [[Струмјани]] и во него со првокласниот магистрален [[Републички пат I-1|пат I-1]] (дел од [[Европски пат Е79|Европскиот пат Е79]]), а на исток води до блиското село [[Плоски]]. На околу 3 км западно-југозападно од Белица се наоѓа станицата Струмјани на железничката пруга Софија - Шеќерница - Перник - Радомир - Сандански - Кулата. Атарот на селото Белица се граничи со оние на: селото [[Влахи]] на север; селото [[Плоски]] на исток и југ; селото [[Драката]] на југозапад; селото [[Микрево]] на југозапад; село [[Каменица (село)|Каменица]] на запад; селото [[Горна Крушица]] на запад; село [[Долна Градешница]] на северозапад. Во атарот на селото има 8 брани.<ref>[http://ibl.bas.bg/rbe/lang/bg/изравнител/ Речник на българския език] ИЗРАВНЍТЕЛ, -ят, -я, мн. -и, м. Спец. Хидротехническо съоръжение към голям язовир, водноелектрическа централа, помпена станция и подобни, което представлява воден басейн, в който се събира определено количество вода, необходима за изравняване на нивото на водата в основното съоръжение; изравнителен басейн.</ref><ref>[https://dams.damtn.government.bg/index.php?formdata%5Btitle%5D=&formdata%5Bobstina%5D=BLG49&view=items&option=com_webregister&Itemid=107 Държавна агенция за метрологичен и технически надзор; язовири и язовири-изравнители, село Илинденци; към 2022 г.]</ref> == Историја == ===Рана историја=== Првото човечко присуство во регионот е забележано од [[неолитот]] (6000-4000 п.н.е.). Остатоците од античките населби даваат причина да се претпостави дека овие земји биле населени од античките [[Тракијци]], кои веројатно припаѓале на племето [[Медијци]]. Тоа го потврдуваат и откриените остатоци од античка населба и [[некропола]] во атарот на селото и западно од него. На ова место, за време на градежната и земјоделската дејност, биле откопани остатоци од градби од камења, споени со малтер и столбови. На теренот постојат фрагменти од куќна и градежна керамика. Се претпоставува дека овде била изработена познатата плоча „Тракиски коњаник“. Во близина на селото биле пронајдени и неколку гробови, а погребниот обред бил преку кремирање. Била пронајдена и надгробна плоча со ликот на починатиот. Постоењето на населбата генерално е датирано во трако-римскиот период. Трагите од друга населба, како и светилиште и некропола што и припаѓаат, укажуваат на тоа дека по влегувањето на [[Балканскиот Полуостров]] во границите на [[Римското Царство]], овде бил основан голем антички центар, веројатно градот Нејне. Неговите остатоци се наоѓаат во областите Илјадница и Рукалото, на рид со должина од околу 600 m и ширина од 70 m. Помеѓу двата локалитети постоел масивен ѕид од кој денес нема видливи траги. Од ова место потекнуваат многу наоди: заветни плочи на тракискиот коњаник, на [[Артемида]], [[Зевс]] и [[Хера]], статуа на [[Дионис]], фрагменти од мермерен лак, разни архитектонски детали, монети и други. Покрај тоа, таму биле пронајдени 10 натписи на [[старогрчки јазик]] од 1 - 3 век. Посебен интерес претставува натпис од кој се подразбира дека населбата имала урбана структура. Од друг градежен натпис, во кој се споменува храмот на [[Изида]] и [[Серапис]], се подразбира дека градот се нарекувал [[Нејне]]. Натписот е датиран во 78 г. Се претпоставува дека тука се населиле римски колонисти на почетокот на II век. Градот постоел од втората половина на I век до средината на III век, кога бил уништен. Денес, на целиот терен има остатоци од античкиот град. На околу 1,5 - 2 км северозападно од мегалитското светилиште се наоѓа изворот Лековита вода. Местото е почитувано како свето релативно неодамна. ([[Баба Ванѓа]] ги советувала луѓето со болни очи да одат таму, да ги измијат очите со оваа вода и да се напијат од неа.) Источно од изворот има група карпи, кои, гледани од повеќе страни, наликуваат на човечки пар. Голем камен блок е заглавен меѓу двете фигури, формирајќи камен лак ориентиран исток-запад.<ref>[http://www.eunipartners.eu/in-the-news www.eunipartners.eu]{{Dead link|date=февруари 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===Отоманско Царство=== До [[Балканските војни]], Белица било големо село, претежно населено со турско-ромско население. Во „[[Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во [[1873]] г. Биелица (Biélitsa) имало 290 домаќинства и 760 муслимани<ref>Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г., Македонски научен институт, София, 1995.</ref>Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во [[1900]] година селото имало 1530 жители, од кои 90 Македонци, 1200 Турци и 240 Роми.<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_10.htm Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 189.]</ref>По избувнувањето на [[Балкански војни|Балканските војни]] во [[1912]] година, едно лице од селото било доброволец во [[Македонско-одрински доброволни чети|Македонско-одринските доброволни чети]].<ref>„Македоно-одринското опълчение 1912 – 1913 г. Личен състав“, Главно управление на архивите, 2006, стр. 829</ref> ===Бугарија=== По крајот на [[Балканските војни]], селото било вклучено во составот на [[Бугарија]]. По 1912 година турското и циганското население се иселило и на нивно место се населиле бегалци од [[Егејска Македонија]], кои формирале мали во селото: Заровска (од с. [[Зарово]]), Крушевска (од с. [[Крушево (Валовишко)|Крушево]]), Карчовска (од с. на [[Крчово]]), Врабска (од село [[Врапча]], Пиринско). Населеното македонско население главно се занимавало со земјоделство, сточарство и занаетчиство. Денес се уште постојат т.н земјишта - локалитетите Злинска Река, Задлак, Валоги, Калачовец, Штавен, Пушовец, Средоберт, Врапче и др. По војната старата турска бања била претворена во христијанска црква - „Света Марина“.[https://opoznai.bg/view/tzarkva-sv-marina-ilindentzi Църква "Св. Марина" - Илинденци ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170731193647/https://opoznai.bg/view/tzarkva-sv-marina-ilindentzi |date=2017-07-31 }} По [[1944]] година, приватните имоти биле обединети во трудово-кооперативни земјоделски стопанства (ТКЗС). Голем дел од населението работело во земјоделските задруги, главно одгледувајќи тутунски растенија и лозја, како и во мермерните каменоломи кај селото. По 1989 година започнал процес на [[приватизација]]. Од [[1989]] година, забележан е негативен природен прираст на населението, сличен на повеќето други села. Поради недостаток на работни места и перспективи за развој, дел од населението мигрирало во соседните поголеми градови или во соседните земји како [[Грција]]. ==Население<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref name="nsi">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nsi.bg/nrnm/show9.php?sid=2730&ezik=bul=Справка за населението на с. Белица, общ. Сандански, обл. Благоевград|lang=bg|accessdate=2018-02-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304125710/http://www.nsi.bg/nrnm/show9.php?sid=2212&ezik=bul|archivedate=2016-03-04|url-status=dead}}</ref>== {| class="wikitable" |+Население на Илинденци по настоящ адрес<ref name="nsi"/> |- !Год !1934 !1946 !1956 !1965 !1975 !1985 !1992 !2001 !2011 !2020 !2021 !2022 !2023 !2024 !2025 !2026 |- !Жители |2133 |2494 |2112 |1918 |1679 |1547 |1274 |1188 |1033 |865 |832 |804 |792 |797 |781 |782 |} {| class="standard" align="left" style="margin-right:1em;" |+Етнички състав на населението през 2026 година<ref>{{cite web|url=http://www.nsi.bg/ORPDOCS/Census2011_4.pop_by_ethnos.xls|title="&"Национален статистически институт. Население по области, общини, населени места и самоопределение по етническа принадлежност към 01.02.2011 г.|lang=bg|accessdate=2012-03-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Fdhrysbu?url=http://www.nsi.bg/ORPDOCS/Census2011_4.pop_by_ethnos.xls|archivedate=2013-04-05|deadlink=yes}}</ref>: |- ! style = «background-color:#A0FF60» | Националност ! style = «background-color:#A0FF60» | Брой ! style = «background-color:#A0FF60» | Процент |- | Българи | 603 | 77,1% |- | Роми | 102 | 13,0% |- |Руснаци |31 |4,0% |- |Украйнци |15 |1,9% |- |Англичани |14 |1,8% |- |Турци |12 |1,5% |- |Германци |5 |0,6% |- | '''Вкупно''' | 782 | |} {| align="left" style="margin-right:1em;" |+'''Население по возраст<br> от 2011 година'''<ref>{{cite web|url=http://www.nsi.bg/ORPDOCS/Census2011_1.pop_by_age.xls|title=Национален статистически институт. Население по области, общини, населени места и възраст към 01.02.2011 г.|lang=bg|accessdate=2012-03-18|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Irx9OSLX?url=http://www.nsi.bg/ORPDOCS/Census2011_1.pop_by_age.xls|archivedate=2013-08-14|deadlink=yes}}</ref>: |- |{{Демография/распределение по возрасту | макс=85 | всего=898 | 0-4=36 | 5-9=42 | 10-14=46 | 15-19=53 | 20-24=29 | 25-29=42 | 30-34=59 | 35-39=73 | 40-44=70 | 45-49=36 | 50-54=51 | 55-59=51 | 60-64=48 | 65-69=72 | 70-74=85 | 75-79=62 | 80-84=28 | 85+=15 }} |} {{clearleft}} == Општествени установи == Селото Илинденци кон 2022 година претставува центар на ''кметство Илинденци''.<ref>[https://nsi.bg/nrnm/show2.php?sid=20000413&ezik=bul Справка за събитията за кметство Илинденци] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220430174652/https://nsi.bg/nrnm/show2.php?sid=20000413&ezik=bul |date=2022-04-30 }} (справката е генерирана на 30.04.2022 г.)</ref><ref>[https://iisda.government.bg/ras/executive_power/townhall/247 Интегрирана информационна система на държавната администрация, Административен регистър, област Благоевград, кметство Илинденци] (Кмет: Илия Харалампиев Башлиев. Справката е генерирана на 30.04.2022 г.)</ref> Во селото има: * [[Читалиште]] „[[Климент Охридски]] – 1920“;<ref>[https://chitalishta.com/index.php?act=community&do=detail&id=916&reg_num=1008 Детайлна информация за читалище „Климент Охридски – 1920“, село Илинденци, община Струмяни, област Благоевград]</ref><ref>[https://chitalishta.com/index.php?act=community&do=detail1&id=96250 Информационна карта за 2021 г., читалище „Климент Охридски – 1920“, село Илинденци, община Струмяни, област Благоевград]</ref> * православна црква „[[Марина Антиохиска]]“; * [[пошта]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191129055151/http://www.bgpost.bg/bg/312 Български пощи, Пощенски станции, област Благоевград, 2833 Илинденци // Архивиран от оригинала на 2019-11-29. Посетен на 2022-04-30.]</ref> == Личности == * [[Јордан Костадинов]] == Галерија == <gallery> Ilind1.JPG| Ilind.JPG| Ilind2.JPG| Ilind4.jpg| Ilind5.jpg| </gallery> == Наводи == {{наводи}} {{Општина Струмјани}} [[Категорија:Општина Струмјани]] [[Категорија:Села во Пиринска Македонија]] |} asnykz45swezpm6988v9xwg7cwtxcpv 0 22163 5602697 4597633 2026-07-31T17:11:20Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5602697 wikitext text/x-wiki {{Infobox Political Party |colorcode = red |name = Комунистичко информациско биро |party_logo = |founded = септември 1947 |dissolved = 17 април 1956 |founder = [[Јосиф Сталин]] |newspaper = |headquarters = [[Белград]], [[Федеративна Народна Република Југославија|Југославија]] (1947–1948)<br>[[Букурешт]], [[Народна Република Романија|Романија]] (1948–1956) |ideology = {{unbulleted list |Комунизам |[[Марксизам–Ленинизам]]}} |international = |predecessor = [[Коминтерна]] |successor = |armed_wing = |youth_wing = |colours = црвена }} '''Информбиро''' — една од кратенките за '''Комунистичкото информациско биро''' (познато и како '''Коминформ'''). Основано е на [[27 септември]] [[1947]] година и претставува прв официјален форум на меѓународно ниво на комунистичките партии по распуштањето на [[Коминтерна]]та во [[1943]] година. Тоа била организација доминирана од [[СССР]] со цел да се обединат идеолошките и политичките ставови на комунистичките партии во Европа. Седиштето на Информбирото на почетокот е сместено во [[Белград]], но по исклучувањето на [[Југославија]] од Информбирото, тоа е преместено во [[Букурешт]]. По 1948 година главната функција на Информбирото претставува агитацијата против комунистичкото раководство во Југославија, а е расформирано во [[1956]] година како резултат на нормализацијата на односите помеѓу [[СССР]] и [[Југославија]]. == Партии членки на Информбирото == Во Информбирото, за разлика од Коминтерната, не членуваа сите комунистички партии од светот, туку единствено партиите што дојдоа на власт во [[Источна Европа]], со исклучок на [[Албанија]]. Членки на Коминформот биле: Комунистичката партија на Бугарија, Комунистичката партија на Италија, Комунистичката партија на Југославија (до исклучувањето во 1948), Комунистичката партија на Полска, Комунистичката партија на Романија, Комунистичката партија на СССР, Комунистичката партија на Територијата на Трст (до исклучувањето во 1948), Комунистичката партија на Унгарија, Комунистичката партија на Франција и Комунистичката партија на Чехословачка. == Осудата на Југославија == Незадоволен од самостојноста на југословенското комунистичко раководство на чело со [[Јосип Броз Тито]], во првата половина на 1948 година [[Јосиф Сталин]] упатува остри забелешки до раководството на [[Комунистичка партија на Југославија|Комунистичката партија на Југославија]]. Откако југословенските комунисти одбиваат да се потчинат на советскиот диктат, на заседанието на Информбирото од [[20 јуни|20]] до [[28 јуни]] [[1948]] година е донесена резолуцијата „За состојбата во КПЈ“, попозната како '''Резолуцијата на Информбирото''', со која се осудува раководството на КПЈ и се повикуваат сите здрави елементи во Југославија што му се верни на [[марксизам|марксизмот]] и [[ленинизам|ленинизмот]] да го сменат постојното раководство на КПЈ и да постават на негово место луѓе кои ќе ги прифатат ставовите на Информбирото. Југословенското раководство ја отфрла Резолуцијата на Информбирото, по што следува изолација на Југославија од страна на останатите комунистички држави. == Реакцијата на Југославија и прогонот на неистомислениците == [[Податотека:Panko brasnarov.jpg|мини|Панко Брашнаров, затворен на [[Голи Оток]] каде и починал.]] На почетокот Југословените се обидувале да ги нормализираат односите, изразувајќи ја својата верност на марксизмот, ленинизмот и [[сталинизам|сталинизмот]], но подоцна, откако се обвинети за [[троцкизам]] и [[фашизам]], почнуваат да бараат нови решенија на изградба на социјалистичкото општество, кои подоцна ќе значат и формулирање на теоријата за работничко [[самоуправување]] и воопшто на [[титоизам|титоизмот]] како посебна [[комунизам|комунистичка]] теорија. Во насока на борбата против сталинизмот, југословенското комунистичко раководство по конечниот раскин со Сталин, почнува да ги гони и затвора поддржувачите на Резолуцијата на Информбирото. Меѓу позначајните жртви на оваа кампања се [[Сретен Жујовиќ]] и [[Андрија Хебранг]], а во [[СРМ|НР Македонија]] - [[Панко Брашнаров]], [[Венко Марковски]], [[Петре Пирузе]], [[Владимир Полежиновски]], [[Богоја Фотев]], [[Иван Точко]] и други. Голем дел од поддржувачите на Резолуцијата на Информбирото беа затворени во логорот на [[Голи Оток]]. Врз основа на сомневања или неосновани и незаконски обвинувања дека се ненародни и антидржавни елементи и без судење, во комунистичкиот логор на Голи Оток од Македонија според едни извори завршуваат над 1.000,<ref>[http://www.globusmagazin.com.mk/WBStorage/Files/7460v.pdf Глобус, 16.09.2008.: „Голи Оток: комунистичко мачилиште“]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> а според други 2.600 луѓе.<ref name="dnevnik.com.mk">[http://www.dnevnik.com.mk/?itemID=5F89C1821ECCDB438AE9CEC6D432D82E&arc=1 Дневник, 28.10.2008.: „Жртвите на Информбирото бараат рехабилитација“]</ref> Покрај тоа, илјадници нивни блиски, роднини, пријатели се изложени на репресии, прогони, бркани од работните места и од домовите, и на различен начин казнувани. Еден од затвораните, проф. Димче Најчевски изјави:<ref name="dnevnik.com.mk"/> {{cquote| Тоа беше една хајка на сѐ живо што можело да биде прогонувано. Затоа што немаше деликти или кривични дела, ние не можевме да бидеме судени и осудувани, па затоа немаше судски пресуди. Единствени акти со кои бевме затворани и испраќани во логори обично беа административни акти од органите на УДБА за некаква општествено-корисна работа. }} == Надминување на спорот со Информбирото == По смртта на [[Сталин]], во 1953, новиот советски водач [[Хрушчов]] предложил СССР и Југославија да разменат амбасадори. Брзо потоа, Унгарија, Бугарија и Албанија исто така испратиле свои амбасадори во СФРЈ. Во 1954 и Полска и Чехословачка ги обновуваат односите со Југославија. Во 1955 Југославија и СССР потпишуваат заедничка декларација во Белград, со што конфликтот се смета за конечно надминат. == Рехабилитација на затворениците == Во октомври 2008, со петиција до Собранието на РМ, претседателот на државата и до премиерот, членовите на Здружението „Голи Оток“ побараа рехабилитација и отштета на бившите политички затвореници од 1948 и годините потоа. Некогашните „информбировци“, по 60 години од донесувањето на познатата Резолуција на Информбирото и по 17 години по осамостојувањето на Република Македонија, се заложија за отстранување на формално-правните акти со кои на невините жртви на политичката репресија им е нанесена голема неправда. Здружението „Голи Оток“ побарале административните акти со кои биле осудувани или без судска постапка упатувани во затвор, како незаконски и неосновани, да се поништат и со тоа да бидат ослободени од пропагандните обвинувања со кои Титовата држава и режим ги обвинуваа за некакви криминалци или ненародни елементи. Здружението побарало државата да донесе соодветни акти со кои ќе бидат рехабилитирани и обесштетени. Здружението посочи дека во Словенија, Хрватска и во Србија, како поранешни југословенски републики, се донесени правни акти, посебни закони, со кои се рехабилитираат некогашните политички затвореници, како и прописи за нивно обесштетување. == Литература == * Димче Најчески (уредник) „Голооточки сведоштва“, „Менора“, Скопје, 1999. * Тома Батев „Мислата и душата во обрач“, „Венеција“, Штип, 2006. * Венко Марковски „Голи Оток – остров на смртта“, „Макавеј“, Скопје, 2009. == Поврзано == * [[Коминформот и Македонија]] == Наводи == {{reflist}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Информбиро| ]] [[Категорија:Последици од Втората светска војна]] [[Категорија:Крајна левица]] i8ymbtwkscr3eeee7szcykyripa47ua 0 37129 5602633 5599134 2026-07-31T13:48:44Z ~2026-40461-75 135490 /* */ 5602633 wikitext text/x-wiki {{Infobox recurring event |name = Смилевски конгрес |native_name = |native_name_lang = |logo = |logo_alt = |logo_caption = |logo_size = |image = Muzej Smilevo.jpg |image_size = |alt = |caption = Меморијалниот музеј во с. [[Смилево]] посветен на Смилевскиот конгрес |status = <!-- e.g. defunct, active, inactive ... --> |genre = <!-- e.g. natural phenomena, fairs, festivals, conferences, exhibitions ... --> |date = 2-7 мај 1903 |frequency = <!-- Weekly, Monthly, Quarterly, Semi-annually, Annually, Bi-annually, 2nd Tuesday of November, etc. --> |venue = |location = [[Смилево]] во куќата на Фамилија Коштревски |coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:event|display=inline,title}} --> |country = {{flag|Ottoman Empire}} |years_active = <!-- {{age|YYYY|mm|dd}} Date of the first occurrence --> |first = <!-- {{start date|1919|03|02}} "founded=" and "established=" also work --> |founder_name = <!-- or | founders = --> |last = <!-- Date of most recent event; if the event will not be held again, use {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> |next = |participants = 35-45 делегати |attendance = |capacity = |area = |budget = |activity = |leader_name = |patron = |organised = <!-- "organized=" also works --> |filing = |people = |member = |sponsor = <!-- | or sponsors = --> |website = <!-- {{URL|example.com}} --> |current = |footnotes = }} '''Смилевски конгрес''' — конгрес на [[Битолски револуционерен округ|Битолскиот револуционерен округ]] одржан од [[2 мај|2]] до [[7 мај]] [[1903]] година во с. [[Смилево]]. На овој Конгрес бил ставен крај на полемиките околу прашањето за востание, имено било решено да се крене [[Илинденско востание|востание]] во Битолскиот револуционерен округ, а со тоа и во цела [[Македонија]] и [[Одринско]].<ref name="IMN">„Историја на македонскиот народ“, Книга втора, НИП Нова Македонија, Скопје, 1969.</ref>Смилевскиот конгрес бил одржан во куќата на Фамилија Коштревски. == Собир == Најголемиот број од делегатите веќе на [[30 април]] се собрале во селото [[Смилево]] во куќата на Коле Коштревски.Соселаните на [[Даме Груев]] ја сфатиле честа како и одговорноста од престојот на такво мноштво на револуционерни првенци во нивното село. Затоа месното раководно тело, на чело со својот претседател [[Георги Чуранов]], го мобилизирал целото село и на сите мажи и жени им доверил соодветни задачи. Дел од месната вооружена сила, деноноќно ја вардела целата околина на час, час и половина растојание, а стотина души вооружени смилевци биле на нозе внатре во селото. Одделенија од по 3-4 четници биле поставени по сите соседни села на Смилево. Невидливи стражари од сите села меѓу [[Смилево]] и [[Битола]] деноноќно внимавале, формирајќи жив телеграф за предавање на какво било сомнително движење откај вилаетскиот центар и по патчето. Сите раководни тела по тие села знаеле, дека во Смилево се собрани најголемите војводи. Стотици и стотици работници биле на нога, а Конгресот можел да работи во спокојство и полна сигурност. == Делегати == [[Даме Груев]] набрзо по средбата со [[Гоце Делчев]] го напуштил [[Солун]] и преку [[Битола]], каде што се состанал со членовите на Окружниот комитет, се упатил кон родното место [[Смилево]]. Даме Груев бил овластен на конгресот да го претставува [[Централен комитет на МРО|ЦК]] на [[Македонска револуционерна организација|Организацијата]]. Реоните биле претставувани од: * [[Битола|Битолскиот]] - од [[Ѓорѓи Сугарев]] од [[Битола]], [[Парашкев Цветков]] од [[Плевен]], [[Никола Петров - Русински]] од Малешевско. * [[Демир Хисар|Демирхисарскиот]] - од [[Јордан Пиперката]] и [[Димитар Матлиев]], охриѓанец. * [[Крушево|Крушевскиот]] - од [[Никола Карев]] од [[Крушево]] и Иванчо од Латово. * [[Кичево|Кичевскиот]] - од свешт. [[Тома Николов]], [[Димитар Спространов]], [[Васил Попов]] и од војводите Арсо, Јанаки и Ванчо Мицкови. * [[Прилеп]]скиот - од [[Петар Ацев]], [[Јордан Тренков]] и [[Тале Христов]]. * [[Ресен]]скиот - од [[Славејко Арсов]] од [[Штип]], [[Никола Кокарев]], потпоручникот и [[Велјан Илиев]] (познат под псевдонимот Пенчо) од с. [[Смилево]]. * [[Лерин]]скиот - од [[Георги Папанчев]] од Сливен и [[Михаил Чеков]] од с. Екшису, Леринско. * [[Костур (град)|Костурскиот]] - од [[Васил Чекаларов]] и [[Пандо Кљашев]]. * [[Охрид]]скиот - од [[Лука Групчев]] и [[Христо Узунов]] (и двајцата охриѓани), [[Тасе Хростов]], [[Дејан Димитров]] (Мицковски) и [[Аргир Маринчев]]. == Работа == По предлог на [[Борис Сарафов]], за претседател бил избран [[Даме Груев]]. За секретари биле посочени и прифатени [[Георги Поп Христов]] и [[Парашкев Цветков]]. За дневен ред на конгресот биле поставени следниве точки: * 1. распределбата на војничките и моралните сили * 2. подготвувањето до и за време на востанието * 3. должностите и правата на началничкиот персонал до и за време на востанието * 4. што да се прави со невооружените и неспособни луѓе - старците, жените и децата за време на востанието * 5. кој е стопан на оружјето; * 6. рамномерното распоредување на оружјето * 7. определување на времето за востание <ref name="HS">''[[Христо Силјанов|Христо Силянов]], "Освободителнитѣ борби на Македония", Издателство на Илинденската организация, София, 1933. {{bg}}''</ref> Смилевскиот конгрес, како конгрес на Битолскиот округ, според решенијата донесени во [[Солун]], требало дефинитивно да ја потврди одлуката за кревање востание. Во таа насока се развила остра дискусија, во која се јавила струја која сметала дека условите за сенароден бунт, сè уште, не се созреани. На првиот ден од конгресот од излагањето на делегатите било утврдено дека [[Прилеп]]скиот, [[Битола|Битолскиот]], [[Кичево|Кичевскиот]] и некои делови на други реони не се доволно подготвени. Најдобро подготвени биле [[Ресен]]скиот реон, [[Костур (град)|Костурскиот]], [[Демир Хисар|Демирхисарскиот]], неколку села од [[Битола|Битолскиот]] реон, како што се [[Смилево]], [[Ѓавато (Битолско)|Ѓавато]] и [[Цапари]], додека Охридско располагало само со 1.400 пушки. Меѓу делегатите се јавиле лица кои биле против востание во текот на таа година како што биле: [[Ѓорѓи Сугарев]], [[Петар Ацев]], [[Тале Христов]], [[Никола Карев]], [[Никола Петров Русински]] и други. Во една крајно напната атмосфера по повод острите расправии околу решението за востание. Несогласувањата ги прекинал Даме Груев, кој како еден од основачите на [[ТМОРО]] и претставник на неговиот [[Централен комитет на МРО|Централен комитет]], уживал огромен авторитет. Според сеќавањата на Пандо Кљашев, тој рекол: {{Цитатник|''А бре луѓе, не губете си го времето да го решавате прашањето - ќе, има ли востание или не, зашто тоа е решено - битти даваси! Говорете сега за востание, како да го направиме и кога, но не по ден и по време'' <ref name="PK">''Спомени на П. Кљашев..., 242''</ref>}} === Решенија === ==== Главен штаб и четите==== [[Податотека:Smilevo11.jpg|thumb|десно|150px|[[Даме Груев]]]] Конгресот ја насочил натамошната дискусија кон практични прашања. Бил избран Главен штаб со тројца рамноправни членови: [[Даме Груев]], [[Борис Сарафов]] и [[Анастас Лозанчев]].<ref name="VC">''Васил Чекеларов, Дневник..., 223''</ref> Конгресот го задолжил Главниот штаб да го одреди и датумот на востание. Бил изработен Востанички дисциплински устав, со кој се определувале правата и должностите на востаниците, на реонските горски начелства и на ГШ. Според тоа, сите востанички сили се распределувале на востаници десетари, војводи, горски реонски тела и Главен штаб. Било решено секој што купил оружје да се третира како негов сопственик, но ако е неспособен да го употреби, должен е да му го предаде на друг, кој е во состојба да го употреби во востаничките денови. Во реоните се предвидувало формирање чети од 30 до 50 души, како и тајно увежбување на востаниците. Што се однесува до обезбедувањето храна, таа требало да се собира доколку дозволуваат месните услови. Начинот на нејзиното собирање пред почетокот на востанието бил доброволен, со убедување, а за време на востанието со принуда, со тоа што ќе му се издаде на стопанот за земеното од него расписка, потпечатена со окружниот печат и потпишана најмалку од еден од раководителите началници. Првиот ден било решено по однос на правата и должностите на началничкиот персонал да се изработи специјален востанички дисциплински устав. ==== Стратегија ==== Во однос на стратегијата и начинот на водење на Востанието, било решено тоа да биде општо, односно да се кренат сите окрузи, а да се води на партизански начин, со оглед на тоа дека само еден дел од населението е вооружен. Освен тоа, било решено на денот на Востанието да се кренат сите вооружени сили по реоните како чети, а четите требале да ги прекинуваат патните, телеграфските и поштенските врски, да го разоружуваат турското население, да ги напаѓаат државните згради, да напаѓаат (според можностите) секоја турска вооружена единица, да ги бранат христијаните, вклучувајќи ги и туѓите поданици од турски напади. Било забрането да се напаѓа мирното население и да се посега по турски жени, деца и старци.<ref name="VCL">''Васил Чекеларов, Дневник..., 228-229''</ref> Било предвидено четите да дејствуваат поединечно, а во случај на потреба да се здружуваат две до три чети и, по извршената акција, да се растураат. Последниот ден бил прифатен Уставот и било решено Главниот штаб да го определи денот на Востанието. ==== Дисциплински устав ==== {{Главна|Востанички дисциплински устав}} На последното IV заседание, Конгресот го усвоил ''Востаничкиот дисциплински устав'' кој бил изработен од [[Борис Сарафов]] и [[Димитар Дечев]]. Дисциплинскиот устав го определувал Главниот (Генерален) штаб како врховно раководно тело на Востанието, односно, како врховен заповедник на сите вооружени сили, но и највисок орган на власта на востаничката територија. Тој е орган што раководи со востанието и сите вооружени единици стојат под негово заповедништво. Меѓународната активност на востаниците, исто така, се одвивала преку Главниот штаб - тој бил единствено овластен да води преговори со надворешни сили, како и со непријателот. ==== Револуционерни реони ==== Конгресот донел одлука Битолскиот револуционерен округ да се подели на 10 револуционерни реони: [[Битолски]], [[Леринско|Лерински]], [[Кичевско|Кичевски]], [[Демир Хисар|Демихисарски]], [[Костурско|Костурски]], [[Преспанско|Преспански]], [[Ресенско|Ресенски]], [[Охридско|Охридски]], [[Крушевско|Крушевски]] и [[Прилепски]]. За секој реон било избрано ''горско начелство'' од 3 до 5 члена. Според Протоколот од Конгресот, горските начелства се распоредени на следниот начин: :''Битолски реон:'' ''a)'' Пелистерски реон: Георги Сугарев ''б)'' Смилевски реон: П. Цветков, Иван Делев и Георги Павлов. :''Лерински:'' Георги Папанчев, Лечо и Коста Груев. :''Костурски:'' Васил Чакаларов, Пандо Кљашев, Лазар Поп Трајков, Манол Розов и Михаил Николов. :''Преспански:'' Никола Кокарев, Веле Илиев и Наум Фотев. :''Ресенски:'' Славејко Арсов, Драган Петков, Александар Панајотов. :''Охридски:'' Христо Узунов, Андон Кецкаров, Наум Чакаров, Наум Анастасов и Димитар Стојков. :Кичевски реон: ''а)'' Горно и Долно Копачко и Долна река - Лука Џеров, Јанаки Јанев, Арсо Мицов ''б)'' Рабетинскол и Пороче: Георги Пешков, Ванче Мичуков, Јанаки Петров (Ирландски) Цветан од с. Световраче. :''Демир Хисарско:'' - Јордан Пиперката, Георги Поп Христов, П. Кузман (село Бобина), Христо Пасков. :''Крушевски:'' Тома Никлев, Никола Карев, Тодор Христов (офицер). :''Прилепски:'' Петар Ацев, Веле Христов, Ордан Тренков, Никола Петров ====Денот на востанието==== {{Главна|Илинденско востание}} Смилевскиот конгрес ја завршил својата работа длабоко во ноќта на [[7 мај]] [[1903]] година. На [[27 јули]] кај селото [[Буф]] (Леринско) ГШ како ден за објавување на востанието го определил [[2 август]]. На [[28 јули]] од селото [[Боиште]] ([[Демир Хисар|Демирхисарско]]), Штабот преку брзи курири испраќа проглас за востанието во сите краишта на Битолскиот револуционерен округ. Поради напаѓањето на патничките, железничките, телеграфските и поштенските врски била испратена декларација, а до Големите Сили да не патуваат нивни граѓани на железницата [[Битола]] - [[Солун]], за да не дојде до несакани жртви. == Наводи == <references/> == Литература == * „Историја на македонскиот народ“, Скопје, 1969. * „Документи за борбата на македонскиот народ за самостојност и за национална држава“, том еден, Универзитет Кирил и Методиј, Факултет за филозофско - историски науки, Скопје, 1981. * „Прилеп и прилепско низ историјата“, книга прва, издание на општинското собрание и на сојузот на здруженијата на борците од НОВ - Прилеп, Прилеп, 1971. * [[Христо Силјанов|Христо Силянов]], "Освободителнитѣ борби на Македония", Издателство на Илинденската организация, София, 1933. {{bg}} == Филм == * [[Смилевскиот конгрес (филм)|Смилевскиот конгрес]] (1973) == Надворешни врски == * [http://www.macbro.org/MK/istorija/ostn/smilevski.html За Смилевскиот Конгрес на macbro.org] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110613204142/http://www.macbro.org/MK/istorija/ostn/smilevski.html |date=2011-06-13 }} * [http://documents-mk.blogspot.mk/2015/02/blog-post_19.html „Смилевски конгрес“, Македонски документи] {{Илинденско востание}} {{Конгреси на МРО}} [[Категорија:Конгреси на Македонската револуционерна организација]] [[Категорија:Смилево]] [[Категорија:Македонија во 1903 година]] 2htoh2ec3ykplqjtaac0jai5ekjx46b 0 39498 5602732 4973588 2026-07-31T20:11:15Z ~2026-42507-49 135504 /* */ 5602732 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} :''За истоимените борци, видете [[Карпош]] и [[Христијан Тодоровски-Карпош]]. За населбите Карпош во Скопје, видете [[Карпош (Скопје)]]. За други значења видете [[Карпош (појаснување)]]''. '''Карпош''' (La casa de Rajko) е приградска населба во североисточниот дел на [[Куманово]], административно во состав на [[Општина Куманово]]. Населението се состои од околу 5.433 жители, најголемиот дел [[Македонци]] и [[Срби]]. Меѓу народот е позната под името „Рајкова куќа“, народното име го добила по некој човек кој се викал Рајко а неговата куќа била единствена во тој крај во тоа време. Населбата е оддалечена околу 3 km од центарот на [[Куманово]], а во неа се наоѓа [[ОУ „Магдалена Антова“ - Куманово|основното училиште „Магдалена Антова“]]. На влезот на населбата Карпош е поставен крст по повод 2000 години од [[Христијанство|христијанството]] во [[Македонија]]. Етничкиот состав на населението е следниот: <ref>[http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf „Попис на Македонија“]. Завод за статистика на Македонија. 2002.</ref> {| class="wikitable" !'''Националност''' !'''1994. год.''' !'''2002. год.''' |- |[[Македонци]] |4.080 (89,9%) |4.907 (90,3%) |- |[[Срби]] |454 (10,0%) |503 (9,3%) |- |останати |6 (0,1%) |22 (0,4%) |- |'''ВКУПНО''' |'''4.540''' |'''5.433''' |} == Наводи == {{Куманово-никулец}} [[Категорија:Населби и маала во Куманово]] 8uqqyjpyc2vbmhsyt274bufzco0khms 5602744 5602732 2026-07-31T21:13:32Z Gurther 105215 Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/~2026-42507-49|~2026-42507-49]]) и ја поврати преработката 4973588 на Ehrlich91 5602744 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} :''За истоимените борци, видете [[Карпош]] и [[Христијан Тодоровски-Карпош]]. За населбите Карпош во Скопје, видете [[Карпош (Скопје)]]. За други значења видете [[Карпош (појаснување)]]''. '''Карпош''' е приградска населба во североисточниот дел на [[Куманово]], административно во состав на [[Општина Куманово]]. Населението се состои од околу 5.433 жители, најголемиот дел [[Македонци]] и [[Срби]]. Меѓу народот е позната под името „Рајкова куќа“, народното име го добила по некој човек кој се викал Рајко а неговата куќа била единствена во тој крај во тоа време. Населбата е оддалечена околу 3 km од центарот на [[Куманово]], а во неа се наоѓа [[ОУ „Магдалена Антова“ - Куманово|основното училиште „Магдалена Антова“]]. На влезот на населбата Карпош е поставен крст по повод 2000 години од [[Христијанство|христијанството]] во [[Македонија]]. Етничкиот состав на населението е следниот: <ref>[http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf „Попис на Македонија“]. Завод за статистика на Македонија. 2002.</ref> {| class="wikitable" !'''Националност''' !'''1994. год.''' !'''2002. год.''' |- |[[Македонци]] |4.080 (89,9%) |4.907 (90,3%) |- |[[Срби]] |454 (10,0%) |503 (9,3%) |- |останати |6 (0,1%) |22 (0,4%) |- |'''ВКУПНО''' |'''4.540''' |'''5.433''' |} == Наводи == {{Куманово-никулец}} [[Категорија:Населби и маала во Куманово]] 1xrhicql9u1jknkhofm0g7onud48xvg 0 50033 5602596 4212314 2026-07-31T12:24:34Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602596 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} [[Податотека:Order of St Thomas of Acre cross.svg|мини|Крстот на витезите од Редот на Свети Тома од Акра, како што се користел историски во периодот на крстоносните војни]] '''Рицарите на Свети Тома''' биле англиски витешки ред, кој бил основан од страна на ''Питер од Роше'', [[епископ]] од [[Винчестер]]. Овој орден бил формиран во [[1227]] година во време на [[трета крстоносна војна|третата крстоносна војна]]. Според [[Папа Григориј IX|папата Григориј IX]], овој витешки ред бил формиран благодарение на каноните во Болницата Св. Тома во [[Акра]]. Овој орден дал придонес во одбраната на [[Јафа]] и [[Сидон]]. {{Крстоносни војни-никулец}} {{КВР}} [[Категорија:Витешки редови]] 99i07j2xw3uw1ahinjjizw4tbqp9dz4 0 50256 5602582 4454277 2026-07-31T12:06:14Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602582 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Artie Kane at 20th Century Fox.jpg|мини|Арти Кејн во „20th Century Fox“]] '''Албум во живо''', спротивно од [[студиски албум]], е снимка што содржи материјал (најчесто музика) снимен за време на сценски изведби. Албумите во живо може да се снимаат на одделен концерт или да се комбинираат снимки направени на повеќе концерти. Главно служат за да доловат дел од атмосферата на концертот. Како такви, може да содржат аплаузи или други звуци од публиката, коментари од изведувачите помеѓу деловите, итн. Исто така, често се прават поправки и се додаваат ефекти за време на пост-продукцијата за да се подобри квалитетот на снимката. == Рок и поп == Бројни успешни изведувачи издале барем еден албум во живо за време на нивната кариера. Некои албуми во живо се како додатни делови од каталозите на изведувачите и најчесто не се продаваат толку добро како [[Студиски албум|студиските албуми]]. Сепак, постојат и такви [[Поп музика|поп]] и [[Рок-музика|рок]] изведувачи чии албуми во живо се продаваат речиси исто или и подобро од нивните студиските албуми. Најдобро продаваниот албум во живо низ целиот свет е ''[[Double Live]]'' od [[Гарт Брукс]], со преку 20 милиони примероци до јануари 2006. Други значајни албуми во живо се ''[[Frampton Comes Alive!]]'' на [[Питер Фремптон]] и ''[[Made in Japan (албум)|Made in Japan]]'' на [[Велика Британија|британската]] [[хард рок]] група ''[[Deep Purple]]''.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/3526300.stm Извадок од BBC]</ref> Албумите во живо станале популарни за рок-музичарите по издавањето на албумот ''[[Alive!]]'' ([[1975]]) на ''[[Kiss (музичка група)|Kiss]]''. == Џез == Во [[џез]]от, албумите во живо се исто толку важни како и [[Студиски албум|студиските]], бидејќи импровизацијата е многу важен дел од овој жанр. == Поврзано == * [[Студиски албум]] == Наводи == {{наводи}} {{Музички албум-никулец}} [[Категорија:Типови на албуми|Живо]] [[Категорија:Албуми во живо| ]] 6ap3r6lwexg52723uqc0j2ufdq48uj9 0 55302 5602700 5584332 2026-07-31T17:14:29Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5602700 wikitext text/x-wiki '''[[Информбиро]]то во Македонија''' оставило силен печат во периодот по [[Втората светска војна]], од [[1948]] до [[1953]] година. Во периодот [[1948]]-[[1963]] година, кога се водеше евиденција за приврзаниците на Информбирото, во Македонија беа регистрирани 2.662 лица. Од лицата кои биле уапсени, осудени од страна на редовните и воените судови или упатувани на општествено-корисна работа, 5,42% односно 883 лица биле [[Македонци]].<ref>„Голооточка трилогија“, книга 2, 174-175 стр. во Димче Најчески „Голооточки сведоштва“, Скопје, 2002, книга втора, 218 стр.</ref> Помеѓу осомничените и уапсените имаше многу истакнати личности, членови на [[АСНОМ]], борци од [[НОБ]] и учесници во [[Шпанската граѓанска војна]]. [[Податотека:Pavel Shatev.jpg|мини|Павел Шатев, еден од репресираните приврзаници на Резолуцијата на Информбирото]] Помеѓу лицата кои беа репресирани како приврзаници на Резолуцијата на Информбирото се: * [[Панко Брашнаров]] * [[Павел Шатев]] * [[Венко Марковски]] * [[Петре Пирузе]] * [[Владимир Полежиновски]] * [[Богоја Фотев]] * [[Иван Точко]] * [[Александар Алексиев]] * [[Трајко Мишковски]] * [[Иван Дојчинов]] * [[Ѓоре Велкоски]] * [[Наум Веслиевски]] - Овчарот * [[Кемал Аголи]] * [[Бане Андреев]] * [[Мино Богданов]] * [[Бојан Зафировски]] Голем дел од поддржувачите на Резолуцијата на Информбирото беа затворени во логорот на [[Голи Оток]]. == Наводи == {{reflist}} == Литература == * [[Венко Марковски]] „Голи оток - остров на смртта: (гневник во писма)“, 1980 (на македонски: 2009). * Димче Најчески „Голооточки сведоштва“ (три тома), Скопје, 1999, 2002, 2006. * [[Александар Алексиев]] „Деветте круга на пеколот“, Скопје, 2000. * Лазар М. Дракул „Уа, бандо!“, Скопје, 2001. == Надворешни врски == * [http://star.utrinski.com.mk/?pbroj=2019&pr=23 Досие Голи Оток, „Утрински Весник“] * [http://mn.mk/istorija/11482-Nad-1000-Makedonci-zavrsile-na-robija-na-Goli-otok „Над 1000 Македонци завршиле на робија на Голи оток“] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190226153944/http://mn.mk/istorija/11482-Nad-1000-Makedonci-zavrsile-na-robija-na-Goli-otok |date=2019-02-26 }}, „Македонска нација“, 10 февруари 2016. {{Македонија-ист-никулец}} [[Категорија:Историја на Македонија (1944-1991)]] [[Категорија:Историја на Социјалистичка Република Македонија]] [[Категорија:Информбиро]] egzscvpv4krqi1ngnm67lssuct5g5lp 0 70108 5602720 5454841 2026-07-31T18:50:30Z Gurther 105215 5602720 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика= Madžari 01.JPG | опис= Влезен знак на населбата | име=Маџари | регион=[[Скопски Регион|Скопски]] | општина=[[Општина Гази Баба|Гази Баба]] | област=[[Скопско Поле]] | население= 6875 | поштенски број= 1040 | надморска височина=236 | географска широчина= | географска должина= | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=59 | lat_sec=57 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=29 | lon_sec=42 | мрежно место= | карта = Маџари во Општина Гази Баба.svg }} [[Податотека:Izgradba na Madzari.jpg|мини|Изградба на монтажни станови во Маџари по [[Скопски земјотрес, 1963|Скопскиот земјотрес]] во 1963 г.]] '''Маџари''' — населба во [[Скопје]], во рамките на [[Општина Гази Баба]]. == Историја == Местото е населено уште од [[ново камено време|новото камено време]], за што сведочи наоѓалиштето [[Тумба (Маџари)|Тумба]]. Во {{Римски|19}} век, селото е дел од нахијата ''Чаирско Поле'' ([[Скопска Блатија|Блатија]]) во [[Скопска каза|Скопската каза]] во [[Отоманското Царство]]. Според опширните [[Османлиско Царство|османлиски]] [[дефтер]]и за населението на [[Скопска Каза|Скопската Каза]] од 1832/33 година, селото било забележано под името Маџарлак и имало 19 [[Христијанство|христијански]] домаќинства. На овој попис биле забележани 52 мажи христијани, со 9 новороденчиња. Се проценува дека селото во тој период имало 120 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на христијанското население - Скопски Санџак, каза Скопје.|publisher=д-р Емил Крстески|year=2021|location=Скопје}}</ref> [[Стефан Верковиќ]] во 1857 го бележи со 212 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи|last=Верковиќ|first=Стефан|year=1889|location=Санкт Петербург}}</ref> На крајот на XIX век Маџари било [[село]] во [[Скопска каза|Скопската каза]] на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во 1900 г. во Маџари живееле 120 Македонски [[христијани]].<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_26.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“, София, 1900, с.206]</ref> На почетокот на XX век целото население на селото потпаднало под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]]. По податоците на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] г. Маџари имало 128 жители [[Бугарска егзархија|егзархисти]].<ref name="БИМ" /><ref>Brancoff, D.M. „La Macedoine et sa Population Chretienne“. Paris, 1905, р.114 – 115.</ref> По [[Прва светска војна|Првата светска војна]] селото е преименувано во '''Душановац'''. Согласно државната политика за колонизирање на Вардарска Македонија, во селото е создадена колонија претежно од доселени [[Херцеговци]].<ref name="Палешутски 26">{{наведена книга |title= Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 – 1941 |last=Палешутски |first=Костадин |year=1983 |publisher=Издателство на Българската академия на науките |location=София |pages=26 |url=http://www.promacedonia.org/kp_b/kp_b_1.html |accessdate=30 јануари 2014|author-link=Костадин Палешутски}}</ref> Во 1913 година, во селото биле евидентирани 250 жители. Било дел од Општина [[Ченто (населба)|Асанбегово]].<ref>{{Наведена книга|title=Речник на местата во ослободената област Стара Србија по службени податоци.|publisher=Мил. Ант. Вујиќ|year=1914|location=Белград}}</ref> Во 1925 г. на местото на старата трошна црква е изграден храмот „[[Црква „Св. Спас“ - Маџари|Свети Спас]]“ („Вознесение Христово“). Во 1992 г. населението почнало да го преградува храмот од темел.<ref name="Општина Гази Баба">{{нмс | url = http://www.gazibaba.gov.mk/mk/znamenitosti/znamenitosti | title = Верски објекти | access-date = 2017-06-14 | publisher = Општина Гази Баба | archive-date = 2017-05-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170523144838/http://www.gazibaba.gov.mk/mk/znamenitosti/znamenitosti | url-status = dead }}</ref> На етничката карта од 1927 г. [[Леонард Шулце Јена]] го завел ''Маџарлик'' (Madžarlik) како село со нејасен етнички состав.<ref>[http://www.kroraina.com/knigi/gall/ls/title.html Leonhard Schultze Jena. „Makedonien, Landschafts- und Kulturbilder“, Jena, G. Fischer, 1927]</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија]] во 1931 година, селото имало 500 [[Македонци]] и 50 други жители.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> == Население == Според последниот попис од 2002 година, Маџари има 12.874 жители.<ref name="попис" /> Следува табелa на националната структура на населението<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://212.110.72.46:8080/mlsg/ |title=Министерство за локална самоуправа. База на општински урбанистички планови |accessdate=2018-01-03 |archive-date=2008-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915015002/http://212.110.72.46:8080/mlsg/ |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" | '''Народ''' | '''Жители''' |- | [[Македонци]] | 11.450 |- | [[Македонски Албанци|Албанци]] | 199 |- | [[Македонски Турци|Турци]] | 111 |- | [[Македонски Роми|Роми]] | 477 |- | [[Македонски Власи|Власи]] | 62 |- | [[Македонски Срби|Срби]] | 440 |- | [[Македонски Бошњаци|Бошњаци]] | 169 |- | останати | 171 |- |} === Населението низ историјата === {{Пописи|120|128|996|1.589|3.246|—|—|—|—|12.874}} === Родови === Маџари е мешана населба, во минатото Маџари било село, но со тек на време станало населба. Според податоците од 1950-тите родови во Маџари се. * Македонски родови: ''Косолиовци (12 к.)'' доселени се од [[Косово и Метохија|Косово]]. Се сметаат за многу стари доселеници; ''Кимовци (9 к.), Грујовци (6 к.) и Златановци (3 к.)'' доселени се, но не знаат од каде; ''Неслатковци (5 к.)'' доселени се во турско време од [[Долно Лисиче]], таму имаат истоимени роднини, кои се староседелци; ''Чадлевци (3 к.)'' доселени се на крајот на 19 век од селото [[Кадино]]; ''Чорбевци (3 к.) и Станковци (9 к.)'' доселени се од селото [[Јурумлери]]; ''Димковци (3 к.)'' доселени се пред крајот на турското владеење од селото [[Инџиково]]; ''Амиловци (2 к.)'' доселени се пред крајот на турското владеење од селото [[Горно Лисиче]]; ''Чапкуновци (7 к.)'' доселени се од соседното селото Ќерамидница; ''Пацини (1 к.)'' потекнуваат од домазет кој дошол од селото [[Булачани]]; ''Караџини (5 к.)'' доселени се од селото [[Галичник]], тука живеат од почетокот на 20 век; ''Корџовци (2 к.)'' доселени се од [[Долно Водно]]; ''Солњани (2 к.)'' доселени се од некое од селата [[Соње (појаснување)|Соње]] кај [[Водно]]; ''Баба Витини (1 к.)'' доселени се во 1940 година од селото [[Башино Село]] кај [[Велес]]; ''Дебрани или Мерџановци (2 к.)'' доселени се во 1939 година од околината на [[Дебар]]; ''Црногорци (2 к.)'' доселени се после [[Втора светска војна|Втората светска војна]] од селото [[Бродец (Скопско)|Бродец]] на [[Скопска Црна Гора]]; ''Раштевци или Јовчевци (1 к.)'' доселени се од селото [[Раштак]]; ''Булачанци (4 к.)'' доселени се од селото [[Булачани]], тука ги населиле бугарските власти во текот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]; ''Црешевчани (1 к.)'' доселени се од селото [[Црешево]]; ''Галичани (1 к.)'' доселени се во 1942 година од селото [[Галичник]], гранка се од родот ''Караџинци; Цветан Четник (1 к.)'' по потекло од [[Црешево]]. Овде населен од бугарските власти во текот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]; ''Велешани (5 к.)'' доселени се од Оризари кај [[Велес]]; ''Паланчани (4 к.)'' доселени се во 1948 година од некое село кај [[Крива Паланка]]; ''Исајловци (1 к.)'' доселени се од Баница кај [[Гостивар]]; ''Илија Ташак (1 к.)'' доселен од [[Скопје]]. * Српски родови: ''Ѓуриќи (5 к.), Беатовиќи (4 к.) и Церовиќи (1 к.)'' доселени се од [[Херцеговина]], овде дошле после 1918 година; ''Војводиќи (1 к.)'' доселени се од околината на [[Прокупље]]; ''Кокановиќи (1 к.)'' доселени се после Првата светска војна од [[Црна Гора]]; ''Радуловиќи (1 к.)'' не знаат од каде се доселени; ''Марјановиќи (3 к.)'' доселени се од некаде од [[Србија]]; ''Митиќи (5 к.)'' доселени се во 1936 година од околината на [[Ниш]], ги викаат и ''Нишлији; Пејиќи (2 к.)'' доселени се во 1936 година од селото Црн Врв во околината на [[Лесковац]]; ''Врањанци (3 к.)'' доселени се во 1940 година од околината на [[Врање]]. * Ромски родови: ''Еминовци (5 к.), Едиповци (2 к.), Бафтијар (1 к.) и Баба Рефкији (2 к.)'' доселени се од [[Јурумлери]], во Маџари живеат од околу 1912 година; ''Џемаил (1 к.) и Абазовци (5 к.)'' од [[Долно Лисиче]] се; ''Јонуз (1 к.)'' доселени се од [[Јурумлери]]; ''Сефедин (1 к.)'' доселени се од [[Ченто (населба)|Сингелиќ]] (денес Ченто); ''Приштинци (1 к.)'' доселени се од [[Приштина]], [[Косово и Метохија|Косово]]. * Останати: ''Ѓоко (1 к.), Тодор (1 к.), Никола (1 к.) и Иван Козар (1 к.)'' [[Руси]] се, доселени се од [[Русија]], овде живеат од 1938 година; ''Пепи (1 к.)'' [[Словенци|Словенец]], доселен од [[Словенија]], овде е од 1945 година.<ref>{{Наведена книга|title=Скопско Поле|last=Трифуноски|first=Јован|publisher=|year=1955|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> ==Општествени установи == [[Податотека:Voznesenie od Madžari 01.JPG|мини|десно|Црквата „Св. Спас“]] === Верски објекти === * [[Црква „Св. Спас“ - Маџари|Црква „Св. Спас“]]<ref name="цркви">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gazibaba.gov.mk/znamenitosti/verski-objekti|title=Верски објекти|publisher=Општина Гази Баба|accessdate=2010-11-28}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Образование == * [[ОУ „Наум Наумовски Борче“ - Маџари|ОУ „Наум Наумовски Борче“]] — основно училиште == Спорт == * [[ФК Маџари Солидарност]] — месен фудбалски клуб * [[Стадион „Борис Трајковски“]] — матичен стадион на клубот == Културно-историска оставнина == ;Археолошки наоѓалишта<ref name="АрхеоКарта">{{АрхеоКарта|378-379}}</ref> * [[Ограда (Маџари)|Ограда]] — населба од римско време * [[Тумба (Маџари)|Тумба]] — населба од неолитско време * [[Улица „Димче Милошевски“ бр. 139 (археолошко наоѓалиште)|Улица „Димче Милошевски“ бр. 139]] — осамен наод од римско време * [[Ф-ка „Газела“ (археолошко наоѓалиште)|Ф-ка „Газела“]] — патоказ од римско време == Личности == Личности родени во Маџари: * [[Боривоје Милошевски]] (1925-1945) — [[Македонија|македонски]] партизан, борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]] * [[Веле Ивановски]] (1925-1945) — [[Македонија|македонски]] партизан, борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]] * [[Пеце Ивановски]] (1925-1945) — [[Македонија|македонски]] партизан, борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]] * [[Добре Ивановски]] (1926-1945) — [[Македонија|македонски]] партизан, борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]] * [[Божидар Ѓуриќ]] (1925-1944) — [[Македонија|македонски]] партизан, борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]] * [[Кирил Петрушевски]] (1977-2000) — [[Македонија|македонски]] бранител, припадник на [[Министерство за внатрешни работи на Македонија|МВР]] == Галерија == <gallery> Madžari 02.JPG|Улица во Маџари Податотека:SOS detsko selo.jpg|СОС детско село во Маџари Податотека:TumbaMadzari.jpg|Реконструкција на неолитската населба [[Тумба (Маџари)|Тумба]] </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Madžari}} {{Населби во Скопје}} {{Општина Гази Баба}} [[Категорија:Маџари| ]] [[Категорија:Населби и маала во Скопје]] [[Категорија:Села во Општина Гази Баба]] [[Категорија:Општина Гази Баба]] jk7so16wfb6p8kdsu7284chv98osy8u 0 73625 5602586 5356023 2026-07-31T12:14:52Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602586 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Paul Thomas Anderson - BFI Southbank.jpg|мини|Пол Томас Андерсон]] {{Infobox award | name = Оскар за најдобар режисер | image = [[File:Guillermo del Toro in 2017.jpg|240п]] | image_upright = 0.5 | caption = Последен добитник: [[Гуљелмо дел Торо]] | presenter = [[Академија за филмски уметности и науки]] <small>(АМПАС)</small> | country = {{САД}} | year = [[Прво доделување на наградите Оскар|1929]] (за филмови издадени во [[1927 во филмот|1927]]/[[1928 во филмот|1928]]) | holder = [[Гуљелмо дел Торо]] <br /> ''[[Обликот на водата]]'' ([[Деведесетто доделување на наградите Оскар|2017]]) | website = {{url|oscars.org}} }}'''Оскар за најдобар режисер''' е награда што ја доделува [[Академија за филмски уметности и науки|Академијата за филмски уметности и науки]] (АМПАС) на најдобриот режисер во филмската индустрија за изминатата година. Академијата избира еден режисер од пет номинирани. Иако се смета дека оваа награда им се доделува на најдобрите режисери, некои од многу ценетите никогаш не ја добиле: [[Роберт Алтман]] (5 номинации), [[Ингмар Бергман]] (3 номинации), [[Џон Касаветис]] (1 номинација), [[Чарли Чаплин]] (1 номинација), [[Федерико Фелини]] (4 номинации), [[Хауард Хокс]] (1 номинација), [[Алфред Хичкок]] (5 номинации), [[Стенли Крамер]] (3 номинации), [[Стенли Кјубрик]] (4 номинации), [[Акира Куросава]] (1 номинација), [[Серџо Леоне]] (ниедна номинација), [[Ернст Љубич]] (3 номинации), [[Сидни Лумет]] (4 номинации), [[Дејвид Линч]] (3 номинации), [[Теренс Малик]] (1 номинација), [[Артур Пен]] (3 номинации), [[Ридли Скот]] (3 номинации), [[Кинг Видор]] (5 номинации), [[Питер Вир]] (4 номинации), [[Џорџ Лукас]] (2 номинации) и [[Орсон Велс]] (1 номинација). [[Кетрин Бигелоу]] е единствената жена која добила Оскар во оваа категорија (2010 г.), а номинација добиле уште и режисерките Џејн Кемпион, Софија Копола, Лина Вертмилер и Грета Гервиг. Досега најнаградуван режисер е [[Џон Форд]] (4 пати), а потоа следат [[Френк Капра]] и [[Вилијам Вајлер]] кои имаат добиено по три Оскари. [[Вилијам Вајлер]] со 12 номинации е најноминираниот режисер. Најноминиран режисер кој не освоил Оскар е [[Кларенс Браун]], кој зад себе има шест номинации. ==Добитници и номинирани== === 1920-ти === На првото доделување на наградите биле доделени два Оскари за најдобра режија, еден за режија на драма и еден за режија на комедија. {|class="wikitable" |- !width="50"|Година ! style="width:250px;"|Добитник ! style="width:550px;"|Номинирани |- | style="text-align:center;"| 1927/28<br />(драма) | '''[[Френк Борзејги]]'''<br />&nbsp;– ''[[Седмо небо (филм од 1927)|Седмо небо]]'' | [[Херберт Бренон]] – ''[[Сорел и син]]''<br />[[Кинг Видор]] – ''[[Толпа (филм)|Толпа]]'' |- |(комедија) | '''[[Луис Мајлстоун]]'''<br />&nbsp;– ''[[Два арапски витези]]'' | <s>[[Чарли Чаплин]] – ''[[Циркус (филм)|Циркус]]''</s><br />[[Тед Вајлд]] – ''[[Спиди]]'' |- | style="text-align:center;"| 1928/29 | '''[[Френк Лојд]]'''<br />&nbsp;– ''[[Божествената дама]]'' | [[Лајонел Баримор]] – ''[[Мадам Икс]]''<br /> [[Хари Бомонт]] – ''[[Бродвејска мелодија]]''<br /> [[Ирвин Камингс]] – ''[[Во стара Аризона]]''<br /> [[Френк Лојд]] – ''[[Уморна река]]'' и ''[[Тежина (филм)|Тежина]]''<br /> [[Ернст Љубич]] – ''[[Патриот (филм од 1928)|Патриот]]'' |} === 1930-ти === {|class="wikitable" !Година!!Добитник!!Номинации |- |[[1929]]/[[1930]] | [[Lewis Milestone]]<br />''[[All Quiet on the Western Front (film)|All Quiet on the Western Front]]'' | [[Clarence Brown]] - ''[[Anna Christie (1930 film)|Anna Christie]]'' <br /> [[Clarence Brown]] - ''[[Romance (1930 film)|Romance]]''<br /> [[Robert Z. Leonard]] - ''[[The Divorcee|The Divorcée]]''<br /> [[Ernst Lubitsch]] - ''[[The Love Parade]]''<br /> [[King Vidor]] - ''[[Hallelujah (film)|Hallelujah]]'' |- |[[1930]]/[[1931]] | [[Norman Taurog]] <br /> ''[[Skippy (1931 film)|Skippy]]'' | [[Clarence Brown]] - ''[[A Free Soul]]''<br /> [[Lewis Milestone]] - ''[[The Front Page (1931 film)|The Front Page]]''<br /> [[Wesley Ruggles]] - ''[[Cimarron (1931 film)|Cimarron]]''<br /> [[Josef von Sternberg]] - ''[[Morocco (1930 film)|Morocco]]'' |- |[[1931]]/[[1932]] | [[Frank Borzage]] <br /> ''[[Bad Girl]]'' | [[King Vidor]] - ''[[The Champ]]'' <br /> [[Josef von Sternberg]] - ''[[Shanghai Express (film)|Shanghai Express]]'' |- |[[1932]]/[[1933]] | [[Frank Lloyd]] <br /> ''[[Cavalcade (film)|Cavalcade]]'' | [[Frank Capra]] - ''[[Lady for a Day]]''<br /> [[George Cukor]] - ''[[Little Women (1933 film)|Little Women]]'' |- |[[1934]] | [[Frank Capra]] <br /> ''[[It Happened One Night]]'' | [[Victor Schertzinger]] - ''[[One Night of Love]]'' <br /> [[W. S. Van Dyke]] - ''[[The Thin Man (film)|The Thin Man]]'' |- |[[1935]] | [[John Ford]] <br /> ''[[The Informer (film)|The Informer]]'' | [[Henry Hathaway]] - ''[[The Lives of a Bengal Lancer]]'' <br /> [[Frank Lloyd]] - ''[[Mutiny on the Bounty (1935 film)|Mutiny on the Bounty]]'' |- |[[1936]] | [[Frank Capra]] <br /> ''[[Mr. Deeds Goes to Town]]'' | [[Gregory La Cava]] - ''[[My Man Godfrey]]'' <br /> [[Robert Z. Leonard]] - ''[[The Great Ziegfeld]]'' <br /> [[W. S. Van Dyke]] - ''[[San Francisco (film)|San Francisco]]'' <br /> [[William Wyler]] - ''[[Dodsworth]]'' |- |[[1937]] | [[Leo McCarey]] <br /> ''[[The Awful Truth]]'' |[[William Dieterle]] - ''[[The Life of Emile Zola]]'' <br /> [[Sidney Franklin]] - ''[[The Good Earth (film)|The Good Earth]]'' <br /> [[Gregory La Cava]] - ''[[Stage Door]]'' <br /> [[William A. Wellman]] - ''[[A Star Is Born (1937 film)|A Star Is Born]]'' |- |[[1938]] | [[Frank Capra]] <br /> ''[[You Can't Take It with You]]'' | [[Michael Curtiz]] - ''[[Angels with Dirty Faces]]''<br /> [[Michael Curtiz]] - ''[[Four Daughters]]''<br /> [[Norman Taurog]] - ''[[Boys Town (1938 film)|Boys Town]]''<br /> [[King Vidor]] - ''[[The Citadel (film)|The Citadel]]'' |- |[[1939]] | [[Victor Fleming]] <br /> ''[[Gone with the Wind (film)|Gone with the Wind]]'' | [[Frank Capra]] - ''[[Mr. Smith Goes to Washington]]''<br /> [[John Ford]] - ''[[Stagecoach (film)|Stagecoach]]''<br /> [[Sam Wood]] - ''[[Goodbye, Mr. Chips (1939 film)|Goodbye, Mr. Chips]]''<br /> [[William Wyler]] - ''[[Wuthering Heights (1939 film)|Wuthering Heights]]'' |} === 1940-ти === {|class="wikitable" !Година!!Добитник!!Номинации |- |- |[[1940]] | [[John Ford]] <br /> ''[[The Grapes of Wrath (film)|The Grapes of Wrath]] '' | [[George Cukor]] - ''[[The Philadelphia Story]]''<br /> [[Alfred Hitchcock]] - ''[[Rebecca (film)|Rebecca]]'' <br /> [[Sam Wood]] - ''[[Kitty Foyle]]'' <br /> [[William Wyler]] - ''[[The Letter (1940 film)|The Letter]]'' |- |[[1941]] | [[John Ford]]<br />''[[How Green Was My Valley (film)|How Green Was My Valley]]'' | [[Alexander Hall]] - ''[[Here Comes Mr. Jordan]]'' <br /> [[Howard Hawks]] - ''[[Sergeant York]]'' <br /> [[Orson Welles]] - ''[[Citizen Kane]]'' <br /> [[William Wyler]] - ''[[The Little Foxes]]'' |- |[[1942]] | [[William Wyler]] <br /> ''[[Mrs. Miniver (film)|Mrs. Miniver]]'' | [[Michael Curtiz]] - ''[[Yankee Doodle Dandy]]'' <br /> [[John Farrow]] - ''[[Wake Island (1942 film)|Wake Island]]'' <br /> [[Mervyn LeRoy]] - ''[[Random Harvest]]'' <br /> [[Sam Wood]] - ''[[Kings Row]]'' |- |[[1943]] | [[Michael Curtiz]]<br />''[[Казабланка (филм)|Казабланка]]'' | [[Clarence Brown]] - ''[[The Human Comedy]]'' <br /> [[Henry King (reditelj)|Henry King]] - ''[[The Song of Bernadette (film)|The Song of Bernadette]]'' <br /> [[Ernst Lubitsch]] - ''[[Heaven Can Wait (1943 film)|Heaven Can Wait]]'' <br /> [[George Stevens]] - ''[[The More the Merrier]]'' |- |[[1944]] | [[Leo McCarey]]<br />''[[Going My Way]] '' | [[Alfred Hitchcock]] - ''[[Lifeboat (film)|Lifeboat]]'' <br /> [[Henry King]] - ''[[Wilson (film)|Wilson]]'' <br /> [[Otto Preminger]] - ''[[Laura (1944 film)|Laura]]'' <br /> [[Billy Wilder]] - ''[[Double Indemnity]]'' |- |[[1945]] | [[Billy Wilder]]<br />''[[The Lost Weekend]] '' | [[Clarence Brown]] - ''[[National Velvet (film)|National Velvet]]'' <br /> [[Alfred Hitchcock]] - ''[[Spellbound (1945 film)|Spellbound]]'' <br /> [[Leo McCarey]] - ''[[The Bells of St. Mary's]]'' <br /> [[Jean Renoir]] - ''[[The Southerner (1945 film)|The Southerner]]'' |- |[[1946]] | [[William Wyler]] <br />''[[The Best Years of Our Lives]]'' | [[Clarence Brown]] - ''[[The Yearling (film)|The Yearling]]'' <br /> [[Frank Capra]] - ''[[It's a Wonderful Life]]'' <br /> [[David Lean]] - ''[[Brief Encounter]]'' <br /> [[Robert Siodmak]] - ''[[The Killers (1946 film)|The Killers]]'' |- |[[1947]] | [[Elia Kazan]]<br />''[[Gentleman's Agreement]]'' | [[George Cukor]] - ''[[A Double Life]]'' <br /> [[Edward Dmytryk]] - ''[[Crossfire (film)|Crossfire]]'' <br /> [[Henry Koster]] - ''[[The Bishop's Wife]]'' <br /> [[David Lean]] - ''[[Great Expectations (1946 film)|Great Expectations]]'' |- |[[1948]] | [[John Huston]] <br /> ''[[The Treasure of the Sierra Madre]]'' | [[Anatole Litvak]] - ''[[The Snake Pit]]'' <br /> [[Jean Negulesco]] - ''[[Johnny Belinda (1948 film)|Johnny Belinda]]'' <br /> [[Laurence Olivier]] - ''[[Hamlet (1948 film)|Hamlet]]'' <br /> [[Fred Zinnemann]] - ''[[The Search]]'' |- |[[1949]] | [[Joseph L. Mankiewicz]] <br /> ''[[A Letter to Three Wives]]'' | [[Carol Reed]] - ''[[The Fallen Idol]]'' <br /> [[Robert Rossen]] - ''[[All the King's Men (1949 film)|All the King's Men]]'' <br /> [[William A. Wellman]] - ''[[Battleground (1949 film)|Battleground]]'' <br /> [[William Wyler]] - ''[[The Heiress]]'' |} === 1950-ти === {|class="wikitable" !Година!!Добитник!!Номинации |- |[[1950]] | [[Joseph L. Mankiewicz]] <br /> ''[[All About Eve]]'' | [[George Cukor]] - ''[[Born Yesterday (1950 film)|Born Yesterday]]'' <br /> [[John Huston]] - ''[[The Asphalt Jungle]]'' <br /> [[Carol Reed]] - ''[[The Third Man]]'' <br /> [[Billy Wilder]] - ''[[Sunset Boulevard (1950 film)|Sunset Boulevard]]'' |- |[[1951]] | [[George Stevens]] <br /> ''[[A Place in the Sun]] | [[John Huston]] - ''[[The African Queen]]'' <br /> [[Elia Kazan]] - ''[[A Streetcar Named Desire (film)|A Streetcar Named Desire]]'' <br /> [[Vincente Minnelli]] - ''[[An American in Paris (film)|An American in Paris]]'' <br /> [[William Wyler]] - ''[[Detective Story]]'' |- |[[1952]] | [[John Ford]] <br /> ''[[The Quiet Man]]'' | [[Cecil B. DeMille]] - ''[[The Greatest Show on Earth]]'' <br /> [[John Huston]] - ''[[Moulin Rouge (1952 film)|Moulin Rouge]]'' <br /> [[Joseph L. Mankiewicz]] - ''[[5 Fingers]]'' <br /> [[Fred Zinnemann]] - ''[[High Noon]]'' |- |[[1953]] | [[Fred Zinnemann]] <br /> ''[[From Here to Eternity]]'' | [[George Stevens]] - ''[[Shane (film)|Shane]]'' <br /> [[Charles Walters]] - ''[[Lili]]'' <br /> [[Billy Wilder]] - ''[[Stalag 17]]'' <br /> [[William Wyler]] - ''[[Roman Holiday (1953 film)|Roman Holiday]]'' |- |[[1954]] | [[Elia Kazan]] <br /> ''[[On the Waterfront]]'' | [[Alfred Hitchcock]] - ''[[Rear Window]]'' <br /> [[George Seaton]] - ''[[The Country Girl (1954 film)|The Country Girl]]'' <br /> [[William A. Wellman]] - ''[[The High and the Mighty (film)|The High and the Mighty]]'' <br /> [[Billy Wilder]] - ''[[Sabrina (1954 film)|Sabrina]]'' |- |[[1955]] | [[Delbert Mann]] <br /> ''[[Marty]]'' | [[Elia Kazan]] - ''[[East of Eden (1955 film)|East of Eden]]'' <br /> [[David Lean]] - ''[[Summertime (film)|Summertime]]'' <br /> [[Joshua Logan]] - ''[[Picnic (film)|Picnic]]'' <br /> [[John Sturges]] - ''[[Bad Day at Black Rock]]'' |- |[[1956]] | [[George Stevens]] <br /> ''[[Giant (film)|Giant]]'' | [[Michael Anderson (reditelj)|Michael Anderson]] - ''[[Around the World in Eighty Days (1956 film)|Around the World in Eighty Days]]'' <br /> [[Walter Lang]] - ''[[The King and I (1956 film)|The King and I]]'' <br /> [[King Vidor]] - ''[[War and Peace (1956 film)|War and Peace]]'' <br /> [[William Wyler]] - ''[[Friendly Persuasion (film)|Friendly Persuasion]]'' |- |[[1957]] | [[David Lean]] <br /> ''[[Мост на реката Квај]]'' | [[Joshua Logan]] - ''[[Sayonara]]'' <br /> [[Sidney Lumet]] - ''[[12 Angry Men]]'' <br /> [[Mark Robson]] - ''[[Peyton Place (film)|Peyton Place]]'' <br /> [[Billy Wilder]] - ''[[Witness for the Prosecution]]'' |- |[[1958]] | [[Vincente Minnelli]] <br /> ''[[Gigi (1958 film)|Gigi]]'' | [[Richard Brooks]] - ''[[Cat on a Hot Tin Roof (film)|Cat on a Hot Tin Roof]]'' <br /> [[Stanley Kramer]] - ''[[The Defiant Ones]]'' <br /> [[Mark Robson]] - ''[[The Inn of the Sixth Happiness]]'' <br /> [[Robert Wise]] - ''[[I Want to Live!]]'' |- |[[1959]] | [[William Wyler]] <br /> ''[[Ben-Hur (1959 film)|Ben-Hur]]'' | [[Jack Clayton]] - ''[[Room at the Top (film)|Room at the Top]]'' <br /> [[George Stevens]] - ''[[The Diary of Anne Frank (film)|The Diary of Anne Frank]]'' <br /> [[Billy Wilder]] - ''[[Some Like It Hot]]'' <br /> [[Fred Zinnemann]] - ''[[The Nun's Story (film)|The Nun's Story]]'' |} === 1960-ти === {|class="wikitable" !Година!!Добитник!!Номинации |- |[[1960]] | [[Billy Wilder]] <br /> ''[[The Apartment]]'' | [[Jack Cardiff]] - ''[[Sons and Lovers]]'' <br /> [[Jules Dassin]] - ''[[Never on Sunday]]'' <br /> [[Alfred Hitchcock]] - ''[[Psycho (1960 film)|Psycho]]'' <br /> [[Fred Zinnemann]] - ''[[The Sundowners]]'' |- |[[1961]] | [[Robert Wise]], [[Jerome Robbins]] <br /> ''[[West Side Story (film)|West Side Story]]'' | [[Federico Fellini]] - ''[[La Dolce Vita]]'' <br /> [[Stanley Kramer]] - ''[[Judgment at Nuremberg]]'' <br /> [[Robert Rossen]] - ''[[The Hustler]]'' <br /> [[J. Lee Thompson]] - ''[[The Guns of Navarone (film)|The Guns of Navarone]]'' |- |[[1962]] | [[David Lean]] <br /> ''[[Lawrence of Arabia (film)|Lawrence of Arabia]]'' | [[Pietro Germi]] - ''[[Divorce, Italian Style]]'' <br /> [[Robert Mulligan]] - ''[[To Kill a Mockingbird (film)|To Kill a Mockingbird]]'' <br /> [[Arthur Penn]] - ''[[The Miracle Worker]]'' <br /> [[Frank Perry]] - ''[[David and Lisa]]'' |- |[[1963]] | [[Tony Richardson]] <br /> ''[[Tom Jones (film)|Tom Jones]]'' | [[Federico Fellini]] - ''[[8½]]'' <br /> [[Elia Kazan]] - ''[[America, America]]'' <br /> [[Otto Preminger]] - ''[[The Cardinal]]'' <br /> [[Martin Ritt]] - ''[[Hud (film)|Hud]]'' |- |[[1964]] | [[George Cukor]] <br /> ''[[Мојата убава дама]]'' | [[Michael Cacoyannis]] - ''[[Zorba the Greek]]'' <br /> [[Peter Glenville]] - ''[[Becket (film)|Becket]]'' <br /> [[Stanley Kubrick]] - ''[[Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb]]'' <br /> [[Robert Stevenson (reditelj)|Robert Stevenson]] - ''[[Mary Poppins (film)|Mary Poppins]]'' |- |[[1965]] | [[Robert Wise]] <br /> ''[[The Sound of Music (film)|The Sound of Music]]'' | [[David Lean]] - ''[[Doctor Zhivago (1965 film)|Doctor Zhivago]]'' <br /> [[John Schlesinger]] - ''[[Darling (film)|Darling]]'' <br /> [[Hiroshi Teshigahara]] - ''[[Woman in the Dunes]]'' <br /> [[William Wyler]] - ''[[The Collector]]'' |- |[[1966]] | [[Fred Zinnemann]] <br /> ''[[A Man for All Seasons (1966 film)|A Man for All Seasons]]'' | [[Michelangelo Antonioni]] - ''[[Blowup|Blow-Up]]'' <br /> [[Richard Brooks]] - ''[[The Professionals (film)|The Professionals]]'' <br /> [[Claude Lelouch]] - ''[[A Man and a Woman]]'' <br /> [[Mike Nichols]] - ''[[Who's Afraid of Virginia Woolf?]]'' |- |[[1967]] | [[Mike Nichols]] <br /> ''[[The Graduate]]'' | [[Richard Brooks]] - ''[[In Cold Blood (film)|In Cold Blood]]'' <br /> [[Norman Jewison]] - ''[[In the Heat of the Night (film)|In the Heat of the Night]]'' <br /> [[Stanley Kramer]] - ''[[Guess Who's Coming to Dinner]]'' <br /> [[Arthur Penn]] - ''[[Bonnie and Clyde (film)|Bonnie and Clyde]]'' |- |[[1968]] | [[Carol Reed]] <br /> ''[[Oliver! (film)|Oliver!]]'' | [[Anthony Harvey]] - ''[[The Lion in Winter (1968 film)|The Lion in Winter]]'' <br /> [[Stanley Kubrick]] - ''[[2001: A Space Odyssey (film)|2001: A Space Odyssey]]'' <br /> [[Gillo Pontecorvo]] - ''[[The Battle of Algiers]]'' <br /> [[Franco Zeffirelli]] - ''[[Romeo and Juliet (1968 film)|Romeo and Juliet]]'' |- |[[1969]] | [[John Schlesinger]] <br /> ''[[Midnight Cowboy]]'' | [[Costa-Gavras]] - ''[[Z (film)|Z]]'' <br /> [[George Roy Hill]] - ''[[Butch Cassidy and the Sundance Kid]]'' <br /> [[Arthur Penn]] - ''[[Alice's Restaurant]]'' <br /> [[Sydney Pollack]] - ''[[They Shoot Horses, Don't They?]]'' |} === 1970-ти === {|class="wikitable" !Година!!Добитник!!Номинации |- |[[1970]] | [[Franklin J. Schaffner]] <br /> ''[[Patton (film)|Patton]]'' | [[Robert Altman]] - ''[[MASH (film)|MASH]]'' <br /> [[Federico Fellini]] - ''[[Satyricon (film)|Satyricon]]'' <br /> [[Arthur Hiller]] - ''[[Love Story]]'' <br /> [[Ken Russell]] - ''[[Women in Love (film)|Women in Love]]'' |- |[[1971]] | [[William Friedkin]] <br /> ''[[The French Connection (film)|The French Connection]]'' | [[Peter Bogdanovich]] - ''[[The Last Picture Show]]'' <br /> [[Norman Jewison]] - ''[[Fiddler on the Roof (film)|Fiddler on the Roof]]'' <br /> [[Stanley Kubrick]] - ''[[A Clockwork Orange (film)|A Clockwork Orange]]'' <br /> [[John Schlesinger]] - ''[[Sunday Bloody Sunday (film)|Sunday Bloody Sunday]]'' |- |[[1972]] | [[Bob Fosse]] <br /> ''[[Cabaret (film)|Cabaret]]'' | [[John Boorman]] - ''[[Deliverance]]'' <br /> [[Francis Ford Coppola]] - ''[[Кум (филм)|Кум]]'' <br /> [[Joseph L. Mankiewicz]] - ''[[Sleuth (1972 film)|Sleuth]]'' <br /> [[Jan Troell]] - ''[[The Emigrants (film)|The Emigrants]]'' |- |[[1973]] | [[George Roy Hill]] <br /> ''[[The Sting]]'' | [[Ingmar Bergman]] - ''[[Cries and Whispers]]'' <br /> [[Bernardo Bertolucci]] - ''[[Last Tango in Paris]]'' <br /> [[William Friedkin]] - ''[[The Exorcist (film)|The Exorcist]]'' <br /> [[Џорџ Лукас]] - ''[[American Graffiti]]'' |- |[[1974]] | [[Francis Ford Coppola]] <br /> ''[[The Godfather Part II]]'' | [[John Cassavetes]] - ''[[A Woman Under the Influence]]'' <br /> [[Bob Fosse]] - ''[[Lenny (film)|Lenny]]'' <br /> [[Roman Polanski]] - ''[[Chinatown (film)|Chinatown]]'' <br /> [[François Truffaut]] - ''[[Day for Night (film)|La Nuit américaine]]'' |- |[[1975]] | [[Miloš Forman]] <br /> ''[[Лет над кукавичјото гнездо]]'' | [[Robert Altman]] - ''[[Nashville (1975 film)|Nashville]]'' <br /> [[Federico Fellini]] - ''[[Amarcord]]'' <br /> [[Stanley Kubrick]] - ''[[Barry Lyndon]]'' <br /> [[Sidney Lumet]] - ''[[Dog Day Afternoon]]'' |- |[[1976]] | [[John G. Avildsen]] <br /> ''[[Rocky]]'' | [[Ingmar Bergman]] - ''[[Face to Face (1976 film)|Face to Face]]'' <br /> [[Sidney Lumet]] - ''[[Network (film)|Network]]'' <br /> [[Alan J. Pakula]] - ''[[All the President's Men (film)|All the President's Men]]'' <br /> [[Lina Wertmüller]] - ''[[Seven Beauties]]'' |- |[[1977]] | [[Вуди Ален]] <br /> ''[[Annie Hall]]'' | [[Џорџ Лукас]] - ''[[Star Wars Episode IV: A New Hope|Star Wars]]'' <br /> [[Herbert Ross]] - ''[[The Turning Point (1977 film)|The Turning Point]]'' <br /> [[Стивен Спилберг]] - ''[[Close Encounters of the Third Kind]]'' <br /> [[Fred Zinnemann]] - ''[[Julia (film)|Julia]]'' |- |[[1978]] | [[Michael Cimino]] <br /> ''[[The Deer Hunter]]'' | [[Вуди Ален]] - ''[[Interiors]]'' <br /> [[Hal Ashby]] - ''[[Coming Home]]'' <br /> [[Warren Beatty]], [[Buck Henry]] - ''[[Heaven Can Wait (1978 film)|Heaven Can Wait]]'' <br /> [[Alan Parker]] - ''[[Midnight Express (film)|Midnight Express]]'' |- |[[1979]] | [[Robert Benton]] <br /> ''[[Kramer vs. Kramer]]'' | [[Francis Ford Coppola]] - ''[[Apocalypse Now]]'' <br /> [[Bob Fosse]] - ''[[All That Jazz]]'' <br /> [[Edouard Molinaro]] - ''[[La Cage aux Folles]]'' <br /> [[Peter Yates]] - ''[[Breaking Away]]'' |} === 1980-ти === {|class="wikitable" !Година!!Добитник!!Номинации |- |[[1980]] | [[Robert Redford]] <br /> ''[[Ordinary People]]'' | [[David Lynch]] - ''[[The Elephant Man (film)|The Elephant Man]]'' <br /> [[Roman Polanski]] - ''[[Tess]]'' <br /> [[Richard Rush (reditelj)|Richard Rush]] - ''[[The Stunt Man]]'' <br /> [[Martin Scorsese]] - ''[[Raging Bull]]'' |- |[[1981]] | [[Warren Beatty]] <br /> ''[[Reds (film)|Reds]]'' | [[Hugh Hudson]] - ''[[Chariots of Fire]]'' <br /> [[Louis Malle]] - ''[[Atlantic City (film)|Atlantic City]]'' <br /> [[Mark Rydell]] - ''[[On Golden Pond]]'' <br /> [[Стивен Спилберг]] - ''[[Raiders of the Lost Ark]]'' |- |[[1982]] | [[Richard Attenborough]] <br /> ''[[Gandhi (film)|Gandhi]]'' | [[Sidney Lumet]] - ''[[The Verdict]]'' <br /> [[Wolfgang Petersen]] - ''[[Das Boot]]'' <br /> [[Sydney Pollack]] - ''[[Tootsie]]'' <br /> [[Стивен Спилберг]] - ''[[E.T. the Extra-Terrestrial]]'' |- |[[1983]] | [[James L. Brooks]] <br /> ''[[Terms of Endearment]]'' | [[Bruce Beresford]] - ''[[Tender Mercies]]'' <br /> [[Ingmar Bergman]] - ''[[Fanny and Alexander]]'' <br /> [[Mike Nichols]] - ''[[Silkwood]]'' <br /> [[Peter Yates]] - ''[[The Dresser]]'' |- |[[1984]] | [[Miloš Forman]] <br /> ''[[Amadeus]]'' | [[Вуди Ален]] - ''[[Broadway Danny Rose]]'' <br /> [[Robert Benton]] - ''[[Places in the Heart]]'' <br /> [[Roland Joffé]] - ''[[The Killing Fields]]'' <br /> [[David Lean]] - ''[[A Passage to India (film)|A Passage to India]]'' |- |[[1985]] | [[Sydney Pollack]] <br /> ''[[Out of Africa]]'' | [[Hector Babenco]] - ''[[Kiss of the Spider Woman]]'' <br /> [[John Huston]] - ''[[Prizzi's Honor]]'' <br /> [[Akira Kurosawa]] - ''[[Ran (1985 film)|Ran]]'' <br /> [[Peter Weir]] - ''[[Witness (1985 film)|Witness]]'' |- |[[1986]] | [[Oliver Stone]] <br /> ''[[Platoon (film)|Platoon]]'' | [[Вуди Ален]] - ''[[Hannah and Her Sisters]]'' <br /> [[James Ivory (reditelj)|James Ivory]] - ''[[A Room with a View (film)|A Room with a View]]'' <br /> [[Roland Joffé]] - ''[[The Mission (film)|The Mission]]'' <br /> [[Дејвид Линч]] - ''[[Син сомот]]'' |- |[[1987]] | [[Bernardo Bertolucci]] <br /> ''[[The Last Emperor]]'' | [[John Boorman]] - ''[[Hope and Glory]]'' <br /> [[Lasse Hallström]] - ''[[My Life as a Dog]]'' <br /> [[Norman Jewison]] - ''[[Moonstruck]]'' <br /> [[Adrian Lyne]] - ''[[Fatal Attraction]]'' |- |[[1988]] | [[Barry Levinson]] <br /> ''[[Rain Man]]'' | [[Charles Crichton]] - ''[[A Fish Called Wanda]]'' <br /> [[Martin Scorsese]] - ''[[The Last Temptation of Christ]]'' <br /> [[Alan Parker]] - ''[[Mississippi Burning]]'' <br /> [[Mike Nichols]] - ''[[Working Girl]]'' |- |[[1989]] | [[Oliver Stone]] <br /> ''[[Born on the Fourth of July]]'' | [[Вуди Ален]] - ''[[Crimes and Misdemeanors]]'' <br /> [[Peter Weir]] - ''[[Dead Poets Society]]'' <br /> [[Kenneth Branagh]] - ''[[Henry V (1989 film)|Henry V]]'' <br /> [[Jim Sheridan]] - ''[[My Left Foot (film)|My Left Foot]]'' |} === 1990-ти === {|class="wikitable" !Година!!Добитник!!Номинации |- |[[1990]] | [[Kevin Costner]] <br /> ''[[Dances with Wolves]]'' | [[Francis Ford Coppola]] - ''[[The Godfather, Part III|The Godfather: Part III]]'' <br /> [[Stephen Frears]] - ''[[Grifters (film)|The Grifters]]'' <br /> [[Barbet Schroeder]] - ''[[Reversal of Fortune]]'' <br /> [[Martin Scorsese]] - ''[[Goodfellas]]'' |- |[[1991]] | [[Jonathan Demme]] <br /> ''[[Кога јагнињата ќе стивнат (филм)|Кога јагнињата ќе стивнат]]'' | [[John Singleton]] - ''[[Boyz N the Hood]]'' <br /> [[Barry Levinson]] - ''[[Bugsy]]'' <br /> [[Oliver Stone]] - ''[[JFK (film)|JFK]]'' <br /> [[Ridley Scott]] - ''[[Thelma and Louise]]'' |- |[[1992]] | [[Клинт Иствуд]] <br /> ''[[Unforgiven]]'' | [[Neil Jordan]] - ''[[The Crying Game]]'' <br /> [[James Ivory (reditelj)|James Ivory]] - ''[[Howards End]]'' <br /> [[Robert Altman]] - ''[[The Player]]'' <br /> [[Martin Brest]] - ''[[Scent of a Woman]]'' |- |[[1993]] | [[Стивен Спилберг]] <br /> ''[[Шиндлеровата листа]]'' | [[Jim Sheridan]] - ''[[In the Name of the Father]]'' <br /> [[Jane Campion]] - ''[[The Piano]]'' <br /> [[James Ivory (reditelj)|James Ivory]] - ''[[The Remains of the Day (film)|The Remains of the Day]]'' <br /> [[Robert Altman]] - ''[[Short Cuts]]'' |- |[[1994]] | [[Robert Zemeckis]] <br /> ''[[Forrest Gump]]'' | [[Вуди Ален]] - ''[[Bullets Over Broadway]]'' <br /> [[Квентин Тарантино]] - ''[[Евтини приказни]]'' <br /> [[Robert Redford]] - ''[[Quiz Show]]'' <br /> [[Krzysztof Kieslowski]] - ''[[Trois Couleurs Rouge]]'' |- |[[1995]] | [[Mel Gibson]] <br /> ''[[Braveheart]]'' | [[Chris Noonan]] - ''[[Babe (film)|Babe]]'' <br /> [[Tim Robbins]] - ''[[Dead Man Walking]]'' <br /> [[Mike Figgis]] - ''[[Leaving Las Vegas]]'' <br /> [[Michael Radford]] - ''[[Il Postino]]'' |- |[[1996]] | [[Anthony Minghella]] <br /> ''[[The English Patient (film)|The English Patient]]'' | [[Joel Coen]] - ''[[Fargo (film)|Fargo]]'' <br /> [[Miloš Forman]] - ''[[The People vs. Larry Flynt]]'' <br /> [[Mike Leigh]] - ''[[Secrets & Lies]]'' <br /> [[Scott Hicks]] - ''[[Shine (film)|Shine]]'' |- |[[1997]] | [[James Cameron]] <br /> ''[[Титаник (филм)|Титаник]]'' | [[Peter Cattaneo]] - ''[[The Full Monty]]'' <br /> [[Gus Van Sant]] - ''[[Good Will Hunting]]'' <br /> [[Curtis Hanson]] - ''[[L.A. Confidential]]'' <br /> [[Atom Egoyan]] - ''[[The Sweet Hereafter]]'' |- |[[1998]] | [[Стивен Спилберг]] <br /> ''[[Спасувајќи го војникот Рајан (филм)|Спасувајќи го војникот Рајан]]'' | [[John Madden (reditelj)|John Madden]] - ''[[Shakespeare in Love]]'' <br /> [[Terrence Malick]] - ''[[The Thin Red Line (1998 film)|The Thin Red Line]]'' <br /> [[Peter Weir]] - ''[[The Truman Show]]'' <br /> [[Roberto Benigni]] - ''[[La Vita è Bella]]'' |- |[[1999]] | [[Sam Mendes]] <br /> ''[[Американска убавина]]'' | [[Spike Jonze]] - ''[[Being John Malkovich]]'' <br /> [[Lasse Hallström]] - ''[[The Cider House Rules]]'' <br /> [[Michael Mann (film reditelj)|Michael Mann]] - ''[[The Insider]]'' <br /> [[M. Night Shyamalan]] - ''[[Шесто сетило (филм)|Шесто сетило]]'' |} === 2000-ти === {|class="wikitable" |- !width="50"|Година ! style="width:250px;"|Добитник ! style="width:550px;"|Номинирани |- | style="text-align:center;"| [[Седумдесет и трето доделување на наградите Оскар|2000]] | '''[[Стивен Содерберг]]'''<br />&nbsp;– ''[[Дилање дрога (филм)|Дилање дрога]]'' | [[Стивен Долдри]] – ''[[Били Елиот (филм)|Били Елиот]]''<br /> [[Анг Ли]] – ''[[Притаен тигар, скриен змеј]]''<br /> [[Ридли Скот]] – ''[[Гладијатор]]''<br /> [[Стивен Содерберг]] – ''[[Ерин Брокович (филм)|Ерин Брокович]]'' |- | style="text-align:center;"| [[Седумдесет и четврто доделување на наградите Оскар|2001]] | '''[[Рон Хауард]]'''<br />&nbsp;– ''[[Прекрасен ум]]'' | [[Роберт Алтман]] – ''[[Госфорд Парк]]''<br /> [[Питер Џексон]] – ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]]''<br /> [[Дејвид Линч]] – ''[[Булевар на ѕвездите (филм)|Булевар на ѕвездите]]''<br /> [[Ридли Скот]] – ''[[Падот на црниот јастреб (филм)|Падот на црниот јастреб]]'' |- | style="text-align:center;"| [[Седумдесет и петто доделување на наградите Оскар|2002]] | '''[[Роман Полански]]'''<br />&nbsp;– ''[[Пијанист (филм)|Пијанист]]'' | [[Педро Алмодовар]] – ''[[Зборувај со неа]]''<br /> [[Стивен Долдри]] – ''[[Часови (филм)|Часови]]''<br />[[Роб Маршал]] – ''[[Чикаго (филм)|Чикаго]]''<br /> [[Мартин Скорсезе]] – ''[[Бандите на Њујорк]]'' |- | style="text-align:center;"| [[Седумдесет и шесто доделување на наградите Оскар|2003]] | '''[[Питер Џексон]]'''<br/>&nbsp;– ''[[Господар на прстените: Враќањето на кралот (филм)|Господар на прстените: Враќањето на кралот]]'' | [[Софија Копола]] – ''[[Изгубени во преводот]]''<br /> [[Клинт Иствуд]] – ''[[Мистична река (филм)|Мистична река]]''<br /> [[Фернандо Меирелес]] – ''[[Божји град]]'' <br /> [[Питер Вир]] – ''[[Господар и воин: На другата страна од светот]]'' |- | style="text-align:center;"| [[Седумдесет и седмо доделување на наградите Оскар|2004]] | '''[[Клинт Иствуд]]'''<br />&nbsp;– ''[[Девојка од милион долари]]'' | [[Тејлор Хекфорд]] – ''[[Реј (филм)|Реј]]''<br /> [[Мајк Ли]] – ''[[Вера Дрејк]]''<br />[[Александер Пејн]] – ''[[Sideways (филм)|Sideways]]''<br />[[Мартин Скорсезе]] – ''[[Авијатичарот (филм од 2004)|Авијатичарот]]'' |- | style="text-align:center;"| [[Седумдесет и осмо доделување на наградите Оскар|2005]] | '''[[Анг Ли]]'''<br />&nbsp;– ''[[Кршенгрб Планина]]'' | [[Џорџ Клуни]] – ''[[Добра ноќ и среќно]]''<br /> [[Пол Хагис]] – ''[[Фатална несреќа (филм)|Фатална несреќа]]''<br /> [[Бенет Милер]] – ''[[Капоте (филм)|Капоте]]''<br /> [[Стивен Спилберг]] – ''[[Минхен (филм)|Минхен]]'' |- | style="text-align:center;"| [[Седумдесет и деветто доделување на наградите Оскар|2006]] | '''[[Мартин Скорсезе]]'''<br />&nbsp;– ''[[Покојните]]'' | [[Клинт Иствуд]] – ''[[Писма од Иво Џима]]''<br /> [[Стивен Фрирс]] – ''[[Кралица (филм)|Кралица]]''<br /> [[Алехандро Гонсалес Ињариту]] – ''[[Бабел (филм од 2006)|Вавилон]]'' <br /> [[Пол Гринграс]] – ''[[Лет Јунајтед 93]]'' |- | style="text-align:center;"| [[Осумдесто доделување на наградите Оскар|2007]] | '''[[Браќа Коен|Џоел Коен]]''' и '''[[Браќа Коен|Итан Коен]]'''<br />&nbsp;– ''[[Нема земја за старци]]'' | [[Пол Томас Андерсон]] – ''[[Ќе има крв]]''<br />[[Тони Гилрој]] – ''[[Мајкл Клејтон (филм)|Мајкл Клејтон]]'' <br /> [[Џејсон Рајтман]] - ''[[Џуно (филм)|Џуно]]'' <br /> [[Џулијан Шнабел]] – ''[[Нуркачкото ѕвоно и пеперутката]]''<br /> |- | style="text-align:center;"| [[Осумдесет и првото доделување на наградите Оскар|2008]] | '''[[Дени Бојл]]<br />&nbsp;– ''[[Милионер од гетото (филм)|Милионер од гетото]]'' | [[Дејвид Финчер]] – ''[[Необичниот случај на Бенџамин Батон]]''<br />[[Рон Хауард]] – ''[[Фрост против Никсон]]'' <br /> [[Гас Ван Сан]] - ''[[Милк (филм)|Милк]]'' <br /> [[Стивен Долдри]] – ''[[Читачот (филм)|Читачот]]''<br /> |- | style="text-align:center;"| [[Осумдесет и второ доделување на наградите Оскар|2009]] | '''[[Кетрин Бигелоу]]<br />&nbsp;– ''[[Шкафче на болката]]'' | [[Џејмс Камерон]] – ''[[Аватар (филм од 2009)|Аватар]]''<br />[[Ли Даниелс]] – ''[[Скапоцена]]'' <br /> [[Џејсон Рајтман]] - ''[[Горе во воздухот]]'' <br /> [[Квентин Тарантино]] – ''[[Неславни копилиња]]''<br /> |} === 2010-ти === {|class="wikitable" |- !width="50"|Година ! style="width:250px;"|Добитник ! style="width:550px;"|Номинирани |- | style="text-align:center;"| [[Осумдесет и трето доделување на наградите Оскар|2010]]. | '''[[Том Хупер]]'''<br />&nbsp;– '''''[[Говорот на кралот]]''''' | [[Дејвид О. Расел]] – ''[[Боксер (филм од 2010)|Боксер]]''<br /> [[Дејвид Финчер]] – ''[[Социјална мрежа (филм)|Социјална мрежа]]''<br /> [[Дарен Аронофски]] – ''[[Црн лебед (филм)|Црн лебед]]''<br /> [[Браќа Коен]] – ''[[Човекот наречен храброст]]'' |- | style="text-align:center;"| [[Осумдесет и четврто доделување на наградите Оскар|2011]]. | '''[[Мишел Азанависијус]]'''<br />&nbsp;– '''''[[Артистот]]''''' | [[Мартин Скорсезе]] – ''[[Хуго (филм)|Хуго]]''<br /> [[Александер Пејн]] – ''[[Потомци (филм)|Потомци]]''<br /> [[Вуди Ален]] – ''[[Полноќ во Париз]]'' <br /> [[Теренс Малик]] – ''[[Дрво на животот (филм од 2011)|Дрво на животот]]'' |- | style="text-align:center;"| [[Осумдесет и петто доделување на наградите Оскар|2012]]. | '''[[Анг Ли]] '''<br />&nbsp;– ''[[Животот на Пи (филм)|Животот на Пи]]'' | [[Михаел Ханеке]] – ''[[Љубов (филм од 2012)|Љубов]]''<br /> [[Дејвид О. Расел]] – ''[[Во добро и во зло]]'' <br /> [[Стивен Спилберг]] – ''[[Линколн (филм)|Линколн]]'' <br /> [[Бен Зејтлин]] – ''[[Ѕверови на јужната дивина]]'' |- | style="text-align:center;"| [[Осумдесет и шесто доделување на наградите Оскар|2013]]. | '''[[Алфонсо Куарон]] '''<br />&nbsp;– ''[[Гравитација (филм)|Гравитација]]'' | [[Стив Меквин (режисер)|Стив Меквин]] – ''[[12 години роб]]''<br /> [[Александер Пејн]] – ''[[Небраска (филм)|Небраска]]'' <br /> [[Дејвид О. Расел]] – ''[[Американска измама]]'' <br /> [[Мартин Скорсезе]] – ''[[Волкот од Волстрит (филм од 2013)|Волкот од Волстрит]]'' |- | style="text-align:center;"| [[Осумдесет и седмо доделување на наградите Оскар|2014]]. | '''[[Алехандро Гонсалес Ињариту]]'''<br />&nbsp;– ''[[Човекот-птица (филм од 2014)|Човекот-птица]]'' | [[Вес Андерсон]] – ''[[Гранд хотел Будимпешта]]''<br />[[Ричард Линклејтер]] – ''[[Детство (филм)|Детство]]'' <br /> [[Бенет Милер]] – ''[[Фокскечер]]''<br /> [[Мортен Тилдум]] – ''[[Игра на имитирање]]'' |- | style="text-align:center;"| [[Осумдесет и осмо доделување на наградите Оскар|2015]]. | '''[[Алехандро Гонсалес Ињариту]]'''<br />&nbsp;– ''[[Повратник (филм)|Повратник]]'' | [[Лени Ејбрахамсон]] – ''[[Соба (филм од 2015)|Соба]]''<br />[[Том Мекарти (режисер)|Том Мекарти]] – ''[[Под лупа (филм од 2015)|Под лупа]]'' <br /> [[Адам Макеј]] – ''[[Обложување на столетието]]''<br /> [[Џорџ Милер (режисер)|Џорџ Милер]] – ''[[Лудиот Макс: Пат на бесот]]'' |- |- | style="text-align:center;"| [[Осумдесет и деветто доделување на наградите Оскар|2016]]. | '''[[Демиен Шазел]]'''<br>&nbsp;— ''[[Ла Ла Ленд]]'' |[[Мел Гибсон]] — ''[[Гребен на спасените]]''<br>[[Бери Џенкинс]] — ''[[Месечина (филм од 2016)|Месечина]]''<br>[[Кенет Лонерган]] — ''[[Манчестер покрај море (филм)|Манчестер покрај море]]''<br>[[Дени Вилнев]] — ''[[Пристигнување (филм)|Пристигнување]]''<br> |- | style="text-align:center;"| [[Деведесетто доделување на наградите Оскар|2017]]. | '''[[Гуљелмо дел Торо]]'''<br>&nbsp;— ''[[Обликот на водата]]''<ref>[https://www.nydailynews.com/entertainment/del-toro-latest-mexican-win-best-director-oscars-article-1.3855558 Guillermo del Toro becomes latest Mexican to win best derector]</ref> |[[Пол Томас Андерсон]] — ''[[Фантомска нишка]]''<br>[[Грета Гервиг]] — ''[[Лејди Брд]]''<br>[[Кристофер Нолан]] — ''[[Динкерк (филм од 2017)|Динкерк]]''<br>[[Џордан Пил]] — ''[[Бегај (филм)|Бегај]]''<br> |- | style="text-align:center;"| [[Деведесет и прво доделување на наградите Оскар|2018]]. |'''[[Алфонсо Куарон]]''' — ''[[Рома (филм од 2018)|Рома]]'' |[[Јоргос Лантимос]] ― [[Миленичка (филм)|''Миленичка'']]<br> [[Спајк Ли]] ― ''[[Црн член на Кју Клукс Клан]]''<br> [[Адам МекКеј]] ― [[Вајс (филм)|''Вајс'']]<br> [[Павел Павликовски]] ― [[Студена војна (филм од 2018)|''Студена војна'']] |- |} == Наводи == {{наводи}} {{оскар}} [[Категорија:Оскар|Режија]] [[Категорија:Оскар за најдобар режисер|*]] eg5ee9dj40tj2253qnt5q74k9p7b6bx 0 124276 5602587 5602376 2026-07-31T12:14:56Z Buli 2648 5602587 wikitext text/x-wiki {{Историја на Грузија}} Територијата на денешна [[Грузија]] била населена уште од најраните времиња. До [[XII век п.н.е.]] во североисточна [[Анадолија]] постоела држава која се викала [[Диаоха]]. Во периодот од [[VI век п.н.е.|VI]] до [[II век п.н.е.]] во [[Западна Грузија]] постоела грчката [[Колхидско царство|Колхидското царство]], а во [[Источна Грузија]] постоела [[Иберија]]. Овие простори паднале во составот на [[Римско Царство|Римското Царство]]. Во [[327]] година, во Грузија било воведено [[христијанство]]то како основна [[религија]], по примерот на [[Ерменија]] која е првата држава која го воведува христијанството. Подоцна, Грузија била во составот на [[Византија]], [[Персија]] и [[Арабија]]. == Средновековна Грузија == Во IX и X век започнал процесот на политичко обединување. Владетелите од династијата [[Багратиони]]<nowiki/>воспоставиле контрола врз голем дел од југозападните и централните грузиски области, користејќи ја слабеењето на арапската власт и промените во односите меѓу Византија и муслиманските држави. Клучна личност во овој процес бил [[Баграт III]], кој во 1008 година ги обединил источните и западните грузиски кралства во единствена монархија. Овој чин се смета за почеток на средновековното Кралство Грузија, кое постепено станало најмоќната држава на Кавказ. Во XI век новата држава се соочила со сериозни закани од [[Селџучко Царство|Селџучкото Царство]]. Големи делови од земјата биле опустошени од селџучките походи, а многу населени места биле напуштени. Политичката криза достигнала врв за време на владеењето на Ѓорѓи II, кога државата била принудена да плаќа данок на Селџуците. Пресвртот настапил со доаѓањето на престолот на Давид IV Градител во 1089 година. Тој спровел длабоки воени, административни и црковни реформи, ја намалил моќта на големите феудалци и создал дисциплинирана професионална војска. Особено значајно било населувањето на десетици илјади кипчачки семејства, кои обезбедиле нов воен потенцијал. Во 1121 година Давид IV ја извојувал славната победа во Битката кај Дидгори, која се смета за една од најголемите победи во грузиската историја. По оваа победа следната година бил ослободен Тбилиси, кој повторно станал главен град на кралството. XII и почетокот на XIII век претставуваат „златно доба“ на средновековна Грузија. Најголемиот подем бил постигнат за време на владеењето на [[Тамара Велика]], која владеела од 1184 до 1213 година. Иако формално носела титула крал, а не кралица, нејзиното владеење било врв на политичката, воената и културната моќ на државата. Грузиското кралство ги проширило своите граници од Црното Море до големи делови на Ерменија и денешен Азербејџан, воспоставувајќи мрежа на вазални држави и сојузници. Грузија во тоа време претставувала главна христијанска сила на Кавказ и важен посредник во трговијата меѓу Европа и Азија. Во [[XVI век]], Грузија била во составот на [[Османлиско Царство|Османлиското Царство]]. Во [[1783]] година, Грузија склучила одбранбен договор со [[Русија]], а во [[1801]] година руските кралеви ја вклучиле Грузија во [[Руска Империја|Руската Империја]]. == Советска Грузија и обновување на независноста (1921–1991) == [[Податотека:Red Army in Tiflis Feb 25 1921.jpg|лево|мини|Влегувањето на 11-та армија на Црвената армија во Тбилиси на 25 февруари 1921 година, со што започнала советизацијата на Грузија.]] На [[26 мај]] [[1918]] година, по [[Октомвриска револуција|Октомвриската револуција]], Грузија објавила независност. Но, на [[16 февруари]] [[1921]] година, [[Црвена армија|Црвената армија]] ја окупирала Грузија, и ја вклопила во составот на Советскиот Сојуз. Воспоставена како Советска Социјалистичка Република на [[25 февруари]] [[1921]], од 12 март 1922 до 5 декември [[1936]] била дел од [[Закавкаска Федеративна Советска Социјалистичка Република]] заедно со [[Ерменска ССР]] и [[Азербејџанска ССР]]. На [[15 ноември]] [[1990]] г. е преименувана во Република Грузија. Прогласи независност на [[9 април]] [[1991]], под власта на националистичкиот водач [[Звијад Гамсакурдија]]. Како и да е, независноста не била призната од Советската влада сѐ до септември [[1991]]. {{Историја на Европа}} {{Историја на Европа по земја}} [[Категорија:Историја на Грузија| ]] 9xmllv9dm5tt0dqivx9x88vojn1bhzl 5602589 5602587 2026-07-31T12:18:38Z Buli 2648 /* Средновековна Грузија */ 5602589 wikitext text/x-wiki {{Историја на Грузија}} Територијата на денешна [[Грузија]] била населена уште од најраните времиња. До [[XII век п.н.е.]] во североисточна [[Анадолија]] постоела држава која се викала [[Диаоха]]. Во периодот од [[VI век п.н.е.|VI]] до [[II век п.н.е.]] во [[Западна Грузија]] постоела грчката [[Колхидско царство|Колхидското царство]], а во [[Источна Грузија]] постоела [[Иберија]]. Овие простори паднале во составот на [[Римско Царство|Римското Царство]]. Во [[327]] година, во Грузија било воведено [[христијанство]]то како основна [[религија]], по примерот на [[Ерменија]] која е првата држава која го воведува христијанството. Подоцна, Грузија била во составот на [[Византија]], [[Персија]] и [[Арабија]]. == Средновековна Грузија == [[Податотека:Iviron monastery.JPG|лево|мини|Манастир [[Ивирон]], основан кон крајот на X век, бил главен духовен центар на грузиските монаси на [[Света Гора]].]] Во IX и X век започнал процесот на политичко обединување. Владетелите од династијата [[Багратиони]] воспоставиле контрола врз голем дел од југозападните и централните грузиски области, користејќи ја слабеењето на арапската власт и промените во односите меѓу Византија и муслиманските држави. Клучна личност во овој процес бил [[Баграт III]], кој во 1008 година ги обединил источните и западните грузиски кралства во единствена монархија. Овој чин се смета за почеток на средновековното Кралство Грузија, кое постепено станало најмоќната држава на Кавказ. Во XI век новата држава се соочила со сериозни закани од [[Селџучко Царство|Селџучкото Царство]]. Големи делови од земјата биле опустошени од селџучките походи, а многу населени места биле напуштени. Политичката криза достигнала врв за време на владеењето на Ѓорѓи II, кога државата била принудена да плаќа данок на Селџуците. Пресвртот настапил со доаѓањето на престолот на Давид IV Градител во 1089 година. Тој спровел длабоки воени, административни и црковни реформи, ја намалил моќта на големите феудалци и создал дисциплинирана професионална војска. Особено значајно било населувањето на десетици илјади кипчачки семејства, кои обезбедиле нов воен потенцијал. Во 1121 година Давид IV ја извојувал славната победа во Битката кај Дидгори, која се смета за една од најголемите победи во грузиската историја. По оваа победа следната година бил ослободен Тбилиси, кој повторно станал главен град на кралството. XII и почетокот на XIII век претставуваат „златно доба“ на средновековна Грузија. Најголемиот подем бил постигнат за време на владеењето на [[Тамара Велика]], која владеела од 1184 до 1213 година. Иако формално носела титула крал, а не кралица, нејзиното владеење било врв на политичката, воената и културната моќ на државата. Грузиското кралство ги проширило своите граници од Црното Море до големи делови на Ерменија и денешен Азербејџан, воспоставувајќи мрежа на вазални држави и сојузници. Грузија во тоа време претставувала главна христијанска сила на Кавказ и важен посредник во трговијата меѓу Европа и Азија. Во [[XVI век]], Грузија била во составот на [[Османлиско Царство|Османлиското Царство]]. Во [[1783]] година, Грузија склучила одбранбен договор со [[Русија]], а во [[1801]] година руските кралеви ја вклучиле Грузија во [[Руска Империја|Руската Империја]]. == Советска Грузија и обновување на независноста (1921–1991) == [[Податотека:Red Army in Tiflis Feb 25 1921.jpg|лево|мини|Влегувањето на 11-та армија на Црвената армија во Тбилиси на 25 февруари 1921 година, со што започнала советизацијата на Грузија.]] На [[26 мај]] [[1918]] година, по [[Октомвриска револуција|Октомвриската револуција]], Грузија објавила независност. Но, на [[16 февруари]] [[1921]] година, [[Црвена армија|Црвената армија]] ја окупирала Грузија, и ја вклопила во составот на Советскиот Сојуз. Воспоставена како Советска Социјалистичка Република на [[25 февруари]] [[1921]], од 12 март 1922 до 5 декември [[1936]] била дел од [[Закавкаска Федеративна Советска Социјалистичка Република]] заедно со [[Ерменска ССР]] и [[Азербејџанска ССР]]. На [[15 ноември]] [[1990]] г. е преименувана во Република Грузија. Прогласи независност на [[9 април]] [[1991]], под власта на националистичкиот водач [[Звијад Гамсакурдија]]. Како и да е, независноста не била призната од Советската влада сѐ до септември [[1991]]. {{Историја на Европа}} {{Историја на Европа по земја}} [[Категорија:Историја на Грузија| ]] 5hzeypstkt1wgms16r9zigs26vsyyun 0 166470 5602702 4088102 2026-07-31T17:23:15Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5602702 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=ноември 2009}} {{Историја на Шпанија}} [[Податотека:Bundesarchiv Bild 183-L15327, Spanien, Heinrich Himmler bei Franco.jpg|мини|[[Франсиско Франко|Франко]] со [[Карл Волф]] и [[Хајнрих Химлер|Химлер]], 20 октомври 1940 во Мадрид.]] '''Шпанија''' за време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], на чело со генералот [[Франсиско Франко]], била неутрална за време на војната. Сепак, властите во Шпанија давале голема поддршка на [[Сили на Оската|Силите на Оската]] како од економска така и од воена гледна точка. Со почетокот на [[Шпанска граѓанска војна|Граѓанската војна]] во Шпанија во [[јули]] [[1936]] Хитлер и Мусолини го поддржале фашистичкиот генерал Франко и неговите сили во неговата војна против шпанската република поддржана од страна на [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]]. {{Шпанија-ист-никулец}} [[Категорија:Франкова Шпанија]] [[Категорија:Шпанија во 20 век]] [[Категорија:Неутрални држави во Втората светска војна]] [[Категорија:Шпанија во Втората светска војна]] gwn6adh7fuznw5ksomp24cyxhrmb3zn 0 171212 5602628 5561551 2026-07-31T13:15:10Z Stariot Golman 89502 /* Историја */ 5602628 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = Олимпик Лион | color1 = #26559B; | color2 = #FFFFFF; border:#DD0000 2px solid; | current = ФК Олимпик Лион сезона 2020-2021 | image = [[Податотека:Olympique_Lyonnais.png|180п]] | fullname = Олимпик Лион | nickname = ''Les Gones'' ''(Деца)'' | shortname= Lyon, OL | founded = {{Start date and age|df=yes|1950|8|3}}<ref>{{Наведена мрежна страница |title=According to Lyon's official website, it suggests that they consider this their foundation date rather than 1899 - (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=2006-08-23 |archive-date=2005-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |url-status=dead }}</ref> | ground = [[Парк Олимпик Лион]] | capacity = 59,186<ref>{{fr}} [https://www.groupama-stadium.com/presentation/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210327022938/https://www.groupama-stadium.com/presentation/ |date=2021-03-27 }}, on www.groupama-stadium.com</ref> | chairman = {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] | manager = {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] | league = {{Лига-Лига 1 (Франција)}} | season = 2025/26 | position = Лига 1, 4-ми | website = https://www.ol.fr | pattern_la1 = _lyon2526h | pattern_b1 = _lyon2526h | pattern_ra1 = _lyon2526h | pattern_sh1 = _lyon2526h | pattern_so1 = _adidasredl | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2526a | pattern_b2 = _lyon2526a | pattern_ra2 = _lyon2526a | pattern_sh2 = _lyon2526a | pattern_so2 = _lyon2526al | leftarm2 = 010066 | body2 = 010066 | rightarm2 = 010066 | shorts2 = 010066 | socks2 = 010066 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''Олимпик Лион''' е [[Франција|француски]] [[фудбалски клуб]] со седиште во градот [[Лион]], [[Оверњ-Рона-Алпи]]. Моментално се натпреварува во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал. Клубот бил основан во [[1899]] година, под името ''Лион Олимпик Университер'', а како професионален фудбалски клуб делува од [[1950]] година.<ref>{{cite web |title=According to Lyon's official website, it suggests that was considered this its foundation date rather than 1899 – (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=23 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |archive-date=10 December 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Својте најголеми успеси клубот ги забележал во 21 век. Во 2002 година, клубот ја освоил својата прва титула ''Шампион на Франција'', започнувајќи ја серијата од 7 национални титули по ред со која поставиле рекорд во францускиот фудбал. Покрај тоа Лион има освоено и 8 [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]], 5 [[Фудбалски куп на Франција|Купа на Франција]] и 3 титули во втората лига позната како [[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]. На меѓународната фудбалска сцена, Лион има триумфирано во [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]] во 1997 година, а исто така двапати биле полуфиналисти на [[УЕФА Лига на шампиони|УЕФА Лигата на шампионите]] (2009-2010, 2019-2020, во двата случаја елиминирани од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}), и по еднаш испаѓале во истата фаза во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] (2016-2017) и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] (1963-1964). Клубот своевремено бил член на [[Г-14]] групата на европски клубови. Домашните бои на клубот се бела, црвена и сина. Својте домашни натпревари, Лион ги игра на [[Парк Олимпик Лион]], кој има капацитет од 59,186 седечки места. Тој е еден од најсилно поддржуваните клубови во земјата заедно со {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} и {{Fb team (N) Olympique Marseille}}. Прекар на клубот е ''Les Gones'' што значи "децата". ==Историја== [[Податотека:Serge Chiesa (1976, Olympique de Lyon).jpg|thumb|right|200px|[[Серж Кјеза]], еден од најдобрите фудбалери на Лион во 1970-тите и 1980-тите години. Тој исто така, моментално е играчот со најголем број на настапи за клубот со 541 натпревар.]] Клубот е основан во 1896 година под името ''Лион Олимпик Университер'', како мулти-спортски клуб. По многуте внатрешни конфликти во врска со заедничката работа на аматерите и професионалците во клубот, тогашниот менаџер на клубот Феликс Луо и неговите соработници размислувале за основање на свој сопствен клуб. Така на 3 август [[1950]] година, планот на Луо се остварил кога д-р Алберт Трилат, меѓу другите, го основал клубот Олимпик Лион. За прв тренер на клубот бил назначен [[Оскар Хајзерер]], a на 26 август 1950 година клубот го одиграл својот прв официјален натпревар победувајќи го [[ФК Париз-Шарентон|Париз-Шарентон]] со 3-0 пред околу 3,000 навивачи. Веќе во втората година од своето постоење, Лион ја освоил титулата во втората француска лига и изборил промоција во [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]], најсилната фудбалска лига во земјата. Во текот на 60-тите и 70-тите години на [[XX век]], Лион постигнал просечни успеси благодарение на играчи како [[Флери Ди Нало]], [[Нестор Комбен]], [[Серж Кјеза]], [[Бернар Лакомб]] и [[Жан Џоркаеф]]. Под водството на тренерот [[Лисјен Жасерон]] клубот ја освоил својата прва титула, [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]], победувајќи го во финалето [[ФК Бордо|Бордо]] со 2-0. Лион исто така играл многу добро и во Лига 1 под водството на Жасерон, сè до сезоната 1965-1966 кога завршиле на слабото 16-то место, по што тренерот бил отпуштен. Тој бил заменет од [[Луј Он]], кој пак го предводел клубот до втора титула во Купот на Франција во сезоната 1966-1967, совладувајќи го [[ФК Сошо|Сошо]] во финалето со 3-1. На почетокот на 70-тите години, за нов тренер на Лион бил назначен [[Еме Мињо]], играчка легенда на клубот, кој на ''Les Gones'' им го донел третиот трофеј во Купот на Франција, овојпат победувајќи го во финалето {{Fb team (N) Nantes}} со 2-1 во сезоната 1972-1973. Во јуни 1987 година, Олимпик Лион бил купен од страна на стопанственикот од [[Рона (департман)|Рона]], [[Жан-Мишел Олас]], кој ја презел контролата над клубот со цел да го претвори Лион во една од екипите кои ќе се борат за титулата во француската прва лига. Неговиот амбициозен план, наречен ''ОЛ - Европа'', бил дизајниран да го развие клубот на европско ниво и да го врати клубот во Дивисион 1 во период не подолг од четири години. Прв тренер на Лион во ерата на Олас бил [[Рајмонд Доменех]]. Новиот претседател му дал "одврзани раце" на Доменех да може да го доведе било кој играч што го сака и за кој смета дека е способен да му помогне на клубот во нивните амбиции. Веќе во првата сезона на Доменех промоцијата во најсилната француска лига била постигната, а потоа тие го освоиле осмото место во Дивисион 1 во сезоната 1989-1990. Во сезоната 1990-1991, планот на Олас се остварил кога Лион благодарение на освојувањето на четвртото место во крајниот поредок на Дивисион 1, изборил место во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]]. Сепак, овој резултат претставувал врвот кој Лион го достигнал под водството на Доменех и во следните сезони клубот бил далеку од овој успех и не ги постигнувал посакуваните резултати. Како резултат на тоа, Доменех бил заменет на клупата со [[Жан Тигана]], кој го предводел тимот до најголемиот успех дотогаш во првенството, освојувањето на второто место во сезоната 1994-1995. Неговиот наследник, [[Ги Стефан]], го водел тимот до финалето на Лига купот во сезоната 1995-1996, каде загубиле на пенали од [[ФЦ Мец|Мец]], пред биде отпуштен следната сезона за да го отстапи местото на спортскиот директор [[Бернар Лакомб]], поранешен играч на Лион. Лакомб останал на клупата до 2000 година, освојувајќи го третото место во првенството во сезоната 1998-1999, што му ги донело на клубот првите историски квалификации за пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 1999/2000|Лигата на шампионите]]. Третото место било потврдено и во следната година. Во [[2000-ти|првите години од новиот милениум]], Лион ги забележал најголемите успеси во клупската историја. Така тие воспоставиле хегемонија во својата татковина, освојувајќи 7 последователни национални титули, како и разни други национални трофеи. Лакомб, кој продолжил да работи во клубот како советник на Олас, бил наследен на клупата во 2000 година од [[Жак Сантини]], кој ја преземал тренерската улога. Новиот тренер ја предводел својата екипа до второто место во првенството 2000-2001 и до титулата, во истата сезона, во Лига купот (2-1 во финалето против {{Fb team (N) Monaco}}), што бил првиот освоен трофеј за Лион по [[Фудбалски куп на Франција 1972-1973|Купот на Франција 1972-1973]]. Лион предводен од Сантини се покажал уште подобар во сезоната 2001-2002, освојувајќи ја својата прва [[Дивисион 1 2001-2002|национална титула]], одбележувајќи го почетокот на една дотогаш невидена ера во францускиот фудбал. По освојувањето на првата титула Сантини го напуштил клубот за да стане селектор на {{NazNB|FUrep|FRA}}, а неговиот наследник [[Пол Ле Гвен]] освоил со тимот уште три шампионски титули, три [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]] и се пласирал во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. Доминацијата на домашната сцена исто така продолжил и под раководство на [[Жерар Улије]], чиј двегодишен мандат донел уште две последователни национални титули (и двете освоени со многу голема разлика во однос на второпласираниот тим на табелата) и уште два француски Суперкупа, како и едно четвртфинале во Лигата на шампионите. Во сезоната 2007-2008, под водството на [[Ален Перен]], Лион освоил тројна круна во Франција: суперкупот, првенството и купот на Франција, пред сензационално да се разделат со тренерот. Лион станал клуб познат по развојот на ветувачки таленти кој потоа продолжиле да постигнуваaт успеси не само во Франција, туку и на глобално ниво. Меѓу играчите кои се прославиле во Лион во овој период биле [[Мишел Есиен]], [[Флоран Малуда]], [[Сидни Гову]], [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]], [[Крис (фудбалер)|Крис]], [[Ерик Абидал]], [[Мамаду Диара]], [[Патрик Милер]] и [[Карим Бензема]]. По титулата во 2008 година, хегемонијата на Лион завршила, дури и ако тимот останал при врвот во лигата во трите години на управување на [[Клод Пуел]], чиј престој завршил без трофеи, но со историски пласман во Лигата на шампионите, каде стигнал до полуфиналето во [[УЕФА Лига на шампиони 2009/2010|сезоната 2009-2010]]. Во следните три години во кои на кормилото на тимот бил [[Реми Гард]], тој во витрините на клубот донел пехари од Купот на Франција (2011-2012) и Суперкупот на Франција (2012-2013). Од 2014 година, под водство на [[Јубер Фурније]] и потоа [[Бруно Женесио]], тимот ги поправил својте резултати во лигата, благодарение пред сè на производите на нивниот младински сектор како [[Максим Гоналон]], [[Александар Лаказет]], [[Корентан Толисо]], [[Набил Фекир]], [[Усем Ауар]] и др. Во сезоната 2016-2017, клубот стигнал за прв пат во својата историја до полуфиналето на [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|Лига Европа]]. Под водство на новиот тренер [[Руди Гарсија]], клубот го повторил успехот од пред десет години кога стигнале до ново полуфинале во Лигата на шампионите во [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|сезоната 2019-2020]], каде биле поразени повторно од [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] откако на патот до таму тие ги елиминирале [[ФК Јувентус|Јувентус]] и [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. ==Бои дресови и амблеми== ===Бои и дресови=== {{Football kit box | | pattern_la = | pattern_b = _redbluevertical | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Шест од седумте последователни титули на Лион биле освоени со овој дрес.}} [[File:Ol maillot domicile 2013-2014.JPG|thumb|Дресот од сезоната 2013-2014, со традиционалното црвено-сино V.]] Од основањето на клубот, боите на Олимпик Лион отсекогаш биле црвена, сина и бела, од кој последната преовладува. Во раните години на своето постоење Олимпик Лион претежно играл во комплетно бела опрема. Во 1955 година било одлучено да се воведе црвено-сина лента во облик на латинската буква V (таканаречен [[стропило]]) и сини шорцеви.<ref>{{cite news|title=OL 1955–1960|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001157/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Во 1961 година, традицијата со стропилото била распуштена и двете ленти од црвена и сина боја биле поставени хоризонтално.<ref>{{cite news|title=OL 1960–1965|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001249/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Шест години подоцна тие се вратиле во целосно бела опрема, но црвено-сините ленти останале недопрени, дури и ако сега биле поставени вертикално од левата страна на дресот.<ref>{{cite news|title=OL 1970–1975|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710224418/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|archivedate=10 July 2011|df=dmy-all}}</ref> Лион го носел новиот дрес за прв пат во сезоната 1970-1971 и истиот се задржал до сезоната 1975-1976. За сезоната 2002-2003, претседателот Жан-Мишел Олас објавил дека клубот ќе се врати во таа опрема, која била официјална шест сезони до 2007 година, годината на седмата последователна титула. Во 1976 година, опремата на клубот претрпела драстична промена, менувајќи ги белите дресови и шорцеви со целосно црвена опрема, слична на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. Оваа комбинација играчите на клубот ја носеле до сезоната 1989–1990, со исклучок на сезоните 1977–1978 и 1978–1979 кога клубот додал тегет вертикални ленти на дресот правејќи го пругаст, што се сметало за неуспешно.<ref>{{cite news|title=OL 1975–1980|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815052526/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|archivedate=15 August 2009|df=dmy-all}}</ref> По сезоната 1989–90, клубот се вратил на комплетно белата опрема и, на почетокот на сезоната 1995–1996, клубот ги вратил и вертикалните ленти, но решил да ги вметне во центарот на дресот, наместо лево. Овој стил се задржал во сезоната 2001-2002. Од сезоната 2009–2010, Лион ги вратил хоризонталните црвени и сини ленти. Во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], Лион користел најразлични бои како прв избор, вклучувајќи црвена, темносина, светлосина, црна, сребрена и флуоресцентна жолта.<ref>{{cite web|url=http://www.colours-of-football.com/colours03/fra/lyon/lyon_2.html |title=Olympique Lyonnais 2 |publisher=Colours-of-football.com |date= |accessdate=21 August 2017}}</ref> {| align="center" cellpadding="1" cellspacing="1" style="margin:0 0 1em 1em; width:100px; font-size:90%; border:0px solid #999; line-height:12px" |+'''Еволуција на дресовите''' |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_Vred-blue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1955-1961 и 2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blue_&_red-horizontal|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1961-1967 и 2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redbluevertical|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1971-1976<br />и 2003-2009</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1976-1978<br />и 1980-1990</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_navystripes|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1978-1979</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redblue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1998-2001</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1112h| pattern_b =_lyon1112h| pattern_ra =_lyon1112h| pattern_sh =_lyon1112h| pattern_so =_lyon1112h|title=<small>2011-2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1213h| pattern_b =_lyon1213h| pattern_ra =_lyon1213h| pattern_sh =_lyon1213h| pattern_so =_lyon1213h|title=<small>2012-2013</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la = _lyon1314home|pattern_b = _lyon1314h|pattern_ra = _lyon1314home|pattern_sh = _lyon1314h|pattern_so = _lyon1314home|leftarm = FFFFFF|body = FFFFFF|rightarm = FFFFFF|shorts = 0000FF|socks = FFFFFF|title=<small>2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1415h| pattern_b =_lyon1415h| pattern_ra =_lyon1415h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2014-2015</small>}} |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1516h| pattern_b =_lyonfem1516h| pattern_ra =_lyon1516h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2015-2016</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_olyon1617h| pattern_b =_lyonfem1617h| pattern_ra =_olyon1617h| pattern_sh =_olyon1617h| pattern_so =_olyon1617h|title=<small>2016-2017</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ollyon1718h|pattern_b=_lyonf1718h|pattern_ra=_ollyon1718h|pattern_sh=_ollyon1718h|pattern_so=_ol1718h|title=<small>2017-2018</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_ollyon1819h|pattern_ra= |pattern_sh=_ollyon1819h|pattern_so=_lyon1819h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2018-2019</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol1920h|pattern_b=_ol1920h|pattern_ra=_ol1920h|pattern_sh=_ollyon1920h|pattern_so=_ollyon1920h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2019-2020</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol2021h|pattern_b=_ol2021h|pattern_ra=_ol2021h|pattern_sh=_ol2021h|pattern_so=_ol2021h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2020-2021</small>}} |} ===Амблеми=== <gallery> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1950).jpg|<center>1950-1970</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 2).gif|<center>1970-1980</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 1).gif|<center>1980-1989</center> |<center>1989-1996</center> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1996).jpg|<center>1996-2006</center> Податотека:Olympique Lyonnais.png|<center>од 2006</center></gallery> ==Стадион== {{Главна|Парк Олимпик Лион}} [[File:Parc OL 2.jpg|thumb|upright=3.2|center|Панорама на Парк ОЛ.]] Од [[2016]] година клубот ги игра своите домашни натпревари на [[Парк Олимпик Лион]], познат едноставно како Парк ОЛ. Стадионот е сместен во [[Десен-Шарпје]], центар на периферијата на [[Лион]], и може да собере до 59.186 гледачи. Во својата млада историја стадионот бил домаќин на [[Финале на УЕФА Лига Европа во 2018 година|финалето]] на [[УЕФА Лига Европа 2017-2018]], завршено со победа на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и шест натпревари на [[Европско првенство во фудбал 2016|Европското првенство 2016]], вклучително и полуфиналето помеѓу {{NazNB|FUrep|POR}} и {{NazNB|FUrep|WAL}}. Претходно Лион играл на [[Стад де Жерлан]], стадион кој своето име го добил од хомонимската градска област. Способен да собере 41.044 гледачи, на него се одиграло [[Финале на Европскиот Куп на победниците на куповите во 1986 година|финалето на Купот на победниците на куповите ви 1986 година]] кое го освоил {{Fb team (N) Dynamo Kyiv}}. На него исто така биле одржани и шест натпревари на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], меѓу кој и сензационалното четвртфинале во кое {{NazNB|FUrep|CRO}} ја победила {{NazNB|FUrep|GER}} со убедливи 3-0. == Спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спортска опрема|contenuto= * 1984-1993 {{flagsport|FRA}} [[Дуариг]] * 1993-1998 {{flagsport|USA}} [[Најк]] * 1998-2003 {{flagsport|GER}} [[Адидас]] * 2003-2010 {{flagsport|GBR}} [[Умбро]] * 2010-денес {{flagsport|GER}} [[Адидас]] }} </div> <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спонзори на дресовите|contenuto= * 1984-1989 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1989-1991 {{flagsport|FRA}} [[Le69]] * 1991-1992 {{flagsport|FRA}} [[Zenith Data Systems]] * 1992-1993 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1993-1999 {{flagsport|FRA}} [[Sodexo]] * 1999-2001 {{flagsport|FRA}} [[Infogrames]] * 2001-2003 {{flagsport|GER}} [[Continental AG]] * 2003-2006 {{flagsport|FRA}} [[Renault Trucks]] * 2006-2009 {{flagsport|FRA}} [[Novotel]] * 2009-2010 {{flagsport|JPN}} [[PlayStation 3]] * 2010-2011 {{flagsport|MLT}} [[BetClic]] * 2011-2012 {{flagsport|TWN}} [[Everest Poker]] * 2012-2020 {{flagsport|KOR}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]] * 2020-денес {{flagsport|UAE}} [[Emirates]] }} </div> {{clear}} ==Играчи== ===Моментален состав=== ''Од 28 септември 2020''<ref>http://www.olweb.fr/en/male/roster-121.html</ref> {{Fs start/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no= 1|nat=POR|pos=GK|name=[[Антони Лопес]]}} {{Fs player|no= 2|nat=CIV|pos=DF|name=[[Синали Диоманде]]}} {{Fs player|no= 3|nat=ALG|pos=DF|name=[[Џамел Бенламри]]}} {{Fs player|no= 4|nat=BRA|pos=MF|name=[[Жан Лукас Оливеира|Жан Лукас]]}} {{Fs player|no= 5|nat=BEL|pos=DF|name=[[Џејсон Денајер]]}} {{Fs player|no= 6|nat=BRA|pos=DF|name=[[Марсело Антонио Гедес Фиљо|Марсело]]}} {{Fs player|no= 7|nat=CMR|pos=FW|name=[[Карл Токо Екамби]]}} {{Fs player|no= 8|nat=FRA|pos=MF|name=[[Усем Ауар]]}} {{Fs player|no= 9|nat=FRA|pos=FW|name=[[Муса Дембеле]]}} {{Fs player|no=10|nat=NED|pos=FW|name=[[Мемфис Депај]] {{Капитен}}}} {{Fs player|no=11|nat=ZIM|pos=FW|name=[[Тино Кадевере]]}} {{Fs mid/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no=12|nat=BRA|pos=MF|name=[[Лукас Пакета]]}} {{Fs player|no=14|nat=FRA|pos=DF|name=[[Лео Дубоа]]}} {{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=FW|name=[[Рајан Шерки]]}} {{Fs player|no=19|nat=TUR|pos=DF|name=[[Џенк Озкачар]]}} {{Fs player|no=22|nat=ITA|pos=DF|name=[[Матија Де Шиљо]]}} {{Fs player|no=23|nat=BRA|pos=MF|name=[[Тијаго Мендес Рибеиро|Тијаго Мендес]]}} {{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=MF|name=[[Максанс Какре]]}} {{Fs player|no=27|nat=CIV|pos=FW|name=[[Максвел Корне]]}} {{Fs player|no=30|nat=GER|pos=GK|name=[[Јулијан Полерсбек]]}} {{Fs player|no=31|nat=FRA|pos=DF|name=[[Мелвин Бар]]}} {{Fs player|no=39|nat=BRA|pos=MF|name=[[Бруно Гимараеш]]}} {{Fs end}} ===Рекордери=== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} =====Најмногу настапи===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Натпревари''' |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>541</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Грегори Купе]] | <center>518</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>489</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Ивес Шово]] | <center>438</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сиднеј Гову]] | <center>412</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Еме Мињо]] | <center>400</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>344</center> |} {{col-2}} =====Најдобри стрелци===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| &nbsp;'''Голови'''&nbsp; |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>182</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>134</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Александар Лаказет]] | <center>129</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бернар Лакомб]]&nbsp; | <center>128</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>100</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сони Андерсон]] | <center>91</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бафетимби Гоми]] | <center>91</center> |} {{col-3}} [[Податотека:Fleury di Nallo en 1970.jpg|thumb|200px|[[Флери Ди Нало]], најдобриот стрелец во историјата на Олимпик Лион.]] {{col-end}} == Тренери == {{col-begin}} {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950—1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954—1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955—1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959—1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернадес]] (1961—1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966—1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968—1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976—1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980—1981) {{col-4}} * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981—1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983—1985) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987—1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988—1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993—1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995—1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996—2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000—2002) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002—2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007—2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008—2011) * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011—2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015—2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019—денес) {{col-4}} [[Image:Alain Perrin al khor.jpg|thumb|200px|right|[[Ален Перен]], првиот тренер на Лион кој успеал да освои [[Двојна круна (фудбал)|двојна круна]].]] {{col-end}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Jean-Michel Aulas-crop.jpg|thumb|170px|alt=Jean-Michel Aulas.|[[Жан-Мишел Олас]]]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Претседател и сопственик | {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] |- | Генерален директор | {{flagsport|FRA}} Тјери Соваж |- | Заменик Генерален Директор | {{flagsport|FRA}} Венсан Понсо |- | Спортски директор | {{flagsport|BRA}} [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] |- | Маркетинг директор | {{flagsport|FRA}} Сам Примо |- | Специјален советник | {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] |- | Скаутин директор | {{flagsport|FRA}} [[Флоријан Морис]] |} [[File:Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg|thumb|170px|alt=Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg.|[[Руди Гарсија]]]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Тренер | {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] |- | Помошник тренер | {{flagsport|FRA}} [[Клод Фишо]]<br />{{flagsport|FRA}} [[Жерал Батикл]]<br />{{flagsport|BRA}} [[Клаудио Касапа]] |- | Тренер на голманите | {{flagsport|FRA}} [[Кристоф Ревел]] |- | Фитнес тренер | {{flagsport|ITA}} Паоло Ронгони<br />{{flagsport|FRA}} [[Седрик Ура]] |- | Тренер на младиот тим | {{flagsport|BEL}} Кристоф Деси |- | Физиотерапевти | {{flagsport|FRA}} Силван Русо<br />{{flagsport|FRA}} Абделџелил Редиси<br />{{flagsport|FRA}} Антонио да Фонсека |} ==Титули== === Домашни === * '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' ** '''Шампион (7) :''' 2001–2002, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 ** Вицешампион (5) : 1994–1995, 2000–2001, 2009–2010, 2014–2015, 2015–2016 * '''[[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]''' ** '''Шампион (3) :''' 1950–1951, 1953–1954, 1988–1989 * '''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' ** '''Победник (5)''' : 1963–1964, 1966–1967, 1972–1973, 2007–2008, 2011–2012 ** Финалист (3) : 1962–1963, 1970–1971, 1975–1976 * '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција во фудбал|Лига куп на Франција]]''' ** '''Победник (1)''' : 2000-2001 ** Финалист (1) : 1995–1996, 2006–2007, 2011–2012, 2013–2014, 2019–2020 * '''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' ** '''Победник (8) :''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 ** Финалист (4) : 1967, 2008, 2015, 2016 === Меѓународни=== *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[Интертото куп]]''' ** '''Победник (1) :''' 2001. '''останати пласмани''' * [[УЕФА Лига на шампиони]] ** Полуфиналист (2) : 2009–2010, 2019–2020 * [[УЕФА Лига Европа]] ** Полуфиналист (1) : 2016–2017 * [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]] ** Полуфиналист (1) : 1963-1964 == Наводи == {{reflist}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.ol.fr}} {{fr|en}} * [http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 ESPNsoccernet: Olympique Lyonnais] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013161522/http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 |date=2012-10-13 }} {{Лига 1 (Франција)}} {{G-14}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион| ]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Лион]] gxahgctbl0n9stgn2cbrk1cvxqtplxt 5602629 5602628 2026-07-31T13:22:38Z Stariot Golman 89502 /* Моментален состав */ 5602629 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = Олимпик Лион | color1 = #26559B; | color2 = #FFFFFF; border:#DD0000 2px solid; | current = ФК Олимпик Лион сезона 2020-2021 | image = [[Податотека:Olympique_Lyonnais.png|180п]] | fullname = Олимпик Лион | nickname = ''Les Gones'' ''(Деца)'' | shortname= Lyon, OL | founded = {{Start date and age|df=yes|1950|8|3}}<ref>{{Наведена мрежна страница |title=According to Lyon's official website, it suggests that they consider this their foundation date rather than 1899 - (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=2006-08-23 |archive-date=2005-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |url-status=dead }}</ref> | ground = [[Парк Олимпик Лион]] | capacity = 59,186<ref>{{fr}} [https://www.groupama-stadium.com/presentation/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210327022938/https://www.groupama-stadium.com/presentation/ |date=2021-03-27 }}, on www.groupama-stadium.com</ref> | chairman = {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] | manager = {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] | league = {{Лига-Лига 1 (Франција)}} | season = 2025/26 | position = Лига 1, 4-ми | website = https://www.ol.fr | pattern_la1 = _lyon2526h | pattern_b1 = _lyon2526h | pattern_ra1 = _lyon2526h | pattern_sh1 = _lyon2526h | pattern_so1 = _adidasredl | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2526a | pattern_b2 = _lyon2526a | pattern_ra2 = _lyon2526a | pattern_sh2 = _lyon2526a | pattern_so2 = _lyon2526al | leftarm2 = 010066 | body2 = 010066 | rightarm2 = 010066 | shorts2 = 010066 | socks2 = 010066 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''Олимпик Лион''' е [[Франција|француски]] [[фудбалски клуб]] со седиште во градот [[Лион]], [[Оверњ-Рона-Алпи]]. Моментално се натпреварува во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал. Клубот бил основан во [[1899]] година, под името ''Лион Олимпик Университер'', а како професионален фудбалски клуб делува од [[1950]] година.<ref>{{cite web |title=According to Lyon's official website, it suggests that was considered this its foundation date rather than 1899 – (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=23 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |archive-date=10 December 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Својте најголеми успеси клубот ги забележал во 21 век. Во 2002 година, клубот ја освоил својата прва титула ''Шампион на Франција'', започнувајќи ја серијата од 7 национални титули по ред со која поставиле рекорд во францускиот фудбал. Покрај тоа Лион има освоено и 8 [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]], 5 [[Фудбалски куп на Франција|Купа на Франција]] и 3 титули во втората лига позната како [[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]. На меѓународната фудбалска сцена, Лион има триумфирано во [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]] во 1997 година, а исто така двапати биле полуфиналисти на [[УЕФА Лига на шампиони|УЕФА Лигата на шампионите]] (2009-2010, 2019-2020, во двата случаја елиминирани од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}), и по еднаш испаѓале во истата фаза во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] (2016-2017) и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] (1963-1964). Клубот своевремено бил член на [[Г-14]] групата на европски клубови. Домашните бои на клубот се бела, црвена и сина. Својте домашни натпревари, Лион ги игра на [[Парк Олимпик Лион]], кој има капацитет од 59,186 седечки места. Тој е еден од најсилно поддржуваните клубови во земјата заедно со {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} и {{Fb team (N) Olympique Marseille}}. Прекар на клубот е ''Les Gones'' што значи "децата". ==Историја== [[Податотека:Serge Chiesa (1976, Olympique de Lyon).jpg|thumb|right|200px|[[Серж Кјеза]], еден од најдобрите фудбалери на Лион во 1970-тите и 1980-тите години. Тој исто така, моментално е играчот со најголем број на настапи за клубот со 541 натпревар.]] Клубот е основан во 1896 година под името ''Лион Олимпик Университер'', како мулти-спортски клуб. По многуте внатрешни конфликти во врска со заедничката работа на аматерите и професионалците во клубот, тогашниот менаџер на клубот Феликс Луо и неговите соработници размислувале за основање на свој сопствен клуб. Така на 3 август [[1950]] година, планот на Луо се остварил кога д-р Алберт Трилат, меѓу другите, го основал клубот Олимпик Лион. За прв тренер на клубот бил назначен [[Оскар Хајзерер]], a на 26 август 1950 година клубот го одиграл својот прв официјален натпревар победувајќи го [[ФК Париз-Шарентон|Париз-Шарентон]] со 3-0 пред околу 3,000 навивачи. Веќе во втората година од своето постоење, Лион ја освоил титулата во втората француска лига и изборил промоција во [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]], најсилната фудбалска лига во земјата. Во текот на 60-тите и 70-тите години на [[XX век]], Лион постигнал просечни успеси благодарение на играчи како [[Флери Ди Нало]], [[Нестор Комбен]], [[Серж Кјеза]], [[Бернар Лакомб]] и [[Жан Џоркаеф]]. Под водството на тренерот [[Лисјен Жасерон]] клубот ја освоил својата прва титула, [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]], победувајќи го во финалето [[ФК Бордо|Бордо]] со 2-0. Лион исто така играл многу добро и во Лига 1 под водството на Жасерон, сè до сезоната 1965-1966 кога завршиле на слабото 16-то место, по што тренерот бил отпуштен. Тој бил заменет од [[Луј Он]], кој пак го предводел клубот до втора титула во Купот на Франција во сезоната 1966-1967, совладувајќи го [[ФК Сошо|Сошо]] во финалето со 3-1. На почетокот на 70-тите години, за нов тренер на Лион бил назначен [[Еме Мињо]], играчка легенда на клубот, кој на ''Les Gones'' им го донел третиот трофеј во Купот на Франција, овојпат победувајќи го во финалето {{Fb team (N) Nantes}} со 2-1 во сезоната 1972-1973. Во јуни 1987 година, Олимпик Лион бил купен од страна на стопанственикот од [[Рона (департман)|Рона]], [[Жан-Мишел Олас]], кој ја презел контролата над клубот со цел да го претвори Лион во една од екипите кои ќе се борат за титулата во француската прва лига. Неговиот амбициозен план, наречен ''ОЛ - Европа'', бил дизајниран да го развие клубот на европско ниво и да го врати клубот во Дивисион 1 во период не подолг од четири години. Прв тренер на Лион во ерата на Олас бил [[Рајмонд Доменех]]. Новиот претседател му дал "одврзани раце" на Доменех да може да го доведе било кој играч што го сака и за кој смета дека е способен да му помогне на клубот во нивните амбиции. Веќе во првата сезона на Доменех промоцијата во најсилната француска лига била постигната, а потоа тие го освоиле осмото место во Дивисион 1 во сезоната 1989-1990. Во сезоната 1990-1991, планот на Олас се остварил кога Лион благодарение на освојувањето на четвртото место во крајниот поредок на Дивисион 1, изборил место во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]]. Сепак, овој резултат претставувал врвот кој Лион го достигнал под водството на Доменех и во следните сезони клубот бил далеку од овој успех и не ги постигнувал посакуваните резултати. Како резултат на тоа, Доменех бил заменет на клупата со [[Жан Тигана]], кој го предводел тимот до најголемиот успех дотогаш во првенството, освојувањето на второто место во сезоната 1994-1995. Неговиот наследник, [[Ги Стефан]], го водел тимот до финалето на Лига купот во сезоната 1995-1996, каде загубиле на пенали од [[ФЦ Мец|Мец]], пред биде отпуштен следната сезона за да го отстапи местото на спортскиот директор [[Бернар Лакомб]], поранешен играч на Лион. Лакомб останал на клупата до 2000 година, освојувајќи го третото место во првенството во сезоната 1998-1999, што му ги донело на клубот првите историски квалификации за пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 1999/2000|Лигата на шампионите]]. Третото место било потврдено и во следната година. Во [[2000-ти|првите години од новиот милениум]], Лион ги забележал најголемите успеси во клупската историја. Така тие воспоставиле хегемонија во својата татковина, освојувајќи 7 последователни национални титули, како и разни други национални трофеи. Лакомб, кој продолжил да работи во клубот како советник на Олас, бил наследен на клупата во 2000 година од [[Жак Сантини]], кој ја преземал тренерската улога. Новиот тренер ја предводел својата екипа до второто место во првенството 2000-2001 и до титулата, во истата сезона, во Лига купот (2-1 во финалето против {{Fb team (N) Monaco}}), што бил првиот освоен трофеј за Лион по [[Фудбалски куп на Франција 1972-1973|Купот на Франција 1972-1973]]. Лион предводен од Сантини се покажал уште подобар во сезоната 2001-2002, освојувајќи ја својата прва [[Дивисион 1 2001-2002|национална титула]], одбележувајќи го почетокот на една дотогаш невидена ера во францускиот фудбал. По освојувањето на првата титула Сантини го напуштил клубот за да стане селектор на {{NazNB|FUrep|FRA}}, а неговиот наследник [[Пол Ле Гвен]] освоил со тимот уште три шампионски титули, три [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]] и се пласирал во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. Доминацијата на домашната сцена исто така продолжил и под раководство на [[Жерар Улије]], чиј двегодишен мандат донел уште две последователни национални титули (и двете освоени со многу голема разлика во однос на второпласираниот тим на табелата) и уште два француски Суперкупа, како и едно четвртфинале во Лигата на шампионите. Во сезоната 2007-2008, под водството на [[Ален Перен]], Лион освоил тројна круна во Франција: суперкупот, првенството и купот на Франција, пред сензационално да се разделат со тренерот. Лион станал клуб познат по развојот на ветувачки таленти кој потоа продолжиле да постигнуваaт успеси не само во Франција, туку и на глобално ниво. Меѓу играчите кои се прославиле во Лион во овој период биле [[Мишел Есиен]], [[Флоран Малуда]], [[Сидни Гову]], [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]], [[Крис (фудбалер)|Крис]], [[Ерик Абидал]], [[Мамаду Диара]], [[Патрик Милер]] и [[Карим Бензема]]. По титулата во 2008 година, хегемонијата на Лион завршила, дури и ако тимот останал при врвот во лигата во трите години на управување на [[Клод Пуел]], чиј престој завршил без трофеи, но со историски пласман во Лигата на шампионите, каде стигнал до полуфиналето во [[УЕФА Лига на шампиони 2009/2010|сезоната 2009-2010]]. Во следните три години во кои на кормилото на тимот бил [[Реми Гард]], тој во витрините на клубот донел пехари од Купот на Франција (2011-2012) и Суперкупот на Франција (2012-2013). Од 2014 година, под водство на [[Јубер Фурније]] и потоа [[Бруно Женесио]], тимот ги поправил својте резултати во лигата, благодарение пред сè на производите на нивниот младински сектор како [[Максим Гоналон]], [[Александар Лаказет]], [[Корентан Толисо]], [[Набил Фекир]], [[Усем Ауар]] и др. Во сезоната 2016-2017, клубот стигнал за прв пат во својата историја до полуфиналето на [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|Лига Европа]]. Под водство на новиот тренер [[Руди Гарсија]], клубот го повторил успехот од пред десет години кога стигнале до ново полуфинале во Лигата на шампионите во [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|сезоната 2019-2020]], каде биле поразени повторно од [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] откако на патот до таму тие ги елиминирале [[ФК Јувентус|Јувентус]] и [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. ==Бои дресови и амблеми== ===Бои и дресови=== {{Football kit box | | pattern_la = | pattern_b = _redbluevertical | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Шест од седумте последователни титули на Лион биле освоени со овој дрес.}} [[File:Ol maillot domicile 2013-2014.JPG|thumb|Дресот од сезоната 2013-2014, со традиционалното црвено-сино V.]] Од основањето на клубот, боите на Олимпик Лион отсекогаш биле црвена, сина и бела, од кој последната преовладува. Во раните години на своето постоење Олимпик Лион претежно играл во комплетно бела опрема. Во 1955 година било одлучено да се воведе црвено-сина лента во облик на латинската буква V (таканаречен [[стропило]]) и сини шорцеви.<ref>{{cite news|title=OL 1955–1960|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001157/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Во 1961 година, традицијата со стропилото била распуштена и двете ленти од црвена и сина боја биле поставени хоризонтално.<ref>{{cite news|title=OL 1960–1965|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001249/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Шест години подоцна тие се вратиле во целосно бела опрема, но црвено-сините ленти останале недопрени, дури и ако сега биле поставени вертикално од левата страна на дресот.<ref>{{cite news|title=OL 1970–1975|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710224418/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|archivedate=10 July 2011|df=dmy-all}}</ref> Лион го носел новиот дрес за прв пат во сезоната 1970-1971 и истиот се задржал до сезоната 1975-1976. За сезоната 2002-2003, претседателот Жан-Мишел Олас објавил дека клубот ќе се врати во таа опрема, која била официјална шест сезони до 2007 година, годината на седмата последователна титула. Во 1976 година, опремата на клубот претрпела драстична промена, менувајќи ги белите дресови и шорцеви со целосно црвена опрема, слична на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. Оваа комбинација играчите на клубот ја носеле до сезоната 1989–1990, со исклучок на сезоните 1977–1978 и 1978–1979 кога клубот додал тегет вертикални ленти на дресот правејќи го пругаст, што се сметало за неуспешно.<ref>{{cite news|title=OL 1975–1980|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815052526/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|archivedate=15 August 2009|df=dmy-all}}</ref> По сезоната 1989–90, клубот се вратил на комплетно белата опрема и, на почетокот на сезоната 1995–1996, клубот ги вратил и вертикалните ленти, но решил да ги вметне во центарот на дресот, наместо лево. Овој стил се задржал во сезоната 2001-2002. Од сезоната 2009–2010, Лион ги вратил хоризонталните црвени и сини ленти. Во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], Лион користел најразлични бои како прв избор, вклучувајќи црвена, темносина, светлосина, црна, сребрена и флуоресцентна жолта.<ref>{{cite web|url=http://www.colours-of-football.com/colours03/fra/lyon/lyon_2.html |title=Olympique Lyonnais 2 |publisher=Colours-of-football.com |date= |accessdate=21 August 2017}}</ref> {| align="center" cellpadding="1" cellspacing="1" style="margin:0 0 1em 1em; width:100px; font-size:90%; border:0px solid #999; line-height:12px" |+'''Еволуција на дресовите''' |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_Vred-blue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1955-1961 и 2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blue_&_red-horizontal|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1961-1967 и 2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redbluevertical|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1971-1976<br />и 2003-2009</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1976-1978<br />и 1980-1990</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_navystripes|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1978-1979</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redblue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1998-2001</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1112h| pattern_b =_lyon1112h| pattern_ra =_lyon1112h| pattern_sh =_lyon1112h| pattern_so =_lyon1112h|title=<small>2011-2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1213h| pattern_b =_lyon1213h| pattern_ra =_lyon1213h| pattern_sh =_lyon1213h| pattern_so =_lyon1213h|title=<small>2012-2013</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la = _lyon1314home|pattern_b = _lyon1314h|pattern_ra = _lyon1314home|pattern_sh = _lyon1314h|pattern_so = _lyon1314home|leftarm = FFFFFF|body = FFFFFF|rightarm = FFFFFF|shorts = 0000FF|socks = FFFFFF|title=<small>2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1415h| pattern_b =_lyon1415h| pattern_ra =_lyon1415h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2014-2015</small>}} |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1516h| pattern_b =_lyonfem1516h| pattern_ra =_lyon1516h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2015-2016</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_olyon1617h| pattern_b =_lyonfem1617h| pattern_ra =_olyon1617h| pattern_sh =_olyon1617h| pattern_so =_olyon1617h|title=<small>2016-2017</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ollyon1718h|pattern_b=_lyonf1718h|pattern_ra=_ollyon1718h|pattern_sh=_ollyon1718h|pattern_so=_ol1718h|title=<small>2017-2018</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_ollyon1819h|pattern_ra= |pattern_sh=_ollyon1819h|pattern_so=_lyon1819h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2018-2019</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol1920h|pattern_b=_ol1920h|pattern_ra=_ol1920h|pattern_sh=_ollyon1920h|pattern_so=_ollyon1920h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2019-2020</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol2021h|pattern_b=_ol2021h|pattern_ra=_ol2021h|pattern_sh=_ol2021h|pattern_so=_ol2021h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2020-2021</small>}} |} ===Амблеми=== <gallery> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1950).jpg|<center>1950-1970</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 2).gif|<center>1970-1980</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 1).gif|<center>1980-1989</center> |<center>1989-1996</center> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1996).jpg|<center>1996-2006</center> Податотека:Olympique Lyonnais.png|<center>од 2006</center></gallery> ==Стадион== {{Главна|Парк Олимпик Лион}} [[File:Parc OL 2.jpg|thumb|upright=3.2|center|Панорама на Парк ОЛ.]] Од [[2016]] година клубот ги игра своите домашни натпревари на [[Парк Олимпик Лион]], познат едноставно како Парк ОЛ. Стадионот е сместен во [[Десен-Шарпје]], центар на периферијата на [[Лион]], и може да собере до 59.186 гледачи. Во својата млада историја стадионот бил домаќин на [[Финале на УЕФА Лига Европа во 2018 година|финалето]] на [[УЕФА Лига Европа 2017-2018]], завршено со победа на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и шест натпревари на [[Европско првенство во фудбал 2016|Европското првенство 2016]], вклучително и полуфиналето помеѓу {{NazNB|FUrep|POR}} и {{NazNB|FUrep|WAL}}. Претходно Лион играл на [[Стад де Жерлан]], стадион кој своето име го добил од хомонимската градска област. Способен да собере 41.044 гледачи, на него се одиграло [[Финале на Европскиот Куп на победниците на куповите во 1986 година|финалето на Купот на победниците на куповите ви 1986 година]] кое го освоил {{Fb team (N) Dynamo Kyiv}}. На него исто така биле одржани и шест натпревари на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], меѓу кој и сензационалното четвртфинале во кое {{NazNB|FUrep|CRO}} ја победила {{NazNB|FUrep|GER}} со убедливи 3-0. == Спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спортска опрема|contenuto= * 1984-1993 {{flagsport|FRA}} [[Дуариг]] * 1993-1998 {{flagsport|USA}} [[Најк]] * 1998-2003 {{flagsport|GER}} [[Адидас]] * 2003-2010 {{flagsport|GBR}} [[Умбро]] * 2010-денес {{flagsport|GER}} [[Адидас]] }} </div> <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спонзори на дресовите|contenuto= * 1984-1989 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1989-1991 {{flagsport|FRA}} [[Le69]] * 1991-1992 {{flagsport|FRA}} [[Zenith Data Systems]] * 1992-1993 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1993-1999 {{flagsport|FRA}} [[Sodexo]] * 1999-2001 {{flagsport|FRA}} [[Infogrames]] * 2001-2003 {{flagsport|GER}} [[Continental AG]] * 2003-2006 {{flagsport|FRA}} [[Renault Trucks]] * 2006-2009 {{flagsport|FRA}} [[Novotel]] * 2009-2010 {{flagsport|JPN}} [[PlayStation 3]] * 2010-2011 {{flagsport|MLT}} [[BetClic]] * 2011-2012 {{flagsport|TWN}} [[Everest Poker]] * 2012-2020 {{flagsport|KOR}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]] * 2020-денес {{flagsport|UAE}} [[Emirates]] }} </div> {{clear}} ==Играчи== ===Моментален состав=== ''Од 28 септември 2020''<ref>http://www.olweb.fr/en/male/roster-121.html</ref> {{Fs start/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no= 1|nat=SVK|pos=GK|name=[[Доминик Греиф]]}} {{Fs player|no= 2|nat=DEN|pos=DF|name=[[Мадс Бидструп]]}} {{Fs player|no= 3|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Таљафико]]}} {{Fs player|no= 5|nat=BEL|pos=MF|name=[[Орел Мангала]]}} {{Fs player|no= 6|nat=USA|pos=MF|name=[[Танер Тесман]]}} {{Fs player|no= 7|nat=GHA|pos=FW|name=[[Ернест Нуама]]}} {{Fs player|no= 8|nat=FRA|pos=MF|name=[[Корентан Толисо]]}} {{Fs player|no=10|nat=CZE|pos=MF|name=[[Павел Шулц]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=FW|name=[[Малик Фофана]]}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=DF|name=[[Абнер Винисиус]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=FW|name=[[Лоис Опенда]]}} {{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=MF|name=[[Халис Мера]]}} {{Fs player|no=19|nat=SEN|pos=DF|name=[[Муса Ниакате]]}} {{Fs player|no=21|nat=NED|pos=DF|name=[[Рубен Клајверт]]}} {{Fs player|no=22|nat=ANG|pos=DF|name=[[Клинтон Мата]]}} {{Fs mid/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no=12|nat=BRA|pos=MF|name=[[Лукас Пакета]]}} {{Fs player|no=14|nat=FRA|pos=DF|name=[[Лео Дубоа]]}} {{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=FW|name=[[Рајан Шерки]]}} {{Fs player|no=19|nat=TUR|pos=DF|name=[[Џенк Озкачар]]}} {{Fs player|no=22|nat=ITA|pos=DF|name=[[Матија Де Шиљо]]}} {{Fs player|no=23|nat=BRA|pos=MF|name=[[Тијаго Мендес Рибеиро|Тијаго Мендес]]}} {{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=MF|name=[[Максанс Какре]]}} {{Fs player|no=27|nat=CIV|pos=FW|name=[[Максвел Корне]]}} {{Fs player|no=30|nat=GER|pos=GK|name=[[Јулијан Полерсбек]]}} {{Fs player|no=31|nat=FRA|pos=DF|name=[[Мелвин Бар]]}} {{Fs player|no=39|nat=BRA|pos=MF|name=[[Бруно Гимараеш]]}} {{Fs end}} ===Рекордери=== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} =====Најмногу настапи===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Натпревари''' |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>541</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Грегори Купе]] | <center>518</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>489</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Ивес Шово]] | <center>438</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сиднеј Гову]] | <center>412</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Еме Мињо]] | <center>400</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>344</center> |} {{col-2}} =====Најдобри стрелци===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| &nbsp;'''Голови'''&nbsp; |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>182</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>134</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Александар Лаказет]] | <center>129</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бернар Лакомб]]&nbsp; | <center>128</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>100</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сони Андерсон]] | <center>91</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бафетимби Гоми]] | <center>91</center> |} {{col-3}} [[Податотека:Fleury di Nallo en 1970.jpg|thumb|200px|[[Флери Ди Нало]], најдобриот стрелец во историјата на Олимпик Лион.]] {{col-end}} == Тренери == {{col-begin}} {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950—1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954—1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955—1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959—1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернадес]] (1961—1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966—1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968—1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976—1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980—1981) {{col-4}} * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981—1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983—1985) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987—1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988—1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993—1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995—1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996—2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000—2002) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002—2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007—2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008—2011) * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011—2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015—2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019—денес) {{col-4}} [[Image:Alain Perrin al khor.jpg|thumb|200px|right|[[Ален Перен]], првиот тренер на Лион кој успеал да освои [[Двојна круна (фудбал)|двојна круна]].]] {{col-end}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Jean-Michel Aulas-crop.jpg|thumb|170px|alt=Jean-Michel Aulas.|[[Жан-Мишел Олас]]]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Претседател и сопственик | {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] |- | Генерален директор | {{flagsport|FRA}} Тјери Соваж |- | Заменик Генерален Директор | {{flagsport|FRA}} Венсан Понсо |- | Спортски директор | {{flagsport|BRA}} [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] |- | Маркетинг директор | {{flagsport|FRA}} Сам Примо |- | Специјален советник | {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] |- | Скаутин директор | {{flagsport|FRA}} [[Флоријан Морис]] |} [[File:Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg|thumb|170px|alt=Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg.|[[Руди Гарсија]]]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Тренер | {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] |- | Помошник тренер | {{flagsport|FRA}} [[Клод Фишо]]<br />{{flagsport|FRA}} [[Жерал Батикл]]<br />{{flagsport|BRA}} [[Клаудио Касапа]] |- | Тренер на голманите | {{flagsport|FRA}} [[Кристоф Ревел]] |- | Фитнес тренер | {{flagsport|ITA}} Паоло Ронгони<br />{{flagsport|FRA}} [[Седрик Ура]] |- | Тренер на младиот тим | {{flagsport|BEL}} Кристоф Деси |- | Физиотерапевти | {{flagsport|FRA}} Силван Русо<br />{{flagsport|FRA}} Абделџелил Редиси<br />{{flagsport|FRA}} Антонио да Фонсека |} ==Титули== === Домашни === * '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' ** '''Шампион (7) :''' 2001–2002, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 ** Вицешампион (5) : 1994–1995, 2000–2001, 2009–2010, 2014–2015, 2015–2016 * '''[[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]''' ** '''Шампион (3) :''' 1950–1951, 1953–1954, 1988–1989 * '''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' ** '''Победник (5)''' : 1963–1964, 1966–1967, 1972–1973, 2007–2008, 2011–2012 ** Финалист (3) : 1962–1963, 1970–1971, 1975–1976 * '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција во фудбал|Лига куп на Франција]]''' ** '''Победник (1)''' : 2000-2001 ** Финалист (1) : 1995–1996, 2006–2007, 2011–2012, 2013–2014, 2019–2020 * '''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' ** '''Победник (8) :''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 ** Финалист (4) : 1967, 2008, 2015, 2016 === Меѓународни=== *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[Интертото куп]]''' ** '''Победник (1) :''' 2001. '''останати пласмани''' * [[УЕФА Лига на шампиони]] ** Полуфиналист (2) : 2009–2010, 2019–2020 * [[УЕФА Лига Европа]] ** Полуфиналист (1) : 2016–2017 * [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]] ** Полуфиналист (1) : 1963-1964 == Наводи == {{reflist}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.ol.fr}} {{fr|en}} * [http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 ESPNsoccernet: Olympique Lyonnais] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013161522/http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 |date=2012-10-13 }} {{Лига 1 (Франција)}} {{G-14}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион| ]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Лион]] rrrxkmm0b5fix7ey8bqmnhjdp9bvez3 5602634 5602629 2026-07-31T14:10:05Z Stariot Golman 89502 /* Моментален состав */ 5602634 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = Олимпик Лион | color1 = #26559B; | color2 = #FFFFFF; border:#DD0000 2px solid; | current = ФК Олимпик Лион сезона 2020-2021 | image = [[Податотека:Olympique_Lyonnais.png|180п]] | fullname = Олимпик Лион | nickname = ''Les Gones'' ''(Деца)'' | shortname= Lyon, OL | founded = {{Start date and age|df=yes|1950|8|3}}<ref>{{Наведена мрежна страница |title=According to Lyon's official website, it suggests that they consider this their foundation date rather than 1899 - (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=2006-08-23 |archive-date=2005-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |url-status=dead }}</ref> | ground = [[Парк Олимпик Лион]] | capacity = 59,186<ref>{{fr}} [https://www.groupama-stadium.com/presentation/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210327022938/https://www.groupama-stadium.com/presentation/ |date=2021-03-27 }}, on www.groupama-stadium.com</ref> | chairman = {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] | manager = {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] | league = {{Лига-Лига 1 (Франција)}} | season = 2025/26 | position = Лига 1, 4-ми | website = https://www.ol.fr | pattern_la1 = _lyon2526h | pattern_b1 = _lyon2526h | pattern_ra1 = _lyon2526h | pattern_sh1 = _lyon2526h | pattern_so1 = _adidasredl | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2526a | pattern_b2 = _lyon2526a | pattern_ra2 = _lyon2526a | pattern_sh2 = _lyon2526a | pattern_so2 = _lyon2526al | leftarm2 = 010066 | body2 = 010066 | rightarm2 = 010066 | shorts2 = 010066 | socks2 = 010066 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''Олимпик Лион''' е [[Франција|француски]] [[фудбалски клуб]] со седиште во градот [[Лион]], [[Оверњ-Рона-Алпи]]. Моментално се натпреварува во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал. Клубот бил основан во [[1899]] година, под името ''Лион Олимпик Университер'', а како професионален фудбалски клуб делува од [[1950]] година.<ref>{{cite web |title=According to Lyon's official website, it suggests that was considered this its foundation date rather than 1899 – (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=23 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |archive-date=10 December 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Својте најголеми успеси клубот ги забележал во 21 век. Во 2002 година, клубот ја освоил својата прва титула ''Шампион на Франција'', започнувајќи ја серијата од 7 национални титули по ред со која поставиле рекорд во францускиот фудбал. Покрај тоа Лион има освоено и 8 [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]], 5 [[Фудбалски куп на Франција|Купа на Франција]] и 3 титули во втората лига позната како [[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]. На меѓународната фудбалска сцена, Лион има триумфирано во [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]] во 1997 година, а исто така двапати биле полуфиналисти на [[УЕФА Лига на шампиони|УЕФА Лигата на шампионите]] (2009-2010, 2019-2020, во двата случаја елиминирани од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}), и по еднаш испаѓале во истата фаза во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] (2016-2017) и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] (1963-1964). Клубот своевремено бил член на [[Г-14]] групата на европски клубови. Домашните бои на клубот се бела, црвена и сина. Својте домашни натпревари, Лион ги игра на [[Парк Олимпик Лион]], кој има капацитет од 59,186 седечки места. Тој е еден од најсилно поддржуваните клубови во земјата заедно со {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} и {{Fb team (N) Olympique Marseille}}. Прекар на клубот е ''Les Gones'' што значи "децата". ==Историја== [[Податотека:Serge Chiesa (1976, Olympique de Lyon).jpg|thumb|right|200px|[[Серж Кјеза]], еден од најдобрите фудбалери на Лион во 1970-тите и 1980-тите години. Тој исто така, моментално е играчот со најголем број на настапи за клубот со 541 натпревар.]] Клубот е основан во 1896 година под името ''Лион Олимпик Университер'', како мулти-спортски клуб. По многуте внатрешни конфликти во врска со заедничката работа на аматерите и професионалците во клубот, тогашниот менаџер на клубот Феликс Луо и неговите соработници размислувале за основање на свој сопствен клуб. Така на 3 август [[1950]] година, планот на Луо се остварил кога д-р Алберт Трилат, меѓу другите, го основал клубот Олимпик Лион. За прв тренер на клубот бил назначен [[Оскар Хајзерер]], a на 26 август 1950 година клубот го одиграл својот прв официјален натпревар победувајќи го [[ФК Париз-Шарентон|Париз-Шарентон]] со 3-0 пред околу 3,000 навивачи. Веќе во втората година од своето постоење, Лион ја освоил титулата во втората француска лига и изборил промоција во [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]], најсилната фудбалска лига во земјата. Во текот на 60-тите и 70-тите години на [[XX век]], Лион постигнал просечни успеси благодарение на играчи како [[Флери Ди Нало]], [[Нестор Комбен]], [[Серж Кјеза]], [[Бернар Лакомб]] и [[Жан Џоркаеф]]. Под водството на тренерот [[Лисјен Жасерон]] клубот ја освоил својата прва титула, [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]], победувајќи го во финалето [[ФК Бордо|Бордо]] со 2-0. Лион исто така играл многу добро и во Лига 1 под водството на Жасерон, сè до сезоната 1965-1966 кога завршиле на слабото 16-то место, по што тренерот бил отпуштен. Тој бил заменет од [[Луј Он]], кој пак го предводел клубот до втора титула во Купот на Франција во сезоната 1966-1967, совладувајќи го [[ФК Сошо|Сошо]] во финалето со 3-1. На почетокот на 70-тите години, за нов тренер на Лион бил назначен [[Еме Мињо]], играчка легенда на клубот, кој на ''Les Gones'' им го донел третиот трофеј во Купот на Франција, овојпат победувајќи го во финалето {{Fb team (N) Nantes}} со 2-1 во сезоната 1972-1973. Во јуни 1987 година, Олимпик Лион бил купен од страна на стопанственикот од [[Рона (департман)|Рона]], [[Жан-Мишел Олас]], кој ја презел контролата над клубот со цел да го претвори Лион во една од екипите кои ќе се борат за титулата во француската прва лига. Неговиот амбициозен план, наречен ''ОЛ - Европа'', бил дизајниран да го развие клубот на европско ниво и да го врати клубот во Дивисион 1 во период не подолг од четири години. Прв тренер на Лион во ерата на Олас бил [[Рајмонд Доменех]]. Новиот претседател му дал "одврзани раце" на Доменех да може да го доведе било кој играч што го сака и за кој смета дека е способен да му помогне на клубот во нивните амбиции. Веќе во првата сезона на Доменех промоцијата во најсилната француска лига била постигната, а потоа тие го освоиле осмото место во Дивисион 1 во сезоната 1989-1990. Во сезоната 1990-1991, планот на Олас се остварил кога Лион благодарение на освојувањето на четвртото место во крајниот поредок на Дивисион 1, изборил место во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]]. Сепак, овој резултат претставувал врвот кој Лион го достигнал под водството на Доменех и во следните сезони клубот бил далеку од овој успех и не ги постигнувал посакуваните резултати. Како резултат на тоа, Доменех бил заменет на клупата со [[Жан Тигана]], кој го предводел тимот до најголемиот успех дотогаш во првенството, освојувањето на второто место во сезоната 1994-1995. Неговиот наследник, [[Ги Стефан]], го водел тимот до финалето на Лига купот во сезоната 1995-1996, каде загубиле на пенали од [[ФЦ Мец|Мец]], пред биде отпуштен следната сезона за да го отстапи местото на спортскиот директор [[Бернар Лакомб]], поранешен играч на Лион. Лакомб останал на клупата до 2000 година, освојувајќи го третото место во првенството во сезоната 1998-1999, што му ги донело на клубот првите историски квалификации за пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 1999/2000|Лигата на шампионите]]. Третото место било потврдено и во следната година. Во [[2000-ти|првите години од новиот милениум]], Лион ги забележал најголемите успеси во клупската историја. Така тие воспоставиле хегемонија во својата татковина, освојувајќи 7 последователни национални титули, како и разни други национални трофеи. Лакомб, кој продолжил да работи во клубот како советник на Олас, бил наследен на клупата во 2000 година од [[Жак Сантини]], кој ја преземал тренерската улога. Новиот тренер ја предводел својата екипа до второто место во првенството 2000-2001 и до титулата, во истата сезона, во Лига купот (2-1 во финалето против {{Fb team (N) Monaco}}), што бил првиот освоен трофеј за Лион по [[Фудбалски куп на Франција 1972-1973|Купот на Франција 1972-1973]]. Лион предводен од Сантини се покажал уште подобар во сезоната 2001-2002, освојувајќи ја својата прва [[Дивисион 1 2001-2002|национална титула]], одбележувајќи го почетокот на една дотогаш невидена ера во францускиот фудбал. По освојувањето на првата титула Сантини го напуштил клубот за да стане селектор на {{NazNB|FUrep|FRA}}, а неговиот наследник [[Пол Ле Гвен]] освоил со тимот уште три шампионски титули, три [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]] и се пласирал во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. Доминацијата на домашната сцена исто така продолжил и под раководство на [[Жерар Улије]], чиј двегодишен мандат донел уште две последователни национални титули (и двете освоени со многу голема разлика во однос на второпласираниот тим на табелата) и уште два француски Суперкупа, како и едно четвртфинале во Лигата на шампионите. Во сезоната 2007-2008, под водството на [[Ален Перен]], Лион освоил тројна круна во Франција: суперкупот, првенството и купот на Франција, пред сензационално да се разделат со тренерот. Лион станал клуб познат по развојот на ветувачки таленти кој потоа продолжиле да постигнуваaт успеси не само во Франција, туку и на глобално ниво. Меѓу играчите кои се прославиле во Лион во овој период биле [[Мишел Есиен]], [[Флоран Малуда]], [[Сидни Гову]], [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]], [[Крис (фудбалер)|Крис]], [[Ерик Абидал]], [[Мамаду Диара]], [[Патрик Милер]] и [[Карим Бензема]]. По титулата во 2008 година, хегемонијата на Лион завршила, дури и ако тимот останал при врвот во лигата во трите години на управување на [[Клод Пуел]], чиј престој завршил без трофеи, но со историски пласман во Лигата на шампионите, каде стигнал до полуфиналето во [[УЕФА Лига на шампиони 2009/2010|сезоната 2009-2010]]. Во следните три години во кои на кормилото на тимот бил [[Реми Гард]], тој во витрините на клубот донел пехари од Купот на Франција (2011-2012) и Суперкупот на Франција (2012-2013). Од 2014 година, под водство на [[Јубер Фурније]] и потоа [[Бруно Женесио]], тимот ги поправил својте резултати во лигата, благодарение пред сè на производите на нивниот младински сектор како [[Максим Гоналон]], [[Александар Лаказет]], [[Корентан Толисо]], [[Набил Фекир]], [[Усем Ауар]] и др. Во сезоната 2016-2017, клубот стигнал за прв пат во својата историја до полуфиналето на [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|Лига Европа]]. Под водство на новиот тренер [[Руди Гарсија]], клубот го повторил успехот од пред десет години кога стигнале до ново полуфинале во Лигата на шампионите во [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|сезоната 2019-2020]], каде биле поразени повторно од [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] откако на патот до таму тие ги елиминирале [[ФК Јувентус|Јувентус]] и [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. ==Бои дресови и амблеми== ===Бои и дресови=== {{Football kit box | | pattern_la = | pattern_b = _redbluevertical | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Шест од седумте последователни титули на Лион биле освоени со овој дрес.}} [[File:Ol maillot domicile 2013-2014.JPG|thumb|Дресот од сезоната 2013-2014, со традиционалното црвено-сино V.]] Од основањето на клубот, боите на Олимпик Лион отсекогаш биле црвена, сина и бела, од кој последната преовладува. Во раните години на своето постоење Олимпик Лион претежно играл во комплетно бела опрема. Во 1955 година било одлучено да се воведе црвено-сина лента во облик на латинската буква V (таканаречен [[стропило]]) и сини шорцеви.<ref>{{cite news|title=OL 1955–1960|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001157/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Во 1961 година, традицијата со стропилото била распуштена и двете ленти од црвена и сина боја биле поставени хоризонтално.<ref>{{cite news|title=OL 1960–1965|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001249/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Шест години подоцна тие се вратиле во целосно бела опрема, но црвено-сините ленти останале недопрени, дури и ако сега биле поставени вертикално од левата страна на дресот.<ref>{{cite news|title=OL 1970–1975|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710224418/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|archivedate=10 July 2011|df=dmy-all}}</ref> Лион го носел новиот дрес за прв пат во сезоната 1970-1971 и истиот се задржал до сезоната 1975-1976. За сезоната 2002-2003, претседателот Жан-Мишел Олас објавил дека клубот ќе се врати во таа опрема, која била официјална шест сезони до 2007 година, годината на седмата последователна титула. Во 1976 година, опремата на клубот претрпела драстична промена, менувајќи ги белите дресови и шорцеви со целосно црвена опрема, слична на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. Оваа комбинација играчите на клубот ја носеле до сезоната 1989–1990, со исклучок на сезоните 1977–1978 и 1978–1979 кога клубот додал тегет вертикални ленти на дресот правејќи го пругаст, што се сметало за неуспешно.<ref>{{cite news|title=OL 1975–1980|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815052526/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|archivedate=15 August 2009|df=dmy-all}}</ref> По сезоната 1989–90, клубот се вратил на комплетно белата опрема и, на почетокот на сезоната 1995–1996, клубот ги вратил и вертикалните ленти, но решил да ги вметне во центарот на дресот, наместо лево. Овој стил се задржал во сезоната 2001-2002. Од сезоната 2009–2010, Лион ги вратил хоризонталните црвени и сини ленти. Во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], Лион користел најразлични бои како прв избор, вклучувајќи црвена, темносина, светлосина, црна, сребрена и флуоресцентна жолта.<ref>{{cite web|url=http://www.colours-of-football.com/colours03/fra/lyon/lyon_2.html |title=Olympique Lyonnais 2 |publisher=Colours-of-football.com |date= |accessdate=21 August 2017}}</ref> {| align="center" cellpadding="1" cellspacing="1" style="margin:0 0 1em 1em; width:100px; font-size:90%; border:0px solid #999; line-height:12px" |+'''Еволуција на дресовите''' |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_Vred-blue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1955-1961 и 2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blue_&_red-horizontal|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1961-1967 и 2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redbluevertical|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1971-1976<br />и 2003-2009</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1976-1978<br />и 1980-1990</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_navystripes|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1978-1979</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redblue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1998-2001</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1112h| pattern_b =_lyon1112h| pattern_ra =_lyon1112h| pattern_sh =_lyon1112h| pattern_so =_lyon1112h|title=<small>2011-2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1213h| pattern_b =_lyon1213h| pattern_ra =_lyon1213h| pattern_sh =_lyon1213h| pattern_so =_lyon1213h|title=<small>2012-2013</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la = _lyon1314home|pattern_b = _lyon1314h|pattern_ra = _lyon1314home|pattern_sh = _lyon1314h|pattern_so = _lyon1314home|leftarm = FFFFFF|body = FFFFFF|rightarm = FFFFFF|shorts = 0000FF|socks = FFFFFF|title=<small>2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1415h| pattern_b =_lyon1415h| pattern_ra =_lyon1415h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2014-2015</small>}} |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1516h| pattern_b =_lyonfem1516h| pattern_ra =_lyon1516h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2015-2016</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_olyon1617h| pattern_b =_lyonfem1617h| pattern_ra =_olyon1617h| pattern_sh =_olyon1617h| pattern_so =_olyon1617h|title=<small>2016-2017</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ollyon1718h|pattern_b=_lyonf1718h|pattern_ra=_ollyon1718h|pattern_sh=_ollyon1718h|pattern_so=_ol1718h|title=<small>2017-2018</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_ollyon1819h|pattern_ra= |pattern_sh=_ollyon1819h|pattern_so=_lyon1819h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2018-2019</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol1920h|pattern_b=_ol1920h|pattern_ra=_ol1920h|pattern_sh=_ollyon1920h|pattern_so=_ollyon1920h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2019-2020</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol2021h|pattern_b=_ol2021h|pattern_ra=_ol2021h|pattern_sh=_ol2021h|pattern_so=_ol2021h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2020-2021</small>}} |} ===Амблеми=== <gallery> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1950).jpg|<center>1950-1970</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 2).gif|<center>1970-1980</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 1).gif|<center>1980-1989</center> |<center>1989-1996</center> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1996).jpg|<center>1996-2006</center> Податотека:Olympique Lyonnais.png|<center>од 2006</center></gallery> ==Стадион== {{Главна|Парк Олимпик Лион}} [[File:Parc OL 2.jpg|thumb|upright=3.2|center|Панорама на Парк ОЛ.]] Од [[2016]] година клубот ги игра своите домашни натпревари на [[Парк Олимпик Лион]], познат едноставно како Парк ОЛ. Стадионот е сместен во [[Десен-Шарпје]], центар на периферијата на [[Лион]], и може да собере до 59.186 гледачи. Во својата млада историја стадионот бил домаќин на [[Финале на УЕФА Лига Европа во 2018 година|финалето]] на [[УЕФА Лига Европа 2017-2018]], завршено со победа на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и шест натпревари на [[Европско првенство во фудбал 2016|Европското првенство 2016]], вклучително и полуфиналето помеѓу {{NazNB|FUrep|POR}} и {{NazNB|FUrep|WAL}}. Претходно Лион играл на [[Стад де Жерлан]], стадион кој своето име го добил од хомонимската градска област. Способен да собере 41.044 гледачи, на него се одиграло [[Финале на Европскиот Куп на победниците на куповите во 1986 година|финалето на Купот на победниците на куповите ви 1986 година]] кое го освоил {{Fb team (N) Dynamo Kyiv}}. На него исто така биле одржани и шест натпревари на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], меѓу кој и сензационалното четвртфинале во кое {{NazNB|FUrep|CRO}} ја победила {{NazNB|FUrep|GER}} со убедливи 3-0. == Спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спортска опрема|contenuto= * 1984-1993 {{flagsport|FRA}} [[Дуариг]] * 1993-1998 {{flagsport|USA}} [[Најк]] * 1998-2003 {{flagsport|GER}} [[Адидас]] * 2003-2010 {{flagsport|GBR}} [[Умбро]] * 2010-денес {{flagsport|GER}} [[Адидас]] }} </div> <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спонзори на дресовите|contenuto= * 1984-1989 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1989-1991 {{flagsport|FRA}} [[Le69]] * 1991-1992 {{flagsport|FRA}} [[Zenith Data Systems]] * 1992-1993 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1993-1999 {{flagsport|FRA}} [[Sodexo]] * 1999-2001 {{flagsport|FRA}} [[Infogrames]] * 2001-2003 {{flagsport|GER}} [[Continental AG]] * 2003-2006 {{flagsport|FRA}} [[Renault Trucks]] * 2006-2009 {{flagsport|FRA}} [[Novotel]] * 2009-2010 {{flagsport|JPN}} [[PlayStation 3]] * 2010-2011 {{flagsport|MLT}} [[BetClic]] * 2011-2012 {{flagsport|TWN}} [[Everest Poker]] * 2012-2020 {{flagsport|KOR}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]] * 2020-денес {{flagsport|UAE}} [[Emirates]] }} </div> {{clear}} ==Играчи== ===Моментален состав=== ''Од 28 септември 2020''<ref>http://www.olweb.fr/en/male/roster-121.html</ref> {{Fs start/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no= 1|nat=SVK|pos=GK|name=[[Доминик Греиф]]}} {{Fs player|no= 2|nat=DEN|pos=DF|name=[[Мадс Бидструп]]}} {{Fs player|no= 3|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Таљафико]]}} {{Fs player|no= 5|nat=BEL|pos=MF|name=[[Орел Мангала]]}} {{Fs player|no= 6|nat=USA|pos=MF|name=[[Танер Тесман]]}} {{Fs player|no= 7|nat=GHA|pos=FW|name=[[Ернест Нуама]]}} {{Fs player|no= 8|nat=FRA|pos=MF|name=[[Корентан Толисо]] {{Капитен}}}} {{Fs player|no=10|nat=CZE|pos=MF|name=[[Павел Шулц]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=FW|name=[[Малик Фофана]]}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=DF|name=[[Абнер Винисиус]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=FW|name=[[Лоис Опенда]]}} {{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=MF|name=[[Халис Мера]]}} {{Fs player|no=19|nat=SEN|pos=DF|name=[[Муса Ниакате]]}} {{Fs player|no=21|nat=NED|pos=DF|name=[[Рубен Клајверт]]}} {{Fs player|no=22|nat=ANG|pos=DF|name=[[Клинтон Мата]]}} {{Fs mid/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no=23|nat=ENG|pos=MF|name=[[Тајлер Мортон]]}} {{Fs player|no=24|nat=BEL|pos=FW|name=[[Жилиен Дуранвил]]}} {{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=GK|name=[[Џастин Бенги]]}} {{Fs player|no=26|nat=ALG|pos=FW|name=[[Каил Будаш]]}} {{Fs player|no=29|nat=FRA|pos=FW|name=[[Енцо Молебе]]}} {{Fs player|no=32|nat=ENG|pos=FW|name=[[Алехандро Гомес Родригес]]}} {{Fs player|no=39|nat=FRA|pos=MF|name=[[Матис Де Карваљо]]}} {{Fs player|no=40|nat=FRA|pos=GK|name=[[Реми Дешам]]}} {{Fs player|no=50|nat=MLI|pos=GK|name=[[Ласин Диара]]}} {{Fs player|no=55|nat=CRO|pos=DF|name=[[Дује Ќалета-Цар]]}} {{Fs player|no=76|nat=BFA|pos=DF|name=[[Мохамед Уедраого]]}} {{Fs player|no=85|nat=FRA|pos=DF|name=[[Ноам Камара]]}} {{Fs player|no=98|nat=ENG|pos=DF|name=[[Ејнсли Мејтланд-Најлс]]}} {{Fs player|no=99|nat=DEN|pos=MF|name=[[Ноа Нартеј]]}} {{Fs end}} ===Рекордери=== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} =====Најмногу настапи===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Натпревари''' |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>541</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Грегори Купе]] | <center>518</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>489</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Ивес Шово]] | <center>438</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сиднеј Гову]] | <center>412</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Еме Мињо]] | <center>400</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>344</center> |} {{col-2}} =====Најдобри стрелци===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| &nbsp;'''Голови'''&nbsp; |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>182</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>134</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Александар Лаказет]] | <center>129</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бернар Лакомб]]&nbsp; | <center>128</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>100</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сони Андерсон]] | <center>91</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бафетимби Гоми]] | <center>91</center> |} {{col-3}} [[Податотека:Fleury di Nallo en 1970.jpg|thumb|200px|[[Флери Ди Нало]], најдобриот стрелец во историјата на Олимпик Лион.]] {{col-end}} == Тренери == {{col-begin}} {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950—1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954—1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955—1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959—1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернадес]] (1961—1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966—1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968—1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976—1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980—1981) {{col-4}} * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981—1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983—1985) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987—1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988—1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993—1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995—1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996—2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000—2002) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002—2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007—2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008—2011) * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011—2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015—2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019—денес) {{col-4}} [[Image:Alain Perrin al khor.jpg|thumb|200px|right|[[Ален Перен]], првиот тренер на Лион кој успеал да освои [[Двојна круна (фудбал)|двојна круна]].]] {{col-end}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Jean-Michel Aulas-crop.jpg|thumb|170px|alt=Jean-Michel Aulas.|[[Жан-Мишел Олас]]]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Претседател и сопственик | {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] |- | Генерален директор | {{flagsport|FRA}} Тјери Соваж |- | Заменик Генерален Директор | {{flagsport|FRA}} Венсан Понсо |- | Спортски директор | {{flagsport|BRA}} [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] |- | Маркетинг директор | {{flagsport|FRA}} Сам Примо |- | Специјален советник | {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] |- | Скаутин директор | {{flagsport|FRA}} [[Флоријан Морис]] |} [[File:Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg|thumb|170px|alt=Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg.|[[Руди Гарсија]]]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Тренер | {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] |- | Помошник тренер | {{flagsport|FRA}} [[Клод Фишо]]<br />{{flagsport|FRA}} [[Жерал Батикл]]<br />{{flagsport|BRA}} [[Клаудио Касапа]] |- | Тренер на голманите | {{flagsport|FRA}} [[Кристоф Ревел]] |- | Фитнес тренер | {{flagsport|ITA}} Паоло Ронгони<br />{{flagsport|FRA}} [[Седрик Ура]] |- | Тренер на младиот тим | {{flagsport|BEL}} Кристоф Деси |- | Физиотерапевти | {{flagsport|FRA}} Силван Русо<br />{{flagsport|FRA}} Абделџелил Редиси<br />{{flagsport|FRA}} Антонио да Фонсека |} ==Титули== === Домашни === * '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' ** '''Шампион (7) :''' 2001–2002, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 ** Вицешампион (5) : 1994–1995, 2000–2001, 2009–2010, 2014–2015, 2015–2016 * '''[[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]''' ** '''Шампион (3) :''' 1950–1951, 1953–1954, 1988–1989 * '''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' ** '''Победник (5)''' : 1963–1964, 1966–1967, 1972–1973, 2007–2008, 2011–2012 ** Финалист (3) : 1962–1963, 1970–1971, 1975–1976 * '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција во фудбал|Лига куп на Франција]]''' ** '''Победник (1)''' : 2000-2001 ** Финалист (1) : 1995–1996, 2006–2007, 2011–2012, 2013–2014, 2019–2020 * '''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' ** '''Победник (8) :''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 ** Финалист (4) : 1967, 2008, 2015, 2016 === Меѓународни=== *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[Интертото куп]]''' ** '''Победник (1) :''' 2001. '''останати пласмани''' * [[УЕФА Лига на шампиони]] ** Полуфиналист (2) : 2009–2010, 2019–2020 * [[УЕФА Лига Европа]] ** Полуфиналист (1) : 2016–2017 * [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]] ** Полуфиналист (1) : 1963-1964 == Наводи == {{reflist}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.ol.fr}} {{fr|en}} * [http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 ESPNsoccernet: Olympique Lyonnais] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013161522/http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 |date=2012-10-13 }} {{Лига 1 (Франција)}} {{G-14}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион| ]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Лион]] loatcrw8edqq60dvyd92j8i0a0a0o2c 5602635 5602634 2026-07-31T14:13:17Z Stariot Golman 89502 /* Моментален состав */ 5602635 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = Олимпик Лион | color1 = #26559B; | color2 = #FFFFFF; border:#DD0000 2px solid; | current = ФК Олимпик Лион сезона 2020-2021 | image = [[Податотека:Olympique_Lyonnais.png|180п]] | fullname = Олимпик Лион | nickname = ''Les Gones'' ''(Деца)'' | shortname= Lyon, OL | founded = {{Start date and age|df=yes|1950|8|3}}<ref>{{Наведена мрежна страница |title=According to Lyon's official website, it suggests that they consider this their foundation date rather than 1899 - (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=2006-08-23 |archive-date=2005-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |url-status=dead }}</ref> | ground = [[Парк Олимпик Лион]] | capacity = 59,186<ref>{{fr}} [https://www.groupama-stadium.com/presentation/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210327022938/https://www.groupama-stadium.com/presentation/ |date=2021-03-27 }}, on www.groupama-stadium.com</ref> | chairman = {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] | manager = {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] | league = {{Лига-Лига 1 (Франција)}} | season = 2025/26 | position = Лига 1, 4-ми | website = https://www.ol.fr | pattern_la1 = _lyon2526h | pattern_b1 = _lyon2526h | pattern_ra1 = _lyon2526h | pattern_sh1 = _lyon2526h | pattern_so1 = _adidasredl | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2526a | pattern_b2 = _lyon2526a | pattern_ra2 = _lyon2526a | pattern_sh2 = _lyon2526a | pattern_so2 = _lyon2526al | leftarm2 = 010066 | body2 = 010066 | rightarm2 = 010066 | shorts2 = 010066 | socks2 = 010066 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''Олимпик Лион''' е [[Франција|француски]] [[фудбалски клуб]] со седиште во градот [[Лион]], [[Оверњ-Рона-Алпи]]. Моментално се натпреварува во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал. Клубот бил основан во [[1899]] година, под името ''Лион Олимпик Университер'', а како професионален фудбалски клуб делува од [[1950]] година.<ref>{{cite web |title=According to Lyon's official website, it suggests that was considered this its foundation date rather than 1899 – (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=23 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |archive-date=10 December 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Својте најголеми успеси клубот ги забележал во 21 век. Во 2002 година, клубот ја освоил својата прва титула ''Шампион на Франција'', започнувајќи ја серијата од 7 национални титули по ред со која поставиле рекорд во францускиот фудбал. Покрај тоа Лион има освоено и 8 [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]], 5 [[Фудбалски куп на Франција|Купа на Франција]] и 3 титули во втората лига позната како [[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]. На меѓународната фудбалска сцена, Лион има триумфирано во [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]] во 1997 година, а исто така двапати биле полуфиналисти на [[УЕФА Лига на шампиони|УЕФА Лигата на шампионите]] (2009-2010, 2019-2020, во двата случаја елиминирани од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}), и по еднаш испаѓале во истата фаза во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] (2016-2017) и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] (1963-1964). Клубот своевремено бил член на [[Г-14]] групата на европски клубови. Домашните бои на клубот се бела, црвена и сина. Својте домашни натпревари, Лион ги игра на [[Парк Олимпик Лион]], кој има капацитет од 59,186 седечки места. Тој е еден од најсилно поддржуваните клубови во земјата заедно со {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} и {{Fb team (N) Olympique Marseille}}. Прекар на клубот е ''Les Gones'' што значи "децата". ==Историја== [[Податотека:Serge Chiesa (1976, Olympique de Lyon).jpg|thumb|right|200px|[[Серж Кјеза]], еден од најдобрите фудбалери на Лион во 1970-тите и 1980-тите години. Тој исто така, моментално е играчот со најголем број на настапи за клубот со 541 натпревар.]] Клубот е основан во 1896 година под името ''Лион Олимпик Университер'', како мулти-спортски клуб. По многуте внатрешни конфликти во врска со заедничката работа на аматерите и професионалците во клубот, тогашниот менаџер на клубот Феликс Луо и неговите соработници размислувале за основање на свој сопствен клуб. Така на 3 август [[1950]] година, планот на Луо се остварил кога д-р Алберт Трилат, меѓу другите, го основал клубот Олимпик Лион. За прв тренер на клубот бил назначен [[Оскар Хајзерер]], a на 26 август 1950 година клубот го одиграл својот прв официјален натпревар победувајќи го [[ФК Париз-Шарентон|Париз-Шарентон]] со 3-0 пред околу 3,000 навивачи. Веќе во втората година од своето постоење, Лион ја освоил титулата во втората француска лига и изборил промоција во [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]], најсилната фудбалска лига во земјата. Во текот на 60-тите и 70-тите години на [[XX век]], Лион постигнал просечни успеси благодарение на играчи како [[Флери Ди Нало]], [[Нестор Комбен]], [[Серж Кјеза]], [[Бернар Лакомб]] и [[Жан Џоркаеф]]. Под водството на тренерот [[Лисјен Жасерон]] клубот ја освоил својата прва титула, [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]], победувајќи го во финалето [[ФК Бордо|Бордо]] со 2-0. Лион исто така играл многу добро и во Лига 1 под водството на Жасерон, сè до сезоната 1965-1966 кога завршиле на слабото 16-то место, по што тренерот бил отпуштен. Тој бил заменет од [[Луј Он]], кој пак го предводел клубот до втора титула во Купот на Франција во сезоната 1966-1967, совладувајќи го [[ФК Сошо|Сошо]] во финалето со 3-1. На почетокот на 70-тите години, за нов тренер на Лион бил назначен [[Еме Мињо]], играчка легенда на клубот, кој на ''Les Gones'' им го донел третиот трофеј во Купот на Франција, овојпат победувајќи го во финалето {{Fb team (N) Nantes}} со 2-1 во сезоната 1972-1973. Во јуни 1987 година, Олимпик Лион бил купен од страна на стопанственикот од [[Рона (департман)|Рона]], [[Жан-Мишел Олас]], кој ја презел контролата над клубот со цел да го претвори Лион во една од екипите кои ќе се борат за титулата во француската прва лига. Неговиот амбициозен план, наречен ''ОЛ - Европа'', бил дизајниран да го развие клубот на европско ниво и да го врати клубот во Дивисион 1 во период не подолг од четири години. Прв тренер на Лион во ерата на Олас бил [[Рајмонд Доменех]]. Новиот претседател му дал "одврзани раце" на Доменех да може да го доведе било кој играч што го сака и за кој смета дека е способен да му помогне на клубот во нивните амбиции. Веќе во првата сезона на Доменех промоцијата во најсилната француска лига била постигната, а потоа тие го освоиле осмото место во Дивисион 1 во сезоната 1989-1990. Во сезоната 1990-1991, планот на Олас се остварил кога Лион благодарение на освојувањето на четвртото место во крајниот поредок на Дивисион 1, изборил место во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]]. Сепак, овој резултат претставувал врвот кој Лион го достигнал под водството на Доменех и во следните сезони клубот бил далеку од овој успех и не ги постигнувал посакуваните резултати. Како резултат на тоа, Доменех бил заменет на клупата со [[Жан Тигана]], кој го предводел тимот до најголемиот успех дотогаш во првенството, освојувањето на второто место во сезоната 1994-1995. Неговиот наследник, [[Ги Стефан]], го водел тимот до финалето на Лига купот во сезоната 1995-1996, каде загубиле на пенали од [[ФЦ Мец|Мец]], пред биде отпуштен следната сезона за да го отстапи местото на спортскиот директор [[Бернар Лакомб]], поранешен играч на Лион. Лакомб останал на клупата до 2000 година, освојувајќи го третото место во првенството во сезоната 1998-1999, што му ги донело на клубот првите историски квалификации за пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 1999/2000|Лигата на шампионите]]. Третото место било потврдено и во следната година. Во [[2000-ти|првите години од новиот милениум]], Лион ги забележал најголемите успеси во клупската историја. Така тие воспоставиле хегемонија во својата татковина, освојувајќи 7 последователни национални титули, како и разни други национални трофеи. Лакомб, кој продолжил да работи во клубот како советник на Олас, бил наследен на клупата во 2000 година од [[Жак Сантини]], кој ја преземал тренерската улога. Новиот тренер ја предводел својата екипа до второто место во првенството 2000-2001 и до титулата, во истата сезона, во Лига купот (2-1 во финалето против {{Fb team (N) Monaco}}), што бил првиот освоен трофеј за Лион по [[Фудбалски куп на Франција 1972-1973|Купот на Франција 1972-1973]]. Лион предводен од Сантини се покажал уште подобар во сезоната 2001-2002, освојувајќи ја својата прва [[Дивисион 1 2001-2002|национална титула]], одбележувајќи го почетокот на една дотогаш невидена ера во францускиот фудбал. По освојувањето на првата титула Сантини го напуштил клубот за да стане селектор на {{NazNB|FUrep|FRA}}, а неговиот наследник [[Пол Ле Гвен]] освоил со тимот уште три шампионски титули, три [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]] и се пласирал во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. Доминацијата на домашната сцена исто така продолжил и под раководство на [[Жерар Улије]], чиј двегодишен мандат донел уште две последователни национални титули (и двете освоени со многу голема разлика во однос на второпласираниот тим на табелата) и уште два француски Суперкупа, како и едно четвртфинале во Лигата на шампионите. Во сезоната 2007-2008, под водството на [[Ален Перен]], Лион освоил тројна круна во Франција: суперкупот, првенството и купот на Франција, пред сензационално да се разделат со тренерот. Лион станал клуб познат по развојот на ветувачки таленти кој потоа продолжиле да постигнуваaт успеси не само во Франција, туку и на глобално ниво. Меѓу играчите кои се прославиле во Лион во овој период биле [[Мишел Есиен]], [[Флоран Малуда]], [[Сидни Гову]], [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]], [[Крис (фудбалер)|Крис]], [[Ерик Абидал]], [[Мамаду Диара]], [[Патрик Милер]] и [[Карим Бензема]]. По титулата во 2008 година, хегемонијата на Лион завршила, дури и ако тимот останал при врвот во лигата во трите години на управување на [[Клод Пуел]], чиј престој завршил без трофеи, но со историски пласман во Лигата на шампионите, каде стигнал до полуфиналето во [[УЕФА Лига на шампиони 2009/2010|сезоната 2009-2010]]. Во следните три години во кои на кормилото на тимот бил [[Реми Гард]], тој во витрините на клубот донел пехари од Купот на Франција (2011-2012) и Суперкупот на Франција (2012-2013). Од 2014 година, под водство на [[Јубер Фурније]] и потоа [[Бруно Женесио]], тимот ги поправил својте резултати во лигата, благодарение пред сè на производите на нивниот младински сектор како [[Максим Гоналон]], [[Александар Лаказет]], [[Корентан Толисо]], [[Набил Фекир]], [[Усем Ауар]] и др. Во сезоната 2016-2017, клубот стигнал за прв пат во својата историја до полуфиналето на [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|Лига Европа]]. Под водство на новиот тренер [[Руди Гарсија]], клубот го повторил успехот од пред десет години кога стигнале до ново полуфинале во Лигата на шампионите во [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|сезоната 2019-2020]], каде биле поразени повторно од [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] откако на патот до таму тие ги елиминирале [[ФК Јувентус|Јувентус]] и [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. ==Бои дресови и амблеми== ===Бои и дресови=== {{Football kit box | | pattern_la = | pattern_b = _redbluevertical | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Шест од седумте последователни титули на Лион биле освоени со овој дрес.}} [[File:Ol maillot domicile 2013-2014.JPG|thumb|Дресот од сезоната 2013-2014, со традиционалното црвено-сино V.]] Од основањето на клубот, боите на Олимпик Лион отсекогаш биле црвена, сина и бела, од кој последната преовладува. Во раните години на своето постоење Олимпик Лион претежно играл во комплетно бела опрема. Во 1955 година било одлучено да се воведе црвено-сина лента во облик на латинската буква V (таканаречен [[стропило]]) и сини шорцеви.<ref>{{cite news|title=OL 1955–1960|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001157/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Во 1961 година, традицијата со стропилото била распуштена и двете ленти од црвена и сина боја биле поставени хоризонтално.<ref>{{cite news|title=OL 1960–1965|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001249/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Шест години подоцна тие се вратиле во целосно бела опрема, но црвено-сините ленти останале недопрени, дури и ако сега биле поставени вертикално од левата страна на дресот.<ref>{{cite news|title=OL 1970–1975|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710224418/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|archivedate=10 July 2011|df=dmy-all}}</ref> Лион го носел новиот дрес за прв пат во сезоната 1970-1971 и истиот се задржал до сезоната 1975-1976. За сезоната 2002-2003, претседателот Жан-Мишел Олас објавил дека клубот ќе се врати во таа опрема, која била официјална шест сезони до 2007 година, годината на седмата последователна титула. Во 1976 година, опремата на клубот претрпела драстична промена, менувајќи ги белите дресови и шорцеви со целосно црвена опрема, слична на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. Оваа комбинација играчите на клубот ја носеле до сезоната 1989–1990, со исклучок на сезоните 1977–1978 и 1978–1979 кога клубот додал тегет вертикални ленти на дресот правејќи го пругаст, што се сметало за неуспешно.<ref>{{cite news|title=OL 1975–1980|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815052526/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|archivedate=15 August 2009|df=dmy-all}}</ref> По сезоната 1989–90, клубот се вратил на комплетно белата опрема и, на почетокот на сезоната 1995–1996, клубот ги вратил и вертикалните ленти, но решил да ги вметне во центарот на дресот, наместо лево. Овој стил се задржал во сезоната 2001-2002. Од сезоната 2009–2010, Лион ги вратил хоризонталните црвени и сини ленти. Во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], Лион користел најразлични бои како прв избор, вклучувајќи црвена, темносина, светлосина, црна, сребрена и флуоресцентна жолта.<ref>{{cite web|url=http://www.colours-of-football.com/colours03/fra/lyon/lyon_2.html |title=Olympique Lyonnais 2 |publisher=Colours-of-football.com |date= |accessdate=21 August 2017}}</ref> {| align="center" cellpadding="1" cellspacing="1" style="margin:0 0 1em 1em; width:100px; font-size:90%; border:0px solid #999; line-height:12px" |+'''Еволуција на дресовите''' |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_Vred-blue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1955-1961 и 2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blue_&_red-horizontal|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1961-1967 и 2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redbluevertical|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1971-1976<br />и 2003-2009</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1976-1978<br />и 1980-1990</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_navystripes|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1978-1979</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redblue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1998-2001</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1112h| pattern_b =_lyon1112h| pattern_ra =_lyon1112h| pattern_sh =_lyon1112h| pattern_so =_lyon1112h|title=<small>2011-2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1213h| pattern_b =_lyon1213h| pattern_ra =_lyon1213h| pattern_sh =_lyon1213h| pattern_so =_lyon1213h|title=<small>2012-2013</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la = _lyon1314home|pattern_b = _lyon1314h|pattern_ra = _lyon1314home|pattern_sh = _lyon1314h|pattern_so = _lyon1314home|leftarm = FFFFFF|body = FFFFFF|rightarm = FFFFFF|shorts = 0000FF|socks = FFFFFF|title=<small>2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1415h| pattern_b =_lyon1415h| pattern_ra =_lyon1415h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2014-2015</small>}} |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1516h| pattern_b =_lyonfem1516h| pattern_ra =_lyon1516h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2015-2016</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_olyon1617h| pattern_b =_lyonfem1617h| pattern_ra =_olyon1617h| pattern_sh =_olyon1617h| pattern_so =_olyon1617h|title=<small>2016-2017</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ollyon1718h|pattern_b=_lyonf1718h|pattern_ra=_ollyon1718h|pattern_sh=_ollyon1718h|pattern_so=_ol1718h|title=<small>2017-2018</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_ollyon1819h|pattern_ra= |pattern_sh=_ollyon1819h|pattern_so=_lyon1819h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2018-2019</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol1920h|pattern_b=_ol1920h|pattern_ra=_ol1920h|pattern_sh=_ollyon1920h|pattern_so=_ollyon1920h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2019-2020</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol2021h|pattern_b=_ol2021h|pattern_ra=_ol2021h|pattern_sh=_ol2021h|pattern_so=_ol2021h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2020-2021</small>}} |} ===Амблеми=== <gallery> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1950).jpg|<center>1950-1970</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 2).gif|<center>1970-1980</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 1).gif|<center>1980-1989</center> |<center>1989-1996</center> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1996).jpg|<center>1996-2006</center> Податотека:Olympique Lyonnais.png|<center>од 2006</center></gallery> ==Стадион== {{Главна|Парк Олимпик Лион}} [[File:Parc OL 2.jpg|thumb|upright=3.2|center|Панорама на Парк ОЛ.]] Од [[2016]] година клубот ги игра своите домашни натпревари на [[Парк Олимпик Лион]], познат едноставно како Парк ОЛ. Стадионот е сместен во [[Десен-Шарпје]], центар на периферијата на [[Лион]], и може да собере до 59.186 гледачи. Во својата млада историја стадионот бил домаќин на [[Финале на УЕФА Лига Европа во 2018 година|финалето]] на [[УЕФА Лига Европа 2017-2018]], завршено со победа на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и шест натпревари на [[Европско првенство во фудбал 2016|Европското првенство 2016]], вклучително и полуфиналето помеѓу {{NazNB|FUrep|POR}} и {{NazNB|FUrep|WAL}}. Претходно Лион играл на [[Стад де Жерлан]], стадион кој своето име го добил од хомонимската градска област. Способен да собере 41.044 гледачи, на него се одиграло [[Финале на Европскиот Куп на победниците на куповите во 1986 година|финалето на Купот на победниците на куповите ви 1986 година]] кое го освоил {{Fb team (N) Dynamo Kyiv}}. На него исто така биле одржани и шест натпревари на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], меѓу кој и сензационалното четвртфинале во кое {{NazNB|FUrep|CRO}} ја победила {{NazNB|FUrep|GER}} со убедливи 3-0. == Спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спортска опрема|contenuto= * 1984-1993 {{flagsport|FRA}} [[Дуариг]] * 1993-1998 {{flagsport|USA}} [[Најк]] * 1998-2003 {{flagsport|GER}} [[Адидас]] * 2003-2010 {{flagsport|GBR}} [[Умбро]] * 2010-денес {{flagsport|GER}} [[Адидас]] }} </div> <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спонзори на дресовите|contenuto= * 1984-1989 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1989-1991 {{flagsport|FRA}} [[Le69]] * 1991-1992 {{flagsport|FRA}} [[Zenith Data Systems]] * 1992-1993 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1993-1999 {{flagsport|FRA}} [[Sodexo]] * 1999-2001 {{flagsport|FRA}} [[Infogrames]] * 2001-2003 {{flagsport|GER}} [[Continental AG]] * 2003-2006 {{flagsport|FRA}} [[Renault Trucks]] * 2006-2009 {{flagsport|FRA}} [[Novotel]] * 2009-2010 {{flagsport|JPN}} [[PlayStation 3]] * 2010-2011 {{flagsport|MLT}} [[BetClic]] * 2011-2012 {{flagsport|TWN}} [[Everest Poker]] * 2012-2020 {{flagsport|KOR}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]] * 2020-денес {{flagsport|UAE}} [[Emirates]] }} </div> {{clear}} ==Играчи== ===Моментален состав=== ''Од 31 јули 2026''<ref>http://www.olweb.fr/en/male/roster-121.html</ref> {{Fs start/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no= 1|nat=SVK|pos=GK|name=[[Доминик Греиф]]}} {{Fs player|no= 2|nat=DEN|pos=DF|name=[[Мадс Бидструп]]}} {{Fs player|no= 3|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Таљафико]]}} {{Fs player|no= 5|nat=BEL|pos=MF|name=[[Орел Мангала]]}} {{Fs player|no= 6|nat=USA|pos=MF|name=[[Танер Тесман]]}} {{Fs player|no= 7|nat=GHA|pos=FW|name=[[Ернест Нуама]]}} {{Fs player|no= 8|nat=FRA|pos=MF|name=[[Корентан Толисо]] {{Капитен}}}} {{Fs player|no=10|nat=CZE|pos=MF|name=[[Павел Шулц]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=FW|name=[[Малик Фофана]]}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=DF|name=[[Абнер Винисиус]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=FW|name=[[Лоис Опенда]]}} {{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=MF|name=[[Халис Мера]]}} {{Fs player|no=19|nat=SEN|pos=DF|name=[[Муса Ниакате]]}} {{Fs player|no=21|nat=NED|pos=DF|name=[[Рубен Клајверт]]}} {{Fs player|no=22|nat=ANG|pos=DF|name=[[Клинтон Мата]]}} {{Fs mid/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no=23|nat=ENG|pos=MF|name=[[Тајлер Мортон]]}} {{Fs player|no=24|nat=BEL|pos=FW|name=[[Жилиен Дуранвил]]}} {{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=GK|name=[[Џастин Бенги]]}} {{Fs player|no=26|nat=ALG|pos=FW|name=[[Каил Будаш]]}} {{Fs player|no=29|nat=FRA|pos=FW|name=[[Енцо Молебе]]}} {{Fs player|no=32|nat=ENG|pos=FW|name=[[Алехандро Гомес Родригес]]}} {{Fs player|no=39|nat=FRA|pos=MF|name=[[Матис Де Карваљо]]}} {{Fs player|no=40|nat=FRA|pos=GK|name=[[Реми Дешам]]}} {{Fs player|no=50|nat=MLI|pos=GK|name=[[Ласин Диара]]}} {{Fs player|no=55|nat=CRO|pos=DF|name=[[Дује Ќалета-Цар]]}} {{Fs player|no=76|nat=BFA|pos=DF|name=[[Мохамед Уедраого]]}} {{Fs player|no=85|nat=FRA|pos=DF|name=[[Ноам Камара]]}} {{Fs player|no=98|nat=ENG|pos=DF|name=[[Ејнсли Мејтланд-Најлс]]}} {{Fs player|no=99|nat=DEN|pos=MF|name=[[Ноа Нартеј]]}} {{Fs end}} ===Рекордери=== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} =====Најмногу настапи===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Натпревари''' |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>541</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Грегори Купе]] | <center>518</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>489</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Ивес Шово]] | <center>438</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сиднеј Гову]] | <center>412</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Еме Мињо]] | <center>400</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>344</center> |} {{col-2}} =====Најдобри стрелци===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| &nbsp;'''Голови'''&nbsp; |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>182</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>134</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Александар Лаказет]] | <center>129</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бернар Лакомб]]&nbsp; | <center>128</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>100</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сони Андерсон]] | <center>91</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бафетимби Гоми]] | <center>91</center> |} {{col-3}} [[Податотека:Fleury di Nallo en 1970.jpg|thumb|200px|[[Флери Ди Нало]], најдобриот стрелец во историјата на Олимпик Лион.]] {{col-end}} == Тренери == {{col-begin}} {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950—1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954—1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955—1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959—1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернадес]] (1961—1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966—1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968—1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976—1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980—1981) {{col-4}} * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981—1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983—1985) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987—1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988—1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993—1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995—1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996—2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000—2002) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002—2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007—2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008—2011) * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011—2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015—2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019—денес) {{col-4}} [[Image:Alain Perrin al khor.jpg|thumb|200px|right|[[Ален Перен]], првиот тренер на Лион кој успеал да освои [[Двојна круна (фудбал)|двојна круна]].]] {{col-end}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Jean-Michel Aulas-crop.jpg|thumb|170px|alt=Jean-Michel Aulas.|[[Жан-Мишел Олас]]]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Претседател и сопственик | {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] |- | Генерален директор | {{flagsport|FRA}} Тјери Соваж |- | Заменик Генерален Директор | {{flagsport|FRA}} Венсан Понсо |- | Спортски директор | {{flagsport|BRA}} [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] |- | Маркетинг директор | {{flagsport|FRA}} Сам Примо |- | Специјален советник | {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] |- | Скаутин директор | {{flagsport|FRA}} [[Флоријан Морис]] |} [[File:Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg|thumb|170px|alt=Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg.|[[Руди Гарсија]]]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Тренер | {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] |- | Помошник тренер | {{flagsport|FRA}} [[Клод Фишо]]<br />{{flagsport|FRA}} [[Жерал Батикл]]<br />{{flagsport|BRA}} [[Клаудио Касапа]] |- | Тренер на голманите | {{flagsport|FRA}} [[Кристоф Ревел]] |- | Фитнес тренер | {{flagsport|ITA}} Паоло Ронгони<br />{{flagsport|FRA}} [[Седрик Ура]] |- | Тренер на младиот тим | {{flagsport|BEL}} Кристоф Деси |- | Физиотерапевти | {{flagsport|FRA}} Силван Русо<br />{{flagsport|FRA}} Абделџелил Редиси<br />{{flagsport|FRA}} Антонио да Фонсека |} ==Титули== === Домашни === * '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' ** '''Шампион (7) :''' 2001–2002, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 ** Вицешампион (5) : 1994–1995, 2000–2001, 2009–2010, 2014–2015, 2015–2016 * '''[[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]''' ** '''Шампион (3) :''' 1950–1951, 1953–1954, 1988–1989 * '''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' ** '''Победник (5)''' : 1963–1964, 1966–1967, 1972–1973, 2007–2008, 2011–2012 ** Финалист (3) : 1962–1963, 1970–1971, 1975–1976 * '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција во фудбал|Лига куп на Франција]]''' ** '''Победник (1)''' : 2000-2001 ** Финалист (1) : 1995–1996, 2006–2007, 2011–2012, 2013–2014, 2019–2020 * '''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' ** '''Победник (8) :''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 ** Финалист (4) : 1967, 2008, 2015, 2016 === Меѓународни=== *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[Интертото куп]]''' ** '''Победник (1) :''' 2001. '''останати пласмани''' * [[УЕФА Лига на шампиони]] ** Полуфиналист (2) : 2009–2010, 2019–2020 * [[УЕФА Лига Европа]] ** Полуфиналист (1) : 2016–2017 * [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]] ** Полуфиналист (1) : 1963-1964 == Наводи == {{reflist}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.ol.fr}} {{fr|en}} * [http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 ESPNsoccernet: Olympique Lyonnais] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013161522/http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 |date=2012-10-13 }} {{Лига 1 (Франција)}} {{G-14}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион| ]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Лион]] s4d11szfqqxka2dxzb82e0h1mcvnq6g 5602781 5602635 2026-08-01T08:37:36Z Stariot Golman 89502 /* Тренери */ 5602781 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = Олимпик Лион | color1 = #26559B; | color2 = #FFFFFF; border:#DD0000 2px solid; | current = ФК Олимпик Лион сезона 2020-2021 | image = [[Податотека:Olympique_Lyonnais.png|180п]] | fullname = Олимпик Лион | nickname = ''Les Gones'' ''(Деца)'' | shortname= Lyon, OL | founded = {{Start date and age|df=yes|1950|8|3}}<ref>{{Наведена мрежна страница |title=According to Lyon's official website, it suggests that they consider this their foundation date rather than 1899 - (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=2006-08-23 |archive-date=2005-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |url-status=dead }}</ref> | ground = [[Парк Олимпик Лион]] | capacity = 59,186<ref>{{fr}} [https://www.groupama-stadium.com/presentation/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210327022938/https://www.groupama-stadium.com/presentation/ |date=2021-03-27 }}, on www.groupama-stadium.com</ref> | chairman = {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] | manager = {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] | league = {{Лига-Лига 1 (Франција)}} | season = 2025/26 | position = Лига 1, 4-ми | website = https://www.ol.fr | pattern_la1 = _lyon2526h | pattern_b1 = _lyon2526h | pattern_ra1 = _lyon2526h | pattern_sh1 = _lyon2526h | pattern_so1 = _adidasredl | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2526a | pattern_b2 = _lyon2526a | pattern_ra2 = _lyon2526a | pattern_sh2 = _lyon2526a | pattern_so2 = _lyon2526al | leftarm2 = 010066 | body2 = 010066 | rightarm2 = 010066 | shorts2 = 010066 | socks2 = 010066 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''Олимпик Лион''' е [[Франција|француски]] [[фудбалски клуб]] со седиште во градот [[Лион]], [[Оверњ-Рона-Алпи]]. Моментално се натпреварува во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал. Клубот бил основан во [[1899]] година, под името ''Лион Олимпик Университер'', а како професионален фудбалски клуб делува од [[1950]] година.<ref>{{cite web |title=According to Lyon's official website, it suggests that was considered this its foundation date rather than 1899 – (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=23 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |archive-date=10 December 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Својте најголеми успеси клубот ги забележал во 21 век. Во 2002 година, клубот ја освоил својата прва титула ''Шампион на Франција'', започнувајќи ја серијата од 7 национални титули по ред со која поставиле рекорд во францускиот фудбал. Покрај тоа Лион има освоено и 8 [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]], 5 [[Фудбалски куп на Франција|Купа на Франција]] и 3 титули во втората лига позната како [[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]. На меѓународната фудбалска сцена, Лион има триумфирано во [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]] во 1997 година, а исто така двапати биле полуфиналисти на [[УЕФА Лига на шампиони|УЕФА Лигата на шампионите]] (2009-2010, 2019-2020, во двата случаја елиминирани од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}), и по еднаш испаѓале во истата фаза во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] (2016-2017) и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] (1963-1964). Клубот своевремено бил член на [[Г-14]] групата на европски клубови. Домашните бои на клубот се бела, црвена и сина. Својте домашни натпревари, Лион ги игра на [[Парк Олимпик Лион]], кој има капацитет од 59,186 седечки места. Тој е еден од најсилно поддржуваните клубови во земјата заедно со {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} и {{Fb team (N) Olympique Marseille}}. Прекар на клубот е ''Les Gones'' што значи "децата". ==Историја== [[Податотека:Serge Chiesa (1976, Olympique de Lyon).jpg|thumb|right|200px|[[Серж Кјеза]], еден од најдобрите фудбалери на Лион во 1970-тите и 1980-тите години. Тој исто така, моментално е играчот со најголем број на настапи за клубот со 541 натпревар.]] Клубот е основан во 1896 година под името ''Лион Олимпик Университер'', како мулти-спортски клуб. По многуте внатрешни конфликти во врска со заедничката работа на аматерите и професионалците во клубот, тогашниот менаџер на клубот Феликс Луо и неговите соработници размислувале за основање на свој сопствен клуб. Така на 3 август [[1950]] година, планот на Луо се остварил кога д-р Алберт Трилат, меѓу другите, го основал клубот Олимпик Лион. За прв тренер на клубот бил назначен [[Оскар Хајзерер]], a на 26 август 1950 година клубот го одиграл својот прв официјален натпревар победувајќи го [[ФК Париз-Шарентон|Париз-Шарентон]] со 3-0 пред околу 3,000 навивачи. Веќе во втората година од своето постоење, Лион ја освоил титулата во втората француска лига и изборил промоција во [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]], најсилната фудбалска лига во земјата. Во текот на 60-тите и 70-тите години на [[XX век]], Лион постигнал просечни успеси благодарение на играчи како [[Флери Ди Нало]], [[Нестор Комбен]], [[Серж Кјеза]], [[Бернар Лакомб]] и [[Жан Џоркаеф]]. Под водството на тренерот [[Лисјен Жасерон]] клубот ја освоил својата прва титула, [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]], победувајќи го во финалето [[ФК Бордо|Бордо]] со 2-0. Лион исто така играл многу добро и во Лига 1 под водството на Жасерон, сè до сезоната 1965-1966 кога завршиле на слабото 16-то место, по што тренерот бил отпуштен. Тој бил заменет од [[Луј Он]], кој пак го предводел клубот до втора титула во Купот на Франција во сезоната 1966-1967, совладувајќи го [[ФК Сошо|Сошо]] во финалето со 3-1. На почетокот на 70-тите години, за нов тренер на Лион бил назначен [[Еме Мињо]], играчка легенда на клубот, кој на ''Les Gones'' им го донел третиот трофеј во Купот на Франција, овојпат победувајќи го во финалето {{Fb team (N) Nantes}} со 2-1 во сезоната 1972-1973. Во јуни 1987 година, Олимпик Лион бил купен од страна на стопанственикот од [[Рона (департман)|Рона]], [[Жан-Мишел Олас]], кој ја презел контролата над клубот со цел да го претвори Лион во една од екипите кои ќе се борат за титулата во француската прва лига. Неговиот амбициозен план, наречен ''ОЛ - Европа'', бил дизајниран да го развие клубот на европско ниво и да го врати клубот во Дивисион 1 во период не подолг од четири години. Прв тренер на Лион во ерата на Олас бил [[Рајмонд Доменех]]. Новиот претседател му дал "одврзани раце" на Доменех да може да го доведе било кој играч што го сака и за кој смета дека е способен да му помогне на клубот во нивните амбиции. Веќе во првата сезона на Доменех промоцијата во најсилната француска лига била постигната, а потоа тие го освоиле осмото место во Дивисион 1 во сезоната 1989-1990. Во сезоната 1990-1991, планот на Олас се остварил кога Лион благодарение на освојувањето на четвртото место во крајниот поредок на Дивисион 1, изборил место во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]]. Сепак, овој резултат претставувал врвот кој Лион го достигнал под водството на Доменех и во следните сезони клубот бил далеку од овој успех и не ги постигнувал посакуваните резултати. Како резултат на тоа, Доменех бил заменет на клупата со [[Жан Тигана]], кој го предводел тимот до најголемиот успех дотогаш во првенството, освојувањето на второто место во сезоната 1994-1995. Неговиот наследник, [[Ги Стефан]], го водел тимот до финалето на Лига купот во сезоната 1995-1996, каде загубиле на пенали од [[ФЦ Мец|Мец]], пред биде отпуштен следната сезона за да го отстапи местото на спортскиот директор [[Бернар Лакомб]], поранешен играч на Лион. Лакомб останал на клупата до 2000 година, освојувајќи го третото место во првенството во сезоната 1998-1999, што му ги донело на клубот првите историски квалификации за пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 1999/2000|Лигата на шампионите]]. Третото место било потврдено и во следната година. Во [[2000-ти|првите години од новиот милениум]], Лион ги забележал најголемите успеси во клупската историја. Така тие воспоставиле хегемонија во својата татковина, освојувајќи 7 последователни национални титули, како и разни други национални трофеи. Лакомб, кој продолжил да работи во клубот како советник на Олас, бил наследен на клупата во 2000 година од [[Жак Сантини]], кој ја преземал тренерската улога. Новиот тренер ја предводел својата екипа до второто место во првенството 2000-2001 и до титулата, во истата сезона, во Лига купот (2-1 во финалето против {{Fb team (N) Monaco}}), што бил првиот освоен трофеј за Лион по [[Фудбалски куп на Франција 1972-1973|Купот на Франција 1972-1973]]. Лион предводен од Сантини се покажал уште подобар во сезоната 2001-2002, освојувајќи ја својата прва [[Дивисион 1 2001-2002|национална титула]], одбележувајќи го почетокот на една дотогаш невидена ера во францускиот фудбал. По освојувањето на првата титула Сантини го напуштил клубот за да стане селектор на {{NazNB|FUrep|FRA}}, а неговиот наследник [[Пол Ле Гвен]] освоил со тимот уште три шампионски титули, три [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]] и се пласирал во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. Доминацијата на домашната сцена исто така продолжил и под раководство на [[Жерар Улије]], чиј двегодишен мандат донел уште две последователни национални титули (и двете освоени со многу голема разлика во однос на второпласираниот тим на табелата) и уште два француски Суперкупа, како и едно четвртфинале во Лигата на шампионите. Во сезоната 2007-2008, под водството на [[Ален Перен]], Лион освоил тројна круна во Франција: суперкупот, првенството и купот на Франција, пред сензационално да се разделат со тренерот. Лион станал клуб познат по развојот на ветувачки таленти кој потоа продолжиле да постигнуваaт успеси не само во Франција, туку и на глобално ниво. Меѓу играчите кои се прославиле во Лион во овој период биле [[Мишел Есиен]], [[Флоран Малуда]], [[Сидни Гову]], [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]], [[Крис (фудбалер)|Крис]], [[Ерик Абидал]], [[Мамаду Диара]], [[Патрик Милер]] и [[Карим Бензема]]. По титулата во 2008 година, хегемонијата на Лион завршила, дури и ако тимот останал при врвот во лигата во трите години на управување на [[Клод Пуел]], чиј престој завршил без трофеи, но со историски пласман во Лигата на шампионите, каде стигнал до полуфиналето во [[УЕФА Лига на шампиони 2009/2010|сезоната 2009-2010]]. Во следните три години во кои на кормилото на тимот бил [[Реми Гард]], тој во витрините на клубот донел пехари од Купот на Франција (2011-2012) и Суперкупот на Франција (2012-2013). Од 2014 година, под водство на [[Јубер Фурније]] и потоа [[Бруно Женесио]], тимот ги поправил својте резултати во лигата, благодарение пред сè на производите на нивниот младински сектор како [[Максим Гоналон]], [[Александар Лаказет]], [[Корентан Толисо]], [[Набил Фекир]], [[Усем Ауар]] и др. Во сезоната 2016-2017, клубот стигнал за прв пат во својата историја до полуфиналето на [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|Лига Европа]]. Под водство на новиот тренер [[Руди Гарсија]], клубот го повторил успехот од пред десет години кога стигнале до ново полуфинале во Лигата на шампионите во [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|сезоната 2019-2020]], каде биле поразени повторно од [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] откако на патот до таму тие ги елиминирале [[ФК Јувентус|Јувентус]] и [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. ==Бои дресови и амблеми== ===Бои и дресови=== {{Football kit box | | pattern_la = | pattern_b = _redbluevertical | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Шест од седумте последователни титули на Лион биле освоени со овој дрес.}} [[File:Ol maillot domicile 2013-2014.JPG|thumb|Дресот од сезоната 2013-2014, со традиционалното црвено-сино V.]] Од основањето на клубот, боите на Олимпик Лион отсекогаш биле црвена, сина и бела, од кој последната преовладува. Во раните години на своето постоење Олимпик Лион претежно играл во комплетно бела опрема. Во 1955 година било одлучено да се воведе црвено-сина лента во облик на латинската буква V (таканаречен [[стропило]]) и сини шорцеви.<ref>{{cite news|title=OL 1955–1960|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001157/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Во 1961 година, традицијата со стропилото била распуштена и двете ленти од црвена и сина боја биле поставени хоризонтално.<ref>{{cite news|title=OL 1960–1965|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001249/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Шест години подоцна тие се вратиле во целосно бела опрема, но црвено-сините ленти останале недопрени, дури и ако сега биле поставени вертикално од левата страна на дресот.<ref>{{cite news|title=OL 1970–1975|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710224418/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|archivedate=10 July 2011|df=dmy-all}}</ref> Лион го носел новиот дрес за прв пат во сезоната 1970-1971 и истиот се задржал до сезоната 1975-1976. За сезоната 2002-2003, претседателот Жан-Мишел Олас објавил дека клубот ќе се врати во таа опрема, која била официјална шест сезони до 2007 година, годината на седмата последователна титула. Во 1976 година, опремата на клубот претрпела драстична промена, менувајќи ги белите дресови и шорцеви со целосно црвена опрема, слична на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. Оваа комбинација играчите на клубот ја носеле до сезоната 1989–1990, со исклучок на сезоните 1977–1978 и 1978–1979 кога клубот додал тегет вертикални ленти на дресот правејќи го пругаст, што се сметало за неуспешно.<ref>{{cite news|title=OL 1975–1980|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815052526/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|archivedate=15 August 2009|df=dmy-all}}</ref> По сезоната 1989–90, клубот се вратил на комплетно белата опрема и, на почетокот на сезоната 1995–1996, клубот ги вратил и вертикалните ленти, но решил да ги вметне во центарот на дресот, наместо лево. Овој стил се задржал во сезоната 2001-2002. Од сезоната 2009–2010, Лион ги вратил хоризонталните црвени и сини ленти. Во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], Лион користел најразлични бои како прв избор, вклучувајќи црвена, темносина, светлосина, црна, сребрена и флуоресцентна жолта.<ref>{{cite web|url=http://www.colours-of-football.com/colours03/fra/lyon/lyon_2.html |title=Olympique Lyonnais 2 |publisher=Colours-of-football.com |date= |accessdate=21 August 2017}}</ref> {| align="center" cellpadding="1" cellspacing="1" style="margin:0 0 1em 1em; width:100px; font-size:90%; border:0px solid #999; line-height:12px" |+'''Еволуција на дресовите''' |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_Vred-blue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1955-1961 и 2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blue_&_red-horizontal|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1961-1967 и 2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redbluevertical|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1971-1976<br />и 2003-2009</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1976-1978<br />и 1980-1990</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_navystripes|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1978-1979</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redblue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1998-2001</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1112h| pattern_b =_lyon1112h| pattern_ra =_lyon1112h| pattern_sh =_lyon1112h| pattern_so =_lyon1112h|title=<small>2011-2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1213h| pattern_b =_lyon1213h| pattern_ra =_lyon1213h| pattern_sh =_lyon1213h| pattern_so =_lyon1213h|title=<small>2012-2013</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la = _lyon1314home|pattern_b = _lyon1314h|pattern_ra = _lyon1314home|pattern_sh = _lyon1314h|pattern_so = _lyon1314home|leftarm = FFFFFF|body = FFFFFF|rightarm = FFFFFF|shorts = 0000FF|socks = FFFFFF|title=<small>2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1415h| pattern_b =_lyon1415h| pattern_ra =_lyon1415h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2014-2015</small>}} |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1516h| pattern_b =_lyonfem1516h| pattern_ra =_lyon1516h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2015-2016</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_olyon1617h| pattern_b =_lyonfem1617h| pattern_ra =_olyon1617h| pattern_sh =_olyon1617h| pattern_so =_olyon1617h|title=<small>2016-2017</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ollyon1718h|pattern_b=_lyonf1718h|pattern_ra=_ollyon1718h|pattern_sh=_ollyon1718h|pattern_so=_ol1718h|title=<small>2017-2018</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_ollyon1819h|pattern_ra= |pattern_sh=_ollyon1819h|pattern_so=_lyon1819h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2018-2019</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol1920h|pattern_b=_ol1920h|pattern_ra=_ol1920h|pattern_sh=_ollyon1920h|pattern_so=_ollyon1920h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2019-2020</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol2021h|pattern_b=_ol2021h|pattern_ra=_ol2021h|pattern_sh=_ol2021h|pattern_so=_ol2021h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2020-2021</small>}} |} ===Амблеми=== <gallery> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1950).jpg|<center>1950-1970</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 2).gif|<center>1970-1980</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 1).gif|<center>1980-1989</center> |<center>1989-1996</center> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1996).jpg|<center>1996-2006</center> Податотека:Olympique Lyonnais.png|<center>од 2006</center></gallery> ==Стадион== {{Главна|Парк Олимпик Лион}} [[File:Parc OL 2.jpg|thumb|upright=3.2|center|Панорама на Парк ОЛ.]] Од [[2016]] година клубот ги игра своите домашни натпревари на [[Парк Олимпик Лион]], познат едноставно како Парк ОЛ. Стадионот е сместен во [[Десен-Шарпје]], центар на периферијата на [[Лион]], и може да собере до 59.186 гледачи. Во својата млада историја стадионот бил домаќин на [[Финале на УЕФА Лига Европа во 2018 година|финалето]] на [[УЕФА Лига Европа 2017-2018]], завршено со победа на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и шест натпревари на [[Европско првенство во фудбал 2016|Европското првенство 2016]], вклучително и полуфиналето помеѓу {{NazNB|FUrep|POR}} и {{NazNB|FUrep|WAL}}. Претходно Лион играл на [[Стад де Жерлан]], стадион кој своето име го добил од хомонимската градска област. Способен да собере 41.044 гледачи, на него се одиграло [[Финале на Европскиот Куп на победниците на куповите во 1986 година|финалето на Купот на победниците на куповите ви 1986 година]] кое го освоил {{Fb team (N) Dynamo Kyiv}}. На него исто така биле одржани и шест натпревари на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], меѓу кој и сензационалното четвртфинале во кое {{NazNB|FUrep|CRO}} ја победила {{NazNB|FUrep|GER}} со убедливи 3-0. == Спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спортска опрема|contenuto= * 1984-1993 {{flagsport|FRA}} [[Дуариг]] * 1993-1998 {{flagsport|USA}} [[Најк]] * 1998-2003 {{flagsport|GER}} [[Адидас]] * 2003-2010 {{flagsport|GBR}} [[Умбро]] * 2010-денес {{flagsport|GER}} [[Адидас]] }} </div> <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спонзори на дресовите|contenuto= * 1984-1989 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1989-1991 {{flagsport|FRA}} [[Le69]] * 1991-1992 {{flagsport|FRA}} [[Zenith Data Systems]] * 1992-1993 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1993-1999 {{flagsport|FRA}} [[Sodexo]] * 1999-2001 {{flagsport|FRA}} [[Infogrames]] * 2001-2003 {{flagsport|GER}} [[Continental AG]] * 2003-2006 {{flagsport|FRA}} [[Renault Trucks]] * 2006-2009 {{flagsport|FRA}} [[Novotel]] * 2009-2010 {{flagsport|JPN}} [[PlayStation 3]] * 2010-2011 {{flagsport|MLT}} [[BetClic]] * 2011-2012 {{flagsport|TWN}} [[Everest Poker]] * 2012-2020 {{flagsport|KOR}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]] * 2020-денес {{flagsport|UAE}} [[Emirates]] }} </div> {{clear}} ==Играчи== ===Моментален состав=== ''Од 31 јули 2026''<ref>http://www.olweb.fr/en/male/roster-121.html</ref> {{Fs start/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no= 1|nat=SVK|pos=GK|name=[[Доминик Греиф]]}} {{Fs player|no= 2|nat=DEN|pos=DF|name=[[Мадс Бидструп]]}} {{Fs player|no= 3|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Таљафико]]}} {{Fs player|no= 5|nat=BEL|pos=MF|name=[[Орел Мангала]]}} {{Fs player|no= 6|nat=USA|pos=MF|name=[[Танер Тесман]]}} {{Fs player|no= 7|nat=GHA|pos=FW|name=[[Ернест Нуама]]}} {{Fs player|no= 8|nat=FRA|pos=MF|name=[[Корентан Толисо]] {{Капитен}}}} {{Fs player|no=10|nat=CZE|pos=MF|name=[[Павел Шулц]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=FW|name=[[Малик Фофана]]}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=DF|name=[[Абнер Винисиус]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=FW|name=[[Лоис Опенда]]}} {{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=MF|name=[[Халис Мера]]}} {{Fs player|no=19|nat=SEN|pos=DF|name=[[Муса Ниакате]]}} {{Fs player|no=21|nat=NED|pos=DF|name=[[Рубен Клајверт]]}} {{Fs player|no=22|nat=ANG|pos=DF|name=[[Клинтон Мата]]}} {{Fs mid/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no=23|nat=ENG|pos=MF|name=[[Тајлер Мортон]]}} {{Fs player|no=24|nat=BEL|pos=FW|name=[[Жилиен Дуранвил]]}} {{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=GK|name=[[Џастин Бенги]]}} {{Fs player|no=26|nat=ALG|pos=FW|name=[[Каил Будаш]]}} {{Fs player|no=29|nat=FRA|pos=FW|name=[[Енцо Молебе]]}} {{Fs player|no=32|nat=ENG|pos=FW|name=[[Алехандро Гомес Родригес]]}} {{Fs player|no=39|nat=FRA|pos=MF|name=[[Матис Де Карваљо]]}} {{Fs player|no=40|nat=FRA|pos=GK|name=[[Реми Дешам]]}} {{Fs player|no=50|nat=MLI|pos=GK|name=[[Ласин Диара]]}} {{Fs player|no=55|nat=CRO|pos=DF|name=[[Дује Ќалета-Цар]]}} {{Fs player|no=76|nat=BFA|pos=DF|name=[[Мохамед Уедраого]]}} {{Fs player|no=85|nat=FRA|pos=DF|name=[[Ноам Камара]]}} {{Fs player|no=98|nat=ENG|pos=DF|name=[[Ејнсли Мејтланд-Најлс]]}} {{Fs player|no=99|nat=DEN|pos=MF|name=[[Ноа Нартеј]]}} {{Fs end}} ===Рекордери=== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} =====Најмногу настапи===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Натпревари''' |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>541</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Грегори Купе]] | <center>518</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>489</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Ивес Шово]] | <center>438</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сиднеј Гову]] | <center>412</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Еме Мињо]] | <center>400</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>344</center> |} {{col-2}} =====Најдобри стрелци===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| &nbsp;'''Голови'''&nbsp; |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>182</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>134</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Александар Лаказет]] | <center>129</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бернар Лакомб]]&nbsp; | <center>128</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>100</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сони Андерсон]] | <center>91</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бафетимби Гоми]] | <center>91</center> |} {{col-3}} [[Податотека:Fleury di Nallo en 1970.jpg|thumb|200px|[[Флери Ди Нало]], најдобриот стрелец во историјата на Олимпик Лион.]] {{col-end}} == Тренери == {{col-begin}} {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950—1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954—1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955—1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959—1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернадес]] (1961—1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966—1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968—1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976—1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980—1981) {{col-4}} * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981—1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983—1985) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987—1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988—1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993—1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995—1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996—2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000—2002) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002—2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007—2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008—2011) * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011—2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015—2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019—2021) * {{flagsport|NED}} [[Петер Бос]] (2021—2022) * {{flagsport|FRA}} [[Лоран Блан]] (2022—2023) * {{flagsport|ITA}} [[Фабио Гросо]] (2023) * {{flagsport|FRA}} [[Пјер Саж]] (2023—2025) * {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] (2025—денес) {{col-4}} [[Image:Alain Perrin al khor.jpg|thumb|200px|right|[[Ален Перен]], првиот тренер на Лион кој успеал да освои [[Двојна круна (фудбал)|двојна круна]].]] {{col-end}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Jean-Michel Aulas-crop.jpg|thumb|170px|alt=Jean-Michel Aulas.|[[Жан-Мишел Олас]]]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Претседател и сопственик | {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] |- | Генерален директор | {{flagsport|FRA}} Тјери Соваж |- | Заменик Генерален Директор | {{flagsport|FRA}} Венсан Понсо |- | Спортски директор | {{flagsport|BRA}} [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] |- | Маркетинг директор | {{flagsport|FRA}} Сам Примо |- | Специјален советник | {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] |- | Скаутин директор | {{flagsport|FRA}} [[Флоријан Морис]] |} [[File:Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg|thumb|170px|alt=Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg.|[[Руди Гарсија]]]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Тренер | {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] |- | Помошник тренер | {{flagsport|FRA}} [[Клод Фишо]]<br />{{flagsport|FRA}} [[Жерал Батикл]]<br />{{flagsport|BRA}} [[Клаудио Касапа]] |- | Тренер на голманите | {{flagsport|FRA}} [[Кристоф Ревел]] |- | Фитнес тренер | {{flagsport|ITA}} Паоло Ронгони<br />{{flagsport|FRA}} [[Седрик Ура]] |- | Тренер на младиот тим | {{flagsport|BEL}} Кристоф Деси |- | Физиотерапевти | {{flagsport|FRA}} Силван Русо<br />{{flagsport|FRA}} Абделџелил Редиси<br />{{flagsport|FRA}} Антонио да Фонсека |} ==Титули== === Домашни === * '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' ** '''Шампион (7) :''' 2001–2002, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 ** Вицешампион (5) : 1994–1995, 2000–2001, 2009–2010, 2014–2015, 2015–2016 * '''[[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]''' ** '''Шампион (3) :''' 1950–1951, 1953–1954, 1988–1989 * '''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' ** '''Победник (5)''' : 1963–1964, 1966–1967, 1972–1973, 2007–2008, 2011–2012 ** Финалист (3) : 1962–1963, 1970–1971, 1975–1976 * '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција во фудбал|Лига куп на Франција]]''' ** '''Победник (1)''' : 2000-2001 ** Финалист (1) : 1995–1996, 2006–2007, 2011–2012, 2013–2014, 2019–2020 * '''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' ** '''Победник (8) :''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 ** Финалист (4) : 1967, 2008, 2015, 2016 === Меѓународни=== *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[Интертото куп]]''' ** '''Победник (1) :''' 2001. '''останати пласмани''' * [[УЕФА Лига на шампиони]] ** Полуфиналист (2) : 2009–2010, 2019–2020 * [[УЕФА Лига Европа]] ** Полуфиналист (1) : 2016–2017 * [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]] ** Полуфиналист (1) : 1963-1964 == Наводи == {{reflist}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.ol.fr}} {{fr|en}} * [http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 ESPNsoccernet: Olympique Lyonnais] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013161522/http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 |date=2012-10-13 }} {{Лига 1 (Франција)}} {{G-14}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион| ]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Лион]] oscc2kvkom9g18ic7jvfl3uetbl4ati 5602782 5602781 2026-08-01T08:49:48Z Stariot Golman 89502 /* Тренери */ 5602782 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = Олимпик Лион | color1 = #26559B; | color2 = #FFFFFF; border:#DD0000 2px solid; | current = ФК Олимпик Лион сезона 2020-2021 | image = [[Податотека:Olympique_Lyonnais.png|180п]] | fullname = Олимпик Лион | nickname = ''Les Gones'' ''(Деца)'' | shortname= Lyon, OL | founded = {{Start date and age|df=yes|1950|8|3}}<ref>{{Наведена мрежна страница |title=According to Lyon's official website, it suggests that they consider this their foundation date rather than 1899 - (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=2006-08-23 |archive-date=2005-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |url-status=dead }}</ref> | ground = [[Парк Олимпик Лион]] | capacity = 59,186<ref>{{fr}} [https://www.groupama-stadium.com/presentation/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210327022938/https://www.groupama-stadium.com/presentation/ |date=2021-03-27 }}, on www.groupama-stadium.com</ref> | chairman = {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] | manager = {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] | league = {{Лига-Лига 1 (Франција)}} | season = 2025/26 | position = Лига 1, 4-ми | website = https://www.ol.fr | pattern_la1 = _lyon2526h | pattern_b1 = _lyon2526h | pattern_ra1 = _lyon2526h | pattern_sh1 = _lyon2526h | pattern_so1 = _adidasredl | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2526a | pattern_b2 = _lyon2526a | pattern_ra2 = _lyon2526a | pattern_sh2 = _lyon2526a | pattern_so2 = _lyon2526al | leftarm2 = 010066 | body2 = 010066 | rightarm2 = 010066 | shorts2 = 010066 | socks2 = 010066 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''Олимпик Лион''' е [[Франција|француски]] [[фудбалски клуб]] со седиште во градот [[Лион]], [[Оверњ-Рона-Алпи]]. Моментално се натпреварува во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал. Клубот бил основан во [[1899]] година, под името ''Лион Олимпик Университер'', а како професионален фудбалски клуб делува од [[1950]] година.<ref>{{cite web |title=According to Lyon's official website, it suggests that was considered this its foundation date rather than 1899 – (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=23 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |archive-date=10 December 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Својте најголеми успеси клубот ги забележал во 21 век. Во 2002 година, клубот ја освоил својата прва титула ''Шампион на Франција'', започнувајќи ја серијата од 7 национални титули по ред со која поставиле рекорд во францускиот фудбал. Покрај тоа Лион има освоено и 8 [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]], 5 [[Фудбалски куп на Франција|Купа на Франција]] и 3 титули во втората лига позната како [[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]. На меѓународната фудбалска сцена, Лион има триумфирано во [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]] во 1997 година, а исто така двапати биле полуфиналисти на [[УЕФА Лига на шампиони|УЕФА Лигата на шампионите]] (2009-2010, 2019-2020, во двата случаја елиминирани од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}), и по еднаш испаѓале во истата фаза во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] (2016-2017) и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] (1963-1964). Клубот своевремено бил член на [[Г-14]] групата на европски клубови. Домашните бои на клубот се бела, црвена и сина. Својте домашни натпревари, Лион ги игра на [[Парк Олимпик Лион]], кој има капацитет од 59,186 седечки места. Тој е еден од најсилно поддржуваните клубови во земјата заедно со {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} и {{Fb team (N) Olympique Marseille}}. Прекар на клубот е ''Les Gones'' што значи "децата". ==Историја== [[Податотека:Serge Chiesa (1976, Olympique de Lyon).jpg|thumb|right|200px|[[Серж Кјеза]], еден од најдобрите фудбалери на Лион во 1970-тите и 1980-тите години. Тој исто така, моментално е играчот со најголем број на настапи за клубот со 541 натпревар.]] Клубот е основан во 1896 година под името ''Лион Олимпик Университер'', како мулти-спортски клуб. По многуте внатрешни конфликти во врска со заедничката работа на аматерите и професионалците во клубот, тогашниот менаџер на клубот Феликс Луо и неговите соработници размислувале за основање на свој сопствен клуб. Така на 3 август [[1950]] година, планот на Луо се остварил кога д-р Алберт Трилат, меѓу другите, го основал клубот Олимпик Лион. За прв тренер на клубот бил назначен [[Оскар Хајзерер]], a на 26 август 1950 година клубот го одиграл својот прв официјален натпревар победувајќи го [[ФК Париз-Шарентон|Париз-Шарентон]] со 3-0 пред околу 3,000 навивачи. Веќе во втората година од своето постоење, Лион ја освоил титулата во втората француска лига и изборил промоција во [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]], најсилната фудбалска лига во земјата. Во текот на 60-тите и 70-тите години на [[XX век]], Лион постигнал просечни успеси благодарение на играчи како [[Флери Ди Нало]], [[Нестор Комбен]], [[Серж Кјеза]], [[Бернар Лакомб]] и [[Жан Џоркаеф]]. Под водството на тренерот [[Лисјен Жасерон]] клубот ја освоил својата прва титула, [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]], победувајќи го во финалето [[ФК Бордо|Бордо]] со 2-0. Лион исто така играл многу добро и во Лига 1 под водството на Жасерон, сè до сезоната 1965-1966 кога завршиле на слабото 16-то место, по што тренерот бил отпуштен. Тој бил заменет од [[Луј Он]], кој пак го предводел клубот до втора титула во Купот на Франција во сезоната 1966-1967, совладувајќи го [[ФК Сошо|Сошо]] во финалето со 3-1. На почетокот на 70-тите години, за нов тренер на Лион бил назначен [[Еме Мињо]], играчка легенда на клубот, кој на ''Les Gones'' им го донел третиот трофеј во Купот на Франција, овојпат победувајќи го во финалето {{Fb team (N) Nantes}} со 2-1 во сезоната 1972-1973. Во јуни 1987 година, Олимпик Лион бил купен од страна на стопанственикот од [[Рона (департман)|Рона]], [[Жан-Мишел Олас]], кој ја презел контролата над клубот со цел да го претвори Лион во една од екипите кои ќе се борат за титулата во француската прва лига. Неговиот амбициозен план, наречен ''ОЛ - Европа'', бил дизајниран да го развие клубот на европско ниво и да го врати клубот во Дивисион 1 во период не подолг од четири години. Прв тренер на Лион во ерата на Олас бил [[Рајмонд Доменех]]. Новиот претседател му дал "одврзани раце" на Доменех да може да го доведе било кој играч што го сака и за кој смета дека е способен да му помогне на клубот во нивните амбиции. Веќе во првата сезона на Доменех промоцијата во најсилната француска лига била постигната, а потоа тие го освоиле осмото место во Дивисион 1 во сезоната 1989-1990. Во сезоната 1990-1991, планот на Олас се остварил кога Лион благодарение на освојувањето на четвртото место во крајниот поредок на Дивисион 1, изборил место во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]]. Сепак, овој резултат претставувал врвот кој Лион го достигнал под водството на Доменех и во следните сезони клубот бил далеку од овој успех и не ги постигнувал посакуваните резултати. Како резултат на тоа, Доменех бил заменет на клупата со [[Жан Тигана]], кој го предводел тимот до најголемиот успех дотогаш во првенството, освојувањето на второто место во сезоната 1994-1995. Неговиот наследник, [[Ги Стефан]], го водел тимот до финалето на Лига купот во сезоната 1995-1996, каде загубиле на пенали од [[ФЦ Мец|Мец]], пред биде отпуштен следната сезона за да го отстапи местото на спортскиот директор [[Бернар Лакомб]], поранешен играч на Лион. Лакомб останал на клупата до 2000 година, освојувајќи го третото место во првенството во сезоната 1998-1999, што му ги донело на клубот првите историски квалификации за пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 1999/2000|Лигата на шампионите]]. Третото место било потврдено и во следната година. Во [[2000-ти|првите години од новиот милениум]], Лион ги забележал најголемите успеси во клупската историја. Така тие воспоставиле хегемонија во својата татковина, освојувајќи 7 последователни национални титули, како и разни други национални трофеи. Лакомб, кој продолжил да работи во клубот како советник на Олас, бил наследен на клупата во 2000 година од [[Жак Сантини]], кој ја преземал тренерската улога. Новиот тренер ја предводел својата екипа до второто место во првенството 2000-2001 и до титулата, во истата сезона, во Лига купот (2-1 во финалето против {{Fb team (N) Monaco}}), што бил првиот освоен трофеј за Лион по [[Фудбалски куп на Франција 1972-1973|Купот на Франција 1972-1973]]. Лион предводен од Сантини се покажал уште подобар во сезоната 2001-2002, освојувајќи ја својата прва [[Дивисион 1 2001-2002|национална титула]], одбележувајќи го почетокот на една дотогаш невидена ера во францускиот фудбал. По освојувањето на првата титула Сантини го напуштил клубот за да стане селектор на {{NazNB|FUrep|FRA}}, а неговиот наследник [[Пол Ле Гвен]] освоил со тимот уште три шампионски титули, три [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]] и се пласирал во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. Доминацијата на домашната сцена исто така продолжил и под раководство на [[Жерар Улије]], чиј двегодишен мандат донел уште две последователни национални титули (и двете освоени со многу голема разлика во однос на второпласираниот тим на табелата) и уште два француски Суперкупа, како и едно четвртфинале во Лигата на шампионите. Во сезоната 2007-2008, под водството на [[Ален Перен]], Лион освоил тројна круна во Франција: суперкупот, првенството и купот на Франција, пред сензационално да се разделат со тренерот. Лион станал клуб познат по развојот на ветувачки таленти кој потоа продолжиле да постигнуваaт успеси не само во Франција, туку и на глобално ниво. Меѓу играчите кои се прославиле во Лион во овој период биле [[Мишел Есиен]], [[Флоран Малуда]], [[Сидни Гову]], [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]], [[Крис (фудбалер)|Крис]], [[Ерик Абидал]], [[Мамаду Диара]], [[Патрик Милер]] и [[Карим Бензема]]. По титулата во 2008 година, хегемонијата на Лион завршила, дури и ако тимот останал при врвот во лигата во трите години на управување на [[Клод Пуел]], чиј престој завршил без трофеи, но со историски пласман во Лигата на шампионите, каде стигнал до полуфиналето во [[УЕФА Лига на шампиони 2009/2010|сезоната 2009-2010]]. Во следните три години во кои на кормилото на тимот бил [[Реми Гард]], тој во витрините на клубот донел пехари од Купот на Франција (2011-2012) и Суперкупот на Франција (2012-2013). Од 2014 година, под водство на [[Јубер Фурније]] и потоа [[Бруно Женесио]], тимот ги поправил својте резултати во лигата, благодарение пред сè на производите на нивниот младински сектор како [[Максим Гоналон]], [[Александар Лаказет]], [[Корентан Толисо]], [[Набил Фекир]], [[Усем Ауар]] и др. Во сезоната 2016-2017, клубот стигнал за прв пат во својата историја до полуфиналето на [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|Лига Европа]]. Под водство на новиот тренер [[Руди Гарсија]], клубот го повторил успехот од пред десет години кога стигнале до ново полуфинале во Лигата на шампионите во [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|сезоната 2019-2020]], каде биле поразени повторно од [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] откако на патот до таму тие ги елиминирале [[ФК Јувентус|Јувентус]] и [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. ==Бои дресови и амблеми== ===Бои и дресови=== {{Football kit box | | pattern_la = | pattern_b = _redbluevertical | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Шест од седумте последователни титули на Лион биле освоени со овој дрес.}} [[File:Ol maillot domicile 2013-2014.JPG|thumb|Дресот од сезоната 2013-2014, со традиционалното црвено-сино V.]] Од основањето на клубот, боите на Олимпик Лион отсекогаш биле црвена, сина и бела, од кој последната преовладува. Во раните години на своето постоење Олимпик Лион претежно играл во комплетно бела опрема. Во 1955 година било одлучено да се воведе црвено-сина лента во облик на латинската буква V (таканаречен [[стропило]]) и сини шорцеви.<ref>{{cite news|title=OL 1955–1960|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001157/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Во 1961 година, традицијата со стропилото била распуштена и двете ленти од црвена и сина боја биле поставени хоризонтално.<ref>{{cite news|title=OL 1960–1965|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001249/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Шест години подоцна тие се вратиле во целосно бела опрема, но црвено-сините ленти останале недопрени, дури и ако сега биле поставени вертикално од левата страна на дресот.<ref>{{cite news|title=OL 1970–1975|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710224418/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|archivedate=10 July 2011|df=dmy-all}}</ref> Лион го носел новиот дрес за прв пат во сезоната 1970-1971 и истиот се задржал до сезоната 1975-1976. За сезоната 2002-2003, претседателот Жан-Мишел Олас објавил дека клубот ќе се врати во таа опрема, која била официјална шест сезони до 2007 година, годината на седмата последователна титула. Во 1976 година, опремата на клубот претрпела драстична промена, менувајќи ги белите дресови и шорцеви со целосно црвена опрема, слична на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. Оваа комбинација играчите на клубот ја носеле до сезоната 1989–1990, со исклучок на сезоните 1977–1978 и 1978–1979 кога клубот додал тегет вертикални ленти на дресот правејќи го пругаст, што се сметало за неуспешно.<ref>{{cite news|title=OL 1975–1980|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815052526/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|archivedate=15 August 2009|df=dmy-all}}</ref> По сезоната 1989–90, клубот се вратил на комплетно белата опрема и, на почетокот на сезоната 1995–1996, клубот ги вратил и вертикалните ленти, но решил да ги вметне во центарот на дресот, наместо лево. Овој стил се задржал во сезоната 2001-2002. Од сезоната 2009–2010, Лион ги вратил хоризонталните црвени и сини ленти. Во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], Лион користел најразлични бои како прв избор, вклучувајќи црвена, темносина, светлосина, црна, сребрена и флуоресцентна жолта.<ref>{{cite web|url=http://www.colours-of-football.com/colours03/fra/lyon/lyon_2.html |title=Olympique Lyonnais 2 |publisher=Colours-of-football.com |date= |accessdate=21 August 2017}}</ref> {| align="center" cellpadding="1" cellspacing="1" style="margin:0 0 1em 1em; width:100px; font-size:90%; border:0px solid #999; line-height:12px" |+'''Еволуција на дресовите''' |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_Vred-blue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1955-1961 и 2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blue_&_red-horizontal|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1961-1967 и 2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redbluevertical|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1971-1976<br />и 2003-2009</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1976-1978<br />и 1980-1990</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_navystripes|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1978-1979</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redblue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1998-2001</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1112h| pattern_b =_lyon1112h| pattern_ra =_lyon1112h| pattern_sh =_lyon1112h| pattern_so =_lyon1112h|title=<small>2011-2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1213h| pattern_b =_lyon1213h| pattern_ra =_lyon1213h| pattern_sh =_lyon1213h| pattern_so =_lyon1213h|title=<small>2012-2013</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la = _lyon1314home|pattern_b = _lyon1314h|pattern_ra = _lyon1314home|pattern_sh = _lyon1314h|pattern_so = _lyon1314home|leftarm = FFFFFF|body = FFFFFF|rightarm = FFFFFF|shorts = 0000FF|socks = FFFFFF|title=<small>2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1415h| pattern_b =_lyon1415h| pattern_ra =_lyon1415h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2014-2015</small>}} |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1516h| pattern_b =_lyonfem1516h| pattern_ra =_lyon1516h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2015-2016</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_olyon1617h| pattern_b =_lyonfem1617h| pattern_ra =_olyon1617h| pattern_sh =_olyon1617h| pattern_so =_olyon1617h|title=<small>2016-2017</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ollyon1718h|pattern_b=_lyonf1718h|pattern_ra=_ollyon1718h|pattern_sh=_ollyon1718h|pattern_so=_ol1718h|title=<small>2017-2018</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_ollyon1819h|pattern_ra= |pattern_sh=_ollyon1819h|pattern_so=_lyon1819h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2018-2019</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol1920h|pattern_b=_ol1920h|pattern_ra=_ol1920h|pattern_sh=_ollyon1920h|pattern_so=_ollyon1920h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2019-2020</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol2021h|pattern_b=_ol2021h|pattern_ra=_ol2021h|pattern_sh=_ol2021h|pattern_so=_ol2021h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2020-2021</small>}} |} ===Амблеми=== <gallery> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1950).jpg|<center>1950-1970</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 2).gif|<center>1970-1980</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 1).gif|<center>1980-1989</center> |<center>1989-1996</center> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1996).jpg|<center>1996-2006</center> Податотека:Olympique Lyonnais.png|<center>од 2006</center></gallery> ==Стадион== {{Главна|Парк Олимпик Лион}} [[File:Parc OL 2.jpg|thumb|upright=3.2|center|Панорама на Парк ОЛ.]] Од [[2016]] година клубот ги игра своите домашни натпревари на [[Парк Олимпик Лион]], познат едноставно како Парк ОЛ. Стадионот е сместен во [[Десен-Шарпје]], центар на периферијата на [[Лион]], и може да собере до 59.186 гледачи. Во својата млада историја стадионот бил домаќин на [[Финале на УЕФА Лига Европа во 2018 година|финалето]] на [[УЕФА Лига Европа 2017-2018]], завршено со победа на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и шест натпревари на [[Европско првенство во фудбал 2016|Европското првенство 2016]], вклучително и полуфиналето помеѓу {{NazNB|FUrep|POR}} и {{NazNB|FUrep|WAL}}. Претходно Лион играл на [[Стад де Жерлан]], стадион кој своето име го добил од хомонимската градска област. Способен да собере 41.044 гледачи, на него се одиграло [[Финале на Европскиот Куп на победниците на куповите во 1986 година|финалето на Купот на победниците на куповите ви 1986 година]] кое го освоил {{Fb team (N) Dynamo Kyiv}}. На него исто така биле одржани и шест натпревари на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], меѓу кој и сензационалното четвртфинале во кое {{NazNB|FUrep|CRO}} ја победила {{NazNB|FUrep|GER}} со убедливи 3-0. == Спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спортска опрема|contenuto= * 1984-1993 {{flagsport|FRA}} [[Дуариг]] * 1993-1998 {{flagsport|USA}} [[Најк]] * 1998-2003 {{flagsport|GER}} [[Адидас]] * 2003-2010 {{flagsport|GBR}} [[Умбро]] * 2010-денес {{flagsport|GER}} [[Адидас]] }} </div> <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спонзори на дресовите|contenuto= * 1984-1989 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1989-1991 {{flagsport|FRA}} [[Le69]] * 1991-1992 {{flagsport|FRA}} [[Zenith Data Systems]] * 1992-1993 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1993-1999 {{flagsport|FRA}} [[Sodexo]] * 1999-2001 {{flagsport|FRA}} [[Infogrames]] * 2001-2003 {{flagsport|GER}} [[Continental AG]] * 2003-2006 {{flagsport|FRA}} [[Renault Trucks]] * 2006-2009 {{flagsport|FRA}} [[Novotel]] * 2009-2010 {{flagsport|JPN}} [[PlayStation 3]] * 2010-2011 {{flagsport|MLT}} [[BetClic]] * 2011-2012 {{flagsport|TWN}} [[Everest Poker]] * 2012-2020 {{flagsport|KOR}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]] * 2020-денес {{flagsport|UAE}} [[Emirates]] }} </div> {{clear}} ==Играчи== ===Моментален состав=== ''Од 31 јули 2026''<ref>http://www.olweb.fr/en/male/roster-121.html</ref> {{Fs start/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no= 1|nat=SVK|pos=GK|name=[[Доминик Греиф]]}} {{Fs player|no= 2|nat=DEN|pos=DF|name=[[Мадс Бидструп]]}} {{Fs player|no= 3|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Таљафико]]}} {{Fs player|no= 5|nat=BEL|pos=MF|name=[[Орел Мангала]]}} {{Fs player|no= 6|nat=USA|pos=MF|name=[[Танер Тесман]]}} {{Fs player|no= 7|nat=GHA|pos=FW|name=[[Ернест Нуама]]}} {{Fs player|no= 8|nat=FRA|pos=MF|name=[[Корентан Толисо]] {{Капитен}}}} {{Fs player|no=10|nat=CZE|pos=MF|name=[[Павел Шулц]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=FW|name=[[Малик Фофана]]}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=DF|name=[[Абнер Винисиус]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=FW|name=[[Лоис Опенда]]}} {{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=MF|name=[[Халис Мера]]}} {{Fs player|no=19|nat=SEN|pos=DF|name=[[Муса Ниакате]]}} {{Fs player|no=21|nat=NED|pos=DF|name=[[Рубен Клајверт]]}} {{Fs player|no=22|nat=ANG|pos=DF|name=[[Клинтон Мата]]}} {{Fs mid/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no=23|nat=ENG|pos=MF|name=[[Тајлер Мортон]]}} {{Fs player|no=24|nat=BEL|pos=FW|name=[[Жилиен Дуранвил]]}} {{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=GK|name=[[Џастин Бенги]]}} {{Fs player|no=26|nat=ALG|pos=FW|name=[[Каил Будаш]]}} {{Fs player|no=29|nat=FRA|pos=FW|name=[[Енцо Молебе]]}} {{Fs player|no=32|nat=ENG|pos=FW|name=[[Алехандро Гомес Родригес]]}} {{Fs player|no=39|nat=FRA|pos=MF|name=[[Матис Де Карваљо]]}} {{Fs player|no=40|nat=FRA|pos=GK|name=[[Реми Дешам]]}} {{Fs player|no=50|nat=MLI|pos=GK|name=[[Ласин Диара]]}} {{Fs player|no=55|nat=CRO|pos=DF|name=[[Дује Ќалета-Цар]]}} {{Fs player|no=76|nat=BFA|pos=DF|name=[[Мохамед Уедраого]]}} {{Fs player|no=85|nat=FRA|pos=DF|name=[[Ноам Камара]]}} {{Fs player|no=98|nat=ENG|pos=DF|name=[[Ејнсли Мејтланд-Најлс]]}} {{Fs player|no=99|nat=DEN|pos=MF|name=[[Ноа Нартеј]]}} {{Fs end}} ===Рекордери=== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} =====Најмногу настапи===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Натпревари''' |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>541</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Грегори Купе]] | <center>518</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>489</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Ивес Шово]] | <center>438</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сиднеј Гову]] | <center>412</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Еме Мињо]] | <center>400</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>344</center> |} {{col-2}} =====Најдобри стрелци===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| &nbsp;'''Голови'''&nbsp; |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>182</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>134</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Александар Лаказет]] | <center>129</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бернар Лакомб]]&nbsp; | <center>128</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>100</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сони Андерсон]] | <center>91</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бафетимби Гоми]] | <center>91</center> |} {{col-3}} [[Податотека:Fleury di Nallo en 1970.jpg|thumb|200px|[[Флери Ди Нало]], најдобриот стрелец во историјата на Олимпик Лион.]] {{col-end}} == Тренери == {{col-begin}} {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950—1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954—1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955—1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959—1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернадес]] (1961—1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966—1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968—1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976—1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980—1981) * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981—1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983—1985) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987—1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988—1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993—1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995—1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996—2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000—2002) * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002—2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007—2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008—2011) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011—2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015—2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019—2021) * {{flagsport|NED}} [[Петер Бос]] (2021—2022) * {{flagsport|FRA}} [[Лоран Блан]] (2022—2023) * {{flagsport|ITA}} [[Фабио Гросо]] (2023) * {{flagsport|FRA}} [[Пјер Саж]] (2023—2025) * {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] (2025—денес) {{col-4}} [[Image:Alain Perrin al khor.jpg|thumb|200px|right|[[Ален Перен]], првиот тренер кој успеал да освои [[Двојна круна (фудбал)|двојна круна]]]] {{col-end}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Jean-Michel Aulas-crop.jpg|thumb|170px|alt=Jean-Michel Aulas.|[[Жан-Мишел Олас]]]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Претседател и сопственик | {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] |- | Генерален директор | {{flagsport|FRA}} Тјери Соваж |- | Заменик Генерален Директор | {{flagsport|FRA}} Венсан Понсо |- | Спортски директор | {{flagsport|BRA}} [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] |- | Маркетинг директор | {{flagsport|FRA}} Сам Примо |- | Специјален советник | {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] |- | Скаутин директор | {{flagsport|FRA}} [[Флоријан Морис]] |} [[File:Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg|thumb|170px|alt=Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg.|[[Руди Гарсија]]]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Тренер | {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] |- | Помошник тренер | {{flagsport|FRA}} [[Клод Фишо]]<br />{{flagsport|FRA}} [[Жерал Батикл]]<br />{{flagsport|BRA}} [[Клаудио Касапа]] |- | Тренер на голманите | {{flagsport|FRA}} [[Кристоф Ревел]] |- | Фитнес тренер | {{flagsport|ITA}} Паоло Ронгони<br />{{flagsport|FRA}} [[Седрик Ура]] |- | Тренер на младиот тим | {{flagsport|BEL}} Кристоф Деси |- | Физиотерапевти | {{flagsport|FRA}} Силван Русо<br />{{flagsport|FRA}} Абделџелил Редиси<br />{{flagsport|FRA}} Антонио да Фонсека |} ==Титули== === Домашни === * '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' ** '''Шампион (7) :''' 2001–2002, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 ** Вицешампион (5) : 1994–1995, 2000–2001, 2009–2010, 2014–2015, 2015–2016 * '''[[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]''' ** '''Шампион (3) :''' 1950–1951, 1953–1954, 1988–1989 * '''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' ** '''Победник (5)''' : 1963–1964, 1966–1967, 1972–1973, 2007–2008, 2011–2012 ** Финалист (3) : 1962–1963, 1970–1971, 1975–1976 * '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција во фудбал|Лига куп на Франција]]''' ** '''Победник (1)''' : 2000-2001 ** Финалист (1) : 1995–1996, 2006–2007, 2011–2012, 2013–2014, 2019–2020 * '''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' ** '''Победник (8) :''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 ** Финалист (4) : 1967, 2008, 2015, 2016 === Меѓународни=== *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[Интертото куп]]''' ** '''Победник (1) :''' 2001. '''останати пласмани''' * [[УЕФА Лига на шампиони]] ** Полуфиналист (2) : 2009–2010, 2019–2020 * [[УЕФА Лига Европа]] ** Полуфиналист (1) : 2016–2017 * [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]] ** Полуфиналист (1) : 1963-1964 == Наводи == {{reflist}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.ol.fr}} {{fr|en}} * [http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 ESPNsoccernet: Olympique Lyonnais] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013161522/http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 |date=2012-10-13 }} {{Лига 1 (Франција)}} {{G-14}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион| ]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Лион]] r3e218s2m4dntkhfqgljmq26q5sr1tv 5602783 5602782 2026-08-01T08:51:11Z Stariot Golman 89502 /* Управен одбор */ 5602783 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = Олимпик Лион | color1 = #26559B; | color2 = #FFFFFF; border:#DD0000 2px solid; | current = ФК Олимпик Лион сезона 2020-2021 | image = [[Податотека:Olympique_Lyonnais.png|180п]] | fullname = Олимпик Лион | nickname = ''Les Gones'' ''(Деца)'' | shortname= Lyon, OL | founded = {{Start date and age|df=yes|1950|8|3}}<ref>{{Наведена мрежна страница |title=According to Lyon's official website, it suggests that they consider this their foundation date rather than 1899 - (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=2006-08-23 |archive-date=2005-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |url-status=dead }}</ref> | ground = [[Парк Олимпик Лион]] | capacity = 59,186<ref>{{fr}} [https://www.groupama-stadium.com/presentation/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210327022938/https://www.groupama-stadium.com/presentation/ |date=2021-03-27 }}, on www.groupama-stadium.com</ref> | chairman = {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] | manager = {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] | league = {{Лига-Лига 1 (Франција)}} | season = 2025/26 | position = Лига 1, 4-ми | website = https://www.ol.fr | pattern_la1 = _lyon2526h | pattern_b1 = _lyon2526h | pattern_ra1 = _lyon2526h | pattern_sh1 = _lyon2526h | pattern_so1 = _adidasredl | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2526a | pattern_b2 = _lyon2526a | pattern_ra2 = _lyon2526a | pattern_sh2 = _lyon2526a | pattern_so2 = _lyon2526al | leftarm2 = 010066 | body2 = 010066 | rightarm2 = 010066 | shorts2 = 010066 | socks2 = 010066 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''Олимпик Лион''' е [[Франција|француски]] [[фудбалски клуб]] со седиште во градот [[Лион]], [[Оверњ-Рона-Алпи]]. Моментално се натпреварува во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал. Клубот бил основан во [[1899]] година, под името ''Лион Олимпик Университер'', а како професионален фудбалски клуб делува од [[1950]] година.<ref>{{cite web |title=According to Lyon's official website, it suggests that was considered this its foundation date rather than 1899 – (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=23 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |archive-date=10 December 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Својте најголеми успеси клубот ги забележал во 21 век. Во 2002 година, клубот ја освоил својата прва титула ''Шампион на Франција'', започнувајќи ја серијата од 7 национални титули по ред со која поставиле рекорд во францускиот фудбал. Покрај тоа Лион има освоено и 8 [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]], 5 [[Фудбалски куп на Франција|Купа на Франција]] и 3 титули во втората лига позната како [[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]. На меѓународната фудбалска сцена, Лион има триумфирано во [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]] во 1997 година, а исто така двапати биле полуфиналисти на [[УЕФА Лига на шампиони|УЕФА Лигата на шампионите]] (2009-2010, 2019-2020, во двата случаја елиминирани од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}), и по еднаш испаѓале во истата фаза во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] (2016-2017) и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] (1963-1964). Клубот своевремено бил член на [[Г-14]] групата на европски клубови. Домашните бои на клубот се бела, црвена и сина. Својте домашни натпревари, Лион ги игра на [[Парк Олимпик Лион]], кој има капацитет од 59,186 седечки места. Тој е еден од најсилно поддржуваните клубови во земјата заедно со {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} и {{Fb team (N) Olympique Marseille}}. Прекар на клубот е ''Les Gones'' што значи "децата". ==Историја== [[Податотека:Serge Chiesa (1976, Olympique de Lyon).jpg|thumb|right|200px|[[Серж Кјеза]], еден од најдобрите фудбалери на Лион во 1970-тите и 1980-тите години. Тој исто така, моментално е играчот со најголем број на настапи за клубот со 541 натпревар.]] Клубот е основан во 1896 година под името ''Лион Олимпик Университер'', како мулти-спортски клуб. По многуте внатрешни конфликти во врска со заедничката работа на аматерите и професионалците во клубот, тогашниот менаџер на клубот Феликс Луо и неговите соработници размислувале за основање на свој сопствен клуб. Така на 3 август [[1950]] година, планот на Луо се остварил кога д-р Алберт Трилат, меѓу другите, го основал клубот Олимпик Лион. За прв тренер на клубот бил назначен [[Оскар Хајзерер]], a на 26 август 1950 година клубот го одиграл својот прв официјален натпревар победувајќи го [[ФК Париз-Шарентон|Париз-Шарентон]] со 3-0 пред околу 3,000 навивачи. Веќе во втората година од своето постоење, Лион ја освоил титулата во втората француска лига и изборил промоција во [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]], најсилната фудбалска лига во земјата. Во текот на 60-тите и 70-тите години на [[XX век]], Лион постигнал просечни успеси благодарение на играчи како [[Флери Ди Нало]], [[Нестор Комбен]], [[Серж Кјеза]], [[Бернар Лакомб]] и [[Жан Џоркаеф]]. Под водството на тренерот [[Лисјен Жасерон]] клубот ја освоил својата прва титула, [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]], победувајќи го во финалето [[ФК Бордо|Бордо]] со 2-0. Лион исто така играл многу добро и во Лига 1 под водството на Жасерон, сè до сезоната 1965-1966 кога завршиле на слабото 16-то место, по што тренерот бил отпуштен. Тој бил заменет од [[Луј Он]], кој пак го предводел клубот до втора титула во Купот на Франција во сезоната 1966-1967, совладувајќи го [[ФК Сошо|Сошо]] во финалето со 3-1. На почетокот на 70-тите години, за нов тренер на Лион бил назначен [[Еме Мињо]], играчка легенда на клубот, кој на ''Les Gones'' им го донел третиот трофеј во Купот на Франција, овојпат победувајќи го во финалето {{Fb team (N) Nantes}} со 2-1 во сезоната 1972-1973. Во јуни 1987 година, Олимпик Лион бил купен од страна на стопанственикот од [[Рона (департман)|Рона]], [[Жан-Мишел Олас]], кој ја презел контролата над клубот со цел да го претвори Лион во една од екипите кои ќе се борат за титулата во француската прва лига. Неговиот амбициозен план, наречен ''ОЛ - Европа'', бил дизајниран да го развие клубот на европско ниво и да го врати клубот во Дивисион 1 во период не подолг од четири години. Прв тренер на Лион во ерата на Олас бил [[Рајмонд Доменех]]. Новиот претседател му дал "одврзани раце" на Доменех да може да го доведе било кој играч што го сака и за кој смета дека е способен да му помогне на клубот во нивните амбиции. Веќе во првата сезона на Доменех промоцијата во најсилната француска лига била постигната, а потоа тие го освоиле осмото место во Дивисион 1 во сезоната 1989-1990. Во сезоната 1990-1991, планот на Олас се остварил кога Лион благодарение на освојувањето на четвртото место во крајниот поредок на Дивисион 1, изборил место во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]]. Сепак, овој резултат претставувал врвот кој Лион го достигнал под водството на Доменех и во следните сезони клубот бил далеку од овој успех и не ги постигнувал посакуваните резултати. Како резултат на тоа, Доменех бил заменет на клупата со [[Жан Тигана]], кој го предводел тимот до најголемиот успех дотогаш во првенството, освојувањето на второто место во сезоната 1994-1995. Неговиот наследник, [[Ги Стефан]], го водел тимот до финалето на Лига купот во сезоната 1995-1996, каде загубиле на пенали од [[ФЦ Мец|Мец]], пред биде отпуштен следната сезона за да го отстапи местото на спортскиот директор [[Бернар Лакомб]], поранешен играч на Лион. Лакомб останал на клупата до 2000 година, освојувајќи го третото место во првенството во сезоната 1998-1999, што му ги донело на клубот првите историски квалификации за пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 1999/2000|Лигата на шампионите]]. Третото место било потврдено и во следната година. Во [[2000-ти|првите години од новиот милениум]], Лион ги забележал најголемите успеси во клупската историја. Така тие воспоставиле хегемонија во својата татковина, освојувајќи 7 последователни национални титули, како и разни други национални трофеи. Лакомб, кој продолжил да работи во клубот како советник на Олас, бил наследен на клупата во 2000 година од [[Жак Сантини]], кој ја преземал тренерската улога. Новиот тренер ја предводел својата екипа до второто место во првенството 2000-2001 и до титулата, во истата сезона, во Лига купот (2-1 во финалето против {{Fb team (N) Monaco}}), што бил првиот освоен трофеј за Лион по [[Фудбалски куп на Франција 1972-1973|Купот на Франција 1972-1973]]. Лион предводен од Сантини се покажал уште подобар во сезоната 2001-2002, освојувајќи ја својата прва [[Дивисион 1 2001-2002|национална титула]], одбележувајќи го почетокот на една дотогаш невидена ера во францускиот фудбал. По освојувањето на првата титула Сантини го напуштил клубот за да стане селектор на {{NazNB|FUrep|FRA}}, а неговиот наследник [[Пол Ле Гвен]] освоил со тимот уште три шампионски титули, три [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]] и се пласирал во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. Доминацијата на домашната сцена исто така продолжил и под раководство на [[Жерар Улије]], чиј двегодишен мандат донел уште две последователни национални титули (и двете освоени со многу голема разлика во однос на второпласираниот тим на табелата) и уште два француски Суперкупа, како и едно четвртфинале во Лигата на шампионите. Во сезоната 2007-2008, под водството на [[Ален Перен]], Лион освоил тројна круна во Франција: суперкупот, првенството и купот на Франција, пред сензационално да се разделат со тренерот. Лион станал клуб познат по развојот на ветувачки таленти кој потоа продолжиле да постигнуваaт успеси не само во Франција, туку и на глобално ниво. Меѓу играчите кои се прославиле во Лион во овој период биле [[Мишел Есиен]], [[Флоран Малуда]], [[Сидни Гову]], [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]], [[Крис (фудбалер)|Крис]], [[Ерик Абидал]], [[Мамаду Диара]], [[Патрик Милер]] и [[Карим Бензема]]. По титулата во 2008 година, хегемонијата на Лион завршила, дури и ако тимот останал при врвот во лигата во трите години на управување на [[Клод Пуел]], чиј престој завршил без трофеи, но со историски пласман во Лигата на шампионите, каде стигнал до полуфиналето во [[УЕФА Лига на шампиони 2009/2010|сезоната 2009-2010]]. Во следните три години во кои на кормилото на тимот бил [[Реми Гард]], тој во витрините на клубот донел пехари од Купот на Франција (2011-2012) и Суперкупот на Франција (2012-2013). Од 2014 година, под водство на [[Јубер Фурније]] и потоа [[Бруно Женесио]], тимот ги поправил својте резултати во лигата, благодарение пред сè на производите на нивниот младински сектор како [[Максим Гоналон]], [[Александар Лаказет]], [[Корентан Толисо]], [[Набил Фекир]], [[Усем Ауар]] и др. Во сезоната 2016-2017, клубот стигнал за прв пат во својата историја до полуфиналето на [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|Лига Европа]]. Под водство на новиот тренер [[Руди Гарсија]], клубот го повторил успехот од пред десет години кога стигнале до ново полуфинале во Лигата на шампионите во [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|сезоната 2019-2020]], каде биле поразени повторно од [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] откако на патот до таму тие ги елиминирале [[ФК Јувентус|Јувентус]] и [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. ==Бои дресови и амблеми== ===Бои и дресови=== {{Football kit box | | pattern_la = | pattern_b = _redbluevertical | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Шест од седумте последователни титули на Лион биле освоени со овој дрес.}} [[File:Ol maillot domicile 2013-2014.JPG|thumb|Дресот од сезоната 2013-2014, со традиционалното црвено-сино V.]] Од основањето на клубот, боите на Олимпик Лион отсекогаш биле црвена, сина и бела, од кој последната преовладува. Во раните години на своето постоење Олимпик Лион претежно играл во комплетно бела опрема. Во 1955 година било одлучено да се воведе црвено-сина лента во облик на латинската буква V (таканаречен [[стропило]]) и сини шорцеви.<ref>{{cite news|title=OL 1955–1960|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001157/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Во 1961 година, традицијата со стропилото била распуштена и двете ленти од црвена и сина боја биле поставени хоризонтално.<ref>{{cite news|title=OL 1960–1965|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001249/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Шест години подоцна тие се вратиле во целосно бела опрема, но црвено-сините ленти останале недопрени, дури и ако сега биле поставени вертикално од левата страна на дресот.<ref>{{cite news|title=OL 1970–1975|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710224418/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|archivedate=10 July 2011|df=dmy-all}}</ref> Лион го носел новиот дрес за прв пат во сезоната 1970-1971 и истиот се задржал до сезоната 1975-1976. За сезоната 2002-2003, претседателот Жан-Мишел Олас објавил дека клубот ќе се врати во таа опрема, која била официјална шест сезони до 2007 година, годината на седмата последователна титула. Во 1976 година, опремата на клубот претрпела драстична промена, менувајќи ги белите дресови и шорцеви со целосно црвена опрема, слична на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. Оваа комбинација играчите на клубот ја носеле до сезоната 1989–1990, со исклучок на сезоните 1977–1978 и 1978–1979 кога клубот додал тегет вертикални ленти на дресот правејќи го пругаст, што се сметало за неуспешно.<ref>{{cite news|title=OL 1975–1980|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815052526/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|archivedate=15 August 2009|df=dmy-all}}</ref> По сезоната 1989–90, клубот се вратил на комплетно белата опрема и, на почетокот на сезоната 1995–1996, клубот ги вратил и вертикалните ленти, но решил да ги вметне во центарот на дресот, наместо лево. Овој стил се задржал во сезоната 2001-2002. Од сезоната 2009–2010, Лион ги вратил хоризонталните црвени и сини ленти. Во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], Лион користел најразлични бои како прв избор, вклучувајќи црвена, темносина, светлосина, црна, сребрена и флуоресцентна жолта.<ref>{{cite web|url=http://www.colours-of-football.com/colours03/fra/lyon/lyon_2.html |title=Olympique Lyonnais 2 |publisher=Colours-of-football.com |date= |accessdate=21 August 2017}}</ref> {| align="center" cellpadding="1" cellspacing="1" style="margin:0 0 1em 1em; width:100px; font-size:90%; border:0px solid #999; line-height:12px" |+'''Еволуција на дресовите''' |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_Vred-blue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1955-1961 и 2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blue_&_red-horizontal|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1961-1967 и 2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redbluevertical|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1971-1976<br />и 2003-2009</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1976-1978<br />и 1980-1990</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_navystripes|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1978-1979</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redblue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1998-2001</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1112h| pattern_b =_lyon1112h| pattern_ra =_lyon1112h| pattern_sh =_lyon1112h| pattern_so =_lyon1112h|title=<small>2011-2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1213h| pattern_b =_lyon1213h| pattern_ra =_lyon1213h| pattern_sh =_lyon1213h| pattern_so =_lyon1213h|title=<small>2012-2013</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la = _lyon1314home|pattern_b = _lyon1314h|pattern_ra = _lyon1314home|pattern_sh = _lyon1314h|pattern_so = _lyon1314home|leftarm = FFFFFF|body = FFFFFF|rightarm = FFFFFF|shorts = 0000FF|socks = FFFFFF|title=<small>2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1415h| pattern_b =_lyon1415h| pattern_ra =_lyon1415h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2014-2015</small>}} |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1516h| pattern_b =_lyonfem1516h| pattern_ra =_lyon1516h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2015-2016</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_olyon1617h| pattern_b =_lyonfem1617h| pattern_ra =_olyon1617h| pattern_sh =_olyon1617h| pattern_so =_olyon1617h|title=<small>2016-2017</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ollyon1718h|pattern_b=_lyonf1718h|pattern_ra=_ollyon1718h|pattern_sh=_ollyon1718h|pattern_so=_ol1718h|title=<small>2017-2018</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_ollyon1819h|pattern_ra= |pattern_sh=_ollyon1819h|pattern_so=_lyon1819h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2018-2019</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol1920h|pattern_b=_ol1920h|pattern_ra=_ol1920h|pattern_sh=_ollyon1920h|pattern_so=_ollyon1920h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2019-2020</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol2021h|pattern_b=_ol2021h|pattern_ra=_ol2021h|pattern_sh=_ol2021h|pattern_so=_ol2021h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2020-2021</small>}} |} ===Амблеми=== <gallery> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1950).jpg|<center>1950-1970</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 2).gif|<center>1970-1980</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 1).gif|<center>1980-1989</center> |<center>1989-1996</center> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1996).jpg|<center>1996-2006</center> Податотека:Olympique Lyonnais.png|<center>од 2006</center></gallery> ==Стадион== {{Главна|Парк Олимпик Лион}} [[File:Parc OL 2.jpg|thumb|upright=3.2|center|Панорама на Парк ОЛ.]] Од [[2016]] година клубот ги игра своите домашни натпревари на [[Парк Олимпик Лион]], познат едноставно како Парк ОЛ. Стадионот е сместен во [[Десен-Шарпје]], центар на периферијата на [[Лион]], и може да собере до 59.186 гледачи. Во својата млада историја стадионот бил домаќин на [[Финале на УЕФА Лига Европа во 2018 година|финалето]] на [[УЕФА Лига Европа 2017-2018]], завршено со победа на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и шест натпревари на [[Европско првенство во фудбал 2016|Европското првенство 2016]], вклучително и полуфиналето помеѓу {{NazNB|FUrep|POR}} и {{NazNB|FUrep|WAL}}. Претходно Лион играл на [[Стад де Жерлан]], стадион кој своето име го добил од хомонимската градска област. Способен да собере 41.044 гледачи, на него се одиграло [[Финале на Европскиот Куп на победниците на куповите во 1986 година|финалето на Купот на победниците на куповите ви 1986 година]] кое го освоил {{Fb team (N) Dynamo Kyiv}}. На него исто така биле одржани и шест натпревари на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], меѓу кој и сензационалното четвртфинале во кое {{NazNB|FUrep|CRO}} ја победила {{NazNB|FUrep|GER}} со убедливи 3-0. == Спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спортска опрема|contenuto= * 1984-1993 {{flagsport|FRA}} [[Дуариг]] * 1993-1998 {{flagsport|USA}} [[Најк]] * 1998-2003 {{flagsport|GER}} [[Адидас]] * 2003-2010 {{flagsport|GBR}} [[Умбро]] * 2010-денес {{flagsport|GER}} [[Адидас]] }} </div> <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спонзори на дресовите|contenuto= * 1984-1989 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1989-1991 {{flagsport|FRA}} [[Le69]] * 1991-1992 {{flagsport|FRA}} [[Zenith Data Systems]] * 1992-1993 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1993-1999 {{flagsport|FRA}} [[Sodexo]] * 1999-2001 {{flagsport|FRA}} [[Infogrames]] * 2001-2003 {{flagsport|GER}} [[Continental AG]] * 2003-2006 {{flagsport|FRA}} [[Renault Trucks]] * 2006-2009 {{flagsport|FRA}} [[Novotel]] * 2009-2010 {{flagsport|JPN}} [[PlayStation 3]] * 2010-2011 {{flagsport|MLT}} [[BetClic]] * 2011-2012 {{flagsport|TWN}} [[Everest Poker]] * 2012-2020 {{flagsport|KOR}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]] * 2020-денес {{flagsport|UAE}} [[Emirates]] }} </div> {{clear}} ==Играчи== ===Моментален состав=== ''Од 31 јули 2026''<ref>http://www.olweb.fr/en/male/roster-121.html</ref> {{Fs start/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no= 1|nat=SVK|pos=GK|name=[[Доминик Греиф]]}} {{Fs player|no= 2|nat=DEN|pos=DF|name=[[Мадс Бидструп]]}} {{Fs player|no= 3|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Таљафико]]}} {{Fs player|no= 5|nat=BEL|pos=MF|name=[[Орел Мангала]]}} {{Fs player|no= 6|nat=USA|pos=MF|name=[[Танер Тесман]]}} {{Fs player|no= 7|nat=GHA|pos=FW|name=[[Ернест Нуама]]}} {{Fs player|no= 8|nat=FRA|pos=MF|name=[[Корентан Толисо]] {{Капитен}}}} {{Fs player|no=10|nat=CZE|pos=MF|name=[[Павел Шулц]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=FW|name=[[Малик Фофана]]}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=DF|name=[[Абнер Винисиус]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=FW|name=[[Лоис Опенда]]}} {{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=MF|name=[[Халис Мера]]}} {{Fs player|no=19|nat=SEN|pos=DF|name=[[Муса Ниакате]]}} {{Fs player|no=21|nat=NED|pos=DF|name=[[Рубен Клајверт]]}} {{Fs player|no=22|nat=ANG|pos=DF|name=[[Клинтон Мата]]}} {{Fs mid/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no=23|nat=ENG|pos=MF|name=[[Тајлер Мортон]]}} {{Fs player|no=24|nat=BEL|pos=FW|name=[[Жилиен Дуранвил]]}} {{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=GK|name=[[Џастин Бенги]]}} {{Fs player|no=26|nat=ALG|pos=FW|name=[[Каил Будаш]]}} {{Fs player|no=29|nat=FRA|pos=FW|name=[[Енцо Молебе]]}} {{Fs player|no=32|nat=ENG|pos=FW|name=[[Алехандро Гомес Родригес]]}} {{Fs player|no=39|nat=FRA|pos=MF|name=[[Матис Де Карваљо]]}} {{Fs player|no=40|nat=FRA|pos=GK|name=[[Реми Дешам]]}} {{Fs player|no=50|nat=MLI|pos=GK|name=[[Ласин Диара]]}} {{Fs player|no=55|nat=CRO|pos=DF|name=[[Дује Ќалета-Цар]]}} {{Fs player|no=76|nat=BFA|pos=DF|name=[[Мохамед Уедраого]]}} {{Fs player|no=85|nat=FRA|pos=DF|name=[[Ноам Камара]]}} {{Fs player|no=98|nat=ENG|pos=DF|name=[[Ејнсли Мејтланд-Најлс]]}} {{Fs player|no=99|nat=DEN|pos=MF|name=[[Ноа Нартеј]]}} {{Fs end}} ===Рекордери=== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} =====Најмногу настапи===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Натпревари''' |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>541</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Грегори Купе]] | <center>518</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>489</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Ивес Шово]] | <center>438</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сиднеј Гову]] | <center>412</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Еме Мињо]] | <center>400</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>344</center> |} {{col-2}} =====Најдобри стрелци===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| &nbsp;'''Голови'''&nbsp; |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>182</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>134</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Александар Лаказет]] | <center>129</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бернар Лакомб]]&nbsp; | <center>128</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>100</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сони Андерсон]] | <center>91</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бафетимби Гоми]] | <center>91</center> |} {{col-3}} [[Податотека:Fleury di Nallo en 1970.jpg|thumb|200px|[[Флери Ди Нало]], најдобриот стрелец во историјата на Олимпик Лион.]] {{col-end}} == Тренери == {{col-begin}} {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950—1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954—1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955—1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959—1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернадес]] (1961—1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966—1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968—1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976—1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980—1981) * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981—1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983—1985) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987—1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988—1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993—1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995—1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996—2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000—2002) * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002—2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007—2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008—2011) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011—2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015—2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019—2021) * {{flagsport|NED}} [[Петер Бос]] (2021—2022) * {{flagsport|FRA}} [[Лоран Блан]] (2022—2023) * {{flagsport|ITA}} [[Фабио Гросо]] (2023) * {{flagsport|FRA}} [[Пјер Саж]] (2023—2025) * {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] (2025—денес) {{col-4}} [[Image:Alain Perrin al khor.jpg|thumb|200px|right|[[Ален Перен]], првиот тренер кој успеал да освои [[Двојна круна (фудбал)|двојна круна]]]] {{col-end}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Jean-Michel Aulas-crop.jpg|thumb|170px|alt=Jean-Michel Aulas.|[[Жан-Мишел Олас]]]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Претседател и сопственик | {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] |- | Генерален директор | {{flagsport|FRA}} Тјери Соваж |- | Заменик Генерален Директор | {{flagsport|FRA}} Венсан Понсо |- | Спортски директор | {{flagsport|BRA}} [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] |- | Маркетинг директор | {{flagsport|FRA}} Сам Примо |- | Специјален советник | {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] |- | Скаутин директор | {{flagsport|FRA}} [[Флоријан Морис]] |} [[File:Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg|thumb|170px|alt=Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg.|[[Руди Гарсија]]]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- !{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} !{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Тренер | {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] |- | Помошник тренер | {{flagsport|FRA}} [[Клод Фишо]]<br />{{flagsport|FRA}} [[Жерал Батикл]]<br />{{flagsport|BRA}} [[Клаудио Касапа]] |- | Тренер на голманите | {{flagsport|FRA}} [[Кристоф Ревел]] |- | Фитнес тренер | {{flagsport|ITA}} Паоло Ронгони<br />{{flagsport|FRA}} [[Седрик Ура]] |- | Тренер на младиот тим | {{flagsport|BEL}} Кристоф Деси |- | Физиотерапевти | {{flagsport|FRA}} Силван Русо<br />{{flagsport|FRA}} Абделџелил Редиси<br />{{flagsport|FRA}} Антонио да Фонсека |} ==Титули== === Домашни === * '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' ** '''Шампион (7) :''' 2001–2002, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 ** Вицешампион (5) : 1994–1995, 2000–2001, 2009–2010, 2014–2015, 2015–2016 * '''[[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]''' ** '''Шампион (3) :''' 1950–1951, 1953–1954, 1988–1989 * '''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' ** '''Победник (5)''' : 1963–1964, 1966–1967, 1972–1973, 2007–2008, 2011–2012 ** Финалист (3) : 1962–1963, 1970–1971, 1975–1976 * '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција во фудбал|Лига куп на Франција]]''' ** '''Победник (1)''' : 2000-2001 ** Финалист (1) : 1995–1996, 2006–2007, 2011–2012, 2013–2014, 2019–2020 * '''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' ** '''Победник (8) :''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 ** Финалист (4) : 1967, 2008, 2015, 2016 === Меѓународни=== *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[Интертото куп]]''' ** '''Победник (1) :''' 2001. '''останати пласмани''' * [[УЕФА Лига на шампиони]] ** Полуфиналист (2) : 2009–2010, 2019–2020 * [[УЕФА Лига Европа]] ** Полуфиналист (1) : 2016–2017 * [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]] ** Полуфиналист (1) : 1963-1964 == Наводи == {{reflist}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.ol.fr}} {{fr|en}} * [http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 ESPNsoccernet: Olympique Lyonnais] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013161522/http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 |date=2012-10-13 }} {{Лига 1 (Франција)}} {{G-14}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион| ]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Лион]] dx67vhv42cws6jp6rgz9odk9eazwmpu 5602784 5602783 2026-08-01T08:51:29Z Stariot Golman 89502 /* Тренерски штаб */ 5602784 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = Олимпик Лион | color1 = #26559B; | color2 = #FFFFFF; border:#DD0000 2px solid; | current = ФК Олимпик Лион сезона 2020-2021 | image = [[Податотека:Olympique_Lyonnais.png|180п]] | fullname = Олимпик Лион | nickname = ''Les Gones'' ''(Деца)'' | shortname= Lyon, OL | founded = {{Start date and age|df=yes|1950|8|3}}<ref>{{Наведена мрежна страница |title=According to Lyon's official website, it suggests that they consider this their foundation date rather than 1899 - (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=2006-08-23 |archive-date=2005-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |url-status=dead }}</ref> | ground = [[Парк Олимпик Лион]] | capacity = 59,186<ref>{{fr}} [https://www.groupama-stadium.com/presentation/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210327022938/https://www.groupama-stadium.com/presentation/ |date=2021-03-27 }}, on www.groupama-stadium.com</ref> | chairman = {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] | manager = {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] | league = {{Лига-Лига 1 (Франција)}} | season = 2025/26 | position = Лига 1, 4-ми | website = https://www.ol.fr | pattern_la1 = _lyon2526h | pattern_b1 = _lyon2526h | pattern_ra1 = _lyon2526h | pattern_sh1 = _lyon2526h | pattern_so1 = _adidasredl | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2526a | pattern_b2 = _lyon2526a | pattern_ra2 = _lyon2526a | pattern_sh2 = _lyon2526a | pattern_so2 = _lyon2526al | leftarm2 = 010066 | body2 = 010066 | rightarm2 = 010066 | shorts2 = 010066 | socks2 = 010066 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''Олимпик Лион''' е [[Франција|француски]] [[фудбалски клуб]] со седиште во градот [[Лион]], [[Оверњ-Рона-Алпи]]. Моментално се натпреварува во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал. Клубот бил основан во [[1899]] година, под името ''Лион Олимпик Университер'', а како професионален фудбалски клуб делува од [[1950]] година.<ref>{{cite web |title=According to Lyon's official website, it suggests that was considered this its foundation date rather than 1899 – (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=23 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |archive-date=10 December 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Својте најголеми успеси клубот ги забележал во 21 век. Во 2002 година, клубот ја освоил својата прва титула ''Шампион на Франција'', започнувајќи ја серијата од 7 национални титули по ред со која поставиле рекорд во францускиот фудбал. Покрај тоа Лион има освоено и 8 [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]], 5 [[Фудбалски куп на Франција|Купа на Франција]] и 3 титули во втората лига позната како [[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]. На меѓународната фудбалска сцена, Лион има триумфирано во [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]] во 1997 година, а исто така двапати биле полуфиналисти на [[УЕФА Лига на шампиони|УЕФА Лигата на шампионите]] (2009-2010, 2019-2020, во двата случаја елиминирани од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}), и по еднаш испаѓале во истата фаза во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] (2016-2017) и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] (1963-1964). Клубот своевремено бил член на [[Г-14]] групата на европски клубови. Домашните бои на клубот се бела, црвена и сина. Својте домашни натпревари, Лион ги игра на [[Парк Олимпик Лион]], кој има капацитет од 59,186 седечки места. Тој е еден од најсилно поддржуваните клубови во земјата заедно со {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} и {{Fb team (N) Olympique Marseille}}. Прекар на клубот е ''Les Gones'' што значи "децата". ==Историја== [[Податотека:Serge Chiesa (1976, Olympique de Lyon).jpg|thumb|right|200px|[[Серж Кјеза]], еден од најдобрите фудбалери на Лион во 1970-тите и 1980-тите години. Тој исто така, моментално е играчот со најголем број на настапи за клубот со 541 натпревар.]] Клубот е основан во 1896 година под името ''Лион Олимпик Университер'', како мулти-спортски клуб. По многуте внатрешни конфликти во врска со заедничката работа на аматерите и професионалците во клубот, тогашниот менаџер на клубот Феликс Луо и неговите соработници размислувале за основање на свој сопствен клуб. Така на 3 август [[1950]] година, планот на Луо се остварил кога д-р Алберт Трилат, меѓу другите, го основал клубот Олимпик Лион. За прв тренер на клубот бил назначен [[Оскар Хајзерер]], a на 26 август 1950 година клубот го одиграл својот прв официјален натпревар победувајќи го [[ФК Париз-Шарентон|Париз-Шарентон]] со 3-0 пред околу 3,000 навивачи. Веќе во втората година од своето постоење, Лион ја освоил титулата во втората француска лига и изборил промоција во [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]], најсилната фудбалска лига во земјата. Во текот на 60-тите и 70-тите години на [[XX век]], Лион постигнал просечни успеси благодарение на играчи како [[Флери Ди Нало]], [[Нестор Комбен]], [[Серж Кјеза]], [[Бернар Лакомб]] и [[Жан Џоркаеф]]. Под водството на тренерот [[Лисјен Жасерон]] клубот ја освоил својата прва титула, [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]], победувајќи го во финалето [[ФК Бордо|Бордо]] со 2-0. Лион исто така играл многу добро и во Лига 1 под водството на Жасерон, сè до сезоната 1965-1966 кога завршиле на слабото 16-то место, по што тренерот бил отпуштен. Тој бил заменет од [[Луј Он]], кој пак го предводел клубот до втора титула во Купот на Франција во сезоната 1966-1967, совладувајќи го [[ФК Сошо|Сошо]] во финалето со 3-1. На почетокот на 70-тите години, за нов тренер на Лион бил назначен [[Еме Мињо]], играчка легенда на клубот, кој на ''Les Gones'' им го донел третиот трофеј во Купот на Франција, овојпат победувајќи го во финалето {{Fb team (N) Nantes}} со 2-1 во сезоната 1972-1973. Во јуни 1987 година, Олимпик Лион бил купен од страна на стопанственикот од [[Рона (департман)|Рона]], [[Жан-Мишел Олас]], кој ја презел контролата над клубот со цел да го претвори Лион во една од екипите кои ќе се борат за титулата во француската прва лига. Неговиот амбициозен план, наречен ''ОЛ - Европа'', бил дизајниран да го развие клубот на европско ниво и да го врати клубот во Дивисион 1 во период не подолг од четири години. Прв тренер на Лион во ерата на Олас бил [[Рајмонд Доменех]]. Новиот претседател му дал "одврзани раце" на Доменех да може да го доведе било кој играч што го сака и за кој смета дека е способен да му помогне на клубот во нивните амбиции. Веќе во првата сезона на Доменех промоцијата во најсилната француска лига била постигната, а потоа тие го освоиле осмото место во Дивисион 1 во сезоната 1989-1990. Во сезоната 1990-1991, планот на Олас се остварил кога Лион благодарение на освојувањето на четвртото место во крајниот поредок на Дивисион 1, изборил место во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]]. Сепак, овој резултат претставувал врвот кој Лион го достигнал под водството на Доменех и во следните сезони клубот бил далеку од овој успех и не ги постигнувал посакуваните резултати. Како резултат на тоа, Доменех бил заменет на клупата со [[Жан Тигана]], кој го предводел тимот до најголемиот успех дотогаш во првенството, освојувањето на второто место во сезоната 1994-1995. Неговиот наследник, [[Ги Стефан]], го водел тимот до финалето на Лига купот во сезоната 1995-1996, каде загубиле на пенали од [[ФЦ Мец|Мец]], пред биде отпуштен следната сезона за да го отстапи местото на спортскиот директор [[Бернар Лакомб]], поранешен играч на Лион. Лакомб останал на клупата до 2000 година, освојувајќи го третото место во првенството во сезоната 1998-1999, што му ги донело на клубот првите историски квалификации за пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 1999/2000|Лигата на шампионите]]. Третото место било потврдено и во следната година. Во [[2000-ти|првите години од новиот милениум]], Лион ги забележал најголемите успеси во клупската историја. Така тие воспоставиле хегемонија во својата татковина, освојувајќи 7 последователни национални титули, како и разни други национални трофеи. Лакомб, кој продолжил да работи во клубот како советник на Олас, бил наследен на клупата во 2000 година од [[Жак Сантини]], кој ја преземал тренерската улога. Новиот тренер ја предводел својата екипа до второто место во првенството 2000-2001 и до титулата, во истата сезона, во Лига купот (2-1 во финалето против {{Fb team (N) Monaco}}), што бил првиот освоен трофеј за Лион по [[Фудбалски куп на Франција 1972-1973|Купот на Франција 1972-1973]]. Лион предводен од Сантини се покажал уште подобар во сезоната 2001-2002, освојувајќи ја својата прва [[Дивисион 1 2001-2002|национална титула]], одбележувајќи го почетокот на една дотогаш невидена ера во францускиот фудбал. По освојувањето на првата титула Сантини го напуштил клубот за да стане селектор на {{NazNB|FUrep|FRA}}, а неговиот наследник [[Пол Ле Гвен]] освоил со тимот уште три шампионски титули, три [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]] и се пласирал во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. Доминацијата на домашната сцена исто така продолжил и под раководство на [[Жерар Улије]], чиј двегодишен мандат донел уште две последователни национални титули (и двете освоени со многу голема разлика во однос на второпласираниот тим на табелата) и уште два француски Суперкупа, како и едно четвртфинале во Лигата на шампионите. Во сезоната 2007-2008, под водството на [[Ален Перен]], Лион освоил тројна круна во Франција: суперкупот, првенството и купот на Франција, пред сензационално да се разделат со тренерот. Лион станал клуб познат по развојот на ветувачки таленти кој потоа продолжиле да постигнуваaт успеси не само во Франција, туку и на глобално ниво. Меѓу играчите кои се прославиле во Лион во овој период биле [[Мишел Есиен]], [[Флоран Малуда]], [[Сидни Гову]], [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]], [[Крис (фудбалер)|Крис]], [[Ерик Абидал]], [[Мамаду Диара]], [[Патрик Милер]] и [[Карим Бензема]]. По титулата во 2008 година, хегемонијата на Лион завршила, дури и ако тимот останал при врвот во лигата во трите години на управување на [[Клод Пуел]], чиј престој завршил без трофеи, но со историски пласман во Лигата на шампионите, каде стигнал до полуфиналето во [[УЕФА Лига на шампиони 2009/2010|сезоната 2009-2010]]. Во следните три години во кои на кормилото на тимот бил [[Реми Гард]], тој во витрините на клубот донел пехари од Купот на Франција (2011-2012) и Суперкупот на Франција (2012-2013). Од 2014 година, под водство на [[Јубер Фурније]] и потоа [[Бруно Женесио]], тимот ги поправил својте резултати во лигата, благодарение пред сè на производите на нивниот младински сектор како [[Максим Гоналон]], [[Александар Лаказет]], [[Корентан Толисо]], [[Набил Фекир]], [[Усем Ауар]] и др. Во сезоната 2016-2017, клубот стигнал за прв пат во својата историја до полуфиналето на [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|Лига Европа]]. Под водство на новиот тренер [[Руди Гарсија]], клубот го повторил успехот од пред десет години кога стигнале до ново полуфинале во Лигата на шампионите во [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|сезоната 2019-2020]], каде биле поразени повторно од [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] откако на патот до таму тие ги елиминирале [[ФК Јувентус|Јувентус]] и [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. ==Бои дресови и амблеми== ===Бои и дресови=== {{Football kit box | | pattern_la = | pattern_b = _redbluevertical | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Шест од седумте последователни титули на Лион биле освоени со овој дрес.}} [[File:Ol maillot domicile 2013-2014.JPG|thumb|Дресот од сезоната 2013-2014, со традиционалното црвено-сино V.]] Од основањето на клубот, боите на Олимпик Лион отсекогаш биле црвена, сина и бела, од кој последната преовладува. Во раните години на своето постоење Олимпик Лион претежно играл во комплетно бела опрема. Во 1955 година било одлучено да се воведе црвено-сина лента во облик на латинската буква V (таканаречен [[стропило]]) и сини шорцеви.<ref>{{cite news|title=OL 1955–1960|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001157/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Во 1961 година, традицијата со стропилото била распуштена и двете ленти од црвена и сина боја биле поставени хоризонтално.<ref>{{cite news|title=OL 1960–1965|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001249/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Шест години подоцна тие се вратиле во целосно бела опрема, но црвено-сините ленти останале недопрени, дури и ако сега биле поставени вертикално од левата страна на дресот.<ref>{{cite news|title=OL 1970–1975|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710224418/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|archivedate=10 July 2011|df=dmy-all}}</ref> Лион го носел новиот дрес за прв пат во сезоната 1970-1971 и истиот се задржал до сезоната 1975-1976. За сезоната 2002-2003, претседателот Жан-Мишел Олас објавил дека клубот ќе се врати во таа опрема, која била официјална шест сезони до 2007 година, годината на седмата последователна титула. Во 1976 година, опремата на клубот претрпела драстична промена, менувајќи ги белите дресови и шорцеви со целосно црвена опрема, слична на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. Оваа комбинација играчите на клубот ја носеле до сезоната 1989–1990, со исклучок на сезоните 1977–1978 и 1978–1979 кога клубот додал тегет вертикални ленти на дресот правејќи го пругаст, што се сметало за неуспешно.<ref>{{cite news|title=OL 1975–1980|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815052526/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|archivedate=15 August 2009|df=dmy-all}}</ref> По сезоната 1989–90, клубот се вратил на комплетно белата опрема и, на почетокот на сезоната 1995–1996, клубот ги вратил и вертикалните ленти, но решил да ги вметне во центарот на дресот, наместо лево. Овој стил се задржал во сезоната 2001-2002. Од сезоната 2009–2010, Лион ги вратил хоризонталните црвени и сини ленти. Во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], Лион користел најразлични бои како прв избор, вклучувајќи црвена, темносина, светлосина, црна, сребрена и флуоресцентна жолта.<ref>{{cite web|url=http://www.colours-of-football.com/colours03/fra/lyon/lyon_2.html |title=Olympique Lyonnais 2 |publisher=Colours-of-football.com |date= |accessdate=21 August 2017}}</ref> {| align="center" cellpadding="1" cellspacing="1" style="margin:0 0 1em 1em; width:100px; font-size:90%; border:0px solid #999; line-height:12px" |+'''Еволуција на дресовите''' |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_Vred-blue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1955-1961 и 2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blue_&_red-horizontal|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1961-1967 и 2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redbluevertical|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1971-1976<br />и 2003-2009</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1976-1978<br />и 1980-1990</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_navystripes|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1978-1979</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redblue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1998-2001</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1112h| pattern_b =_lyon1112h| pattern_ra =_lyon1112h| pattern_sh =_lyon1112h| pattern_so =_lyon1112h|title=<small>2011-2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1213h| pattern_b =_lyon1213h| pattern_ra =_lyon1213h| pattern_sh =_lyon1213h| pattern_so =_lyon1213h|title=<small>2012-2013</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la = _lyon1314home|pattern_b = _lyon1314h|pattern_ra = _lyon1314home|pattern_sh = _lyon1314h|pattern_so = _lyon1314home|leftarm = FFFFFF|body = FFFFFF|rightarm = FFFFFF|shorts = 0000FF|socks = FFFFFF|title=<small>2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1415h| pattern_b =_lyon1415h| pattern_ra =_lyon1415h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2014-2015</small>}} |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1516h| pattern_b =_lyonfem1516h| pattern_ra =_lyon1516h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2015-2016</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_olyon1617h| pattern_b =_lyonfem1617h| pattern_ra =_olyon1617h| pattern_sh =_olyon1617h| pattern_so =_olyon1617h|title=<small>2016-2017</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ollyon1718h|pattern_b=_lyonf1718h|pattern_ra=_ollyon1718h|pattern_sh=_ollyon1718h|pattern_so=_ol1718h|title=<small>2017-2018</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_ollyon1819h|pattern_ra= |pattern_sh=_ollyon1819h|pattern_so=_lyon1819h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2018-2019</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol1920h|pattern_b=_ol1920h|pattern_ra=_ol1920h|pattern_sh=_ollyon1920h|pattern_so=_ollyon1920h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2019-2020</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol2021h|pattern_b=_ol2021h|pattern_ra=_ol2021h|pattern_sh=_ol2021h|pattern_so=_ol2021h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2020-2021</small>}} |} ===Амблеми=== <gallery> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1950).jpg|<center>1950-1970</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 2).gif|<center>1970-1980</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 1).gif|<center>1980-1989</center> |<center>1989-1996</center> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1996).jpg|<center>1996-2006</center> Податотека:Olympique Lyonnais.png|<center>од 2006</center></gallery> ==Стадион== {{Главна|Парк Олимпик Лион}} [[File:Parc OL 2.jpg|thumb|upright=3.2|center|Панорама на Парк ОЛ.]] Од [[2016]] година клубот ги игра своите домашни натпревари на [[Парк Олимпик Лион]], познат едноставно како Парк ОЛ. Стадионот е сместен во [[Десен-Шарпје]], центар на периферијата на [[Лион]], и може да собере до 59.186 гледачи. Во својата млада историја стадионот бил домаќин на [[Финале на УЕФА Лига Европа во 2018 година|финалето]] на [[УЕФА Лига Европа 2017-2018]], завршено со победа на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и шест натпревари на [[Европско првенство во фудбал 2016|Европското првенство 2016]], вклучително и полуфиналето помеѓу {{NazNB|FUrep|POR}} и {{NazNB|FUrep|WAL}}. Претходно Лион играл на [[Стад де Жерлан]], стадион кој своето име го добил од хомонимската градска област. Способен да собере 41.044 гледачи, на него се одиграло [[Финале на Европскиот Куп на победниците на куповите во 1986 година|финалето на Купот на победниците на куповите ви 1986 година]] кое го освоил {{Fb team (N) Dynamo Kyiv}}. На него исто така биле одржани и шест натпревари на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], меѓу кој и сензационалното четвртфинале во кое {{NazNB|FUrep|CRO}} ја победила {{NazNB|FUrep|GER}} со убедливи 3-0. == Спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спортска опрема|contenuto= * 1984-1993 {{flagsport|FRA}} [[Дуариг]] * 1993-1998 {{flagsport|USA}} [[Најк]] * 1998-2003 {{flagsport|GER}} [[Адидас]] * 2003-2010 {{flagsport|GBR}} [[Умбро]] * 2010-денес {{flagsport|GER}} [[Адидас]] }} </div> <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спонзори на дресовите|contenuto= * 1984-1989 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1989-1991 {{flagsport|FRA}} [[Le69]] * 1991-1992 {{flagsport|FRA}} [[Zenith Data Systems]] * 1992-1993 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1993-1999 {{flagsport|FRA}} [[Sodexo]] * 1999-2001 {{flagsport|FRA}} [[Infogrames]] * 2001-2003 {{flagsport|GER}} [[Continental AG]] * 2003-2006 {{flagsport|FRA}} [[Renault Trucks]] * 2006-2009 {{flagsport|FRA}} [[Novotel]] * 2009-2010 {{flagsport|JPN}} [[PlayStation 3]] * 2010-2011 {{flagsport|MLT}} [[BetClic]] * 2011-2012 {{flagsport|TWN}} [[Everest Poker]] * 2012-2020 {{flagsport|KOR}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]] * 2020-денес {{flagsport|UAE}} [[Emirates]] }} </div> {{clear}} ==Играчи== ===Моментален состав=== ''Од 31 јули 2026''<ref>http://www.olweb.fr/en/male/roster-121.html</ref> {{Fs start/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no= 1|nat=SVK|pos=GK|name=[[Доминик Греиф]]}} {{Fs player|no= 2|nat=DEN|pos=DF|name=[[Мадс Бидструп]]}} {{Fs player|no= 3|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Таљафико]]}} {{Fs player|no= 5|nat=BEL|pos=MF|name=[[Орел Мангала]]}} {{Fs player|no= 6|nat=USA|pos=MF|name=[[Танер Тесман]]}} {{Fs player|no= 7|nat=GHA|pos=FW|name=[[Ернест Нуама]]}} {{Fs player|no= 8|nat=FRA|pos=MF|name=[[Корентан Толисо]] {{Капитен}}}} {{Fs player|no=10|nat=CZE|pos=MF|name=[[Павел Шулц]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=FW|name=[[Малик Фофана]]}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=DF|name=[[Абнер Винисиус]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=FW|name=[[Лоис Опенда]]}} {{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=MF|name=[[Халис Мера]]}} {{Fs player|no=19|nat=SEN|pos=DF|name=[[Муса Ниакате]]}} {{Fs player|no=21|nat=NED|pos=DF|name=[[Рубен Клајверт]]}} {{Fs player|no=22|nat=ANG|pos=DF|name=[[Клинтон Мата]]}} {{Fs mid/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no=23|nat=ENG|pos=MF|name=[[Тајлер Мортон]]}} {{Fs player|no=24|nat=BEL|pos=FW|name=[[Жилиен Дуранвил]]}} {{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=GK|name=[[Џастин Бенги]]}} {{Fs player|no=26|nat=ALG|pos=FW|name=[[Каил Будаш]]}} {{Fs player|no=29|nat=FRA|pos=FW|name=[[Енцо Молебе]]}} {{Fs player|no=32|nat=ENG|pos=FW|name=[[Алехандро Гомес Родригес]]}} {{Fs player|no=39|nat=FRA|pos=MF|name=[[Матис Де Карваљо]]}} {{Fs player|no=40|nat=FRA|pos=GK|name=[[Реми Дешам]]}} {{Fs player|no=50|nat=MLI|pos=GK|name=[[Ласин Диара]]}} {{Fs player|no=55|nat=CRO|pos=DF|name=[[Дује Ќалета-Цар]]}} {{Fs player|no=76|nat=BFA|pos=DF|name=[[Мохамед Уедраого]]}} {{Fs player|no=85|nat=FRA|pos=DF|name=[[Ноам Камара]]}} {{Fs player|no=98|nat=ENG|pos=DF|name=[[Ејнсли Мејтланд-Најлс]]}} {{Fs player|no=99|nat=DEN|pos=MF|name=[[Ноа Нартеј]]}} {{Fs end}} ===Рекордери=== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} =====Најмногу настапи===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Натпревари''' |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>541</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Грегори Купе]] | <center>518</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>489</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Ивес Шово]] | <center>438</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сиднеј Гову]] | <center>412</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Еме Мињо]] | <center>400</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>344</center> |} {{col-2}} =====Најдобри стрелци===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| &nbsp;'''Голови'''&nbsp; |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>182</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>134</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Александар Лаказет]] | <center>129</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бернар Лакомб]]&nbsp; | <center>128</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>100</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сони Андерсон]] | <center>91</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бафетимби Гоми]] | <center>91</center> |} {{col-3}} [[Податотека:Fleury di Nallo en 1970.jpg|thumb|200px|[[Флери Ди Нало]], најдобриот стрелец во историјата на Олимпик Лион.]] {{col-end}} == Тренери == {{col-begin}} {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950—1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954—1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955—1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959—1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернадес]] (1961—1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966—1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968—1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976—1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980—1981) * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981—1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983—1985) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987—1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988—1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993—1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995—1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996—2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000—2002) * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002—2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007—2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008—2011) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011—2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015—2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019—2021) * {{flagsport|NED}} [[Петер Бос]] (2021—2022) * {{flagsport|FRA}} [[Лоран Блан]] (2022—2023) * {{flagsport|ITA}} [[Фабио Гросо]] (2023) * {{flagsport|FRA}} [[Пјер Саж]] (2023—2025) * {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] (2025—денес) {{col-4}} [[Image:Alain Perrin al khor.jpg|thumb|200px|right|[[Ален Перен]], првиот тренер кој успеал да освои [[Двојна круна (фудбал)|двојна круна]]]] {{col-end}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Jean-Michel Aulas-crop.jpg|thumb|170px|alt=Jean-Michel Aulas.|[[Жан-Мишел Олас]]]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Претседател и сопственик | {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] |- | Генерален директор | {{flagsport|FRA}} Тјери Соваж |- | Заменик Генерален Директор | {{flagsport|FRA}} Венсан Понсо |- | Спортски директор | {{flagsport|BRA}} [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] |- | Маркетинг директор | {{flagsport|FRA}} Сам Примо |- | Специјален советник | {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] |- | Скаутин директор | {{flagsport|FRA}} [[Флоријан Морис]] |} [[File:Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg|thumb|170px|alt=Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg.|[[Руди Гарсија]]]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Тренер | {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] |- | Помошник тренер | {{flagsport|FRA}} [[Клод Фишо]]<br />{{flagsport|FRA}} [[Жерал Батикл]]<br />{{flagsport|BRA}} [[Клаудио Касапа]] |- | Тренер на голманите | {{flagsport|FRA}} [[Кристоф Ревел]] |- | Фитнес тренер | {{flagsport|ITA}} Паоло Ронгони<br />{{flagsport|FRA}} [[Седрик Ура]] |- | Тренер на младиот тим | {{flagsport|BEL}} Кристоф Деси |- | Физиотерапевти | {{flagsport|FRA}} Силван Русо<br />{{flagsport|FRA}} Абделџелил Редиси<br />{{flagsport|FRA}} Антонио да Фонсека |} ==Титули== === Домашни === * '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' ** '''Шампион (7) :''' 2001–2002, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 ** Вицешампион (5) : 1994–1995, 2000–2001, 2009–2010, 2014–2015, 2015–2016 * '''[[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]''' ** '''Шампион (3) :''' 1950–1951, 1953–1954, 1988–1989 * '''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' ** '''Победник (5)''' : 1963–1964, 1966–1967, 1972–1973, 2007–2008, 2011–2012 ** Финалист (3) : 1962–1963, 1970–1971, 1975–1976 * '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција во фудбал|Лига куп на Франција]]''' ** '''Победник (1)''' : 2000-2001 ** Финалист (1) : 1995–1996, 2006–2007, 2011–2012, 2013–2014, 2019–2020 * '''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' ** '''Победник (8) :''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 ** Финалист (4) : 1967, 2008, 2015, 2016 === Меѓународни=== *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[Интертото куп]]''' ** '''Победник (1) :''' 2001. '''останати пласмани''' * [[УЕФА Лига на шампиони]] ** Полуфиналист (2) : 2009–2010, 2019–2020 * [[УЕФА Лига Европа]] ** Полуфиналист (1) : 2016–2017 * [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]] ** Полуфиналист (1) : 1963-1964 == Наводи == {{reflist}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.ol.fr}} {{fr|en}} * [http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 ESPNsoccernet: Olympique Lyonnais] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013161522/http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 |date=2012-10-13 }} {{Лига 1 (Франција)}} {{G-14}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион| ]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Лион]] 0flqj43y2su4z8f2osjlqk4xinjbkc0 5602785 5602784 2026-08-01T08:58:51Z Stariot Golman 89502 /* Управа и стручни кадри */ 5602785 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = Олимпик Лион | color1 = #26559B; | color2 = #FFFFFF; border:#DD0000 2px solid; | current = ФК Олимпик Лион сезона 2020-2021 | image = [[Податотека:Olympique_Lyonnais.png|180п]] | fullname = Олимпик Лион | nickname = ''Les Gones'' ''(Деца)'' | shortname= Lyon, OL | founded = {{Start date and age|df=yes|1950|8|3}}<ref>{{Наведена мрежна страница |title=According to Lyon's official website, it suggests that they consider this their foundation date rather than 1899 - (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=2006-08-23 |archive-date=2005-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |url-status=dead }}</ref> | ground = [[Парк Олимпик Лион]] | capacity = 59,186<ref>{{fr}} [https://www.groupama-stadium.com/presentation/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210327022938/https://www.groupama-stadium.com/presentation/ |date=2021-03-27 }}, on www.groupama-stadium.com</ref> | chairman = {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] | manager = {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] | league = {{Лига-Лига 1 (Франција)}} | season = 2025/26 | position = Лига 1, 4-ми | website = https://www.ol.fr | pattern_la1 = _lyon2526h | pattern_b1 = _lyon2526h | pattern_ra1 = _lyon2526h | pattern_sh1 = _lyon2526h | pattern_so1 = _adidasredl | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2526a | pattern_b2 = _lyon2526a | pattern_ra2 = _lyon2526a | pattern_sh2 = _lyon2526a | pattern_so2 = _lyon2526al | leftarm2 = 010066 | body2 = 010066 | rightarm2 = 010066 | shorts2 = 010066 | socks2 = 010066 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''Олимпик Лион''' е [[Франција|француски]] [[фудбалски клуб]] со седиште во градот [[Лион]], [[Оверњ-Рона-Алпи]]. Моментално се натпреварува во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал. Клубот бил основан во [[1899]] година, под името ''Лион Олимпик Университер'', а како професионален фудбалски клуб делува од [[1950]] година.<ref>{{cite web |title=According to Lyon's official website, it suggests that was considered this its foundation date rather than 1899 – (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=23 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |archive-date=10 December 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Својте најголеми успеси клубот ги забележал во 21 век. Во 2002 година, клубот ја освоил својата прва титула ''Шампион на Франција'', започнувајќи ја серијата од 7 национални титули по ред со која поставиле рекорд во францускиот фудбал. Покрај тоа Лион има освоено и 8 [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]], 5 [[Фудбалски куп на Франција|Купа на Франција]] и 3 титули во втората лига позната како [[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]. На меѓународната фудбалска сцена, Лион има триумфирано во [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]] во 1997 година, а исто така двапати биле полуфиналисти на [[УЕФА Лига на шампиони|УЕФА Лигата на шампионите]] (2009-2010, 2019-2020, во двата случаја елиминирани од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}), и по еднаш испаѓале во истата фаза во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] (2016-2017) и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] (1963-1964). Клубот своевремено бил член на [[Г-14]] групата на европски клубови. Домашните бои на клубот се бела, црвена и сина. Својте домашни натпревари, Лион ги игра на [[Парк Олимпик Лион]], кој има капацитет од 59,186 седечки места. Тој е еден од најсилно поддржуваните клубови во земјата заедно со {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} и {{Fb team (N) Olympique Marseille}}. Прекар на клубот е ''Les Gones'' што значи "децата". ==Историја== [[Податотека:Serge Chiesa (1976, Olympique de Lyon).jpg|thumb|right|200px|[[Серж Кјеза]], еден од најдобрите фудбалери на Лион во 1970-тите и 1980-тите години. Тој исто така, моментално е играчот со најголем број на настапи за клубот со 541 натпревар.]] Клубот е основан во 1896 година под името ''Лион Олимпик Университер'', како мулти-спортски клуб. По многуте внатрешни конфликти во врска со заедничката работа на аматерите и професионалците во клубот, тогашниот менаџер на клубот Феликс Луо и неговите соработници размислувале за основање на свој сопствен клуб. Така на 3 август [[1950]] година, планот на Луо се остварил кога д-р Алберт Трилат, меѓу другите, го основал клубот Олимпик Лион. За прв тренер на клубот бил назначен [[Оскар Хајзерер]], a на 26 август 1950 година клубот го одиграл својот прв официјален натпревар победувајќи го [[ФК Париз-Шарентон|Париз-Шарентон]] со 3-0 пред околу 3,000 навивачи. Веќе во втората година од своето постоење, Лион ја освоил титулата во втората француска лига и изборил промоција во [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]], најсилната фудбалска лига во земјата. Во текот на 60-тите и 70-тите години на [[XX век]], Лион постигнал просечни успеси благодарение на играчи како [[Флери Ди Нало]], [[Нестор Комбен]], [[Серж Кјеза]], [[Бернар Лакомб]] и [[Жан Џоркаеф]]. Под водството на тренерот [[Лисјен Жасерон]] клубот ја освоил својата прва титула, [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]], победувајќи го во финалето [[ФК Бордо|Бордо]] со 2-0. Лион исто така играл многу добро и во Лига 1 под водството на Жасерон, сè до сезоната 1965-1966 кога завршиле на слабото 16-то место, по што тренерот бил отпуштен. Тој бил заменет од [[Луј Он]], кој пак го предводел клубот до втора титула во Купот на Франција во сезоната 1966-1967, совладувајќи го [[ФК Сошо|Сошо]] во финалето со 3-1. На почетокот на 70-тите години, за нов тренер на Лион бил назначен [[Еме Мињо]], играчка легенда на клубот, кој на ''Les Gones'' им го донел третиот трофеј во Купот на Франција, овојпат победувајќи го во финалето {{Fb team (N) Nantes}} со 2-1 во сезоната 1972-1973. Во јуни 1987 година, Олимпик Лион бил купен од страна на стопанственикот од [[Рона (департман)|Рона]], [[Жан-Мишел Олас]], кој ја презел контролата над клубот со цел да го претвори Лион во една од екипите кои ќе се борат за титулата во француската прва лига. Неговиот амбициозен план, наречен ''ОЛ - Европа'', бил дизајниран да го развие клубот на европско ниво и да го врати клубот во Дивисион 1 во период не подолг од четири години. Прв тренер на Лион во ерата на Олас бил [[Рајмонд Доменех]]. Новиот претседател му дал "одврзани раце" на Доменех да може да го доведе било кој играч што го сака и за кој смета дека е способен да му помогне на клубот во нивните амбиции. Веќе во првата сезона на Доменех промоцијата во најсилната француска лига била постигната, а потоа тие го освоиле осмото место во Дивисион 1 во сезоната 1989-1990. Во сезоната 1990-1991, планот на Олас се остварил кога Лион благодарение на освојувањето на четвртото место во крајниот поредок на Дивисион 1, изборил место во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]]. Сепак, овој резултат претставувал врвот кој Лион го достигнал под водството на Доменех и во следните сезони клубот бил далеку од овој успех и не ги постигнувал посакуваните резултати. Како резултат на тоа, Доменех бил заменет на клупата со [[Жан Тигана]], кој го предводел тимот до најголемиот успех дотогаш во првенството, освојувањето на второто место во сезоната 1994-1995. Неговиот наследник, [[Ги Стефан]], го водел тимот до финалето на Лига купот во сезоната 1995-1996, каде загубиле на пенали од [[ФЦ Мец|Мец]], пред биде отпуштен следната сезона за да го отстапи местото на спортскиот директор [[Бернар Лакомб]], поранешен играч на Лион. Лакомб останал на клупата до 2000 година, освојувајќи го третото место во првенството во сезоната 1998-1999, што му ги донело на клубот првите историски квалификации за пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 1999/2000|Лигата на шампионите]]. Третото место било потврдено и во следната година. Во [[2000-ти|првите години од новиот милениум]], Лион ги забележал најголемите успеси во клупската историја. Така тие воспоставиле хегемонија во својата татковина, освојувајќи 7 последователни национални титули, како и разни други национални трофеи. Лакомб, кој продолжил да работи во клубот како советник на Олас, бил наследен на клупата во 2000 година од [[Жак Сантини]], кој ја преземал тренерската улога. Новиот тренер ја предводел својата екипа до второто место во првенството 2000-2001 и до титулата, во истата сезона, во Лига купот (2-1 во финалето против {{Fb team (N) Monaco}}), што бил првиот освоен трофеј за Лион по [[Фудбалски куп на Франција 1972-1973|Купот на Франција 1972-1973]]. Лион предводен од Сантини се покажал уште подобар во сезоната 2001-2002, освојувајќи ја својата прва [[Дивисион 1 2001-2002|национална титула]], одбележувајќи го почетокот на една дотогаш невидена ера во францускиот фудбал. По освојувањето на првата титула Сантини го напуштил клубот за да стане селектор на {{NazNB|FUrep|FRA}}, а неговиот наследник [[Пол Ле Гвен]] освоил со тимот уште три шампионски титули, три [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]] и се пласирал во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. Доминацијата на домашната сцена исто така продолжил и под раководство на [[Жерар Улије]], чиј двегодишен мандат донел уште две последователни национални титули (и двете освоени со многу голема разлика во однос на второпласираниот тим на табелата) и уште два француски Суперкупа, како и едно четвртфинале во Лигата на шампионите. Во сезоната 2007-2008, под водството на [[Ален Перен]], Лион освоил тројна круна во Франција: суперкупот, првенството и купот на Франција, пред сензационално да се разделат со тренерот. Лион станал клуб познат по развојот на ветувачки таленти кој потоа продолжиле да постигнуваaт успеси не само во Франција, туку и на глобално ниво. Меѓу играчите кои се прославиле во Лион во овој период биле [[Мишел Есиен]], [[Флоран Малуда]], [[Сидни Гову]], [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]], [[Крис (фудбалер)|Крис]], [[Ерик Абидал]], [[Мамаду Диара]], [[Патрик Милер]] и [[Карим Бензема]]. По титулата во 2008 година, хегемонијата на Лион завршила, дури и ако тимот останал при врвот во лигата во трите години на управување на [[Клод Пуел]], чиј престој завршил без трофеи, но со историски пласман во Лигата на шампионите, каде стигнал до полуфиналето во [[УЕФА Лига на шампиони 2009/2010|сезоната 2009-2010]]. Во следните три години во кои на кормилото на тимот бил [[Реми Гард]], тој во витрините на клубот донел пехари од Купот на Франција (2011-2012) и Суперкупот на Франција (2012-2013). Од 2014 година, под водство на [[Јубер Фурније]] и потоа [[Бруно Женесио]], тимот ги поправил својте резултати во лигата, благодарение пред сè на производите на нивниот младински сектор како [[Максим Гоналон]], [[Александар Лаказет]], [[Корентан Толисо]], [[Набил Фекир]], [[Усем Ауар]] и др. Во сезоната 2016-2017, клубот стигнал за прв пат во својата историја до полуфиналето на [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|Лига Европа]]. Под водство на новиот тренер [[Руди Гарсија]], клубот го повторил успехот од пред десет години кога стигнале до ново полуфинале во Лигата на шампионите во [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|сезоната 2019-2020]], каде биле поразени повторно од [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] откако на патот до таму тие ги елиминирале [[ФК Јувентус|Јувентус]] и [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. ==Бои дресови и амблеми== ===Бои и дресови=== {{Football kit box | | pattern_la = | pattern_b = _redbluevertical | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Шест од седумте последователни титули на Лион биле освоени со овој дрес.}} [[File:Ol maillot domicile 2013-2014.JPG|thumb|Дресот од сезоната 2013-2014, со традиционалното црвено-сино V.]] Од основањето на клубот, боите на Олимпик Лион отсекогаш биле црвена, сина и бела, од кој последната преовладува. Во раните години на своето постоење Олимпик Лион претежно играл во комплетно бела опрема. Во 1955 година било одлучено да се воведе црвено-сина лента во облик на латинската буква V (таканаречен [[стропило]]) и сини шорцеви.<ref>{{cite news|title=OL 1955–1960|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001157/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Во 1961 година, традицијата со стропилото била распуштена и двете ленти од црвена и сина боја биле поставени хоризонтално.<ref>{{cite news|title=OL 1960–1965|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001249/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Шест години подоцна тие се вратиле во целосно бела опрема, но црвено-сините ленти останале недопрени, дури и ако сега биле поставени вертикално од левата страна на дресот.<ref>{{cite news|title=OL 1970–1975|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710224418/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|archivedate=10 July 2011|df=dmy-all}}</ref> Лион го носел новиот дрес за прв пат во сезоната 1970-1971 и истиот се задржал до сезоната 1975-1976. За сезоната 2002-2003, претседателот Жан-Мишел Олас објавил дека клубот ќе се врати во таа опрема, која била официјална шест сезони до 2007 година, годината на седмата последователна титула. Во 1976 година, опремата на клубот претрпела драстична промена, менувајќи ги белите дресови и шорцеви со целосно црвена опрема, слична на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. Оваа комбинација играчите на клубот ја носеле до сезоната 1989–1990, со исклучок на сезоните 1977–1978 и 1978–1979 кога клубот додал тегет вертикални ленти на дресот правејќи го пругаст, што се сметало за неуспешно.<ref>{{cite news|title=OL 1975–1980|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815052526/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|archivedate=15 August 2009|df=dmy-all}}</ref> По сезоната 1989–90, клубот се вратил на комплетно белата опрема и, на почетокот на сезоната 1995–1996, клубот ги вратил и вертикалните ленти, но решил да ги вметне во центарот на дресот, наместо лево. Овој стил се задржал во сезоната 2001-2002. Од сезоната 2009–2010, Лион ги вратил хоризонталните црвени и сини ленти. Во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], Лион користел најразлични бои како прв избор, вклучувајќи црвена, темносина, светлосина, црна, сребрена и флуоресцентна жолта.<ref>{{cite web|url=http://www.colours-of-football.com/colours03/fra/lyon/lyon_2.html |title=Olympique Lyonnais 2 |publisher=Colours-of-football.com |date= |accessdate=21 August 2017}}</ref> {| align="center" cellpadding="1" cellspacing="1" style="margin:0 0 1em 1em; width:100px; font-size:90%; border:0px solid #999; line-height:12px" |+'''Еволуција на дресовите''' |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_Vred-blue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1955-1961 и 2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blue_&_red-horizontal|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1961-1967 и 2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redbluevertical|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1971-1976<br />и 2003-2009</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1976-1978<br />и 1980-1990</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_navystripes|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1978-1979</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redblue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1998-2001</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1112h| pattern_b =_lyon1112h| pattern_ra =_lyon1112h| pattern_sh =_lyon1112h| pattern_so =_lyon1112h|title=<small>2011-2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1213h| pattern_b =_lyon1213h| pattern_ra =_lyon1213h| pattern_sh =_lyon1213h| pattern_so =_lyon1213h|title=<small>2012-2013</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la = _lyon1314home|pattern_b = _lyon1314h|pattern_ra = _lyon1314home|pattern_sh = _lyon1314h|pattern_so = _lyon1314home|leftarm = FFFFFF|body = FFFFFF|rightarm = FFFFFF|shorts = 0000FF|socks = FFFFFF|title=<small>2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1415h| pattern_b =_lyon1415h| pattern_ra =_lyon1415h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2014-2015</small>}} |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1516h| pattern_b =_lyonfem1516h| pattern_ra =_lyon1516h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2015-2016</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_olyon1617h| pattern_b =_lyonfem1617h| pattern_ra =_olyon1617h| pattern_sh =_olyon1617h| pattern_so =_olyon1617h|title=<small>2016-2017</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ollyon1718h|pattern_b=_lyonf1718h|pattern_ra=_ollyon1718h|pattern_sh=_ollyon1718h|pattern_so=_ol1718h|title=<small>2017-2018</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_ollyon1819h|pattern_ra= |pattern_sh=_ollyon1819h|pattern_so=_lyon1819h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2018-2019</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol1920h|pattern_b=_ol1920h|pattern_ra=_ol1920h|pattern_sh=_ollyon1920h|pattern_so=_ollyon1920h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2019-2020</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol2021h|pattern_b=_ol2021h|pattern_ra=_ol2021h|pattern_sh=_ol2021h|pattern_so=_ol2021h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2020-2021</small>}} |} ===Амблеми=== <gallery> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1950).jpg|<center>1950-1970</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 2).gif|<center>1970-1980</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 1).gif|<center>1980-1989</center> |<center>1989-1996</center> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1996).jpg|<center>1996-2006</center> Податотека:Olympique Lyonnais.png|<center>од 2006</center></gallery> ==Стадион== {{Главна|Парк Олимпик Лион}} [[File:Parc OL 2.jpg|thumb|upright=3.2|center|Панорама на Парк ОЛ.]] Од [[2016]] година клубот ги игра своите домашни натпревари на [[Парк Олимпик Лион]], познат едноставно како Парк ОЛ. Стадионот е сместен во [[Десен-Шарпје]], центар на периферијата на [[Лион]], и може да собере до 59.186 гледачи. Во својата млада историја стадионот бил домаќин на [[Финале на УЕФА Лига Европа во 2018 година|финалето]] на [[УЕФА Лига Европа 2017-2018]], завршено со победа на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и шест натпревари на [[Европско првенство во фудбал 2016|Европското првенство 2016]], вклучително и полуфиналето помеѓу {{NazNB|FUrep|POR}} и {{NazNB|FUrep|WAL}}. Претходно Лион играл на [[Стад де Жерлан]], стадион кој своето име го добил од хомонимската градска област. Способен да собере 41.044 гледачи, на него се одиграло [[Финале на Европскиот Куп на победниците на куповите во 1986 година|финалето на Купот на победниците на куповите ви 1986 година]] кое го освоил {{Fb team (N) Dynamo Kyiv}}. На него исто така биле одржани и шест натпревари на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], меѓу кој и сензационалното четвртфинале во кое {{NazNB|FUrep|CRO}} ја победила {{NazNB|FUrep|GER}} со убедливи 3-0. == Спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спортска опрема|contenuto= * 1984-1993 {{flagsport|FRA}} [[Дуариг]] * 1993-1998 {{flagsport|USA}} [[Најк]] * 1998-2003 {{flagsport|GER}} [[Адидас]] * 2003-2010 {{flagsport|GBR}} [[Умбро]] * 2010-денес {{flagsport|GER}} [[Адидас]] }} </div> <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спонзори на дресовите|contenuto= * 1984-1989 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1989-1991 {{flagsport|FRA}} [[Le69]] * 1991-1992 {{flagsport|FRA}} [[Zenith Data Systems]] * 1992-1993 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1993-1999 {{flagsport|FRA}} [[Sodexo]] * 1999-2001 {{flagsport|FRA}} [[Infogrames]] * 2001-2003 {{flagsport|GER}} [[Continental AG]] * 2003-2006 {{flagsport|FRA}} [[Renault Trucks]] * 2006-2009 {{flagsport|FRA}} [[Novotel]] * 2009-2010 {{flagsport|JPN}} [[PlayStation 3]] * 2010-2011 {{flagsport|MLT}} [[BetClic]] * 2011-2012 {{flagsport|TWN}} [[Everest Poker]] * 2012-2020 {{flagsport|KOR}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]] * 2020-денес {{flagsport|UAE}} [[Emirates]] }} </div> {{clear}} ==Играчи== ===Моментален состав=== ''Од 31 јули 2026''<ref>http://www.olweb.fr/en/male/roster-121.html</ref> {{Fs start/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no= 1|nat=SVK|pos=GK|name=[[Доминик Греиф]]}} {{Fs player|no= 2|nat=DEN|pos=DF|name=[[Мадс Бидструп]]}} {{Fs player|no= 3|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Таљафико]]}} {{Fs player|no= 5|nat=BEL|pos=MF|name=[[Орел Мангала]]}} {{Fs player|no= 6|nat=USA|pos=MF|name=[[Танер Тесман]]}} {{Fs player|no= 7|nat=GHA|pos=FW|name=[[Ернест Нуама]]}} {{Fs player|no= 8|nat=FRA|pos=MF|name=[[Корентан Толисо]] {{Капитен}}}} {{Fs player|no=10|nat=CZE|pos=MF|name=[[Павел Шулц]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=FW|name=[[Малик Фофана]]}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=DF|name=[[Абнер Винисиус]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=FW|name=[[Лоис Опенда]]}} {{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=MF|name=[[Халис Мера]]}} {{Fs player|no=19|nat=SEN|pos=DF|name=[[Муса Ниакате]]}} {{Fs player|no=21|nat=NED|pos=DF|name=[[Рубен Клајверт]]}} {{Fs player|no=22|nat=ANG|pos=DF|name=[[Клинтон Мата]]}} {{Fs mid/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no=23|nat=ENG|pos=MF|name=[[Тајлер Мортон]]}} {{Fs player|no=24|nat=BEL|pos=FW|name=[[Жилиен Дуранвил]]}} {{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=GK|name=[[Џастин Бенги]]}} {{Fs player|no=26|nat=ALG|pos=FW|name=[[Каил Будаш]]}} {{Fs player|no=29|nat=FRA|pos=FW|name=[[Енцо Молебе]]}} {{Fs player|no=32|nat=ENG|pos=FW|name=[[Алехандро Гомес Родригес]]}} {{Fs player|no=39|nat=FRA|pos=MF|name=[[Матис Де Карваљо]]}} {{Fs player|no=40|nat=FRA|pos=GK|name=[[Реми Дешам]]}} {{Fs player|no=50|nat=MLI|pos=GK|name=[[Ласин Диара]]}} {{Fs player|no=55|nat=CRO|pos=DF|name=[[Дује Ќалета-Цар]]}} {{Fs player|no=76|nat=BFA|pos=DF|name=[[Мохамед Уедраого]]}} {{Fs player|no=85|nat=FRA|pos=DF|name=[[Ноам Камара]]}} {{Fs player|no=98|nat=ENG|pos=DF|name=[[Ејнсли Мејтланд-Најлс]]}} {{Fs player|no=99|nat=DEN|pos=MF|name=[[Ноа Нартеј]]}} {{Fs end}} ===Рекордери=== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} =====Најмногу настапи===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Натпревари''' |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>541</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Грегори Купе]] | <center>518</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>489</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Ивес Шово]] | <center>438</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сиднеј Гову]] | <center>412</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Еме Мињо]] | <center>400</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>344</center> |} {{col-2}} =====Најдобри стрелци===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| &nbsp;'''Голови'''&nbsp; |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>182</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>134</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Александар Лаказет]] | <center>129</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бернар Лакомб]]&nbsp; | <center>128</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>100</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сони Андерсон]] | <center>91</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бафетимби Гоми]] | <center>91</center> |} {{col-3}} [[Податотека:Fleury di Nallo en 1970.jpg|thumb|200px|[[Флери Ди Нало]], најдобриот стрелец во историјата на Олимпик Лион.]] {{col-end}} == Тренери == {{col-begin}} {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950—1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954—1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955—1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959—1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернадес]] (1961—1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966—1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968—1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976—1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980—1981) * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981—1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983—1985) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987—1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988—1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993—1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995—1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996—2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000—2002) * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002—2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007—2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008—2011) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011—2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015—2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019—2021) * {{flagsport|NED}} [[Петер Бос]] (2021—2022) * {{flagsport|FRA}} [[Лоран Блан]] (2022—2023) * {{flagsport|ITA}} [[Фабио Гросо]] (2023) * {{flagsport|FRA}} [[Пјер Саж]] (2023—2025) * {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] (2025—денес) {{col-4}} [[Image:Alain Perrin al khor.jpg|thumb|200px|right|[[Ален Перен]], првиот тренер кој успеал да освои [[Двојна круна (фудбал)|двојна круна]]]] {{col-end}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Jean-Michel Aulas-crop.jpg|thumb|170px|alt=Jean-Michel Aulas.|[[Жан-Мишел Олас]]]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Претседател и сопственик | {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] |- | Генерален директор | {{flagsport|FRA}} Тјери Соваж |- | Заменик Генерален Директор | {{flagsport|FRA}} Венсан Понсо |- | Спортски директор | {{flagsport|BRA}} [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] |- | Маркетинг директор | {{flagsport|FRA}} Сам Примо |- | Специјален советник | {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] |- | Скаутин директор | {{flagsport|FRA}} [[Флоријан Морис]] |} [[File:PauloFonsecaLilleOSC.png|thumb|170px|alt=Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg.|[[Пауло Фонсека]]]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Тренер | {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] |- | Помошник тренер | {{flagsport|FRA}} Адријан Тарасон<br />{{flagsport|POR}} [[Пауло Фереира]]<br />{{flagsport|POR}} [[Жорже Масиел]] |- | Тренер на голманите | {{flagsport|POR}} Антонио Фереира |- | Фитнес тренер | {{flagsport|FRA}} [[Седрик Ура]]<br />{{flagsport|FRA}} Александар Фари<br />{{flagsport|POR}} [[Пауло Моурао]] |- | Спортски координатор | {{flagsport|FRA}} [[Даниел Конгре]] |- | Тренер на младиот тим | {{flagsport|FRA}} [[Гејда Фофана]] |- | Физиотерапевти | {{flagsport|FRA}} Силван Русо<br />{{flagsport|FRA}} Абделџелил Редиси<br />{{flagsport|FRA}} Жереми Жакемо |} ==Титули== === Домашни === * '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' ** '''Шампион (7) :''' 2001–2002, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 ** Вицешампион (5) : 1994–1995, 2000–2001, 2009–2010, 2014–2015, 2015–2016 * '''[[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]''' ** '''Шампион (3) :''' 1950–1951, 1953–1954, 1988–1989 * '''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' ** '''Победник (5)''' : 1963–1964, 1966–1967, 1972–1973, 2007–2008, 2011–2012 ** Финалист (3) : 1962–1963, 1970–1971, 1975–1976 * '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција во фудбал|Лига куп на Франција]]''' ** '''Победник (1)''' : 2000-2001 ** Финалист (1) : 1995–1996, 2006–2007, 2011–2012, 2013–2014, 2019–2020 * '''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' ** '''Победник (8) :''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 ** Финалист (4) : 1967, 2008, 2015, 2016 === Меѓународни=== *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[Интертото куп]]''' ** '''Победник (1) :''' 2001. '''останати пласмани''' * [[УЕФА Лига на шампиони]] ** Полуфиналист (2) : 2009–2010, 2019–2020 * [[УЕФА Лига Европа]] ** Полуфиналист (1) : 2016–2017 * [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]] ** Полуфиналист (1) : 1963-1964 == Наводи == {{reflist}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.ol.fr}} {{fr|en}} * [http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 ESPNsoccernet: Olympique Lyonnais] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013161522/http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 |date=2012-10-13 }} {{Лига 1 (Франција)}} {{G-14}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион| ]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Лион]] 7kupbvvtvc1gs8mz6af602pjy0v4kbh 5602786 5602785 2026-08-01T09:01:34Z Stariot Golman 89502 5602786 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = Олимпик Лион | color1 = #26559B; | color2 = #FFFFFF; border:#DD0000 2px solid; | current = ФК Олимпик Лион сезона 2020-2021 | image = [[Податотека:Olympique_Lyonnais.png|180п]] | fullname = Олимпик Лион | nickname = ''Les Gones'' ''(Деца)'' | shortname= Lyon, OL | founded = {{Start date and age|df=yes|1950|8|3}}<ref>{{Наведена мрежна страница |title=According to Lyon's official website, it suggests that they consider this their foundation date rather than 1899 - (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=2006-08-23 |archive-date=2005-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |url-status=dead }}</ref> | ground = [[Парк Олимпик Лион]] | capacity = 59,186<ref>{{fr}} [https://www.groupama-stadium.com/presentation/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210327022938/https://www.groupama-stadium.com/presentation/ |date=2021-03-27 }}, on www.groupama-stadium.com</ref> | chairman = {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] | manager = {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] | league = {{Лига-Лига 1 (Франција)}} | season = [[Лига 1 (Франција) 2025-2026|2025-2026]] | position = [[Лига 1 (Франција) 2025-2026|Лига 1]], 4-ти | website = https://www.ol.fr | pattern_la1 = _lyon2627h | pattern_b1 = _lyon2627h | pattern_ra1 = _lyon2627h | pattern_sh1 = _lyon2627h | pattern_so1 = | leftarm1 = 0000ff | body1 = FFFFFF | rightarm1 = 0000ff | shorts1 = 0000ff | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2627a | pattern_b2 = _lyon2627a | pattern_ra2 = _lyon2627a | pattern_sh2 = _lyon2627a | pattern_so2 = _lyon2627al | leftarm2 = F35764 | body2 = F35764 | rightarm2 = F35764 | shorts2 = 8C2B4C | socks2 = F35764 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''Олимпик Лион''' е [[Франција|француски]] [[фудбалски клуб]] со седиште во градот [[Лион]], [[Оверњ-Рона-Алпи]]. Моментално се натпреварува во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал. Клубот бил основан во [[1899]] година, под името ''Лион Олимпик Университер'', а како професионален фудбалски клуб делува од [[1950]] година.<ref>{{cite web |title=According to Lyon's official website, it suggests that was considered this its foundation date rather than 1899 – (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=23 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |archive-date=10 December 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Својте најголеми успеси клубот ги забележал во 21 век. Во 2002 година, клубот ја освоил својата прва титула ''Шампион на Франција'', започнувајќи ја серијата од 7 национални титули по ред со која поставиле рекорд во францускиот фудбал. Покрај тоа Лион има освоено и 8 [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]], 5 [[Фудбалски куп на Франција|Купа на Франција]] и 3 титули во втората лига позната како [[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]. На меѓународната фудбалска сцена, Лион има триумфирано во [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]] во 1997 година, а исто така двапати биле полуфиналисти на [[УЕФА Лига на шампиони|УЕФА Лигата на шампионите]] (2009-2010, 2019-2020, во двата случаја елиминирани од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}), и по еднаш испаѓале во истата фаза во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] (2016-2017) и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] (1963-1964). Клубот своевремено бил член на [[Г-14]] групата на европски клубови. Домашните бои на клубот се бела, црвена и сина. Својте домашни натпревари, Лион ги игра на [[Парк Олимпик Лион]], кој има капацитет од 59,186 седечки места. Тој е еден од најсилно поддржуваните клубови во земјата заедно со {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} и {{Fb team (N) Olympique Marseille}}. Прекар на клубот е ''Les Gones'' што значи "децата". ==Историја== [[Податотека:Serge Chiesa (1976, Olympique de Lyon).jpg|thumb|right|200px|[[Серж Кјеза]], еден од најдобрите фудбалери на Лион во 1970-тите и 1980-тите години. Тој исто така, моментално е играчот со најголем број на настапи за клубот со 541 натпревар.]] Клубот е основан во 1896 година под името ''Лион Олимпик Университер'', како мулти-спортски клуб. По многуте внатрешни конфликти во врска со заедничката работа на аматерите и професионалците во клубот, тогашниот менаџер на клубот Феликс Луо и неговите соработници размислувале за основање на свој сопствен клуб. Така на 3 август [[1950]] година, планот на Луо се остварил кога д-р Алберт Трилат, меѓу другите, го основал клубот Олимпик Лион. За прв тренер на клубот бил назначен [[Оскар Хајзерер]], a на 26 август 1950 година клубот го одиграл својот прв официјален натпревар победувајќи го [[ФК Париз-Шарентон|Париз-Шарентон]] со 3-0 пред околу 3,000 навивачи. Веќе во втората година од своето постоење, Лион ја освоил титулата во втората француска лига и изборил промоција во [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]], најсилната фудбалска лига во земјата. Во текот на 60-тите и 70-тите години на [[XX век]], Лион постигнал просечни успеси благодарение на играчи како [[Флери Ди Нало]], [[Нестор Комбен]], [[Серж Кјеза]], [[Бернар Лакомб]] и [[Жан Џоркаеф]]. Под водството на тренерот [[Лисјен Жасерон]] клубот ја освоил својата прва титула, [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]], победувајќи го во финалето [[ФК Бордо|Бордо]] со 2-0. Лион исто така играл многу добро и во Лига 1 под водството на Жасерон, сè до сезоната 1965-1966 кога завршиле на слабото 16-то место, по што тренерот бил отпуштен. Тој бил заменет од [[Луј Он]], кој пак го предводел клубот до втора титула во Купот на Франција во сезоната 1966-1967, совладувајќи го [[ФК Сошо|Сошо]] во финалето со 3-1. На почетокот на 70-тите години, за нов тренер на Лион бил назначен [[Еме Мињо]], играчка легенда на клубот, кој на ''Les Gones'' им го донел третиот трофеј во Купот на Франција, овојпат победувајќи го во финалето {{Fb team (N) Nantes}} со 2-1 во сезоната 1972-1973. Во јуни 1987 година, Олимпик Лион бил купен од страна на стопанственикот од [[Рона (департман)|Рона]], [[Жан-Мишел Олас]], кој ја презел контролата над клубот со цел да го претвори Лион во една од екипите кои ќе се борат за титулата во француската прва лига. Неговиот амбициозен план, наречен ''ОЛ - Европа'', бил дизајниран да го развие клубот на европско ниво и да го врати клубот во Дивисион 1 во период не подолг од четири години. Прв тренер на Лион во ерата на Олас бил [[Рајмонд Доменех]]. Новиот претседател му дал "одврзани раце" на Доменех да може да го доведе било кој играч што го сака и за кој смета дека е способен да му помогне на клубот во нивните амбиции. Веќе во првата сезона на Доменех промоцијата во најсилната француска лига била постигната, а потоа тие го освоиле осмото место во Дивисион 1 во сезоната 1989-1990. Во сезоната 1990-1991, планот на Олас се остварил кога Лион благодарение на освојувањето на четвртото место во крајниот поредок на Дивисион 1, изборил место во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]]. Сепак, овој резултат претставувал врвот кој Лион го достигнал под водството на Доменех и во следните сезони клубот бил далеку од овој успех и не ги постигнувал посакуваните резултати. Како резултат на тоа, Доменех бил заменет на клупата со [[Жан Тигана]], кој го предводел тимот до најголемиот успех дотогаш во првенството, освојувањето на второто место во сезоната 1994-1995. Неговиот наследник, [[Ги Стефан]], го водел тимот до финалето на Лига купот во сезоната 1995-1996, каде загубиле на пенали од [[ФЦ Мец|Мец]], пред биде отпуштен следната сезона за да го отстапи местото на спортскиот директор [[Бернар Лакомб]], поранешен играч на Лион. Лакомб останал на клупата до 2000 година, освојувајќи го третото место во првенството во сезоната 1998-1999, што му ги донело на клубот првите историски квалификации за пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 1999/2000|Лигата на шампионите]]. Третото место било потврдено и во следната година. Во [[2000-ти|првите години од новиот милениум]], Лион ги забележал најголемите успеси во клупската историја. Така тие воспоставиле хегемонија во својата татковина, освојувајќи 7 последователни национални титули, како и разни други национални трофеи. Лакомб, кој продолжил да работи во клубот како советник на Олас, бил наследен на клупата во 2000 година од [[Жак Сантини]], кој ја преземал тренерската улога. Новиот тренер ја предводел својата екипа до второто место во првенството 2000-2001 и до титулата, во истата сезона, во Лига купот (2-1 во финалето против {{Fb team (N) Monaco}}), што бил првиот освоен трофеј за Лион по [[Фудбалски куп на Франција 1972-1973|Купот на Франција 1972-1973]]. Лион предводен од Сантини се покажал уште подобар во сезоната 2001-2002, освојувајќи ја својата прва [[Дивисион 1 2001-2002|национална титула]], одбележувајќи го почетокот на една дотогаш невидена ера во францускиот фудбал. По освојувањето на првата титула Сантини го напуштил клубот за да стане селектор на {{NazNB|FUrep|FRA}}, а неговиот наследник [[Пол Ле Гвен]] освоил со тимот уште три шампионски титули, три [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]] и се пласирал во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. Доминацијата на домашната сцена исто така продолжил и под раководство на [[Жерар Улије]], чиј двегодишен мандат донел уште две последователни национални титули (и двете освоени со многу голема разлика во однос на второпласираниот тим на табелата) и уште два француски Суперкупа, како и едно четвртфинале во Лигата на шампионите. Во сезоната 2007-2008, под водството на [[Ален Перен]], Лион освоил тројна круна во Франција: суперкупот, првенството и купот на Франција, пред сензационално да се разделат со тренерот. Лион станал клуб познат по развојот на ветувачки таленти кој потоа продолжиле да постигнуваaт успеси не само во Франција, туку и на глобално ниво. Меѓу играчите кои се прославиле во Лион во овој период биле [[Мишел Есиен]], [[Флоран Малуда]], [[Сидни Гову]], [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]], [[Крис (фудбалер)|Крис]], [[Ерик Абидал]], [[Мамаду Диара]], [[Патрик Милер]] и [[Карим Бензема]]. По титулата во 2008 година, хегемонијата на Лион завршила, дури и ако тимот останал при врвот во лигата во трите години на управување на [[Клод Пуел]], чиј престој завршил без трофеи, но со историски пласман во Лигата на шампионите, каде стигнал до полуфиналето во [[УЕФА Лига на шампиони 2009/2010|сезоната 2009-2010]]. Во следните три години во кои на кормилото на тимот бил [[Реми Гард]], тој во витрините на клубот донел пехари од Купот на Франција (2011-2012) и Суперкупот на Франција (2012-2013). Од 2014 година, под водство на [[Јубер Фурније]] и потоа [[Бруно Женесио]], тимот ги поправил својте резултати во лигата, благодарение пред сè на производите на нивниот младински сектор како [[Максим Гоналон]], [[Александар Лаказет]], [[Корентан Толисо]], [[Набил Фекир]], [[Усем Ауар]] и др. Во сезоната 2016-2017, клубот стигнал за прв пат во својата историја до полуфиналето на [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|Лига Европа]]. Под водство на новиот тренер [[Руди Гарсија]], клубот го повторил успехот од пред десет години кога стигнале до ново полуфинале во Лигата на шампионите во [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|сезоната 2019-2020]], каде биле поразени повторно од [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] откако на патот до таму тие ги елиминирале [[ФК Јувентус|Јувентус]] и [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. ==Бои дресови и амблеми== ===Бои и дресови=== {{Football kit box | | pattern_la = | pattern_b = _redbluevertical | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Шест од седумте последователни титули на Лион биле освоени со овој дрес.}} [[File:Ol maillot domicile 2013-2014.JPG|thumb|Дресот од сезоната 2013-2014, со традиционалното црвено-сино V.]] Од основањето на клубот, боите на Олимпик Лион отсекогаш биле црвена, сина и бела, од кој последната преовладува. Во раните години на своето постоење Олимпик Лион претежно играл во комплетно бела опрема. Во 1955 година било одлучено да се воведе црвено-сина лента во облик на латинската буква V (таканаречен [[стропило]]) и сини шорцеви.<ref>{{cite news|title=OL 1955–1960|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001157/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Во 1961 година, традицијата со стропилото била распуштена и двете ленти од црвена и сина боја биле поставени хоризонтално.<ref>{{cite news|title=OL 1960–1965|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001249/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Шест години подоцна тие се вратиле во целосно бела опрема, но црвено-сините ленти останале недопрени, дури и ако сега биле поставени вертикално од левата страна на дресот.<ref>{{cite news|title=OL 1970–1975|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710224418/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|archivedate=10 July 2011|df=dmy-all}}</ref> Лион го носел новиот дрес за прв пат во сезоната 1970-1971 и истиот се задржал до сезоната 1975-1976. За сезоната 2002-2003, претседателот Жан-Мишел Олас објавил дека клубот ќе се врати во таа опрема, која била официјална шест сезони до 2007 година, годината на седмата последователна титула. Во 1976 година, опремата на клубот претрпела драстична промена, менувајќи ги белите дресови и шорцеви со целосно црвена опрема, слична на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. Оваа комбинација играчите на клубот ја носеле до сезоната 1989–1990, со исклучок на сезоните 1977–1978 и 1978–1979 кога клубот додал тегет вертикални ленти на дресот правејќи го пругаст, што се сметало за неуспешно.<ref>{{cite news|title=OL 1975–1980|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815052526/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|archivedate=15 August 2009|df=dmy-all}}</ref> По сезоната 1989–90, клубот се вратил на комплетно белата опрема и, на почетокот на сезоната 1995–1996, клубот ги вратил и вертикалните ленти, но решил да ги вметне во центарот на дресот, наместо лево. Овој стил се задржал во сезоната 2001-2002. Од сезоната 2009–2010, Лион ги вратил хоризонталните црвени и сини ленти. Во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], Лион користел најразлични бои како прв избор, вклучувајќи црвена, темносина, светлосина, црна, сребрена и флуоресцентна жолта.<ref>{{cite web|url=http://www.colours-of-football.com/colours03/fra/lyon/lyon_2.html |title=Olympique Lyonnais 2 |publisher=Colours-of-football.com |date= |accessdate=21 August 2017}}</ref> {| align="center" cellpadding="1" cellspacing="1" style="margin:0 0 1em 1em; width:100px; font-size:90%; border:0px solid #999; line-height:12px" |+'''Еволуција на дресовите''' |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_Vred-blue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1955-1961 и 2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blue_&_red-horizontal|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1961-1967 и 2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redbluevertical|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1971-1976<br />и 2003-2009</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1976-1978<br />и 1980-1990</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_navystripes|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1978-1979</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redblue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1998-2001</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1112h| pattern_b =_lyon1112h| pattern_ra =_lyon1112h| pattern_sh =_lyon1112h| pattern_so =_lyon1112h|title=<small>2011-2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1213h| pattern_b =_lyon1213h| pattern_ra =_lyon1213h| pattern_sh =_lyon1213h| pattern_so =_lyon1213h|title=<small>2012-2013</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la = _lyon1314home|pattern_b = _lyon1314h|pattern_ra = _lyon1314home|pattern_sh = _lyon1314h|pattern_so = _lyon1314home|leftarm = FFFFFF|body = FFFFFF|rightarm = FFFFFF|shorts = 0000FF|socks = FFFFFF|title=<small>2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1415h| pattern_b =_lyon1415h| pattern_ra =_lyon1415h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2014-2015</small>}} |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1516h| pattern_b =_lyonfem1516h| pattern_ra =_lyon1516h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2015-2016</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_olyon1617h| pattern_b =_lyonfem1617h| pattern_ra =_olyon1617h| pattern_sh =_olyon1617h| pattern_so =_olyon1617h|title=<small>2016-2017</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ollyon1718h|pattern_b=_lyonf1718h|pattern_ra=_ollyon1718h|pattern_sh=_ollyon1718h|pattern_so=_ol1718h|title=<small>2017-2018</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_ollyon1819h|pattern_ra= |pattern_sh=_ollyon1819h|pattern_so=_lyon1819h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2018-2019</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol1920h|pattern_b=_ol1920h|pattern_ra=_ol1920h|pattern_sh=_ollyon1920h|pattern_so=_ollyon1920h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2019-2020</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol2021h|pattern_b=_ol2021h|pattern_ra=_ol2021h|pattern_sh=_ol2021h|pattern_so=_ol2021h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2020-2021</small>}} |} ===Амблеми=== <gallery> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1950).jpg|<center>1950-1970</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 2).gif|<center>1970-1980</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 1).gif|<center>1980-1989</center> |<center>1989-1996</center> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1996).jpg|<center>1996-2006</center> Податотека:Olympique Lyonnais.png|<center>од 2006</center></gallery> ==Стадион== {{Главна|Парк Олимпик Лион}} [[File:Parc OL 2.jpg|thumb|upright=3.2|center|Панорама на Парк ОЛ.]] Од [[2016]] година клубот ги игра своите домашни натпревари на [[Парк Олимпик Лион]], познат едноставно како Парк ОЛ. Стадионот е сместен во [[Десен-Шарпје]], центар на периферијата на [[Лион]], и може да собере до 59.186 гледачи. Во својата млада историја стадионот бил домаќин на [[Финале на УЕФА Лига Европа во 2018 година|финалето]] на [[УЕФА Лига Европа 2017-2018]], завршено со победа на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и шест натпревари на [[Европско првенство во фудбал 2016|Европското првенство 2016]], вклучително и полуфиналето помеѓу {{NazNB|FUrep|POR}} и {{NazNB|FUrep|WAL}}. Претходно Лион играл на [[Стад де Жерлан]], стадион кој своето име го добил од хомонимската градска област. Способен да собере 41.044 гледачи, на него се одиграло [[Финале на Европскиот Куп на победниците на куповите во 1986 година|финалето на Купот на победниците на куповите ви 1986 година]] кое го освоил {{Fb team (N) Dynamo Kyiv}}. На него исто така биле одржани и шест натпревари на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], меѓу кој и сензационалното четвртфинале во кое {{NazNB|FUrep|CRO}} ја победила {{NazNB|FUrep|GER}} со убедливи 3-0. == Спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спортска опрема|contenuto= * 1984-1993 {{flagsport|FRA}} [[Дуариг]] * 1993-1998 {{flagsport|USA}} [[Најк]] * 1998-2003 {{flagsport|GER}} [[Адидас]] * 2003-2010 {{flagsport|GBR}} [[Умбро]] * 2010-денес {{flagsport|GER}} [[Адидас]] }} </div> <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спонзори на дресовите|contenuto= * 1984-1989 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1989-1991 {{flagsport|FRA}} [[Le69]] * 1991-1992 {{flagsport|FRA}} [[Zenith Data Systems]] * 1992-1993 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1993-1999 {{flagsport|FRA}} [[Sodexo]] * 1999-2001 {{flagsport|FRA}} [[Infogrames]] * 2001-2003 {{flagsport|GER}} [[Continental AG]] * 2003-2006 {{flagsport|FRA}} [[Renault Trucks]] * 2006-2009 {{flagsport|FRA}} [[Novotel]] * 2009-2010 {{flagsport|JPN}} [[PlayStation 3]] * 2010-2011 {{flagsport|MLT}} [[BetClic]] * 2011-2012 {{flagsport|TWN}} [[Everest Poker]] * 2012-2020 {{flagsport|KOR}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]] * 2020-денес {{flagsport|UAE}} [[Emirates]] }} </div> {{clear}} ==Играчи== ===Моментален состав=== ''Од 31 јули 2026''<ref>http://www.olweb.fr/en/male/roster-121.html</ref> {{Fs start/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no= 1|nat=SVK|pos=GK|name=[[Доминик Греиф]]}} {{Fs player|no= 2|nat=DEN|pos=DF|name=[[Мадс Бидструп]]}} {{Fs player|no= 3|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Таљафико]]}} {{Fs player|no= 5|nat=BEL|pos=MF|name=[[Орел Мангала]]}} {{Fs player|no= 6|nat=USA|pos=MF|name=[[Танер Тесман]]}} {{Fs player|no= 7|nat=GHA|pos=FW|name=[[Ернест Нуама]]}} {{Fs player|no= 8|nat=FRA|pos=MF|name=[[Корентан Толисо]] {{Капитен}}}} {{Fs player|no=10|nat=CZE|pos=MF|name=[[Павел Шулц]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=FW|name=[[Малик Фофана]]}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=DF|name=[[Абнер Винисиус]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=FW|name=[[Лоис Опенда]]}} {{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=MF|name=[[Халис Мера]]}} {{Fs player|no=19|nat=SEN|pos=DF|name=[[Муса Ниакате]]}} {{Fs player|no=21|nat=NED|pos=DF|name=[[Рубен Клајверт]]}} {{Fs player|no=22|nat=ANG|pos=DF|name=[[Клинтон Мата]]}} {{Fs mid/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no=23|nat=ENG|pos=MF|name=[[Тајлер Мортон]]}} {{Fs player|no=24|nat=BEL|pos=FW|name=[[Жилиен Дуранвил]]}} {{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=GK|name=[[Џастин Бенги]]}} {{Fs player|no=26|nat=ALG|pos=FW|name=[[Каил Будаш]]}} {{Fs player|no=29|nat=FRA|pos=FW|name=[[Енцо Молебе]]}} {{Fs player|no=32|nat=ENG|pos=FW|name=[[Алехандро Гомес Родригес]]}} {{Fs player|no=39|nat=FRA|pos=MF|name=[[Матис Де Карваљо]]}} {{Fs player|no=40|nat=FRA|pos=GK|name=[[Реми Дешам]]}} {{Fs player|no=50|nat=MLI|pos=GK|name=[[Ласин Диара]]}} {{Fs player|no=55|nat=CRO|pos=DF|name=[[Дује Ќалета-Цар]]}} {{Fs player|no=76|nat=BFA|pos=DF|name=[[Мохамед Уедраого]]}} {{Fs player|no=85|nat=FRA|pos=DF|name=[[Ноам Камара]]}} {{Fs player|no=98|nat=ENG|pos=DF|name=[[Ејнсли Мејтланд-Најлс]]}} {{Fs player|no=99|nat=DEN|pos=MF|name=[[Ноа Нартеј]]}} {{Fs end}} ===Рекордери=== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} =====Најмногу настапи===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Натпревари''' |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>541</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Грегори Купе]] | <center>518</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>489</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Ивес Шово]] | <center>438</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сиднеј Гову]] | <center>412</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Еме Мињо]] | <center>400</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>344</center> |} {{col-2}} =====Најдобри стрелци===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| &nbsp;'''Голови'''&nbsp; |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>182</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>134</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Александар Лаказет]] | <center>129</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бернар Лакомб]]&nbsp; | <center>128</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>100</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сони Андерсон]] | <center>91</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бафетимби Гоми]] | <center>91</center> |} {{col-3}} [[Податотека:Fleury di Nallo en 1970.jpg|thumb|200px|[[Флери Ди Нало]], најдобриот стрелец во историјата на Олимпик Лион.]] {{col-end}} == Тренери == {{col-begin}} {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950—1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954—1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955—1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959—1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернадес]] (1961—1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966—1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968—1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976—1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980—1981) * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981—1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983—1985) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987—1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988—1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993—1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995—1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996—2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000—2002) * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002—2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007—2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008—2011) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011—2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015—2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019—2021) * {{flagsport|NED}} [[Петер Бос]] (2021—2022) * {{flagsport|FRA}} [[Лоран Блан]] (2022—2023) * {{flagsport|ITA}} [[Фабио Гросо]] (2023) * {{flagsport|FRA}} [[Пјер Саж]] (2023—2025) * {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] (2025—денес) {{col-4}} [[Image:Alain Perrin al khor.jpg|thumb|200px|right|[[Ален Перен]], првиот тренер кој успеал да освои [[Двојна круна (фудбал)|двојна круна]]]] {{col-end}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Jean-Michel Aulas-crop.jpg|thumb|170px|alt=Jean-Michel Aulas.|[[Жан-Мишел Олас]]]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Претседател и сопственик | {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] |- | Генерален директор | {{flagsport|FRA}} Тјери Соваж |- | Заменик Генерален Директор | {{flagsport|FRA}} Венсан Понсо |- | Спортски директор | {{flagsport|BRA}} [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] |- | Маркетинг директор | {{flagsport|FRA}} Сам Примо |- | Специјален советник | {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] |- | Скаутин директор | {{flagsport|FRA}} [[Флоријан Морис]] |} [[File:PauloFonsecaLilleOSC.png|thumb|170px|alt=Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg.|[[Пауло Фонсека]]]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Тренер | {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] |- | Помошник тренер | {{flagsport|FRA}} Адријан Тарасон<br />{{flagsport|POR}} [[Пауло Фереира]]<br />{{flagsport|POR}} [[Жорже Масиел]] |- | Тренер на голманите | {{flagsport|POR}} Антонио Фереира |- | Фитнес тренер | {{flagsport|FRA}} [[Седрик Ура]]<br />{{flagsport|FRA}} Александар Фари<br />{{flagsport|POR}} [[Пауло Моурао]] |- | Спортски координатор | {{flagsport|FRA}} [[Даниел Конгре]] |- | Тренер на младиот тим | {{flagsport|FRA}} [[Гејда Фофана]] |- | Физиотерапевти | {{flagsport|FRA}} Силван Русо<br />{{flagsport|FRA}} Абделџелил Редиси<br />{{flagsport|FRA}} Жереми Жакемо |} ==Титули== === Домашни === * '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' ** '''Шампион (7) :''' 2001–2002, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 ** Вицешампион (5) : 1994–1995, 2000–2001, 2009–2010, 2014–2015, 2015–2016 * '''[[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]''' ** '''Шампион (3) :''' 1950–1951, 1953–1954, 1988–1989 * '''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' ** '''Победник (5)''' : 1963–1964, 1966–1967, 1972–1973, 2007–2008, 2011–2012 ** Финалист (3) : 1962–1963, 1970–1971, 1975–1976 * '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција во фудбал|Лига куп на Франција]]''' ** '''Победник (1)''' : 2000-2001 ** Финалист (1) : 1995–1996, 2006–2007, 2011–2012, 2013–2014, 2019–2020 * '''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' ** '''Победник (8) :''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 ** Финалист (4) : 1967, 2008, 2015, 2016 === Меѓународни=== *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[Интертото куп]]''' ** '''Победник (1) :''' 2001. '''останати пласмани''' * [[УЕФА Лига на шампиони]] ** Полуфиналист (2) : 2009–2010, 2019–2020 * [[УЕФА Лига Европа]] ** Полуфиналист (1) : 2016–2017 * [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]] ** Полуфиналист (1) : 1963-1964 == Наводи == {{reflist}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.ol.fr}} {{fr|en}} * [http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 ESPNsoccernet: Olympique Lyonnais] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013161522/http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 |date=2012-10-13 }} {{Лига 1 (Франција)}} {{G-14}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион| ]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Лион]] 9ylry3pl8gfqc547jm5f1gacnf3f30q 5602799 5602786 2026-08-01T09:42:49Z Stariot Golman 89502 /* Тренери */ 5602799 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club 2 | clubname = Олимпик Лион | color1 = #26559B; | color2 = #FFFFFF; border:#DD0000 2px solid; | current = ФК Олимпик Лион сезона 2020-2021 | image = [[Податотека:Olympique_Lyonnais.png|180п]] | fullname = Олимпик Лион | nickname = ''Les Gones'' ''(Деца)'' | shortname= Lyon, OL | founded = {{Start date and age|df=yes|1950|8|3}}<ref>{{Наведена мрежна страница |title=According to Lyon's official website, it suggests that they consider this their foundation date rather than 1899 - (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=2006-08-23 |archive-date=2005-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |url-status=dead }}</ref> | ground = [[Парк Олимпик Лион]] | capacity = 59,186<ref>{{fr}} [https://www.groupama-stadium.com/presentation/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210327022938/https://www.groupama-stadium.com/presentation/ |date=2021-03-27 }}, on www.groupama-stadium.com</ref> | chairman = {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] | manager = {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] | league = {{Лига-Лига 1 (Франција)}} | season = [[Лига 1 (Франција) 2025-2026|2025-2026]] | position = [[Лига 1 (Франција) 2025-2026|Лига 1]], 4-ти | website = https://www.ol.fr | pattern_la1 = _lyon2627h | pattern_b1 = _lyon2627h | pattern_ra1 = _lyon2627h | pattern_sh1 = _lyon2627h | pattern_so1 = | leftarm1 = 0000ff | body1 = FFFFFF | rightarm1 = 0000ff | shorts1 = 0000ff | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _lyon2627a | pattern_b2 = _lyon2627a | pattern_ra2 = _lyon2627a | pattern_sh2 = _lyon2627a | pattern_so2 = _lyon2627al | leftarm2 = F35764 | body2 = F35764 | rightarm2 = F35764 | shorts2 = 8C2B4C | socks2 = F35764 | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''Олимпик Лион''' е [[Франција|француски]] [[фудбалски клуб]] со седиште во градот [[Лион]], [[Оверњ-Рона-Алпи]]. Моментално се натпреварува во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал. Клубот бил основан во [[1899]] година, под името ''Лион Олимпик Университер'', а како професионален фудбалски клуб делува од [[1950]] година.<ref>{{cite web |title=According to Lyon's official website, it suggests that was considered this its foundation date rather than 1899 – (translation: "1950, date of the club's creation") |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=23 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |archive-date=10 December 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Својте најголеми успеси клубот ги забележал во 21 век. Во 2002 година, клубот ја освоил својата прва титула ''Шампион на Франција'', започнувајќи ја серијата од 7 национални титули по ред со која поставиле рекорд во францускиот фудбал. Покрај тоа Лион има освоено и 8 [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]], 5 [[Фудбалски куп на Франција|Купа на Франција]] и 3 титули во втората лига позната како [[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]. На меѓународната фудбалска сцена, Лион има триумфирано во [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]] во 1997 година, а исто така двапати биле полуфиналисти на [[УЕФА Лига на шампиони|УЕФА Лигата на шампионите]] (2009-2010, 2019-2020, во двата случаја елиминирани од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}), и по еднаш испаѓале во истата фаза во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] (2016-2017) и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] (1963-1964). Клубот своевремено бил член на [[Г-14]] групата на европски клубови. Домашните бои на клубот се бела, црвена и сина. Својте домашни натпревари, Лион ги игра на [[Парк Олимпик Лион]], кој има капацитет од 59,186 седечки места. Тој е еден од најсилно поддржуваните клубови во земјата заедно со {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} и {{Fb team (N) Olympique Marseille}}. Прекар на клубот е ''Les Gones'' што значи "децата". ==Историја== [[Податотека:Serge Chiesa (1976, Olympique de Lyon).jpg|thumb|right|200px|[[Серж Кјеза]], еден од најдобрите фудбалери на Лион во 1970-тите и 1980-тите години. Тој исто така, моментално е играчот со најголем број на настапи за клубот со 541 натпревар.]] Клубот е основан во 1896 година под името ''Лион Олимпик Университер'', како мулти-спортски клуб. По многуте внатрешни конфликти во врска со заедничката работа на аматерите и професионалците во клубот, тогашниот менаџер на клубот Феликс Луо и неговите соработници размислувале за основање на свој сопствен клуб. Така на 3 август [[1950]] година, планот на Луо се остварил кога д-р Алберт Трилат, меѓу другите, го основал клубот Олимпик Лион. За прв тренер на клубот бил назначен [[Оскар Хајзерер]], a на 26 август 1950 година клубот го одиграл својот прв официјален натпревар победувајќи го [[ФК Париз-Шарентон|Париз-Шарентон]] со 3-0 пред околу 3,000 навивачи. Веќе во втората година од своето постоење, Лион ја освоил титулата во втората француска лига и изборил промоција во [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]], најсилната фудбалска лига во земјата. Во текот на 60-тите и 70-тите години на [[XX век]], Лион постигнал просечни успеси благодарение на играчи како [[Флери Ди Нало]], [[Нестор Комбен]], [[Серж Кјеза]], [[Бернар Лакомб]] и [[Жан Џоркаеф]]. Под водството на тренерот [[Лисјен Жасерон]] клубот ја освоил својата прва титула, [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]], победувајќи го во финалето [[ФК Бордо|Бордо]] со 2-0. Лион исто така играл многу добро и во Лига 1 под водството на Жасерон, сè до сезоната 1965-1966 кога завршиле на слабото 16-то место, по што тренерот бил отпуштен. Тој бил заменет од [[Луј Он]], кој пак го предводел клубот до втора титула во Купот на Франција во сезоната 1966-1967, совладувајќи го [[ФК Сошо|Сошо]] во финалето со 3-1. На почетокот на 70-тите години, за нов тренер на Лион бил назначен [[Еме Мињо]], играчка легенда на клубот, кој на ''Les Gones'' им го донел третиот трофеј во Купот на Франција, овојпат победувајќи го во финалето {{Fb team (N) Nantes}} со 2-1 во сезоната 1972-1973. Во јуни 1987 година, Олимпик Лион бил купен од страна на стопанственикот од [[Рона (департман)|Рона]], [[Жан-Мишел Олас]], кој ја презел контролата над клубот со цел да го претвори Лион во една од екипите кои ќе се борат за титулата во француската прва лига. Неговиот амбициозен план, наречен ''ОЛ - Европа'', бил дизајниран да го развие клубот на европско ниво и да го врати клубот во Дивисион 1 во период не подолг од четири години. Прв тренер на Лион во ерата на Олас бил [[Рајмонд Доменех]]. Новиот претседател му дал "одврзани раце" на Доменех да може да го доведе било кој играч што го сака и за кој смета дека е способен да му помогне на клубот во нивните амбиции. Веќе во првата сезона на Доменех промоцијата во најсилната француска лига била постигната, а потоа тие го освоиле осмото место во Дивисион 1 во сезоната 1989-1990. Во сезоната 1990-1991, планот на Олас се остварил кога Лион благодарение на освојувањето на четвртото место во крајниот поредок на Дивисион 1, изборил место во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]]. Сепак, овој резултат претставувал врвот кој Лион го достигнал под водството на Доменех и во следните сезони клубот бил далеку од овој успех и не ги постигнувал посакуваните резултати. Како резултат на тоа, Доменех бил заменет на клупата со [[Жан Тигана]], кој го предводел тимот до најголемиот успех дотогаш во првенството, освојувањето на второто место во сезоната 1994-1995. Неговиот наследник, [[Ги Стефан]], го водел тимот до финалето на Лига купот во сезоната 1995-1996, каде загубиле на пенали од [[ФЦ Мец|Мец]], пред биде отпуштен следната сезона за да го отстапи местото на спортскиот директор [[Бернар Лакомб]], поранешен играч на Лион. Лакомб останал на клупата до 2000 година, освојувајќи го третото место во првенството во сезоната 1998-1999, што му ги донело на клубот првите историски квалификации за пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 1999/2000|Лигата на шампионите]]. Третото место било потврдено и во следната година. Во [[2000-ти|првите години од новиот милениум]], Лион ги забележал најголемите успеси во клупската историја. Така тие воспоставиле хегемонија во својата татковина, освојувајќи 7 последователни национални титули, како и разни други национални трофеи. Лакомб, кој продолжил да работи во клубот како советник на Олас, бил наследен на клупата во 2000 година од [[Жак Сантини]], кој ја преземал тренерската улога. Новиот тренер ја предводел својата екипа до второто место во првенството 2000-2001 и до титулата, во истата сезона, во Лига купот (2-1 во финалето против {{Fb team (N) Monaco}}), што бил првиот освоен трофеј за Лион по [[Фудбалски куп на Франција 1972-1973|Купот на Франција 1972-1973]]. Лион предводен од Сантини се покажал уште подобар во сезоната 2001-2002, освојувајќи ја својата прва [[Дивисион 1 2001-2002|национална титула]], одбележувајќи го почетокот на една дотогаш невидена ера во францускиот фудбал. По освојувањето на првата титула Сантини го напуштил клубот за да стане селектор на {{NazNB|FUrep|FRA}}, а неговиот наследник [[Пол Ле Гвен]] освоил со тимот уште три шампионски титули, три [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]] и се пласирал во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. Доминацијата на домашната сцена исто така продолжил и под раководство на [[Жерар Улије]], чиј двегодишен мандат донел уште две последователни национални титули (и двете освоени со многу голема разлика во однос на второпласираниот тим на табелата) и уште два француски Суперкупа, како и едно четвртфинале во Лигата на шампионите. Во сезоната 2007-2008, под водството на [[Ален Перен]], Лион освоил тројна круна во Франција: суперкупот, првенството и купот на Франција, пред сензационално да се разделат со тренерот. Лион станал клуб познат по развојот на ветувачки таленти кој потоа продолжиле да постигнуваaт успеси не само во Франција, туку и на глобално ниво. Меѓу играчите кои се прославиле во Лион во овој период биле [[Мишел Есиен]], [[Флоран Малуда]], [[Сидни Гову]], [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]], [[Крис (фудбалер)|Крис]], [[Ерик Абидал]], [[Мамаду Диара]], [[Патрик Милер]] и [[Карим Бензема]]. По титулата во 2008 година, хегемонијата на Лион завршила, дури и ако тимот останал при врвот во лигата во трите години на управување на [[Клод Пуел]], чиј престој завршил без трофеи, но со историски пласман во Лигата на шампионите, каде стигнал до полуфиналето во [[УЕФА Лига на шампиони 2009/2010|сезоната 2009-2010]]. Во следните три години во кои на кормилото на тимот бил [[Реми Гард]], тој во витрините на клубот донел пехари од Купот на Франција (2011-2012) и Суперкупот на Франција (2012-2013). Од 2014 година, под водство на [[Јубер Фурније]] и потоа [[Бруно Женесио]], тимот ги поправил својте резултати во лигата, благодарение пред сè на производите на нивниот младински сектор како [[Максим Гоналон]], [[Александар Лаказет]], [[Корентан Толисо]], [[Набил Фекир]], [[Усем Ауар]] и др. Во сезоната 2016-2017, клубот стигнал за прв пат во својата историја до полуфиналето на [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|Лига Европа]]. Под водство на новиот тренер [[Руди Гарсија]], клубот го повторил успехот од пред десет години кога стигнале до ново полуфинале во Лигата на шампионите во [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|сезоната 2019-2020]], каде биле поразени повторно од [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] откако на патот до таму тие ги елиминирале [[ФК Јувентус|Јувентус]] и [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]]. ==Бои дресови и амблеми== ===Бои и дресови=== {{Football kit box | | pattern_la = | pattern_b = _redbluevertical | pattern_ra = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = Шест од седумте последователни титули на Лион биле освоени со овој дрес.}} [[File:Ol maillot domicile 2013-2014.JPG|thumb|Дресот од сезоната 2013-2014, со традиционалното црвено-сино V.]] Од основањето на клубот, боите на Олимпик Лион отсекогаш биле црвена, сина и бела, од кој последната преовладува. Во раните години на своето постоење Олимпик Лион претежно играл во комплетно бела опрема. Во 1955 година било одлучено да се воведе црвено-сина лента во облик на латинската буква V (таканаречен [[стропило]]) и сини шорцеви.<ref>{{cite news|title=OL 1955–1960|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001157/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Во 1961 година, традицијата со стропилото била распуштена и двете ленти од црвена и сина боја биле поставени хоризонтално.<ref>{{cite news|title=OL 1960–1965|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001249/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}</ref> Шест години подоцна тие се вратиле во целосно бела опрема, но црвено-сините ленти останале недопрени, дури и ако сега биле поставени вертикално од левата страна на дресот.<ref>{{cite news|title=OL 1970–1975|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710224418/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|archivedate=10 July 2011|df=dmy-all}}</ref> Лион го носел новиот дрес за прв пат во сезоната 1970-1971 и истиот се задржал до сезоната 1975-1976. За сезоната 2002-2003, претседателот Жан-Мишел Олас објавил дека клубот ќе се врати во таа опрема, која била официјална шест сезони до 2007 година, годината на седмата последователна титула. Во 1976 година, опремата на клубот претрпела драстична промена, менувајќи ги белите дресови и шорцеви со целосно црвена опрема, слична на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. Оваа комбинација играчите на клубот ја носеле до сезоната 1989–1990, со исклучок на сезоните 1977–1978 и 1978–1979 кога клубот додал тегет вертикални ленти на дресот правејќи го пругаст, што се сметало за неуспешно.<ref>{{cite news|title=OL 1975–1980|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815052526/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|archivedate=15 August 2009|df=dmy-all}}</ref> По сезоната 1989–90, клубот се вратил на комплетно белата опрема и, на почетокот на сезоната 1995–1996, клубот ги вратил и вертикалните ленти, но решил да ги вметне во центарот на дресот, наместо лево. Овој стил се задржал во сезоната 2001-2002. Од сезоната 2009–2010, Лион ги вратил хоризонталните црвени и сини ленти. Во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], Лион користел најразлични бои како прв избор, вклучувајќи црвена, темносина, светлосина, црна, сребрена и флуоресцентна жолта.<ref>{{cite web|url=http://www.colours-of-football.com/colours03/fra/lyon/lyon_2.html |title=Olympique Lyonnais 2 |publisher=Colours-of-football.com |date= |accessdate=21 August 2017}}</ref> {| align="center" cellpadding="1" cellspacing="1" style="margin:0 0 1em 1em; width:100px; font-size:90%; border:0px solid #999; line-height:12px" |+'''Еволуција на дресовите''' |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_Vred-blue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1955-1961 и 2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blue_&_red-horizontal|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=<small>1961-1967 и 2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redbluevertical|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1971-1976<br />и 2003-2009</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1976-1978<br />и 1980-1990</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_navystripes|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=<small>1978-1979</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redblue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=<small>1998-2001</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1112h| pattern_b =_lyon1112h| pattern_ra =_lyon1112h| pattern_sh =_lyon1112h| pattern_so =_lyon1112h|title=<small>2011-2012</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1213h| pattern_b =_lyon1213h| pattern_ra =_lyon1213h| pattern_sh =_lyon1213h| pattern_so =_lyon1213h|title=<small>2012-2013</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la = _lyon1314home|pattern_b = _lyon1314h|pattern_ra = _lyon1314home|pattern_sh = _lyon1314h|pattern_so = _lyon1314home|leftarm = FFFFFF|body = FFFFFF|rightarm = FFFFFF|shorts = 0000FF|socks = FFFFFF|title=<small>2013-2014</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1415h| pattern_b =_lyon1415h| pattern_ra =_lyon1415h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2014-2015</small>}} |- |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1516h| pattern_b =_lyonfem1516h| pattern_ra =_lyon1516h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=<small>2015-2016</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la =_olyon1617h| pattern_b =_lyonfem1617h| pattern_ra =_olyon1617h| pattern_sh =_olyon1617h| pattern_so =_olyon1617h|title=<small>2016-2017</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ollyon1718h|pattern_b=_lyonf1718h|pattern_ra=_ollyon1718h|pattern_sh=_ollyon1718h|pattern_so=_ol1718h|title=<small>2017-2018</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_ollyon1819h|pattern_ra= |pattern_sh=_ollyon1819h|pattern_so=_lyon1819h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2018-2019</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol1920h|pattern_b=_ol1920h|pattern_ra=_ol1920h|pattern_sh=_ollyon1920h|pattern_so=_ollyon1920h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2019-2020</small>}} |valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol2021h|pattern_b=_ol2021h|pattern_ra=_ol2021h|pattern_sh=_ol2021h|pattern_so=_ol2021h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=<small>2020-2021</small>}} |} ===Амблеми=== <gallery> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1950).jpg|<center>1950-1970</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 2).gif|<center>1970-1980</center> Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 1).gif|<center>1980-1989</center> |<center>1989-1996</center> Податотека:Olympique lyonnais (logo 1996).jpg|<center>1996-2006</center> Податотека:Olympique Lyonnais.png|<center>од 2006</center></gallery> ==Стадион== {{Главна|Парк Олимпик Лион}} [[File:Parc OL 2.jpg|thumb|upright=3.2|center|Панорама на Парк ОЛ.]] Од [[2016]] година клубот ги игра своите домашни натпревари на [[Парк Олимпик Лион]], познат едноставно како Парк ОЛ. Стадионот е сместен во [[Десен-Шарпје]], центар на периферијата на [[Лион]], и може да собере до 59.186 гледачи. Во својата млада историја стадионот бил домаќин на [[Финале на УЕФА Лига Европа во 2018 година|финалето]] на [[УЕФА Лига Европа 2017-2018]], завршено со победа на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и шест натпревари на [[Европско првенство во фудбал 2016|Европското првенство 2016]], вклучително и полуфиналето помеѓу {{NazNB|FUrep|POR}} и {{NazNB|FUrep|WAL}}. Претходно Лион играл на [[Стад де Жерлан]], стадион кој своето име го добил од хомонимската градска област. Способен да собере 41.044 гледачи, на него се одиграло [[Финале на Европскиот Куп на победниците на куповите во 1986 година|финалето на Купот на победниците на куповите ви 1986 година]] кое го освоил {{Fb team (N) Dynamo Kyiv}}. На него исто така биле одржани и шест натпревари на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], меѓу кој и сензационалното четвртфинале во кое {{NazNB|FUrep|CRO}} ја победила {{NazNB|FUrep|GER}} со убедливи 3-0. == Спонзори == <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спортска опрема|contenuto= * 1984-1993 {{flagsport|FRA}} [[Дуариг]] * 1993-1998 {{flagsport|USA}} [[Најк]] * 1998-2003 {{flagsport|GER}} [[Адидас]] * 2003-2010 {{flagsport|GBR}} [[Умбро]] * 2010-денес {{flagsport|GER}} [[Адидас]] }} </div> <div style="float:left; font-size:100%; width:350px; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left"> {{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спонзори на дресовите|contenuto= * 1984-1989 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1989-1991 {{flagsport|FRA}} [[Le69]] * 1991-1992 {{flagsport|FRA}} [[Zenith Data Systems]] * 1992-1993 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]] * 1993-1999 {{flagsport|FRA}} [[Sodexo]] * 1999-2001 {{flagsport|FRA}} [[Infogrames]] * 2001-2003 {{flagsport|GER}} [[Continental AG]] * 2003-2006 {{flagsport|FRA}} [[Renault Trucks]] * 2006-2009 {{flagsport|FRA}} [[Novotel]] * 2009-2010 {{flagsport|JPN}} [[PlayStation 3]] * 2010-2011 {{flagsport|MLT}} [[BetClic]] * 2011-2012 {{flagsport|TWN}} [[Everest Poker]] * 2012-2020 {{flagsport|KOR}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]] * 2020-денес {{flagsport|UAE}} [[Emirates]] }} </div> {{clear}} ==Играчи== ===Моментален состав=== ''Од 31 јули 2026''<ref>http://www.olweb.fr/en/male/roster-121.html</ref> {{Fs start/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no= 1|nat=SVK|pos=GK|name=[[Доминик Греиф]]}} {{Fs player|no= 2|nat=DEN|pos=DF|name=[[Мадс Бидструп]]}} {{Fs player|no= 3|nat=ARG|pos=DF|name=[[Николас Таљафико]]}} {{Fs player|no= 5|nat=BEL|pos=MF|name=[[Орел Мангала]]}} {{Fs player|no= 6|nat=USA|pos=MF|name=[[Танер Тесман]]}} {{Fs player|no= 7|nat=GHA|pos=FW|name=[[Ернест Нуама]]}} {{Fs player|no= 8|nat=FRA|pos=MF|name=[[Корентан Толисо]] {{Капитен}}}} {{Fs player|no=10|nat=CZE|pos=MF|name=[[Павел Шулц]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=FW|name=[[Малик Фофана]]}} {{Fs player|no=16|nat=BRA|pos=DF|name=[[Абнер Винисиус]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=FW|name=[[Лоис Опенда]]}} {{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=MF|name=[[Халис Мера]]}} {{Fs player|no=19|nat=SEN|pos=DF|name=[[Муса Ниакате]]}} {{Fs player|no=21|nat=NED|pos=DF|name=[[Рубен Клајверт]]}} {{Fs player|no=22|nat=ANG|pos=DF|name=[[Клинтон Мата]]}} {{Fs mid/Olympique Lyonnais}} {{Fs player|no=23|nat=ENG|pos=MF|name=[[Тајлер Мортон]]}} {{Fs player|no=24|nat=BEL|pos=FW|name=[[Жилиен Дуранвил]]}} {{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=GK|name=[[Џастин Бенги]]}} {{Fs player|no=26|nat=ALG|pos=FW|name=[[Каил Будаш]]}} {{Fs player|no=29|nat=FRA|pos=FW|name=[[Енцо Молебе]]}} {{Fs player|no=32|nat=ENG|pos=FW|name=[[Алехандро Гомес Родригес]]}} {{Fs player|no=39|nat=FRA|pos=MF|name=[[Матис Де Карваљо]]}} {{Fs player|no=40|nat=FRA|pos=GK|name=[[Реми Дешам]]}} {{Fs player|no=50|nat=MLI|pos=GK|name=[[Ласин Диара]]}} {{Fs player|no=55|nat=CRO|pos=DF|name=[[Дује Ќалета-Цар]]}} {{Fs player|no=76|nat=BFA|pos=DF|name=[[Мохамед Уедраого]]}} {{Fs player|no=85|nat=FRA|pos=DF|name=[[Ноам Камара]]}} {{Fs player|no=98|nat=ENG|pos=DF|name=[[Ејнсли Мејтланд-Најлс]]}} {{Fs player|no=99|nat=DEN|pos=MF|name=[[Ноа Нартеј]]}} {{Fs end}} ===Рекордери=== {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} =====Најмногу настапи===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"| '''Натпревари''' |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>541</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Грегори Купе]] | <center>518</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>489</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Ивес Шово]] | <center>438</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сиднеј Гову]] | <center>412</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Еме Мињо]] | <center>400</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>344</center> |} {{col-2}} =====Најдобри стрелци===== {| class="wikitable right" style="font-size:95%;" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| '''Играч''' ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| &nbsp;'''Голови'''&nbsp; |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Флери Ди Нало]] | <center>182</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Серж Кјеза]] | <center>134</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Александар Лаказет]] | <center>129</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бернар Лакомб]]&nbsp; | <center>128</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] | <center>100</center> |- | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Сони Андерсон]] | <center>91</center> |- style="background:#efefef;" | style="text-align:left;"| &nbsp;[[Бафетимби Гоми]] | <center>91</center> |} {{col-3}} [[Податотека:Fleury di Nallo en 1970.jpg|thumb|200px|[[Флери Ди Нало]], најдобриот стрелец во историјата на Олимпик Лион.]] {{col-end}} == Тренери == {{col-begin}} {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950—1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954—1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955—1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959—1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернандес]] (1961—1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966—1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968—1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976—1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980—1981) * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981—1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983—1985) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987—1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988—1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993—1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995—1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996—2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000—2002) * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002—2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007—2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008—2011) {{col-4}} * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011—2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015—2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019—2021) * {{flagsport|NED}} [[Петер Бос]] (2021—2022) * {{flagsport|FRA}} [[Лоран Блан]] (2022—2023) * {{flagsport|ITA}} [[Фабио Гросо]] (2023) * {{flagsport|FRA}} [[Пјер Саж]] (2023—2025) * {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] (2025—денес) {{col-4}} [[Image:Alain Perrin al khor.jpg|thumb|200px|right|[[Ален Перен]], првиот тренер кој успеал да освои [[Двојна круна (фудбал)|двојна круна]]]] {{col-end}} ==Управа и стручни кадри== [[File:Jean-Michel Aulas-crop.jpg|thumb|170px|alt=Jean-Michel Aulas.|[[Жан-Мишел Олас]]]] ===Управен одбор=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Претседател и сопственик | {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]] |- | Генерален директор | {{flagsport|FRA}} Тјери Соваж |- | Заменик Генерален Директор | {{flagsport|FRA}} Венсан Понсо |- | Спортски директор | {{flagsport|BRA}} [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]] |- | Маркетинг директор | {{flagsport|FRA}} Сам Примо |- | Специјален советник | {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] |- | Скаутин директор | {{flagsport|FRA}} [[Флоријан Морис]] |} [[File:PauloFonsecaLilleOSC.png|thumb|170px|alt=Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg.|[[Пауло Фонсека]]]] ===Тренерски штаб=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left" |- ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}} ! style="background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;"|{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}} |- | Тренер | {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] |- | Помошник тренер | {{flagsport|FRA}} Адријан Тарасон<br />{{flagsport|POR}} [[Пауло Фереира]]<br />{{flagsport|POR}} [[Жорже Масиел]] |- | Тренер на голманите | {{flagsport|POR}} Антонио Фереира |- | Фитнес тренер | {{flagsport|FRA}} [[Седрик Ура]]<br />{{flagsport|FRA}} Александар Фари<br />{{flagsport|POR}} [[Пауло Моурао]] |- | Спортски координатор | {{flagsport|FRA}} [[Даниел Конгре]] |- | Тренер на младиот тим | {{flagsport|FRA}} [[Гејда Фофана]] |- | Физиотерапевти | {{flagsport|FRA}} Силван Русо<br />{{flagsport|FRA}} Абделџелил Редиси<br />{{flagsport|FRA}} Жереми Жакемо |} ==Титули== === Домашни === * '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' ** '''Шампион (7) :''' 2001–2002, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008 ** Вицешампион (5) : 1994–1995, 2000–2001, 2009–2010, 2014–2015, 2015–2016 * '''[[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]''' ** '''Шампион (3) :''' 1950–1951, 1953–1954, 1988–1989 * '''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' ** '''Победник (5)''' : 1963–1964, 1966–1967, 1972–1973, 2007–2008, 2011–2012 ** Финалист (3) : 1962–1963, 1970–1971, 1975–1976 * '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција во фудбал|Лига куп на Франција]]''' ** '''Победник (1)''' : 2000-2001 ** Финалист (1) : 1995–1996, 2006–2007, 2011–2012, 2013–2014, 2019–2020 * '''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' ** '''Победник (8) :''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 ** Финалист (4) : 1967, 2008, 2015, 2016 === Меѓународни=== *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[Интертото куп]]''' ** '''Победник (1) :''' 2001. '''останати пласмани''' * [[УЕФА Лига на шампиони]] ** Полуфиналист (2) : 2009–2010, 2019–2020 * [[УЕФА Лига Европа]] ** Полуфиналист (1) : 2016–2017 * [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]] ** Полуфиналист (1) : 1963-1964 == Наводи == {{reflist}} ==Надворешни врски== * {{Official website|https://www.ol.fr}} {{fr|en}} * [http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 ESPNsoccernet: Olympique Lyonnais] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013161522/http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&cc=5739 |date=2012-10-13 }} {{Лига 1 (Франција)}} {{G-14}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион| ]] [[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Лион]] c6fkzo8k5aehrtlmvilty4ml98p4o8m 0 174280 5602639 5580847 2026-07-31T14:26:29Z SpectralWiz 106165 5602639 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Трепишта |name_local = Άγιος Χριστόφορος |image_skyline = |caption_skyline = |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Еордеја | ширина = | опис = <center>Местоположба на Трепишта во [[Кожани (округ)|Кожаниот округ]] и областа [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Трепишта | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 40 | ГШ_мин = 30 | ГШ_сек = 53 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 21 | ГД_мин = 45 | ГД_сек = 23 | ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 40 |lat_min = 30.53 |lon_deg = 21 |lon_min = 45.23 |elevation_min = |elevation = 670 |elevation_max = |periph = [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]] |periphunit = [[Кожани (округ)|Кожански]] |prefec = |municipality = [[Еордеја (општина)|Еордеја]] |municunit = Света Петка |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = 2021 |population = 434 |area = |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = |area_code = |licence = |website = }} '''Трепишта''' или '''Требишта''' ({{langx|el|Άγιος Χριστόφορος}}, ''Агиос Христофорос''; до 1927 г. ''Τρέπιστα'', ''Треписта'',<ref>{{нмс | url = http://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/169290 | title = Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας | access-date = 12 април 2021 | publisher = Πανδέκτης: Name Changes of Settlements in Greece}}</ref> {{langx|tr|Terepişte}}) — село во [[Кајларско]], [[Егејска Македонија]], денес во општината [[Еордеја (општина)|Еордеја]] на [[Кожани (округ)|Кожанскиот Округ]], Грција. Населението се состои од една третина староседелски [[Македонци]] и две третини [[Грци|грчки]] доселеници од [[Мала Азија]].<ref name="Симовски 302"/> == Географија == Селото се наоѓа на надморска височина од 670 м, на 4 км источно од [[Кајлари]]. Лежи во подножјето на планината [[Каракамен]].<ref name="Симовски 301">{{Симовски|1|301}}</ref> == Историја == === Средновековие === Во [[средновековна Македонија|средниот век]] на местото на Трепишта имало голем град со околу 10.000 жители и 22 цркви. Го носело името '''Пречиста''', а византиската управа го водела по грчки како ''Панагија''.<ref>[http://www.kozani.gr/portal/index.php?option=com_content&task=view&id=27 История на Агиос Христофорос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927180300/http://www.kozani.gr/portal/index.php?option=com_content&task=view&id=27 |date=2007-09-27 }}.</ref> Во IX и X век градот наизменично преоѓал од словенска во грчка (византиска) управа и обратно. Градот е срушен од турска војска на крајот од XIV век. Според легендата, за време на османлиското освојување една икона на Богородица во црквата на манастирот „Св. Христофор“ почнала да плаче и солзите оставиле траги по камениот ѕид. Таа плоча долго време е предмет на поклонение во Трепишта. === Во Османлиското Царство === На крајот од XIX век Трепишта било мешано македонско-турско село, чии турски жители биле преселници од [[Конија]]. Во 1889 г. [[Стефан Верковиќ]] („Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи“) напишал за Трепишта: {{цитатник|На половина час на исток одовде [Инско] се наоѓа мешаното село ''Трепишта'' со 35 муслимански куќи и 81 нуфузи. Христијанските [македонски] куќи се 13 на број, семејните двојки 19, а нуфузите 31. Данокот е 5.600 пјастри, а инание-аскерие — 930 пиастри. Селото е сместено на рамно место меѓу два неголеми рида, недалеку од река која дотекува од падините планината [[Каракамен|Караташ]]. Во селото има многу мелници, 1 џамија и 1 црква.<ref>{{Верковиќ|164}}</ref>}} Во 1893 г. [[Атанас Шопов]] го посетил селото и го забележал како македонско.<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>{{Шопов|230}}</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во 1900 г. ''Трепишта'' имало 280 жители [[Македонци]]<ref name="БИМ" /> и 250 жители [[Турци]].<ref>{{МЕС|270|http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_44.htm}}</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Дребена'' е претставено како чисто македонско во Кајларската Каза на Сефичкиот Санџак со 30 куќи.<ref name="БИМ" /><ref>{{Битолски вилает|61}}</ref> Според статистиката од 1904 г. Трепишта (Τρέπιστα) имало 100 христијани<ref>Грчкиот извор тенденциозно ги нарекува „Грци“.</ref> и 300 Турци.<ref>{{Спанос|512}}</ref> Во 1902 г. селото прешло под црховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], но по два месеца под притисок на [[Грчка вооружена пропаганда во Македонија|грчките чети]], селото се вратило под [[Цариградска патријаршија|Патријаршијата]].<ref>{{Георгиев Трифонов ГСП|46}}</ref> Подоцна [[Бугарска пропаганда во Македонија|бугарската пропаганда]] зела поголем замав и селото одново останало егзархиско, по податоци на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 г. во селото има 256 Македонци егзархисти и во него работело бугарско училиште.<ref name="БИМ" /><ref>{{Бранков|178-179}}</ref> === Во Грција === Во 1913 г. селото е припоено од Грција согласно [[Букурешки договор (1913)|Букурешкиот договор]]. [[Боривое Милоевиќ]] („Јужна Македонија“) вели дека околу Првата светска војна Трепишта имало 40 македонски и 60 турски куќи.<ref>{{Милоевиќ|23}}</ref> Во 1924 г. согласно [[Лозански договор|Лозанскиот договор]] турското население е иселено во Турција, а во селото се доведени Грци од [[Понт]] во [[Мала Азија]], Турција. Така, во 1928 г. селото забележано како мешано македонско-грчко село, од кои 467 (107 семејства) биле грчки дојденци, а остатокот месни Македонци.<ref>{{Citation |title=Κατάλογος των προσφυγικών συνοικισμών της Μακεδονίας σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ) έτος 1928 |url=http://www.freewebs.com/onoma/eap.htm |accessdate=2012-06-30 |archivedate=2012-06-30 |archiveurl=https://archive.today/20120630054150/www.freewebs.com/onoma/eap.htm }}</ref> Во 1927 г. Трепишта е преименувано во Агиос Христофорос (во прев. Свети Христофор).<ref>{{Citation |title=Δημήτρης Λιθοξόου. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 - 1971 |url=http://www.freewebs.com/onoma/met.htm |accessdate=2012-06-30 |archivedate=2012-06-30 |archiveurl=https://archive.today/20120630054156/www.freewebs.com/onoma/met.htm }}</ref> Во документ на грчката училишна управа од 1 декември 1941 г. се вели дека во Трепишта живеат 60 македонојазични семејства<ref>Нарекувајќи ги „бугаројазични“ согласно грчката политика на негирање на македонскиот идентитет.</ref> и 100 дојденски од Понт.<ref name="Мит или реалност 235">{{Мит или реалност|235}}</ref> Според [[Тодор Симовски]], соодносот меѓу мештаните и дојденците бил 1 на 3.<ref name="Симовски 302">{{Симовски|1|302}}</ref> {| class="wikitable collapsible uncollapsed" |+ Месности во Трепишта преименувани со службен указ на 31 јули 1969 г. ! Име !! Грчки!! Ново име !! Грчки !! Опис |- || Баглар Тепе<ref name="Édhessa">{{Наведена книга | title = Édhessa GSGS (Series); 4439. 1st ed. Lambert conical orthomorphic spheroid Bessel proj. Prime meridians: Greenwich and Athens. "Reproduced from M.D.R. | 2 = 610/10395." In collections: Greece 1:100k Topographic Maps. Digital Archive McMaster University | last = | first = | authorlink = | coauthors = | editor = | editor-link = | year = 1944 | edition = | publisher = War Office | location = London | isbn = | doi = | pages = | url = https://digitalarchive.mcmaster.ca/islandora/object/macrepo%3A20501 | accessdate = | quote = | lang-hide = | lang = | archive-date = 2023-03-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230315162751/https://digitalarchive.mcmaster.ca/islandora/object/macrepo%3A20501 | url-status = dead }}</ref>|| Μπαγλάρ Τεπέ|| Палиамбела|| Παληάμπελα<ref name="Περὶ μετονομασίας">{{Държавен 147а 1969|1051}}</ref>||возвишение на Ј од Трепишта<ref name="Édhessa"/> |- || Копалца<ref name="Ген">{{Генштаб}}</ref> || Κοπάλτσα|| Ксиропотамос|| Ξηροπόταμος<ref name="Περὶ μετονομασίας"/>||река на С од Трепишта<ref name="Ген"/> |- || Карлупово<ref name="Ген"/>|| Καρλούποβο|| Анатоли|| Ανατολή<ref name="Περὶ μετονομασίας"/>||врв на [[Каракамен]] на ИСИ од Трепишта (825 м)<ref name="Ген"/> |- || Балабан<ref name="Ген"/>|| Μπαλαμπάν|| Какотопос|| Κακότοπος<ref name="Περὶ μετονομασίας"/>||месност на СИ од Трепишта<ref name="Ген"/> |} {{Пописи-ЕМ|936<ref name="Симовски 302"/>|835<ref name="Симовски 302"/>|909<ref name="Симовски 302"/>|838<ref name="Симовски 302"/>|928<ref name="Симовски 302"/>|791<ref name="Симовски 302"/>|810|527|434}} == Стопанство == Бидејќи лежи сред поле, има мошне плодна почва, населението е богато и се занимава со земјоделство. Главни производи се жито, тутун и други земјоделски производи, додека сточарството поради ограничените пасишта е послабо развиено. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.dimosagparaskevis.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=9&Itemid=43 Трепишта на порталот на поранешната општина Света Петка] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100115030737/http://www.dimosagparaskevis.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=9&Itemid=43 |date=2010-01-15 }} {{el}} * [http://hellas.teipir.gr/Thesis/Eordaia/english/Agios%20Xristoforos++.htm Историја на Трепишта] {{en}} * [http://hellas.teipir.gr/Thesis/Eordaia/greek/Agios%20Xristoforos++.htm Историја на Трепишта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041130063555/http://hellas.teipir.gr/Thesis/Eordaia/greek/Agios%20Xristoforos++.htm |date=2004-11-30 }} * [http://www.kozani.gr/portal/index.php?option=com_content&task=view&id=27 Информации за поранешната општина Света Петка] {{el}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927180300/http://www.kozani.gr/portal/index.php?option=com_content&task=view&id=27 |date=2007-09-27 }} {{el}} {{Еордеја}} [[Категорија:Еордеја]] 1y7mkbibgfncyrqcblvq31nb27h0auj 0 186131 5602812 5591243 2026-08-01T11:08:53Z NadyBarbieGirl 63459 /* Спотови */ 5602812 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Боки 13 | портрет = | px = | опис = | родено-име = Бојан Јовановски | роден-дата = [[19 август]] [[1986]] | роден-место =[[Скопје]], [[Македонија]] | починал-дата = | починал-место = <!-- населено место, административен регион, суверена држава.--> | починал-причина = | националност = | наставка = <!-- ова е наставка за полињата „Роден“ и „Починал“. ако го нема ова поле, ништо нема да се смени --> | наставка1 = <!-- ова е наставка само за полето „Роден“ --> | наставка2 = <!-- ова е наставка само за полето „Починал“ --> | познат = <!-- овде треба да стои по што е позната личноста. пр. „по улогата во Бетмен“ --> | занимање = шоумен, водител, пејач, менаџер и имитатор. | сопружник = | родители = | роднини = | деца = | lbl1 = <!-- Додатно поле 1 --> | data1 = <!-- Податок за додатното поле 1 --> | lbl2 = | data2 = | lbl3 = | data3 = | lbl4 = | data4 = | lbl5 = | data5 = | lbl-style = <!-- Стил на додатните полиња --> }} '''Бојан Јовановски''', попознат како '''Боки 13''' ({{роден во|Скопје}}, {{роден на|19|август|1986}}) — [[Македонци|македонски]] [[шоумен]], [[водител]], [[имитатор]], [[менаџер]] и [[пејач]],<ref>[http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=F13832A45EF6434E9AF12C1DFFF9D548 Боки станува пејач]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> познат по својата екстравагантност. Во 2019 година судските власти во Македонија покренале постапка со која се обвинува Јовановски, подоцна и притворува, за рекет, односно изнуда на парични средства од македонски стопанственици заради олеснување при судски процеси во кои се вмешани стопанствениците. Основач е на телевизијата 1ТВ и невладина организација, кои исто така се вмешани во скандалот „Рекет“.<ref>{{нмс|title=Затворска казна од 9 години за Бојан Јовановски и 7 години за Катица Јанева за случајот Рекет | url=https://mrt.com.mk/node/56771 | work= | publisher= | date = 18.6.2020 | accessdate = 9 јануари 2024}}</ref><ref>{{нмс|title=Бојан Јовановски-Боки 13 е пуштен од затвор | url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/bojan-jovanovski-boki-13-e-pushten-od-zatvor | work= | date = 28.11.2023 | accessdate = 9 јануари 2024}}</ref> == Кариера == Бојан Јовановски завршил Факултет за туризам, но својата кариера ја гради во естрадните води. Своите почетоци ги забележува со организирање на церемонијата за доделување 13 награди на популарноста<ref>[http://217.16.70.245/?pBroj=2146&stID=74157&pR=15 Ограбена куќата на Б. Јовановски]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> по што го добива и прекарот „Боки 13“. Оваа манифестација Бојан ја прекинува со одржување и продолжува со [[Водителство|водителските води]] каде досега имал неколку телевизиски емисии на неколку македонски телевизиски канали. Во меѓувреме, Бојан Јовановски започнува и со [[пејач]]ката кариера и има свои композиции на [[македонски]] и [[српски јазик]]. Својата популарност ја достигнал со имитаторството на познати балкански пејачи и по својот женски стил на облекување. Во текот на својата досегашна кариера Бојан има одржано неколку концерти меѓу кои концертот во [[Охрид]], концертот во [[Скопје]], [[Штип]], [[Битола]] и останати места во [[Македонија]]. Исто така конкурирал и на македонскиот избор за песна на [[Евровизија]] со пејачката Биг Мама.<ref>[http://www.exclusive.com.mk/arhiva.asp?artid=352&page=60 Exclusive.com.mk]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Како пејач досега ги има снимано следните композиции: * „Преко стола“ - на српски јазик * „Отвори се“ - на српски јазик * „Холивуд“ - на македонски јазик === Спотови === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- | ''Холивуд'' || 2008 || |- |'' Bomba.com ''|| 2008 || |- | ''Отвори се ''|| 2009 || Томато продукција |- | ''Деца ночи ''|| 2010 || Дејан Миличевиќ |- | ''Калигула ''|| 2012 || Дејан Миличевиќ |- | ''Само една песна таговна ''|| 2024 || Даниел Јовески |- | ''Све ''|| 2026 || Томислав Живковиќ |- | '' 13 причини''|| 2026 || Весна Петрушевска |- | '' 13 разлога''|| 2026 || Бојан Јовановски,Давор Арџиќ |- | ''TBA''|| 2026 || |} == Правни постапки == Јовановски бил казнет со [[евра|€]]15.000 за [[шверц]] на дизајнерска облека преку [[Меѓународен аеродром Скопје|Меѓународниот аеродром во Скопје]] во март 2018 година.<ref>[https://time.mk/c/e8173fdd3a/boki-13-faten-na-carina-svercuval-luksuzna-garderoba.html time.mk]</ref> На 15 јули 2019 година, Бојан Јовановски бil уапсен по налог на Обвинителството за [[организиран криминал]] под сомнение за [[рекетирање]].<ref>{{cite web|url=http://rs.n1info.com/Region/a499917/Makedonska-policija-uhapsila-Bokija-13.html|title=Makedonska policija uhapsila Bokija 13|work=[[N1 (television)|N1.rs]]|language=sr|date=July 2019|access-date=18 August 2019|archive-date=27 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200127052744/http://rs.n1info.com/Region/a499917/Makedonska-policija-uhapsila-Bokija-13.html|url-status=dead}}</ref> Овој настан се случил по објавувањето на видео и аудио снимка од неименуван извор од страна на италијанското списание „Ла Верита“, на кои се гледа како Јовановски добива мито од 1,5 милиони евра од македонскиот бизнисмен [[Јордан Камчев]], кој пак бил обвинет за организиран криминал, за Јовановски да влијае врз обвинителката [[Катица Јанева]], со која тврдел дека има блиски врски, да суди во корист на Камчев.<ref>[https://time.mk/c/af585cc846/boki-13-slikan-na-setaliste-se-vrsi-pretres-vo-istrazniot-zatvor-vo-sutka.html Објавени снимки од италијанскиот весник Ла Верита]</ref> Јовановски, исто така, споменал на снимките дека контактирал со [[Премиер на Македонија|премиерот]] [[Зоран Заев]], во врска со случајот. Заев цврсто ги негирал овие шпекулации, нарекувајќи ги неосновани и потсетил дека тој е оној што го пријавил случајот против Камчев.<ref>{{cite web|url=http://rs.n1info.com/Region/a507512/Zaev-Necu-da-mi-vladu-sruse-kriminalci-i-sujetan-novinar.html|title=Zaev: Neć da mi vladu sruše kriminalci i sujetan novinar|work=[[N1 (television)|N1.rs]]|language=sr|date=August 2019|access-date=18 August 2019|archive-date=18 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218053043/http://rs.n1info.com/Region/a507512/Zaev-Necu-da-mi-vladu-sruse-kriminalci-i-sujetan-novinar.html|url-status=dead}}</ref> На 18 јуни 2020 година, Јовановски бил осуден на девет години затвор за незаконско влијание и [[перење пари]].<ref>{{cite web|url=http://rs.n1info.com/Region/a611164/Boki-13-osudjen-na-devet-godina-zatvora-bivsa-tuziteljka-na-sedam.html|title=Boki 13 osuđen na devet godina zatvora, bivša tužiteljka na sedam|work=[[N1 (television)|N1.rs]]|language=sr|date=June 2020|access-date=19 June 2020|archive-date=9 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209005623/http://rs.n1info.com/Region/a611164/Boki-13-osudjen-na-devet-godina-zatvora-bivsa-tuziteljka-na-sedam.html|url-status=dead}}</ref> Во април 2022 година, Јовановски бил прогласен за виновен и по обвинението за измама на двајца македонски бизнисмени за близу еден милион евра преку неговата невладина организација „Меѓународен сојуз“.<ref>{{cite web|url=https://nova.rs/zabava/sudbine/vrhunac-devijantnog-uma-boki-13-osudjen-na-9-godina-robije/|title="Vrhunac devijantnog uma": Boki 13 osuđen na 9 godina robije|author=Dedakin, I.|work=[[Nova S]]|date=April 7, 2022|language=sr}}</ref> Затворската казна од 9 години била намалена во 2025 година, на 5 години затвор, поради влошена здравствена состојба на Бојан Јовановски.<ref>[https://plusinfo.mk/apelaci-a-mu-a-namali-kaznta-na-boki-13-od-9-na-5-godini-zatvor-ima-da-odlezhi-ushte-nekolku-meseci-po-shto-e-sloboden-chovek/ Од 9 на 5 години затвор]</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=D1F61054BFA0B74AAE2608B1DF744FDD За инат на сите - Боки 13 ја наполни салата] * [http://www.youtube.com/watch?v=3YEaTffvwfc Боки 13 - Отвори се] * [http://www.youtube.com/watch?v=bNxxWOuZyVY&feature=related Боки 13 - Преко стола] * [http://www.youtube.com/watch?v=69swULT2PzM&feature=related Боки 13, Биг Мама и Ферус Муставоф - Холивуд] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јовановски, Бојан}} [[Категорија:Македонски злосторници]] [[Категорија:Македонски пејачи]] [[Категорија:Македонски телевизиски водители]] [[Категорија:ЛГБТ-личности од Македонија]] [[Категорија:ЛГБТ-пејачи]] [[Категорија:Луѓе од Скопје]] [[Категорија:Македонски затвореници и притвореници]] [[Категорија:Затвореници во Македонија]] 27gu62s6ajyphva7xqu7naptjhwy9ty 0 195665 5602703 5449554 2026-07-31T17:27:29Z P.Nedelkovski 47736 поврзница 5602703 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}'''Културна Македонија''' бил прв весник за култура во слободна [[Македонија]]<ref>''Д-р Боро Мокров, Развојот на македонскиот печат и новинарство (од првите почетоци до 1945 година), Скопје, 1980, 434–436''</ref>. Се издавал во [[Битола]] во периодот од [[15 мај]] [[1944]] до [[5 јануари]] [[1945]] година. Директор бил [[Кирил В.Ташков]], а одговорен уредник [[Душан Константинов|Душко Хр. Константинов]]. Објавени се вкупно три броја. Во третиот број како директор е наведен [[Методија Лепавцов]], а уредници Ташков и Константинов. Содржел општообразовни и написи од минатото на Битола, забавни содржини и хумор. Уште во првиот број, во написот '''„Соединен народ - светла иднина“''' се залага за [[обединета Македонија]]: ''„Македонскиот народ не бара чуждо, туку сака да ги обедини сите свои земји кај што живејат Македонци и кај што тупка македонско срце. Со тој идеал в срце денес треба да живеј секој Македонец“''<ref>''Д-р Боро Мокров - М-р Томе Груевски, Преглед на македонскиот печат (1885–1992), Скопје, 1993, 132''</ref>. == Наводи == {{наводи}} {{Македонија во Втората светска војна}}{{Македонија-ист-никулец}} [[Категорија:Македонски списанија]] [[Категорија:Македонија во НОБ]] [[Категорија:Појавено во 1944 година во Македонија]] d5itpzvlq61xb8l3rd4l3fs0pxmzahy 0 203365 5602640 5434277 2026-07-31T14:40:16Z Devi2003 84111 5602640 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=август 2010}} {{Infobox football biography 3 | playername = Тони Пјулис<br>Tony Pulis | image =[[Податотека:Tony pulis 2014.jpg|250п]] | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1958|1|16}} | cityofbirth = [[Њупорт]] | countryofbirth = [[Велс]] | position = | currentclub = [[Стоук Сити]] (менаџер) | pcupdate = 21 септември 2011 | ntupdate = 6 септември 2011 }} '''Ентони Ричард Пјулис''' ({{langx|en|Anthony Richard "Tony" Pulis}}) или '''Тони Пјулис''' — [[Велс|велшки]] фудбалски менаџер роден во [[Њупорт]] на [[16 јануари]] [[1958]] година. Тој е моментално тренер на тимот од англиската [[Премиер лига]] [[Стоук Сити]]. Тој е поранешен фудбалер на помали тимови во [[Англија]] како [[ФК Бурнемаут|Бурнемаут]] и [[ФК Бристол Роверс|Бристол Роверс]]. Неговиот син [[Ентони Пјулис]] е исто така професионален фудбалер. ==Менаџерска кариера== Пјулис своите први менаџерски чекори ги направи во тимот во којшто играше, Бурнемаут како играч тренер (помошник тренер на [[Хари Реднап]]). По заминувањето на Реднап од клупата Пјулис беше и официјало назначен за првпат како менаџер на една екипа.Но тука не се задржи многу и само две години од 1992–1994.По Бурнемаут тој го презеде кормилото на во тој момент една лига подобро рангираниот [[ФК Гилингем|Гилингем]]. Во [[ФК Гилингем|Гилингем]] остана 4 години но неуспеа да го внесе тимот во [[Премиер лига]]та по што следеше трансфер во [[ФК Бристол сити|Бристол Сити]]. Пјулис беше назначен за менаџер на [[ФК Бристол Сити|Бристол Сити]] во јули 1999. Добрите изданија на тимот под негово водство и победите над неколку премиерлигаши му обезбедија на Велшанецот можност да се пресели во уште поголем тим. Во јануари од сезоната Пјулис прејде во [[ФК Портсмут|Портсмут]] во 2000 година. Но и Портсмут во тој момент се натпреваруваше во втората лига по ранг во [[Англија]] а сопственик бил [[Милан Мандариќ]]. На [[Фратон Парк]] тој остана само 10 месеци кога беше заменет со [[Стив Клариџ]]. По две години без работа тој стигна на клупата на [[Стоук Сити|Стоук]] со цел конечно да избори премиерлигашка сезона.Но тимот во трите сезони кои го предводеше Пјулис имаше лоши резултати а најдобриот пласман беше 11-тото место во сезоната 2003-04 па на 30 јуни Пјулис беше отпуштен и заменет со [[Јохан Боскамп]]. Следната сезона тој го предводеше [[ФК Плимут Аргаил|Плимут]] и имаше солидни резултати,тимот беше во горниот дел на табелата со неколку добри засилувања за на крајот да заврши 14-ти.2006–тата година Пјулис повторно се враќа во [[Стоук Сити]] по вторпат. Овој пат многу подобро проаѓа со оглед на фактот што сѐ уште е менаџер на тимот од [[Британија стадион]]от. Во сезоната 2008-09 Пјулис со [[Стоук Сити]] изборува промоција во [[Премиер лига]]та. Таму тимот игра четврта година по ред.Во првите три сезони [[Стоук Сити|Стоук]] ниту еднаш не се најде во ситуација да се бори за опстанок во финишот на некоја сезона.Во сезоната 2008-2009 [[Стоук Сити|Стоук]] беше 12-ти,2009-2010 11-ти,а во сезоната 2010-2011 успеа да избори место во [[Лига на Европа|Лигата на Европа]] иако на крајот од сезонта биле 13-ти. Тоа му успеа бидејќи Пјулис и неговите фудбалери успеале да се пласираат во финалето на [[ФА Куп|ФА купот]] каде биле поразени со 1:0 од [[ФК Манчестер сити|Манчестер сити]]. Летото 2011-тата година знаејќи дека го очекуваат и [[Европа|европски]] мечеви Пјулис донел уште квалитетни и искусни играчи како:[[Питер Крауч]], [[Вилсон Паласиос]] и [[Џонатан Вудгејт]] од [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем]] и [[Метју Апсон]] од [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]]. ==Надворешни врски== * [http://www.bbc.co.uk/blogs/chrisbevan/2010/02/points_mean_prizes_for_tony_pu.html BBC Sport, блог на Тони Пјулис] {{en}} {{Stoke City F.C. squad}} {{DEFAULTSORT:Пјулис, Tони}} [[Категорија:Тренери од Премиер-лигата]] [[Категорија:Велшки фудбалери]] [[Категорија:Родени во 1958 година]] kw3qe6b0hmv8hgwxden8irzf0lzopod 0 203598 5602599 5475656 2026-07-31T12:28:16Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602599 wikitext text/x-wiki <!-- ********************************************************************* * * * * * ВЕ МОЛАМ НЕ ГО БРИШЕТЕ СЕГАШНИОТ ТЕКСТ * * АКО ИМАТЕ НОВИ ПОДАТОЦИ, ДОДАЈТЕ ГИ НА СООДВЕТНОТО МЕСТО * * * * * ********************************************************************* --> {{Infobox character | colour = #DEDEE2 | name = Херкул Поаро | image = <!-- нема никаква слободна слика на ризницата --> | caption = | first = ''[[Мистериозната афера во Стајлс]]''<!-- веројатно е лош превод, преведете го ако знаете: The Mysterious Affair at Styles --> | last = ''[[Завеса (роман)|Завеса]]'' | cause = Смртта на ликот | alias = | gender = Машки | age = | born = | death = | nationality= [[Белгијци|Белгиец]] | occupation = Приватен детектив<br /> {{·}}Поранешен пензиониран детектив<br />{{·}}Поранешен [[полицаец]] | title = | family = | spouse = | religion = Христијанство ([[Католицизам|Католик]]) | profession = [[Полицаец]] | siblings = | episode = | portrayer = [[Дејвид Суше]]<br />[[Питер Устинов]]<br />[[Алберт Фини]] | creator = [[Агата Кристи]] }} [[Податотека:2011-07-26 Belgique - Ellezelles - Hercule Poirot 002.jpg|мини|Статуа на Херкул Поаро во Елезел, Белгија]] '''Херкул Поаро''' — книжевен белгиски детектив, кој го создала [[Агата Кристи]]. Заедно со [[Госпоѓица Марпл]], Поаро е еден од најпознатите стари ликови на Агата Кристи и се појавува во 33 новели и 51 расказ, кои биле објавени помеѓу 1920 и 1975 година. Поаро е прикажан на екранот, за потребите на филмот и телевизијата, од различни глумци, вклучувајќи ги и [[Алберт Фини]], [[Питер Устинов]], [[Јан Холм]], [[Тони Рандал]], [[Алфред Молина]] и [[Дејвид Суше]]. == Краток преглед == === Влијанија === Името му е изведено од двајца други книжевни детективи во тоа време: Херкул Попо на Мари Белок Лаундес (Marie Belloc Lowndes' Hercule Popeau) и Господин Поаро на [[Френк Ховел Еванс]] (Frank Howel Evans' Monsieur Poiret), пензиониран белгиски полицаец кој живеел во Лондон<ref>{{cite web|url=http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=5054 |title=Agatha Christie (1890–1976) |access-date=6 September 2006 |first=Chris|last= Willis|location=London Metropolitan University}}</ref>. Очигледно е влијанието на [[Артур Конан Дојл]] врз почетните раскази на Кристи со Поаро. Во Автобиографијата, Кристи признава: „Пишував по теркот на [[Шерлок Холмс]] - чуден детектив, со инспектор Јап ко помошник, кој е пак инспириран од детективот на Скотланд Јард – Лестрад<ref>Репродуцирано како „Вовед“ во {{harvnb|Christie|2013}}</ref>. Конан Дојл пак, признава дека своите детективски раскази ги засновал врз моделите на [[Едгар Алан По]] и својот лик, Шерлок Холмс, го засновал врз Џозеф Бел, кој, според неговите замисли за рационалност, се потпира на своите „мали, сиви мозочни клетки“ - одлика која е типична и за Поаро . Поаро има и впечатлива сличност со книжевниот детектив на Масон (A. E. W. Mason) – инспекторот на француската безбедност [[Ханауд]], кој првпат се појавил во 1910 година во новелата [[На вилата Розе]], шест, односно десет години пред да излезе првата новела со Поаро. Поаро на Кристи е [[Белгиец]]. За разлика од претходно споменатите модели, ликот на Поаро на Кристи е резултат на нејзиниот прв развој на еден детектив во првата книга напишана во 1926 година (иако објавена во 1920 година). Не само што беше интересна неговата белгиска националност поради окупацијата на Белгија од Германија (што овозможи соодветно објаснување зошто толку обучен детектив нема работа и е достапен за решавање на мистерии на англиско тло), туку и во времето на пишувањето на Кристи, се сметало дека е патриотски да се изразуваат симпатии спрема Белгијците, откако инвазијата на нивната земја го конституираше британското [[casus belli]] за влез во [[Првата светска војна]], а британската воена пропаганда го нагласува [[Насилството врз Белгија]].<ref>{{cite book|author=Horace Cornelius Peterson|title=Propaganda for War. The Campaign Against American Neutrality, 1914–1917|url=https://books.google.com/books?id=PkJbnQEACAAJ|year=1968|publisher=Kennikat|isbn=9780804603652}}</ref> === Популарност === Неговото прво објавено појавување беше во [[Мистеријата во Стајлс|Мистеријата во Стајл]] (објавена во 1920 година), а последното во [[Завеса]] (објавена во 1975 година, една година пред смртта на Кристи). На објавувањето на оваа новела, Поаро беше единствениот книжевен лик кому му беше објавен некролог во [[Њујорк Тајмс]]<ref>{{cite web |url=http://uk.agathachristie.com/story-explorer/characters/poirot/ |title=Poirot |publisher=Official Agatha Christie website |archive-url=https://web.archive.org/web/20100412131601/http://uk.agathachristie.com/story-explorer/characters/poirot/ |archive-date=12 April 2010 |access-date=10 June 2013}}</ref><ref>{{cite news |title=Hercule Poirot is Dead; Famed Belgian Detective; Hercule Poirot, the Detective, Dies |first=Thomas |last=Lask |date=6 August 1975 |page=1 |work=[[The New York Times]] |url=https://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=FB0E10F63A5E157493C4A91783D85F418785F9}}</ref>; 6. Август, 1975 година „Херкул Поаро е мртов; познатиот белгиски детектив". До 1930 година, Поаро на Агата Кристи беше „неподнослив“, а до 1960 година, тој беше „омразен, бомбастичен, заморен, егоцентричен, мал подлизурко“. Сепак публиката го сакаше, а Кристи одбиваше да го тргне овој лик, тврдејќи дека должност и е да продолжи со тоа што го сака публиката, а тоа што публиката го сакаше беше Поаро.<ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=5054 |title=Agatha Christie (1890–1976) |date=16 July 2001 |access-date=10 June 2013 |first=Chris |last=Willis |encyclopedia=The Literary Encyclopedia |publisher=The Literary Dictionary Company |issn=1747-678X}}</ref> === Изглед и лични атрибути === Еве како капетанот [[Артур Хастингс]] за првпат го опишува Поаро: „Тој беше едвај повеќе од пет стапки и четири сантиметри висок, ама имаше голема гордост. Главата му беше како во форма на јајце и секогаш ја замавнуваше малку на едната страна. Мустаќите му беа многу цврсти и војнички. Дури и сè од неговото лице да беше покриено, мустаќите и розовиот нос ќе му беа видливи.{{sfn|Christie|1939}} Педантноста на неговата облека беше речиси неверојатна; мислам дека дамка од прашина би му задала поголема болка отколку рана од куршум. Сепак, овој премногу отмен мал човек, кој за жал лошо накривнуваше, во ова време беше еден од најславните членови на белгиската полиција“. Еве како Агата Кристи го опишува Поаро во „Убиство во Ориент Експрес“ на првите страници: „Со чекор што водеше до автомобилот за спиење, одеше млад француски поручник, во раскошна униформа, заедно со мало човече (Херкул Поаро), пригушено до уши, на кое ништо не беше видливо, освен розово носе и две линии од нагоре-закосените мустаќи". Во подоцнежните книги, накривнувањето не се споменува, за што се претпоставува дека било привремена повреда од војната. Поаро има темна коса, која во подоцнежниот дел од животот си ја бојадисува (иако многу од неговите инкарнации на екран се претставени со седа коса) и зелени очи, кои постојано се опишувани дека „блескаат како на мачка“, кога ќе се сети нешто. Почесто се споменувани и неговите кожни чевли, кои често се комични за читателите. Изгледот на Поаро, кој за време на почетокот на неговата кариера се смета за префинет, подоцна е целосно надвор од мода. Помеѓу најзначајните лични атрибути на Поаро е чувствителноста на неговиот стомак: „Авионот се спушти полека. „Мојот стомак,“ помисли Поаро и решително си ги затвори очите“. Тој пати од морска болест, а во „Смрт во облаците“ смета дека неговата воздушна болест го спречила да биде повнимателен во времето на убиството. Поаро е екстремно точен и носи [[часовник]] речиси до крајот на својата кариера. Тој е префинет и во врска со своите лични финансии, претпочита да чува банкарска сметка од 444 фунти, 4 шилинзи и 4 пени{{sfn|Christie|2013a}} === Методи === Во „Мистеријата во Стајлс“, Поаро дејствува како прилично конвенционален детектив, кој се заснова врз траги и се потпира на логиката, што е прикажано и во неговиот речник со две фрази: употребата на [[малите сиви мозочни клетки]] и „ред и метод’’.{{sfn|Christie|2004b}} Освен во „Убиство на синџири“, каде тој во најголем дел се заснова на траги, Поаро исмејува детектив соперник, кој се сосредоточува само на традиционалната патека на траги што се основала во детективската проза по примерот на Шерлок Холмс: отпечатоци од нозе, раце и пепел од пура. Од овој аспект, тој себеси се прогласува за психолошки детектив, кој не дејствува со целосно истражување на местото на злосторството, туку со навлегување во природата и на жртвата и на убиецот. Главно за неговото однесување во подоцнежните новели е подвлечената претпоставка дека одредени злосторства можат да ги извршат само одредени типови на луѓе. Методите на Поаро се засноваат врз разговор со луѓето. Во првите новели, тој често се поистоветува со улогата „Папата Поаро“ , исповедувач, особено на младите жени. Подоцна тој слободно и лаже за да стекне доверба од други ликови, или измислувајќи своја причина за заинтересираност во случајот или извинување за испрашувањето. Поаро сака и да се појавува како странец и пооттуѓен за луѓето да го потценат. Тој признава: „ Вистина е дека можам да го зборувам точниот граматички англиски. Ама пријателе, да се зборува лош англиски многу е од помош. Ги тера луѓето да те презираат. Тие си велат – странец – дури не може ни да зборува соодветно англиски. Затоа се фалам!“ Англичанец е, вели тој, „човек кој мисли повеќе за себеси, отколку што навистина вреди.‘’ Во подоцнежните новели, Кристи често го користи зборот mountebank (шарлатанствува), кога Поаро е проценет од други ликови како [[шарлатан]] или измамник. Сите овие техники му помагаат на Поаро да ја постигне својата основна цел: „Во долгата трка, без разлика дали е лага или вистина, луѓето се врзани да се откријат...“ == Ликови што се среќаваат == === Артур Хастингс === Хастингс првпат го запознава Поаро за време на годините кога бил приватен детектив во Европа, речиси веднаш откако тие двајца пристигнуваат во Англија. Тој му станува долгогодишен пријател на Поаро и се појавува во многу од новелите и расказите. Поаро го смета Хастингс за кутар приватен детектив, кој не е многу интелигентен, ама сепак е од помош што на свој начин ќе биде измамен од криминалот и што не знаејќи се сопнува од вистината. Хастингс се жени и има четири деца – двајца синови и две ќерки. Мора исто така што се спомне дека Хастингс е човек кој е многу храбар кога патот ќе се отежне, се соочува со смрт наспрема Големата четворка, а поседува и непоколеблива лојалност наспрема Поаро. Меѓутоа, кога е присилен да избере помеѓу Поаро и својата жена во новелата, тој избира да го предаде Поаро на Големата четворка, за тие да не ја мачат и убијат неговата жена. Сепак подоцна, му кажува на Поаро да ја избегне стапицата. Овие двајца се неразделив тим, додека Хастингс не ја запознае Дулче Дувен, убава артистка, двојно помлада од него, и не се омажи со неа. Подоцна тие се преселуваат во Аргентина, оставајќи го Поаро „мноогу несреќен“. Поаро и Хастингс се обединети во „Завеса“ – последниот случај на Поаро, а порано беа обединети во „Убиствата по азбучен ред“ и „Нем сведок“, кога Хастингс пристигнува во Англија по работа. === Ариадна Оливер === Детективот романописец на Агата Кристи, Ариадна Оливер е хумористична карикатура сама по себе. Како и Агата Кристи, таа не го сака детективството, туку е најпозната по пишувањето – во нејзините случаи се наоѓа финскиот приватен детектив Свен Хјерсон. Никогаш не е спомнат нејзиниот сопруг, но знаеме дека таа мрази алкохол и појавување во јавност и има голема страст кон јаболките. Таа има навика постојано да си ја менува фризурата, а секое нејзино појавување е со убава облека и шапки. Има слугинка по име Марија, која спречува јавното обожавање да и’ биде товар на нејзината господарка, ама не прави ништо за да ја спречи таа да не им биде товар на другите. Има објавено над 56 новели и не сака кога луѓето ги менуваат нејзините ликови во приказната. Таа е и единствената во средината на Поаро што има забележано дека „не е вообичаено пет или шест луѓе да бидат во центар на вниманието коага личност Б е убиена, а сите имаат мотив за да ја убијат личноста Б“. Првпат го запознава Поаро во „Отворени карти“ и оттогаш постојано го задева. === Госпоѓица Лемон === Секретарката на Поаро, госпоѓица Фелисити Лемон има малку човечки слабости. Единствените две грешки што ги има направено се грешка при пишување за време на случувањата на Хикори Дикори Док и погрешно пратена електронска пошта за електрична сметка, иако во нејзина одбрана е што била загрижена за чудните настани, кои ја опкружувале нејзината сестра во тоа време. Поаро неа ја опишува како „неверојатно грда и неверојатно ефикасна. Сè што ќе спомнела како вредно за размислување, обично било вредно за размислување.“ Таа е експерт скоро во сè. Некогаш работела за владиниот агент филантроп [[Паркер Пјун]]. Дали е ова за време на некое од бројните повлекувања на Поаро или пред таа да влезе во негова служба не е познато. Во [[Време за Агата Кристи]], таа е одиграна од британската глумица [[Ангела Истерлинг]], додека пак во [[Поаро на Агата Кристи]] , од [[Паулина Морган]]. === Главен инспектор Јап === Јап е инспектор од [[Скотланд Јард]] и се појавува во многу раскази, пробувајќи да ги реши случаите на кои работи Поаро. Јап е дружељубив, бучен и понекогаш безобѕирен човек по природа, а неговиот однос со буржоаскиот Белгијанец е еден од најчудните делови од светот на Поаро. Тој го запознал Поаро во Белгија, 1904 година, за време на војната, а подоцна оваа година се пријавил пак во војската за да се фати криминалец познат како баронот Алтара. Тие се среќаваат и во Англија, каде Поаро често му помага на Јап да реши случај за посебни услуги за возврат, кои најчесто се случаи за кои се интересира Поаро. == Животот на Поаро == === Семејство и детство === [[Податотека:2011-07-26 Belgique - Ellezelles - Hercule Poirot 002.jpg|мини|Статуа на Поаро во Елезел, Белгија]] Тешко е да се извлече конкретен заклучок за семејството на Поаро, поради фактот што тој често дава неточни информации за себеси или за неговото минато, за да му помогнат да собере информации што се важни за конкретен случај. Во поглавјето 21 од „Убиството на Роџер Акројд“, читаме дека тој зборува за хендикепиран внук - за да дознае за заводите за рехабилитација. Во „Нем сведок“, тој не восхитува со приказните за својата стара мајка инвалид, за да ги испраша локалните медицински сестри. Во „Големата четворка“, Хастингс верува дека се запознава со Ахил Поаро, кој бил попаметниот брат на Поаро. Во оваа прилика, Ахил е всушност самиот Поаро преправен (во поглавје 18 Поаро зборува дека го пратил Ахил „назад во земјата на митовите“), ама ова не покажува сигурно сека Поаро нема брат, па дури и брат наречен Ахил. Можеби имал брат близнак, кој умрел пред многу време во Белгија. Каков било доказ во врска со Поаро, за кој самиот Поаро е извор, воопшто не е веродостоен. Ахил Поаро го споменува и доктор Бартон во „Маките на Херкул“. Овде Поаро наведува дека има брат по име Ахил „само за кратко време“, така што постоењето на неговиот брат не е потврдено ниту од самиот Поаро. Врз основа на тоа дека тој бил активен во полициските сили на Брисел до 1893 година, може да се претпостави дека би е роден во 1870-тите години и би имал околу четириесет години во времето на почетокот на Првата светска војна. Извадок од писмо во „Големата четворка“ доставува можни информации за раѓањето на Поаро и детството во или во близина на градот [[Спа, Белгија]]: „Но не отидовме во самиот Спа. Скршнавме од самиот пат и свртевме во стрмните ридови, додека не стигнавме до изолирана бела вила високо на ридот". Строго е укажано дека ова „мирно повлекување во Ардените“ во близина на Спа е домот на Поаро и дека Поаро можеби е роден или пак израснал таму. Од друга страна пак, Поаро работел на тајна задача во тоа време и можеби намерно или несвесно го навлекол Хастингс на погрешен заклучок за неговата поврзаност со оваа област. Ова е целосно нејасно, бидејќи Поаро се смета дека бил стар истоштен човек, дури и во првите новели, а во Автобиографијата Кристи признава дека го замислувала веќе како стар човек во 1920 година. (Во тоа време, секако, таа немала поим дека ќе продолжи да пишува книги со Поаро уште многу декади). Поаро е римо-католик по раѓање и го задржува силното чувство на католички морал понатаму во животот. Не се знае повеќе за детството на Поаро од тоа што еднаш во „Трагедија во три чина“ спомнал дека потекнува од големо семејство со малку пари. Во „Однесено во поплавата“ тврди дека дадилки го израснале и школувале, зголемувајќи ја можноста дека тој (и другите браќа и сестри ако ги имал) биле сирачиња. === Годините на Поаро во полицијата === „Густав не е полицаец. Сум се справувал со полицајци цел живот и знам. Може да помине како детектив кај лаик, но не кај човек кој и самиот бил полицаец“ – Херкул Поаро, 1940 година. Како млад, Поаро се приклучил на белгиската полиција. Многу малку во делото на Кристи се споменува за овој дел од неговиот живот, ама во „Лавот од Немеан“ (1939 година), самиот Поаро укажува на негов белгиски случај во кој „богат производител ја отрул својата жена за да биде слободен да се ожени со секретарката“. Не знаеме дали овој случај успешно завршил или не, Поаро може и да лаже за да создаде одреден ефект кај личноста на која и’ зборува, така што овој доказ не е веродостоен. Инспекторот Јап дава вовед во кариерата на Поаро со белгиската полиција, кога му го претставува на колега: „Сте ме слушнале да зборувам за господинот Поаро? Во 1904 година работевме заедно на случај. Ах, тоа беа времиња. А се сеќавате ли на баронот Алтара? Никаквец! Им бегаше од контрола на пола од полицијата во Европа. Но го фативме во Антверпен – благодарение на господинот Поаро". Можеби ова е доволен доказ да се претпостави дека полициската кариера на Поаро била успешна. Во краткиот расказ „Чоколадна кутија“ во 1923 година, Поаро му полага сметка на капетанот [[Артур Хастингс]] за тоа што го смета за негов единствен неуспех. Поаро признава дека не успеал да реши злосторство „безброј“ пати: „Ме викаа многу доцна. Многу често други луѓе, работејќи на истата задача, стигнуваа први. Двапати бев болен, тому кога бев на работ на успехот." Сепак, тој го смета случајот „Чоколадната кутија", кој се одвивал во 1893 година, за неуспех. Но Поаро не е раскажувач на сопствената историја и нема доказ дека Кристи го отсликува во детали. Во овој период Поаро пукал во човек, кој пукал од покривот во луѓето долу. Поаро се повлекол од белгиската полиција во времето кога го сретнал Хастингс во 1916 година, на случај прикажан во „Мистеријата во Стајлс“. Треба да се забележи дека Поаро е Белгиец што зборува француски, веројатно валонски или бриселски, ама нема прилика во која тој се осврнува кон самиот себеси како таков, или другите кон него во врска со тоа. Во времето на пишувањето, барем во првите книги во кои се дефинирал ликот, не-Белгијците како Агата Кристи, многу помалку биле свесни за разлика од денес за длабоката лингвистичка поделба во белгиското општество, претпоставувајќи дека сите Белгијци зборувале француски. === Кариера како приватен детектив === „Се јавив во просториите на мојот пријател Поаро и го најдов претрупан со работа. Тој беше толку жеден за работа, што секоја богата жена, која ќе изгубеше бразлетна или домашно милениче брзаше да ги добие услугите од големиот Хелкул Поаро." За време на [[Првата светска војна]], Поаро избегал од [[Белгија]] во [[Британија]]. Дури овде, на 16 јули 1916 година, тој повторно го среќава својот долгогодишен пријател, капетанот Артур Хастингс, и го решава првиот од неговите случаи: „Мистеријата во Стајлс“. По овој случај, очигледно Поаро им влегол во очи на британската тајна служба, и презема случаи за британската влада, вклучувајќи го и спречувањето на испланираното грабнување на премиерот. По војната, Поаро станува слободен агент и прифаќа цивилни случаи. Се преселува во тоа што му станува и дом и канцеларија, адреса 56B [[Whitehaven Mansions]], [[Charterhouse Square]], [[Smithfield London W1]]. Местото Поаро го избира по неговата симетрија. Негов прв случај беше „Аферата на Викторијанскиот бал“, со кој Поаро влезе во високото општество и ја започна својата кариера како [[приватен детектив]]. Помеѓу двете светски војни, Поаро патува низ Европа и Средниот Исток за да истражува злосторства и убиства. Најголем број од случаите се случиле во овој период, а тој тогаш имал најголема кондиција. Во „Убиство на синџири“ , Белгиецот ги насочува своите сиви клетки наспроти француски убиец. На Средниот Исток лесно решава случаи како што се „Смрт на Нил“ и „Убиство во Месопотамија“, па дури и „Состанок со смртта“. Кога минува низ [[источна Европа]] на враќањето, го решава „Убиство во Ориент Експрес“. Меѓутоа, не патува кон америка или Австралија, веројатно поради неговата морска болест. „Она никакво море ме мачи! – ужасно патење!" Во овој период тој ја запозна контесата Вера Росаков, гламурозен крадец на накит. Историјата на контесата, како и онаа на Поаро, е мистерија. Таа тврди дека била член на руската аристократија пред руската револуција и многу патела, ама колку од оваа приказна е вистина е отворено прашање. Дури и Поаро признава дека Росаков раскажала многу различни работи за нејзиниот претходен живот. Подоцна Поаро и’ дозволува да избега од правдата. „Несреќа за мал човек деталист е секогаш да чезнее по голема и отмена жена. Поаро никогаш не бил способен да се оттргне од фаталната восхитеност кон контесата." Иако тоа што и’ дозволил на контесата да избега е морално под знак прашалник, импулсот да ја земе правдата во свои раце е далеку од уникатен. Во „Немеанскиот лав“ , застанал на страната на госпоѓица Ејми Карнаби и ја заштитил од соочување со правдата, поради уценувањето на нејзиниот клиент господин Џозеф Хогинс, кој и самиот бил убиец, а недоволно паметен да не му дозволи на Поаро да го открие тоа. Поаро дури и и’ пратил на госпоѓицата Карнаби двесте фунти отплата, уште пред да заврши кампањата со киднапирањето на нејзиното куче. Во „Убиството на Роџер Акројд“, му дозволува на убиецот да избега од правдата со самоубиство, и се осигурал дека вистината нема никогаш да се дознае за да ги поштеди од болка роднините на убиецот. Во „Авгиеви коњушници“ и’ помага на владата да скрие голема корупција, иако се смета дека почесно би било да се дозволи да се дознае вистината. Во [[Убиство во Ориент Експрес]] им дозволува на убијаците да ја избегаат од правдата, откако дознава дека дванаесет различни луѓе ја прободуваат жртвата – господин Речет – во сонот. Ова можеби е затоа што – бидејќи 12 луѓе ја прободеле жртвата, никој не бил сигурен кој го нанел смртоносниот удар. Смислена е лага за да се каже на полицијата и дванаесетте се пуштени на слобода. По случаите на Средниот Исток, Поаро се враќа во Британија. Освен таканаречените „Маки на Херкул“, многу ретко патува во подоцнежната кариера. === Пензионирање === Постојат недоразбирања во врска со повлекувањето на Поаро. Најголем дел од случаите кои ги покрива приватната детективска агенција на Поаро се случуваат пред неговото повлекување, а во тоа време тој го решава [[Убиството на Роџер Акројд]]. Се вели дека дванаесетте случаи во „Маките на Херкул“ се однесуваат на друго повлекување, а фактот дека Поаро вели дека планира да се пензионира, укажува дека овие раскази се случуваат пред Роџер Акројд и се претпоставува дека Поаро ја затворил својата агенција откако завршил со нив. Во „Фаќањето на Церберус“ има и специфично споменување на фактот дека има период од дваесет години од претходното среќавање на Поаро со контесата Росаков и сегашното. Ако [[Маките на Херкул]] би им претходеле на настаните од Роџер Акројд, тогаш случајот на Роџер Акројд би се одвивал дваесеттина години подоцна од неговото објавување, како и сите други случаи кои се однесуваат на него. Едната можност би била дека на Поаро еднаш не му успеало да се пензионира, туку морал повторно, ама ова самиот Поаро го негира. Во „Еримантиско диво прасе“ , еден лик вели дека бил избркан од Австрија од Нацистите, што укажува дека настаните во „Маките на Херкул“ се одвиваат по 1937 година. Друга можност е дека предговорот на „Маките на Херкул“ се одвивал на еден датум, а новелата целосно била завршена за дваесет години. Ниту едно од објаснувањата не е посебно впечатливо. Во услови на рудиментарна хронологија, Поаро зборува за пензионирање во поглавјето 18 од „Големата четворка“ (1927 година), што оваа новела ја става надвор од објавениот ред, пред Роџер Акројд. Тој одбива да реши случај за Секретаријатот, бидејќи е пензиониран во првото поглавје од „Опасност во куќата на смртта“ (1932 година). Со сигурност е пензиониран во времето на „Трагедија во три чина“ (1935 година), но не ужива во своето повлекување, туку постојано се враќа поради љубопитност. Сепак, тој продолжува да ја ангажира својата секретарка госпоѓица Лемон во случаите прераскажани во „Хикори Дикори Док“ и „Будалштината на мртовецот“ , кои се одвиваат во средината на 1950-тите години. Затоа подобро е да се претпостави дека Кристи не овозможила авторитетна хронологија за пензионирањето на Поаро, но тој би можел да биде или активен детектив, или детектив за консултации, или пензиониран детектив, според потребите на конкретниот случај. Нешто што е доследно во врска со пензионирањето на Поаро е дека неговата слава опаѓа за тоа време, така што во подоцнежните новели тој честопати е разочаран ако ликовите (особено младите ликови) не го познаат него ниту пак неговото име: „Веројатно треба да ви кажам повеќе за себе Мадам. Јас сум Херкул Поаро". Откритието не ја промени положбата на госпоѓа Самерхајес. „Прекрасно име," рече љубезно. „Грчко е, нели?“ === По Втората светска војна === „Знам дека тој не е далеку од своето гнездо. Времето кога случаите го носеа од едниот крај на Англија до другиот е минато." Поаро е помалку активен за време на случаите кои се одвиваат на крајот од неговата кариера. Почнувајќи со „Трагедија во три чина“ (1934 година), Кристи за време на воените години усовршила под-жанр на новела со Поаро, во кој самиот детектив во првата третина од новелата е низ периферијата на настаните. Во новелите како што се „Однесено со поплавата“, „По погребот“ и „Хикори Дикори Док“, тој дури и многу малку се среќава, пренесувајќи ја должноста од главен детектив во испрашувањето до спореден лик. Во „Мачка помеѓу гулаби“, појавувањето на Поаро е толку доцна, што едвај се приметува. Дали ова е одраз на неговите години или на фактот дека на Кристи и’ здодеал, тешко е да се процени. Треба да се каже дека [[Нечесна куќа]] (1949 година) и [[Искушение од невиност]] (1957 година), кои не се новели со Поаро, а би можеле да бидат, претставуваат крајна точка на општото намалување на Поаро во неговиот удел. Кон крајот на неговата кариера станува јасно дека пензионирањето на Поаро не е повеќе фикција. Тој започнува да води неактивен животен стил, во кој проучува познати нерешени случаи од минатото, и читање на детективски новели. Тој дури и пишува книга за мистериозна фантастика, во која се занимава строго со [[Едгар Алан По]] и [[Вилки Колинс]]. Во отсуство на посоодветна загатка, тој решава споредни домашни едноставни проблеми. Поаро (и под претпоставка, неговиот творец) станува збунет од вулгарноста на следните генерации на млади луѓе. Во „Хикори Дикори Док ", ги истражува сомнителните случувања во студентски хостел, додека во „Трето девојче", тој е принуден да контактира со младинска група од Челзи. Во текот на 60-тите години во кои се бележи раст на дрогата и поп културата, уште еднаш се докажува ама им верува на останатите детективи (особено приватниот детектив господин Гоби), кој му овозможува да дојде до траги, кои самиот не може да ги собере. „Премногу си стар. Никој не ми кажа дека си толку многу стар. Јас не сакам да бидам безобразен но - тоа е тоа. Ти си премногу стар. Навистина ми е жал." Во ова време, има драматични промени во неговите физички одлики, и до времето кога Артур Хастингс се сретне повторно со Поаро во „Завеса“, тој изгледа многу различно од претходните појавувања, ослабен и со очигледно обоена коса. === Смрт === Поаро умира од проблеми со срцето на крајот од [[Завеса, последниот случај]] на Поаро, каде тој ги остава [[амилнитрит]] таблетите надвор од својот дофат, веројатно од вина, бидејќи тој е принуден да стане убиецот во „Завеса“, иаko за доброто на останатите. На крајот од „Завеса“, откриено е дека Поаро глумел за потребата од инвалидска количка (сакал да ги излаже луѓето да веруваат дека страдал од [[артритис]]). == Главни новели == Книгите на Поаро ги носат читателите низ неговиот живот во Англија, од првата книга ([[Мистеријата во Стајлс]]), каде тој е бегалец со престој во Стајлс, до последната книга на Поаро ([[Завеса]]), каде тој уште еднаш пред смртта го посетува Стајлс. Помеѓу овој период, Поаро разрешува случаи и надвор од Англија, вклучувајќи го неговиот најпознат [[Убиство во Ориент Експрес]] (1934 година). Херкул Поаро станува познат со објавувањето на насловот во 1926 година, [[Убиството на Роџер Акројд]], чие изненадувачко решение е контроверзно. Новелата е сѐ уште помеѓу најпознатите од сите детективски новели: [[Едмунд Вилсон]] го покажува тоа во насловот на неговата добро позната критика на детективски новели: „Кому му е гајле кој го убил Роџер Акројд?" Освен Роџер Акројд, новелите на Поаро кои имаат добиено најголеми критики се објавени во периодот од 1932-1934 година, вклучувајќи ги и класиките: [[Убиство во Ориент Експрес]], [[Убиства по азбучен ред]] (1935 година), [[Отворени карти]] (1936 година), [[Смрт на Нил]] (1937 година). Последната е проценета од детективот романописец [[Џон Диксон Кар]] како една од десетте најголеми новели мистерии на сите времиња. Новелата од 1942 година, [[Петте Мали Прасиња]] ( односно „Убиство во Ретроспектива“), во која Поаро истражува убиство извршено пред 16 години, со анализа на различни аспекти од трагедијата, е изведба, која [[Роберт Барнард]] - критичар на мистериозни новели ја има прогласено за најдобра од новелите на Агата Кристи.. == Портрети == === Сцена === Првиот глумец кој го играл Херкул Пуаро е [[Чарлс Логтон]]. Во 1928 има настапувано во [[Алиби]], сценарио адаптирано од [[Мајкл Мортон]], од [[новелата]] [[Убиството на Роџер Акројд]]. === Филм === ==== Остин Тревор ==== [[Остин Тревор]] дебитира во улогата на Поаро на сцена во 1931 година во британскиот филм [[Алиби]]. Следни улоги се во [[Црно кафе]] и [[Лордот Едвард умира]]. Тревор еднаш изјави дека игра во улогите на Поаро, само затоа што може да говори со француски акцент. [[Лесли С. Хискот]] ги режира првите два филма, а заедно со [[Хенри Едвардс]] третиот. ==== Алберт Фини ==== [[Алберт Фини]] ја има улогата на Поаро во 1974 година во кино-верзијата на [[Убиство во Ориент Експрес]]. Toa беше одлична адаптација на оваа новела. Фини е единствениот глумец кој бил номиниран за [[академска награда]] за улогата на Поаро, иако не победи. ==== Питер Устинов ==== [[Питер Устинов]] ја игра улогата на Поаро шест пати, почнувајќи од [[Смрт на Нил]] (1978 година). Репризно оваа улога ја има во [[Зло под сонцето]] (1982 година) и [[Состанок со смртта]] (1988 година). Повторно настапува како Поаро во следните три филма направени за телевизија : [[Тринаесет на вечера]] (1985 година), [[Будалштината на мртовецот]] (1986 година) и [[Убиство во три чина]](1986 година). Првиот од нив е заснован на [[Лордот Едвард умира]], и е направен од [[Warner Brothers]]. Други значајни улоги се на [[Феј Данавеј]] и Дејвид Суше како инспектор Јап. Иронично, Дејвид Суше ја има назначено оваа улога како инспектор Јап за „најлош настап во неговата кариера" ==== Останати ==== * [[Тони Рандал]] во ''[[Убиства по азбучен ред]]'' (1965 година). Овој филм наликува повеќе на сатира на Поаро, отколку целосна адаптација, прилично променета од оригиналот. Поголемиот дел од приказната, употребена во сегашно време е адаптирана за комедија, во која Поаро истражува убиства, додека ги избегнува обидите на Хастингс ([[Роберт Мурли]]) и полицијата да го изнесат од Англија и да го вратат повторно во Белгија. * [[Кенет Брана]] во ''[[Убиство во Ориент Експрес (филм од 2017)|Убиство во Ориент Експрес]]'' (2017) === Телевизија === ==== Дејвид Суше ==== [[Дејвид Суше]] започнува како истоимен детектив во Поаро на [[Агата Кристи]] во [[ИТВ]] сериите од 1989 година, со цел до 2011 година да се снимат сите серии со Поаро ==== Останати ==== * [[Јан Холм]], „Убиства по книга“, 1986 година (телевизија) * [[Алфред Молина]], [[Убиство во Ориент Експрес]], 2001 година (телевизија) * Анатоли Равикоч, Zagadka Endkhauza (1989 година; заснована врз „Опасност во куќата на смртта") * Константин Рајкин Neudacha Puaro (2002 година; заснована врз „Убиството на Роџер Акројд“) * Хајни Гебел (1954 година; адаптација на „Убиство во Ориент Експрес“) * Хорст Болман, „Црно кафе“ (ТВ - адаптација) * Mартин Габел (1953 година; адаптација на „Исчезнувањето на господин Давенхајм“) === Анимирани === Во 2004, [[NHK]] (Јапонска ТВ мрежа) продуцира 39 [[анимирани]] серии со наслов [[Најголемите детективи на Агата Кристи, Поаро и Марпл]], како и серии под истиот наслов, објавени во 2005 година. Сериите се адаптирани на неколку од најдобрите раскази со Поаро и Марпл, започнати со емитување од 4 јули 2004 - 15 мај 2005 година. Сега се прикажува репризно на NHK и останати ТВ мрежи низ Јапонија. Гласот на Поаро го толкува [[Сатоми Котара]], а додека на Госпоѓица Марпл [[Јачигуса Каору]]. === Радио === Постојат бројни радио адаптации од расказите со Поаро, неодамна емитувани на [[BBC радио 4]] (и стандардно повторувани на [[BBC7]]), под раскажувачство на Џон Мофат. Во 1939 "Играчите на Меркур го драматиризаат „Убиството на Роџер Акројд" на CBS Кемпбел Плејхаус". Во 1945 година, радио серија од 11 епизоди со времетраење од 30 минути, го пренесуваат Поаро од Лондон во Њујорк, со глумецот Харолд Хубер, подобро познат по улогата на полициски офицер, во различни филмови на Чарли Чен. === Пародии и наводи === Во [[Убиство со смрт]] од авторот Нил Симонс, Џејмс Коко игра улога со име „Мило Периер" кој е пародија на Поаро. Филмот вклучува пародии на [[Чарли Чен]], [[Сем Спејд]], [[Ник и Нора Чарлс]] и [[Госпоѓица Марпл]]. Поаро исто така има пародија и во епизода од „Утрински грабеж во Ориент Експрес". Во епизода од [[Animaniacs]], ликот [[Јако Варнер]] е претставен како „Херкул Јако". Се работи за грабеж на дијамант од брод, вклучувајќи повеќе осомничени. Во филмот [[Spiceworld]], Херкул Поаро ([[Хју Лари]]) ја обвинува [[Ема Бантон]] за поврзаност со оружје, но откако ќе му се насмевне, Поаро обвинува невин човек за криминално дело. [[Во Шерлок Холмс: Разбудениот]], Поаро се појавува како младо момче на воз кој ги транспортира Холмс и Ватсон. Холмс му помага момчето со мозаик, а Ватсон му дава совет за користење на „малите сиви мозочни клетки“, создавајќи впечаток дека Поаро тоа првпат таму го слушнал. Во епизодата [[Мапети вечерва]], [[Џејсон Александер]] ја игра улогата на Херкул Поаро, во која Мапети веруваат дека Поаро е лице со супер моќи. Белгиската пивница „Brasserie Ellezelloise" направи висококвалитетно пиво со назив Херкул, со етикета од ликот на Херкул Пуаро. [[Дејв Стоун]] создава две пародии од Поаро, со име Дупонт. Во првата, Андре Дупонт се појавува како [[детектив-судија]] во пародијата со име Dowager Duchess of Ghent. Во втората, Емил Дупонт се појавува во новелата на [[Бернис Самерфилд]], [[Брод со будали]]. Во Англиската верзија од [[Џеронимо Стилтон]]-сериите, главниот глумец има пријател со име „Херкул Поаро" Во анимираната серија [[Детектив Конан]], детективската агениција на [[Mоури Когоро]] се наоѓа над Поаро кафулето. Во израелската серија [[The Pajamas]] еден од улогите е грд полицаец со име „Марсел Фуеро" како референца на Поаро( „Поаро" и „Фуеро" се пишуваат исто на еврејски). Во новогодишното издание на специјалното комедиско шоу во Португалија [[Crime na Pensão Estrelinha]] (водено од најдобриот португалски комедијант [[Херман Џозе]]), се наоѓа карактер со име „Hércules Pirô ". == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.all-about-agatha-christie.com/hercule-poirot.html Херкул Поаро] {{en}} * [http://www.archive.org/details/otr_herculepoirot-us Радио програма со Херкул Поаро од 1945] {{en}} * [http://www.martinedwardsbooks.com/hercule.htm Статија за Херкул Поаро] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130520225613/http://www.martinedwardsbooks.com/hercule.htm |date=2013-05-20 }} {{DEFAULTSORT:Поаро, Херкул}} [[Категорија:Измислени ликови од Белгија]] [[Категорија:Измислени детективи]] [[Категорија:Измислени полицајци]] [[Категорија:Херкул Поаро| ]] [[Категорија:Серијали на книги]] mv78kn1q8r6os9fg22ryls5qvlspi61 0 203930 5602724 4681417 2026-07-31T19:18:10Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5602724 wikitext text/x-wiki {{Infobox VG | title = Call Of Duty | image = [[Податотека:codbox.jpg|256px]] | caption = Омот за ''Windows'' | developer = ''[[Infinity Ward]]'' | publisher = ''[[Activision]]'' | designer = Кит Арем | writer = Мајкл Шифер | composer = [[Мајкл Џакино]]<br />Џастин Скомаровски | engine = ''[[id Tech 3]]'' | version = 1.5 | platforms = [[Microsoft Windows]], [[Mac OS X]], [[N-Gage]], [[Xbox 360]] ([[Xbox Live Arcade|XBLA]]), [[PlayStation 3]] ([[PlayStation Network|PSN]]) | released = 29 октомври, 2003 | genre = [[Пукачка игра од прво лице|Пукач од прво лице]] | modes = [[Самостојна видеоигра|Самостоен]], [[Групна видеоигра|групен]] (32 играчи на компјутер, 8 играчи на XBLA/PSN) | media = [[Компактен диск|ЦД]] (2), [[Дигитален видео диск|ДВД]] или преземање со [[Steam]] | requirements = 600 [[Херц|MHz]] [[Централна обработувачка единица|ЦПЕ]], 128 [[Мегабајт|MB]] [[RAM меморија|РАМ]], 1,4 [[Гигабајт|GB]] место на [[тврд диск]], 32&nbsp;MB [[Графичка процесирачка единица|ГПУ]] | input = }} {{Закосен наслов|Call of Futy}} '''''Call of Duty''''' ([[Македонски јазик|македонски]]: ''Повик на должност'', [[Транскрипција (лингвистика)|транскр]]: ''Кол оф дјути'') — пукачка [[видеоигра]] [[Пукачка игра од прво лице|од прво лице]] изработена од ''[[Infinity Ward]]'' и издадена од ''[[Activision]]'' во 2003 година.<ref name="CoD1">[http://au.gamespot.com/features/6081710/index.html?tag=gameguide;title;1 Gamespot - Call of Duty] Проверено на 23 септември, 2007</ref> Ова е првата игра од [[Call of Duty|серијалот ''Call of Duty'']]. Играта симулира пешадиски борби и користење на други оружја од [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Играта е основана врз погонот на [[id Tech 3|''Quake III: Team Arena'']]. [[Податотека:E3 2003 (343111642).jpg|мини|лево|Промоција на [[Electronic Entertainment Expo]] во 2003]] == Наводи == {{reflist}} == Надворешни врски == * [http://www.callofduty.com/ Официјално мрежно место] * {{imdb title|0382590|Call of Duty}} {{Call of Duty series}} {{видеоигра-никулец}} [[Категорија:Видеоигри од 2003 година]] [[Категорија:Игри на Activision]] [[Категорија:Call of Duty]] [[Категорија:Групни семрежни игри]] [[Категорија:Пукачки игри од прво лице]] [[Категорија:Игри за Mac OS X]] [[Категорија:Игри за N-Gage]] [[Категорија:Игри за Windows]] [[Категорија:Игри за Xbox 360]] [[Категорија:Игри за PlayStation 3]] [[Категорија:Пукачки игри од прво лице со Втората светска војна]] s9o5ns25st2dg2z7jqhee2ytwccbg7e 0 209358 5602726 5396163 2026-07-31T19:35:46Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK, додадена/изменета предлошка 5602726 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{викифицирање}} {{Infobox military conflict | conflict = Битка за Британија | partof = [[Западен фронт (Втора светска војна)|Западниот фронт]] во [[Втора светска војна|Втората светска војна]] | image = {{multiple image|border=infobox|perrow=2/2/2|total_width=300 | image1=Spitfire and He 111 during Battle of Britain 1940.jpg | alt1= | image2=Heinkel He 111 over Wapping, East London.jpg | alt2= | image3=Heinkel He 111 during the Battle of Britain.jpg | alt3= | image4=RAF station under attack during Battle of Britain 1940.jpg| alt4= | image5=Chain Home radar installation at Poling, Sussex, 1945. CH15173.jpg | alt5= | image6=Pilot seen running to fighter.jpg | alt6= }} Од горе кон долу, од лево кон десно: {{flatlist| * Британски [[Супермарин Спитфаер|Спитфаер]] пресретнува германски бомбардер * Германски [[Хајнкел Хе 111]] над [[Кучешки Остров]], Лондон * Формација на германски [[Хајнкел Хе 111]] * Станица на Кралските воздухопловни сили под напад * Радарска станица „Чејн Хоум“ на јужниот брег * Пилоти на РАФ брзаат кон своите авиони за време на битката }} | date = 10 јули – 31 октомври 1940 година | place = Британскиот [[Воздушен простор|воздушен простор]], [[Ламанш]] | result = Британска победа | combatant1 = {{Plain list| * {{flagcountry|United Kingdom|name=Обединето Кралство}} * {{flagcountry|Canada|1921|name=Канада}} }} | combatant2 = {{Plain list| * {{flagcountry|Nazi Germany|name=Нацистичка Германија}} * {{flagcountry|Kingdom of Italy|name=Кралство Италија}} }} | commander1 = {{Plain list| * {{flagdeco|UK}} [[Хју Даудинг]] * {{flagdeco|UK}} [[Кит Парк]] * {{nowrap|{{flagdeco|UK}} [[Трафорд Ли-Малори]]}} * {{flagdeco|UK}} [[Квинтин Бранд]] * {{flagdeco|UK}} [[Ричард Сол]]}} | commander2 = {{Plain list| * {{flagdeco|Nazi Germany}} [[Херман Геринг]] * {{flagdeco|Nazi Germany}} [[Алберт Кеселринг]] * {{flagdeco|Nazi Germany}} [[Хуго Шперле]] * {{nowrap|{{flagdeco|Nazi Germany}} [[Ханс-Юрген Штумпф]]}} * {{flagdeco|Kingdom of Italy}} [[Рино Корсо Фужие|Рино Фужие]]}} | units1 = {{Plain list| * {{air force|UK|name=Кралски воздухопловни сили (РАФ)}} * {{flagicon image|Naval Ensign of the United Kingdom.svg}} [[Кралска морнарица на Велика Британија|Кралска морнарица]] * [[Податотека:Fleet Air Arm.jpg|22x20px|border]] [[Поморско воздухопловство (Велика Британија)|Поморско воздухопловство]] * {{flagicon image|Air Force ensign of Canada (1941–1968).svg}} [[Кралски канадски воздухопловни сили]] }} | units2 = {{Plain list| * {{air force|Nazi Germany|name=Луфтвафе}} * {{flagicon image|Flag of the minister of the Regia Aeronautica.svg}} [[Италијански воздушен корпус]] }} | strength1 = 1.963 авиони | strength2 = 2.550 авиони | casualties1 = {{Plain list| * 1.542 загинати * 422 ранети * {{nowrap|1.744 уништени авиони}} }} | casualties2 = {{Plain list| * 2.585 загинати * 735 ранети * 925 заробени * {{nowrap|1.977 уништени авиони}} }} | casualties3 = 23.002 загинати цивили<br>32.138 ранети цивили | campaignbox = }} '''Битката за Британија''' или попозната како '''Воздушна битка за Британија''' е еден од најголемите настани кои се случиле за време на Втората светска војна. Според некои историчари (Едуард Бишоп, Х.Томас) истата започнала уште во јуни 1940 година, но преовладува мислењето дека вистинската војна на небото над Британија започнува 13 август истата година. Германската авијација позната како Луфтвафе во тоа време располагала со 5 воздушни флоти од кои во Битката за Британија се ангажирани две под команда на фелдмаршалот Алберт Кесерлинг и три под команда на фелдмаршалот Хуго Шперле. Авионите на овие две флоти биле засновани на бреговите на Франција, во Белгија и Холандија. Кесерлинг и Шперле располагале со 2600 авиони од кои 1480 бомбардери, 760 едномоторни ловци, 220 двомоторни ловци и 140 авиони за извидница. Германските "Хенкел", "Дорние" и "Јункерси" не биле прилагодени за изведување на големи воздушни офанзиви, имале слабо вооружување и не биле во состојба да носат поголеми бомби. Едни од најопасните ловечки авиони биле Ме-9 (месершмит), којшто по брзината и висината на лет ги надминувал британските ловци, но заостанувал зад нив по своите маневарски способности. На чело на британското воздухопловство (RAF-Royal Air Force) се наоѓал Хју Даунинг, кој под своја команда имал 4 групи на ловечки авиони односно 60 ескадрили. Во моментот кога Германија го заземала Дернек (4 јуни), Британија имала 446 исправни ловци а 11 август истата година веќе 704 вакви летала. Еден од најдобрите британски ловечки авион бил "спитфајтер" кој по вооружувањето и маневарските способности ги надминувал германските ловци. Веќе во летото 1940 година Британија долж целиот источен брег имала поставено низа од радарски станици за брзо откривање на германските авиони што дало голем придонес во самиот исход на битката. Исто така за одбрана од воздух се користени и околу 2000 против воздушни топови и 3000 противавионски митралези како и околу 1500 преградни балони - аеростати. Иако неусовршени, тогашните радарски ситеми биле во состојба да регистрираат летала дури на далечина од 160 км, па тоа во голема мерка ги спречувало изненадните напади на која што посебно водела сметка германската команда. Во првата етапа на воздушната битка за Британија (13 август - 6 септември), Луфтвафе напаѓала непосредно на британските ловечки авиони, аеродроми, радарски уреди и командни центри. Синовите на Гордиот Албион од првите денови успешно се бранеле. Најголемата воздушна битка се одиграла на 15 август. Тој ден германските абомбардери извршиле 520, а ловците 1270 борбени летови. Пилотите на маршалот Даунинг давале многу силен отпор на напаѓачите. Во битката учествувале 22 британски ескадрили, кои извршиле 899 борбени летови. Наоѓајќи се во вистинско осило од британски ловци, и под урнебесен оган од противавионски топови и митролези, германските бомбардери нанеле минимална штета над објектите а за возврат претрпеле огромна штета. Луфтвафе останала без 76 летала додека британците изгубиле само 34 ловци. Следниот ден во напад биле околу 400 германски бомбардери и околу 1320 ловци. Тие направиле доста големи разурнувања но 45 од своите авиони не се вратиле во своите бази. Секако летањето над британското небо за Германија не претставувал туристички излет, за што најдобро кажуваат податоците за загубата во водушните битки помеѓу Luftwafe и RAF, па така до 18 август 1940 година германците останале без 367 борбени авиони, а Британија без 213. Со нова жестина Луфтвафе започнала напади над самиот Лондон а тоа бил и еден од најкритичните моменти во текот на Битката за Британија. На 7 септември околу пладне започнале да пристигаат бранови од авиони со [[кукест крст|кукести крстови]] и да исфрлаат тешки бомби на највиталните делови на англиската претстолница. Бомбардирањето продолжило и во текот на ноќта. Разорнувањата биле огромни а загинале околу 400 и ранети околу 1500 луѓе. Едед од најголемите напади над Лондон бил одигран во ноќта на 15 септември кога градот го нападнале повеќе од 1000 германски авиони. Британската одбрана дејствувала многу храбро, одлучно и прецизно. Посебно лесно излегувале на крај со авионите за обрушување Ју-87 попознати како Штуки. Недостатокот на брзина во текот на искачување и слабите маневарски способности ги правеле штуките немоќни пред брзите спидфајтери и добро вооружените харикени. Луфтвафе во текот на ноќта на 15 септември изгубила 60 а РАФ - 26 авиони. Овој неуспех ја натерало германската команда да се ориентира на ноќните напади на другите поголеми градови и големи индустриски објекти. Со нападаот на историскиот град Ковентри во кој се наоѓале неколку фабрики за авиони и машини, како и низа други индустриски објекти започнува третата етапа на воздушните напади на 14 и 15 ноември. Во неа биле ангажирани околу 500 германски бомбардери кои 10 часа непрекинато бомбардирале. Во градот Ковентри загинале 550 луѓе а околу 860 биле ранети. Покрај Ковентри, во третата фаза на нападите биле бомбардирани и Лондон, Бирмиген, Ливерпул, Саутемптон, Бристол, Плимут, Манчестер, Нотингем, Лидс, Шефилд, Глазгов и др. Поаѓајќи од февруари 1941 година значително е смален интензитетот на бомбардирања, а во текот на втората половина од април и почетокот на мај во три обиди Луфтвафе преземаше масовни напади над Лондон. Ови последни помбардирања имале делумно за цел дезинформативен карактер, за да се остави впечаток дека се започнува со операцијата Морски Лав а со кој се прикривала операцијата Барбароса т.е. престојниот напад на Советскиот Сојуз. Веќе во втората половина на мај 1941 масовните бомбардирања на Англија практично биле прекинати. Според податоците кои ги дава историчарот Лидл Харт. германските авиони срушиле околу милион станбени и многу јавни згради во Британија. Од бомбардирањата загинале околу 40000 а ранети околу 46000 луѓе. Меѓутоа индустриските постројки биле добро бранети, така што во таа облааст немало значителни разорнувања. На Англија биле фрлени околу 60000 тони бомби. РАФ изгубил 915 борбени авиони а Луфтвафе останала без свои 1733 летала. Англиската команда се обидела да возврати на ударите на Луфтвафе, па така во ноќта помеѓу 23 и 24 септември 119 борбени авиони на РАФ полетуваат во правец на Берлин. На цел стигнале само 84 летала. Големите загуби ги принудиле британците да отстапат од таквите напади и да се концентрираат на цели на индутриските приобални градови како Хамбург, Бремен и Кил. Постепено војната помеѓу Германија и Британија преоѓа на море со учество на морнарицата и воздухопловството и од двете страни. {{Втора светска војна}} [[Категорија:Судири во 1940 година]] [[Категорија:Воени операции во Втората светска војна (Западен фронт)]] [[Категорија:Битки на Обединето Кралство во Втората светска војна]] [[Категорија:Битки на Италија во Втората светска војна]] [[Категорија:Битки на Канада во Втората светска војна]] [[Категорија:Битки на Германија во Втората светска војна]] rvkaznrmsu1hwa18l4b2vs3em9z6o96 0 755162 5602766 5572381 2026-08-01T03:40:48Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:PSR.png]] со [[File:Ponte_de_Sor,_Portugal_(coat_of_arms).png]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: old name is not meaningful). 5602766 wikitext text/x-wiki Во '''[[Португалија]]''' има 156 населени места со статус на [[град]]. Во земјата како град се дефинираат населбите кои исполнуваат одредени критериуми ([[население]], [[инфраструктура]], [[стопанство]] и други) или имаат [[историја|историска]] важност. За градови се сметаат и оние [[населено место|населени места]] кои во одреден историски период биле градови, но денес не одговараат на сите современи критериуми за град. [[Податотека:Lisboa-lisbon- panorama.jpg|thumb|300px|[[Лисабон]] - панорама]] [[Податотека:Porto3flat-cc-contr-oliv1002.jpg|thumb|300px|[[Порто]] - панорама]] [[Податотека:Setubal panoramic view.JPG|thumb|300px|[[Сетубал]] - панорама]] [[Податотека:Amadora Portugal.jpg|thumb|300px|[[Амадора]]]] [[Податотека:Se Catedral de Braga.jpg|thumb|300px|Катедралата во [[Брага]]]] [[Податотека:Coimbra Vista.jpg|thumb|300px|[[Коимбра]]]] [[Податотека:Queluz Palace fountains.JPG|thumb|300px|Националната палата во [[Келуз]]]] [[Податотека:Funchal Pico da Cruz.jpg|thumb|300px|[[Фуншал]]]] Прирастот на населението на Португалија придонел во последните триесетина години десетина [[село|села]] да бидат прогласени за градови. До 1910 г. статусот на град се определувал само со кралски декрет; во историјата на Португалија тоа се случило вкупно 25 пати. За време на Првата португалска република статусот на населбите ги определувал [[Парламент]]от. Оваа практика е прекината за време на дикататурата на [[Антонио ди Оливеира Салазар|Салазар]] и обновена е дури по крајот на режимот [[Естадо Нову]] во 1974 година. Осум населби во Португалија отсекогаш биле сметани за градови: [[Брага]], [[Визеу]], [[Евора]], [[Коимбра]], [[Ламегу]], [[Лисабон]], [[Порто]] и [[Силвеш]]. [[Гвардија]] е првото населено место признат за град по создавањето на независното кралство Португалија. Во Португалија има вкупно 7 [[метрополитенска област|метрополитенски области]], меѓу кои најголеми се оние на [[Лисабон]] (2,641,006 жители) и на [[Порто]] (1,691,981 жител) или околу 40% од населението на целата земја. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=1 width="6%" |Грб ! rowspan=1 width="25%" |Град ! rowspan=1 width="25%" |На [[португалски јазик|португалски]] ! rowspan=1 width="20%" |Население<ref>[http://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_main Instituto Nacional de Estatística]</ref> ! rowspan=1 width="20%" |Статус на град од: |- | [[File:PRT Abrantes CoA.svg|50px]] || <center>'''[[Абрантеш]] ||<center>Abrantes ||align=center|18,600 ||<center>14 јуни 1916 |- | [[File:Agualva-Cacem.png|50px]] || <center>'''[[Агуалва-Касеим]]'''||<center>Agualva-Cacém ||<center>121,000 || <center>12 јули 2001 |- | [[File:Brasão de município de Águeda.png|50px]] ||<center> '''[[Агуеда]]''' ||<center>Águeda ||<center>11,357 ||<center>14 август 1985 |- | [[File:COA of Albufeira municipality (Portugal).png|50px]] ||<center> '''[[Албуфеира]]''' ||<center>Albufeira ||<center>16,237 ||<center> 20 август 1986 |- | [[File:ASL1.png|50px]] ||<center> '''[[Алкасер ду Сал]]'''||<center>Alcácer do Sal ||<center>9,118 ||<center>12 јули 1997 |- | [[File:ACB1.png|50px]] || <center>'''[[Алкобаса]]'''||<center>Alcobaça ||<center>15,800 ||<center>30 август 1995 |- | [[File:Brasão de Almada.png|50px]] || <center>'''[[Алмада]]'''||<center>Almada ||<center>101,500 ||<center>16 јуни 1973 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]]||<center> '''[[Алмеирим]]'''||<center>Almeirim ||<center>11,607 || <center>16 август 1991 |- | [[File:VFX-alverca1.png|50px]] ||<center> '''[[Алверка ду Рибатежу]]'''||<center>Alverca do Ribatejo ||<center>29,086 ||<center> 9 август 1990 |- | [[File:AMD.png|50px]] ||<center> '''[[Амадора]]''' || <center>Amadora||<center>151,500 ||<center> 17 септември 1979 |- | [[File:AMT1.png|50px]] ||<center> '''[[Амаранте]]'''||<center>Amarante ||<center>11,000 ||<center> 14 август 1985 |- | [[File:SXL-amora.png|50px]] ||<center> '''[[Амора]]'''||<center>Amora ||<center>53,638 ||<center> 2 јули 1993 |- |||<center> '''[[Анадија]]''' ||<center>Anadia ||<center>3,533 ||<center>9 декември 2004 |- | [[File:AGH.png|50px]] ||<center> '''[[Ангра ду Ероижму]]''' ||<center>Angra do Heroísmo ||<center>21,200 ||<center> 21 август 1534 |- | [[File:AVR.png|50px]] ||<center> '''[[Авеиро]]''' ||<center>Aveiro ||<center>67,003 ||<center> 11 април 1759 |- | [[File:BCL.png|50px]] ||<center> '''[[Барселуш]]''' ||<center>Barcelos ||<center>20,000 ||<center> 6 септември 1928 |- | [[File:BRR1.png|50px]] ||<center> '''[[Бареиру]]''' ||<center>Barreiro ||<center>50,232 ||<center> 28 јуни 1984 |- | [[File:BJA.png|50px]] ||<center> '''[[Бежа]]''' ||<center>Beja ||<center>23,475 ||<center> 10 април 1521 |- | [[File:Brasão de Braga.png|50px]] ||<center> '''[[Брага]]''' ||<center>Braga ||<center>170,250 ||<center>непознато |- | [[File:Brasão de Bragança.png|50px]] ||<center> '''[[Браганса]]''' ||<center>Bragança ||<center>19,998 ||<center> 23 февруари 1464 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Валбон]]''' ||<center>Valbom ||<center>14,100 ||<center> 9 декември 2004 |- | [[File:VAC1.png|50px]] ||<center> '''[[Вале ди Камбра]]''' ||<center>Vale de Cambra ||<center>4,200 ||<center> 2 јули 1993 |- | [[File:VLG1.png|50px]] ||<center> '''[[Валонгу]]''' ||<center>Valongo ||<center>27,900 ||<center> 10 август 1990 |- | [[File:VPC1.png|50px]] ||<center> '''[[Валпасуш]]''' ||<center>Valpaços ||<center>4,102 ||<center> 24 јуни 1999 |- | [[File:VND1.png|50px]] ||<center> '''[[Вендаш Новаш]]''' ||<center>Vendas Novas ||<center>10,103 ||<center> 2 јули 1993 |- | [[File:COA of Viana do Castelo.svg|50px]] ||<center> '''[[Вијана ду Кастелу]]''' ||<center>Viana do Castelo ||<center>36,750 ||<center> 20 јануари 1848 |- | [[File:VIS.png|50px]] ||<center> '''[[Визеу]]''' ||<center>Viseu ||<center>50,583 ||<center> непознато |- | [[File:VIZ.png|50px]] ||<center> '''[[Визела]]''' ||<center>Vizela ||<center>10,100 ||<center> 1 септември 1998 |- | [[File:PST1.png|50px]] ||<center> '''[[Вила Балеира]]''' ||<center>Vila Baleira ||<center>4,475 ||<center> 2 август 1996 |- | [[File:VCD1.png|50px]] ||<center> '''[[Вила ду Конде]]''' ||<center>Vila do Conde ||<center>32,257 ||<center> 1 февруари 1988 |- | [[File:Vila Nova de Gaia COA.svg|50px]] ||<center> '''[[Вила Нова ди Гаја]]''' ||<center>Vila Nova de Gaia ||<center>178,526 ||<center> 28 јуни 1984 |- | [[File:STC-sandre.png|50px]] ||<center> '''[[Вила Нова ди Санту Андре]]''' ||<center>Vila Nova de Santo André ||<center>12,123 ||<center> 26 август 2003 |- | [[File:VNF1.png|50px]] ||<center> '''[[Вила Нова ди Фамилисао]]''' ||<center>Vila Nova de Famalicão ||<center>30,100 ||<center> 14 август 1985 |- | [[File:VLF1.png|50px]] ||<center> '''[[Вила Нова ди Фож Коа]]''' ||<center>Vila Nova de Foz Côa ||<center>3,303 ||<center> 12 јули 1997 |- | [[File:VRL.png|50px]] ||<center> '''[[Вила Реал]]''' ||<center>Vila Real ||<center>27,250 ||<center> 20 јули 1925 |- | [[File:VRS1.png|50px]] ||<center> '''[[Вила Реал ди Санту Антониу]]''' ||<center>Vila Real de Santo António ||<center>11,000 ||<center> 19 април 1988 |- | [[File:VFX1.png|50px]] ||<center> '''[[Вила Франка ди Шира]]'''||<center>Vila Franca de Xira ||<center>19,000 ||<center> 28 јуни 1984 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Гандра]]''' ||<center>Gandra ||<center>5,200 ||<center>26 август 2003 |- | [[File:ILH-gafanhanazare1.png|50px]] ||<center> '''[[Гафања да Назаре]]''' ||<center>Gafanha da Nazaré ||<center>14,021 ||<center>21 јули 2001 |- | [[File:GMR.png|50px]] ||<center> '''[[Гимараеш]]''' ||<center>Guimarães ||<center>52,181 ||<center>23 јуни 1853 |- | [[File:GVA1.png|50px]] ||<center> '''[[Говеја]]''' ||<center>Gouveia ||<center>3,500 ||<center>1 февруари 1988 |- | [[File:GDM1.png|50px]] ||<center> '''[[Гондомар]]''' ||<center>Gondomar ||<center>25,000 ||<center>16 август 1991 |- | [[File:GRD.png|50px]] ||<center> '''[[Гуарда]]'''||<center>Guarda ||<center>32,274 ||<center> 27 ноември 1199 |- | [[File:EVR.png|50px]] ||<center> '''[[Евора]]''' ||<center>Évora ||<center>46,417 ||<center>непознато |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Езмуриш]]'''|| <center>Esmoriz||<center>11,200 ||<center> 2 јули 1993 |- | [[File:ELV.png|50px]] ||<center> '''[[Елваш]]''' ||<center>Elvas ||<center>28,106 ||<center> 3 април 1513 |- | [[File:ENT1.png|50px]] ||<center> '''[[Ентронкаменту]]''' ||<center>Entroncamento ||<center>20,065 ||<center> 16 август 1991 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Ермезинде]]''' ||<center>Ermesinde ||<center>40,139 ||<center> 10 август 1990 |- | [[File:ESP1.png|50px]] ||<center> '''[[Ешпинио]]''' ||<center>Espinho ||<center>10,500 ||<center>16 јуни 1973 |- | [[File:EPS1.png|50px]] ||<center> '''[[Ешпозенде]]''' ||<center>Esposende ||<center>9,148 ||<center>2 јули 1993 |- | [[File:ETR.png|50px]] ||<center> '''[[Ещарежа]]''' ||<center>Estarreja ||<center>7,000 ||<center>9 декември 2004 |- | [[File:ETZ.png|50px]] || <center>'''[[Естремуш]]''' ||<center>Estremoz ||<center>9,011 ||<center> 31 август 1926 |- | [[File:ILH1.png|50px]] ||<center> '''[[Илјаву]]''' ||<center>Ílhavo ||<center>17,200 ||<center>9 август 1990 |- | [[File:CLD.png|50px]] ||<center> '''[[Калдаш да Раиња]]''' ||<center>Caldas da Rainha ||<center>30,006 ||<center> 26 август 1927 |- | [[File:CMT1.png|50px]] ||<center> '''[[Камара ди Лобуш]]''' ||<center>Câmara de Lobos ||<center>16,842 ||<center> 2 август 1996 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Канису]]''' ||<center>Caniço ||<center>11,586 ||<center> 9 јуни 2005 |- | [[File:CNT1.png|50px]] ||<center> '''[[Кантањаеде]]''' ||<center>Cantanhede ||<center>7,066 ||<center> 16 август 1991 |- | [[File:CTX1.png|50px]] ||<center> '''[[Карташу]]''' ||<center>Cartaxo ||<center>10,115 ||<center> 30 август 1995 |- | [[File:LLE-quarteira1.png|50px]] ||<center> '''[[Картеира]]''' ||<center>Quarteira ||<center>21,000 ||<center> 24 јуни 1999 |- | [[File:CTB.png|50px]] ||<center> '''[[Кастелу Бранку]]''' ||<center>Castelo Branco||<center>34,525 ||<center> 20 март 1771 |- | [[File:SNT-queluz.png|50px]] ||<center> '''[[Келуз]]''' ||<center>Queluz ||<center>116,124||<center> 24 јули 1997 |- | [[File:CVL.png|50px]] ||<center> '''[[Ковиља]]''' ||<center>Covilhã ||<center>36,147 ||<center> 20 октомври 1870 |- | [[File:CBR.png|50px]]||<center> '''[[Коимбра]]''' ||<center>Coimbra ||<center>138,540 ||<center>непознато |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Коста да Капарика]]''' ||<center>Costa da Caparica ||<center>14,100 ||<center>9 декември 2004 |- | [[File:LGA1.png|50px]] ||<center> '''[[Лагоа]]''' ||<center>Lagoa ||<center>5,000 ||<center>12 јули 2001 |- | [[File:LGS.png|50px]] ||<center> '''[[Лагуш]]''' ||<center>Lagos ||<center>20,000|| <center>27 јануари 1573 |- | [[File:LMG.png|50px]] ||<center> '''[[Ламегу]]''' ||<center>Lamego ||<center>12,000 ||<center>непознато |- | [[File:Escudo de Leiria.svg|50px]] ||<center> '''[[Леирија]]''' ||<center>Leiria ||<center>50,264 ||<center>13 јуни 1545 |- | [[File:LSB.png|50px]] ||<center> '''[[Лисабон]]''' ||<center>Lisboa ||<center>508,209 ||<center>непознато |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Лиша]]''' ||<center>Lixa ||<center>5,500 ||<center> 30 август 1995 |- | [[File:LLE1.png|50px]] ||<center> '''[[Лоле]]''' ||<center>Loulé ||<center>24,000||<center> 1 февруари 1988 |- | [[File:LRS.png|50px]] ||<center> '''[[Лореш]]''' ||<center>Loures ||<center>26,000||<center> <center>9 август 1990 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Лороза]]''' ||<center>Lourosa ||<center>11,300 ||<center> 12 јули 2001 |- | [[File:MAI1.png|50px]] ||<center> '''[[Маја (Португалија)|Маја]]''' ||<center>Maia ||<center>40,000||<center> 23 август 1986 |- | [[File:MGL1.png|50px]] ||<center> '''[[Мангуалде]]''' ||<center>Mangualde ||<center>8,107 ||<center> 12 јули 2001 |- | [[File:MGR1.png|50px]] ||<center> '''[[Мариња Гранде]]''' ||<center>Marinha Grande ||<center>29,100 ||<center> 19 април 1988 |- | [[File:MCN2.png|50px]] ||<center> '''[[Марку ди Канавезеш]]''' ||<center>Marco de Canaveses ||<center>9,000 ||<center> 2 јули 1993 |- | [[File:MCD1.png|50px]] ||<center> '''[[Маседу ди Кавалеируш]]''' ||<center>Macedo de Cavaleiros ||<center>7,800 ||<center> 24 јуни 1999 |- | [[File:MTS1.png|50px]] ||<center> '''[[Матузиниош]]''' ||<center>Matosinhos ||<center>47,703 ||<center> 28 јуни 1984 |- | [[File:MCH1.png|50px]] ||<center> '''[[Машику]]''' ||<center>Machico ||<center>13,700||<center> 2 август 1996 |- | [[File:MLD.png|50px]] ||<center> '''[[Меалјада]]''' ||<center>Mealhada ||<center>5,500 ||<center> 26 август 2003 |- | [[File:MDA-mêda.JPG|50px]] ||<center> '''[[Меда]]''' ||<center>Mêda ||<center>2,004 ||<center> 9 декември 2004 |- | [[File:Coat of arms of Miranda do Douro.svg|50px]] ||<center>'''[[Миранда ду Дору]]''' ||<center>Miranda do Douro ||<center>2,000 ||<center> 10 јули 1545 |- | [[File:MDL1.png|50px]] ||<center> '''[[Мирандела]]''' ||<center>Mirandela ||<center>11,000 ||<center> 28 јуни 1984 |- | [[File:MMN1.png|50px]] ||<center> '''[[Монтемор-у-Нову]]''' ||<center>Montemor-o-Novo ||<center>14,000 ||<center> 18 април 1988 |- | [[File:MTJ.png|50px]] ||<center> '''[[Монтижу]]''' ||<center>Montijo ||<center>30,486 ||<center> 14 август 1985 |- | [[File:MRA1.png|50px]] ||<center> '''[[Мора (Португалија)|Мора]]''' ||<center>Moura ||<center>10,000 ||<center> 1 февруари 1988 |- | [[File:Brasão de município de Ovar.png|50px]] ||<center> '''[[Овар]]''' ||<center>Ovar ||<center>18,900 ||<center> 28 јуни 1984 |- | [[File:ODV-odivelas.png|50px]] ||<center> '''[[Одивелаш]]''' ||<center>Odivelas ||<center>54,500 ||<center> 10 август 1990 |- | [[File:OAZ.png|50px]] ||<center> '''[[Оливеира ди Аземеиш]]''' ||<center>Oliveira de Azeméis ||<center>15,000 ||<center> 16 мај 1984 |- | [[File:OBR1.png|50px]] ||<center> '''[[Оливеира ду Баиру]]''' ||<center>Oliveira do Bairro ||<center>5,005||<center> 26 август 2003 |- | [[File:OHP1.png|50px]] ||<center> '''[[Оливеира ду Оспитал]]'''||<center>Oliveira do Hospital ||<center>4,400 ||<center> 2 јули 1993 |- | [[File:OLH2.png|50px]] ||<center> '''[[Олјау]]''' ||<center>Olhão ||<center>31,100 ||<center> 14 август 1985 |- | [[File:VNO1.png|50px]] ||<center> '''[[Орен]]''' ||<center>Ourém ||<center>11,100 ||<center> 16 август 1991 |- | [[File:HRT.png|35px]] ||<center> '''[[Орта]]''' ||<center>Horta||<center>9,000 ||<center>4 јули 1833 |- | [[File:PRD1.png|50px]] ||<center> '''[[Паредеш]]''' ||<center>Paredes ||<center>12,500 ||<center> 16 август 1991 |- | [[File:PFR1.png|50px]] ||<center> '''[[Пасуш ди Фереира]]''' ||<center>Paços de Ferreira ||<center>9,000 ||<center> 2 јули 1993 |- | [[File:PRG.png|50px]] ||<center> '''[[Пезу да Регуа]]''' ||<center>Peso da Régua ||<center>10,000 ||<center> 14 август 1985 |- | [[File:Brasão de Penafiel.png|50px]] ||<center> '''[[Пенафиел]]''' ||<center>Penafiel ||<center>10,000 ||<center> 3 март 1770 |- |||<center> '''[[Пенише]]''' ||<center>Peniche ||<center>17,500 ||<center> 1 февруари 1988 |- | [[File:PNH.png|50px]] ||<center> '''[[Пинел]]''' ||<center>Pinhel ||<center>3,500 ||<center> 25 август 1770 |- | [[File:VFX-povoasiria1.png|50px]] ||<center> '''[[Повуа ди Санта Ирија]]''' ||<center>Póvoa de Santa Iria||<center>28,000 ||<center> 24 јуни 1999 |- | [[File:PVZ2.png|50px]] ||<center> '''[[Повуа ди Варшин]]''' ||<center>Póvoa de Varzim ||<center>38,257 ||<center> 16 јуни 1973 |- | [[File:PBL1.png|50px]] ||<center> '''[[Помбал]]''' ||<center>Pombal ||<center>18,500 ||<center> 16 август 1991 |- | [[File:PDL.png|50px]] ||<center> '''[[Понта Делгада]]''' ||<center>Ponta Delgada ||<center>46,102||<center> 2 април 1546 |- | [[File:Ponte de Sor, Portugal (coat of arms).png|50px]] ||<center> '''[[Понте ди Сор]]''' ||<center>Ponte de Sor ||<center>11,000||<center> 14 август 1985 |- | [[File:PTG.png|50px]] ||<center> '''[[Порталегре]]''' ||<center>Portalegre ||<center>15,700||<center> 23 мај 1550 |- | [[File:PTM.png|50px]] ||<center> '''[[Портимау]]''' ||<center>Portimão ||<center>40,700||<center> 11 декември 1924 |- | [[File:PRT.png|50px]] ||<center> '''[[Порто]]''' ||<center>Porto ||<center>240,227||<center>непознато |- | [[File:VPV1.png|50px]] ||<center> '''[[Праја да Виторија]]'''||<center>Praia da Vitória ||<center>6,500 ||<center> 20 јуни 1981 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Ребордоза]]''' ||<center>Rebordosa ||<center>12,100 ||<center> 26 август 2003 |- | [[File:RMZ.png|50px]] ||<center> '''[[Регенгуш ди Монсараш]]'''||<center>Reguengos de Monsaraz ||<center>7,900 ||<center> 9 декември 2004 |- | [[File:RGR1.png|50px]] ||<center> '''[[Рибеира Гранде]]''' ||<center>Ribeira Grande ||<center>6,350 ||<center> 29 јуни 1981 |- | [[File:RMR1.png|50px]] ||<center> '''[[Риу Мајор]]''' ||<center>Rio Maior ||<center>11,102 ||<center> 14 август 1985 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Риу Тинту]]''' ||<center>Rio Tinto ||<center>61,227 ||<center> 30 август 1995 |- | [[File:SBG.png|50px]] ||<center> '''[[Сабугал]]''' ||<center>Sabugal ||<center>2,300 ||<center> 9 декември 2004 |- | [[File:LRS-sacavem.png|50px]] ||<center> '''[[Сакавен]]''' ||<center>Sacavém ||<center>17,000 ||<center> 4 јуни 1997 |- | [[File:SCD1.png|50px]] ||<center> '''[[Санта Комба Дао]]''' ||<center>Santa Comba Dão ||<center>3,200 ||<center> 24 јуни 1999 |- | [[File:SCR1.png|50px]]||<center> '''[[Санта Круш]]''' ||<center>Santa Cruz ||<center>6,500 ||<center> 2 август 1996 |- | [[File:VFR1.png|50px]] ||<center> '''[[Санта Мария да Феира]]''' ||<center>Santa Maria da Feira ||<center>16,900 ||<center> 14 август 1985 |- | [[File:STN1.png|50px]] ||<center> '''[[Сантана (Португалија)|Сантана]]''' ||<center>Santana ||<center>3,300 ||<center> 1 јануари 2001 |- | [[File:STR.png|50px]] ||<center> '''[[Сантарен]]''' ||<center>Santarém ||<center>30,100 ||<center> 24 декември 1868 |- | [[File:STC1.png|50px]] ||<center> '''[[Сантјагу ду Касен]]''' ||<center>Santiago do Cacém ||<center>7,753 ||<center> 16 август 1991 |- | [[File:STS1.png|50px]] ||<center> '''[[Санту Тирсу]]''' ||<center>Santo Tirso ||<center>14,100 ||<center> 14 август 1985 |- | [[File:Brasão de São João da Madeira.png|50px]] ||<center> '''[[Сау Жоау да Мадејра]]''' ||<center>São João da Madeira ||<center>21,102 ||<center> 28 јуни 1984 |- | [[File:MTS-smamedeinfesta1.png|50px]] ||<center> '''[[Сау Мамеде ди Инфеста]]''' ||<center>São Mamede de Infesta ||<center>27,000 ||<center> 12 јули 2001 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Сау Салвадор ди Лорделу]]''' ||<center>São Salvador de Lordelo||<center>11,000 ||<center> 26 август 2003 |- | [[File:SEI1.png|50px]] ||<center> '''[[Сеја]]''' ||<center>Seia ||<center>7,000 ||<center> 23 август 1986 |- | [[File:SRP.png|50px]] ||<center> '''[[Серпа]]''' ||<center>Serpa ||<center>9,990||<center> 26 август 2003 |- | [[File:Coat of arms of Setúbal.svg|50px]] ||<center> '''[[Сетубал]]'''||<center>Setúbal ||<center>120,636||<center> 19 април 1860 |- | [[File:Brasão de Seixal.png|50px]] ||<center> '''[[Сејшал]]''' ||<center>Seixal ||<center>31,101 ||<center> 2 јули 1993 |- | [[File:SLV.png|50px]] ||<center> '''[[Силвеш]]''' ||<center>Silves ||<center>11,000 ||<center>непознато |- | [[File:SNS1.png|50px]] ||<center> '''[[Синеш]]''' ||<center>Sines ||<center>15,555 ||<center> 12 јули 1997 |- | [[File:TRC.png|50px]] ||<center> '''[[Тарока]]''' ||<center>Tarouca ||<center>3,200 ||<center> 9 декември 2004 |- | [[File:TVR.png|50px]] ||<center> '''[[Тавира]]''' ||<center>Tavira ||<center>13,300 ||<center> 16 март 1520 |- | [[File:TMR.png|50px]] ||<center> '''[[Томар]]''' ||<center>Tomar ||<center>20,000 ||<center> 12 февруари 1844 |- | [[File:TND1.png|50px]] ||<center> '''[[Тондела]]''' ||<center>Tondela ||<center>10,120 ||<center> 1 февруари 1988 |- | [[File:COA Torres Vedras municipality (Portugal).png|50px]] ||<center> '''[[Ториш Ведраш]]''' || <center>Torres Vedras||<center>27,200 ||<center> 3 февруари 1979 |- | [[File:TNV1.png|50px]] ||<center> '''[[Ториш Новаш]]''' ||<center>Torres Novas ||<center>14,900 ||<center> 14 август 1985 |- | [[File:TCS.png|50px]] ||<center> '''[[Транкозу]]''' ||<center>Trancoso||<center>3,350 ||<center> 9 декември 2004 |- | [[File:TRF.png|50px]] ||<center> '''[[Трофа]]''' ||<center>Trofa ||<center>22,000 ||<center> 2 јули 1993 |- | [[File:Faroarms.svg|50px]] ||<center> '''[[Фаро]]''' ||<center>Faro ||<center>43,757 ||<center> 7 септември 1540 |- | [[File:Coat of Arms Fatima.svg|50px]] ||<center> '''[[Фатима (Португалија)|Фатима]]'''||<center>Fátima ||<center>10,302 ||<center> 12 јули 1997 |- | [[File:FAF1.png|50px]] ||<center> '''[[Фафе]]''' ||<center>Fafe ||<center>15,323 ||<center> 23 август 1986 |- | [[File:FLG1.png|50px]] ||<center> '''[[Фелгеираш]]''' ||<center>Felgueiras ||<center>15,100||<center>10 август 1990 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Фиаеш]]''' ||<center>Fiães ||<center>13,100 ||<center>12 јули 2001 |- | [[File:FIG.png|50px]] ||<center> '''[[Фигеира да Фош]]''' ||<center>Figueira da Foz ||<center>36,500 ||<center>20 септември 1882 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|50px]] ||<center> '''[[Фреамунде]]''' ||<center>Freamunde ||<center>7,452 ||<center>12 јули 2001 |- | [[File:FND1.png|50px]] ||<center> '''[[Фундао]]''' ||<center>Fundão ||<center>8,957 ||<center>19 април 1988 |- | [[File:FNC.png|50px]] ||<center> '''[[Фуншал]]''' ||<center>Funchal ||<center>100,526 ||<center>21 август 1508 |- | [[File:CHV.png|50px]] ||<center> '''[[Шавеш]]''' ||<center>Chaves ||<center>19,307 ||<center> 18 март 1929 |} ==Наводи== <references/> {{Европа по тема|Список на градови во}} [[Категорија:Градови во Португалија]] [[Категорија:Списоци на градови во Европа]] [[Категорија:Списоци на градови по земја|Португалија]] 2za73kupvfhnzlv28rbuvwp9wina489 0 778500 5602727 4333475 2026-07-31T19:40:48Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5602727 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Elas vo Ksanti.jpg|мини|Герилци на Националослободителниот фронт]] '''Националноослободителниот фронт''' (на [[Грчки јазик|грчки]]: ''Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, '''ЕАМ''', Етникό Апекефтеротикό Мéтопо''), бил масовна политичка организација за борба, на целото население на Грција во текот на [[Втората светска војна]], против италијанските, германските и бугарските фашистички окупатори <ref>Mazower (2001), p.103</ref>. Главна улога во фронот имала [[Комунистичката партија на Грција]]. На многу начини, ЕАМ наликува на југословенскиот [[АВНОЈ]]. == Поврзано == [[Грчка народноослободителна армија|ЕЛАС]] {{Комунистичка партија на Грција}} == Извори == {{наводи}} [[Категорија:Грција во Втората светска војна]] {{Македонија во Втората светска војна}} 131683eewcue25jhcfilvly30wxx80e 0 967232 5602625 5551406 2026-07-31T13:08:15Z NadyBarbieGirl 63459 5602625 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=мај 2026}}[[Податотека:Sofi Marinova after winning Bulgarian National Final.jpg|мини|Софи Маринова во 2012 година]] '''Софи Маринова''' ({{родена на|5|декември|1975}} во [[Софија]]) — поп-фолк пејачка од [[Бугарија]] со [[Роми|ромско потекло]]. == Животопис == Била избрана за [[Бугарија на Евровизија|претставник на Бугарија]] на изборот на песна на [[Евровизија 2012|Евровизија за 2012]] со песната „Love Unlimited“ (Безгранична љубов), но не успеала да се пласира во финалето. Софи била првата поп-фолкерка која била избрана да ја претставува Бугарија на Евровизија. === Албуми === * Единствен мой (1998) * Моят сън (1999) * Студен пламък (2000) * Нежна е нощта (2001) *Осъдена любов(2002) *5 октави любов(2004) *Обичам(2005) *Остани(2006) *Време спри(2008) *VIP-ът (2009) *Софи Маринова 2013 (2013) === Видеографија === {| class="wikitable" |- ! Спот!! Година !! Режисер |- | ''Софи'' || 1996 || |- | ''Годежаря'' || 1996 || |- | ''Авересте гилян'' || 1996 || |- | ''Девла'' || 1996 || |- | ''Стари рани'' || 1997 || Магјердич Халваджијан |- | ''Плачещо сърце'' || 1997 || Магјердич Халваджијан |- | ''Ти пак си тук'' || 1998 || |- | ''Единствен мой'' || 1998 || |- | ''Аз съм песен'' || 1998 || |- | ''Не ме търси'' || 1998 || |- | ''Къде си ти'' || 1998 || |- | ''Обич'' || 1998 || |- | ''Живота си живей'' || 1998 || |- | ''Без теб'' || 1998 || |- | ''Обида и любов'' || 1998 || |- | ''Аз и вятъра'' || 1999 || Магјердич Халваджијан |- | ''Моят сън'' || 1999 || Магјердич Халваджијан |- | ''Най-щастлива'' || 2000 || Стилијан Иванов |- | ''Спри да тичаш'' || 2000 || Стилијан Иванов |- | ''Студен пламък'' || 2000 || |- | ''Светица и грешница'' || 2001 || |- | ''В друг свят живея'' || 2001 || Зорница Кјерджилова/Дима Делчева |- | ''Път към рая'' || 2001 || |- | ''Нежна е нощта'' || 2002 || Зорница Кјерджилова/Дима Делчева |- | ''Жените знаят защо'' || 2002 || |- | ''Заклинание'' || 2002 || |- | ''Осъдена любов'' || 2002 || |- | ''Един живот не стига'' || 2003 || |- | ''Немил-недраг'' || 2003 || |- | ''Таен знак'' || 2004 || Fresh studio |- | ''Любов моя'' || 2004 || Николај Нанков,Color studio |- | ''Единствени'' || 2005 || Магјердич Халваджијан |- | ''Ах, леле'' || 2005 || |- | ''Стига номера'' || 2005 || |- | ''Обичам'' || 2005 || |- | ''Ти разби сърцето ми'' || 2006 || |- | ''Бурята в сърцето ми'' || 2006 || Николај Нанков |- | ''Остани'' || 2006 || Николај Нанков |- | ''Точно ти'' || 2006 || Николај Нанков |- | ''Мой си дяволе'' || 2006 || Николај Нанков |- | ''Дива любов'' || 2007 || Николај Нанков |- | ''Онзи фатален ден'' || 2008 || Николај Нанков |- | ''Време спри'' || 2008 || Николај Нанков |- | ''Толкова силно'' || 2008 || Николај Нанков |- | ''Чужди устни'' || 2008 || Николај Нанков |- | ''Любовни думи'' || 2009 || Тенчо Јанчев |- | ''Бате шефе'' || 2009 || Тенчо Јанчев |- | ''Боледувам'' || 2009 || Тенчо Јанчев |- | ''Любов ли бе'' || 2010 || Тенчо Јанчев |- | ''Зараза'' || 2010 || Тенчо Јанчев |- | ''Amalipe'' || 2010 || Тео Симеонов |- | ''Струната на любовта'' || 2011 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Режи го на две'' || 2012 || Николај Нанков |- | ''Love unlimited'' || 2012 || Николај Нанков |- | ''Отнесени от вихъра'' || 2012 || Мартин Маккариев |- | ''Едерлези/Чай шукарие'' || 2012 || |- | ''Искам да обичам'' || 2012 || Николај Нанков |- | ''Промяна в плана'' || 2013 || Николај Нанков |- | ''Bye, bye'' || 2014 || Јордан Петков |- | ''Любов'' || 2014 || Николај Скерлев |- | ''По тебе полудях'' || 2014 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Най-голямата любов'' || 2015 || Николај Скерлев |- | ''Като дете'' || 2015 || Николај Нанков |- | ''Черен етикет'' || 2015 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Гуш, гуш'' || 2016 || Георги Марков |- | ''Сладка ни е любовта'' || 2016 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Парола любов'' || 2017 || N-team |- | ''Не лъжи жена'' || 2017 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''300 каприза'' || 2017 || Ерик |- | ''Татуирах твойто име'' || 2017 || |- | ''Няма право на любов'' || 2017 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Мили, мили'' || 2018 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Един за друг'' || 2019 || |- | ''Дива магия'' || 2019 || |- | ''Остани'' || 2019 || Добромир Николов |- | ''Един живот'' || 2020 || Христо Порјазов |- | ''Проблем'' || 2020 || Николај Скерлев |- | ''Кифла Фафла'' || 2020 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Маските свалете'' || 2021 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Изгубена'' || 2021 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Слънцето ще изгори'' || 2021 || Стефан Маринов |- | ''Злато мое'' || 2021 || Николај Скерлев |- | ''Ако можеше'' || 2021 || Рајко Рајков |- | ''Гърмиш'' || 2022 || Николај Скерлев |- | ''Ревнувам те'' || 2022 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Mangava tut'' || 2022 || Виктор Антонов – Rikk |- | ''Стари рани (нова верзија)'' || 2023 || Георги Марков |- | ''Ергенът'' || 2023 || Николај Скерлев |- | ''Номер едно'' || 2023 || Виктор Антонов – Rikk |- | ''Мистър идеален'' || 2023 || Едуард Иванов |- | ''ДНК'' || 2023 || Иван Димитров – Torex |- | '' Песен за народа'' || 2023 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Две Лъжи'' || 2023 || Николај Скерлев |- | ''Цак цак'' || 2024 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Пак оставам'' || 2024 || Николај Скерлев |- | ''Константине'' || 2024 || Иван Димитров – Torex |- | ''Целуни ме'' || 2024 || Иван Димитров – Torex |- | ''Като кмет'' || 2024 || Иван Димитров – Torex |- | ''В очите ми'' || 2025 || Иван Димитров – Torex |- | ''Любов'' || 2025 || Иван Димитров – Torex |- | ''100 на 100'' || 2025 || Добромир Николов |- | ''Капучина'' || 2025 || Људмил Иларионов – Љуси |- | ''Фабрика за рани'' || 2025 ||Радина Миленчева |- | ''Коледа'' || 2025 || Људмил Иларионов-Љуси |- | ''Маслинови очи'' || 2025 || Иван Димитров – Torex |- | ''Машала'' || 2026|| Људмил Иларионов-Љуси |- | ''Живот'' || 2026 || Људмил Иларионов-Љуси |- | ''TBA'' || 2026 || Људмил Иларионов-Љуси |} {{никулец}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Маринова, Софи}} [[Категорија:Бугарски поп-фолк пејачи]] [[Категорија:Евровизија]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Бугарски Роми]] [[Категорија:Учесници на Евровизија]] rxybv83yr54r30l89lgz789xj4s7bdj 0 1029001 5602583 5008720 2026-07-31T12:08:02Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602583 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за град | тип = | име = Манки Хил | официјално име = | изворно име = Monkey Hill | изворно име2 = | друго име1 = | друго име2 = | друго име3 = | слика = | сл-големина = | опис = | знаме = | знаме-големина = | знаме-врска = | грб = | грб-големина = | грб-врска = | локација = | лок-големина = | лок-коментар = | lat_dir = | lat_deg =17 | lat_min =19 | lat_sec =25 | lon_dir = | lon_deg = 62 | lon_min =43 | lon_sec = 30 | временска зона = UTC -4 | вз-лето = | прекар = | прекар изворно = | прекар2 = | прекар2 изворно = | прекар3 = | прекар3 изворно = | прекар4 = | прекар4 изворно = | мото = | мото изворно = | доселување = | основан од = | основан во = | старо име1 = | старо име2 = | старо име3 = | старо име4 = | авто = | празник датум = | празник име = | поштенски код = | повикувачки број = | официјална страница = | земја = | поделба-тип1 = Држава | поделба-име1 = [[Свети Кристофер и Невис]] | поделба-тип2 = Остров | поделба-име2 = [[Свети Кристофер]] | поделба-тип3 = Парохија | поделба-име3 = [[Сент Питер Бастер]] | поделба-тип4 = | поделба-име4 = | општини = | административна распределба = | населби = | градоначалник = | власт-тип1 = | власт-име1 = | власт-тип2 = | власт-име2 = | партија = | површина = | копно = | вода = | паркови = | надморска височина = 120 | клима = | население = 753 | година на попис1 = | мажи = | жени = | високо = | средно = | основно = | неписмени = | густина на население = | година на попис2 = | етнички групи = }} [[Податотека:Monkey Hill.jpg|мини|Манки Хил]] '''Манки Хил''' ([[англиски]]: Monkey Hill) е мало гратче (село) на островот [[Свети Кристофер]] во [[Свети Кристофер и Невис]]. Манки Хил е главен административен центар на парохијата [[Сент Питер Бастер]]. Гратчето има околу 753 жители.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-117 |title=San Cristóbal y Nieves en world-gazetteer. |accessdate=2012-07-16 |archive-date=2013-02-10 |archive-url=https://archive.today/20130210033625/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-117 |url-status=dead }}</ref> Името на гратчето потекнува од облста каде се наоѓа и неговите географски одлики. ==Наводи== {{Наводи}} ==Поврзано== * [[Свети Кристофер и Невис]] * [[Градови во Свети Кристофер и Невис]] * [[Сент Питер Бастер]] {{coord|17|19|N|62|43|W|region:KN_type:city_source:GNS-enwiki|display=title}} {{Свети Китс и Невис-никулец}} [[Категорија:Населени места во Свети Кристофер и Невис]] a81tc20qihmynfxkxxrl4khizuymkgf 0 1034357 5602728 4528304 2026-07-31T19:47:49Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5602728 wikitext text/x-wiki {{внимание}} [[Податотека:World War II Casualties.svg|мини|upright=1.8|Починати во Втората светска војна по држав]] '''Втората светска војна''' била најсмртоносниот воен конфликт во историјата. Над 60 милиони луѓе биле убиени што прави 2.5% од светското население. {{clear}} ==Вкупно жртви== {| class="wikitable sortable" style="text-align: right" |- " ! style="text-align:left; background:#b0c4de; width:190pt;"|Држава ! style="background:#b0c4de; width:14%;"|Вкупно население<br>1.1.1939 ! style="background:#b0c4de; width:14%;"|Воени<br>жртви ! style="background:#b0c4de; width:14%;"|Цивилски жртви-<br>( поради воени дејствија и злосторства против човештвото) ! style="background:#b0c4de; width:14%;"|Вкупно<br>жртви ! style="background:#b0c4de; width:10%;"|Жртви во проценти од населението од 1939<br> |- |align=left|'''{{знаме|Albania|1939}}''' || 1,073,000 || 30,000 || ||30,000 || {{пб|2.81}} |- |align=left|'''{{знаме|Australia}}''' || 6,998,000 || 39,800 || 700 || 40,500 || {{пб|0.57}} |- |align=left|'''{{знаме|Austria}} (Контролирано од Германија)''' || 6,650,000 ||вклучена и Германската армија || 120,000|| 120,000 || {{пбс|1.8}} (види ја табелата подолу) |- |align=left|'''{{знаме|Belgium}}''' || 8,387,000 || 12,100 ||75,900|| 88,000 || {{пб|1.05}} |- |align=left|'''{{знаме|Brazil|1889}}''' || 40,289,000 || 1,000 || 1,000 || 2,000 || {{пб|0.02}} |- |align=left|'''{{знаме|Bulgaria}}''' || 6,458,000 || 22,000 ||3,000 || 25,000 || {{пб|0.38}} |- |align=left|'''Мјанмар || 16,119,000 ||22,000 ||250,000 || 272,000 || {{пб|1.69}} |- |align=left|'''{{знаме|Canada|1921}}''' || 11,267,000 || 45,400 || || 45,400|| {{пб|0.40}} |- |align=left|'''Република Кина''' || 517,568,000 || 3,000,000<br>до 4,000,000 || 7,000,000<br>до 16,000,000 || 10,000,000<br>до 20,000,000 || {{пбс|3.86}} (1.93 до 3.86) |- |align=left|'''{{знаме|Cuba}}'''} || 4,235,000 || || 100 ||100 || {{пб|0.00}} |- |align=left|'''{{знаме|Czechoslovakia}}''' || 15,300,000 || 25,000 || 300,000 || 325,000|| {{пб|2.12}} |- |align=left|'''{{знаме|Denmark}}''' || 3,795,000 || 2,100 || 1,100 || 3,200 || {{пб|0.08}} |- |align=left|'''Германија''' || 69,435,000 || ||3,000,000<br>до 4,000,000|| 3,000,000<br>до 4,000,000 || {{пбс|5.67}} (4.3 до 5.76) |- |align=left|'''{{знаме|Estonia}}''' (во границите од 1939) || 1,122,000 ||вклучени се и советските, германските и финските војски|| 50,000 ||50,000 || {{пб|4.44}} |- |align=left|'''{{знаме|Ethiopia|1897}}''' || 17,700,000 || 5,000 || 95,000 || 100,000 || {{пб|0.6}} |- |align=left|'''{{знаме|Finland}}''' || 3,700,000 || 95,000 || 2,000 || 97,000 || {{пб|2.62}} |- |align=left|{{знамеикона|France}} '''[[French Third Republic|France]]'''|| 41,700,000 || 217,600 вклучувајќи ги и колониите || 350,000||567,600|| {{пб|1.35}} |- |align=left|'''Француска Индокина'''|| 24,600,000 || || 1,000,000<br>до 1,500,000 || 1,000,000<br>до 1,500,000 || {{пбс|6.1}} (4.07 до 6.1) |- |align=left|'''{{flagcountry|Nazi Germany|1935}}'''|| 69,850,000 || 5,530,000 || 1,100,000<br>до 3,150,000||6,630,000<br>до 8,680,000 || {{пбс|12.4}} (види ја табелата подолу) |- |align=left|{{знамеикона|Greece|old}} '''[[Kingdom of Greece|Greece]]''' || 7,222,000 || 20,000<br/>до 35,100 ||300,000<br/>до 770,000||320,000<br/>до 805,100|| {{пбс|11.15}} (4.44 до 11.15) |- |align=left|{{знамеикона|Hungary|1940}} '''[[Kingdom of Hungary (1920–1946)|Hungary]]''' || 9,129,000 || 300,000 || 280,000 ||580,000 || {{пб|6.35}} |- |align=left|'''{{знаме|Iceland}}''' || 119,000 || || 200 || 200 || {{пб|0.17}} |- |align=left|'''Британска Индија''' || 378,000,000 || 87,000 || 1,500,000<br>до 2,500,000 || 1,587,000<br>до 2,587,000 || {{пбс|0.68}} (0.42 до 0.68) |- |align=left|{{Знаменце|Naval flag of Iran 1933-1980.svg}} '''[[Иран|Iran]]''' || 14,340,000 || 200 || ||200 || {{пб|0.00}} |- |align=left|{{знамеикона|Iraq|1924}} '''[[Кралството на Ирак|Iraq]]'''''' || 3,698,000 || 500 || || 500 || {{пб|0.01}} |- |align=left|'''{{знаме|Ireland}}''' || 2,960,000 || ||200 || 200 || {{пб|0.00}} |- |align=left|'''{{flagcountry|Kingdom of Italy}}''' || 44,394,000 || 301,400 || 155,600 || 457,000 || {{пб|1.03}} |- |align=left|'''{{flagcountry|Empire of Japan}}''' || 71,380,000|| 2,120,000 || 500,000<br> до 1,000,000 || 2,620,000 до 3,120,000 || {{пбс|4.37}} (3.67 до 4.37) |- |align=left|'''{{знаме|Korea}} [[Korea under Japanese rule|Japanese Colony]]''' || 23,400,000 || || 378,000<br>до 483,000 || 378,000<br>до 483,000 || {{пбс|2.06}} (1.6 до 2.06) |- |align=left|'''{{знаме|Latvia}}''' (во границите од 1939) || 1,951,000 || вклучени се советската и германската војска|| 230,000 || 230,000 || {{пб|11.78}} |- |align=left|'''{{знаме|Lithuania|1918}}''' (во границите од 1939)|| 2,442,000 ||вклучени се советската и германската армија|| 350,000 ||350,000 || {{пб|14.33}} |- |align=left|'''{{знаме|Luxembourg}}''' || 295,000 || || 2,000 ||2,000 || {{пб|0.68}} |- |align=left|'''{{знаме|Malaya}}(British)''' || 4,391,000 || ||100,000 || 100,000 || {{пб|2.28}} |- |align=left|'''{{знаме|Malta|1923}}(British)''' || 269,000 || || 1,500 || 1,500 || {{пб|0.56}} |- |align=left|'''{{знаме|Mexico|1934}}''' || 19,320,000 || ||100 || 100 || {{пб|0.00}} |- |align=left|'''{{знаме|Mongolia|1924}}''' || 819,000 || 300 || || 300 || {{пб|0.04}} |- |align=left|'''{{знамеикона|Australia}} [[Nauru]](Australian)''' || 3,400 || || 500 || 500 || {{пб|14.7}} |- |align=left|'''{{знаме|Nepal}}''' || 6,000,000 || вклучена е Британско-индиската армија|| || || |- |align=left|'''{{знаме|Netherlands}}''' || 8,729,000 || 17,000 || 284,000||301,000|| {{пб|3.45}} |- |align=left|'''{{знаме|Newfoundland}}(British)''' || 300,000 ||вклучена е и британската армија||100|| 100 || {{пб|0.03}} |- |align=left|'''{{знаме|New Zealand}}''' || 1,629,000 ||11,900|| || 11,900 || {{пб|0.73}} |- |align=left|'''{{знаме|Norway}}''' || 2,945,000 || 3,000 || 6,500 || 9,500 || {{пб|0.32}} |- |align=left|'''{{знамеикона|Australia}} [[Територија на Папуа|Папуа]] and [[Territory of New Guinea|Нова Гвинеја]](Австралиска)'''|| 1,292,000 || || 15,000 || 15,000 || {{пб|1.17}} |- |align=left|'''{{знаме|Philippines|1919}} ''' || 16,000,000 || 57,000 || 500,000<br>до 1,000,000 || 557,000<br>до 1,057,000 || {{пбс|6.6}} (3.48 до 6.6) |- |align=left|{{знамеикона|Poland}} '''[[Втора Полска Република|Полска]]''' (во границите од 1939) || 34,849,000 || 240,000 || 5,380,000<br>до 5,580,000 ||5,620,000<br>до 5,820,000 || {{пбс|16.7}} (16.1 до 16.7) |- |align=left|'''Тимор''' || 500,000 || ||40,000<br>до 70,000|| 40,000<br>до 70,000|| {{пбс|14.00}} (8.00 до 14.00) |- |align=left|{{знамеикона|Romania}} '''[[Кралство Романија|Романија]]''' (во границите од 1939) || 19,934,000 || 300,000|| 500,000 || 800,000|| {{пб|4.01}} |- |align=left|'''{{знамеикона|Belgium}} [[Руанда-Урунди]](Белгиски) || 4,200,000 || || 0 до 300,000 || 0 до 300,000|| {{пбс|7.1}} (0.00 до 7.1) |- |align=left|'''Сингапур''' || 728,000 || || 50,000 || 50,000 || {{пб|6.87}} |- |align=left|{{знамеикона|South Africa|1928}} '''[[Јужна Африка]]'''} || 10,160,000 || 11,900 || || 11,900|| {{пб|0.12}} |- |align=left|'''{{знамеикона|Empire of Japan}} [[South Pacific Mandate]](Japanese)''' || 1,900,000 || ||57,000|| 57,000|| {{пб|3.00}} |- |align=left|'''{{знаме|Soviet Union|1923}}''' (see table below) || 168,524,000 ||8,800,000<br>до 10,700,000 || 12,700,000<br>до 14,600,000 || 23,400,000 || {{пб|13.88}} |- |align=left|{{знамеикона|Spain|1945}} '''[[Francoist Spain|Шпанија]]''' || 25,637,000 || Included with the German Army || || || |- |align=left|'''{{знаме|Sweden}}'''|| 6,341,000 || || 600 || 600 || {{пб|0.01}} |- |align=left|'''{{знаме|Switzerland}}'''|| 4,210,000 || || 100|| 100 || {{пб|0.00}} |- |align=left|'''{{знаме|Thailand}}''' ||15,023,000 || 5,600|| 2,000 || 7,600 || {{пб|0.04}} |- |align=left|'''{{знамеикона|Turkey}} [[Turkey]]''' || 17,370,000 || 200|||| 200|| {{пб|0.00}} |- |align=left|'''{{знаме|United Kingdom}}''' || 47,760,000 || 383,800 вклучувајќи ги и колониите || 67,100 || 450,900 || {{пб|0.94}} |- |align=left|'''{{знаме|United States|1912}}''' || 131,028,000 || 416,800 ||1,700|| 418,500 || {{пб|0.32}} |- |align=left|'''{{знаме|Yugoslavia}}''' || 15,400,000 || 300,000 до<br />446,000 || 581,000 до<br />1,400,000 || 1,027,000 до<br />1,700,000 || {{пбс|11.00}} (6.67 до 11.0) |- class="sortbottom" |align=left|'''Вкупно''' ||'''1,995,537,400''' || '''22,426,600<br>до 25,487,500''' || '''37,585,300<br>до 55,883,000''' || '''62,171,600<br>до 79,184,700''' || {{пбс|4.00}} ('''3.17 до 4.00''') |} [[Категорија:Жртви на Втората светска војна| ]] ffz2eivp8pb1liaa01oxtuxnzhjlahy 0 1048600 5602725 5066109 2026-07-31T19:26:35Z Zdravko 293 5602725 wikitext text/x-wiki {{автоматска таксокутија |image = Cichorium intybus Slovakia.jpg |image_caption = [[Цикорија|Голица]] (''Cichorium intybus'') |authority = ([[Жан Батист Ламарк|Lam.]] и [[Огистен Пирам де Кандол|DC.]] 1806) |subdivision_ranks = [[Потплеме|Потплемиња]]<ref>ICN (Hand, R., Kilian, N. & Raab-Straube, E. von; general editors) 2009-: [http://wp6-cichorieae.e-taxonomy.eu/portal/ International Cichorieae Network: Cichorieae Portal]; {{конс|5 ноември 2010}}</ref> |subdivision = ''Chondrillinae''<br> ''Cichoriinae''<br> ''Crepidinae''<br> ''Hieraciinae''<br> ''Hyoseridinae''<br> ''Hypochaeridinae''<br> ''Lactucinae''<br> ''Microseridinae''<br> ''Scolyminae''<br> ''Scorzonerinae''<br> ''Warioniinae'' |synonyms = ''Lactuceae'' <small>Cassini</small> |}} '''Голици''' ([[науч.]] ''Cichorieae'' или ''Lactuceae'') — [[племе (биологија)|племе]] на растенија од фамилијата [[штитоцветни]] (''Asteraceae'') што опфаќа 100 [[род (биологија)|рода]] со над 1.600 [[вид (биологија)|видови]]. Се среќаваат претежно во [[умерена клима|умерените]] подрачја на [[источна полутопка|источната полутопка]].<ref name=flora>{{наведена книга | last =Brouillet | first =Luc; Barkley, Theodore M.; Strother, John L. | contribution = Cichorieae | year =2006 | title =Flora of North America | editor-last =Flora of North America Editorial Committee, eds. 1993+ | editor-first = | volume =19 | pages =214 | contribution-url =http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=20701 | place=New York & Oxford | publisher =Oxford University Press | id = | postscript =}}</ref> Попознати членови на племето се [[марула]]та, [[Цикорија|голицата]], [[глуварче]]то и [[козица (растение)|козицата]]. == Родови == {| |- valign=top | * ''[[Acanthocephalus]]'' * ''[[Actites]]'' * ''[[Agoseris]]'' * ''[[Andryala]]'' * ''[[Anisocoma]]'' * ''[[Aposeris]]'' * ''[[Arnoseris]]'' * ''[[Atrichoseris]]'' * ''[[Calycoseris]]'' * ''[[Catananche]]'' * ''[[Cephalorrhynchus]]'' * ''[[Chaetadelpha]]'' * ''[[Chaetoseris]]'' * ''[[Chlorocrepis]]'' * ''[[Chondrilla]]'' * ''[[Chorisis]]'' * ''[[Cicerbita]]'' * ''[[Cichorium]]'' (голица) * ''[[Crepidiastrum]]'' * ''[[Crepis]]'' * ''[[Dendroseris]]'' * ''[[Dubyaea]]'' * ''[[Epilasia]]'' * ''[[Erythroseris]]''<ref>{{наведено списание | url = http://www.bgbm.org/willdenowia/willd37/article37117.htm | author = Kilian, N. & Gemeinholzer, B. | title = Studies in the Compositae of the Arabian Peninsula and Socotra – 7. Erythroseris, a new genus and the previously unknown sister group of Cichorium (Cichorieae subtribe Cichoriinae) | journal = Willdenowia | volume = 37 | pages = 283–296 | doi = 10.3372/wi.37.37117 | year = 2007 | access-date = 2012-09-30 | archive-date = 2011-06-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110615224201/http://www.bgbm.org/willdenowia/willd37/article37117.htm | url-status = dead }}</ref> * ''[[Faberia]]'' * ''[[Faberiopsis]]'' | * ''[[Garhadiolus]]'' * ''[[Geropogon]]'' * ''[[Glyptopleura]]'' * ''[[Gundelia]]'' * ''[[Hedypnois]]'' * ''[[Helminthotheca]]'' * ''[[Heteracia]]'' * ''[[Heteroderis]]'' * ''[[Hexinia]]'' * ''[[Hieracium]]'' * ''[[Hispidella]]'' * ''[[Hymenonema]]'' * ''[[Hyoseris]]'' * ''[[Hypochaeris]]'' * ''[[Ixeridium]]'' * ''[[Ixeris]]'' * ''[[Koelpinia]]'' * ''[[Krigia]]'' * ''[[Lactuca]]'' (марула) * ''[[Lagedium]]'' * ''[[Lapsana]]'' * ''[[Lapsanastrum]]'' * ''[[Lasiospora]]'' * ''[[Launaea]]'' * ''[[Leontodon]]'' | * ''[[Lygodesmia]]'' * ''[[Malacothrix]]'' * ''[[Microseris]]'' * ''[[Mulgedium]]'' * ''[[Munzothamnus]]'' * ''[[Mycelis]]'' * ''[[Nabalus]]'' * ''[[Nothocalaïs]]'' * ''[[Notoseris]]'' * ''[[Paramicrorynchus]]'' * ''[[Paraixeris]]'' * ''[[Paraprenanthes]]'' * ''[[Phalacroseris]]'' * ''[[Phitosia]]'' * ''[[Picris]]'' * ''[[Pilosella]]'' * ''[[Pinaropappus]]'' * ''[[Pleiacanthus]]'' * ''[[Podospermum]]'' * ''[[Prenanthella]]'' * ''[[Prenanthes]]'' * ''[[Pterachaenia]]'' * ''[[Pterocypsela]]'' * ''[[Pyrrhopappus]]'' * ''[[Rafinesquia]]'' | * ''[[Reichardia]]'' * ''[[Rhagadiolus]]'' * ''[[Rothmaleria]]'' * ''[[Scariola]]'' * ''[[Scolymus]]'' * ''[[Scorzonera]]'' * ''[[Scorzoneroides]]'' * ''[[Sonchus]]'' * ''[[Soroseris]]'' * ''[[Stebbinsia]]'' * ''[[Stebbinsoseris]]'' * ''[[Stenoseris]]'' * ''[[Stephanomeria]]'' * ''[[Steptorhamphus]]'' * ''[[Syncalathum]]'' * ''[[Takhtajaniantha]]'' * ''[[Taraxacum]]'' (глуварче) * ''[[Thamnoseris]]'' * ''[[Tolpis]]'' * ''[[Tourneuxia]]'' * ''[[Tragopogon]]'' (козица) * ''[[Uropappus]]'' * ''[[Urospermum]]'' * ''[[Warionia]]'' * ''[[Wilemetia]]'' * ''[[Youngia]]'' |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{ризница-ред|Cichorieae|Голици}} * {{EOL|6884537}} * [http://wp6-cichorieae.e-taxonomy.eu/blog/home Меѓународна мрежа за Голици] {{en}} [[Категорија:Главоцветни]] [[Категорија:Голици (племе)| ]] 0o2lfxdsatowatykvm42qjuxkzcaovt 0 1064759 5602623 5423169 2026-07-31T13:04:33Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602623 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=јануари 2013}} {{Инфокутија за телевизија |show_name = Забранета страст |image = |caption = |genre = [[теленовела]] |creator = Еџе Јоренџ и Мелек Генчокглу |starring = [[Хенкарлос Канела]] <br />Карла Спеар <br Ребека Џонс <br />Роберто Вандер |opentheme = |country = [[САД]] |language = [[шпански]] |num_seasons = |num_episodes = 40-45 минути |executive_producer = [[Vicente Albaraccin]] |runtime = - |network = [[Телемундо]] |first_aired = [[22 јануари]] [[2013]] |last_aired = |website = |imdb_id = |followed_by = }} [[Податотека:Logo de Pasión Prohibida.png|мини|Лого на забранета страст]] '''Забранета страст''' ({{langx|es|[[Pasión Prohibida]]}}) е теленовела од 2013 година од [[Телемундо]]. Серијата е снимана во текот на 2012 година, а започна со емитување на 22 јануари 2013 година. Како главни протагонисти во сеирјата се јавуваат [[Хенкарлос Канела]] и [[Моника Спеар]]. Теленовелата е римејк на турската серија [[Aşk-ı Memnu]] од Еџе Јоренџ и Мелек Генчокглу. == Содржина == Бјанка е заслепена од омраза кон нејзината мајка Флавиа, која ја обвинува за ненадејната смрт на нејзиниот татко. Бјанка се венчава со Ариел, стар и богат вдовец, на кој му фрлила око и Флавиа, трагајќи по богатство. И покрај љубезноста на Ариел и чувтсвата спрема Бјанка, таа не е среќна со него. Кога ќе ја открие скриената вистина, сфаќа дека неосновано ја започнала одмаздата и се обидува својата среќа да ја најде кај Фернандо. Но, се случува нешто неочекувано, кај Бјанка се будат силни чувства на страст и љубов кон Бруно, млад и привлечен внук на нејзиниот сопруг Ариел. Животот на Бруно се претвора во една тешка борба да направи избор меѓу љубовта на Бјанка и лојалноста кон Ариел, кого го чувствува како татко. Бјанка и Бруно се впуштаат во една страствена, но забранета љубов, која ќе ја направи Бјанка жртва на играта која самата ја започна. == Улоги == {| class="wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Глумци || Ликови |- |[[Моника Спир]] || Бјанка Сантијана |- |[[Хенкарлос Канела]] || Бруно Хуртадо |- |[[Ребека Џонс]] || Флавиа Сантијана |- |[[Роберто Вандер]] || Ариел Пиамонте |- |[[Мерцедес Молто]] || Дениз Лефевр |- |[[Сабрина Сеара]] || Пенелопе Сантијана |- |[[Кармен Ауб]] || Нина Пиамонте |- |[[Присила Пералес]] || Елиана Рамирес |- |[[Рубен Моралес]] || Саломон Барера |- |[[Марисела Гонсалес]] || Франциска Пиамонте |- |[[Хенри Зака]] || Гуљелмо Аредондо |} == Надворешни врски == * [http://turkishauthors.com/kitapdetay.asp?kid=70 Содржина на романот ''Aşk-ı Memnu'' на turkishauthors.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20131229093724/http://turkishauthors.com/kitapdetay.asp?kid=70 |date=2013-12-29 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=4hHyK02q02E Официјална песна на теленовелата] [[Категорија:Телемундо]] [[Категорија:Теленовели]] m2oavyvd4rsbascmm3w30utfn44p2a8 0 1069609 5602764 5572068 2026-08-01T02:34:19Z NadyBarbieGirl 63459 /* Останати Нинџа Желки серии */ 5602764 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов|Нинџа желки}}'''Нинџа-желки''' ([[Англиски јазик|англиски]]: ''Teenage Mutant Ninja Turtles'') — измислени ликови на четири антропоморфни желки, Леонардо, Рафаело, Микеланџело и Донатело. Нивниот учител Сплинтер, ги тренира и оспособува на нинџа-вештини, така што секоја желка ракува со посебно оружје. Најчесто како нивни непријатели се јавуваат Секачот, Кранг, Бибоп, Рокстеди, а како нивниот најблизок пријател и соработник во речиси сите емитувања е новинарката Ејприл О’Нил. == Историја == Младите мутанти нинџа-желки водат потекло од американскиот стрип, кој го издал ''Мираж Стјудиос'' во 1984 година. Концептот настанал од хумористичните скици, кои ги нацртал Кевин Истман со својот пријател Питер Лердом. Со сопствени пари младите уметници самите го издаваат првиот број на стрипови како пародија на четирите најпопуларни стрипови во почетокот на 1980-тите: „Дердевил“ и „Нови мутанти“, од Марвел Комикс, „Серебус“ од Дејв Сим и „Ронин“ од Френк Милер.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.heavymetal.com/page.cfm?id=262|title=I Was a Teenage Mutant Ninja Turtle|date=26 јануари 2007|accessdate=2018-04-23|archive-date=2009-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090726014817/http://www.heavymetal.com/page.cfm?id=262|url-status=dead}}</ref> == Филмски остварувања == '''Анимирани филмови:''' Снимени се повеќе телевизиски проекти, од кои првата анимирана серија ''Млади мутанти нинџа-желки'' се создава и емитува 9 години и тоа од 1987 до 1996 година. Содржи вкупно 193 епизоди во 10 сезони. Емитување на втората анимирана истоимена серија започнува на 8 февруари 2003 година. Особините на Нинџа-желките се изменети во однос на серијата од 1987 година, со цел да бидат доближени до оригиналните ликови од стриповите. Во овој серијал, повеќе е нагласена акцијата и борбата со злото во однос на претходната верзија, каде застапени се и хумористични моменти. Вкупно епитувани се 159 епизоди, распоредени во 7 сезони. Третиот анимиран филм со нова верзија за Нинџа-желки се емитува од 2012 до 2017 година. Содржи 124 епизоди во 5 сезони.   '''Играни филмови:''' Нинџа-желките се појавуваат и во шест играни филмови. Првите три дела се настанати во почетокот на 1990-тите години, односно во 1990, 1991 и 1993 година. Четвртиот филм насловен како „ТМНТ“ е објавен во 2007 година. Најновите филмски остварувања се двата дела на филмот насловен како „Млади мутанти Нинџа-желки“ во режија на Џонатан Либесман, а во продукција на Мајкл Беј. Првиот дел е објавен на 8 август 2014, додека неговото продолжение беше објавено на 3 јуни 2016 година.   == Анимирана серија „Млади мутанти нинџа-желки 1987 — 1996“ == '''Млади мутанти нинџа-желки''' (англиски: Teenage Mutant Ninja Turtles) e американска цртана серија продуцирана од фирмата ''Murakami-Wolf-Swenson Film Productions Inc.'' Американската премиера ја имала на 10 декември 1987 година. Создадени се 193 епизоди, кои овозможиле овие ликови да стекнат огромна популарност. Серијата се заснова врз истоимениот стрип на Кевин Истман и Питер Лерд, иако темите значително се разликуваат од релативно мрачните мотиви од стрипот за пред сè, да бидат погодни и за децата. === Содржина === Во Јапонија постои клан нинџи под називот ''Стапало'', кои ги предводи чесниот учител Хамато Јоши. Поради подмолноста на еден од неговите ученици — Ороку Саки — Јоши е посрамотен и протеран од кланот, иселувајќи во Њујорк каде што во очај и беда почнува да живее во канализација. Еден ден, непознато дете кое носи аквариум со четири желки случајно се сопнува, ги испушта желките, кои паѓаат во канализацијата кај Јоши. По некое време, Јоши ги наоѓа желките покриени со светлосна розова смеса, мутантна хемикалија со која поради контактот со Јоши ги претвора во човечки желки, додека Хамато Јоши поради тоа што непосредно пред тоа бил во контакт со стаорци, станува човечки стаорец, именувајќи се со ново име '''Сплинтер'''. Јоши ги прифаќа четирите желки како свои синови и ги учи на нинџа-вештини. Им дава имиња по своите омилени ренесансни уметници: Леонардо, Рафаело, Михеланџело и Донатело. Секоја нинџа носи марама со одредена боја и умее да ракува со одредено оружје.   Набргу желките ја запознаваат Ејприл О’Нил – новинарка на Канал 6, кои ја спасуваат од група насилници. Дознаваат дека насилниците работат за злобниот Секач, кој е всушност стариот непријател на Јоши, неговиот ученик Ороку Саки. Секачот ги открива желките и Сплинтер дознавајќи дека тој е одговорен за нивната мутација. Имено, Саки (кој подоцна станува водач на кланот ''Стапало'') го следел Јоши до Њујорк, па и него и желките ги изложил на мутација, која претвора луѓе во животни и обратно, со кои непосредно пред тоа биле во контакт.     Во меѓувреме Секач соработува со злобниот тиранин Кранг, протеран од Димензија Икс и го обезбедува Секачот со врвна технологија и арсенал на оружје, кој се наоѓа во нивната база – Технодром. За возврат, Секачот му направил на Кранг андроитско тело и му помага во неговите различни проекти поврзани со инвазија на светот.   Осознавајќи ја оваа вистина, желките постануваат херои, со постојани акции трајно спречувајќи го Секачот да ги оствари своите планови. === Ликови === '''Нинџа-желки:''' * '''Леонардо –''' Неофицијален водач на тимот. Храбар, одлучен и особено посветен на боречките вештини. Најблизок со Сплинтер од сите останати и има мошне изразено чувство за чест и правда. Носи сина марама и неговото оружје е катана. Името го добива по [[Леонардо да Винчи]]. * '''Рафаело -'''  Бунтовен член, а понекогаш и агресивен по природа. Голем шегаџија, но и полн со сарказам и ароганција. Понекогаш е лут на Леонардо поради неговата позиција. Носи црвена марама, а неговото оружје е саи. Името го добива по [[Рафаел|Рафаело Санти]]. * '''Микеланџело –''' Најнезрелиот и најнесериозниот член во екипата. Има особено голем апетит за пица и најмногу се истакнува по својот слободен дух. Иако сака да се одмара, исто така има и авантуристичка и креативна страна. Користи доста сленгови во неговиот говор. Носи портокалова боја, а неговото оружје е нончаки. Името го добива по [[Микеланџело Буонароти]]. * '''Донатело –''' Брилијантен научник, пронаоѓач, инженер и технолошки гениј. Од сите желки најмногу одбегнува насилство со тоа што сака да го користи својот интелект за решавање на конфликтот. Носи виолетова марама и негово оружје е бо-стап. Името го добива по вајарот [[Донатело]]. '''Останати:''' * '''Сплинтер''' — Роден како Хамато Јоши, строг и мудар учител. Мутиран стаорец, кој им е учител на желките во боречки нинџа-вештини. * '''Ејприл О'Нил''' — Црвенокоса репортерка на Канал 6 и најдобар пријател на желките. Учесник во многу авантури на желките и често им помага во нивните борбени акции. * '''Секач -'''—Главен антагонист во серијата и најголемиот непријател на желките, чие негово вистинско име му е Ороку Саки. Носи костим покриен со метални канџи, плашт, метален шлем и маска. Во ретки прилики го открива своето лице. Нинџа-мајстор и водач на кланот ''Стапало''. * '''Кранг''' — Мозок без тело, злобник протеран од Димензија Икс. Кранг обично работи во големо роботско тело и управува со контролите во торзото. * '''Бибоп и Рокстеди''' — Некогаш обични градски криминалци, додека Секачот не ги мутира и претвори во дива свиња и носорог, со што ги ангажира како негови главни помошници. Глупави и речиси секогаш неспособни за борба против желките. * '''Нинџа-Стапало''' — Војска од нинџи под водство на Секачот. * '''Кејси Џонс''' — Правдољубив одмаздник, кој станува еден од најблиски сојузници на желките. Кејси се бори против криминалот носејќи хокејска маска да го заштити својот идентитет и е наоружан со спорска хокејска опрема. * '''Ирма''' — Вработена во Канал 6 и најдобра пријателка на Ејприл. Ирма е опседната со мажи, но исто така станува и пријател на желките. * '''Вернон''' — Репортер во канал 6 и главен соработник на Ејприл. Претставен е како суетна и себична кукавица. * '''Берн Томпсон''' — Главен уредник на Канал 6 и шеф на Ејприл, Ирма и Вернон. * '''Бакстер Стокман''' — Луд научник кој соработува со Секачот, сè додека не го претвори во мува и оттогаш станува самостоен негативец. * '''Зак''' — Дете кое ги сака желките и посакува да биде Нинџа-желка. Желките често го нарекуваат ''Петта нинџа-желка''. * '''Кралот на стаорците''' — Негативец кој живее во канализација и поседува способност да комуницира со стаорци, претставувајќи се како нивен господар. === Останати Нинџа Желки серии === {| class="wikitable" |- ! Серија !! Година |- |'' Ninja Turtles: The Next Mutation'' || 1997-1998 |- |'' Teenage Mutant Ninja Turtles'' || 2003-2009 |- |'' Teenage Mutant Ninja Turtles'' ||2012-2017 |- |''Rise of the Teenage Mutant Ninja Turtles ''|| 2018-2020 |- | ''Tales of the Teenage Mutant Ninja Turtles'' || 2024- |- | ''Teeny Mutant Ninja Turtles'' || 2026 |} ;Анимирани и играни филмови {| class="wikitable" |- ! Филм !! Година !! Режисер |- | ''Teenage Mutant Ninja Turtles ''|| 1990 || Стив Барон |- |'' Teenage Mutant Ninja Turtles II: The Secret of the Ooze'' || 1991 || Мајкл Пресман |- |''Teenage Mutant Ninja Turtles III'' || 1993||Стјуарт Џилард |- |''TMNT''||2007 || Кевин Мунро |- |''Turtles Forever (ТВ филм)''|| 2009 || Рој Бурдин,Лојд Голдфајн |- |''Teenage Mutant Ninja Turtles''|| 2014 || Џонатан Либесман |- |''Half-Shell Heroes: Blast to the Past ( ТВ филм)''|| 2015 ||Глен Мураками |- |'' Teenage Mutant Ninja Turtles: Out of the Shadows'' || 2016 ||Дејв Грин |- | ''Rise of the Teenage Mutant Ninja Turtles: The Movie'' || 2022 || Ant Ward, Andy Suriano |- |''Teenage Mutant Ninja Turtles: Mutant Mayhem'' || 2023 ||Jeff Rowe |- |''Teenage Mutant Ninja Turtles: Mutant Mayhem 2'' || 2027||Jeff Rowe |- |''Teenage Mutant Ninja Turtles'' || 2028 || |} == Наводи                      == k47ggzhh7miyo01uuvwda3u9c0qet7i 0 1072696 5602791 4883783 2026-08-01T09:26:33Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5602791 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Тукан (соѕвездие)|Тукан]] |епоха=Ј2000.0 |слика= IC40 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=0 ч 53 м 32,1 с |деклинација=-58° 6' 26" |положбен агол=151 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sb |привиден сјај В=14,2 |привиден сјај Ч=15 |површински сјај=13,3 |привидни димензии=1,7' x 0,3' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање= [[1899]] |алтернативни ознаки=ESO 112-10 }} '''IC 40''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Тукан (соѕвездие)|Тукан]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 40 се споменува и како ESO 112-10. == Откривање == Објектот е откриен во [[1899]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 40 е од видот Sb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,3 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 40 има привидни димензии од 1,7' х 0,3'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 0 ч 53 м 32,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -58° 6' 26".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 151°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 40 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 3144. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Тукан (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Nilson P.N., Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC40 Прегледувач на длабокото небо — IC 40]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC40 Поправени информации за IC 40] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%2040 IC 40] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%2040 IC 40] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20241225031029/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%2040 |date=2024-12-25 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Тукан (соѕвездие)]] adxnipwr9ze2wk5nniwg1jtp8m2t5hr 0 1072920 5602772 4883219 2026-08-01T06:22:32Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5602772 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Рајска Птица (соѕвездие)|Рајска Птица]] |епоха=Ј2000.0 |слика=IC273 - SDSS DR14.jpg |ректасцензија=15 ч 11 м 29,7 с |деклинација=-75° 51' 32" |положбен агол=115 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sb |привиден сјај В=12,3 |привиден сјај Ч=13,1 |површински сјај=12,2 |привидни димензии=2' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[18 јули]] [[1900]] |алтернативни ознаки=ESO 42-2, AM 1505-754, IRAS 15056-7540 }} '''IC 273''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Рајска Птица (соѕвездие)|Рајска Птица]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 273 се споменува и како ESO 42-2, AM 1505-754, IRAS 15056-7540. == Откривање == Објектот е откриен на [[18 јули]] [[1900]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 273 е од видот Sb.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,3 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,1 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,2 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 273 има привидни димензии од 2' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 15 ч 11 м 29,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -75° 51' 32".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 115°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 273 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 54216. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Рајска Птица (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Nilson P.N., Uppsala Ceneral Catalogue of Galaxies. Uppsala: Uppsala Astronomical Observatory, 1973. (15,543) (Catalog) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC273 Прегледувач на длабокото небо — IC 273]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC273 Поправени информации за IC 273] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20273 IC 273] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20273 IC 273] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200630135840/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20273 |date=2020-06-30 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Рајска Птица (соѕвездие)]] av68kk78ce9pb3jees4py5sc4qosr1f 0 1073005 5602780 5589495 2026-08-01T08:30:49Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5602780 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Паун (соѕвездие)|Паун]] |слика =IC 361.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 361, направена со роботски телескоп Seestar S50 на 3 ноември 2024 година.| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=19 ч 13 м 21,1 с |деклинација=-60° 51' 34" |положбен агол=166 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sab |привиден сјај В=12,2 |привиден сјај Ч=13 |површински сјај=12,4 |привидни димензии=2,8' x 0,5' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[13 август]] [[1901]] |алтернативни ознаки=ESO 141-34, IRAS 19088-6056 }} '''IC 361''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Паун (соѕвездие)|Паун]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 361 се споменува и како ESO 141-34, IRAS 19088-6056. == Откривање == Објектот е откриен на [[13 август]] [[1901]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 361 е од видот Sab.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,4 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 361 има привидни димензии од 2,8' х 0,5'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 19 ч 13 м 21,1 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -60° 51' 34".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 166°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 361 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 62922. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Паун (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC361 Прегледувач на длабокото небо — IC 361]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC361 Поправени информации за IC 361] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20361 IC 361] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20361 IC 361] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210706102418/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20361 |date=2021-07-06 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Паун (соѕвездие)]] 9mbvy07o9q8cdwyac4bljwbl6mf8vb6 0 1073044 5602794 4883820 2026-08-01T09:32:14Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5602794 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Октант (соѕвездие)|Октант]] |епоха=Ј2000.0 |слика= IC 402 DSS.jpg |ректасцензија=20 ч 6 м 49,7 с |деклинација=-77° 21' 27" |положбен агол=41 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=Sc |привиден сјај В=14,8 |привиден сјај Ч=15,5 |површински сјај=13,8 |привидни димензии=1,1' x 0,4' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Делајл Стјуарт]] |датум на откривање=[[22 септември]] [[1900]] |алтернативни ознаки=ESO 25-16 }} '''IC 402''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Октант (соѕвездие)|Октант]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 402 се споменува и како ESO 25-16. == Откривање == Објектот е откриен на [[22 септември]] [[1900]] година од страна на [[Делајл Стјуарт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 402 е од видот Sc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,8 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,5 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 13,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 402 има привидни димензии од 1,1' х 0,4'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 20 ч 6 м 49,7 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -77° 21' 27".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 41°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 402 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 64115. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Октант (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC402 Прегледувач на длабокото небо — IC 402]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC402 Поправени информации за IC 402] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20402 IC 402] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20402 IC 402] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20241224233730/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20402 |date=2024-12-24 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Октант (соѕвездие)]] oh8rl45s1u3szkw3fqr2c588h1xucra 0 1073045 5602796 5263917 2026-08-01T09:35:09Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5602796 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Стрела (соѕвездие)|Стрела]] |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=19 ч 56 м 47,5 с |деклинација=-37° 19' 43" |положбен агол=130 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=E-S0 |привиден сјај В=13 |привиден сјај Ч=14 |површински сјај=12,8 |привидни димензии=1,1' x 0,7' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Луис Свифт]] |датум на откривање=[[6 јули]] [[1897]] |алтернативни ознаки=ESO 399-5, MCG -6-43-13 |слика=Auriga constellation map mk.svg}} '''IC 403''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Стрела (соѕвездие)|Стрела]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 403 се споменува и како ESO 399-5, MCG -6-43-13. == Откривање == Објектот е откриен на [[6 јули]] [[1897]] година од страна на [[Луис Свифт]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 403 е од видот E-S0.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 13 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 14 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,8 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 403 има привидни димензии од 1,1' х 0,7'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 19 ч 56 м 47,5 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -37° 19' 43".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 130°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 403 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 63850. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Стрела (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Dreyer, J.L.E., New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars (1888), Index Catalogue (1895), Second Index Catalogue (1908). London: Royal Astronomical Society, 1953. (28,2157) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC403 Прегледувач на длабокото небо — IC 403]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC403 Поправени информации за IC 403] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20403 IC 403] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20403 IC 403] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20230813040207/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20403 |date=2023-08-13 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Стрела (соѕвездие)]] g9sz2jll4a4z7auy2i5j3ulyhyir2ic 0 1073084 5602807 5006415 2026-08-01T10:35:17Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5602807 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Телескоп (соѕвездие)|Телескоп]] |податотека =IC443.jpeg |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=20 ч 17 м 19,3 с |деклинација=-52° 16' 46" |положбен агол=57 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=SBc |привиден сјај В=14,5 |привиден сјај Ч=15,2 |површински сјај=14,1 |привидни димензии=1' x 0,8' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Ројал Харвуд Фрост]] |датум на откривање=[[31 август]] [[1904]] |алтернативни ознаки=ESO 233-52, FAIR 891, AM 2013-522 }} '''IC 443''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Телескоп (соѕвездие)|Телескоп]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 443 се споменува и како ESO 233-52, FAIR 891, AM 2013-522. == Откривање == Објектот е откриен на [[31 август]] [[1904]] година од страна на [[Ројал Харвуд Фрост]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 443 е од видот SBc.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,5 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,2 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,1 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 443 има привидни димензии од 1' х 0,8'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 20 ч 17 м 19,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, -52° 16' 46".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 57°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 443 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 64428. == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Телескоп (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC443 Прегледувач на длабокото небо — IC 443]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC443 Поправени информации за IC 443] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%20443 IC 443] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20443 IC 443] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200617065857/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%20443 |date=2020-06-17 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Телескоп (соѕвездие)]] [[Категорија:Шарплесови објекти]] [[Категорија:Астрономски тела откриени во 1892 година]] [[Категорија:Близнаци (соѕвездие)]] [[Категорија:Остатоци од супернови]] hnx2heyiqip7yi03lzs1l5zx2fbbiz3 0 1074703 5602733 5589037 2026-07-31T20:15:37Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5602733 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Береникина Коса (соѕвездие)|Береникина Коса]] |слика =IC 1637 legacy dr10.jpg |опис=Поглед кон галаксијата IC 1637. Слика создадена од [[Legacy Surveys]]| |епоха=Ј2000.0 |ректасцензија=12 ч 20 м 21,3 с |деклинација=+25° 35' 58"" |положбен агол=130 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=E3 |привиден сјај В=15 |привиден сјај Ч=16 |површински сјај=12 |привидни димензии=0,3' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Макс Волф]] |датум на откривање=[[23 март]] [[1903]] |алтернативни ознаки=near SAO 82250 }} '''IC 1637''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Береникина Коса (соѕвездие)|Береникина Коса]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како IC 1637 се споменува и како near SAO 82250. == Откривање == Објектот е откриен на [[23 март]] [[1903]] година од страна на [[Макс Волф]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 1637 е од видот E3.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 1637 има привидни димензии од 0,3' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 12 ч 20 м 21,3 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +25° 35' 58"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 130°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 1637 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Береникина Коса (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Corwin, Harold G., Jr., A. de Vaucouleurs, and G. de Vaucouleurs, "Southern Galaxy Catalogue", Austin, Texas: University of Texas == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC1637 Прегледувач на длабокото небо — IC 1637]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC1637 Поправени информации за IC 1637] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%201637 IC 1637] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%201637 IC 1637] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210828103215/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%201637 |date=2021-08-28 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Береникина Коса (соѕвездие)]] eyxmbskd2q3vkckg44k19fahddvkr6n 0 1074705 5602734 4921362 2026-07-31T20:19:57Z InternetArchiveBot 92312 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5602734 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Галаксија |соѕвездие=[[Береникина Коса (соѕвездие)|Береникина Коса]] |епоха=Ј2000.0 |слика= IC 1639 SDSS.jpg |ректасцензија=12 ч 20 м 30 с |деклинација=+25° 30' 55"" |положбен агол=155 |вид на објект= [[галаксија]] |морфолошки вид=S |привиден сјај В=15,2 |привиден сјај Ч=16 |површински сјај=12,6 |привидни димензии=0,5' x 0,2' |црвено поместување= |оддалеченост= |откривач=[[Макс Волф]] |датум на откривање=[[23 март]] [[1903]] |алтернативни ознаки= }} '''IC 1639''' — [[галаксија]] во соѕвездието [[Береникина Коса (соѕвездие)|Береникина Коса]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]]. == Откривање == Објектот е откриен на [[23 март]] [[1903]] година од страна на [[Макс Волф]]. == Податоци == === Податоци од набљудување === Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], IC 1639 е од видот S.<ref>{{NASA link|број={{{n}}}}}</ref> Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 15,2 mag, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 16 mag, додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,6 ''m''/лм².<ref name="SEDS">[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за IC {{{n}}}</ref> IC 1639 има привидни димензии од 0,5' х 0,2'.<ref name="SEDS"/> === Астрономски податоци === Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0. Неговата [[ректасцензија]], односно аголот измерен меѓу [[еклиптика]]та и [[небесен екватор|небесниот екватор]] со теме во [[Пролетна точка|пролетната точка]], изнесува 12 ч 20 м 30 с, а неговата [[Деклинација (астрономија)|деклинација]], односно висината на лакот на тој агол, +25° 30' 55"".<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=IC+{{{n}}} IC {{{n}}}], ''[[SIMBAD]]'', [[Центар за астрономски податоци во Стразбур]]</ref> [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 155°.<ref name="SEDS"/> == Други поделби == Проучување на IC 1639 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката . == Поврзано == {{portalpar|Астрономија}} * [[Список на IC објекти (1-500)]]; * [[Индекс-каталог]]; * [[Береникина Коса (соѕвездие)]]. == Наводи == {{наводи}} == Користена литература == * Hirshfeld, Alan, and Roger W. Sinnott, eds., Sky Catalogue 2000.0, Sky Publishing Corp. and Cambridge University Press, 1985. (3098,238) == Надворешни врски == * [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=IC1639 Прегледувач на длабокото небо — IC 1639]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?IC1639 Поправени информации за IC 1639] * [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?IC%201639 IC 1639] — VizieR. * [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=IC%201639 IC 1639]{{Мртва_врска|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]] [[Категорија:IC-објекти]] [[Категорија:Береникина Коса (соѕвездие)]] kv8klutl45t9eraid143lg6v9ivop3d 0 1092332 5602723 5339591 2026-07-31T18:52:46Z Gurther 105215 5602723 wikitext text/x-wiki {{Јане}} == Спомени на Јане Сандански== [[Податотека:Lyubomir Miletich Shtip.jpg|150px|мини|лево|Љубомир Милетиќ]] [[Податотека:VARDARA1.jpg|250px|мини|десно|Движењето од Вардар и борбите со врховистите]] Спомените на Јане биле објавени на бугарски јазик <ref>[http://www.promacedonia.org/bmark/lm_voevodi/index.html "Движението отсамъ Вардара и борбата съ върховистите по спомени на Яне Сандански, Черньо Пеевъ, Сава Михайловъ, Хр. Куслевъ, Ив. Анастасовъ Гърчето, Петъръ Хр. Юруковъ и Никола Пушкаровъ; съобщава Л. Милетичъ"], София, Печатница П. Глушковъ, 1927, поредица "Материяли за историята на македонското освободително движение", Издава "Македонскиятъ Наученъ Институтъ", Книга VII.</ref>, а подоцна биле преведени на македонски јазик <ref>Спомени на Јане Сандански, Сава Михјалов, Христо Куслев, Иван Анастасов - Грчето, Мaтеријали за македонската национал-револуционерната историја, ИНИ-скопје, Новинско издавачко претпријатие Илинден - Скопје, Скопје, 1951</ref><ref>[http://www.angelfire.com/super2/vmro-istorija/Knigi/spomjs.html Спомени - Јане Сандански]</ref>. Овие спомени настанале со примена на диктатот како методски пристап кон земање на сеќавања, односно со усно диктирање на запишувачот. Јане своите спомени му ги изнел на бугарскиот филолог [[Љубомир Милетиќ]] во неколку наврати, непосредно по неуспешниот крај на [[Илинденско востание|Илинденското востание]], почнувајќи од 14 јануари 1904 година. Во предговорот кон објавените спомени, Милетиќ пишува: ''по неговиот неупсешен крај (Илинденското востани б.н) и Сандански времено се прибира во Софија. Тогаш се запознав со него. Почнувајќи од 14 јануари 1904&nbsp;г., тој неколкупати доаѓаше кај мене да му запишам спомените'' <ref>Предговор на Милетиќ кон бугарското издание Движението отсамъ Вардара..., 8.</ref>. Спомените на Јане биле објавени од страна на Милетиќ во 1927 година по смрта на Сандански, во серијата книги со наслов Материјали за историјата на македонското ослободително движење, во книга VII, заедно со спомените на [[Христо Чернопеев]], [[Иван Анастасов - Грчето]], [[Петар Јуруков]] и [[Никола Пушкаров]]. Спомените на Сандански се однесуваат на неговиот живот и дејност од раѓањето до крајот на Илинденското востание. Овие спомени се чист историографски текст, без присуство на литературното, што е честа и карактеристична појава на ваквиот вид публикувани текстови <ref name="SimoM">Јане Сандански и македонското национално ослободително движење, Институт за национална историја, Скопје, 1976, Симо Младеновски, Спомените на Јане Сандански како историски извор</ref>. Тие се резултат на тоа што раскажувањето е поминато низ филтерот на еден запишувач, кого го интересирала исклучиво историографската страна <ref name="SimoM" />. Раскажувањето на Јане е канализирано од самите барања на Милетиќ. Спомените на Јане нудат богати историски податоци од најразличен карактер. Тие се кратки по обем, меѓутоа содржат богат и автентичен изворен материјал од биографски карактер за Јаневиот животен пат, одделни настани и личности од поновата македонска историја, како незаменлив историски извор од прва рака <ref name="SimoM" />. Јане во своите раскажувања не прави екскурзии надвор од својот животен пат. Исклучиво се држи за него и во тој делокруг, соопштува повеќе историски податоци за настаните во кои учествувал и личностите со кои имал контакти. Во одделни делови од спомените, Јане е многу прецизен, наведувајќи точни датуми и временски точно ги лоцира настаните <ref name="SimoM" />. Сеќавањата на истакнатите македонските револуционерни водачи даваат податоци од биографски и тематски карактер. Ако се анализираат спомените на Сандански може да се заклучи дека тие на прв поглед изгледаат дека се поважни за афтобиографското прикажување на животот и дејноста на овој револуционер, меѓутоа тие се подеднакво значајни и за проучувањето на македонското национално-ослободително движење <ref name="SimoM" />. Во предговорот за спомените на Јане, како и во другите случаи, [[Љубомир Милетиќ]] не можел да се ослободи од своите погледи за целото македонско револуционерно движење. Отука, тој прави обид да ги наметне своите претстави за ликот и карактерот на дејноста на овој македонски водач <ref name="SimoM" />. Притоа, колку повеќе се обидува да дава коментари за Јане, Милетиќ сè повеќе запаѓал во пристрасност <ref name="SimoM" />. Тој го карактеризира Сандански со следниве зборови: {{Цитат|'''''... како автократ, безкруполен, крвожеден, отстапник од организацијата, отстапник од бугарштината во Македонија, човек со негативен дух, кој со желбата да владе, игра заповедничка улога''''' <ref>Ѓ. Абаџиев, Предговор (кон македонското издание на спомените на Ј. Сандански), 7.</ref>}} ==Осврт на неколку дела== [[Податотека:Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary B82 23-5.jpg|150px|мини|лево|Василиј Василевич Водовозов]] [[Податотека:1-6d9e2f4bdc.jpg|250px|мини|десно|''Старика'' од Христо Константинов]] Јане Сандански како еден од главните двигатели на македонското револуционерно движење во голема мера го привлекол вниманието на македонската и странската историографија, особено бугарската. Тој како револуционер и човек оставил длабоки траги во македонската и балканската стварност и силно ехо кај неговите следбеници <ref name="Katica">Јане Сандански и македонското национално ослободително движење, Институт за национална историја, Скопје, 1976, Катица Јосифовска - Осврт на неколку книги за Јане Сандански</ref>. За неговиот живот и револуционерна дејност се објавени повеќе дела во македонската и странската историографија. За Јане пишувале и неговите најблиски соработници во нивните спомени. Името и делото на Јане се содржи во разни документи, заеднички усвоени програми, решенија, писма, кои можат да послужат како изворен материјал за историјата на Македонија и Сандански <ref name="Katica" />. Во текот на Јаневата револуционерна активност биле печатени повеќе весници кои биле органи на неколку организации и политички партии: [[Револуционерен лист]], [[Конституциона зора]], [[Македонски глас]] и др. За состојбите во Македонија била заинтересирана и европската јавност, отука многу странски новинари доставувале повеќе извештаи за случувањата во Македонија. Меѓу нив се нашол и рускиот публицист Василиј Василевич Водовозов кој дал една објективна оценка за Јане Сандански. Водовозов патувал низ Балканот и неколкупати ја посетил Македонија (1904, 1909, 1913), како новинар, уредник на надворешно-политичките рубрики во неколку руски списанија и весници. Овој руски публицист пишувал за национално-револуционерните движења. Во 1916 година, Водовозов објавил статија за Јане Сандански која всушност била првата поцелосна биографија за овој македонски великан <ref name="Katica" /><ref>Историја (VI, 2. Скопје, 1970)</ref>. Василиј Василевич Водовозов преку контактите и непосредните среќавања со Јане Сандански, дал осврт со големо разбирање за дејноста на ''Старикот''. Водовозов успеал да ги опфати сите поважни настани од Јаневата револуционерна дејност, а особено се интересни податоците кои ги пренесува за средбата меѓу Јане и Хилми Паша во текот на [[Младотурска револуција|Младотурската револуција]]. Бугарскиот автор Христо Константинов (Христо Калајџиев) во 1939 година во Софија ја објавил книгата ''Старика'', во која објективно и научно ја доловил историската вистина и автентичност на ликот и делото на Јане <ref name="HristoK">[http://www.scribd.com/fullscreen/59185920?access_key=key-8z1c4aeyfwmqil91anw Биографија на Јане Сандански од Христо Константинов, Софија, 1939]</ref>. Ова дело на Константинов било издадено со средства и по барање на [[ВМРО (Обединета)]], македонска национално-ослободителна организација. Авторот имал за цел, да не се заборави револуционерната активност на Јане Сандански и истакнува: {{Цитат|'''''Секој кој бил во Македонија, особено во онаа епоха на бурни и херојски борби против султанскиот политички гнет, не можел да остане невосхитен од личноста на Јане и да не го засака'''''<ref name="HristoK" />}} Во 1946 година во Софија, [[Павел Делирадев]] ја објавил книгата ''Јане Сандански'', која била кратка но издржана биографија за овој македонски револуционер <ref>[http://www.scribd.com/doc/47608518/%D0%88%D0%B0%D0%BD%D0%B5-%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-Yane-Sandanski Биографија на Јане Сандански од Павел Делирадев]</ref>. Делирадев објавил дотогаш непознати факти, впрочем тој можел да го стори тоа зошто бил соидејник и соработник на Јане Сандански. Со новите истражувања, современите историчари корегираат по нешто од Делирадевите истражувања за Јане <ref name="Katica" />. Бугарската историографија до 1948 година поинаку ги изнесувала нештата за Јане и целото македонско револуционерно движење <ref name="Katica" /><ref>В. Чашуле, Од признавање до негирање, Скопје, 1970</ref>, додека денес бугарските историчари поинаку ги толкуваат тие документи <ref name="Katica" />. Во врска со позицијата на Македонија по Берлинскиот конгрес и дејството на Сандански, бугарскиот историчар изјавил дека ''таква била волјата на европската дипломатија, застанала еднодушно против руските предлози и надежите на македонскиот народ''. Една друга монографија од релативно поново време е онаа на Јордан Анастасов објавена во Софија - ''Јане Сандански'', Биографичен очерк. Јордан во своето дело користи селектирани документите и и видливи се еностранични интерпретации и премолувања <ref name="Katica" />. Овој автор намерно прескокнал и испуштил делови од Јаневите искажувања, наспроти тоа Анастасов цитирал врховистички искази и прикажува како Јане да бил предрасположен за прифаќање на балканските војни. Според овој автор, Јане сандански бил поборник на бугарштината во Македонија. Анастасов, намерно или не, заборавил да ги спомене оние барања на Јане кои пледирале да се зацврсти свеста сред македонските маси дека тие се самостоен народ на Балканот и имаат право на самостоен живот <ref>[http://www.promacedonia.org/obm2/index.html Освободителнитѣ борби на Македония, том II Следъ Илинденското възстание Хр. Силянов (изд. на Илинденската Орг., София, 1943; II фототипно изд. "Наука и Изкуство", София, 1983)]</ref>. Во 1972 година во Софија, Илија Филјанов ја објавил својата книга под наслов ''По стапките на Јане - Пиринскиот орел''. Авторот на ова дело на многу популарен начин го прикажал животот на Јане. Филјанов ја романтизирал, фолкоризирал и ја дополнил со географски, поетски и други парафразирања. Во оваа дело се дадено многу фотографии и биографски податоци за соработниците на Јане. Кога Филјанов говори за [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]], ја прикажува како таа да била организација на Јане Сандански. Овој автор, како и многумина други кои твореле во Бугарија, случајно или намерно, опишал и воспевал личности и места, но ја одбегнал револуционерната дејност на Јане Сандански за слободна Македонија <ref name="Katica" />. Сличо вакво дело било објавено во 1968 година во Софија под наслов Јане Сандански од авторот Миладина Апостолов. Ова дело е романизирана биографија на Јане. делото е поделоно на четири дела со многу подзаглавија во кои авторот споил повеќе раскази за Јане и неговите блиски. Во делото има повеќе фотографии, оригинални писма, испраќани до соидејците на [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]], но овие писма се прополовени и парафразирани <ref name="Katica" />. Во делото се дадени кратки биографии на некоил личности. Според некои истражувачи, оваа книга нема научен карактер <ref name="Katica" />. [[Податотека:Павел Делирадев.jpg|150px|мини|лево|Павел Делирадев, 1908&nbsp;г.]] [[Податотека:DeliJane.jpg|250px|мини|десно|''Јане Сандански'' од Павел Делирадев]] По создавањето на современата македонска држава, македонската историографија обрнала внимание на историската личност на Јане Сандански. За неговата револуционерна дејност биле публикувани повеќе статии и прилози во кои биле анализирани одделни проблеми од дејноста на Јане или пократки биографии за неговиот живот и револуционерна активност. Такви прилози има од [[Манол Пандевски]] - ''Јане Сандански'', Скопје, 1968, која претставува кратка но интересна Јанева биографија. Пандевски е автори и на статијата ''Јане Сандански во македонското ослободителното движење'' објавена во Гласник на ИНИ, XVI, 2. Скопје, 1972 <ref>Манол Пандевски, Јане Сандански во македонското ослободителното движење, Гласник на ИНИ, XVI, 2. Скопје, 1972</ref>. Овој македонски научник ја открил и првата биографија на Јане објавена од Водовозов, објавена во списанието Историја (VI, 2. Скопје, 1970). Во нив се откриваат важни моменти од животот на Јане Сандански. [[Димитар Митрев]] во студијата ''Јане Сандански - доследен стратег на македонската самобитност'' <ref>Димитар Митрев, Јане Сандански - доследен стратег на македонската самобитност, Историја, III, 1, Скопје</ref> ја изнесува националната и револуционерната борба на Јане за ослободување на Македонија. По повод 34 - годишнината од смрта на Јане Сандански, [[Мито Хаџивасилев - Јасмин|Мито Хаџи Василев]] напишал реферат под наслов ''Животот и делото на Јане Сандански'' <ref>Мито Хаџи Василев, Животот и делото на Јане Сандански, Скопје, 1949</ref> во кој Јане бил окаркатеризиран како крупна фигура на македонското револуционерно движење. Анастас Митрев во прилогот ''За личноста и делото на Јане Сандански'' го определува местото на Јане како организатор, револуционер и политичар, во историјата на македонското револуционерно движење <ref name="Katica" />. Во 1974 година, Александар Трајановски објавил библиографски прилог за Јане во кој прегледно се дадени објавените трудови и прилози на македонските научници за Сандански <ref>Александар Трајановски, Гласник на ИНИ, Скопје, 1974, бр.3</ref>. По повод 60-годишнината од убиството на Јане Сандански во организација на Институтот за национална историја од Скопје на 3 и 4 ноември 1975 година во Струмица се одржал научен собир на тема: ''Јане Сандански и македонското национално-ослободително движење.'' На собирот биле поднесени реферати и соопштенија кои подоцна биле поместени во истоимен зборник <ref>Јане Сандански и македонското национално ослободително движење, Институт за национална историја, Скопје, 1976</ref>. Во текот на 80-тите години на 20 век биле објавени повеќе статии и публикации за ликот и делото на Јане, меѓу нив се: ''Јане Сандански и просветното дело во Македонија'' од Христо Тасев <ref>Исторически преглед : научнотеоретично цписание на Института по историâ при БЪлгарската академиâ на науките / [В.Хаџиниколов главен уредник],Софиâ : БЪлгарска академиâ на науките, 1987</ref>, ''Јане Сандански во светлината на реалистичката револуционерност'' <ref name="ReferenceA">Пандевски, Манол Водовозов, В. В. Делирадев, Павел Митрев, Димитар, Јане Сандански : 1872-1915 : биографски прилози / напишал и приредил Манол Пандевски, Скопје : Наша книга, 1985 (Скопје : "Гоце Делчев")</ref>, ''Моменти од дејноста на Јане Сандански во 1910'' година од Манол Пандевски <ref name="ReferenceA"/> и др. Во 1987 година во Софија било објавено едно интересно дело под наслов: ''За слобода и совршенство. Биографија на Јане Сандански'' од Марша Макдармат <ref>Макдермот, Мерсия. За свобода и съвършенство. Биография на Яне Сандански, Наука и изкуство, София, 1987</ref><ref>[http://www.kroraina.com/knigi/en/mm/index.htm FOR FREEDOM AND PERFECTION. The Life of Yané Sandansky, Mercia MacDermott (Journeyman, London, 1988)]</ref>. По падот на комунизмот и прогласувањето на независната македонска држава, македонските и бугарските историчари и понатаму продолжија да го истражуваат животот и дејноста на овој македонски револуционер. Во текот на 90-тите години на 20 век биле објавени повеќе публикации, меѓу нив се: Засекогаш во народното паметење : ''Јане Сандански во македонското народно творештво'' од Марко Китевски <ref name="ReferenceB">Пирински глас / главен и одговорен уредник Ѓорѓи Поп-Атанасов, Скопје : Пиринско роднокрајно друштво"Јане Сандански", 1996-1998</ref>, ''Уникатен револуционерен праведник: црни историски датуми: кон 80-годишнината од убиството на Јане Сандански'' од Ванчо Меанџиски <ref name="ReferenceB"/>, ''Јане Сандански: 1872-1982'' <ref>Яне Сандански : 1872-1982 [[Костадин Палешутски|Палешутски, Костадин Л]]. [[Горна Џумаја]]: БАН. Научна група с културно-историческа насоченост 1982</ref> и др. Во првата деценија на 21 век беа објавени повеќе интересни дела и други публикации кои во поголем или помал сегмент ја опфаќаат дејноста на Јане, меѓу нив се: ''Други раководители и истакнати дејци на МРО'' <ref>Илинденски факел : 1903-2003 / редакција Ѓорѓи Танковски, главен и одговорен уредник ; членови Ѓорѓи Димовски-Цолев ... [и др.] Битола : Македонско научно друштво : Општински одбор на Сојузот на борците, 2003 (Охрид : "Коста Абраш")</ref>, ''Внатрешна македоно-одринска револуционерна организација. Војводи и раководители (1893-1934)'' <ref>Николов, Борис Й. Вътрешна македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник, София, 2001</ref>, ''Македоно-одринското ополчение 1912-1913'' <ref>„Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав“, Главно управление на архивите, 2006</ref>, ''ВМРО во Пиринско 1919-1934'' <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.makedonskatribuna.com/Tylekov_vmro_in_pirin.htm |title=Обречено родолюбие, ВМРО в Пиринско 1919-1934, Димитър Тюлеков, ISBN 954 – 81 – 87 – 56 – 6, Благоевград 2001. |accessdate=2013-09-21 |archive-date=2008-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080930235819/http://www.makedonskatribuna.com/Tylekov_vmro_in_pirin.htm |url-status=dead }}</ref> и др. По повод 90 години од убиството на Јане Сандански во Скопје на 20 и 21 октомври 2005 година бил одржан научен собир под наслов: ''Јане Сандански и македонското ослободително дело'', nа собирот биле поднесени реферати и соопштенија кои подоцна биле поместени во истоимен зборник, објавен во 2007 година <ref>Јане Сандански и македонското ослободително дело : зборник од научниот собир по повод 90 години од убиството на Јане Сандански одржан во Скопје на 20 и 21 октомври 2005 година / [уредувачки одбор Иван Катарџиев претседател, Гане Тодоровски, Крсте Битовски] Скопје : Макаденска академија на науките и уметностите, 2007 (Скопје : Југореклам)</ref>. Во овој научен зборник беа објавени неколку нови документи кои открија нови сегменти од револуционерната дејност на Јане кои дотогаш беа непознати во историската наука. Од овој зборник може да се издвои статијата ''Јане Сандански и посебноста на Македонија и Македонците'' од [[Ванчо Ѓорѓиев]]. Овој автор објавува повеќе документи и други пукликации повразни со дејноста на Јане. Меѓу нив е и натписот на д-р Карло Блинд објавен во лондонскиот ''Пал мал газета'' на 5 јули 1905 година. Во натписот, меѓу останатото, дознаваме дека: {{Цитат|'''''Сандански се претставува како единствен претставник - Македонец. Тој си поставил за цел од Македонија да создаде независна држава... Учените од Комитетот на Сандански создаваат граматика на македонски јазик како јазик на целата област. Дијалектот на Битолскиот вилает се зел за основа на тој нов experanto. Новиот макеоднски јазик требало да ги истисне српскиот и бугарскиот јазик кој се зборувал во Бугарија и Србија.''''' <ref name="VancoG">[http://www.scribd.com/doc/80034917/%D0%92%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%BE-%D0%83%D0%BE%D1%80%D1%93%D0%B8%D0%B5%D0%B2-%D0%88%D0%B0%D0%BD%D0%B5-%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%B8-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0-%D0%B8-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B5 ''Јане Сандански и посебноста на Македонија и Македонците'', Ванчо Ѓорѓиев]</ref>}} Ако се анализираат бугарските публикации, од релативно поново време, може да се заклучи дека тие се контрадикторни и противречни. Речиси истовремено бугарските автори го оценуваат Јане како една од најспорните фигури во македонското ослободително движење, личност која е виновна за започнувањеата на физичките пресметки помеѓу македонските револуционери <ref>[http://www.krumblagov.com/fifty/27.php Убийството на Яне Сандански]</ref>. Бугарските автори незаборваат да му дофрлат: ''Дејноста на Јане роди (македонски б.н) национален сепаратизам, познат како македонизам, којшто дава отровни плодови и до денес'' <ref>[http://macedonia-history.blogspot.com/2010/01/istinskia-lik-na-yane-sandanski.html Стоян Г. Бояджиев: Истинският лик на Яне Сандански. София, 1994 г.]</ref>. Меѓутоа, бугарскиот историчар Цочо Билјарски има сосема различни погледи. Тој во предговорот на ''Јане Сандански: Спомени'' објавени во 2007 година истакнува: ''Децении веќе личноста и делото на бугарскиот револуционер Јане Сандански ја возбудува нашата и странската јавност. Неговото име се користи како знаме на антибугарската пропаганда, поради непознавањето не само на неговото дело, туку и на неговите спомени, како и на сеќавањата на неговите другари и соборци... Интересно во овој случај е дека еден од најкоравите и непопустливи Бугари, дисциплиниран до педантизам, ригорозен кон другите, но уште повеќе строго кон себе, стана знаме на антибугаризмот и на македонизмот'' <ref>Яне Сандански - Спомени, Синева, 2007, Цочо Билярски, съавтор с Ива Бурилкова</ref>. == Македонски глас == [[Податотека:Dimitrija Cupovski- portret.jpg|200px|мини|лево|Димитрија Чуповски]] [[Податотека:Македоснки глас за Јане Сандански.jpg|250px|мини|десно|Статијата ''Делото на Јане-не е македонско дело'']] Во [[Македонски глас (1913-1914)|Македонски глас]] (Македонски голос), орган на приврзаниците на независна Македонија, го дознаваме вреднувањето на Јане од страна на македонската колонија во [[Санкт Петербург]]. Списанието било издавано од [[Димитрија Чуповски]] <ref name="GolosM">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.dlib.mk:8080/jspui/handle/68275/116#.UhKzuZIwffJ |title=Дигитална библиотека при НУБ “Св. Климент Оxридски“ - Скопје |accessdate=2013-09-21 |archive-date=2013-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904165248/http://www.dlib.mk:8080/jspui/handle/68275/116#.UhKzuZIwffJ |url-status=dead }}</ref>, а одговорен уредник бил И. П. Кулезнев. Во статијата под наслов ''Делото на Јане - не е македонско дело'' објавена во 11 број на [[Македонски глас (1913-1914)|Македонски глас]] напишана од авторот Стрезо (најверојатно [[псевдоним]]), се напаѓа дејноста на Јане Сандански, а од друга страна истотото списание во своите редови го брани [[Борис Сарафов]] <ref>Јане Сандански и македонското национално ослободително движење, Институт за национална историја, Скопје, 1976, Дискусии-Гане Тодоровски</ref>, а [[Иван Гарванов]] го претставуваше како борец за [[независна Македонија]] <ref name="GolosM" />. Во споменатата статија било истакнато: {{Цитат|'''''Убиството во Софија на македонските борци за независност, Борис Сарафов и Гарванов било дело на раката на Сандански и неговиот другар Паница-исто така Фердинандист... Јане Сандански себеси се нарекуваше македонски војвода, меѓутоа тој не е Македонец, туку Бугарин во дружба со Фердинанд и младотурците...''''' <ref name="GolosM" />}} И покрај овие напади врз Сандански, Македонскиот глас и македонската колонија воопшто за Јане пишувала мошне позитивно сè до 1913 година, односно во 1913 година. Оваа противречност може да се објасни со политичките случувања на [[Балканот]]. Во текот на [[Прва балканска војна|Првата балканска војна]], рускиот печат (а во голема мера Македoнски глас го следел рускиот печат <ref name="RistoB">Јане Сандански и македонското национално ослободително движење, Институт за национална историја, Скопје, 1976, Дискусии-Блаже Ристовски</ref>) имал позитивни одзиви за активноста на Јане <ref name="RistoB" />. Тие руски одзиви нашле одзив и во Македонски глас. Меѓутоа, кога во рускиот печат се појавиле информации за амнестијата што Бугарија му ја дала на Јане, се променил односот на рускиот печат, а воедно и на Македонски глас, кон Јане Сандански. Кога кон крајот на 1914 година било јасно дека Бугарија ќе застане на страна на Германија и Австроунгарија, македонските дејци [[Крсте Петков Мисирков]] и [[Димитрија Чуповски]] (гледајќи надеж во руската политика) застанале на страната на оние што биле против Бугарија. Според [[Блаже Ристовски]], македонската колонија, актот за амнестија на Бугарското собрание го разбрале како приконување на Јане кон бугарската политика <ref name="RistoB" />. Учеството на Јане во [[Втора балканска војна|Втората балканска војна]] не било најдобро прифатено сред македонската колонија, тие имале поинаково мислење за балканските работи. За нив не била сосема јасна Јаневата мисија во Албанија <ref name="RistoB" />. Меѓутоа најзначајно било прашањето за [[Борис Сарафов]]. За македонската колонија во [[Санкт Петербург]], како и за Мисирков и Чуповски, кои пишувале за Јане кон крајот на 1914 година (во последните два броја на Македонски глас), од особено значање бил фактот што на насловната страна на секој број од нивниот орган стоеле зборовите на [[Борис Сарафов]]: {{Цитат|'''''Ние Македонците не сме ни Срби ни Бугари, туку просто Македонци. Македонскиот народ постои независно од бугарскиот и српскиот. Ние им сочувствуваме и на едните и на другите, и на бугарите и на Србите, кој ќе го помогне нашето ослободување-нему ќе му речеме благодарам, но и Бугарите и Србите нека не забораваат дека Македонија е само за Македонците...''''' <ref name="RistoB" />}} Овие зборови биле изречени во 1901 година и имале широк одзив во европскиот печат, од каде што уредниците на Македонски глас ги презеле. За нив било особено важно што [[Борис Сарафов]], во својство на претседател на [[ВМОК]], ги помогнал Македонците од [[Македонски клуб (Белград)|Македонскиот клуб]] од Белград и нивниот орган [[Балкански гласник]], како и Македонците од [[Македонско научно-литературно другарство во Санкт Петербург|Македонското научно-литературно другарство во Санкт Петербург]] кое го прифатило принципот за полна самостојност и јасна поставеност на македонското револуционерно движење врз македонска национална почва <ref name="RistoB" />. Отука, бил изграден односот кон Јане Сандански. [[Димитрија Чуповски]] и [[Крсте Петков Мисирков]] во своите статии, братоубиствата во македонското ослободително движење ги поврзале со дејноста на Јане <ref name="RistoB" />. == Неколку романски документи == Архивските материјали од [[Романија]] потекнуваат од неколку богати фондови кои се наоѓаат во архивите во [[Букурешт]]. Дипломатскиот архив при Министерството за наворешни работи на поранешното Кралство Романија, поточно фондот под број 21, содржи голем број на документи, односно извештаи на романските претставници во [[Османлиско Царство|Османлиското Царство]] - [[Битола]], [[Солун]], [[Цариград]] и други места, како и нивната коресподенција со споменатото министерство. Снимените материјали од овој фонд почнуваат од 1868 година и завршуваат во 1913 година <ref name="Gligor">Јане Сандански и македонското национално ослободително движење, Институт за национална историја, Скопје, 1976, Глигор Тодоровски - Неколку романски документи за Јане Сандански</ref>. Втор значаен фонд од каде што се снимени материјалите е архивскиот фонд на Министерството за просвета на Кралството Романија. Во овој фонд основна тематика е реманската и другите [[странски пропаганди во Македонија]] до 1918 година. Од овој фонд се снимени околу 13 000 документи <ref name="Gligor" />. Снимените материјали содржат податоци за историјата на македонскиот народ од повеќе аспекти <ref name="Gligor" />. Извештаите на романските дипломати даваат неколку информации за Јане Сандански. Романскиот амбасадор во [[Софија]], во својот извештај од 30 јуни (12 август [[Грегоријански календар|нов стил]]) 1908 година известува за несогласувањето помеѓу Јане и еден од неговите соработници, амбасадорот притоа истакнал дека идеите на Јане станувале се порадикални на социјален план. Во контекст на Македонија, според овој извештај, Јане барал широка автономија, меѓутоа во рамките на [[Османлиско Царство|Османлиското Царство]] <ref name="NikolaC">Јане Сандански и македонското национално ослободително движење, Институт за национална историја, Скопје, 1976, Никола Чакир - Неколку информации од романските архиви за Јане Сандански во периодот 1908-1909&nbsp;г.</ref>. Во еден доверлил извештај од 20 август 1908 година на романскиот конзул од Солун, дознаваме за излегувањето на првиот број на [[Конституциона зора]], орган на Македонско-одринската револуционерна организација, под водството на Јане и подготвен од револуционерните окрузи на [[Струмица]], [[Солун]] и [[Сер]] <ref name="NikolaC" />. Романскиот конзул во извештајот ги објаснува програмските цели на МОРО и пренесува една изјава на Јане: ''Отсега натаму ние сме борци со јасни идеи и принципи кои ќе ги заштитуваме со целата наша енергија'' <ref name="NikolaC" />. Романскиот козул истакнал дека социјалните идеии кои ги сатапувале Јане и неговите приврзаници биле премногу радикални и посочил дека од програмата јасно се гледа тенденцијата за претворање на Османлиското Царство во федерална држава <ref name="NikolaC" />. Д. А. Стурза, прв министер на романскиот министерски совет и истовремено-министер за надворешни работи, по добивањето на извештајот ја внел следнава забелешка: {{Цитат|'''''Програма која уништува секакво државно уредување, посебно она на Османлиското Царство. Вистинска револуционерна програма со сабја и оган во рака''''' <ref name="NikolaC" />}} Извештај за Јане дава и Л. Дума од 10 септември 1908 година со информација испратена до Д. А. Струза, минстер за просвета, по повод неговата посета на [[Власи]]те на Балканот <ref name="NikolaC" />. Дума заклучил дека влашкото население во [[Османлиско Царство|Османлиското Царство]] од страна на младотурците било оценето како елемент на редот и мирот без многу политички желби и дека проблемот на рамноправноста на сите националности што живеат во Македонија бил потврден лично од Јане и неговите соработници: [[Тодор Паница]], [[Павел Делирадев]], [[Димитар Мирасчиев]], со кои разговарал пошироко во [[Солун]] <ref name="NikolaC" />. Во еден друг извештај, Дума известува за првиот атентат врз Јане Сандански и додава дека по неуспешниот атентат, Јане ја поднел кандидатурата во казата во Сер за изборите што требло да се одржат во Империјата <ref name="NikolaC" />. Јон Папиниу, романски амбасадор во [[Цариград]], на 12 јануари 1909 година испратил извештај до министерот за надворешни работи, како синтеза на политичките извештаи на романските кознули од Битола, Солун и Јанина. Во извештајот, било истакнадо дека Јане и неговите соработници ''ја продоложуваат револуционерната активнос, како што известува весникот Ени Аср што излегувал под редакција на Фазли Нагиб, информација што е потврдено и од романскиот конзул во Солун'' <ref name="NikolaC" />. Во извештајот од 25 мај (7 јуни [[Грегоријански календар|нов стил]]) 1909 година, Папиниу повторно известил за Јане и неговите соработници дека тие биле поддржувачи на тогашниот голем везир Хилми Паша, кој се обидувал да ги искористи недорзбирањата што постоеле меѓу политичките групации кои се појавиле по [[Младотурска револуција|Младотурската револуција]] <ref name="NikolaC" />. Јон Папиниу, врз основа на романскиот конзул од Солун, испратил извештај до министерството за надворешни работи, давајќи информации за конгресот на [[Народна федеративна партија|Народната федеративна партија]] под раководство на Јане Сандански нарекувајќи ја ''Национална федеративна партија'' <ref name="NikolaC" />. Во извештајот била претставена и програмата на НФП во врска со административните, воените судските и финансиските реформи. Според Папиниу, предложените реформ биле замислени како прв чекор кон формирање на една Балканска федерација <ref name="NikolaC" />. според романските извештаи, основачкиот конгрес на НФП бил свикан во Солун под водството на познатиот војвода Сандански: {{Цитат|'''''кој покажува непријателски тенденции кон Бугарското Царство и Егзархијата во Цариград''''' <ref name="Gligor" /><ref>Arhiva Ministerul externe RS Romania, fon No 21, Konstantinopol. Raporte politice, vol. 61.</ref><ref>Микрофил во Архивот на македонија, Скопје под 12/25.I. 1909 година</ref>}} == Неколку британски податоци == Британскиот дневен печат одиграл видна улога во запознавањето на британската јавност со македонското револуционерно движење, а поврзано со него и дејноста на Сандански. Најмногу информации за Јане се сретнуваат во познатиот британски независен весник [[Тајмс]] и либералниот орган на [[Дејли Њус (The Daily News)]] <ref name="HAP">Јане Сандански и македонското национално ослободително движење, Институт за национална историја, Скопје, 1976, Христо Андонов - Полјански: Неколку британски податоци за Јане Сандански</ref>. Ако се исклучат парцијалните сопшетнија за Јаневата активност пред, во текот и по [[Илинденско востание|Илинденското востание]], најбројни се информациите од 1907 и 1908 година, додоека сооштенијата од 1914 и 1915 година се поретки <ref name="HAP" />. Повеќе податоци се сретнуваат во неделникот [[Спектејтор (The Spektator)]] повторно во 1908 година, време кога револуционерната активност на Јане се нашла на пиедесталот на македонската борба <ref name="HAP" />. Во британската патописна публицистика и литература од 1909 и 1910 година за Македонија и [[Османлиско Царство|Османлиското Царство]] се сретнуваат интересни податоци за Јане. Особено е акцентирана неговата дејност во текот на [[Младотурска револуција|Младотурската револуција]] и контрареволуцијата од 1909 година <ref name="HAP" />. Во британските студии за македонското прашање и Македонија, соодветно место нашла улогата на Јане во македонското револуционерно движење. Во продукцијата од перидот меѓу двете светски војни на неговата дејност и е посветен нееднаков простор <ref name="HAP" />. Во британскиот печат, публицистика и во студиите за македонското прашање и Македонија, се сретнуваат важни податоци за револуционерната активност, живот и личност на Јане. Тоа се осврти од различни периоди,, но сепак најмногу се од периодот околу [[Младотурска револуција|Младотурската револуција]]. Информациите од периодот пред оваа спомената револуција осветлуваат некои сегменти од дејноста на Јане. Во некои публикации се определува реонот на дејствување на Јане, односно областа помеѓу [[Разлог]] и [[Мелник]] <ref>J. Swire, Bulgarian Conspiracy. London, 84.</ref> каде што Јаневиот удел бил огромен во создавањето на оваа област во тврдина на македонската внатрешна револуционерна самодејност <ref name="HAP" />. Особено е акцентирана улогата на Јане во [[Афера мис Стон|грабнувањето на мис Стон]]. Во печатот и публикациите неговата улога е посебно потцртана. Кај некои автори неговиот потфат во аферата мис Стоун е детално изложена <ref>J. Swire, Bulgarian Conspiracy. London, 84-85</ref>. Јаневата борба со врховистите соодветно место нашла во британските публикации <ref>J. Swire, Bulgarian Conspiracy. London, 90.</ref>. Слично е и со Јаневото учество во работата на [[Рилски конгрес|Рилскиот конгрес]] и околиските конгреси. На 30 декември 1907 година, Тајмс објавил посебен прилог за убиството на [[Борис Сарафов]], како и улогата на Јане во оваа ликвидација <ref>The Times, 30. XII. 1907. 4 (Macedonia-Panitza-Sandanski).</ref>. == Српски дипломатски извори == Целокупната српска архивска дипломатска документација која се однесува на Сандански, според прашањата кои третира од неговата револуционерна и политичка активност, може да се подели на два периода: 1) на архивска и дипломатска документација, која ја следи неговата активност од 1905-1908 година, кога Јане Сандански веќе се етаблирал како главен борец против [[Врховизам|врховизмот]] на бугарскиот генерал [[Иван Цончев]] и [[Цончевисти|неговите приврзаници]], како и еден од столбовите на [[Радикална-реформска струја|реформската струја]] на [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]] 2) вториот период од 1908-1911 година, кога Јане преку [[Народна федеративна партија|Народната федеративна партија]] се обидува да ги спроведе своите идеии во политичкиот живот на македонскиот народ по [[Младотурска револуција|Младотурската револуција]] <ref name="Klime">Јане Сандански и македонското национално ослободително движење, Институт за национална историја, Скопје, 1976, Климе Џамбазов - Српски дипломатски извори за политичката и револуционерната дејност на Јане Сандански</ref>. За првиот период на активноста на Јане најмногу архивска граѓа се наоѓа во фондовите на дипломатското претставништво во Софија, а делумно во Политичкто одделение и Политичкото пропагандно одделение . За вториот период на Јаневата дејност најмногу архивска граѓа која која се наоѓа во Политичкто одделение и Политичкото пропагандно одделение <ref>Дипломатски архив на СИП, ПП-Политичко пропагандно оделење</ref>. Фондот на српскиот генерален конзул во Солун не е зачуван. Историчарите претпоставуваат дека овој фонд има најмногу податоци за револуционерната дејност на Јане во текот на [[Народна федеративна партија|Народната федеративна партија]] и неговата легална политичка активност во Солун <ref name="Klime" />. == Јане Сандански во грчката историографија == Случувањата поврзани со [[Источна Румелија]] биле немил и обеспокојувачки преседан за грчката држава и кауза. Пред присоединувањето на оваа област кон [[Кнежевство Бугарија]], некои градови во оваа бугарска област, како [[Пловдив]], [[Стенимка]], [[Несебар]] и други имале моќни грчки колонии, кои биле изгубени за грчката [[мегали идеја]]. Со појавата и развојот на македонското револуционерно движење, како и можноста Македонците да ја извојуваат својата национална слобода, биле загрозени последните грчки центри во источна Македонија: [[Сер]], [[Мелник]] и др <ref name="HristoA" />. Отука, во повеќето случаи грчките митрополити, претставниците на [[Цариградската патријаршија]] и носители на [[Грчка пропаганда во Македонија|грчката пропаганда во Македонија]], наполно се идентификувале со пангрчките аспирации на Балканот и честопати македонското национално-ослободително движење го изедначувале со аспирациите на Бугарија кон Македонија и со [[Бугарска пропаганда во Македонија|бугарската пропаганда во Македонија]]. Овие тенденции во голема мера биле прифатени од грчките научници и историчари <ref name="HristoA" />. Отука, професорот на атинскиот универзитет Николас Влахос во својот труд ''Македонското прашање како фаза од Источното прашање'' секогаш кога пишува за настаните во Серско во постилинденскиот период, Јане го спомнува како водач на погромите против сè што е грчко <ref name="HristoA">Јане Сандански и македонското национално ослободително движење, Институт за национална историја, Скопје, 1976, Христо Андоновски - Јане Сандански во грчката историографија</ref>. Влахос во своето дело истакнува: {{Цитат|'''''Областите околу Петрич, Мелничко, Џумаја и Неврокоп, се театри на најодвратните акции на Сандански, за кого забележува францускиот Палере: Неговата власт е неоспорна во целиот сектор, а неговата дејност е синтеза на делото на бугарските комитаџии... И градот серес би можел да падне под контрола на четите на Сандански, бидејќи со стеснувањето на лакот околу градот, тој би се задушил и дека во Мелничко само две села останале под Патријаршијата и оти Мелник, Зрново и Дами Хистар (Серски б.н) се наоѓале под постојана опасност од санданистите''''' <ref name="HristoA" />.}} Во ист дух, во однос на дејноста на Јане и македонското револуционерно движење, пишува и Мелпомени Авгерину. Оваа авторка, која во голема мера е пристрасна, македонските чети ги именува како разбојнички и пишува за ''санданистички ѕверства'' на Јане против Македонците со грчка национална свест. Според Мелпомени: ''Кога некои бугарски селани со завист гледаат на благосостојбата на некој Грк, го наклеветуваат пред бандите на нивните сомисленици дека наводно има пари, а тие, напаѓајќи ноќе, ја ликвидираат целата фамилија. Слични се оргиите на Сандански'' <ref name="HristoA" />. Наспроти овие погледи, позитивна оценка за Јане Сандански како водач на македонското национално-ослободително движење во [[Серски револуционерен округ|Серскиот револуционерен округ]] и како борец за македонската национална поединечност, наоѓаме во книгата Зад кулисите на КПГ од [[Елефтериос Ставридис]]. Во оваа дело отсуствува познатиот грчки шовинистички и омаловажувачки речник. Елефтериос Ставридис истакнува дека: {{Цитат|'''''„Сандански, по потекло од Пиринска Македонија, им припаѓаше на таканаречените словеногласни Македонци. Тој тврдеше дека како што се ослободија од турскиот јарем грчката нација, српската и бугарската, дојде часот да се ослободи и македонската нација. За да Македонија стане цела и сосем независна држава, Сандански проповедаше дека сите жители, без исклучок, не се ниту Бугари, ниту Грци ниту Куцовласи, макар и да зборуваат на македонски славјански дијалект како и самиот тој, или на грчки или на куцовлашки идиом, сите жители на Македонија се чисти Македонци, потомци на античките Македонци на Филип II и на Александар... Бугарските шовинисти решија да го ликвидираат бидејќи неговите проповеди не им одеа во прилог, зошто тој се противеше на присоединувањето на Македонија кон Бугарија. Тој го спречуваше славофонското население на Македонија да се смета себеси за бугарско и култивираше македонска национална свест. Сандански заедно со Делчев, протагонисти и двајцата за време на Илинденското востание, стана опасен за Бугарија и бугарските шовинисти решија да го ликвидираат, бидејќи неговата агитација не одеше во прилог на присоединувањето на Македонија кон Бугарија, зашто тој култивираше кај Словеномакедонците македонска национална свест. И неговото убиство, всушност, беше извршено од самите Бугари.“''''' <ref name="HristoA" /><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://macedonianspark.com/mk/istorijaideologija/makedonskaistorija/666-2011-11-11-18-45-49 |title=Елефтериос Ставридис |accessdate=2013-09-21 |archive-date=2012-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120820032013/http://macedonianspark.com/mk/istorijaideologija/makedonskaistorija/666-2011-11-11-18-45-49 }}</ref><ref>Елефтериос Ставридис, Завесата на КПГ, 1953</ref>}} == Јане Сандански во бугарската историографија== Бугарската историографија го оценува Сандански како еден од најконтроверзните бугарски револуционери, кој првично бил деец на [[Врховен комитет|Врховниот комитет]] ([[1895]] - [[1901]]).<ref>Макдермот, Мерсия. За свобода и съвършенство. Биография на Яне Сандански, Наука и изкуство, София, 1987, стр. 59-60.</ref><ref>Димо Хаджидимов. Живот и дело. Боян Кастелов, изд. на Отечествения Фронт, София, 1985 г., стр. 48-50.</ref><ref>Билjaрски, Цочо. Кнежевство Бугарија и македонското прашање, став 1. Врховен македонско-одрински комитет 1895 - 1905 (протоколи од Конгресот), Бугарска историска библиотека, 5, Иврай, Софија, 2002, стр 169.</ref> Подоцна, како деец на ВМОРО ја започнал братоубиствената војна и се залагал за создавање автономна власт во Македонија и Одринско.<ref>[http://www.kroraina.com/knigi/mpr/documents/sandanski.html Јане Сандански и левицата во ВМОРО (буг.).]</ref> Тој бил еден од основачите на Бугарското крило <ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://img54.exs.cx/img54/2918/pravilnik-sandanski.jpg |title=Правилник на Народната федеративна партија (Бугарска секција)(буг.). |accessdate=2013-09-21 |archive-date=2012-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309222325/http://img54.exs.cx/img54/2918/pravilnik-sandanski.jpg |url-status=dead }}</ref> на [[Народната федеративна партија]] во Турско. Во Бугарија се изнесува дека пред 1908 г. [[Бранислав Нушиќ]] во весникот „Политика“ го интервјуирал и опишал Сандански како Бугарин,<ref>[http://img137.imageshack.us/img137/7005/isfn4.jpg Политика: Револуцијата во Турција, Б.Нушиќ (срп.)]</ref> исто како и весникот „Вашингтон пост“.<ref>[http://www.kroraina.com/bugarash/Sunday_Aug30_1908_The_Washington_post.JPG Вашингтон пост: Бугарскиот комита Сандански се придружува на младотурците во нивната борба за слобода (англ.)]</ref> Има броjни податоци, дека самиот тој се декларирал како Бугарин.<ref>"''Сите сме Бугари Тасо, а се тепаме непотребно. Тежи ми таа бескорисна крвнина.''" Овие зборови се цитирани во спомените на неговиот соработник Атанас Јанев и се објавени во списанието "Ехо", бр. 5 од 26.05.1972 година. "''За да се бориме за слободата со успех, ние тука секогаш го разбираме ова, дека треба да работиме и како националисти, и како Бугари да го организираме и подигаме бугарскиот елемент - најдобро погодниот за организација и работа.''" Од интервју со Јане Сандански за весникот "Камбана", бр. № 325, 16 септември 1908 година. "''Ако не се задоволат интересите на Бугарите во Македонија, јас ќе ја бранам Егзархијата со оружје во рака.''" Зборови на Јане Сандански, изречени пред дописникот на весникот "Дневник", за време на формирањето на "Народно-федеративна партија (Бугарска секција)", во Солун и објавени на страниците на весникот на 11 август 1909 година.</ref>. Објаснувајки го својот идејал за слободна Македонија по повод окупацијата на Вардарска и Егејска Македонија од Србија и Грција, Јане Сандански рекол во 1913 година пред италијанскиот весник ''Секуло'' во Тирана: {{Цитат|'''''Македонските револуционери, кои по долга и жестока борба со турската тиранија доживеаја да го видат својот копнеж-извојување слобода на Татковината, не можат да допуштат таа да попадне под српско и грчко владение. Тие нема да се повлечат и пред најстрашните терористички средства,за да го реализираат најдлабок копнеж - слободна бугарска Македонија''''' <ref>[http://www.google.com/search?q=sandansky+albanian+seculo&btnG=%D0%A2%D1%8A%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5+%D0%BD%D0%B0+%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8&tbm=bks&tbo=1&hl=bg#bav=on.2,or.r_qf.&fp=d94fbacec358e0e3&hl=bg&q=%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8++%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE++%D0%B1%D1%8A%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0+%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F&tbm=bks], [http://www.promacedonia.org/dg/dgoc_4.htm „Идеята за автономия като тактика в програмите на националноосвободителното движение в Македония и Одринско, 1893 -1941“ проф. Димитър Гоцев, Изд. на БАН, София, 1983.]</ref> }}. == Извори == <references/> [[Категорија:Јане Сандански]] kko90cshkzq4u3gahtdpjc3itou1ulp 14 1094807 5602637 3159361 2026-07-31T14:21:22Z PirinP 115825 5602637 wikitext text/x-wiki {{КНМ-Категории}} [[Категорија:Духовно културно наследство на Македонија|Топоними]] [[Категорија:Топоними|Културно наследство, Македонија]] [[Категорија:Географија на Македонија|Топоними, Културно наследство]] 5h1ew02qc6o4ghwonc2i1asn3s1g63k 0 1103841 5602788 5602547 2026-08-01T09:10:53Z Stariot Golman 89502 5602788 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | playername = Лоран Блан | image = [[Податотека:Laurent Blanc Euro 2012 vs Sweden 01 cropped.jpg|250px]] | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1965|11|19}} | cityofbirth = {{роден во|Але|}} | countryofbirth = [[Франција]] | nationality = {{flagsport|FRA}} [[Франција]] | height = {{height|m=1.92}} | position = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]] | currentclub = | clubnumber = | retired = 2003 <small>(37 г.)</small> | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Montpellier}} | years1 = 1983-1991 | caps1 = 243 | goals1 = 76 | clubs1 = {{Fb team Montpellier}} | years2 = 1991-1992 | caps2 = 31 | goals2 = 6 | clubs2 = {{Fb team Napoli}} | years3 = 1992-1993 | caps3 = 29 | goals3 = 1 | clubs3 = {{Fb team Nimes}} | years4 = 1993-1995 | caps4 = 70 | goals4 = 18 | clubs4 = {{Fb team Saint-Etienne}} | years5 = 1995-1996 | caps5 = 23 | goals5 = 2 | clubs5 = {{Fb team Auxerre}} | years6 = 1996-1997 | caps6 = 28 | goals6 = 1 | clubs6 = {{Fb team Barcelona}} | years7 = 1997-1999 | caps7 = 63 | goals7 = 14 | clubs7 = {{Fb team Olympique Marseille}} | years8 = 1999-2001 | caps8 = 67 | goals8 = 6 | clubs8 = {{Fb team Inter}} | years9 = 2001-2003 | caps9 = 48 | goals9 = 1 | clubs9 = {{Fb team Manchester United}} | nationalyears1 = 1989-2000 | nationalcaps1 = 97 | nationalgoals1 = 16 | nationalteam1 = {{flagsport|FRA}} [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] | manageryears1 = 2007–2010 |managerclubs1 = {{Fb team Bordeaux}} | manageryears2 = 2010–2012 |managerclubs2 = {{Naz|FUrep|FRA}} | manageryears3 = 2013–2016 |managerclubs3 = {{Fb team Paris Saint-Germain}} | manageryears4 = 2020–2022 |managerclubs4 = {{Fb team Al Rayyan}} | manageryears5 = 2022–2023 |managerclubs5 = {{Fb team Olympique Lyonnais}} | manageryears6 = 2024–2025 |managerclubs6 = {{Fb team Al-Ittihad}} }} '''Лоран Робер Блан''' (роден на [[19 ноември]] [[1965]], во [[Але]]) — [[Франција|француски]] [[Тренер|фудбалски тренер]] и поранешен [[фудбалер]], [[Одбрана (фудбал)|играч од одбраната]]. Блан како играч настапувал за бројни клубови како [[ФК Монпелје|Монпелје]], [[ФК Наполи|Наполи]], [[ФК Барселона|Барселона]], [[ФК Олимпик Марсеј|Олимпик Марсеј]], [[ФК Интер|Интер]] и [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]], а најчесто играл на позицијата [[Одбрана (фудбал)|либеро]]. Тој е, исто така, поранешен [[Фудбалска репрезентација на Франција|француски репрезентативец]] со 97 настапи и 16 гола за својата, а одиграл повеќе меѓународни турнири, меѓу кои [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]] и [[Европско првенство во фудбал 2000|Европското првенство 2000]], и двете освоени од „триколорите“. Тој влегол во историјата како играчот кој го постигнал првиот [[златен гол]] во историјата на фудбалот, затресувајќи ја мрежата на [[Фудбалска репрезентација на Парагвај|Парагвај]] во осминафиналето на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]]. Тој бил селектор на [[Фудбалска репрезентација на Франција|репрезентацијата на Франција]] до [[2012]] година, откако го заменил [[Рејмонд Доменех]] по [[2010 ФИФА Светско Првенство|Светското првенство 2010]] во [[Јужна Африка]].<ref>{{наведени вести |title=Лоран Блан назначен за нов селектор на Франција |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/8685345.stm |publisher=BBC Sport |date=2 јули 2010 |accessdate=4 јули 2010 }}</ref> Има прекар „претседателот“, кој го добил по неговиот мандат во [[ФК Олимпик Марсеј|Олимпик Марсеј]] во чест на неговите лидерски вештини.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1459550.html |title=Blanc's Bordeaux rise to the occasion |publisher=UEFA |date=15 март 2010 | accessdate=29 јуни 2010 }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.thenational.ae/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100317/SPORT/703169857/1004/foreign |title=Bordeaux hope this season is not Blanc’s last hurrah |publisher=The National |date=16 март 2010 |accessdate=29 јуни 2010 |archive-date=2014-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407073855/http://www.thenational.ae/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20100317%2FSPORT%2F703169857%2F1004%2Fforeign |url-status=dead }}</ref> ==Тренерска статистика== ==== Клубови ==== ''Статистиката е ажурирана на 28 септември 2025.'' Во '''болд''' се натпреварувањата кои Блан ги освоил. {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:100%;text-align:center;" |- !rowspan="2"|Сезона !rowspan="2"|Екипа !colspan="5"|Првенство !colspan="5"|Национален куп !colspan="5"|Континентални купови !colspan="5"|Останати купови !colspan="4"|Вкупно !Победи % !rowspan="2"|Пласман |- ! Натп || ОН || П || Н || И || Натп || ОН || П || Н || И || Натп || ОН || П || Н || И || Натп || ОН || П || Н || И || ОН || П || Н || И || % |- | [[ФК Бордо сезона 2007-2008|2007-2008]] || rowspan=3|{{flagsport|FRA}} {{Fb team (N) Bordeaux}} || [[Лига 1 (Франција) 2007-2008|Л1]] || 38 || 22 || 9 || 7 || [[Фудбалски куп на Франција 2007-2008|КФ]]+[[Лига куп на Франција 2007-2008|ЛКФ]] || 4+1 || 3+0 || 1+0 || 0+1 || [[Куп на УЕФА 2007-2008|КУ]] || 8 || 5 || 2 || 1 || - || - || - || - || - {{WDL|51|30|12|9}} || 2. место |- | [[ФК Бордо сезона 2008-2009|2008-2009]] || '''[[Лига 1 (Франција) 2008-2009|Л1]]''' || 38 || 24 || 8 || 6 || [[Фудбалски куп на Франција 2008-2009|КФ]]+'''[[Лига куп на Франција 2008-2009|ЛКФ]]''' || 1+4 || 0+4 || 0+0 || 1+0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2008-2009|ЛШ]]+[[Куп на УЕФА 2008-2009|КУ]] || 6+2 || 2+0 || 1+1 || 3+1 || '''[[Суперкуп на Франција 2008|СФ]]''' || 1 || 0 || 1 || 0 {{WDL|52|30|11|11}} || '''1. место''' |- | [[ФК Бордо сезона 2009-2010|2009-2010]] || [[Лига 1 (Франција) 2009-2010|Л1]] || 38 || 19 || 7 || 12 || [[Фудбалски куп на Франција 2009-2010|КФ]]+[[Лига куп на Франција 2009-2010|ЛКФ]] || 3+4 || 2+3 || 0+0 || 1+1 || [[УЕФА Лига на шампиони 2009-2010|ЛШ]] || 10 || 8 || 1 || 1 || '''[[Суперкуп на Франција 2008|СФ]]''' || 1 || 1 || 0 || 0 {{WDL|56|33|8|15}} || 6. место |- !colspan="3"|Вкупно Бордо || 114 || 65 || 24 || 25 || || 17 || 12 || 1 || 4 || || 26 || 15 || 5 || 6 || || 2 || 1 || 1 || 0 {{WDLtot|159|93|31|35}} || |- | [[ФК Париз Сен Жермен сезона 2013-2014|2013-2014]] || rowspan=3|{{flagsport|FRA}} {{Fb team (N) PSG}} || '''[[Лига 1 (Франција) 2013-2014|Л1]]''' || 38 || 27 || 8 || 3 || [[Фудбалски куп на Франција 2013-2014|КФ]]+'''[[Лига куп на Франција 2013-2014|ЛКФ]]''' || 2+4 || 1+4 || 0+0 || 1+0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2013-2014|ЛШ]] || 10 || 7 || 1 || 2 || '''[[Суперкуп на Франција 2013|СФ]]''' || 1 || 1 || 0 || 0 {{WDL|55|40|9|6}} || '''1. место''' |- | [[ФК Париз Сен Жермен сезона 2014-2015|2014-2015]] || '''[[Лига 1 (Франција) 2014-2015|Л1]]'''|| 38 || 24 || 11 || 3 || '''[[Фудбалски куп на Франција 2014-2015|КФ]]'''+'''[[Лига куп на Франција 2014-2015|ЛКФ]]''' || 6+4 || 6+4 || 0+0 || 0+0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2014-2015|ЛШ]] || 10 || 4 || 3 || 3 || '''[[Суперкуп на Франција 2014|СФ]]''' || 1 || 1 || 0 || 0 {{WDL|59|39|14|6}} || '''1. место''' |- | [[ФК Париз Сен Жермен сезона 2015-2016|2015-2016]] || '''[[Лига 1 (Франција) 2015-2016|Л1]]''' || 38 || 30 || 6 || 2 || '''[[Фудбалски куп на Франција 2015-2016|КФ]]'''+'''[[Лига куп на Франција 2015-2016|ЛКФ]]''' || 6+4 || 6+4 || 0+0 || 0+0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2015-2016|ЛШ]] || 10 || 6 || 2 || 2 || '''[[Суперкуп на Франција 2015|СФ]]''' || 1 || 1 || 0 || 0 {{WDL|59|47|8|4}} || '''1. место''' |- !colspan="3"|Вкупно Париз Сен Жермен|| 114 || 81 || 25 || 8 || || 26 || 25 || 0 || 1 || || 30 || 17 || 6 || 7 || || 3 || 3 || 0 || 0 {{WDLtot|173|126|31|16}} || |- | [[Спортс клуб Ал Рајан сезона 2020-2021|дек. 2020-2021]] || rowspan=2|{{flagsport|QAT}} {{Fb team Al Rayyan}} || [[Старс лига на Катар 2020-2021|СЛК]] || 13 || 7 || 1 || 5 || [[Куп на Старс лигата на Катар 2020-2021|КСЛ]]+[[Куп на Емирот на Катар 2021|КЕК]] || 2+4 || 3 || 0 || 3 || [[АФК Лига на шампиони 2020|АЛШ]] || - || - || - || - || [[Фудбалски куп на Катар 2021|КК]] || 1 || 0 || 0 || 1 {{WDL|20|10|1|9}} || ''наз.'' 3. место |- | [[Спортс клуб Ал Рајан сезона 2021-2022|2021-фев. 2022]] || [[Старс лига на Катар 2021-2022|СЛК]] || 16 || 4 || 5 || 7 || [[Куп на Старс лигата на Катар 2021-2022|КСЛ]]+[[Куп на Емирот на Катар 2022|КЕК]] || 8+0 || 4 || 0 || 4 || [[АФК Лига на шампиони 2021|АЛШ]] || 6 || 0 || 2 || 4 || - || - || - || - || - {{WDL|30|8|7|15}} || ''отп.'' |- !colspan="3"|Вкупно Ал Рајан || 29 || 11 || 6 || 12 || || 14 || 7 || 0 || 7 || || 6 || 0 || 2 || 4 || || 1 || 0 || 0 || 1 {{WDLtot|50|18|8|24}} || |- || [[ФК Олимпик Лион сезона 2022-2023|окт. 2022-2023]] || rowspan=2|{{flagsport|FRA}} {{Fb team (N) Olympique Lyonnais}} || [[Лига 1 (Франција) 2022-2023|Л1]] || 28 || 14 || 6 || 8 || [[Фудбалски куп на Франција 2022-2023|КФ]] || 5 || 3 || 1 || 1 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - {{WDL|33|17|7|9}} || ''наз.'', 7. место |- || [[ФК Олимпик Лион сезона 2023-2024|јул.-сеп. 2023]] || [[Лига 1 (Франција) 2023-2024|Л1]] || 4 || 0 || 1 || 3 || [[Фудбалски куп на Франција 2023-2024|КФ]] || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - {{WDL|4|0|1|3}} || ''отп. 18. место'' |- !colspan="3"|Вкупно Олимпик Лион || 32 || 14 || 7 || 11 || || 5 || 3 || 1 || 1 || || - || - || - || - || || - || - || - || - {{WDLtot|37|17|8|12}} || |- | [[ФК Ал-Итихад сезона 2024-2025|2024-2025]] || rowspan=2|{{flagsport|SAU}} [[ФК Ал-Итихад|Ал-Итихад]] || '''[[Сауди Про лига 2024-2025|СПЛ]]''' || 34 || 26 || 5 || 3 || '''[[Куп на кралот (Саудиска Арабија) 2024-2025|КК]]''' || 5 || 4 || 1 || 0 || - || - || - || - || - || - || - || - || - || - {{WDL|39|30|6|3}} || '''1. место''' |- | [[ФК Ал-Итихад сезона 2025-2026|јул.-сеп. 2025]] || [[Сауди Про лига 2025-2026|СПЛ]] || 4 || 3 || 0 || 1 || [[Куп на кралот (Саудиска Арабија) 2025-2026|КК]] || 1 || 1 || 0 || 0 || [[АФК Лига на шампиони 2025-2026|АЛШ]] || 1 || 0 || 0 || 1 || [[Суперкуп на Саудиска Арабија 2025|СС]] || 1 || 0 || 0 || 1 {{WDL|7|4|0|3}} || ''отп.'' |- !colspan="3"|Вкупно Ал-Итихад || 38 || 29 || 5 || 4 || || 6 || 5 || 1 || 0 || || 1 || 0 || 0 || 1 || || 1 || 0 || 0 || 1 {{WDLtot|46|34|6|6}} || |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 327 || 200 || 67 || 60 || || 68 || 52 || 3 || 13 || || 63 || 32 || 13 || 18 || || 7 || 4 || 1 || 2 {{WDLtot|466|288|84|93}} || |} ==== Репрезентации ==== ; Франција {| class="wikitable center" style="text-align:center; font-size:90%" |- !rowspan="2"|Години !rowspan="2"|Екипа !rowspan="2"|Натпреварување !rowspan="2"|Пласман !colspan="5"|Учинок !colspan="5"|Голови |- !Одиграни !Победи !Нерешени !Изгубени !Успешност % !width=40|ДГ !width=40|ПГ !width=40|ГР |- | rowspan="1"| 2010-2011 || rowspan="3" | {{Naz|FUrep|FRA}} || [[Квалификации за Европско првенство во фудбал 2012|Квал. за ЕП 2012]] || rowspan="1"| '''''1. место во групата Д''''', '''''се квалификувале''''' {{WDL|10|6|3|1}} || 15 || 4 || +11 |- | rowspan="1"|јун.-јул. 2012 || [[Европско првенество во фудбал 2012|Европско првенство 2012]] || rowspan="1"| ''Четвртфинале'' {{WDL|4|1|1|2}} || 3 || 5 || -2 |- | rowspan="1"|Од 2010 до 2012|| [[Пријателска|Пријателски]] || rowspan="1"| {{WDL|13|9|3|1}} || 22 || 8 || +14 |- ! colspan="4" | Вкупно Франција {{WDLtot|27|16|7|4}} || 40 || 17 || +23 |} ==Титули== {{Col-begin|width=90%}} {{col-2}} ===Играч=== ====Клупски==== ; {{flagsport|FRA}} Олимпик Марсеј *'''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''': 1 : 1989-1990 ; {{flagsport|FRA}} Осер *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' : 1 : 1995-1996 *'''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' : 1 : 1995-1996 ; {{flagsport|ESP}} Барселона *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[Суперкуп на Шпанија]]''' : 1 : 1996-1997 *'''{{Трофеј-КПК}} [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]''' : 1 : 1996-1997 *'''{{Трофеј-Куп на Шпанија}} [[Фудбалски куп на Шпанија|Куп на Шпанија]]''' : 1 : 1996-1997 ; {{flagsport|ENG}} Манчестер Јунајтед *'''{{Трофеј-Англија (Премиер лига)}} [[Премиер лига на Англија|Премиер лига]]''': 1 : 2002-2003 ====Репрезентативни==== ; {{flagsport|FRA}} Франција 21 *'''{{Трофеј-Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година}} [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година|Европско првенство под 21 година]]''' : 1 : [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 1988|1988]] ; {{flagsport|FRA}} Франција *'''{{Трофеј-Светско првенство во фудбал}} [[Светско првенство во фудбал]]''' : 1 : [[Светско првенство во фудбал 1998|Франција 1998]] *'''{{Трофеј-Европско првенство во фудбал}} [[Европско првенство во фудбал]]''' : 1 : [[Европско првенство во фудбал 2000|Белгија и Холандија 2000]] {{col-2}} ===Тренер=== ====Клупски==== ; {{flagsport|FRA}} Бордо *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''': 1 : 2008-2009 *'''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција]]''' : 1 : 2008-2009 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' : 2 : 2008, 2009 ; {{flagsport|FRA}} Париз Сен Жермен *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''': 3 : 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016 *'''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' : 2 : 2014-2015, 2015-2016 *'''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција]]''' : 3 : 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' : 3 : 2013, 2014, 2015 ; {{flagsport|SAU}} Ал-Итихад *'''[[Сауди Про лига|Саудиско првенство]]''': 1 : 2024-2025 *'''[[Куп на кралот (Саудиска Арабија)|Куп на кралот]]''' : 1 : 2024-2025 {{col-end}} ==Почести== [[Податотека:Legion Honneur Chevalier ribbon.svg|60px]] [[Национален орден на Легијата на честа|Кавалер на Легијата на честа]] (Франција) <br> — 1998 ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== *[http://www.fff.fr/servfff/historique/selectionneur_new.php?id=BLANC Профил] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121114105401/http://www.fff.fr/servfff/historique/selectionneur_new.php?id=BLANC |date=2012-11-14 }} на [[France Football Federation|FFF.fr]] *[http://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=9350 Профил] на Soccerbase.com *[http://www.goal.com/en/people/france/25741/laurent-blanc Лоран Блан] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160624165719/http://www.goal.com/en/people/france/25741/laurent-blanc |date=2016-06-24 }} на Goal.com *[http://uk.eurosport.yahoo.com/football/laurent-blanc.html Лоран Блан] на Eurosport.com {{Navboxes |title=Состави на Франција |bg= #0055A4 |fg= #FFFFFF |bordercolor= #EF4135 |list1= {{Состав на Франција на ЕП фудбал 1996}} {{Состав на Франција на СП фудбал 1998}} {{Состав на Франција на ЕП фудбал 2000}} }} {{Navboxes |bg = gold |fg = black |bordercolor = solid 1px #000; |title = Награди |list1 = {{Најдобар играч на ЕП фудбал под 21 година}} }} {{Navboxes | title = Тренерски ангажмани | list1 = {{Селектори на француската фудбалска репрезентација}} {{Тренери на ФК Олимпик Лион}} }} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Блан, Лоран}} [[Категорија:Француски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Монпелје]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Наполи]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Сент Етјен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Осер]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барселона]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Марсеј]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Интер]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери во Серија А]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Француски фудбалски тренери]] [[Категорија:Тренери на ФК Бордо]] [[Категорија:Тренери на ФК Париз Сен Жермен]] [[Категорија:Тренери на ФК Олимпик Лион]] [[Категорија:Селектори на фудбалската репрезентација на Франција]] [[Категорија:Витези на Легијата на честа]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1965 година]] rlbtdl204mqyx90qp0f31ktcl3li5i9 0 1109708 5602680 5472531 2026-07-31T16:31:03Z ~2026-42544-19 135494 /* Иселеништво */ 5602680 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика= Виниче 01.jpg | име=Виниче | регион=[[Скопски Регион|Скопски]] | општина=[[Општина Гази Баба|Гази Баба]] | население=354 | поштенски број= | надморска височина=611 | географска широчина=42° 3' 20.88" сев. ш. | географска должина=21° 31' 21" ист. д. | lat_dir=N | lat_deg=42 | lat_min=3 | lat_sec=2 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=30 | lon_sec=34 | мрежно место= | карта= Виниче во Општина Гази Баба.svg |слава=[[Илинден]]}} '''Виниче''' — [[село]] во [[Скопско]], во состав на [[Општина Гази Баба]]. == Географија == Селото се наоѓа во областа [[Црногорија]], североисточно од [[Скопје]], во подножјето на [[Скопска Црна Гора]], на еден километар источно од с. [[Црешево]]. == Историја == === Стар век === Најраните наоди кои сведочат за населеноста на Виниче датираат од [[доцна антика|доцната антика]] и се претставени со два [[археолошко наоѓалиште|археолошки наоѓалишта]]: тврдината [[Градиште (Виниче)|Градиште]] и [[Огради (Виниче)|гробницата кај месноста Огради]]. === XIX век === Во {{Римски|19}} век, селото е дел од нахијата ''Чаирско Поле'' ([[Скопска Блатија|Блатија]]) во [[Скопска каза|Скопската каза]] во [[Отоманското Царство]]. Според опширните [[Османлиско Царство|османлиски]] [[дефтер]]и за населението на [[Скопска Каза|Скопската Каза]] од 1832/33 година, селото било [[Христијанство|христијанско]], каде имало 18 [[Христијанство|христијански]] домаќинства. На овој попис биле забележани 74 мажи христијани, со 2 новороденчиња. Се проценува дека селото во тој период имало 152 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на христијанското население - Скопски Санџак, каза Скопје.|publisher=д-р Емил Крстески|year=2021|location=Скопје}}</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во [[1900]] г. во Виниче живеат 65 [[Македонци]]-[[христијани]].<ref>{{БИМ}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_26.htm |title=Канчов, В. Македонија. Етнографија и статистика, Софија, 1900, стр. 206 |accessdate=2014-06-28 |archive-date=2009-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090831073400/http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_26.htm |url-status=live }}</ref> === XX век === По [[Втора балканска војна|Втората балканска војна]] во [[1913]] г. селото потпаѓа под власта на [[Кралство Србија|Србија]]. На етничката карта од 1927 г. [[Леонард Шулце Јена]] го укажува ''Винче'' (Vinče) како село со нејасен етнички состав.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.kroraina.com/knigi/gall/ls/title.html |title=Leonhard Schultze Jena. "Makedonien, Landschafts- und Kulturbilder", Jena, G. Fischer, 1927 |accessdate=2014-06-28 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319150750/http://www.kroraina.com/knigi/gall/ls/title.html |url-status=live }}</ref> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|— |1953|— |1961|— |1971|— |1981|— |1991|— |1994|— |2002|— |2021|354 }} Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 354 жители, од кои 336 [[Македонци]], 4 [[Македонски Срби|Срби]], 7 останати и 7 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|65|—|—|—|—|—|—|—|—|—|354}} === Родови === Виниче е македонско село, населено во целост со родови на Македонци од православна христијанска вероисповед. Според истражувањата од 1963 година, родови кои живеат во Виниче се: * Доселеници: ''Трајковци (3 к.)'' доселени се од некое село во [[Овче Поле]]. Го знаат следното родословие: Трајан (жив на 62&nbsp;г. во 1963 година) Панче-Зафир-Трајко, основачот на родот кој се доселил; ''Младеновци или Бичкаџии (4 к.)'' основачот на родот е доселен како ѕидар од некое село во [[Порече]]; ''Шаневци (2 к.)'' доселени се од претежно албанското село [[Страчинци]]; ''Караџовци (2 к.), Анѓелевци (7 к.), Велковци (2 к.), Цветковци (4 к.) и Лунџовци (1 к.)'' доселени се, но не знаат од каде.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Сеоска насеља скопске котлине|last=Трифуноски|first=Јован|publisher=|year=1964|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref>, а последниот род Лунџовци можно е да водат потекло од скопското село [[Блаце (Скопско)|Блаце]] каде постои истоимен род. Во селото имало само еден староседелски род, Илиевци (2 к.), исто така познати како Гоџовци, кои биле доселени од некое место погоре во Скопска Црна Гора или од Кумановско, основачот на родот бил некој Илија. Денес родот е практично иселен во блиското село [[Стајковци]]. == Култура == Името на селото го носи ликовната манифестација „Виниче“ со културна програма околу црковниот комплекс „Св. Илија“.<ref>{{наведени вести|url=http://www.gazibaba.gov.mk/vesti/vesti-2014/2682-se-odrza-likovnata-manifestacija-vinice-2014.html?lang=mk|title=Се одржа ликовната манифестација „Виниче 2014“|date=27 мај 2014|publisher=Општина Гази Баба|accessdate=28 јуни 2014|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304233807/http://www.gazibaba.gov.mk/vesti/vesti-2014/2682-se-odrza-likovnata-manifestacija-vinice-2014.html?lang=mk|url-status=dead}}</ref> ==Знаменитости== ;Археолошки наоѓалишта<ref>[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069</ref> * [[Градиште (Виниче)|Градиште]] — [[кастел]] од [[Антички период во Македонија|доцноантичкото време]]; * [[Калуѓеров Камен (Виниче)|Калуѓеров Камен]]; * [[Огради (Виниче)|Огради]] — [[некропола]] од доцноантичкото време. ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7}}</ref> * [[Црква „Св. Илија“ - Виниче|Црква „Св. Илија“]] — главна селска и манастирска црква; == Иселеништво == Иселеништвото претежно се одвивало кон [[Скопје]]. Таму целосно се иселиле ''Нерабовци, Стаматковци'', и др. Потоа има иселеници во соседното село [[Стајковци]] (''Шаневи, Анџини, Младеновци, Караџовци, Алтиовци, Дељовци, Сашови,Дрнговци и Шеровци''), [[Драчево]] (''Десковци'').<ref name=":0" /> == Личности== * [[Стојанче Костоски]] — виртоуз на [[кавал]]<ref>[http://star.vest.com.mk/default.asp?id=4205&idg=1&idb=227&rubrika=Revija ''Странците се луди по моите инструменти и музика'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[Лила Стојановска|Лила Филиповска]] — македонска водителка, потекнува од Виниче. ==Галерија== <gallery mode="packed" heights="150px"> File:Виниче 02.jpg|Влезот на селото Виниче File:Виниче 03.jpg|Поглед на најдолните куќи во Виниче </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Viniče}} * {{нмс|url=https://sitel.com.mk/selo-shto-ne-staree-tuku-se-podmladuva-skopsko-viniche-fenomen-na-novoto-vreme|title=Село што не старее туку се подмладува - скопско Виниче, феномен на новото време|work=[[Сител|Сител Телевизија]]|language=mk|date=16 јануари 2018|accessdate=26 септември 2025}} {{Општина Гази Баба}} {{Скопски села}} [[Категорија:Виниче| ]] [[Категорија:Села со слава Илинден во Македонија]] m425zdvyfyehkx0qmjm8etzy0c1dsz2 5602748 5602680 2026-07-31T21:15:22Z Gurther 105215 Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/~2026-42544-19|~2026-42544-19]]) и ја поврати преработката 5472531 на P.Nedelkovski 5602748 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика= Виниче 01.jpg | име=Виниче | регион=[[Скопски Регион|Скопски]] | општина=[[Општина Гази Баба|Гази Баба]] | население=354 | поштенски број= | надморска височина=611 | географска широчина=42° 3' 20.88" сев. ш. | географска должина=21° 31' 21" ист. д. | lat_dir=N | lat_deg=42 | lat_min=3 | lat_sec=2 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=30 | lon_sec=34 | мрежно место= | карта= Виниче во Општина Гази Баба.svg |слава=[[Илинден]]}} '''Виниче''' — [[село]] во [[Скопско]], во состав на [[Општина Гази Баба]]. == Географија == Селото се наоѓа во областа [[Црногорија]], североисточно од [[Скопје]], во подножјето на [[Скопска Црна Гора]], на еден километар источно од с. [[Црешево]]. == Историја == === Стар век === Најраните наоди кои сведочат за населеноста на Виниче датираат од [[доцна антика|доцната антика]] и се претставени со два [[археолошко наоѓалиште|археолошки наоѓалишта]]: тврдината [[Градиште (Виниче)|Градиште]] и [[Огради (Виниче)|гробницата кај месноста Огради]]. === XIX век === Во {{Римски|19}} век, селото е дел од нахијата ''Чаирско Поле'' ([[Скопска Блатија|Блатија]]) во [[Скопска каза|Скопската каза]] во [[Отоманското Царство]]. Според опширните [[Османлиско Царство|османлиски]] [[дефтер]]и за населението на [[Скопска Каза|Скопската Каза]] од 1832/33 година, селото било [[Христијанство|христијанско]], каде имало 18 [[Христијанство|христијански]] домаќинства. На овој попис биле забележани 74 мажи христијани, со 2 новороденчиња. Се проценува дека селото во тој период имало 152 жители.<ref>{{Наведена книга|title=Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на христијанското население - Скопски Санџак, каза Скопје.|publisher=д-р Емил Крстески|year=2021|location=Скопје}}</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во [[1900]] г. во Виниче живеат 65 [[Македонци]]-[[христијани]].<ref>{{БИМ}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_26.htm |title=Канчов, В. Македонија. Етнографија и статистика, Софија, 1900, стр. 206 |accessdate=2014-06-28 |archive-date=2009-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090831073400/http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_26.htm |url-status=live }}</ref> === XX век === По [[Втора балканска војна|Втората балканска војна]] во [[1913]] г. селото потпаѓа под власта на [[Кралство Србија|Србија]]. На етничката карта од 1927 г. [[Леонард Шулце Јена]] го укажува ''Винче'' (Vinče) како село со нејасен етнички состав.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.kroraina.com/knigi/gall/ls/title.html |title=Leonhard Schultze Jena. "Makedonien, Landschafts- und Kulturbilder", Jena, G. Fischer, 1927 |accessdate=2014-06-28 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319150750/http://www.kroraina.com/knigi/gall/ls/title.html |url-status=live }}</ref> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|— |1953|— |1961|— |1971|— |1981|— |1991|— |1994|— |2002|— |2021|354 }} Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 354 жители, од кои 336 [[Македонци]], 4 [[Македонски Срби|Срби]], 7 останати и 7 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|65|—|—|—|—|—|—|—|—|—|354}} === Родови === Виниче е македонско село, населено во целост со родови на Македонци од православна христијанска вероисповед. Според истражувањата од 1963 година, родови кои живеат во Виниче се: * Доселеници: ''Трајковци (3 к.)'' доселени се од некое село во [[Овче Поле]]. Го знаат следното родословие: Трајан (жив на 62&nbsp;г. во 1963 година) Панче-Зафир-Трајко, основачот на родот кој се доселил; ''Младеновци или Бичкаџии (4 к.)'' основачот на родот е доселен како ѕидар од некое село во [[Порече]]; ''Шаневци (2 к.)'' доселени се од претежно албанското село [[Страчинци]]; ''Караџовци (2 к.), Анѓелевци (7 к.), Велковци (2 к.), Цветковци (4 к.) и Лунџовци (1 к.)'' доселени се, но не знаат од каде.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Сеоска насеља скопске котлине|last=Трифуноски|first=Јован|publisher=|year=1964|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref>, а последниот род Лунџовци можно е да водат потекло од скопското село [[Блаце (Скопско)|Блаце]] каде постои истоимен род. Во селото имало само еден староседелски род, Илиевци (2 к.), исто така познати како Гоџовци, кои биле доселени од некое место погоре во Скопска Црна Гора или од Кумановско, основачот на родот бил некој Илија. Денес родот е практично иселен во блиското село [[Стајковци]]. == Култура == Името на селото го носи ликовната манифестација „Виниче“ со културна програма околу црковниот комплекс „Св. Илија“.<ref>{{наведени вести|url=http://www.gazibaba.gov.mk/vesti/vesti-2014/2682-se-odrza-likovnata-manifestacija-vinice-2014.html?lang=mk|title=Се одржа ликовната манифестација „Виниче 2014“|date=27 мај 2014|publisher=Општина Гази Баба|accessdate=28 јуни 2014|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304233807/http://www.gazibaba.gov.mk/vesti/vesti-2014/2682-se-odrza-likovnata-manifestacija-vinice-2014.html?lang=mk|url-status=dead}}</ref> ==Знаменитости== ;Археолошки наоѓалишта<ref>[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069</ref> * [[Градиште (Виниче)|Градиште]] — [[кастел]] од [[Антички период во Македонија|доцноантичкото време]]; * [[Калуѓеров Камен (Виниче)|Калуѓеров Камен]]; * [[Огради (Виниче)|Огради]] — [[некропола]] од доцноантичкото време. ;Цркви<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7}}</ref> * [[Црква „Св. Илија“ - Виниче|Црква „Св. Илија“]] — главна селска и манастирска црква; == Иселеништво == Иселеништвото претежно се одвивало кон [[Скопје]]. Таму целосно се иселиле ''Нерабовци, Стаматковци'', и др. Потоа има иселеници во соседното село [[Стајковци]] (''Шаневи, Анџини, Младеновци, Караџовци, Алтиовци, Дељовци, Дрнговци и Шеровци''), [[Драчево]] (''Десковци'').<ref name=":0" /> == Личности== * [[Стојанче Костоски]] — виртоуз на [[кавал]]<ref>[http://star.vest.com.mk/default.asp?id=4205&idg=1&idb=227&rubrika=Revija ''Странците се луди по моите инструменти и музика'']{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[Лила Стојановска|Лила Филиповска]] — македонска водителка, потекнува од Виниче. ==Галерија== <gallery mode="packed" heights="150px"> File:Виниче 02.jpg|Влезот на селото Виниче File:Виниче 03.jpg|Поглед на најдолните куќи во Виниче </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рвр|Viniče}} * {{нмс|url=https://sitel.com.mk/selo-shto-ne-staree-tuku-se-podmladuva-skopsko-viniche-fenomen-na-novoto-vreme|title=Село што не старее туку се подмладува - скопско Виниче, феномен на новото време|work=[[Сител|Сител Телевизија]]|language=mk|date=16 јануари 2018|accessdate=26 септември 2025}} {{Општина Гази Баба}} {{Скопски села}} [[Категорија:Виниче| ]] [[Категорија:Села со слава Илинден во Македонија]] pnc5d8wvyoh5w37q1xc9izrrccljl5b 14 1123438 5602636 3854060 2026-07-31T14:20:30Z PirinP 115825 5602636 wikitext text/x-wiki {{категориски азбучник|numerals=no}} [[Категорија:Астероиди по име|Места]] [[Категорија:Места| Астероиди]] [[Категорија:Топоними| Астероиди]] dk8kymutrcav81er49ffhwi3vus5yks 0 1129079 5602588 5065747 2026-07-31T12:18:10Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602588 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Велосипедски тркачки извештај | name = Амстел Голд Рејс 2015 | series = [[Светска турнеја на UCI 2015]] | race_no = 11 | season_no = 28 | image = | image_caption = | date = 19 април 2015 | stages = 1 | distance = 258 | unit = км | time = 6ч 31' 49" | speed = 39,5 | first = [[Михал Квјатковски]] | first_team = {{ct|EQS|2015}} | first_nat = ПОЛ | second = [[Алехандро Валверде]] | second_team = {{ct|MOV|2015}} | second_nat = ШПА | third = [[Мајкл Метјус (велосипедист)|Мајкл Метјус]] | third_team = {{ct|OGE|2015}} | third_nat = АВС | previous = [[Амстел Голд Рејс 2014|2014]] | next = [[Амстел Голд Рејс 2016|2016]] }} [[Податотека:Amstel Gold race 2015, Cauberg (17267915542).jpg|мини|Кауберг за време на трката во 2015 година]] '''Амстел Голд Рејс 2015''' — 50. издание на [[Велосипедизам|велосипедската]] [[Класични велосипедски трки|еднодневна]] трка [[Амстел Голд Рејс]]. Се одржала на 19 април и прва единаесетта трка во сезоната на [[Светска турнеја на UCI 2015|Светската турнеја]].<ref name="2015Schedule">{{нмс|url=http://www.cyclingnews.com/news/uci-confirm-worldtour-calendar-2015|title=UCI го потврди календарот за Светската турнеја 2015|accessdate=4 јануари 2015|work=Cyclingnews.com}}</ref><ref name="Calendar">{{нмс|url= http://www.uci.ch/road/calendar/detail#date=20150401&view=list&categ=257&country=0&classc=0|title=Календар на UCI за 2015|accessdate=4 јануари 2015|work=UCI}}</ref> Амстел Голд Рејс е дел од [[Арденски класици|арденските класици]], иако се одржува во областа [[Лимбург (Холандија)|Лимбург]] во [[Холандија]] наместо во белгиските [[Ардени]]. Се одржала една недела пред [[Флеш Валон 2015|Флеш Валон]] и [[Лиеж-Бастон-Лиеж 2015|Лиеж-Бастон-Лиеж]], другите главни арденски класици. Бранителот на титулата бил [[Филип Жилбер]], кој победил на трката трипати, како и друмската трка на сличен терен во 2012 година.<ref>{{наведени вести|url=http://www.cyclingnews.com/features/a-beginners-guide-to-the-ardennes|title=Почетнички водиш за Ардените|last=Косинс|first=Питер|date=17 април 2015|work=Cyclingnews.com |accessdate=18 април 2015}}</ref> Трката се одржала на рута долга 258 километри околу градот [[Фалкенбург на Гел|Фалкенбург]]; рутата вклучувала 34 кратки искачувања, некои од нив се повторувале. Одлучувачкото искачување било [[Кауберг]], четвртото искачување на само 2 километри пред целта. Откако неколку групи биле достигнати, одлучувачката борба се случула на последното искачување на Кауберг. Се создала мала група по искачувањето и спринтала за победа. Спринтот бил освоен од [[Михал Квјатковски]], моменталниот светски првак; прва друмска победа по освојувањето на [[Светско првенство во друмски велосипедизам 2014|Светското првенство]]. [[Алехандро Валверде]] ({{ct|MOV|2015}}) бил втор, додека [[Мајкл Метјус (велосипедист)|Мајкл Метјус]] ({{ct|OGE|2015}}) го заокружил подиумот. == Екипи == Бидејќи Амстел Голд Рејс е дел од Светската турнеја, сите 17 [[Светска турнеја на UCI|UCI World Tour]] екипи биле автоматски поканети и се обврзани да испратат екипа. На осум професионални континентални екипи им биле доделени специјални покани и така била заокружена групата од 25 екипи.<ref>{{наведени вести|url=http://velonews.competitor.com/2015/02/news/final-amstel-gold-race-wildcards-announced_361560|title= Конечно објавени специјалните покани за Амстел Голд|date=23 февруари 2015|work=VeloNews|accessdate=18 април 2015}}</ref> Со осум возачи во секоја екипа, вкупно настапиле 200 возачи. Екипи во Светската турнеја биле: {{пст||20em}} * {{ct|ALM|2015}} * {{ct|AST|2015}} * {{ct|BMC|2015}} * {{ct|OPQ|2015}} * {{ct|FDJ|2015}} * {{ct|IAM|2015}} * {{ct|LAM|2015}} * {{ct|LTB|2015}} * {{ct|MOV|2015}} * {{ct|OGE|2015}} * {{ct|GRS|2015}} * {{ct|GIA|2015}} * {{ct|KAT|2015}} * {{ct|BEL|2015}} * {{ct|SKY|2015}} * {{ct|TTS|2015}} * {{ct|TFR|2015}} {{пстк}} Екипи кои добиле специјални покани биле: {{пст||20em}} * {{ct|MTN|2015}} * {{ct|CCC|2015}} * {{ct|VFN|2015}} * {{ct|CUL|2015}} * {{ct|CSF|2015}} * {{ct|ROO|2015}} * {{ct|WGG|2015}} * {{ct|TSV|2015}} {{пстк}} == Резултати == {| class="wikitable" |- style="background:#ccccff;" ! !Велосипедист !Екипа !Време !Бодови за<br>[[Светска турнеја на UCI 2015|Светската турнеја]] |- | 1 | {{спортистзнаме|[[Михал Квјатковски]]|ПОЛ}} | {{ct|EQS|2015}} |align="right"| 6ч 31' 49" |align="center"| 80 |- | 2 | {{спортистзнаме|[[Алехандро Валверде]]|ШПА}} | {{ct|MOV|2015}} |align="right"| и.в. |align="center"| 60 |- | 3 | {{спортистзнаме|[[Мајкл Метјус (велосипедист)|Мајкл Метјус]]|АВС}} | {{ct|OGE|2015}} |align="right"| и.в. |align="center"| 50 |- | 4 | {{спортистзнаме|[[Руј Кошта (велосипедист)|Руј Кошта]]|ПОР}} | {{ct|LAM|2015}} |align="right"| и.в. |align="center"| 40 |- | 5 | {{спортистзнаме|[[Грег ван Авермат]]|БЕЛ}} | {{ct|BMC|2015}} |align="right"| и.в. |align="center"| 30 |- | 6 | {{спортистзнаме|[[Тони Галопен]]|ФРА}} | {{ct|LTS|2015}} |align="right"| и.в. |align="center"| 22 |- | 7 | {{спортистзнаме|[[Жилијан Алафилип]]|ФРА}} | {{ct|EQS|2015}} |align="right"| и.в. |align="center"| 14 |- | 8 | {{спортистзнаме|[[Енрико Гаспарото]]|ИТА}} | {{ct|WGG|2015}} |align="right"| и.в. |align="center"| 10 |- | 9 | {{спортистзнаме|[[Маќеј Патерски]]|ПОЛ}} | {{ct|CCC|2015}} |align="right"| и.в. |align="center"| 6 |- | 10 | {{спортистзнаме|[[Филип Жилбер]]|БЕЛ}} | {{ct|BMC|2015}} |align="right"| и.в. |align="center"| 2 |} == Наводи == {{наводи}} {{Светска турнеја на UCI 2015}} {{Амстел Голд Рејс}} [[Категорија:Амстел Голд Рејс]] [[Категорија:Светска турнеја на UCI 2015]] [[Категорија:Холандија во 2015 година]] tcrajsegwyoy0ufmp2s1fe170q0qbh9 0 1141697 5602626 5069347 2026-07-31T13:08:42Z Carshalton 30527 5602626 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = {{знамеикона|Шведска}} Симон Терн | image = [[Податотека:SwedenU21 09 Simon Thern 130606 Sve-Sch 3-2 172651 6339.jpg|200px]] | fullname = Јохан Симон Терн | height = {{height|m=1.76}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1992|9|18}} | cityofbirth = {{роден во|Вернамо|}} | countryofbirth = [[Шведска]] | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = {{Fb team Heerenveen}} | clubnumber = 10 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team IFK Varnamo}} | years1 = 2008–2010 | caps1 = 0 | goals1 = 0 | clubs1 = {{Fb team IFK Varnamo}} | years2 = 2010-2011 | caps2 = 23 | goals2 = 2 | clubs2 = {{Fb team Helsingborg}} | years3 = 2010 | caps3 = 21 | goals3 = 8 | clubs3 = →{{Fb team IFK Varnamo}} | years4 = 2012-2014 | caps4 = 71 | goals4 = 9 | clubs4 = {{Fb team Malmo}} | years5 = 2015- | caps5 = 19 | goals5 = 6 | clubs5 = {{Fb team Heerenveen}} | nationalyears1 = 2009 | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{знамеикона|Шведска}} [[Фудбалска репрезентација на Шведска под 17 години|Шведска 17]] | nationalyears2 = 2010 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{знамеикона|Шведска}} [[Фудбалска репрезентација на Шведска под 19 години|Шведска 19]] | nationalyears3 = 2011-2013 | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 1 | nationalteam3 = {{знамеикона|Шведска}} [[Фудбалска репрезентација на Шведска под 21 година|Шведска 21]] | nationalyears4 = 2012- | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalteam4 = {{знамеикона|Шведска}} [[Фудбалска репрезентација на Шведска|Шведска]] }} '''Симон Терн''' (роден на [[18 септември]] [[1992]], во [[Вернамо]]) — [[Швеѓани|шведски]] [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]] на [[ФК Херенфен|Херенфен]] и на [[Фудбалска репрезентација на Шведска|шведската репрезентација]]. {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Терн, симон}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шведски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Малме]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Херенфен]] [[Категорија:Родени во 1992 година]] 6yw3zsgpgfdvxco36kjcw81uodlvexw 5602627 5602626 2026-07-31T13:10:46Z Carshalton 30527 5602627 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Симон Терн | image = [[Податотека:SwedenU21 09 Simon Thern 130606 Sve-Sch 3-2 172651 6339.jpg|200px]] | fullname = Јохан Симон Терн | height = {{height|m=1.76}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1992|9|18}} | cityofbirth = {{роден во|Вернамо|}} | countryofbirth = [[Шведска]] | nationality = {{flagsport|SWE}} [[Шведска]] | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = {{Fb team Heerenveen}} | clubnumber = 10 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team IFK Varnamo}} | years1 = 2008–2010 | caps1 = 0 | goals1 = 0 | clubs1 = {{Fb team IFK Varnamo}} | years2 = 2010-2011 | caps2 = 23 | goals2 = 2 | clubs2 = {{Fb team Helsingborg}} | years3 = 2010 | caps3 = 21 | goals3 = 8 | clubs3 = →{{Fb team IFK Varnamo}} | years4 = 2012-2014 | caps4 = 71 | goals4 = 9 | clubs4 = {{Fb team Malmo}} | years5 = 2015- | caps5 = 34 | goals5 = 7 | clubs5 = {{Fb team Heerenveen}} | years6 = 2017 | caps6 = 24 | goals6 = 1 | clubs6 = →{{Fb team AIK}} | nationalyears1 = 2009 | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|SWE}} [[Фудбалска репрезентација на Шведска под 17 години|Шведска 17]] | nationalyears2 = 2010 | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|SWE}} [[Фудбалска репрезентација на Шведска под 19 години|Шведска 19]] | nationalyears3 = 2011-2013 | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 1 | nationalteam3 = {{flagsport|SWE}} [[Фудбалска репрезентација на Шведска под 21 година|Шведска 21]] | nationalyears4 = 2012- | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalteam4 = {{flagsport|SWE}} [[Фудбалска репрезентација на Шведска|Шведска]] }} '''Симон Терн''' (роден на [[18 септември]] [[1992]], во [[Вернамо]]) — [[Швеѓани|шведски]] [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]] на [[ФК Херенфен|Херенфен]] и на [[Фудбалска репрезентација на Шведска|шведската репрезентација]]. {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Терн, симон}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Шведски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Малме]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Херенфен]] [[Категорија:Родени во 1992 година]] ga12elhvyvfavnzv6zkc3x8lui4bth1 0 1142144 5602591 5180729 2026-07-31T12:21:11Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602591 wikitext text/x-wiki [[Податотека:WNPussycatGale.jpg|мини|Вуди Ален, Роми Шнајдер, Едра Гејл и Питер О'Тул во „Што има ново Pussycat“]] '''„Што има ново, маче?“''' (англиски: ''What's New Pussycat?'') е [[филм]] од 1965 година, во [[режија]] на [[Клајв Донер]] (Clive Donner), снимен по [[Сценарио|сценариото]] на Вуди Ален (неговото прво сценарио). Главните улоги ги играат: [[Питер О’Тул]] (Peter O'Toole), [[Питер Селерс]] (Peter Sellers), [[Роми Шнајдер]] (Romy Schneider), Пола Прентис (Paula Prentiss), [[Вуди Ален]] (Woody Allen), [[Капусин]] (Capucine), [[Урсула Андрес]] (Ursula Andress) и Едра Гејл (Eddra Gale). <ref>[https://raspored.hrt.hr/?mreza=4&datum=2024-03-19 Retrospektiva Woodyja Allena: Što ima novo, mačkice?, britansko-američko-francuski film (пристапено на 19.3.2024)]</ref> ==Синопсис== Мајкл Џејмс (го игра О’Тул) е уредник на модно списание. Тој оди кај [[психијатар]]от Фасбендер (го игра Селерс) за да ги реши своите проблеми во односите со жените. Освен бројните убавици кои секојдневно го опкружуваат, тој има проблеми и со свршеницата Керол (ја игра Шнајдер), која едвај чека да се омажи со него. Кога Мајкл ќе го посети познатото собиралиште на вљубените, еден [[хотел]] во [[Париз]], состојбата ескалира со невидени размери...<ref>„Што има ново, маче?“, ''Антена'', број 887, 26.6.2015, стр. 16.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Британски филмови]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Француски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови на Клајв Донер]] [[Категорија:Филмови со Роми Шнајдер]] [[Категорија:Филмови со Питер О’Тул]] [[Категорија:Филмови со Питер Селерс]] [[Категорија:Филмови со Роми Шнајдер]] [[Категорија:Филмови со Пола Прентис]] [[Категорија:Филмови со Вуди Ален]] [[Категорија:Филмови со Капусин]] [[Категорија:Филмови со Урсула Андрес]] [[Категорија:Филмови со Едра Гејл]] [[Категорија:Филмски комедии]] [[Категорија:Филмови од 1965 година]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Париз]] qvuo9u59ot6ustcopkwkl5n4kjcr67b 0 1143695 5602584 4858181 2026-07-31T12:10:45Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602584 wikitext text/x-wiki [[Податотека:TaylorHackfordHWOFJan2013.jpg|мини|Тејлор Хакфорд]] '''Доказ за живот''' - американски [[филм]], во [[режија]] на Телјор Хекфорд. Главните улоги ги толкуваат: [[Мег Рајан]], [[Расел Кроу]], [[Дејвид Морс]] итн. == Содржина == Елис Боуман и нејзиниот сопруг Питер се селат во измислената [[Јужна Америка|јужноамериканска]] држава Текала, каде Питер работи на изградбата на една брана. Иако Елис не е среќна заради преселбата, таа сепак решава да остане во новото место на престој. Целата ситуација се менува од корен кога Питер ќе биде киднапиран од [[Герила|герилците]] на Ослободителната [[армија]] на Текала, кои веруваат дека тој работи за [[Нафта|нафтена]] компанија.<ref>„Доказ за живот“, ''Антена'', број 899, 18.9.2015, стр. 12.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови со Расел Кроу]] [[Категорија:Филмови со Мег Рајан]] [[Категорија:Филмови од 2000 година]] rw5cjns89r2yjkjlm33q8ytdzqofitj 0 1155195 5602610 5602560 2026-07-31T12:52:14Z Carshalton 30527 5602610 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Џон Стоунс | fullname = Џон Стоунс<ref name="Barclays Premier League Squad Numbers 2013/14">{{наведени вести |title=Barclays Premier League Squad Numbers 2013/14 |url=http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/aug/premier-league-squad-numbers-seasons-2013-14.html |publisher=Premier League |date=16 August 2013 |accessdate=17 August 2013 |archive-date=2013-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130821225359/http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/aug/premier-league-squad-numbers-seasons-2013-14.html |url-status=dead }}</ref> | image = [[Податотека:England v Panama 27 June 26-037 (John Stones cropped).jpg|170px]] | height = {{height|m=1.88}}<ref name="Rothmans2012-13"/> | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1994|05|28}}<ref name="Rothmans2012-13">{{Наведена книга|editor1-first=Glenda|editor1-last=Rollin|editor2-first=Jack|editor2-last=Rollin|title=Sky Sports Football Yearbook 2012–2013|year=2012|publisher=[[Headline Publishing Group|Headline]]|location=London|isbn=978-0-7553-6356-8|page=427|edition=43rd}}</ref> | cityofbirth = {{роден во |Барнсли|}} | countryofbirth = [[Англија]] | nationality = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | currentclub = {{Fb team Inter}} | clubnumber = 5 | position = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]] | youthyears1 = 2001–2011 | youthclubs1 = {{Fb team Barnsley}} | years1 = 2011–2013 | caps1 = 24 | goals1 = 0 | clubs1 = {{Fb team Barnsley}} | years2 = 2013–2016 | caps2 = 77 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Everton}} | years3 = 2016–2026 | caps3 = 180 | goals3 = 10 | clubs3 = {{Fb team Manchester City}} | years4 = 2026– | caps4 = 0 | goals4 = 0 | clubs4 = {{Fb team Inter}} | nationalyears1 = 2012–2013 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|Англија 19]] | nationalyears2 = 2013 | nationalcaps2 = 2 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|Англија 20]] | nationalyears3 = 2013–2015 | nationalcaps3 = 12 | nationalgoals3 = 0 | nationalteam3 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|Англија 21]] | nationalyears4 = 2014– | nationalcaps4 = 94 | nationalgoals4 = 3 | nationalteam4 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] }} '''Џон Стоунс''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''John Stones''; роден на [[28 мај]] [[1994]], во [[Барнсли]]) — [[Англија|англиски]] [[фудбалер]], [[Одбрана (фудбал)|играч од одбраната]] на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]]. == Технички карактеристики == Главно игра на позицијата [[Одбрана (фудбал)#Централен одбранбен играч|централен дефанзивец]], но исто така тој може да игра и на позицијата [[Одбрана (фудбал)#Страничен бек|десен бек]]. Има одлични физички предизпозиции и е многу цврст во физичките двобои, но исто така има и добра техника, добро се снаоѓа во противничките шеснаесетници, вешт во затрворањето на противничките напаѓачи и добар во играта во воздухот. ==Клупска кариера== ===Барнсли=== Роден во [[Барнсли]], [[Јужен Јоркшир]],<ref name="Rothmans2012-13"/> Стоунс произлегол од младинската академија на [[ФК Барнсли]] која му низ настапи за сите младиснки тимови му овозможил да го потпише својот прв професионален договор во декември [[2011]]. Тој го направил своето деби како професионалец на 17 март [[2012]] година во натпреварот од [[Чемпионшип лига]]та Барнсли-[[ФК Рединг|Рединг]] 0-4, влегувајќи на местото на [[Скот Вајсман]] во 52-рата минута.<ref>{{наведени вести|title=Reading maintained their promotion charge with an emphatic win at Oakwell to secure their ninth win in 10 games.|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17323945|accessdate=19 March 2012|publisher=[[BBC Sport]]|date=17 March 2012}}</ref> Во својот прв натпревар како стартер во професионалната кариера Стоунс го постигнал својот прв гол за Барнсли, во победата на гости со 4-3 по продолженија над [[АФК Рочдејл|Рочдејл]] во првото коло од [[Лига куп]]от на 11 август 2012.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19123950|title=Rochdale 3–4 Barnsley (aet)|publisher=[[BBC]]|date=11 August 2012 |accessdate=12 August 2012}}</ref> Една недела подоцна, тој го направил својот прв старт во лигата, во победата со 1-0 против [[ФК Мидлзборо|Мидлзборо]].<ref>{{наведени вести|title=Tykes claim overdue home win|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/262139/report|accessdate=26 April 2015|work=Sky Sports|date=18 August 2012}}</ref> ===Евертон=== [[File:T Howard J Stones F Campbell 2014.jpg|thumb|left|Стоунс (во средина) и голманот на Евертон [[Тим Хауард]] го бранат својот гол од [[Фрејзер Кемпбел]] од {{Fb team (N) Cardiff City}} во натпревар од март 2014]] Стоунс потпишал пет и пол годишен договор со [[ФК Евертон|Евертон]] на 31 јануари 2013 година,<ref>{{наведени вести|title=Blues sign Stones|url=http://www.evertonfc.com/news/archive/2013/01/31/blues-sign-stones|publisher=Everton F.C|date=31 January 2013|accessdate=31 January 2013|archive-date=2013-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130204132229/http://www.evertonfc.com/news/archive/2013/01/31/blues-sign-stones|url-status=dead}}</ref> за сума од 3 милиони фунти. Во текот на сезоната 2012-2013 бил неискористена замена во три натпревари од [[Премиер лига]]та, но не добил шанса да дебитира. Своето деби за Евертон го направил против [[ФК Стивениџ|Стивениџ]] во натпревар од вториот круг на Лига купот одигран на 28 август 2013 година на [[Гудисон Парк]]; натпреварот завршил со победа на Евертон по [[Продолжеток (спорт)|продолженија]] со 2-1.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23776650|title=Everton 2 – 1 Stevenage (aet)|publisher=[[BBC]]|date=28 August 2013 |accessdate=16 September 2013}}</ref> На 14 септември 2013, Стоунс го направил своето деби во Премиер лигата влегувајќи како замена на местото на [[Стивен Нејсмит]] во победата со 1–0 на домашен терен над [[ФК Челси|Челси]] на 14 септември 2013.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23999387|title=Everton 1 – 0 Chelsea|publisher=[[BBC]]|date=14 September 2013 |accessdate=16 September 2013}}</ref> На 1 јануари 2014 година, го имал својот прв старт во првенствен натпревар за Евертон во ремито 1-1 против [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]] на [[Британија (стадион)|Стадионот Британија]].<ref>{{Наведена мрежна страница | url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25513272 | title=Stoke City 1–1 Everton | publisher=[[BBC Sport]] | accessdate=1 January 2014}}</ref> На почетокот на сезоната 2014-2015, Стоунс потпишал нов петгодишен договор со ''„карамелите“'' во трајност до 2019 година. Во текот на сезоната, тој успеал да го истисне ветеранот [[Силван Дистен]] од почетната постава, изборувајќи се место до [[Фил Џагиелка]] на централните одбранбени позиции, но исто така, имал неколку старта и на позицијата десен бек. На 6 април 2015 го постигнал својот прв погодок за Евертон во победата со 3-0 над [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]].<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/32371018 "Everton 3-0 Manchester United"] BBC Sport. 26 April 2015. Retrieved 26 April 2015.</ref> Сезоната ја завршил со 30 настапи во сите натпреварувања и еден постигнат гол. Во текот на летото [[2015]], Евертон одбиле неколку понуди од Челси за трансфер на Стоунс во ''„сините“'' од кои највисоката изнесувала 30 милиони фунти.<ref>{{Наведена мрежна страница|last1=McNulty|first1=Phil|title=John Stones: Everton defender not for sale despite '£30m Chelsea bid'|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/33977836|publisher=[[BBC Sport]]|accessdate=18 August 2015|date=18 August 2015}}</ref> Во текот на [[ФК Евертон сезона 2015-2016|сезоната 2015-2016]], Стоунс станал постојан стартер на позицијата централен одбранбен играч, играјќи 41 натпревар во сите натпреварувања. ===Манчестер Сити=== На 9 август 2016 година, Стоунс потпишал шестгодишен договор со [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] а сумата на трансферот изнесувала 47,5 милиони фунти, со што тој станал вториот најскап одбранбен играч во фудбалската историјата, зад [[Давид Луиз]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.skysports.com/football/news/11679/10528801/john-stones-joins-manchester-city-in-475m-deal|title=John Stones joins Manchester City in £47.5m deal|publisher=Sky Sports|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{наведени вести|url=https://www.theguardian.com/football/2016/aug/09/manchester-city-complete-signing-of-john-stones-from-everton|title=Manchester City complete £47.5m signing of John Stones from Everton|newspaper=The Guardian |location=London |date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.com/sport/football/37020275|title=John Stones: Manchester City sign Everton defender for £47.5m|publisher=BBC Sport|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.soccertransfers.net/manchester-city-sign-john-stones-for-47-5m-on-a-six-year-deal-50456/|title=Manchester City sign John Stones for £47.5m on a six-year deal|publisher=SoccerTransfers.net|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016|archive-date=2016-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927200403/http://www.newsigning.co.uk/manchester-city-sign-john-stones-for-47-5m-on-a-six-year-deal-50456/|url-status=dead}}</ref> Благодарение на клаузулата според која би требало да добијат 15% од следната продажба, екипата на Барнсли добила 6,78 милиони фунти од трансферот на Стоунс во Манчестер Сити, износ кој бил поголем од било кој друг надомест за трансфер што го добиле во нивната историја.<ref>{{наведени вести |last1=Bilton |first1=Toby |title=Barnsley net £7m from John Stones' move to Manchester City |url=http://www.yorkshirepost.co.uk/sport/football/barnsley-fc/barnsley-net-7m-from-john-stones-move-to-manchester-city-1-8058522 |accessdate=13 September 2017 |work=Yorkshire Post |date=9 August 2016}}</ref> Своето деби за Сити Стоунс го имал четири дена подоцна на стартот на новата сезона, кога играл од почетокот во центарот на одбраната како партнер на [[Александар Коларов]] во победата со 2-1 над {{Fb team (N) Sunderland}}, во првиот натпревар на [[Пеп Гвардиола]] на клупата на ''граѓаните''.<ref>{{наведени вести |last1=Wallace |first1=Sam |title=Manchester City 2 Sunderland 1: Late Paddy McNair own goal hands Pep Guardiola winning start |url=https://www.telegraph.co.uk/football/0/manchester-city-vs-sunderland-live-score-and-goal-updates-from-p/ |accessdate=13 September 2017 |work=The Daily Telegraph |date=13 August 2017}}</ref> На 6 јануари 2017, го постигнал својот прв гол за својот нов клуб, стрелајќи прецизно со глава за последниот гол во победата со 5–0 над {{Fb team (N) West Ham United}} на [[Олимписки стадион во Лондон|Олимпискиот стадион во Лондон]] во третото коло од ФА купот.<ref>{{наведени вести |last1=Cottingham |first1=Robert |title=Man City defender John Stones reacts to first goal for the club |url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-west-ham-stones-12419263 |accessdate=13 September 2017 |work=Manchester Evening News |date=6 January 2017}}</ref> ===Интер=== На 30 јули 2026 година, Стоунс како слободен играч му се приклучил на [[Италија|италијанскиот]] клуб, [[ФК Интер|Интер]], потпишувајќи двегодишен договор.<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/news/john-stones-is-an-inter-player|title=John Stones joins Inter|date=30 July 2026 |publisher=Inter Milan|access-date=30 July 2026}}</ref> ==Репрезентативна кариера== Стоунс ја претставувал Англија во репрезентациите [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|под 19]], [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|под 20]] и [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|под 21 година]], а од 2014 година настапува за [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорската репрезентација]]. Со репрезентацијата [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|под 21 година]] Стоунс учествувал на [[УЕФА Европско првенство за играчи под 21 година - 2015|Европското првенство 2015]] во [[Чешка]]. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорската репрезентација на Англија]] Стоунс го направил на 30 мај 2014 во победата со 3-0 во пријатлски натпревар против [[Фудбалска репрезентација на Перу|Перу]]. Тој исто така бил повикан од [[Рој Хоџсон]] на поширокиот список за [[Светско првенство во фудбал 2014|Светското првенство 2014]] во [[Бразил]], но испаднал од конечната листа. === Хронологија на репрезентативните настапи === {{Репрезентативни настапи|ENG}} {{Cronopar|30-05-2014|Лондон|ENG|3|0|PER|-|Пријателска|13={{subon|75}}}} {{Cronopar|04-06-2014|Мајами Гарденс|ECU|2|2|ENG|-|Пријателска|13={{subon|74}}}} {{Cronopar|03-09-2014|Лондон|ENG|1|0|NOR|-|Пријателска|13={{suboff|81}}}} {{Cronopar|08-09-2014|Базел|SUI|0|2|ENG|-|Квалификации за Евро|2016}} {{Cronopar|05-09-2015|Серавале|SMR|0|6|ENG|-|Квалификации за Евро|2016}} {{Cronopar|08-09-2015|Лондон|ENG|2|0|SUI|-|Квалификации за Евро|2016|13={{subon|68}}}} {{Cronopar|17-11-2015|Лондон|ENG|2|0|FRA|-|Пријателска}} {{Cronopar|29-03-2016|Лондон|ENG|1|2|NED|-|Пријателска}} {{Cronofin|8|0}} ==Клупска статистика== ''Статистиката е ажурирана на 10 август 2017.'' {| class="wikitable center" style="text-align:center; font-size:90%" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | 2011-2012 || rowspan=2|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Барнсли|Барнсли]] || [[Чемпионшип лига 2011-2012|ЧМП]] || 2 || 0 || [[ФА Куп 2011-2012|ФАКуп]]+[[Лига куп 2011-2012|ЛК]] || 0+0 || 0 || - || - || - || || - || - || 2 || 0 |- | 2012-2013 || [[Чемпионшип лига 2012-2013|ЧМП]] ||22|| 0 || [[ФА Куп 2012-2013|ФАКуп]]+[[Лига куп 2012-2013|ЛК]] || 2+2 || 1 || - || - || - || - || - || - || 26 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно Барнсли || 24 || 0 || || 4 || 1 || || - || - || || - || - || 28 || 1 |- | [[ФК Евертон сезона 2013-2014|2013-2014]] || rowspan=3|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Евертон|Евертон]] || [[Премиер лига 2013-2014|ПЛ]] || 21 || 0 || [[ФА Куп 2013-2014|ФАКуп]]+[[Лига куп 2013-2014|ЛК]] || 3+2 || 0 || - || - || - || - || - || - || 26 || 0 |- | [[ФК Евертон сезона 2014-2015|2014-2015]] || [[Премиер лига 2014-2015|ПЛ]] || 23 || 1 || [[ФА Куп 2014-2015|ФАКуп]]+[[Лига куп 2014-2015|ЛК]] || 2+0 || 0 || [[Лига Европа 2014-2015|ЛЕ]] || 3 || 0 || - || - || - || 28 || 1 |- | [[ФК Евертон сезона 2015-2016|2015-2016]] || [[Премиер лига 2015-2016|ПЛ]] || 33 || 0 || [[ФА Куп 2015-2016|ФАКуп]]+[[Лига куп 2015-2016|ЛК]] || 2+6 || 0 || - || - || - || - || - || - || 41 ||0 |- !colspan="3"|Вкупно Евертон || 77 || 1 || || 15 || 0 || || 3 || 0 || || || || 95 || 1 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2016-2017|2016-2017]] || rowspan=3|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] || [[Премиер лига 2016-2017|ПЛ]] || 27 || 0 || [[ФА Куп 2016-2017|ФАКуп]]+[[Лига куп 2016-2017|ЛК]] || 4+1 || 1 || [[УЕФА Лига на шамиони 2016-2017|ЛШ]] || 9 || 1 || - || - || - || 41 || 2 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2017-2018|2017-2018]] || [[Премиер лига на Англија 2017-2018|ПЛ]] || 18 || 0 || [[ФА Куп 2017-2018|ФАКуп]]+[[Лига куп 2017-2018|ЛК]] || 2+4 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2017/18|ЛШ]] || 5 || 3 || - || - || - || 29 || 3 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2018-2019|2018-2019]] || [[Премиер лига на Англија 2018-2019|ПЛ]] || 22 || 0 || [[ФА Куп 2018-2019|ФАКуп]]+[[Лига куп 2018-2019|ЛК]] || 4+3 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2018-2019|ЛШ]] || 6 || 0 || [[ФА Комјунити Шилд 2018|КШ]] || 1 || 0 || 36 || 0 |- !colspan=3|Вкупно Манчестер Сити || 67 || 0 || || 18 || 1 || || 20 || 4 || || 1 || 0 || 106 || 5 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 168 || 1 || || 37 || 1 || || 23 || 4 || || 1 || 0 || 229 || 6 |} ==Титули== ===={{flagsport|ENG}} Манчестер Сити==== *'''{{Трофеј-Англија (Премиер лига)}} [[Премиер лига]]''' : 1 : [[Премиер лига на Англија|2017-2018]] *'''{{Трофеј-Англија (Лига куп)}} [[Фудбалски Лига куп на Англија|ЕФЛ куп]]''' : 2 : 2017-2018, 2018-2019 *'''{{Трофеј-Комјунити Шилд}} [[ФА Комјунити Шилд]]''' : 1 : 2018 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Англија |image3=Flag of England.svg }} * [http://us.soccerway.com/players/john-stones/189445/ Џон Стоунс на soccerway] * [http://www.transfermarkt.co.uk/john-stones/profil/spieler/186590 Џон Стоунс на transfermarkt] * [http://www.espnfc.com/player/157974/john-stones Џон Стоунс на espn] * [http://www.goal.com/en/people/england/65008/john-stones Џон Стоунс на Goal.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160405170150/http://www.goal.com/en/people/england/65008/john-stones |date=2016-04-05 }} {{Navboxes |bg= white |fg= #0B0B3F |bordercolor= #0B0B3F |title= Состави на Англија |list1= {{Состав на Англија на ЕП фудбал под 21 година 2015}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2016}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2018}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2020}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2022}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2024}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Стоунс, Џон}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Англиски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барнсли]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Евертон]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Интер]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Родени во 1994 година]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] 34144wwfwgo5umq9okf2epfhspxszqz 5602612 5602610 2026-07-31T12:53:01Z Carshalton 30527 /* Надворешни врски */ 5602612 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Џон Стоунс | fullname = Џон Стоунс<ref name="Barclays Premier League Squad Numbers 2013/14">{{наведени вести |title=Barclays Premier League Squad Numbers 2013/14 |url=http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/aug/premier-league-squad-numbers-seasons-2013-14.html |publisher=Premier League |date=16 August 2013 |accessdate=17 August 2013 |archive-date=2013-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130821225359/http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/aug/premier-league-squad-numbers-seasons-2013-14.html |url-status=dead }}</ref> | image = [[Податотека:England v Panama 27 June 26-037 (John Stones cropped).jpg|170px]] | height = {{height|m=1.88}}<ref name="Rothmans2012-13"/> | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1994|05|28}}<ref name="Rothmans2012-13">{{Наведена книга|editor1-first=Glenda|editor1-last=Rollin|editor2-first=Jack|editor2-last=Rollin|title=Sky Sports Football Yearbook 2012–2013|year=2012|publisher=[[Headline Publishing Group|Headline]]|location=London|isbn=978-0-7553-6356-8|page=427|edition=43rd}}</ref> | cityofbirth = {{роден во |Барнсли|}} | countryofbirth = [[Англија]] | nationality = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | currentclub = {{Fb team Inter}} | clubnumber = 5 | position = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]] | youthyears1 = 2001–2011 | youthclubs1 = {{Fb team Barnsley}} | years1 = 2011–2013 | caps1 = 24 | goals1 = 0 | clubs1 = {{Fb team Barnsley}} | years2 = 2013–2016 | caps2 = 77 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Everton}} | years3 = 2016–2026 | caps3 = 180 | goals3 = 10 | clubs3 = {{Fb team Manchester City}} | years4 = 2026– | caps4 = 0 | goals4 = 0 | clubs4 = {{Fb team Inter}} | nationalyears1 = 2012–2013 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|Англија 19]] | nationalyears2 = 2013 | nationalcaps2 = 2 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|Англија 20]] | nationalyears3 = 2013–2015 | nationalcaps3 = 12 | nationalgoals3 = 0 | nationalteam3 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|Англија 21]] | nationalyears4 = 2014– | nationalcaps4 = 94 | nationalgoals4 = 3 | nationalteam4 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] }} '''Џон Стоунс''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''John Stones''; роден на [[28 мај]] [[1994]], во [[Барнсли]]) — [[Англија|англиски]] [[фудбалер]], [[Одбрана (фудбал)|играч од одбраната]] на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]]. == Технички карактеристики == Главно игра на позицијата [[Одбрана (фудбал)#Централен одбранбен играч|централен дефанзивец]], но исто така тој може да игра и на позицијата [[Одбрана (фудбал)#Страничен бек|десен бек]]. Има одлични физички предизпозиции и е многу цврст во физичките двобои, но исто така има и добра техника, добро се снаоѓа во противничките шеснаесетници, вешт во затрворањето на противничките напаѓачи и добар во играта во воздухот. ==Клупска кариера== ===Барнсли=== Роден во [[Барнсли]], [[Јужен Јоркшир]],<ref name="Rothmans2012-13"/> Стоунс произлегол од младинската академија на [[ФК Барнсли]] која му низ настапи за сите младиснки тимови му овозможил да го потпише својот прв професионален договор во декември [[2011]]. Тој го направил своето деби како професионалец на 17 март [[2012]] година во натпреварот од [[Чемпионшип лига]]та Барнсли-[[ФК Рединг|Рединг]] 0-4, влегувајќи на местото на [[Скот Вајсман]] во 52-рата минута.<ref>{{наведени вести|title=Reading maintained their promotion charge with an emphatic win at Oakwell to secure their ninth win in 10 games.|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17323945|accessdate=19 March 2012|publisher=[[BBC Sport]]|date=17 March 2012}}</ref> Во својот прв натпревар како стартер во професионалната кариера Стоунс го постигнал својот прв гол за Барнсли, во победата на гости со 4-3 по продолженија над [[АФК Рочдејл|Рочдејл]] во првото коло од [[Лига куп]]от на 11 август 2012.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19123950|title=Rochdale 3–4 Barnsley (aet)|publisher=[[BBC]]|date=11 August 2012 |accessdate=12 August 2012}}</ref> Една недела подоцна, тој го направил својот прв старт во лигата, во победата со 1-0 против [[ФК Мидлзборо|Мидлзборо]].<ref>{{наведени вести|title=Tykes claim overdue home win|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/262139/report|accessdate=26 April 2015|work=Sky Sports|date=18 August 2012}}</ref> ===Евертон=== [[File:T Howard J Stones F Campbell 2014.jpg|thumb|left|Стоунс (во средина) и голманот на Евертон [[Тим Хауард]] го бранат својот гол од [[Фрејзер Кемпбел]] од {{Fb team (N) Cardiff City}} во натпревар од март 2014]] Стоунс потпишал пет и пол годишен договор со [[ФК Евертон|Евертон]] на 31 јануари 2013 година,<ref>{{наведени вести|title=Blues sign Stones|url=http://www.evertonfc.com/news/archive/2013/01/31/blues-sign-stones|publisher=Everton F.C|date=31 January 2013|accessdate=31 January 2013|archive-date=2013-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130204132229/http://www.evertonfc.com/news/archive/2013/01/31/blues-sign-stones|url-status=dead}}</ref> за сума од 3 милиони фунти. Во текот на сезоната 2012-2013 бил неискористена замена во три натпревари од [[Премиер лига]]та, но не добил шанса да дебитира. Своето деби за Евертон го направил против [[ФК Стивениџ|Стивениџ]] во натпревар од вториот круг на Лига купот одигран на 28 август 2013 година на [[Гудисон Парк]]; натпреварот завршил со победа на Евертон по [[Продолжеток (спорт)|продолженија]] со 2-1.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23776650|title=Everton 2 – 1 Stevenage (aet)|publisher=[[BBC]]|date=28 August 2013 |accessdate=16 September 2013}}</ref> На 14 септември 2013, Стоунс го направил своето деби во Премиер лигата влегувајќи како замена на местото на [[Стивен Нејсмит]] во победата со 1–0 на домашен терен над [[ФК Челси|Челси]] на 14 септември 2013.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23999387|title=Everton 1 – 0 Chelsea|publisher=[[BBC]]|date=14 September 2013 |accessdate=16 September 2013}}</ref> На 1 јануари 2014 година, го имал својот прв старт во првенствен натпревар за Евертон во ремито 1-1 против [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]] на [[Британија (стадион)|Стадионот Британија]].<ref>{{Наведена мрежна страница | url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25513272 | title=Stoke City 1–1 Everton | publisher=[[BBC Sport]] | accessdate=1 January 2014}}</ref> На почетокот на сезоната 2014-2015, Стоунс потпишал нов петгодишен договор со ''„карамелите“'' во трајност до 2019 година. Во текот на сезоната, тој успеал да го истисне ветеранот [[Силван Дистен]] од почетната постава, изборувајќи се место до [[Фил Џагиелка]] на централните одбранбени позиции, но исто така, имал неколку старта и на позицијата десен бек. На 6 април 2015 го постигнал својот прв погодок за Евертон во победата со 3-0 над [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]].<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/32371018 "Everton 3-0 Manchester United"] BBC Sport. 26 April 2015. Retrieved 26 April 2015.</ref> Сезоната ја завршил со 30 настапи во сите натпреварувања и еден постигнат гол. Во текот на летото [[2015]], Евертон одбиле неколку понуди од Челси за трансфер на Стоунс во ''„сините“'' од кои највисоката изнесувала 30 милиони фунти.<ref>{{Наведена мрежна страница|last1=McNulty|first1=Phil|title=John Stones: Everton defender not for sale despite '£30m Chelsea bid'|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/33977836|publisher=[[BBC Sport]]|accessdate=18 August 2015|date=18 August 2015}}</ref> Во текот на [[ФК Евертон сезона 2015-2016|сезоната 2015-2016]], Стоунс станал постојан стартер на позицијата централен одбранбен играч, играјќи 41 натпревар во сите натпреварувања. ===Манчестер Сити=== На 9 август 2016 година, Стоунс потпишал шестгодишен договор со [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] а сумата на трансферот изнесувала 47,5 милиони фунти, со што тој станал вториот најскап одбранбен играч во фудбалската историјата, зад [[Давид Луиз]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.skysports.com/football/news/11679/10528801/john-stones-joins-manchester-city-in-475m-deal|title=John Stones joins Manchester City in £47.5m deal|publisher=Sky Sports|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{наведени вести|url=https://www.theguardian.com/football/2016/aug/09/manchester-city-complete-signing-of-john-stones-from-everton|title=Manchester City complete £47.5m signing of John Stones from Everton|newspaper=The Guardian |location=London |date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.com/sport/football/37020275|title=John Stones: Manchester City sign Everton defender for £47.5m|publisher=BBC Sport|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.soccertransfers.net/manchester-city-sign-john-stones-for-47-5m-on-a-six-year-deal-50456/|title=Manchester City sign John Stones for £47.5m on a six-year deal|publisher=SoccerTransfers.net|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016|archive-date=2016-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927200403/http://www.newsigning.co.uk/manchester-city-sign-john-stones-for-47-5m-on-a-six-year-deal-50456/|url-status=dead}}</ref> Благодарение на клаузулата според која би требало да добијат 15% од следната продажба, екипата на Барнсли добила 6,78 милиони фунти од трансферот на Стоунс во Манчестер Сити, износ кој бил поголем од било кој друг надомест за трансфер што го добиле во нивната историја.<ref>{{наведени вести |last1=Bilton |first1=Toby |title=Barnsley net £7m from John Stones' move to Manchester City |url=http://www.yorkshirepost.co.uk/sport/football/barnsley-fc/barnsley-net-7m-from-john-stones-move-to-manchester-city-1-8058522 |accessdate=13 September 2017 |work=Yorkshire Post |date=9 August 2016}}</ref> Своето деби за Сити Стоунс го имал четири дена подоцна на стартот на новата сезона, кога играл од почетокот во центарот на одбраната како партнер на [[Александар Коларов]] во победата со 2-1 над {{Fb team (N) Sunderland}}, во првиот натпревар на [[Пеп Гвардиола]] на клупата на ''граѓаните''.<ref>{{наведени вести |last1=Wallace |first1=Sam |title=Manchester City 2 Sunderland 1: Late Paddy McNair own goal hands Pep Guardiola winning start |url=https://www.telegraph.co.uk/football/0/manchester-city-vs-sunderland-live-score-and-goal-updates-from-p/ |accessdate=13 September 2017 |work=The Daily Telegraph |date=13 August 2017}}</ref> На 6 јануари 2017, го постигнал својот прв гол за својот нов клуб, стрелајќи прецизно со глава за последниот гол во победата со 5–0 над {{Fb team (N) West Ham United}} на [[Олимписки стадион во Лондон|Олимпискиот стадион во Лондон]] во третото коло од ФА купот.<ref>{{наведени вести |last1=Cottingham |first1=Robert |title=Man City defender John Stones reacts to first goal for the club |url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-west-ham-stones-12419263 |accessdate=13 September 2017 |work=Manchester Evening News |date=6 January 2017}}</ref> ===Интер=== На 30 јули 2026 година, Стоунс како слободен играч му се приклучил на [[Италија|италијанскиот]] клуб, [[ФК Интер|Интер]], потпишувајќи двегодишен договор.<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/news/john-stones-is-an-inter-player|title=John Stones joins Inter|date=30 July 2026 |publisher=Inter Milan|access-date=30 July 2026}}</ref> ==Репрезентативна кариера== Стоунс ја претставувал Англија во репрезентациите [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|под 19]], [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|под 20]] и [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|под 21 година]], а од 2014 година настапува за [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорската репрезентација]]. Со репрезентацијата [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|под 21 година]] Стоунс учествувал на [[УЕФА Европско првенство за играчи под 21 година - 2015|Европското првенство 2015]] во [[Чешка]]. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорската репрезентација на Англија]] Стоунс го направил на 30 мај 2014 во победата со 3-0 во пријатлски натпревар против [[Фудбалска репрезентација на Перу|Перу]]. Тој исто така бил повикан од [[Рој Хоџсон]] на поширокиот список за [[Светско првенство во фудбал 2014|Светското првенство 2014]] во [[Бразил]], но испаднал од конечната листа. === Хронологија на репрезентативните настапи === {{Репрезентативни настапи|ENG}} {{Cronopar|30-05-2014|Лондон|ENG|3|0|PER|-|Пријателска|13={{subon|75}}}} {{Cronopar|04-06-2014|Мајами Гарденс|ECU|2|2|ENG|-|Пријателска|13={{subon|74}}}} {{Cronopar|03-09-2014|Лондон|ENG|1|0|NOR|-|Пријателска|13={{suboff|81}}}} {{Cronopar|08-09-2014|Базел|SUI|0|2|ENG|-|Квалификации за Евро|2016}} {{Cronopar|05-09-2015|Серавале|SMR|0|6|ENG|-|Квалификации за Евро|2016}} {{Cronopar|08-09-2015|Лондон|ENG|2|0|SUI|-|Квалификации за Евро|2016|13={{subon|68}}}} {{Cronopar|17-11-2015|Лондон|ENG|2|0|FRA|-|Пријателска}} {{Cronopar|29-03-2016|Лондон|ENG|1|2|NED|-|Пријателска}} {{Cronofin|8|0}} ==Клупска статистика== ''Статистиката е ажурирана на 10 август 2017.'' {| class="wikitable center" style="text-align:center; font-size:90%" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | 2011-2012 || rowspan=2|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Барнсли|Барнсли]] || [[Чемпионшип лига 2011-2012|ЧМП]] || 2 || 0 || [[ФА Куп 2011-2012|ФАКуп]]+[[Лига куп 2011-2012|ЛК]] || 0+0 || 0 || - || - || - || || - || - || 2 || 0 |- | 2012-2013 || [[Чемпионшип лига 2012-2013|ЧМП]] ||22|| 0 || [[ФА Куп 2012-2013|ФАКуп]]+[[Лига куп 2012-2013|ЛК]] || 2+2 || 1 || - || - || - || - || - || - || 26 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно Барнсли || 24 || 0 || || 4 || 1 || || - || - || || - || - || 28 || 1 |- | [[ФК Евертон сезона 2013-2014|2013-2014]] || rowspan=3|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Евертон|Евертон]] || [[Премиер лига 2013-2014|ПЛ]] || 21 || 0 || [[ФА Куп 2013-2014|ФАКуп]]+[[Лига куп 2013-2014|ЛК]] || 3+2 || 0 || - || - || - || - || - || - || 26 || 0 |- | [[ФК Евертон сезона 2014-2015|2014-2015]] || [[Премиер лига 2014-2015|ПЛ]] || 23 || 1 || [[ФА Куп 2014-2015|ФАКуп]]+[[Лига куп 2014-2015|ЛК]] || 2+0 || 0 || [[Лига Европа 2014-2015|ЛЕ]] || 3 || 0 || - || - || - || 28 || 1 |- | [[ФК Евертон сезона 2015-2016|2015-2016]] || [[Премиер лига 2015-2016|ПЛ]] || 33 || 0 || [[ФА Куп 2015-2016|ФАКуп]]+[[Лига куп 2015-2016|ЛК]] || 2+6 || 0 || - || - || - || - || - || - || 41 ||0 |- !colspan="3"|Вкупно Евертон || 77 || 1 || || 15 || 0 || || 3 || 0 || || || || 95 || 1 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2016-2017|2016-2017]] || rowspan=3|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] || [[Премиер лига 2016-2017|ПЛ]] || 27 || 0 || [[ФА Куп 2016-2017|ФАКуп]]+[[Лига куп 2016-2017|ЛК]] || 4+1 || 1 || [[УЕФА Лига на шамиони 2016-2017|ЛШ]] || 9 || 1 || - || - || - || 41 || 2 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2017-2018|2017-2018]] || [[Премиер лига на Англија 2017-2018|ПЛ]] || 18 || 0 || [[ФА Куп 2017-2018|ФАКуп]]+[[Лига куп 2017-2018|ЛК]] || 2+4 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2017/18|ЛШ]] || 5 || 3 || - || - || - || 29 || 3 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2018-2019|2018-2019]] || [[Премиер лига на Англија 2018-2019|ПЛ]] || 22 || 0 || [[ФА Куп 2018-2019|ФАКуп]]+[[Лига куп 2018-2019|ЛК]] || 4+3 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2018-2019|ЛШ]] || 6 || 0 || [[ФА Комјунити Шилд 2018|КШ]] || 1 || 0 || 36 || 0 |- !colspan=3|Вкупно Манчестер Сити || 67 || 0 || || 18 || 1 || || 20 || 4 || || 1 || 0 || 106 || 5 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 168 || 1 || || 37 || 1 || || 23 || 4 || || 1 || 0 || 229 || 6 |} ==Титули== ===={{flagsport|ENG}} Манчестер Сити==== *'''{{Трофеј-Англија (Премиер лига)}} [[Премиер лига]]''' : 1 : [[Премиер лига на Англија|2017-2018]] *'''{{Трофеј-Англија (Лига куп)}} [[Фудбалски Лига куп на Англија|ЕФЛ куп]]''' : 2 : 2017-2018, 2018-2019 *'''{{Трофеј-Комјунити Шилд}} [[ФА Комјунити Шилд]]''' : 1 : 2018 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Англија |image3=Flag of England.svg }} * [http://us.soccerway.com/players/john-stones/189445/ Џон Стоунс на soccerway] * [http://www.transfermarkt.co.uk/john-stones/profil/spieler/186590 Џон Стоунс на transfermarkt] * [http://www.espnfc.com/player/157974/john-stones Џон Стоунс на espn] * [http://www.goal.com/en/people/england/65008/john-stones Џон Стоунс на Goal.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160405170150/http://www.goal.com/en/people/england/65008/john-stones |date=2016-04-05 }} {{Navboxes |bg= white |fg= #0B0B3F |bordercolor= #0B0B3F |title= Состави на Англија |list1= {{Состав на Англија на ЕП фудбал под 21 година 2015}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2016}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2018}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2020}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2022}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2024}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2026}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Стоунс, Џон}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Англиски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барнсли]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Евертон]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Интер]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Родени во 1994 година]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] f2dcd09ywabk7ojdcg4i3c1pampzrv8 5602613 5602612 2026-07-31T12:54:02Z Carshalton 30527 5602613 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Џон Стоунс | fullname = Џон Стоунс<ref name="Barclays Premier League Squad Numbers 2013/14">{{наведени вести |title=Barclays Premier League Squad Numbers 2013/14 |url=http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/aug/premier-league-squad-numbers-seasons-2013-14.html |publisher=Premier League |date=16 August 2013 |accessdate=17 August 2013 |archive-date=2013-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130821225359/http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/aug/premier-league-squad-numbers-seasons-2013-14.html |url-status=dead }}</ref> | image = [[Податотека:England v Panama 27 June 26-037 (John Stones cropped).jpg|170px]] | height = {{height|m=1.88}}<ref name="Rothmans2012-13"/> | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1994|05|28}}<ref name="Rothmans2012-13">{{Наведена книга|editor1-first=Glenda|editor1-last=Rollin|editor2-first=Jack|editor2-last=Rollin|title=Sky Sports Football Yearbook 2012–2013|year=2012|publisher=[[Headline Publishing Group|Headline]]|location=London|isbn=978-0-7553-6356-8|page=427|edition=43rd}}</ref> | cityofbirth = {{роден во |Барнсли|}} | countryofbirth = [[Англија]] | nationality = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | currentclub = {{Fb team Inter}} | clubnumber = 5 | position = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]] | youthyears1 = 2001–2011 | youthclubs1 = {{Fb team Barnsley}} | years1 = 2011–2013 | caps1 = 24 | goals1 = 0 | clubs1 = {{Fb team Barnsley}} | years2 = 2013–2016 | caps2 = 77 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Everton}} | years3 = 2016–2026 | caps3 = 180 | goals3 = 10 | clubs3 = {{Fb team Manchester City}} | years4 = 2026– | caps4 = 0 | goals4 = 0 | clubs4 = {{Fb team Inter}} | nationalyears1 = 2012–2013 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|Англија 19]] | nationalyears2 = 2013 | nationalcaps2 = 2 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|Англија 20]] | nationalyears3 = 2013–2015 | nationalcaps3 = 13 | nationalgoals3 = 0 | nationalteam3 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|Англија 21]] | nationalyears4 = 2014– | nationalcaps4 = 94 | nationalgoals4 = 3 | nationalteam4 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] }} '''Џон Стоунс''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''John Stones''; роден на [[28 мај]] [[1994]], во [[Барнсли]]) — [[Англија|англиски]] [[фудбалер]], [[Одбрана (фудбал)|играч од одбраната]] на [[ФК Интер|Интер]] и на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]]. == Технички карактеристики == Главно игра на позицијата [[Одбрана (фудбал)#Централен одбранбен играч|централен дефанзивец]], но исто така тој може да игра и на позицијата [[Одбрана (фудбал)#Страничен бек|десен бек]]. Има одлични физички предизпозиции и е многу цврст во физичките двобои, но исто така има и добра техника, добро се снаоѓа во противничките шеснаесетници, вешт во затрворањето на противничките напаѓачи и добар во играта во воздухот. ==Клупска кариера== ===Барнсли=== Роден во [[Барнсли]], [[Јужен Јоркшир]],<ref name="Rothmans2012-13"/> Стоунс произлегол од младинската академија на [[ФК Барнсли]] која му низ настапи за сите младиснки тимови му овозможил да го потпише својот прв професионален договор во декември [[2011]]. Тој го направил своето деби како професионалец на 17 март [[2012]] година во натпреварот од [[Чемпионшип лига]]та Барнсли-[[ФК Рединг|Рединг]] 0-4, влегувајќи на местото на [[Скот Вајсман]] во 52-рата минута.<ref>{{наведени вести|title=Reading maintained their promotion charge with an emphatic win at Oakwell to secure their ninth win in 10 games.|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17323945|accessdate=19 March 2012|publisher=[[BBC Sport]]|date=17 March 2012}}</ref> Во својот прв натпревар како стартер во професионалната кариера Стоунс го постигнал својот прв гол за Барнсли, во победата на гости со 4-3 по продолженија над [[АФК Рочдејл|Рочдејл]] во првото коло од [[Лига куп]]от на 11 август 2012.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19123950|title=Rochdale 3–4 Barnsley (aet)|publisher=[[BBC]]|date=11 August 2012 |accessdate=12 August 2012}}</ref> Една недела подоцна, тој го направил својот прв старт во лигата, во победата со 1-0 против [[ФК Мидлзборо|Мидлзборо]].<ref>{{наведени вести|title=Tykes claim overdue home win|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/262139/report|accessdate=26 April 2015|work=Sky Sports|date=18 August 2012}}</ref> ===Евертон=== [[File:T Howard J Stones F Campbell 2014.jpg|thumb|left|Стоунс (во средина) и голманот на Евертон [[Тим Хауард]] го бранат својот гол од [[Фрејзер Кемпбел]] од {{Fb team (N) Cardiff City}} во натпревар од март 2014]] Стоунс потпишал пет и пол годишен договор со [[ФК Евертон|Евертон]] на 31 јануари 2013 година,<ref>{{наведени вести|title=Blues sign Stones|url=http://www.evertonfc.com/news/archive/2013/01/31/blues-sign-stones|publisher=Everton F.C|date=31 January 2013|accessdate=31 January 2013|archive-date=2013-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130204132229/http://www.evertonfc.com/news/archive/2013/01/31/blues-sign-stones|url-status=dead}}</ref> за сума од 3 милиони фунти. Во текот на сезоната 2012-2013 бил неискористена замена во три натпревари од [[Премиер лига]]та, но не добил шанса да дебитира. Своето деби за Евертон го направил против [[ФК Стивениџ|Стивениџ]] во натпревар од вториот круг на Лига купот одигран на 28 август 2013 година на [[Гудисон Парк]]; натпреварот завршил со победа на Евертон по [[Продолжеток (спорт)|продолженија]] со 2-1.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23776650|title=Everton 2 – 1 Stevenage (aet)|publisher=[[BBC]]|date=28 August 2013 |accessdate=16 September 2013}}</ref> На 14 септември 2013, Стоунс го направил своето деби во Премиер лигата влегувајќи како замена на местото на [[Стивен Нејсмит]] во победата со 1–0 на домашен терен над [[ФК Челси|Челси]] на 14 септември 2013.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23999387|title=Everton 1 – 0 Chelsea|publisher=[[BBC]]|date=14 September 2013 |accessdate=16 September 2013}}</ref> На 1 јануари 2014 година, го имал својот прв старт во првенствен натпревар за Евертон во ремито 1-1 против [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]] на [[Британија (стадион)|Стадионот Британија]].<ref>{{Наведена мрежна страница | url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25513272 | title=Stoke City 1–1 Everton | publisher=[[BBC Sport]] | accessdate=1 January 2014}}</ref> На почетокот на сезоната 2014-2015, Стоунс потпишал нов петгодишен договор со ''„карамелите“'' во трајност до 2019 година. Во текот на сезоната, тој успеал да го истисне ветеранот [[Силван Дистен]] од почетната постава, изборувајќи се место до [[Фил Џагиелка]] на централните одбранбени позиции, но исто така, имал неколку старта и на позицијата десен бек. На 6 април 2015 го постигнал својот прв погодок за Евертон во победата со 3-0 над [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]].<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/32371018 "Everton 3-0 Manchester United"] BBC Sport. 26 April 2015. Retrieved 26 April 2015.</ref> Сезоната ја завршил со 30 настапи во сите натпреварувања и еден постигнат гол. Во текот на летото [[2015]], Евертон одбиле неколку понуди од Челси за трансфер на Стоунс во ''„сините“'' од кои највисоката изнесувала 30 милиони фунти.<ref>{{Наведена мрежна страница|last1=McNulty|first1=Phil|title=John Stones: Everton defender not for sale despite '£30m Chelsea bid'|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/33977836|publisher=[[BBC Sport]]|accessdate=18 August 2015|date=18 August 2015}}</ref> Во текот на [[ФК Евертон сезона 2015-2016|сезоната 2015-2016]], Стоунс станал постојан стартер на позицијата централен одбранбен играч, играјќи 41 натпревар во сите натпреварувања. ===Манчестер Сити=== На 9 август 2016 година, Стоунс потпишал шестгодишен договор со [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] а сумата на трансферот изнесувала 47,5 милиони фунти, со што тој станал вториот најскап одбранбен играч во фудбалската историјата, зад [[Давид Луиз]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.skysports.com/football/news/11679/10528801/john-stones-joins-manchester-city-in-475m-deal|title=John Stones joins Manchester City in £47.5m deal|publisher=Sky Sports|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{наведени вести|url=https://www.theguardian.com/football/2016/aug/09/manchester-city-complete-signing-of-john-stones-from-everton|title=Manchester City complete £47.5m signing of John Stones from Everton|newspaper=The Guardian |location=London |date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.com/sport/football/37020275|title=John Stones: Manchester City sign Everton defender for £47.5m|publisher=BBC Sport|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.soccertransfers.net/manchester-city-sign-john-stones-for-47-5m-on-a-six-year-deal-50456/|title=Manchester City sign John Stones for £47.5m on a six-year deal|publisher=SoccerTransfers.net|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016|archive-date=2016-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927200403/http://www.newsigning.co.uk/manchester-city-sign-john-stones-for-47-5m-on-a-six-year-deal-50456/|url-status=dead}}</ref> Благодарение на клаузулата според која би требало да добијат 15% од следната продажба, екипата на Барнсли добила 6,78 милиони фунти од трансферот на Стоунс во Манчестер Сити, износ кој бил поголем од било кој друг надомест за трансфер што го добиле во нивната историја.<ref>{{наведени вести |last1=Bilton |first1=Toby |title=Barnsley net £7m from John Stones' move to Manchester City |url=http://www.yorkshirepost.co.uk/sport/football/barnsley-fc/barnsley-net-7m-from-john-stones-move-to-manchester-city-1-8058522 |accessdate=13 September 2017 |work=Yorkshire Post |date=9 August 2016}}</ref> Своето деби за Сити Стоунс го имал четири дена подоцна на стартот на новата сезона, кога играл од почетокот во центарот на одбраната како партнер на [[Александар Коларов]] во победата со 2-1 над {{Fb team (N) Sunderland}}, во првиот натпревар на [[Пеп Гвардиола]] на клупата на ''граѓаните''.<ref>{{наведени вести |last1=Wallace |first1=Sam |title=Manchester City 2 Sunderland 1: Late Paddy McNair own goal hands Pep Guardiola winning start |url=https://www.telegraph.co.uk/football/0/manchester-city-vs-sunderland-live-score-and-goal-updates-from-p/ |accessdate=13 September 2017 |work=The Daily Telegraph |date=13 August 2017}}</ref> На 6 јануари 2017, го постигнал својот прв гол за својот нов клуб, стрелајќи прецизно со глава за последниот гол во победата со 5–0 над {{Fb team (N) West Ham United}} на [[Олимписки стадион во Лондон|Олимпискиот стадион во Лондон]] во третото коло од ФА купот.<ref>{{наведени вести |last1=Cottingham |first1=Robert |title=Man City defender John Stones reacts to first goal for the club |url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-west-ham-stones-12419263 |accessdate=13 September 2017 |work=Manchester Evening News |date=6 January 2017}}</ref> ===Интер=== На 30 јули 2026 година, Стоунс како слободен играч му се приклучил на [[Италија|италијанскиот]] клуб, [[ФК Интер|Интер]], потпишувајќи двегодишен договор.<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/news/john-stones-is-an-inter-player|title=John Stones joins Inter|date=30 July 2026 |publisher=Inter Milan|access-date=30 July 2026}}</ref> ==Репрезентативна кариера== Стоунс ја претставувал Англија во репрезентациите [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|под 19]], [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|под 20]] и [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|под 21 година]], а од 2014 година настапува за [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорската репрезентација]]. Со репрезентацијата [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|под 21 година]] Стоунс учествувал на [[УЕФА Европско првенство за играчи под 21 година - 2015|Европското првенство 2015]] во [[Чешка]]. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорската репрезентација на Англија]] Стоунс го направил на 30 мај 2014 во победата со 3-0 во пријатлски натпревар против [[Фудбалска репрезентација на Перу|Перу]]. Тој исто така бил повикан од [[Рој Хоџсон]] на поширокиот список за [[Светско првенство во фудбал 2014|Светското првенство 2014]] во [[Бразил]], но испаднал од конечната листа. === Хронологија на репрезентативните настапи === {{Репрезентативни настапи|ENG}} {{Cronopar|30-05-2014|Лондон|ENG|3|0|PER|-|Пријателска|13={{subon|75}}}} {{Cronopar|04-06-2014|Мајами Гарденс|ECU|2|2|ENG|-|Пријателска|13={{subon|74}}}} {{Cronopar|03-09-2014|Лондон|ENG|1|0|NOR|-|Пријателска|13={{suboff|81}}}} {{Cronopar|08-09-2014|Базел|SUI|0|2|ENG|-|Квалификации за Евро|2016}} {{Cronopar|05-09-2015|Серавале|SMR|0|6|ENG|-|Квалификации за Евро|2016}} {{Cronopar|08-09-2015|Лондон|ENG|2|0|SUI|-|Квалификации за Евро|2016|13={{subon|68}}}} {{Cronopar|17-11-2015|Лондон|ENG|2|0|FRA|-|Пријателска}} {{Cronopar|29-03-2016|Лондон|ENG|1|2|NED|-|Пријателска}} {{Cronofin|8|0}} ==Клупска статистика== ''Статистиката е ажурирана на 10 август 2017.'' {| class="wikitable center" style="text-align:center; font-size:90%" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | 2011-2012 || rowspan=2|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Барнсли|Барнсли]] || [[Чемпионшип лига 2011-2012|ЧМП]] || 2 || 0 || [[ФА Куп 2011-2012|ФАКуп]]+[[Лига куп 2011-2012|ЛК]] || 0+0 || 0 || - || - || - || || - || - || 2 || 0 |- | 2012-2013 || [[Чемпионшип лига 2012-2013|ЧМП]] ||22|| 0 || [[ФА Куп 2012-2013|ФАКуп]]+[[Лига куп 2012-2013|ЛК]] || 2+2 || 1 || - || - || - || - || - || - || 26 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно Барнсли || 24 || 0 || || 4 || 1 || || - || - || || - || - || 28 || 1 |- | [[ФК Евертон сезона 2013-2014|2013-2014]] || rowspan=3|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Евертон|Евертон]] || [[Премиер лига 2013-2014|ПЛ]] || 21 || 0 || [[ФА Куп 2013-2014|ФАКуп]]+[[Лига куп 2013-2014|ЛК]] || 3+2 || 0 || - || - || - || - || - || - || 26 || 0 |- | [[ФК Евертон сезона 2014-2015|2014-2015]] || [[Премиер лига 2014-2015|ПЛ]] || 23 || 1 || [[ФА Куп 2014-2015|ФАКуп]]+[[Лига куп 2014-2015|ЛК]] || 2+0 || 0 || [[Лига Европа 2014-2015|ЛЕ]] || 3 || 0 || - || - || - || 28 || 1 |- | [[ФК Евертон сезона 2015-2016|2015-2016]] || [[Премиер лига 2015-2016|ПЛ]] || 33 || 0 || [[ФА Куп 2015-2016|ФАКуп]]+[[Лига куп 2015-2016|ЛК]] || 2+6 || 0 || - || - || - || - || - || - || 41 ||0 |- !colspan="3"|Вкупно Евертон || 77 || 1 || || 15 || 0 || || 3 || 0 || || || || 95 || 1 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2016-2017|2016-2017]] || rowspan=3|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] || [[Премиер лига 2016-2017|ПЛ]] || 27 || 0 || [[ФА Куп 2016-2017|ФАКуп]]+[[Лига куп 2016-2017|ЛК]] || 4+1 || 1 || [[УЕФА Лига на шамиони 2016-2017|ЛШ]] || 9 || 1 || - || - || - || 41 || 2 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2017-2018|2017-2018]] || [[Премиер лига на Англија 2017-2018|ПЛ]] || 18 || 0 || [[ФА Куп 2017-2018|ФАКуп]]+[[Лига куп 2017-2018|ЛК]] || 2+4 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2017/18|ЛШ]] || 5 || 3 || - || - || - || 29 || 3 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2018-2019|2018-2019]] || [[Премиер лига на Англија 2018-2019|ПЛ]] || 22 || 0 || [[ФА Куп 2018-2019|ФАКуп]]+[[Лига куп 2018-2019|ЛК]] || 4+3 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2018-2019|ЛШ]] || 6 || 0 || [[ФА Комјунити Шилд 2018|КШ]] || 1 || 0 || 36 || 0 |- !colspan=3|Вкупно Манчестер Сити || 67 || 0 || || 18 || 1 || || 20 || 4 || || 1 || 0 || 106 || 5 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 168 || 1 || || 37 || 1 || || 23 || 4 || || 1 || 0 || 229 || 6 |} ==Титули== ===={{flagsport|ENG}} Манчестер Сити==== *'''{{Трофеј-Англија (Премиер лига)}} [[Премиер лига]]''' : 1 : [[Премиер лига на Англија|2017-2018]] *'''{{Трофеј-Англија (Лига куп)}} [[Фудбалски Лига куп на Англија|ЕФЛ куп]]''' : 2 : 2017-2018, 2018-2019 *'''{{Трофеј-Комјунити Шилд}} [[ФА Комјунити Шилд]]''' : 1 : 2018 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Англија |image3=Flag of England.svg }} * [http://us.soccerway.com/players/john-stones/189445/ Џон Стоунс на soccerway] * [http://www.transfermarkt.co.uk/john-stones/profil/spieler/186590 Џон Стоунс на transfermarkt] * [http://www.espnfc.com/player/157974/john-stones Џон Стоунс на espn] * [http://www.goal.com/en/people/england/65008/john-stones Џон Стоунс на Goal.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160405170150/http://www.goal.com/en/people/england/65008/john-stones |date=2016-04-05 }} {{Navboxes |bg= white |fg= #0B0B3F |bordercolor= #0B0B3F |title= Состави на Англија |list1= {{Состав на Англија на ЕП фудбал под 21 година 2015}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2016}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2018}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2020}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2022}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2024}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2026}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Стоунс, Џон}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Англиски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барнсли]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Евертон]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Интер]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Родени во 1994 година]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] d4kecldxax5bvyvka4qe7qlj72zxwdk 5602624 5602613 2026-07-31T13:05:46Z Carshalton 30527 /* Титули */ 5602624 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Џон Стоунс | fullname = Џон Стоунс<ref name="Barclays Premier League Squad Numbers 2013/14">{{наведени вести |title=Barclays Premier League Squad Numbers 2013/14 |url=http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/aug/premier-league-squad-numbers-seasons-2013-14.html |publisher=Premier League |date=16 August 2013 |accessdate=17 August 2013 |archive-date=2013-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130821225359/http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/aug/premier-league-squad-numbers-seasons-2013-14.html |url-status=dead }}</ref> | image = [[Податотека:England v Panama 27 June 26-037 (John Stones cropped).jpg|170px]] | height = {{height|m=1.88}}<ref name="Rothmans2012-13"/> | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1994|05|28}}<ref name="Rothmans2012-13">{{Наведена книга|editor1-first=Glenda|editor1-last=Rollin|editor2-first=Jack|editor2-last=Rollin|title=Sky Sports Football Yearbook 2012–2013|year=2012|publisher=[[Headline Publishing Group|Headline]]|location=London|isbn=978-0-7553-6356-8|page=427|edition=43rd}}</ref> | cityofbirth = {{роден во |Барнсли|}} | countryofbirth = [[Англија]] | nationality = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | currentclub = {{Fb team Inter}} | clubnumber = 5 | position = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]] | youthyears1 = 2001–2011 | youthclubs1 = {{Fb team Barnsley}} | years1 = 2011–2013 | caps1 = 24 | goals1 = 0 | clubs1 = {{Fb team Barnsley}} | years2 = 2013–2016 | caps2 = 77 | goals2 = 1 | clubs2 = {{Fb team Everton}} | years3 = 2016–2026 | caps3 = 180 | goals3 = 10 | clubs3 = {{Fb team Manchester City}} | years4 = 2026– | caps4 = 0 | goals4 = 0 | clubs4 = {{Fb team Inter}} | nationalyears1 = 2012–2013 | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|Англија 19]] | nationalyears2 = 2013 | nationalcaps2 = 2 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|Англија 20]] | nationalyears3 = 2013–2015 | nationalcaps3 = 13 | nationalgoals3 = 0 | nationalteam3 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|Англија 21]] | nationalyears4 = 2014– | nationalcaps4 = 94 | nationalgoals4 = 3 | nationalteam4 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] }} '''Џон Стоунс''' ([[англиски јазик|англиски]]: ''John Stones''; роден на [[28 мај]] [[1994]], во [[Барнсли]]) — [[Англија|англиски]] [[фудбалер]], [[Одбрана (фудбал)|играч од одбраната]] на [[ФК Интер|Интер]] и на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]]. == Технички карактеристики == Главно игра на позицијата [[Одбрана (фудбал)#Централен одбранбен играч|централен дефанзивец]], но исто така тој може да игра и на позицијата [[Одбрана (фудбал)#Страничен бек|десен бек]]. Има одлични физички предизпозиции и е многу цврст во физичките двобои, но исто така има и добра техника, добро се снаоѓа во противничките шеснаесетници, вешт во затрворањето на противничките напаѓачи и добар во играта во воздухот. ==Клупска кариера== ===Барнсли=== Роден во [[Барнсли]], [[Јужен Јоркшир]],<ref name="Rothmans2012-13"/> Стоунс произлегол од младинската академија на [[ФК Барнсли]] која му низ настапи за сите младиснки тимови му овозможил да го потпише својот прв професионален договор во декември [[2011]]. Тој го направил своето деби како професионалец на 17 март [[2012]] година во натпреварот од [[Чемпионшип лига]]та Барнсли-[[ФК Рединг|Рединг]] 0-4, влегувајќи на местото на [[Скот Вајсман]] во 52-рата минута.<ref>{{наведени вести|title=Reading maintained their promotion charge with an emphatic win at Oakwell to secure their ninth win in 10 games.|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17323945|accessdate=19 March 2012|publisher=[[BBC Sport]]|date=17 March 2012}}</ref> Во својот прв натпревар како стартер во професионалната кариера Стоунс го постигнал својот прв гол за Барнсли, во победата на гости со 4-3 по продолженија над [[АФК Рочдејл|Рочдејл]] во првото коло од [[Лига куп]]от на 11 август 2012.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19123950|title=Rochdale 3–4 Barnsley (aet)|publisher=[[BBC]]|date=11 August 2012 |accessdate=12 August 2012}}</ref> Една недела подоцна, тој го направил својот прв старт во лигата, во победата со 1-0 против [[ФК Мидлзборо|Мидлзборо]].<ref>{{наведени вести|title=Tykes claim overdue home win|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/262139/report|accessdate=26 April 2015|work=Sky Sports|date=18 August 2012}}</ref> ===Евертон=== [[File:T Howard J Stones F Campbell 2014.jpg|thumb|left|Стоунс (во средина) и голманот на Евертон [[Тим Хауард]] го бранат својот гол од [[Фрејзер Кемпбел]] од {{Fb team (N) Cardiff City}} во натпревар од март 2014]] Стоунс потпишал пет и пол годишен договор со [[ФК Евертон|Евертон]] на 31 јануари 2013 година,<ref>{{наведени вести|title=Blues sign Stones|url=http://www.evertonfc.com/news/archive/2013/01/31/blues-sign-stones|publisher=Everton F.C|date=31 January 2013|accessdate=31 January 2013|archive-date=2013-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130204132229/http://www.evertonfc.com/news/archive/2013/01/31/blues-sign-stones|url-status=dead}}</ref> за сума од 3 милиони фунти. Во текот на сезоната 2012-2013 бил неискористена замена во три натпревари од [[Премиер лига]]та, но не добил шанса да дебитира. Своето деби за Евертон го направил против [[ФК Стивениџ|Стивениџ]] во натпревар од вториот круг на Лига купот одигран на 28 август 2013 година на [[Гудисон Парк]]; натпреварот завршил со победа на Евертон по [[Продолжеток (спорт)|продолженија]] со 2-1.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23776650|title=Everton 2 – 1 Stevenage (aet)|publisher=[[BBC]]|date=28 August 2013 |accessdate=16 September 2013}}</ref> На 14 септември 2013, Стоунс го направил своето деби во Премиер лигата влегувајќи како замена на местото на [[Стивен Нејсмит]] во победата со 1–0 на домашен терен над [[ФК Челси|Челси]] на 14 септември 2013.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23999387|title=Everton 1 – 0 Chelsea|publisher=[[BBC]]|date=14 September 2013 |accessdate=16 September 2013}}</ref> На 1 јануари 2014 година, го имал својот прв старт во првенствен натпревар за Евертон во ремито 1-1 против [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]] на [[Британија (стадион)|Стадионот Британија]].<ref>{{Наведена мрежна страница | url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25513272 | title=Stoke City 1–1 Everton | publisher=[[BBC Sport]] | accessdate=1 January 2014}}</ref> На почетокот на сезоната 2014-2015, Стоунс потпишал нов петгодишен договор со ''„карамелите“'' во трајност до 2019 година. Во текот на сезоната, тој успеал да го истисне ветеранот [[Силван Дистен]] од почетната постава, изборувајќи се место до [[Фил Џагиелка]] на централните одбранбени позиции, но исто така, имал неколку старта и на позицијата десен бек. На 6 април 2015 го постигнал својот прв погодок за Евертон во победата со 3-0 над [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]].<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/32371018 "Everton 3-0 Manchester United"] BBC Sport. 26 April 2015. Retrieved 26 April 2015.</ref> Сезоната ја завршил со 30 настапи во сите натпреварувања и еден постигнат гол. Во текот на летото [[2015]], Евертон одбиле неколку понуди од Челси за трансфер на Стоунс во ''„сините“'' од кои највисоката изнесувала 30 милиони фунти.<ref>{{Наведена мрежна страница|last1=McNulty|first1=Phil|title=John Stones: Everton defender not for sale despite '£30m Chelsea bid'|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/33977836|publisher=[[BBC Sport]]|accessdate=18 August 2015|date=18 August 2015}}</ref> Во текот на [[ФК Евертон сезона 2015-2016|сезоната 2015-2016]], Стоунс станал постојан стартер на позицијата централен одбранбен играч, играјќи 41 натпревар во сите натпреварувања. ===Манчестер Сити=== На 9 август 2016 година, Стоунс потпишал шестгодишен договор со [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] а сумата на трансферот изнесувала 47,5 милиони фунти, со што тој станал вториот најскап одбранбен играч во фудбалската историјата, зад [[Давид Луиз]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.skysports.com/football/news/11679/10528801/john-stones-joins-manchester-city-in-475m-deal|title=John Stones joins Manchester City in £47.5m deal|publisher=Sky Sports|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{наведени вести|url=https://www.theguardian.com/football/2016/aug/09/manchester-city-complete-signing-of-john-stones-from-everton|title=Manchester City complete £47.5m signing of John Stones from Everton|newspaper=The Guardian |location=London |date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.bbc.com/sport/football/37020275|title=John Stones: Manchester City sign Everton defender for £47.5m|publisher=BBC Sport|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.soccertransfers.net/manchester-city-sign-john-stones-for-47-5m-on-a-six-year-deal-50456/|title=Manchester City sign John Stones for £47.5m on a six-year deal|publisher=SoccerTransfers.net|date=9 August 2016|accessdate=9 August 2016|archive-date=2016-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927200403/http://www.newsigning.co.uk/manchester-city-sign-john-stones-for-47-5m-on-a-six-year-deal-50456/|url-status=dead}}</ref> Благодарение на клаузулата според која би требало да добијат 15% од следната продажба, екипата на Барнсли добила 6,78 милиони фунти од трансферот на Стоунс во Манчестер Сити, износ кој бил поголем од било кој друг надомест за трансфер што го добиле во нивната историја.<ref>{{наведени вести |last1=Bilton |first1=Toby |title=Barnsley net £7m from John Stones' move to Manchester City |url=http://www.yorkshirepost.co.uk/sport/football/barnsley-fc/barnsley-net-7m-from-john-stones-move-to-manchester-city-1-8058522 |accessdate=13 September 2017 |work=Yorkshire Post |date=9 August 2016}}</ref> Своето деби за Сити Стоунс го имал четири дена подоцна на стартот на новата сезона, кога играл од почетокот во центарот на одбраната како партнер на [[Александар Коларов]] во победата со 2-1 над {{Fb team (N) Sunderland}}, во првиот натпревар на [[Пеп Гвардиола]] на клупата на ''граѓаните''.<ref>{{наведени вести |last1=Wallace |first1=Sam |title=Manchester City 2 Sunderland 1: Late Paddy McNair own goal hands Pep Guardiola winning start |url=https://www.telegraph.co.uk/football/0/manchester-city-vs-sunderland-live-score-and-goal-updates-from-p/ |accessdate=13 September 2017 |work=The Daily Telegraph |date=13 August 2017}}</ref> На 6 јануари 2017, го постигнал својот прв гол за својот нов клуб, стрелајќи прецизно со глава за последниот гол во победата со 5–0 над {{Fb team (N) West Ham United}} на [[Олимписки стадион во Лондон|Олимпискиот стадион во Лондон]] во третото коло од ФА купот.<ref>{{наведени вести |last1=Cottingham |first1=Robert |title=Man City defender John Stones reacts to first goal for the club |url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-west-ham-stones-12419263 |accessdate=13 September 2017 |work=Manchester Evening News |date=6 January 2017}}</ref> ===Интер=== На 30 јули 2026 година, Стоунс како слободен играч му се приклучил на [[Италија|италијанскиот]] клуб, [[ФК Интер|Интер]], потпишувајќи двегодишен договор.<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/news/john-stones-is-an-inter-player|title=John Stones joins Inter|date=30 July 2026 |publisher=Inter Milan|access-date=30 July 2026}}</ref> ==Репрезентативна кариера== Стоунс ја претставувал Англија во репрезентациите [[Фудбалска репрезентација на Англија под 19 години|под 19]], [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|под 20]] и [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|под 21 година]], а од 2014 година настапува за [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорската репрезентација]]. Со репрезентацијата [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|под 21 година]] Стоунс учествувал на [[УЕФА Европско првенство за играчи под 21 година - 2015|Европското првенство 2015]] во [[Чешка]]. Своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорската репрезентација на Англија]] Стоунс го направил на 30 мај 2014 во победата со 3-0 во пријатлски натпревар против [[Фудбалска репрезентација на Перу|Перу]]. Тој исто така бил повикан од [[Рој Хоџсон]] на поширокиот список за [[Светско првенство во фудбал 2014|Светското првенство 2014]] во [[Бразил]], но испаднал од конечната листа. === Хронологија на репрезентативните настапи === {{Репрезентативни настапи|ENG}} {{Cronopar|30-05-2014|Лондон|ENG|3|0|PER|-|Пријателска|13={{subon|75}}}} {{Cronopar|04-06-2014|Мајами Гарденс|ECU|2|2|ENG|-|Пријателска|13={{subon|74}}}} {{Cronopar|03-09-2014|Лондон|ENG|1|0|NOR|-|Пријателска|13={{suboff|81}}}} {{Cronopar|08-09-2014|Базел|SUI|0|2|ENG|-|Квалификации за Евро|2016}} {{Cronopar|05-09-2015|Серавале|SMR|0|6|ENG|-|Квалификации за Евро|2016}} {{Cronopar|08-09-2015|Лондон|ENG|2|0|SUI|-|Квалификации за Евро|2016|13={{subon|68}}}} {{Cronopar|17-11-2015|Лондон|ENG|2|0|FRA|-|Пријателска}} {{Cronopar|29-03-2016|Лондон|ENG|1|2|NED|-|Пријателска}} {{Cronofin|8|0}} ==Клупска статистика== ''Статистиката е ажурирана на 10 август 2017.'' {| class="wikitable center" style="text-align:center; font-size:90%" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | 2011-2012 || rowspan=2|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Барнсли|Барнсли]] || [[Чемпионшип лига 2011-2012|ЧМП]] || 2 || 0 || [[ФА Куп 2011-2012|ФАКуп]]+[[Лига куп 2011-2012|ЛК]] || 0+0 || 0 || - || - || - || || - || - || 2 || 0 |- | 2012-2013 || [[Чемпионшип лига 2012-2013|ЧМП]] ||22|| 0 || [[ФА Куп 2012-2013|ФАКуп]]+[[Лига куп 2012-2013|ЛК]] || 2+2 || 1 || - || - || - || - || - || - || 26 || 1 |- !colspan="3"|Вкупно Барнсли || 24 || 0 || || 4 || 1 || || - || - || || - || - || 28 || 1 |- | [[ФК Евертон сезона 2013-2014|2013-2014]] || rowspan=3|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Евертон|Евертон]] || [[Премиер лига 2013-2014|ПЛ]] || 21 || 0 || [[ФА Куп 2013-2014|ФАКуп]]+[[Лига куп 2013-2014|ЛК]] || 3+2 || 0 || - || - || - || - || - || - || 26 || 0 |- | [[ФК Евертон сезона 2014-2015|2014-2015]] || [[Премиер лига 2014-2015|ПЛ]] || 23 || 1 || [[ФА Куп 2014-2015|ФАКуп]]+[[Лига куп 2014-2015|ЛК]] || 2+0 || 0 || [[Лига Европа 2014-2015|ЛЕ]] || 3 || 0 || - || - || - || 28 || 1 |- | [[ФК Евертон сезона 2015-2016|2015-2016]] || [[Премиер лига 2015-2016|ПЛ]] || 33 || 0 || [[ФА Куп 2015-2016|ФАКуп]]+[[Лига куп 2015-2016|ЛК]] || 2+6 || 0 || - || - || - || - || - || - || 41 ||0 |- !colspan="3"|Вкупно Евертон || 77 || 1 || || 15 || 0 || || 3 || 0 || || || || 95 || 1 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2016-2017|2016-2017]] || rowspan=3|{{знамеикона|ENG}} [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] || [[Премиер лига 2016-2017|ПЛ]] || 27 || 0 || [[ФА Куп 2016-2017|ФАКуп]]+[[Лига куп 2016-2017|ЛК]] || 4+1 || 1 || [[УЕФА Лига на шамиони 2016-2017|ЛШ]] || 9 || 1 || - || - || - || 41 || 2 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2017-2018|2017-2018]] || [[Премиер лига на Англија 2017-2018|ПЛ]] || 18 || 0 || [[ФА Куп 2017-2018|ФАКуп]]+[[Лига куп 2017-2018|ЛК]] || 2+4 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2017/18|ЛШ]] || 5 || 3 || - || - || - || 29 || 3 |- | [[ФК Манчестер Сити сезона 2018-2019|2018-2019]] || [[Премиер лига на Англија 2018-2019|ПЛ]] || 22 || 0 || [[ФА Куп 2018-2019|ФАКуп]]+[[Лига куп 2018-2019|ЛК]] || 4+3 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2018-2019|ЛШ]] || 6 || 0 || [[ФА Комјунити Шилд 2018|КШ]] || 1 || 0 || 36 || 0 |- !colspan=3|Вкупно Манчестер Сити || 67 || 0 || || 18 || 1 || || 20 || 4 || || 1 || 0 || 106 || 5 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 168 || 1 || || 37 || 1 || || 23 || 4 || || 1 || 0 || 229 || 6 |} ==Титули== ===={{flagsport|ENG}} Манчестер Сити==== *'''{{Трофеј-Англија (Премиер лига)}} [[Премиер лига на Англија]]''' : 6 : [[Премиер лига на Англија 2017-2018|2017-2018]], [[Премиер лига на Англија 2018-2019|2018–2019]], [[Премиер лига на Англија 2020-2021|2020–2021]], [[Премиер лига на Англија 2021-2022|2021–2022]], [[Премиер лига на Англија 2022-2023|2022-2023]], [[Премиер лига на Англија 2023-2024|2023-2024]] *'''{{Трофеј-ФА куп}} [[ФА Куп]]''' : 3 : [[ФА куп 2018-2019|2018-2019]], [[ФА куп 2022-2023|2022-2023]], [[ФА куп 2025-2026|2025-2026]] *'''{{Трофеј-Англија (Лига куп)}} [[Фудбалски Лига куп на Англија|ЕФЛ куп]]''' : 5 : 2017-2018, 2018-2019, 2019-2020, 2020-2021, 2025-2026 *'''{{Трофеј-Комјунити Шилд}} [[ФА Комјунити Шилд]]''' : 3 : 2018, 2019, 2024 *'''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони]]''' : 1 : [[УЕФА Лига на шампиони 2022-2023|2022–2023]] *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[Суперкуп на УЕФА]]''' : 1 : [[Суперкуп на УЕФА 2023|2023]] *'''{{Трофеј-Светско клупско првенство}} [[Светско клупско првенство во фудбал|Светско клупско првенство]]''' : 1 : [[Светско клупско првенство во фудбал 2023|2023]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Англија |image3=Flag of England.svg }} * [http://us.soccerway.com/players/john-stones/189445/ Џон Стоунс на soccerway] * [http://www.transfermarkt.co.uk/john-stones/profil/spieler/186590 Џон Стоунс на transfermarkt] * [http://www.espnfc.com/player/157974/john-stones Џон Стоунс на espn] * [http://www.goal.com/en/people/england/65008/john-stones Џон Стоунс на Goal.com] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160405170150/http://www.goal.com/en/people/england/65008/john-stones |date=2016-04-05 }} {{Navboxes |bg= white |fg= #0B0B3F |bordercolor= #0B0B3F |title= Состави на Англија |list1= {{Состав на Англија на ЕП фудбал под 21 година 2015}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2016}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2018}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2020}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2022}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2024}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2026}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Стоунс, Џон}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Англиски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Барнсли]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Евертон]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Интер]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Родени во 1994 година]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] 5vbbbb8ez111s74h6oeimk6rizyjufe 0 1155898 5602741 5560917 2026-07-31T20:59:15Z Bjankuloski06 332 5602741 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Paradiso Canto 31 (148200393).jpg|мини|Илустрација на која се прикажани [[Данте Алигиери]] и Беатриче Портинари како гледаат кон највисоките кругови на рајот.]] '''Рај''' — верски поим кој означува место на коешто одат [[душa|душите]] на луѓето по нивната смрт. ==Христијанското толкување на рајот== Во средновековната теолошка мисла постоеле две сфаќања за рајот - рајот на земјата и рајот на небото. Во однос на толкувањето на земниот рај, [[свети Августин]] истакнал три гледишта: прво, дека земниот рај е буквална стварност; второ, дека треба да се сфати буквално и фигуративно; и трето, дека повремено треба да се прифати како физичка стварност, а повремено да се толкува спиритуално. Притоа, тој бил приврзаник на второто толкување, а неговото мислење го делеле и други теолози.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 378.</ref> Во делото „[[Црковна историја на Англите]]“ на [[Беда Многупочитуван]] се среќава следниов опис на рајот, претставен преку визијата на некој Дриктхелм кој видел бескрајно долг и неизмерно висок [[ѕид]] на кој немало ни [[прозорец]], ни [[врата]], ни скали. На врвот од ѕидот, тој видел убаво, широко поле, исполнето со миризливи цвеќиња, а светлината која владеела таму била посилна од сончевата [[светлина]]. Во [[поле]]то шетале многу луѓе со безгранична радост и облечени во бела [[облека]]. Дриктхелм помислил дека тоа е рајот, но неговиот водич го разубедил и му покажал други места во кои светлината била уште посилна, мирисите биле уште попријатни, а насекаде се слушало слатко пеење. Подоцна, водичот му објаснил дека во тоа место се наоѓаат душите на оние луѓе кои правеле добри дела, но не оствариле толкаво ниво на совршенство за веднаш да го заслужат царството небесно; сепак, на судниот ден, тие ќе бидат примени во рајот; од друга страна, оние кои биле совршени во сите свои зборови, мисли и дела веднаш по смртта стапувале во рајот.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 194-195.</ref> [[Григориј Турски]] раскажува дека [[св. Салвиј]] се разболел и ја испуштил [[душа]]та. Тогаш, неговата ќелија почнала силно да се тресе и се исполнила со силна [[светлина]]. Калуѓерите мислеле дека умрел и го подготвувале неговото тело за [[закоп]]от, но утредента тој воскреснал и им ја раскажал следнава случка: По [[смрт]]та, [[ангел]]ите го кренале на небото и низ една светла врата влегле во огромна сала чиј под бил сјаен како [[злато]] и [[сребро]] и која била осветлена со неверојатна светлост; ангелите го однеле до местото на кое висел [[облак]] кој светел посилно од [[светлина]]та и од облакот се слушнал силен глас сличен на шумот на многу води; него го поздравиле мажи во свештеничка и световна [[облека]], а тоа биле [[светци]]те и мачениците; тогаш, на него се спуштил толку пријатен мирис, што тој не сакал повеќе ниту да јаде ниту да пие; најпосле, св. Силвиј слушнал глас, иако не се гледал оној кој зборувал, а тој бил [[Бог]].<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 191-192.</ref> Во познатото дело „[[Видение Павлово]]“, за кое се претпоставува дека претставува превод на грчки текст од [[III век]], се опишани рајските убавини при што се нагласува изобилството, претставено со реките полни со [[млеко]], [[мед]], [[вино]] и [[масло]].<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 213.</ref> Во своето дело „[[Светило (книга)|Светило]]“, [[Хонориј Августодунски]] пишува дека телата на жителите на рајот се проѕирни како најсјајно [[стакло]], а нивната голотија е прекриена со бои чија убавина ја надминува онаа на цвеќето.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 261.</ref> Интересно, во средновековните описи на рајот се споменува дека во него тече вообичаеното време, наместо очекуваната вечност. Така, во повеќето дела од средновековната визонерска книжевност се вели дека во рајот [[птици]]те со своето пеење го означуваат канонското време при што, кога ќе дојде времето за литургија, свеќите се палат сами од себе. Притоа, во рајот се чествуваат [[недела]] и другите празници. Во „[[Адамноновата визија]]“ се споменува дека за да премине од долното на некое од повисоките неба во рајот, [[душа]]та мора да чека од 12 до 16 години. Во „[[Баронтовата визија]]“, пак, се споменува дека во рајот постои [[Црква (градба)|црква]] во која [[Свештенство|свештениците]] служат [[миса]]. Во една ирска легенда за патувањето на Тејг на другиот свет се опишува дека нему и на неговите сопатници им изгледало дека го прошетале рајто за еден ден, но жителите на рајот им објасниле дека поминала цела година, без притоа гостите ниту еднаш да почувствуваат глад и жед. Св. Баринт наведува дека при неговата посета на „ветената земја на светците“, божјиот пратеник му објаснил дека на островот поминал цела година без да почувствува глад и жед и потреба од сон. И Бран, синот на Фебал, кога стигнал во земскиот рај („Земјата на жените“), мислел дека таму поминал една година, а всушност поминало подолго време, т.е. една година во „Земјата на жените“ означувала неколку векови во [[Ирска]]. Во делото „Пантеон“ на Готфрид од Витерб се споменува дека еден ден во Земскиот рај е еднаков на еден век на Земјата. Некои калуѓери кои добиле дозвола да престојуваат во рајот 15 дена, дознале дека поминале седум века. Кога прашале како е тоа можно, им било одговорено дека плодовите на Дрвото на животот и водата од Изворот на младоста делумно им дале вечен живот. Исто така, им било кажано дека нивните имиња се запишани во книгата за опелата така што кога ќе се вратат на земјата, нивните тела ќе се претворат во прав.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 220-221.</ref> ==Рајот како тема во уметноста и во популарната култура== ===Рајот како тема во книжевноста=== * „Пред портите на рајот“ - [[басна]] на американскиот писател [[Емброуз Бирс]].<ref>Емброуз Бирс, ''Басни''. Скопје: Темплум, 2016, стр. 42-43.</ref> * „За пеколот и небото“ — песна на аргентинскиот писател [[Хорхе Луис Борхес]].<ref>Хорхе Луис Борхес, ''Изабране песме''. Српска књижевна задруга, Београд, 1982, стр. 39-40.</ref> * „Рајот не е наполно загубен“ - краток расказ на [[Андре Бретон]].<ref>Андре Бретон, ''Рајот не е наполно загубен''. Скопје: Култура, 1989, стр. 34.</ref> * „Вратата на рајот“ - песна на рускиот поет [[Николај Гумиљов]].<ref>''Антологија руске лирике – X-XXI век. Књига II: Прва четвртина – средина XX века (авангарда и социјалистички реализам)''. Београд: Paidea, 2007, стр. 24-25.</ref> * „Трчајќи во рајот“ (англиски: ''Running to Paradise'') - песна на ирскиот поет [[Вилијам Батлер Јејтс]].<ref>Viljem Batler Jejts, ''Kula''. Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod, 1978, стр. 87-88.</ref> * „Во однос на блискоста едни до други на рајот, земјата и чистилиштето“ - кус расказ на ирскиот писател [[Вилијам Батлер Јејтс]] од 1902 година.<ref>Вилијам Батлер Јејтс, ''Келтскиот самрак''. Скопје: Бегемот, 2014, стр. 114-115.</ref> * „Чекори во рајот“ - книга на бразилскиот писател [[Жозуе Монтело]] од 1965 година.<ref>''Антoлогија на бразилскиот расказ'', Три, Скопје, 2012, стр. 278-279.</ref> * „[[Источно од рајот (роман)|Источно од рајот]]“ ([[англиски]]: ''East of Eden'') — [[роман]] на американскиот писател [[Џон Стајнбек]] од 1952 година.<ref>Магор, ''Каталог 2015''. Скопје, 2015, стр. 9.</ref> * „Рајот на земјата“ - роман на руско-турската писателка [[Јана Темиз]].<ref>''Клеопатра - балет на Василиј Медведев (Русија) - светска премиера''. Скопје: Македонска опера и балет, 2016, стр. 22.</ref> * „Рајското момче“ - песна на полскиот поет [[Јежи Харасимович]].<ref>''Savremena poljska poezija''. Beograd: Nolit, 1964, стр. 229-230.</ref> * „Рајот на теолозите“ - песна во проза на полскиот поет [[Збигњев Херберт]].<ref>Zbignjev Herbert, ''Izabrane pesme''. Beograd: Treći trg – Čigoja štampa, стр. 19.</ref> * „Писмо до родителите“ — расказ на македонскиот писател [[Исток Улчар]].<ref>''Очудувања #1 #2 (кратки раскази)''. Скопје: Бегемот, 2018, стр. 38-43.</ref> ===Рајот како тема во музиката=== * „Сношти минав крај рајската градина“ — македонска народна песна.<ref>''Macedonian Folklore Classics'', Anka Gieva. Macedonian Radio and Television, MP 41048.</ref> * „Задната врата на рајот“ ([[Англиски јазик|англиски]]: ''The Back Door to Heaven'') - песна на британската рок-група ''[[Aztec Camera]]'' од 1984 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=bgwyJsSKl2w YouTube, Aztec Camera - The Back Door To Heaven (пристапено на 22.12.2016)]</ref> * „Рај“ (англиски: ''Paradise'') - песна на британската [[Панк рок|панк]] група ''[[Buzzcocks]]'' од 1979 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=At6hV5Oyr4I YouTube, Buzzcocks - Paradise (пристапено на 9.2.2017)]</ref> * „Враќање во рајот“ ([[Англиски јазик|англиски]]: ''Return To Heaven'') — песна на американската рок-група ''[[Bad Brains]]'' од 1986 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/25150-Bad-Brains-I-Against-I Discogs, Bad Brains ‎– I Against I (пристапено на 10.11.2019)]</ref> * „Рајот опаѓа“ (англиски: ''Heaven Is Falling'') — песна на американската панк-рок група ''[[Bad Religion]]'' од 1992 година<ref>[https://www.discogs.com/es/master/25436-Bad-Religion-Generator Discogs, Bad Religion ‎– Generator (пристапено на 12.12.2021)]</ref> * „Задната врата на рајот“ (англиски: ''The Back Door to Heaven'') - песна на американската група [[Бон Џови]] (''Bon Jovi'').<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=zr2M5onCHXQ YouTube, Bon Jovi - Backdoor to heaven (demo new jersey) (пристапено на 22.12.2016)]</ref> * „Несреќа во рајот“ (англиски: ''Accident In Paradise'') - албум на шведскиот [[Техно музика|техно]]-музичар [[Свен Вет]] (''Sven Väth'').<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=vt3q9pjHtaY YouTube, Sven Väth - Accident In Paradise (Full Album) (пристапено на 8.10.2017)]</ref> * „Како што рајот е широк“ (англиски: ''As Heaven Is Wide'') - песна на американскaта [[Рок-музика|рок]] група [[Гарбиџ]] (''Garbage'') од 1995 година.<ref>[https://www.discogs.com/Garbage-Garbage/master/26091 Discogs, Garbage ‎– Garbage (пристапено на 24.11.2020)]</ref> * „Источно од рајот“ (англиски: ''East Of Eden'') - песна на британската група ''[[Dead Can Dance]]'' од 1984 година.<ref>[https://www.discogs.com/Dead-Can-Dance-Dead-Can-Dance/master/14637 Discogs, Dead Can Dance ‎– Dead Can Dance (пристапено на 3.6.2020)]</ref> * „Обидувајќи се да стигнам во рајот“ (англиски: ''Tryin' To Get To Heaven'') - песна на американскиот рок-музичар [[Боб Дилан]] од 1997 година.<ref>[https://www.discogs.com/Bob-Dylan-Time-Out-Of-Mind/master/28277 DISCOGS, Bob Dylan ‎– Time Out Of Mind (пристапено на 25.3.2018)]</ref> * „Чукајќи на портите на рајот“ (англиски: ''Knockin On Heaven's Door'') - песна на Боб Дилан.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=gazW7MOqHzQ Bob Dylan - Knockin On Heavens Door - YouTube (пристапено на 28.4.2016)]</ref> * „Рајската порта“ (англиски: ''Gates of Eden'') - песна на Боб Дилан од 1965 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=2KQF3r1Owco YouTube, Gates of Eden - Bob Dylan - (5/7/65) Bootleg (пристапено на 25.12.2017)]</ref> * „Рајот овде горе“ (англиски: ''Heaven Up Here'') — песна од истоимениот музички албум на британската рок-група [[Echo And The Bunnymen (рок-група)|Echo And The Bunnymen]] од 1981 година.<ref>[https://www.discogs.com/Echo-And-The-Bunnymen-Heaven-Up-Here/master/27602 Discogs, Echo And The Bunnymen* ‎– Heaven Up Here (пристапено на 26.3.2021)]</ref> * „Неволја во рајот“ (англиски: ''Trouble in Paradise'') - албум на групата [[Епикс]] (''Epyx'').<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=rMH1J3kyVDI YouTube, Epyx - Trouble In Paradise (Full Album) (пристапено на 8.10.2017)]</ref> * „Пред рајската порта“ (англиски: ''At the Gates of Paradise'') - албум на американскиот [[џез]]-музичар [[Џон Зорн]] (''John Zorn'').<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=E--XS7erJHc YouTube, John Zorn - At the Gates of Paradise (Full Album) (пристапено на 8.10.2017)]</ref> * „Последниот воз за рајот“ (англиски: ''Last train to heaven'') - песна на австралискиот рок-музичар [[Пол Кели]] од 1986 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=xyFIshYatiU YouTube, Paul Kelly and The Coloured Girls - Last Train to Heaven (пристапено на 12.10.2017)]</ref> * „Рајските порти“ (англиски: ''Gates Of Heaven'') — песна на американската [[Рок-музика|рок-група]] [[Килдоузер]] (''Killdozer'') од 1989 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/86816-Killdozer-Twelve-Point-Buck Killdozer – Twelve Point Buck (пристапено на 10.11.2024)]</ref> * „Горе во рајот (не само овде)“ (англиски: ''Up In Heaven (Not Only Here)'') - песна на англиската рок-група [[Клеш]] (''The Clash'') од 1980 година.<ref>[https://www.discogs.com/The-Clash-Sandinista/master/14996 DISCOGS, The Clash ‎– Sandinista! (пристапено на 10.6.2020)]</ref> * „Скали до небото“ (англиски: ''Stairway To Heaven'') - песна на британската рок-група [[Лед зепелин|Лед цепелин]] (''Led Zeppelin'') од 1971 година.<ref>[https://www.discogs.com/Led-Zeppelin-Untitled-/release/5135884 DISCOGS, Led Zeppelin ‎– Untitled (пристапено на 31.12.2020)]</ref> * „Крајот на рајот“ (англиски: ''Heaven's End'') - албум на британската рок-група [[Луп (рок група)|Луп]] (''Loop'').<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=TY9GZFVIavo YouTube, Heaven's End (Full Album) - Loop (пристапено на 5.2.2017)]</ref> * „Чекајќи го рајот“ - песна на македонската рок-група [[Mooger Fooger]].<ref>Mooger Fooger, ''4th of July'', Corpus Delicti Records, CD 001.</ref> * „Одам право во рајот“ (англиски: ''I'm Going Straight To Heaven'') — песна на американските [[Хип-хоп музика|хип-хоп]] музичари ''MC 900 Ft'' и ''DJ Zero'') од 1989 година.<ref>[https://www.discogs.com/release/110331-MC-900-Ft-Jesus-With-DJ-Zero-Hell-With-The-Lid-Off MC 900 Ft Jesus With DJ Zero – Hell With The Lid Off (пристапено на 3.3.2023)]</ref> * „Неволја во рајот“ (англиски: ''Trouble in Paradise'') - албум на американскиот музичар [[Ренди Њумен]] (''Randy Neman'') од 1983 година. * „Рајски раце“ (англиски: ''Heavenly Arms'') - песна на американскиот рок-музичар [[Лу Рид]] од 1982 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ntw-uwIdNoY&list=PLiN-7mukU_RGQYNMWTrwx3aSUQa6HZf79&index=10 YouTube, Lou Reed ~ Heavenly Arms (пристапено на 2.10.2017)]</ref> * „Рај“ (англиски: ''Heaven'') - песна на британската рок-група ''[[The Psychedelic Furs]]'' од 1984 година.<ref>[https://www.discogs.com/The-Psychedelic-Furs-All-Of-This-And-Nothing/release/1329710 Discogs, The Psychedelic Furs ‎– All Of This And Nothing (пристапено на 9.8.2019)]</ref> * „Рај“ (англиски: ''Heaven'') - песна на британската рок-група [[Сквиз]] (''Squeeze'') од 1981 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=d07_Be4s8eg YouTube, Squeeze - East Side Story (1981) | FULL ALBUM (пристапено на 31.10.2017)]</ref> * „Јужно од рајот“ (англиски: ''South Of Heaven'') — песна на американската [[Хеви метал музика|хеви-метал]] група [[Слеер]] (''Slayer'').<ref>[https://www.discogs.com/Slayer-Decade-Of-Aggression-Live/release/4707171 Discogs, Slayer ‎– Decade Of Aggression Live (пристапено на 6.10.2019)]</ref> * „Овде во рајот“ (англиски: ''Here In Heaven'') — песна на американската рок-група [[Спаркс]] (''Sparks'') од 1974 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/87047-Sparks-Kimono-My-House Sparks – Kimono My House (пристапено на 11.5.2024)]</ref> * „Некаде како рајот“ (англиски: ''Anywhere Like Heaven'') — песна на американскиот [[Рок-музика|рок]]-музичар [[Џејмс Тејлор]] (''James Taylor'') од 1970 година.<ref>[https://www.discogs.com/James-Taylor-Sweet-Baby-James/release/1708761 DISCOGS, James Taylor (2) ‎– Sweet Baby James (пристапено на 24.12.2017)]</ref> * „Духот на Едемската градина“ (англиски: ''Spirit of Eden'') - албум на британската група [[Ток Ток (музичка група)|Ток Ток]] (''Talk Talk'') од 1988 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=HSfGvuiFOWI YouTube, Talk Talk - Spirit of Eden (1988) FULL ALBUM (посетено на 24.12.2016)]</ref> * „Рај“ (англиски: ''Heaven'') - песна на американската рок-група [[Токинг хедс]] (''Talking Heads'') од 1979 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Cb6izAqdTnc&t=1281s YouTube, Talking Heads - Fear of Music (пристапено на 6.3.2018)]</ref> * „Работничката класа оди во рајот“ ([[хрватски]]: ''Radnička klasa odlazi u raj'') - песна на хрватската група [[Хаустор]].<ref>[''Haustor 1981. 1984. 1985. 1988.'' City Records, 2006.</ref> * „Другата страна на рајот“ (англиски: ''The Other Side Of Paradise'') - песна на австралиската [[Рок-музика|рок]]-група [[Худу Гурус]] (''Hoodoo Gurus'') од 1985 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=fWIX43WjxaA&t=613s YouTube, Hoodoo Gurus - Mars Needs Guitars! (1985 full album) (пристапено на 15.12.2017)]</ref> * „Неволја во рајот“ (англиски: ''Trouble in Paradise'') - албум на групата [[Чајлд абјус]] (''Child Abuse'') од 2014 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=wxsyvfzGF4Q YouTube, Child Abuse - Trouble In Paradise (full album) (пристапено на 8.10.2017)]</ref> ===Рајот како тема во филмот=== * „[[Источно од рајот (филм)|Источно од рајот]]“ (''East of Eden'') - американски [[филм]] од 1955 година, во [[режија]] на [[Елија Казан]].<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0048028/?ref_=nv_sr_1 IMBd, East of Eden (1955) (пристапено на 3.1.2018)]</ref> * „[[Почудно од рајот (филм)|Почудно од рајот]]“ (''Stranger Than Paradise'') - американски [[филм]] од 1984 година, во [[режија]] на [[Џим Џармуш]].<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0088184/ IMBd, Stranger Than Paradise (1984) (пристапено на 3.1.2018)]</ref> * „Чукајќи на портите на рајот“ (''Knockin On Heaven's Door'') - американски [[филм]] од 1997 година.<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0119472/ IMBd, Knockin' on Heaven's Door (1997) (пристапено на 28.4.2016)]</ref> * „[[Рај (филм од 2016)|Рај]]“ - руско-германски филм од [[2016]] година, во [[режија]] на [[Андреј Кончаловски]].<ref>[http://www.imdb.com/title/tt4551318/?ref_=nv_sr_2 Paradise (2016) (пристапено на 3.1.2018)]</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Религија]] [[Категорија:Христијанска есхатологија]] qzjfioagzic847i1rh29mbkb0g000lq 5602743 5602741 2026-07-31T20:59:49Z Bjankuloski06 332 5602743 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Paradiso Canto 31 (148200393).jpg|мини|Илустрација на која се прикажани [[Данте Алигиери]] и Беатриче Портинари како гледаат кон највисоките кругови на рајот.]] '''Рај''' — верски поим кој означува место на коешто одат [[душa|душите]] на луѓето по нивната смрт. ==Христијанското толкување на рајот== Во средновековната теолошка мисла постоеле две сфаќања за рајот - рајот на земјата и рајот на небото. Во однос на толкувањето на земниот рај, [[свети Августин]] истакнал три гледишта: прво, дека земниот рај е буквална стварност; второ, дека треба да се сфати буквално и фигуративно; и трето, дека повремено треба да се прифати како физичка стварност, а повремено да се толкува спиритуално. Притоа, тој бил приврзаник на второто толкување, а неговото мислење го делеле и други теолози.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 378.</ref> Во делото „[[Црковна историја на Англите]]“ на [[Беда Многупочитуван]] се среќава следниов опис на рајот, претставен преку видение на некој Дриктхелм кој видел бескрајно долг и неизмерно висок [[ѕид]] на кој немало ни [[прозорец]], ни [[врата]], ни скали. На врвот од ѕидот, тој видел убаво, широко поле, исполнето со миризливи цвеќиња, а светлината која владеела таму била посилна од сончевата [[светлина]]. Во [[поле]]то шетале многу луѓе со безгранична радост и облечени во бела [[облека]]. Дриктхелм помислил дека тоа е рајот, но неговиот водич го разубедил и му покажал други места во кои светлината била уште посилна, мирисите биле уште попријатни, а насекаде се слушало слатко пеење. Подоцна, водичот му објаснил дека во тоа место се наоѓаат душите на оние луѓе кои правеле добри дела, но не оствариле толкаво ниво на совршенство за веднаш да го заслужат царството небесно; сепак, на судниот ден, тие ќе бидат примени во рајот; од друга страна, оние кои биле совршени во сите свои зборови, мисли и дела веднаш по смртта стапувале во рајот.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 194-195.</ref> [[Григориј Турски]] раскажува дека [[св. Салвиј]] се разболел и ја испуштил [[душа]]та. Тогаш, неговата ќелија почнала силно да се тресе и се исполнила со силна [[светлина]]. Калуѓерите мислеле дека умрел и го подготвувале неговото тело за [[закоп]]от, но утредента тој воскреснал и им ја раскажал следнава случка: По [[смрт]]та, [[ангел]]ите го кренале на небото и низ една светла врата влегле во огромна сала чиј под бил сјаен како [[злато]] и [[сребро]] и која била осветлена со неверојатна светлост; ангелите го однеле до местото на кое висел [[облак]] кој светел посилно од [[светлина]]та и од облакот се слушнал силен глас сличен на шумот на многу води; него го поздравиле мажи во свештеничка и световна [[облека]], а тоа биле [[светци]]те и мачениците; тогаш, на него се спуштил толку пријатен мирис, што тој не сакал повеќе ниту да јаде ниту да пие; најпосле, св. Силвиј слушнал глас, иако не се гледал оној кој зборувал, а тој бил [[Бог]].<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 191-192.</ref> Во познатото дело „[[Видение Павлово]]“, за кое се претпоставува дека претставува превод на грчки текст од [[III век]], се опишани рајските убавини при што се нагласува изобилството, претставено со реките полни со [[млеко]], [[мед]], [[вино]] и [[масло]].<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 213.</ref> Во своето дело „[[Светило (книга)|Светило]]“, [[Хонориј Августодунски]] пишува дека телата на жителите на рајот се проѕирни како најсјајно [[стакло]], а нивната голотија е прекриена со бои чија убавина ја надминува онаа на цвеќето.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 261.</ref> Интересно, во средновековните описи на рајот се споменува дека во него тече вообичаеното време, наместо очекуваната вечност. Така, во повеќето дела од средновековната визонерска книжевност се вели дека во рајот [[птици]]те со своето пеење го означуваат канонското време при што, кога ќе дојде времето за литургија, свеќите се палат сами од себе. Притоа, во рајот се чествуваат [[недела]] и другите празници. Во „[[Адамноновото видение]]“ се споменува дека за да премине од долното на некое од повисоките неба во рајот, [[душа]]та мора да чека од 12 до 16 години. Во „[[Баронтовото видение]]“, пак, се споменува дека во рајот постои [[Црква (градба)|црква]] во која [[Свештенство|свештениците]] служат [[миса]]. Во една ирска легенда за патувањето на Тејг на другиот свет се опишува дека нему и на неговите сопатници им изгледало дека го прошетале рајто за еден ден, но жителите на рајот им објасниле дека поминала цела година, без притоа гостите ниту еднаш да почувствуваат глад и жед. Св. Баринт наведува дека при неговата посета на „ветената земја на светците“, божјиот пратеник му објаснил дека на островот поминал цела година без да почувствува глад и жед и потреба од сон. И Бран, синот на Фебал, кога стигнал во земскиот рај („Земјата на жените“), мислел дека таму поминал една година, а всушност поминало подолго време, т.е. една година во „Земјата на жените“ означувала неколку векови во [[Ирска]]. Во делото „Пантеон“ на Готфрид од Витерб се споменува дека еден ден во Земскиот рај е еднаков на еден век на Земјата. Некои калуѓери кои добиле дозвола да престојуваат во рајот 15 дена, дознале дека поминале седум века. Кога прашале како е тоа можно, им било одговорено дека плодовите на Дрвото на животот и водата од Изворот на младоста делумно им дале вечен живот. Исто така, им било кажано дека нивните имиња се запишани во книгата за опелата така што кога ќе се вратат на земјата, нивните тела ќе се претворат во прав.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 220-221.</ref> ==Рајот како тема во уметноста и во популарната култура== ===Рајот како тема во книжевноста=== * „Пред портите на рајот“ - [[басна]] на американскиот писател [[Емброуз Бирс]].<ref>Емброуз Бирс, ''Басни''. Скопје: Темплум, 2016, стр. 42-43.</ref> * „За пеколот и небото“ — песна на аргентинскиот писател [[Хорхе Луис Борхес]].<ref>Хорхе Луис Борхес, ''Изабране песме''. Српска књижевна задруга, Београд, 1982, стр. 39-40.</ref> * „Рајот не е наполно загубен“ - краток расказ на [[Андре Бретон]].<ref>Андре Бретон, ''Рајот не е наполно загубен''. Скопје: Култура, 1989, стр. 34.</ref> * „Вратата на рајот“ - песна на рускиот поет [[Николај Гумиљов]].<ref>''Антологија руске лирике – X-XXI век. Књига II: Прва четвртина – средина XX века (авангарда и социјалистички реализам)''. Београд: Paidea, 2007, стр. 24-25.</ref> * „Трчајќи во рајот“ (англиски: ''Running to Paradise'') - песна на ирскиот поет [[Вилијам Батлер Јејтс]].<ref>Viljem Batler Jejts, ''Kula''. Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod, 1978, стр. 87-88.</ref> * „Во однос на блискоста едни до други на рајот, земјата и чистилиштето“ - кус расказ на ирскиот писател [[Вилијам Батлер Јејтс]] од 1902 година.<ref>Вилијам Батлер Јејтс, ''Келтскиот самрак''. Скопје: Бегемот, 2014, стр. 114-115.</ref> * „Чекори во рајот“ - книга на бразилскиот писател [[Жозуе Монтело]] од 1965 година.<ref>''Антoлогија на бразилскиот расказ'', Три, Скопје, 2012, стр. 278-279.</ref> * „[[Источно од рајот (роман)|Источно од рајот]]“ ([[англиски]]: ''East of Eden'') — [[роман]] на американскиот писател [[Џон Стајнбек]] од 1952 година.<ref>Магор, ''Каталог 2015''. Скопје, 2015, стр. 9.</ref> * „Рајот на земјата“ - роман на руско-турската писателка [[Јана Темиз]].<ref>''Клеопатра - балет на Василиј Медведев (Русија) - светска премиера''. Скопје: Македонска опера и балет, 2016, стр. 22.</ref> * „Рајското момче“ - песна на полскиот поет [[Јежи Харасимович]].<ref>''Savremena poljska poezija''. Beograd: Nolit, 1964, стр. 229-230.</ref> * „Рајот на теолозите“ - песна во проза на полскиот поет [[Збигњев Херберт]].<ref>Zbignjev Herbert, ''Izabrane pesme''. Beograd: Treći trg – Čigoja štampa, стр. 19.</ref> * „Писмо до родителите“ — расказ на македонскиот писател [[Исток Улчар]].<ref>''Очудувања #1 #2 (кратки раскази)''. Скопје: Бегемот, 2018, стр. 38-43.</ref> ===Рајот како тема во музиката=== * „Сношти минав крај рајската градина“ — македонска народна песна.<ref>''Macedonian Folklore Classics'', Anka Gieva. Macedonian Radio and Television, MP 41048.</ref> * „Задната врата на рајот“ ([[Англиски јазик|англиски]]: ''The Back Door to Heaven'') - песна на британската рок-група ''[[Aztec Camera]]'' од 1984 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=bgwyJsSKl2w YouTube, Aztec Camera - The Back Door To Heaven (пристапено на 22.12.2016)]</ref> * „Рај“ (англиски: ''Paradise'') - песна на британската [[Панк рок|панк]] група ''[[Buzzcocks]]'' од 1979 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=At6hV5Oyr4I YouTube, Buzzcocks - Paradise (пристапено на 9.2.2017)]</ref> * „Враќање во рајот“ ([[Англиски јазик|англиски]]: ''Return To Heaven'') — песна на американската рок-група ''[[Bad Brains]]'' од 1986 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/25150-Bad-Brains-I-Against-I Discogs, Bad Brains ‎– I Against I (пристапено на 10.11.2019)]</ref> * „Рајот опаѓа“ (англиски: ''Heaven Is Falling'') — песна на американската панк-рок група ''[[Bad Religion]]'' од 1992 година<ref>[https://www.discogs.com/es/master/25436-Bad-Religion-Generator Discogs, Bad Religion ‎– Generator (пристапено на 12.12.2021)]</ref> * „Задната врата на рајот“ (англиски: ''The Back Door to Heaven'') - песна на американската група [[Бон Џови]] (''Bon Jovi'').<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=zr2M5onCHXQ YouTube, Bon Jovi - Backdoor to heaven (demo new jersey) (пристапено на 22.12.2016)]</ref> * „Несреќа во рајот“ (англиски: ''Accident In Paradise'') - албум на шведскиот [[Техно музика|техно]]-музичар [[Свен Вет]] (''Sven Väth'').<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=vt3q9pjHtaY YouTube, Sven Väth - Accident In Paradise (Full Album) (пристапено на 8.10.2017)]</ref> * „Како што рајот е широк“ (англиски: ''As Heaven Is Wide'') - песна на американскaта [[Рок-музика|рок]] група [[Гарбиџ]] (''Garbage'') од 1995 година.<ref>[https://www.discogs.com/Garbage-Garbage/master/26091 Discogs, Garbage ‎– Garbage (пристапено на 24.11.2020)]</ref> * „Источно од рајот“ (англиски: ''East Of Eden'') - песна на британската група ''[[Dead Can Dance]]'' од 1984 година.<ref>[https://www.discogs.com/Dead-Can-Dance-Dead-Can-Dance/master/14637 Discogs, Dead Can Dance ‎– Dead Can Dance (пристапено на 3.6.2020)]</ref> * „Обидувајќи се да стигнам во рајот“ (англиски: ''Tryin' To Get To Heaven'') - песна на американскиот рок-музичар [[Боб Дилан]] од 1997 година.<ref>[https://www.discogs.com/Bob-Dylan-Time-Out-Of-Mind/master/28277 DISCOGS, Bob Dylan ‎– Time Out Of Mind (пристапено на 25.3.2018)]</ref> * „Чукајќи на портите на рајот“ (англиски: ''Knockin On Heaven's Door'') - песна на Боб Дилан.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=gazW7MOqHzQ Bob Dylan - Knockin On Heavens Door - YouTube (пристапено на 28.4.2016)]</ref> * „Рајската порта“ (англиски: ''Gates of Eden'') - песна на Боб Дилан од 1965 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=2KQF3r1Owco YouTube, Gates of Eden - Bob Dylan - (5/7/65) Bootleg (пристапено на 25.12.2017)]</ref> * „Рајот овде горе“ (англиски: ''Heaven Up Here'') — песна од истоимениот музички албум на британската рок-група [[Echo And The Bunnymen (рок-група)|Echo And The Bunnymen]] од 1981 година.<ref>[https://www.discogs.com/Echo-And-The-Bunnymen-Heaven-Up-Here/master/27602 Discogs, Echo And The Bunnymen* ‎– Heaven Up Here (пристапено на 26.3.2021)]</ref> * „Неволја во рајот“ (англиски: ''Trouble in Paradise'') - албум на групата [[Епикс]] (''Epyx'').<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=rMH1J3kyVDI YouTube, Epyx - Trouble In Paradise (Full Album) (пристапено на 8.10.2017)]</ref> * „Пред рајската порта“ (англиски: ''At the Gates of Paradise'') - албум на американскиот [[џез]]-музичар [[Џон Зорн]] (''John Zorn'').<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=E--XS7erJHc YouTube, John Zorn - At the Gates of Paradise (Full Album) (пристапено на 8.10.2017)]</ref> * „Последниот воз за рајот“ (англиски: ''Last train to heaven'') - песна на австралискиот рок-музичар [[Пол Кели]] од 1986 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=xyFIshYatiU YouTube, Paul Kelly and The Coloured Girls - Last Train to Heaven (пристапено на 12.10.2017)]</ref> * „Рајските порти“ (англиски: ''Gates Of Heaven'') — песна на американската [[Рок-музика|рок-група]] [[Килдоузер]] (''Killdozer'') од 1989 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/86816-Killdozer-Twelve-Point-Buck Killdozer – Twelve Point Buck (пристапено на 10.11.2024)]</ref> * „Горе во рајот (не само овде)“ (англиски: ''Up In Heaven (Not Only Here)'') - песна на англиската рок-група [[Клеш]] (''The Clash'') од 1980 година.<ref>[https://www.discogs.com/The-Clash-Sandinista/master/14996 DISCOGS, The Clash ‎– Sandinista! (пристапено на 10.6.2020)]</ref> * „Скали до небото“ (англиски: ''Stairway To Heaven'') - песна на британската рок-група [[Лед зепелин|Лед цепелин]] (''Led Zeppelin'') од 1971 година.<ref>[https://www.discogs.com/Led-Zeppelin-Untitled-/release/5135884 DISCOGS, Led Zeppelin ‎– Untitled (пристапено на 31.12.2020)]</ref> * „Крајот на рајот“ (англиски: ''Heaven's End'') - албум на британската рок-група [[Луп (рок група)|Луп]] (''Loop'').<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=TY9GZFVIavo YouTube, Heaven's End (Full Album) - Loop (пристапено на 5.2.2017)]</ref> * „Чекајќи го рајот“ - песна на македонската рок-група [[Mooger Fooger]].<ref>Mooger Fooger, ''4th of July'', Corpus Delicti Records, CD 001.</ref> * „Одам право во рајот“ (англиски: ''I'm Going Straight To Heaven'') — песна на американските [[Хип-хоп музика|хип-хоп]] музичари ''MC 900 Ft'' и ''DJ Zero'') од 1989 година.<ref>[https://www.discogs.com/release/110331-MC-900-Ft-Jesus-With-DJ-Zero-Hell-With-The-Lid-Off MC 900 Ft Jesus With DJ Zero – Hell With The Lid Off (пристапено на 3.3.2023)]</ref> * „Неволја во рајот“ (англиски: ''Trouble in Paradise'') - албум на американскиот музичар [[Ренди Њумен]] (''Randy Neman'') од 1983 година. * „Рајски раце“ (англиски: ''Heavenly Arms'') - песна на американскиот рок-музичар [[Лу Рид]] од 1982 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ntw-uwIdNoY&list=PLiN-7mukU_RGQYNMWTrwx3aSUQa6HZf79&index=10 YouTube, Lou Reed ~ Heavenly Arms (пристапено на 2.10.2017)]</ref> * „Рај“ (англиски: ''Heaven'') - песна на британската рок-група ''[[The Psychedelic Furs]]'' од 1984 година.<ref>[https://www.discogs.com/The-Psychedelic-Furs-All-Of-This-And-Nothing/release/1329710 Discogs, The Psychedelic Furs ‎– All Of This And Nothing (пристапено на 9.8.2019)]</ref> * „Рај“ (англиски: ''Heaven'') - песна на британската рок-група [[Сквиз]] (''Squeeze'') од 1981 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=d07_Be4s8eg YouTube, Squeeze - East Side Story (1981) | FULL ALBUM (пристапено на 31.10.2017)]</ref> * „Јужно од рајот“ (англиски: ''South Of Heaven'') — песна на американската [[Хеви метал музика|хеви-метал]] група [[Слеер]] (''Slayer'').<ref>[https://www.discogs.com/Slayer-Decade-Of-Aggression-Live/release/4707171 Discogs, Slayer ‎– Decade Of Aggression Live (пристапено на 6.10.2019)]</ref> * „Овде во рајот“ (англиски: ''Here In Heaven'') — песна на американската рок-група [[Спаркс]] (''Sparks'') од 1974 година.<ref>[https://www.discogs.com/master/87047-Sparks-Kimono-My-House Sparks – Kimono My House (пристапено на 11.5.2024)]</ref> * „Некаде како рајот“ (англиски: ''Anywhere Like Heaven'') — песна на американскиот [[Рок-музика|рок]]-музичар [[Џејмс Тејлор]] (''James Taylor'') од 1970 година.<ref>[https://www.discogs.com/James-Taylor-Sweet-Baby-James/release/1708761 DISCOGS, James Taylor (2) ‎– Sweet Baby James (пристапено на 24.12.2017)]</ref> * „Духот на Едемската градина“ (англиски: ''Spirit of Eden'') - албум на британската група [[Ток Ток (музичка група)|Ток Ток]] (''Talk Talk'') од 1988 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=HSfGvuiFOWI YouTube, Talk Talk - Spirit of Eden (1988) FULL ALBUM (посетено на 24.12.2016)]</ref> * „Рај“ (англиски: ''Heaven'') - песна на американската рок-група [[Токинг хедс]] (''Talking Heads'') од 1979 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Cb6izAqdTnc&t=1281s YouTube, Talking Heads - Fear of Music (пристапено на 6.3.2018)]</ref> * „Работничката класа оди во рајот“ ([[хрватски]]: ''Radnička klasa odlazi u raj'') - песна на хрватската група [[Хаустор]].<ref>[''Haustor 1981. 1984. 1985. 1988.'' City Records, 2006.</ref> * „Другата страна на рајот“ (англиски: ''The Other Side Of Paradise'') - песна на австралиската [[Рок-музика|рок]]-група [[Худу Гурус]] (''Hoodoo Gurus'') од 1985 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=fWIX43WjxaA&t=613s YouTube, Hoodoo Gurus - Mars Needs Guitars! (1985 full album) (пристапено на 15.12.2017)]</ref> * „Неволја во рајот“ (англиски: ''Trouble in Paradise'') - албум на групата [[Чајлд абјус]] (''Child Abuse'') од 2014 година.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=wxsyvfzGF4Q YouTube, Child Abuse - Trouble In Paradise (full album) (пристапено на 8.10.2017)]</ref> ===Рајот како тема во филмот=== * „[[Источно од рајот (филм)|Источно од рајот]]“ (''East of Eden'') - американски [[филм]] од 1955 година, во [[режија]] на [[Елија Казан]].<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0048028/?ref_=nv_sr_1 IMBd, East of Eden (1955) (пристапено на 3.1.2018)]</ref> * „[[Почудно од рајот (филм)|Почудно од рајот]]“ (''Stranger Than Paradise'') - американски [[филм]] од 1984 година, во [[режија]] на [[Џим Џармуш]].<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0088184/ IMBd, Stranger Than Paradise (1984) (пристапено на 3.1.2018)]</ref> * „Чукајќи на портите на рајот“ (''Knockin On Heaven's Door'') - американски [[филм]] од 1997 година.<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0119472/ IMBd, Knockin' on Heaven's Door (1997) (пристапено на 28.4.2016)]</ref> * „[[Рај (филм од 2016)|Рај]]“ - руско-германски филм од [[2016]] година, во [[режија]] на [[Андреј Кончаловски]].<ref>[http://www.imdb.com/title/tt4551318/?ref_=nv_sr_2 Paradise (2016) (пристапено на 3.1.2018)]</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Религија]] [[Категорија:Христијанска есхатологија]] e42dymwja4uz100pj61tnxha37sas9j 0 1165900 5602581 4858175 2026-07-31T12:02:41Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602581 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Kate Beckinsale TIFF 2008.jpg|мини|Кејт Бекинсејл ]] '''Игра на судбината''' ([[англиски]]: ''Serendipity'') – американски [[филм]], во [[режија]] на [[Питер Челсом]]. Главните улоги ги толкуваат [[Џон Кјузак]] и [[Кејт Бекинсејл]].<ref name="ReferenceA">„Игра на судбината“, ''Антена'', број 952, 23.9.2016, стр. 25.</ref> ==Содржина== Еден [[Зима|зимски]] ден, во текот на [[божиќ]]ниот метеж низ продавниците, Џонатан (го игра Кјузак) и Сара (ја игра Бекинсејл) се среќаваат во една продавница. Меѓу нив веднаш се јавува голема привлечност, иако и двајцата веќе имаат сериозни врски. Тие ја минуваат вечерта заедно, шетајќи низ улиците на [[Менхетн]], а кога ќе се приближи крајот на вечерта, Џонатан предлага да си ги разменат [[телефон]]ските броеви. Сепак, Сара предлага да ја остават судбината да се погрижи за нивната иднина.<ref name="ReferenceA"/> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Филмови со Џон Кјузак]] [[Категорија:Филмови со Кејт Бекинсејл]] [[Категорија:Филмови на француски јазик]] [[Категорија:Филмови од 2001 година]] h7g6tp8pcrpok3iryhtbt0e84fw9fzf 0 1170244 5602729 5501781 2026-07-31T19:55:23Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5602729 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name =Кумановски народоослободителен партизански одред | image = | caption = | nickname = | motto = | colors = | march = | ceremonial_chief = | type = | branch = | dates = [[26 јуни]] [[1943]] - [[1 декември]] [[1943]] | country = | allegiance = | command_structure = | size = | specialization = | current_commander = | garrison = | garrison_label = | battles = [[НОБ]]<br> }} [[Податотека:Jordan Cekov - Dane.jpg|мини|десно|Јордан Цеков, командир на чета на Кумановкиот народноослободителен партизански одред]] '''Скопско-кумановски народноослободителен партизански одред''' или само '''Кумановски народноослободителен партизански одред''' — партизанска единица на [[НОВМ|Народоослободителната војска на Македонија]]. Одредот е создаден на 26 јуни 1943 година во селото [[Пелинце]]. Формиран е од 11 члена на [[КПЈ]] и на [[Сојуз на комунистичката младина на Југославија|СКМЈ]] во [[Куманово]]. Една група се вклучува во редовите на Вториот јужноморавски народноослободителен партизански одред, кај селото [[Братоселце]]. Другата група на 4 и 5 јуни 1943 година, врши напад на железничката линија северно од селото [[Букаревац]]. Подоцна, на 2 август 1943 година, од овие две групи е формиран Кумановскиот одред. Командир е Христијан Тодоровски, а политички комесар [[Бранко Павловиќ]] – Уча.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.znaci.net/00001/71_1.pdf |title=Кирил Михаjловски Груjица, тређа македонска НОУ бригада, Београд, 1976, стр. 11 |accessdate=2017-01-15 |archive-date=2013-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130420093648/http://znaci.net/00001/71_1.pdf |url-status=dead }}</ref> Откако борбите се насочуваат кон Македонија, Павловиќ останува на територијата на Јужна Србија, а за политички комесар е назначен [[Доне Филиповски]]. До крајот на август, овој одред дејствува заедно со јужноморавскиот одред во реонот на Кумановско и Кривопаланечко. На 5 октомври 1943 година води битка со бугарската војска кај [[Карпински манастир|Карпинскиот манастир]]. На 10 октомври одредот е преименуван во Скопско-кумановски одред, и разделен е на две чети. Првата чета дејствува во реонот [[Куманово]]-[[Кратово]]-[[Крива Паланка]], а втората во [[Скопска Црна Гора]]. Откако одредот достигнал бројност од 100 души, влегол во состав на [[Првиот кумановски народноослободителен партизански баталјон]]<ref>Македонска енциклопедија, МАНУ, Скопје, 2009, стр. 163</ref>. == Учесници == * [[Борис Поцков]], командир * [[Благое Стефков]], политички комесар * [[Трајко Стојковски]] * [[Јордан Цеков]], командир на чета * [[Борис Милевски]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Одреди во НОВМ]] r094nw82jq4ou96s1is5tcc4p3ttpol 0 1170256 5602730 4654836 2026-07-31T19:57:16Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5602730 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name =Партизански одред „Гоце Делчев“ | image = | caption = | nickname = | motto = | colors = | march = | ceremonial_chief = | type = | branch = | dates = [[19 мај]] [[1943]] - [[21 мај]] [[1943]] | country = | allegiance = | command_structure = | size = | specialization = | current_commander = | garrison = | garrison_label = | battles = [[НОБ]]<br> }} [[Податотека:Vančo Prke.jpg|мини|Ванчо Пркев, политички комесар на Брегалничкиот народоослободителен партизански одред „Гоце Делчев“]] '''Брегалнички народоослободителен партизански одред „Гоце Делчев“''' е партизанска единица на [[НОВМ|Народоослободителната војска на Македонија]]. Формиран е на 19 мај 1943 година во месноста [[Пчеларник]], со само 8 души. Овој одред е создаден по препорака на Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија и на [[Вера Ацева]], која била член на комитетот и на оперативното раководство. Одредот тргнува кон планината [[Плачковица]], но бугарската полиција ги пронаоѓа. На 21 мај во битка, одредот е разбиен. Во Битката загинуваат [[Ванчо Пркев]], [[Тодор Арсов]] и [[Александар Митрев]], а Гошо Сламков и Митко Ушински успеваат да избегаат. Ванчо Китанов, Никола (Коле) Нехтенин и Митко Цеков се уапсени, а потоа и убиени.<ref>Македонска енциклопедија, МАНУ, Скопје, 2009, стр. 208.</ref> == Комесари == * [[Тодор Арсов]] - политички комесар * [[Ванчо Пркев]] - политички комесар == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Одреди во НОВМ]] fjjymehaqi6xt7ks61y13fsivtk6z6a 0 1170366 5602731 5351880 2026-07-31T20:07:24Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5602731 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name =Партизански одред „Пере Тошев“ | image = | caption = | nickname = | motto = | colors = | march = | ceremonial_chief = | type = | branch = | dates = [[мај]] [[1942]] - [[септември]] [[1942]] | country = | allegiance = | command_structure = | size = | specialization = | current_commander = | garrison = | garrison_label = | battles = [[НОБ]]<br> }} [[Податотека:Mice-Jandre.jpg|мини|[[Мице Козароски]], командант на Велешкиот народоослободителен партизански одред „Пере Тошев“]] '''Велешки народоослободителен партизански одред „Пере Тошев“''' е партизанска единица на [[НОВМ|Народоослободителната војска на Македонија]]. Одредот е формиран во текот на втората половина на мај 1942 година, во планината [[Лисец]], и првично бил составен од 60-70 души, поделени на две чети. Командир на одедот бил [[Мице Козароски]]. Реонот на дејствување на одредот бил: планината Лисец и областа [[Азот (област)|Азот]]. На 11 јуни 1942 година, одредот е опколен од бугарскиот „Педесет и шестиот пешадиски велешки полк“, и од полицијата од [[Велес]], но успева да излезе од опсадата. После овој настан, одредот дејствува во реонот на долината на реката [[Вардар]], и се судира со бугарска војска во: [[Крајници (село)|Крајници]], [[Крива Круша]], [[Рудник (Велешко)|Рудник]] и [[Војница]]. Во селото Војница во текот на декември 1942 година, одредот губи 8 члена, во битка со „Педесет и шестиот полк“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://www.znaci.org/zb/4_7_1.pdf |title=ЗБОРНИК ДОKУМЕНАТА И ПОДАТАКА O НАРОДНООСЛОБОДИЛАЧКОМ РАТУ ЈУГОСЛОВЕНСКИХ НАРОДА, ТОМ VII, КЊИГА 1, Београд, 1952, с. 110 |accessdate=2022-08-19 |archive-date=2022-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819114916/https://znaci.org/zb/4_7_1.pdf |url-status=dead }}</ref> Дел од борците успеваат да избегаат, а дел тргнува кон Куманово. Откако не успеваат да се вратат во Велешко, преживеаните борци се приклучуваат кон [[Тиквешки НОПО „Добри Даскалов“|тиквешкиот партизански одред „Добри Даскалов“]]. Заедно со борците од Прилепско, во септември 1942 година формираат нов одред, [[НОПО „Димитар Влахов“|„Димитар Влахов“]]<ref>Македонска енциклопедија, МАНУ, Скопје, 2009, стр. 257</ref>. == Учесници == * [[Мице Козароски]], командир * [[Димко Митрев]], политички комесар * [[Камуран Тахир]], заменик-политички комесар * [[Благој Давков]] * [[Павле Игновски]] == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Македонија во Втората светска војна]] [[Категорија:Одреди во НОВМ]] [[Категорија:Историја на Велес]] [[Категорија:Велес во НОБ]] fcbesdw03bvddukxftdhsl8jwnwwqd3 0 1182592 5602767 5109871 2026-08-01T04:07:19Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:FNC.png]] со [[File:Funchal,_Portugal_(coat_of_arms).png]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: old name is not meaningful). 5602767 wikitext text/x-wiki {{Geobox|Settlement <!-- *** Heading *** --> | name = Фуншал | native_name = | other_name = | category = [[Општина]] | native_category = [[Совет]] <!-- *** Names **** --> | etymology_type = | etymology = ''funcho'', [[Portuguese language|Portuguese]] for ''fennel'' | official_name = Concelho do Funchal | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = Madeira_19_2014.jpg | image_caption = Панорамски поглед на Фуншал во 2014 година | image_size = 250 <!-- *** Symbols *** --> | flag = FlagofFunchal.png | symbol = Funchal, Portugal (coat of arms).png <!-- *** Country *** --> | country = {{знаме|Portugal}} | state = {{знаме|Madeira|name=Madeira}} | state_type = Автономен регион | region_type = Остров | region = [[Мадејра]] <!-- *** Family *** --> | part_type = Civil Parishes | part_count = 10 | part1 = [[Imaculado Coração de Maria]] | part2 = [[Monte (Funchal)|Monte]] | part3 = [[Santa Luzia (Funchal)|Santa Luzia]] | part4 = [[Santa Maria Maior (Funchal)|Santa Maria Maior]] | part5 = [[Santo António (Funchal)|Santo António]] | part6 = [[São Gonçalo (Funchal)|São Gonçalo]] | part7 = [[São Martinho (Funchal)|São Martinho]] | part8 = [[São Pedro (Funchal)|São Pedro]] | part9 = [[São Roque (Funchal)|São Roque]] | part10 = [[Sé (Funchal)|Sé]]Caveira | landmark = | river = <!-- *** Locations *** --> | location = Фуншал | elevation = | prominence = | coordinates = {{coord|32|39|N|16|55|W|display=inline,title}} | capital_coordinates = | mouth_coordinates = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_state = | highest_elevation = | lowest = Морско ниво | lowest_location = [[Атлантски Океан]] | lowest_region = | lowest_state = | lowest_elevation = 0 | length = | length_orientation = Запад-Исток | width = | width_orientation = Север-Југ | area = 76.15 | area_land = | area_water = | area_urban = | area_metro = <!-- *** Population *** --> | population = 111892 | population_date = 2011 | population_urban = | population_metro = | population_density = 1323 | population_density_urban = | population_density_metro = 670 <!-- *** History & management *** --> | established_type = Settlement | established = c.1424 | established2_type = Град | established2 = c.1452–1454 | established3_type = Општина | established3 = c.1508 | government_type = [[Local administrative unit|Лок.админ.единица]] | government = [[Câmara Municipal]] | government_location = Praça do Município | government_elevation =34 | government_coordinates = {{coord|32|39|0|N|16|54|30|W|display=inline}} | mayor_type = [[President of the Municipal Chamber|Претседател]] | mayor = [[Пауло Кафофо]] | mayor_party = [[Mudança Political Coligation]] | leader_type = [[Assembleia Municipal|Градоначалник]] | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Western European Time|WET]] | utc_offset = 0 | timezone_DST = [[Western European Summer Time|WEST]] | utc_offset_DST = +1 | iso_code = | postal_code = 9000 | postal_code_type = Postal Zone | area_code = (+351) 291 XXX-XXX | area_code_type = Area Code & Prefix | code = <!-- *** UNESCO etc. *** --> | whs_name = | whs_year = | whs_number = | whs_region = | whs_criteria = | iucn_category = <!-- *** Free fields *** --> | free_type = [[Demonym]] | free = | free1_type = [[Patron Saint]] | free1 = <!-- *** Maps *** --> | map = LocalFunchal.png | map_size = 235 | map_caption = Местоположба на [[општината]] Фуншал на Мадерискиот архепелаг | map_background = | map_locator = <!-- *** Websites *** --> | commons = Funchal | statistics = | website = http://www.cm-funchal.pt <!-- *** Footnotes *** --> | footnotes = }} '''Фуншал''' ({{IPA-pt|fũˈʃaɫ}}<ref>In [[European Portuguese]]. The [[Brazilian Portuguese]] pronunciation is {{IPA-pt|fũˈʃaw|IPA}}</ref>) е најголемиот град, седиштето на општината и главниот град на [[Мадејра]], кој граничи со [[Атлантскиот Океан]]. Градот има население од 111.892 жители,<ref>[http://www.ine.pt/scripts/flex_v10/Main.html] Nuno Pires Soares, Instituto Geográfico Português (Geographic Institute of Portugal)</ref> што го прави шестиот по големина град во [[Португалија]], и е главен град на Мадејра повеќе од пет века. Поради својата висока културна и историска вредност, Фуншал е една од главните туристички атракции во Португалија. Тој е исто така популарен како одредиште за новогодишната ноќ, и е водечко португалско пристаниште за [[крузер]]ските патувања.<ref>http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf</ref> Името е од [[Португалски јазик|португалскиот]] зборот '' funcho '' '(' '[[fennel]]' ') и наставката' '' -al '' ', за да означи " насади на [[див копер]] "''. == Наводи == [[Категорија:Градови во Португалија]] [[Категорија:Главни градови во Африка]] imn9v5ya1lw0gik4z4w2ejvvad50v00 0 1186184 5602718 5548945 2026-07-31T18:48:41Z Gurther 105215 5602718 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | слика= | големина на слика= | опис= | име=Мушанци | регион={{грб|Вардарски Регион}} | општина=[[Општина Градско|Градско]] | население= нема | поштенски број= | надморска височина= 173 | географска широчина= | географска должина= | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=34 | lat_sec=14 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=59 | lon_sec=58 | мрежно место= | карта = Мушанци во Општина Градско.svg }} '''Мушанци''' — историско [[неготинско]] село во [[Повардарие]]то, [[централна Македонија]], денес во [[Општина Градско]]. == Географија == Мушанци се наоѓало на левиот брег на реката [[Вардар]], спроти селото [[Градско]] на исток од него. Денес местото му припаѓа на атарот на с.&nbsp;[[Џидимирци]] (чиј атар е делумно во Општина Градско, но претежно во Општина Неготино). ==Историја== Во XIX век Мушанци било село во Штипската каза. Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во [[1900]] г. ''Мушанци'' имало 400 жители, сите [[Македонци муслимани]].<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_34.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 231.]</ref> По [[Прва светска војна|Првата светска војна]] муслиманите се иселиле, а во селото се доселени српски колонисти, кои со свои средства откупуваат земја од атарот.<ref name="Палешутски 27">{{наведена книга |title= Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 - 1941 |last=Палешутски |first=Костадин |authorlink=Костадин Палешутски |coauthors= |year=1983 |publisher=Издателство на Българската академия на науките |location=София |isbn= |pages=27 |url=http://www.promacedonia.org/kp_b/kp_b_1.html |accessdate=30 јануари 2014 }}</ref> На етничката карта од 1927 г. [[Леонард Шулце Јена]] го покажува селото (''Mužanci'') како турско село,<ref>[http://www.kroraina.com/knigi/gall/ls/title.html Leonhard Schultze Jena. "Makedonien, Landschafts- und Kulturbilder", Jena, G. Fischer, 1927]</ref> што несомнено е постаро сознание за потурченоста на неговите претходни жители. Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 25 до 50 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_36_40-42_KRIVA_PALANKA_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> === Родови === Мушанци било турско село Според истражувањата од 1920-1924, родови во селото: * '''Доселеници:''' ''Коџаммалардан (14 к.), Халваџилар (4 к.), Бајракталар (4 к.), Сејдилар (3 к.), Хоџалардан (1 к.), Абушлардан (6 к.), Ќерим-Османлар (4 к.), Мала-Хамилер (4 к.), Мемет-Еминлер (3 к.), Дели-Меметлерден (1 к.), Фератлар (1 к.), Кадирлардан (17 к.), Кома-Аџилардан (2 к.), Маќаилерден (2 к.), Ајдинлардан (4 к.), Кара-Османлар (1 к.), Ибчелерден (1 к.), Вејселерден (1 к.) и Османбашалар (5 к.)'' стари доселеници од [[Турција]], по потекло [[Јуруци]]; ''Јашарлар (1 к.)'' доселени биле околу 1860 година од селото [[Кара Синанли]]; ''Демировци (1 к.)'' доселени биле во 1920 година од селото [[Водоврати]], македонски муслимани; ''Јашарлар (1 к.)'' доселени биле во 1920 година од селото [[Орта Караслар]]; ''Велијовци (1 к.)'' доселени биле во 1921 година од [[Кавадарци]], македонски муслимани.<ref>{{Наведена книга|title=|others=Радовановиќ, Воислав (1924). Тиквеш и Раец. Белград.}}</ref> == Иселеништво == Селото е раселено, а иселеници највеќе има во Турција. == Поврзано == * [[Криволак]] * [[Стоби]] == Наводи == {{рв|Mušanci}} {{наводи}} {{Општина Градско}} [[Категорија:Историски села во Македонија]] [[Категорија:Села во Општина Градско|†]] [[Категорија:Неготински села|†]] [[Категорија:Џидимирци (Неготинско)]] [[Категорија:Мушанци| ]] ji6e5aiqr4261duqji6pt5ee92yg7z0 0 1194703 5602762 5034491 2026-07-31T23:38:54Z SpectralWiz 106165 5602762 wikitext text/x-wiki '''Милан Злоковиќ''' — [[Србија|српски]] [[архитект]], роден во [[Трст]] на 6.IV. 1898, а починал во [[Белград]] на 29. V. 1965 година. Дипломирал на Техничкиот факултет во Белград, во 1921 година. Во периодот од 1921 до 1923 година престојувал во [[Париз]], каде ја посетувал Високата школа за уметност. Бил вработен како наставник на Архитектонскиот факултет во Белград, каде што останал на работа сѐ до исполнување на својот активен работен стаж (1923- 1962). Со цел да ја прекинат врската со актуелниот историзам и да се вклучат во модерните европски движења на архитектурата, тој заедно со своите врсници [[Коиќ]] и [[Бабиќ]], како и малку постариот [[Јан Дубови|Дубови]], се јавуваат како основачи на Групата архитекти на модерниот правец. Се вбројува меѓу првите архитекти којшто ја пренел [[модерната архитектура во Скопје]]. Од тој период негово познато дело во Македонија е Палатата на трговско- индустриската комора во Скопје, од 1933 година. Во 1937 година учествувал на анонимен архитектонски конкурс за [[Филијалата на Државната хипотекарна банка]] во Скопје. Неговата дејност била педагошка, проектантска, научна и општествена. Изработил над 60 идејни и 30 главни проекти. Публикувал повеќе од 50 статии во стручни во стручни и научни списанија. Реализирал 16 објекти од различен карактер и намена. Во повоениот период претежно се занимавал со теориските основи на архитектонското компонирање, модуларните мрежи и модуларната координација. Од 1955-59 година бил ангажиран како хонорарен наставник на предметот ''Проектирање на општествени згради'' на Архитектонскиот отсек при Техничкиот факултет во Скопје. За својот богат творечки опус, во 1963 година ја добил [[Седмојулската награда.|''Седмојулската награда''.]]<ref>{{Наведена книга|title=Градителите во Македонија XVIII- XX век|last=Константиновски|first=Георги|publisher=Табернакул|year=2001|isbn=|location=Скопје|pages=39}}</ref> === Галерија === <gallery> Податотека:Narodna banka Sarajevo.jpg|Народна банка [[Сараево]] [[1929]]. Податотека:Kuća arhitekte Milana Zlokovića.jpg|Куќа на Милан Злоковиќ во Белград. Податотека:Maketa dečije klinike, Milan Zloković.jpg|Макета на детската клиника Податотека:Maketa napravljena po projektu Milana Zlokovića 03.jpg|Макета направена по проект на архитектот Податотека:Maketa napravljena po projektu Milana Zlokovića 01.jpg|Макета направена по проект на архитектот Податотека:Maketa napravljena po projektu Milana Zlokovića 02.jpg|Макета направена по проект на архитектот </gallery> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Milan Zloković}} *[https://web.archive.org/web/20081203235622/http://www.serbianunity.net/culture/history/Hist_Serb_Culture/chn/Modern_Architecture.html Architecture in Serbia] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Злоковиќ, Милан}} [[Категорија:Српски архитекти]] [[Категорија:Професори на Белградскиот универзитет]] [[Категорија:Луѓе од Трст]] [[Категорија:Срби од 19 век]] [[Категорија:Срби од 20 век]] [[Категорија:Родени во 1898 година]] [[Категорија:Починати во 1965 година]] q1ztb9vuuesxu383b44u8xix7m9o3lt 14 1196824 5602751 3721896 2026-07-31T21:17:21Z Dandarmkd 31127 5602751 wikitext text/x-wiki {{појземја|193|1|Македонија}} [[Категорија:Појавено во 1931 година во Југославија]] 1jdbw4zq35q3utfpv7vc7qgzoy4qbwl 14 1196856 5602756 3721937 2026-07-31T21:19:28Z Dandarmkd 31127 5602756 wikitext text/x-wiki {{појземја|194|1|Македонија}} [[Категорија:Појавено во 1941 година во Југославија]] row830lhgrvz6n446vs16ombjv9els1 5602757 5602756 2026-07-31T21:19:50Z Dandarmkd 31127 5602757 wikitext text/x-wiki {{појземја|194|1|Македонија}} gzwb1zwgqjl4y2jjn19bhapsd183n7n 14 1196858 5602755 3721939 2026-07-31T21:18:50Z Dandarmkd 31127 5602755 wikitext text/x-wiki {{појземја|193|8|Македонија}} [[Категорија:Појавено во 1938 година во Југославија]] iingo5vetc1f4971din5r4gg9b83tfz 14 1196859 5602754 3721940 2026-07-31T21:18:32Z Dandarmkd 31127 5602754 wikitext text/x-wiki {{појземја|193|7|Македонија}} [[Категорија:Појавено во 1937 година во Југославија]] 3s2rvs8yalcll9o0phk9jogo059nn3m 14 1196860 5602753 3721941 2026-07-31T21:18:00Z Dandarmkd 31127 5602753 wikitext text/x-wiki {{појземја|193|4|Македонија}} [[Категорија:Појавено во 1934 година во Југославија]] cejj1hb9ep0r7a3q4e0tmgy4uakdsaz 14 1196861 5602752 3721942 2026-07-31T21:17:39Z Dandarmkd 31127 5602752 wikitext text/x-wiki {{појземја|193|2|Македонија}} [[Категорија:Појавено во 1932 година во Југославија]] dkmmxvy1tf4fk151fkc0pwh4sxc1hmv 14 1196862 5602750 3721943 2026-07-31T21:16:46Z Dandarmkd 31127 5602750 wikitext text/x-wiki {{појземја|193|0|Македонија}} [[Категорија:Појавено во 1930 година во Југославија]] ofefkuxgkegyvw3lbgv6qhm45e7zolp 0 1215687 5602742 5429329 2026-07-31T20:59:19Z Bjankuloski06 332 5602742 wikitext text/x-wiki '''Чистилиште''' ({{langx|la|purgatorium}})<ref>„Purgatory“, Oxford English Dictionary</ref> претставува привремена состојба по физичката [[смрт]] во која [[душа]]та се стекнува со прочистување.<ref>[https://www.merriam-webster.com/dictionary/purgatory Merriam-Webster Dictionary.]</ref> ==Црковно толкување на чистилиштето== Чистилиштето како поим постои во [[Римокатоличка црква|римокатоличката]] доктрина која тврди дека постои ваквата привремена состојна и дека во процесот на прочистувањето на умрените може да им помогнат [[Молитва|молитвите]] на живите луѓе.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ewtn.com/library/COUNCILS/TRENT25.HTM#1|title=Pius IV Council of Trent-25|website=www.ewtn.com|accessdate=2019-01-22|archive-date=2019-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20190408124609/http://www.ewtn.com/library/COUNCILS/TRENT25.HTM#1|url-status=dead}}</ref> Според теолозите и во популарната претстава, чистилиштето е место каде прочистувањето се спроведува со помош на [[оган]], а според [[Жал Ле Гоф]], ваквото сфаќање се појавило во [[Западна Европа]] кон крајот на [[12 век]],<ref>LeGoff, Jacques. ''The Birth of Purgatory''. Trans. [[Arthur Goldhammer]]. Chicago: University of Chicago Press, 1986, стр. 362–366.</ref> но тоа никогаш не било прифатено како официјално толкување на римокатоличката црква. Уште повеќе, [[Папа|папите]] [[Јован Павле II]] и [[Бенедикт XVI]] негирале одредени аспекти на ваквото сфаќање на чистилиштето, а останатите [[Христијанство|христијански]] цркви ја отфрлаат „римската доктрина во однос на чистилиштето“, иако [[Православна црква|Православната црква]], [[Источни православни цркви|Источните православни цркви]] и некои елементи на [[Англиканската црква]] и [[Методистичка црква|Методистичката црква]] се согласуваат дека за некои луѓе постои прочистување по смртта и ги прифаќаат молитвите за умрените.<ref>{{Наведена книга|author=Jerry L. Walls|title=Purgatory: The Logic of Total Transformation|url=https://books.google.com/books?id=kFqzG3UPz3EC&pg=PA61|year=2012|publisher=Oxford University Press|page=61|isbn=9780199732296}}</ref><ref name="Cook1883">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/?id=DPAGAAAAQAAJ&q=%22Anglican+orthodoxy+without%22&dq=%22Anglican+orthodoxy+without%22 |last=Cook|first=Joseph|title=Advanced thought in Europe, Asia, Australia, &c|accessdate=10 April 2014|year=1883|publisher=Richard D. Dickinson |location=London |page=41|quote=Англиканската црква им дозволила на некои високи свештеници да учат дека постои посредна состојба (''Hades'') меѓу пеколот (''Gehenna'') и рајот (''Paradise''), но со непремостлив залив меѓу нив.}}</ref><ref name="Gould">{{Наведена книга|last=Gould|first=James B.|title=Understanding Prayer for the Dead: Its Foundation in History and Logic|date=4 август 2016|publisher=Wipf and Stock Publishers|language=англиски |isbn=9781620329887|pages=57–58|quote=Римокатоличката и Англиската методистичка црква се молат за мртвите.. Методистите кои се молат за умрените на тој начин ги посветуваат на постојаната божја милост.}}</ref><ref name="WipfStock2016">{{Наведена книга|last=Gould|first=James B.|title=Understanding Prayer for the Dead: Its Foundation in History and Logic|date=4 август 2016|publisher=Wipf and Stock Publishers|language=англиски |isbn=9781532606014|page=50}}</ref><ref>Olivier Clément, L'Église orthodoxe. Presses Universitaires de France, 2006, Section 3, IV.</ref> [[Јудаизмот]], исто така, ја дозволува можноста за прочистување по смртта како начин да го објасни значењето на [[Гехена]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.chabad.org/search/keyword_cdo/kid/10797/jewish/Gehinnom.htm|title=www.chabad.org|publisher=}}</ref> Во делото „[[Црковна историја на Англите]]“ на [[Беда Многупочитуван]] се среќава опис на чистилиштето, претставено преку визијата на некој Дриктхелм кој видел голема долина: на левата страна од неа горел огромен пламен, а на десната страна беснеела [[бура]] со [[снег]] и град и владеел неподнослив студ; меѓу едната и другата страна скитале многу души кои во мразот барале спас од неподносливата жештина, а бегајќи до студот повторно се фрлале во огнот и така во недоглед. Дриктхелм помислил дека тоа е пеколот, но неговиот водич му објаснил дека тоа е местото на кое се прочистуваат душите на оние кои до смртта го одложувале каењето и искупувањето на гревовите; меѓутоа, откако се покајале, макар и на смртната постела, тие ќе влезат во [[рај]]от на судниот ден.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 194-195.</ref> Во делото „Speculum historiale“ на [[Винсент од Бова]] се опишува случката на некое дете кое го посетило чистилиштето и таму видело како возрасните луѓе се вареле во казани сè додека не се претвориле во новороденчиња, потоа пак станувале возрасни и повторно се вареле и се претворале во деца, а таа постапка се повторувала.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 377.</ref> ==Чистилиштето во делото на Данте Алигиери== Според [[Данте Алигиери]], на влезот во чистилиштето се наоѓа порта која се отвора со клучевите кои [[св. Петар]] му ги дал на [[ангел]]от-чувар на портата.<ref>Dante Aligijeri, ''Pakao''. Beograd: Rad, 1961, стр. 8.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Католицизам]] [[Категорија:Христијански поими]] 38gju0hrdig1k396y2h08whezs33apw 0 1217852 5602739 4803611 2026-07-31T20:57:54Z Bjankuloski06 332 5602739 wikitext text/x-wiki '''Покајнички книги''' или '''Пенитенцијалии''' ([[латински]]: ''Libri poenitentiales'') — жанр на [[Црковна книжевност|црковната книжевност]] кој се однесува на [[покајание]]то од гревовите. Овие книги ги користеле [[Католичка црква|католичките]] [[Свештенство|свештеници]] како прирачници во исповедувањето на грешниците. == Особености == Покајничките книги се појавиле во [[5 век|5]] и во [[6 век]], во [[Келти|келтскиот]] [[Христијани|христијански]] свет, а потоа од [[Велс|велшките]] и келтските [[манастир]]и се прошириле во државата на [[Франкија|Франките]] (кон крајот на 6 век), во [[Англија]] (во [[7 век]]), а потоа и во сите [[Католици|католички]] држави во кои станале многу популарни. Овие книги содржеле попис на гревовите со потребните покајанија за нив. Некои од нив личат на тарифи во кои за секој грев е опишана соодветната црковна казна ([[пост]], [[молитва]], прогонство од црковната општина итн.), а други се напишани во вид на прашалници во кои [[Свештенство|свештеникот]] го испитува верникот и, откако ќе го оцени карактерот и тежината на гревовите, фрла на него соодветна [[епитимија]]. Сепак, црковните собори ги осудиле овие дела „чии грешки се очигледни, а авторите непознати“ и ги повикувале епископите да ги исфрлат од употреба овие неканонски книги (''codicilli qui contra canonicam auctoritatem scripti sunt'') и да ги изгорат, „за духовните незнајковци повеќе да не го лажат светот“. Според тоа, појавата на овој жанр на среднолатинската книжевност не била резултата на барањето на црквата, туку одраз на животната пракса. Токму поради тоа, наспроти официјалните црковни ставови, обидите за уништување на покајничките книги не успеал, зашто тие им биле потребни на свештениците за да ги воспитуваат верниците.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 51-52.</ref> Денес се сочувани десетици покајнички книги кои потекнуваат од 7-[[8 век]], па сè до класичниот [[среден век]]. Најстарите покајнички книги се анонимни или пак отпосле им се припишуваат на истакнатите црковни авторитети, како што се: [[архиепископ]]ите [[Теодор Тарски]] и Егберт, [[Беда Венерабилис]] итн. Подоцнежните покајнички дела биле напишани од познатите црковни дејци, како што е книгата ''Corrector'' на Ворнскиот епископ Бурхард од [[11 век]], која ја претставува 19. книга од неговиот зборник на црковно-канонски правила со наслов „[[Декрети (Бурхард)|Декрети]]“. Вообичаено, сите овие дела се напишани на вулгарен [[латински јазик]], со прост, па дури и со примитивен стил, со цел нивната содржина да им биде достапна на сите верници. На пример, во преводот на еден англосаксонски трактат ''Poenitentiale Egberti'' се наведува дека преводот на [[англиски јазик]] бил направен „за да можат необразованите луѓе полесно да го сфатат“.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 52.</ref> Содржината на покајничките книги е многу унифицирана, т.е. во нив најпрвин е дадено општо размислување за гревот, а потоа се наброени основните гревови, вообичаено според шемата што ја поставил [[Јован Касијан]] во [[5 век]], а која ја ревидирал [[Папа Григориј I|Григориј Велики]] во 6 век. Според Касијановата шема, гревовите биле наведени по следниов редослед: лакомост, прељуба, алчност, гнев, малодушност, слабост, суета, гордост. Според Григориј Велики, најтешкито грев е ''superbia'', е веднаш по него доаѓа ''luxuria'' (неумереност, страст; на тој начин, бунтот на духот против [[бог]]а и телесниот бунт против [[дух]]от биле најголемите смртни гревови, додека другите се сметале за помалку тешки. По оваа општа класификација, покајничките книги преминуваат на детаљна анализа на поединечните видови гревови при што не се почитува седум-осумчлената шема, а со текот на времето списокот на гревови станувал поразвиен, достигнувајќи го врвот во делата на Бурхард Вормски.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 59-60.</ref> Во таа смисла, овие книги служеле како еден вид прирачници со кои се служеле свештениците. На пример, една таква книга содржи инструкции за свештеникот, кој треба да му поставува прашања на човекот кој се исповеда, со цел да се спречи можноста за премолчување на некои гревови. Други покајнички книги, пак, содржат предупредување дека само свештеникот може да ја користи [[книга]]та, а исповедникот не треба да ја знае нејзината содржина поради опасноста дека набројувањето на гревовите би можело да го доведе во искушение. Но, дури и овие книги препорачуваат дека свештеникот треба да го испита покајникот, но во скратена форма.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 52-53.</ref> Пенитенцијалите поаѓале од претпоставката дека врз [[душа]]та на грешникот може да се влијае преку телесните страдања, а оттука произлегува и нивната фразеологија во која преовладува сфаќањето на [[епитимија]]та како лек за [[душа]]та. На тој начин, во овие дела постојано се среќаваат [[Медицина|медицински]] аналогии, а книгата ''Corrector'' на Бурхард Вормски дури има и друг наслов - ''Medicus''. Бидејќи гревот се сметал за еден вид [[болест]] на душата, основниот принцип на [[античка медицина|античката медицина]] „спротивноста се лечи со спротивност“ (''contraria contrariis sanantur'') доследно се применувал врз грешниците: гордоста се лечела со понизност, алчноста со милосрдие, мрзата со работа, зборливоста со молчење, лакомоста и пијанството со пост. Сепак, во некои покајнички книги се истакнува дека казната за некој грев може да биде различна во зависност од полот, староста, душевната состојба на покајникот, дали е богат или сиромав, дали станува збор за монах, свештеник или световно лице, дали тој е здрав или болен, дали се работи за слободен човек или [[роб]], дали е неписмен или образован итн. Исто така, при изрекувањето на казната, свештеникот треба да ги земе предвид и другите околности, како: колку време покајникот го правел гревот, дали му се спротивставувал на гревот или лесно му се потчинил, итн.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 58-59.</ref> Во покајничките книги се среќаваат и докази за една интересна појава во процесот на [[Покајание|покајување]] - можноста грешникот да изнајми друг човек кој врз себе би ја примил препишаната црковна казна. Така, во едни пенитенцијали напишани околу 830 година стоела одредбата дека лицата кои не се во состојба да постат, можеле да се откупат при што била одредена и цената за таквата замена: богатите требало да платат 20 солиди за седумнеделно покајание, за помалку богатите цената била 10 солиди, а за сиромашните три солиди. Слично на тоа, во Англија постоел обичајот според кој човекот осуден на покајание во траење од седум години можел да се „исчисти“ од гревовите за три дена, ако наместо него постеле најпрвин 12 луѓе по три дена, а потоа седумпати по 120 луѓе, исто така, за три дена, под услов да постеле само со вода, леб и зеленчук; на тој начин, постот продолжувал онолку дена колку има во седум години.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 57.</ref> ==Значењето на покајничките книги== Постојат различни мислења во однос на употребливоста на покајничките книги како историски документ во проучувањето на средновековната [[култура]]. Од една страна, тие служат како масовен извор, зашто не постоел човек кој со нив не дошол во допир. Исто така, се смета дека тие се важни и за истражување на свеста на свештениците кои ги применувале нив. Меѓутоа, како и другите црковни книги, и во нив има големо повторување, зашто и тие биле пишувани според црковните шаблони и под влијание на црковните авторитети. Оттука, некои истражувачи сметаат дека покајничките книги не се непосредно зачувани религиозноста и моралот на средниот век. Сепак, иако покајничките книги се шаблонски, фактот дека тие имале практична употреба неизбежно ги мотивирал нивниет автори понекогаш да додаваат и нешто ново во книгите. На пример, авторот на „Марзебуршкиот пенитенцијал“ ја додал забелешката дека при пишувањето на книгата делумно се потпирал врз „традицијата на старите“, а делумно на „своето знаење и сфаќање“. Слично на тоа, познато е дека и [[Бурхард Вормски]], покрај старите дела, го користел и материјалот од животот во составувањето на „Декретите“. Поради тоа, покајничките книги претставуваат важен извор во проучувањето на свеста на средновековните луѓе и фрлаат светлина врз социјалниот и моралниот живот во тоа време. Во тој поглед, тие се слични на обичајното [[право]] од раниот [[среден век]]. Впрочем, во многу [[закон]]ици од тоа време стои одредбата дека казната што ја изрекува световната власт мора да биде придружена и со казната што ќе ја одреди црковната власт. Уште повеќе, според Хилдербранд, детаљното набројување на гревовите и казните во покајничките книги се долаз дека тие биле пишувани под влијание на световното законодавство.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 53-55.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Средновековна книжевност]] [[Категорија:Христијанска книжевност]] nughc5qs3wfqge3ppr4u7z6nb88vvq2 5602740 5602739 2026-07-31T20:58:59Z Bjankuloski06 332 5602740 wikitext text/x-wiki '''Покајнички книги''' или '''Пенитенцијалии''' ([[латински]]: ''Libri poenitentiales'') — жанр на [[Црковна книжевност|црковната книжевност]] кој се однесува на [[покајание]]то од гревовите. Овие книги ги користеле [[Католичка црква|католичките]] [[Свештенство|свештеници]] како прирачници во исповедувањето на грешниците. == Особености == Покајничките книги се појавиле во [[5 век|5]] и во [[6 век]], во [[Келти|келтскиот]] [[Христијани|христијански]] свет, а потоа од [[Велс|велшките]] и келтските [[манастир]]и се прошириле во државата на [[Франкија|Франките]] (кон крајот на 6 век), во [[Англија]] (во [[7 век]]), а потоа и во сите [[Католици|католички]] држави во кои станале многу популарни. Овие книги содржеле попис на гревовите со потребните покајанија за нив. Некои од нив личат на тарифи во кои за секој грев е опишана соодветната црковна казна ([[пост]], [[молитва]], прогонство од црковната општина итн.), а други се напишани во вид на прашалници во кои [[Свештенство|свештеникот]] го испитува верникот и, откако ќе го оцени карактерот и тежината на гревовите, фрла на него соодветна [[епитимија]]. Сепак, црковните собори ги осудиле овие дела „чии грешки се очигледни, а авторите непознати“ и ги повикувале епископите да ги исфрлат од употреба овие неканонски книги (''codicilli qui contra canonicam auctoritatem scripti sunt'') и да ги изгорат, „за духовните незнајковци повеќе да не го лажат светот“. Според тоа, појавата на овој жанр на среднолатинската книжевност не била резултата на барањето на црквата, туку одраз на животната пракса. Токму поради тоа, наспроти официјалните црковни ставови, обидите за уништување на покајничките книги не успеал, зашто тие им биле потребни на свештениците за да ги воспитуваат верниците.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 51-52.</ref> Денес се сочувани десетици покајнички книги кои потекнуваат од 7-[[8 век]], па сè до класичниот [[среден век]]. Најстарите покајнички книги се анонимни или пак отпосле им се припишуваат на истакнатите црковни авторитети, како што се: [[архиепископ]]ите [[Теодор Тарски]] и Егберт, [[Беда Многупочитуван]] и тн. Подоцнежните покајнички дела биле напишани од познатите црковни дејци, како што е книгата ''Corrector'' на Ворнскиот епископ Бурхард од [[11 век]], која ја претставува 19. книга од неговиот зборник на црковно-канонски правила со наслов „[[Декрети (Бурхард)|Декрети]]“. Вообичаено, сите овие дела се напишани на вулгарен [[латински јазик]], со прост, па дури и со примитивен стил, со цел нивната содржина да им биде достапна на сите верници. На пример, во преводот на еден англосаксонски трактат ''Poenitentiale Egberti'' се наведува дека преводот на [[англиски јазик]] бил направен „за да можат необразованите луѓе полесно да го сфатат“.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 52.</ref> Содржината на покајничките книги е многу унифицирана, т.е. во нив најпрвин е дадено општо размислување за гревот, а потоа се наброени основните гревови, вообичаено според шемата што ја поставил [[Јован Касијан]] во [[5 век]], а која ја ревидирал [[Папа Григориј I|Григориј Велики]] во 6 век. Според Касијановата шема, гревовите биле наведени по следниов редослед: лакомост, прељуба, алчност, гнев, малодушност, слабост, суета, гордост. Според Григориј Велики, најтешкито грев е ''superbia'', е веднаш по него доаѓа ''luxuria'' (неумереност, страст; на тој начин, бунтот на духот против [[бог]]а и телесниот бунт против [[дух]]от биле најголемите смртни гревови, додека другите се сметале за помалку тешки. По оваа општа класификација, покајничките книги преминуваат на детаљна анализа на поединечните видови гревови при што не се почитува седум-осумчлената шема, а со текот на времето списокот на гревови станувал поразвиен, достигнувајќи го врвот во делата на Бурхард Вормски.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 59-60.</ref> Во таа смисла, овие книги служеле како еден вид прирачници со кои се служеле свештениците. На пример, една таква книга содржи инструкции за свештеникот, кој треба да му поставува прашања на човекот кој се исповеда, со цел да се спречи можноста за премолчување на некои гревови. Други покајнички книги, пак, содржат предупредување дека само свештеникот може да ја користи [[книга]]та, а исповедникот не треба да ја знае нејзината содржина поради опасноста дека набројувањето на гревовите би можело да го доведе во искушение. Но, дури и овие книги препорачуваат дека свештеникот треба да го испита покајникот, но во скратена форма.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 52-53.</ref> Пенитенцијалите поаѓале од претпоставката дека врз [[душа]]та на грешникот може да се влијае преку телесните страдања, а оттука произлегува и нивната фразеологија во која преовладува сфаќањето на [[епитимија]]та како лек за [[душа]]та. На тој начин, во овие дела постојано се среќаваат [[Медицина|медицински]] аналогии, а книгата ''Corrector'' на Бурхард Вормски дури има и друг наслов - ''Medicus''. Бидејќи гревот се сметал за еден вид [[болест]] на душата, основниот принцип на [[античка медицина|античката медицина]] „спротивноста се лечи со спротивност“ (''contraria contrariis sanantur'') доследно се применувал врз грешниците: гордоста се лечела со понизност, алчноста со милосрдие, мрзата со работа, зборливоста со молчење, лакомоста и пијанството со пост. Сепак, во некои покајнички книги се истакнува дека казната за некој грев може да биде различна во зависност од полот, староста, душевната состојба на покајникот, дали е богат или сиромав, дали станува збор за монах, свештеник или световно лице, дали тој е здрав или болен, дали се работи за слободен човек или [[роб]], дали е неписмен или образован итн. Исто така, при изрекувањето на казната, свештеникот треба да ги земе предвид и другите околности, како: колку време покајникот го правел гревот, дали му се спротивставувал на гревот или лесно му се потчинил, итн.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 58-59.</ref> Во покајничките книги се среќаваат и докази за една интересна појава во процесот на [[Покајание|покајување]] - можноста грешникот да изнајми друг човек кој врз себе би ја примил препишаната црковна казна. Така, во едни пенитенцијали напишани околу 830 година стоела одредбата дека лицата кои не се во состојба да постат, можеле да се откупат при што била одредена и цената за таквата замена: богатите требало да платат 20 солиди за седумнеделно покајание, за помалку богатите цената била 10 солиди, а за сиромашните три солиди. Слично на тоа, во Англија постоел обичајот според кој човекот осуден на покајание во траење од седум години можел да се „исчисти“ од гревовите за три дена, ако наместо него постеле најпрвин 12 луѓе по три дена, а потоа седумпати по 120 луѓе, исто така, за три дена, под услов да постеле само со вода, леб и зеленчук; на тој начин, постот продолжувал онолку дена колку има во седум години.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 57.</ref> ==Значењето на покајничките книги== Постојат различни мислења во однос на употребливоста на покајничките книги како историски документ во проучувањето на средновековната [[култура]]. Од една страна, тие служат како масовен извор, зашто не постоел човек кој со нив не дошол во допир. Исто така, се смета дека тие се важни и за истражување на свеста на свештениците кои ги применувале нив. Меѓутоа, како и другите црковни книги, и во нив има големо повторување, зашто и тие биле пишувани според црковните шаблони и под влијание на црковните авторитети. Оттука, некои истражувачи сметаат дека покајничките книги не се непосредно зачувани религиозноста и моралот на средниот век. Сепак, иако покајничките книги се шаблонски, фактот дека тие имале практична употреба неизбежно ги мотивирал нивниет автори понекогаш да додаваат и нешто ново во книгите. На пример, авторот на „Марзебуршкиот пенитенцијал“ ја додал забелешката дека при пишувањето на книгата делумно се потпирал врз „традицијата на старите“, а делумно на „своето знаење и сфаќање“. Слично на тоа, познато е дека и [[Бурхард Вормски]], покрај старите дела, го користел и материјалот од животот во составувањето на „Декретите“. Поради тоа, покајничките книги претставуваат важен извор во проучувањето на свеста на средновековните луѓе и фрлаат светлина врз социјалниот и моралниот живот во тоа време. Во тој поглед, тие се слични на обичајното [[право]] од раниот [[среден век]]. Впрочем, во многу [[закон]]ици од тоа време стои одредбата дека казната што ја изрекува световната власт мора да биде придружена и со казната што ќе ја одреди црковната власт. Уште повеќе, според Хилдербранд, детаљното набројување на гревовите и казните во покајничките книги се долаз дека тие биле пишувани под влијание на световното законодавство.<ref>Aron Gurevič, ''Problemi narodne kulture u srednjem veku''. Beograd: Grafos, 1987, стр. 53-55.</ref> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Средновековна книжевност]] [[Категорија:Христијанска книжевност]] fvd24yi85jzigw5ikhvarvdslctsi9k 0 1224186 5602801 5582088 2026-08-01T09:53:40Z Stariot Golman 89502 5602801 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Николас Таљафико | image = [[File:Nicolas Tagliafico Argentina v Spain 19 July 2026-165.jpg|200px|]] | image_size = | fullname = Николас Алехандро Таљафико <ref name=FIFA>{{Наведена мрежна страница |url=https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF |title=2018 FIFA World Cup Russia: List of players: Argentina |publisher=FIFA |format=PDF |page=1 |date=10 June 2018 |accessdate=10 June 2018 |archive-date=2019-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206135930/https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF }}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1992|08|31|df=y}} | birth_place = [[Буенос Аирес]], Аргентина | nationality = {{flagsport|ARG}} [[Аргентина]] | height = 1.72 м<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ajax.nl/teams/ajax-1/selectie/speler.htm|title=Nico Tagliafico|website=Ajax}}</ref> | position = [[Одбрана (фудбал)#Станичен бек|лев бек]] | currentclub = {{Fb team Olympique Lyonnais}} | clubnumber = 3 | youthyears1 = |youthclubs1 = | years1 = 2010–2015 |clubs1 = {{Fb team Banfield}} |caps1 = 90 |goals1 = 2 | years2 = 2012–2013 |clubs2 = →{{Fb team Murcia}} |caps2 = 27 |goals2 = 0 | years3 = 2015–2018 |clubs3 = {{Fb team Independiente}} |caps3 = 85 |goals3 = 2 | years4 = 2018–2022 |clubs4 = {{Fb team Ajax}} |caps4 = 115 |goals4 = 9 | years5 = 2022– |clubs5 = {{Fb team Olympique Lyonnais}} |caps5 = 103 |goals5 = 7 | nationalyears1 = 2007 |nationalteam1 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 15 години|Аргентина 15]] |nationalcaps1 = 2 |nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2009 |nationalteam2 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 17 години|Аргентина 17]] |nationalcaps2 = 5 |nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2011 |nationalteam3 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|Аргентина 20]] |nationalcaps3 = 12 |nationalgoals3 = 1 | nationalyears4 = 2017–|nationalteam4 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] |nationalcaps4 = 83 |nationalgoals4 = 1 }} '''Николас Алехандро Таљафико''' (роден на [[31 август]] [[1992]], во [[Буенос Аирес]]) — [[Аргентинци|аргентински]] [[фудбал]]ер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]] на [[ФК Олимпик Лион|Олимпик Лион]] и на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|аргентинската репрезентација]]. ==Технички одлики== Поради неговата издржливост, одличната техника и континуираната активност, како и играњето на неговата позиција, Таљафико потсетува на својот познат сонародник и поранешен лев бек на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|репрезентацијата]], [[Хавиер Санети]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mediolana.wordpress.com/2011/08/14/nicolas-tagliafico-the-new-javier-zanetti/|title=Nicolás Tagliafico: the New Javier Zanetti?|date=14 August 2011|publisher=Mediolana|accessdate=3 January 2014}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Navboxes |title=Состави на Аргентина |bg= #6AB5FF |fg= white |bordercolor= silver |list1= {{Состав на Аргентина на Светското првенство 2018}} {{Состав на Аргентина на Копа Америка 2019}} {{Состав на Аргентина на СП фудбал 2026}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Таљафико, Николас}} [[Категорија:Аргентински фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ајакс]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Лион]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] [[Категорија:Родени во 1992 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] dqsypcs5m2ojxnexlhtr4o2h609uyf4 5602802 5602801 2026-08-01T09:53:58Z Stariot Golman 89502 5602802 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Николас Таљафико | image = [[File:Nicolas Tagliafico Argentina v Spain 19 July 2026-165.jpg|200px|]] | image_size = | fullname = Николас Алехандро Таљафико <ref name=FIFA>{{Наведена мрежна страница |url=https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF |title=2018 FIFA World Cup Russia: List of players: Argentina |publisher=FIFA |format=PDF |page=1 |date=10 June 2018 |accessdate=10 June 2018 |archive-date=2019-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206135930/https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF }}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1992|08|31|df=y}} | birth_place = [[Буенос Аирес]], Аргентина | nationality = {{flagsport|ARG}} [[Аргентина]] | height = 1.72 м<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ajax.nl/teams/ajax-1/selectie/speler.htm|title=Nico Tagliafico|website=Ajax}}</ref> | position = [[Одбрана (фудбал)#Станичен бек|лев бек]] | currentclub = {{Fb team Olympique Lyonnais}} | clubnumber = 3 | youthyears1 = |youthclubs1 = | years1 = 2010–2015 |clubs1 = {{Fb team Banfield}} |caps1 = 90 |goals1 = 2 | years2 = 2012–2013 |clubs2 = →{{Fb team Murcia}} |caps2 = 27 |goals2 = 0 | years3 = 2015–2018 |clubs3 = {{Fb team Independiente}} |caps3 = 85 |goals3 = 2 | years4 = 2018–2022 |clubs4 = {{Fb team Ajax}} |caps4 = 115 |goals4 = 9 | years5 = 2022– |clubs5 = {{Fb team Olympique Lyonnais}} |caps5 = 103 |goals5 = 7 | nationalyears1 = 2007 |nationalteam1 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 15 години|Аргентина 15]] |nationalcaps1 = 2 |nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2009 |nationalteam2 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 17 години|Аргентина 17]] |nationalcaps2 = 5 |nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2011 |nationalteam3 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина под 20 години|Аргентина 20]] |nationalcaps3 = 12 |nationalgoals3 = 1 | nationalyears4 = 2017–|nationalteam4 = {{flagsport|ARG}} [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|Аргентина]] |nationalcaps4 = 83 |nationalgoals4 = 1 }} '''Николас Алехандро Таљафико''' (роден на [[31 август]] [[1992]], во [[Буенос Аирес]]) — [[Аргентина|аргентински]] [[фудбал]]ер, [[Одбранбен играч (фудбал)|играч од одбраната]] на [[ФК Олимпик Лион|Олимпик Лион]] и на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|аргентинската репрезентација]]. ==Технички одлики== Поради неговата издржливост, одличната техника и континуираната активност, како и играњето на неговата позиција, Таљафико потсетува на својот познат сонародник и поранешен лев бек на [[Фудбалска репрезентација на Аргентина|репрезентацијата]], [[Хавиер Санети]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mediolana.wordpress.com/2011/08/14/nicolas-tagliafico-the-new-javier-zanetti/|title=Nicolás Tagliafico: the New Javier Zanetti?|date=14 August 2011|publisher=Mediolana|accessdate=3 January 2014}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{Navboxes |title=Состави на Аргентина |bg= #6AB5FF |fg= white |bordercolor= silver |list1= {{Состав на Аргентина на Светското првенство 2018}} {{Состав на Аргентина на Копа Америка 2019}} {{Состав на Аргентина на СП фудбал 2026}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Таљафико, Николас}} [[Категорија:Аргентински фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ајакс]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Лион]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] [[Категорија:Родени во 1992 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] fpltg67rdrqjrt90lwwvjj7atuj37gp 14 1225933 5602638 3859103 2026-07-31T14:21:52Z PirinP 115825 5602638 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Етимологија|Географски имиња]] [[Категорија:Топоними]] n18tb2xqyt0w1g3xp0m3xxxaf3t3rr4 0 1227338 5602590 5412151 2026-07-31T12:20:47Z Buli 2648 5602590 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Tamar the Great<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = An early 13th-century fresco of Queen Tamar from [[Betania Monastery]] | succession = [[List of monarchs of Georgia|Queen of Georgia]] | more_text = ([[Style of the Georgian sovereign|more...]]) | reign = 27 March 1184 – 18 January 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 as co-regent <br />1184 as sole queen<br />[[Gelati Monastery]] | predecessor = [[George III of Georgia|George III]] | successor = [[George IV of Georgia|George IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Yuri Bogolyubsky]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[David Soslan]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[George IV of Georgia]] * [[Rusudan of Georgia]]}} | house = [[Bagrationi dynasty|Bagrationi]] | house_type = Dynasty | father = [[George III of Georgia]] | mother = [[Burdukhan of Alania]] | birth_date = {{Circa|1160}} or {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 January 1213 | death_place = [[Agarani Fortress|Agarani Castle]] | religion = [[Georgian Orthodox Church|Georgian Orthodox]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Khelrtva]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] 4h661d05twfmtaqyzsun69lo0ekiu7n 5602592 5602590 2026-07-31T12:21:39Z Buli 2648 5602592 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Тамара Велика<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = An early 13th-century fresco of Queen Tamar from [[Betania Monastery]] | succession = [[List of monarchs of Georgia|Queen of Georgia]] | more_text = ([[Style of the Georgian sovereign|more...]]) | reign = 27 март 1184 – 18 јануари 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 as co-regent <br />1184 as sole queen<br />[[Gelati Monastery]] | predecessor = [[George III of Georgia|George III]] | successor = [[George IV of Georgia|George IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Јуриј Богољубски]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[David Soslan]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[George IV of Georgia]] * [[Rusudan of Georgia]]}} | house = [[Bagrationi dynasty|Bagrationi]] | house_type = Dynasty | father = [[George III of Georgia]] | mother = [[Burdukhan of Alania]] | birth_date = {{Circa|1160}} or {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 January 1213 | death_place = [[Agarani Fortress|Agarani Castle]] | religion = [[Georgian Orthodox Church|Georgian Orthodox]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Khelrtva]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] jhr43sbtw1mo5lztyw4jb1le5y5rmch 5602593 5602592 2026-07-31T12:23:10Z Buli 2648 5602593 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Тамара Велика<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = Фреска на кралицата Тамар од почетокот на 13 век, од манастирот Бетанија. | succession = [[List of monarchs of Georgia|Queen of Georgia]] | more_text = ([[Style of the Georgian sovereign|more...]]) | reign = 27 март 1184 – 18 јануари 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 as co-regent <br />1184 as sole queen<br />[[Gelati Monastery]] | predecessor = [[George III of Georgia|George III]] | successor = [[George IV of Georgia|George IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Јуриј Богољубски]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[David Soslan]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[George IV of Georgia]] * [[Rusudan of Georgia]]}} | house = [[Bagrationi dynasty|Bagrationi]] | house_type = Dynasty | father = [[George III of Georgia]] | mother = [[Burdukhan of Alania]] | birth_date = {{Circa|1160}} or {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 January 1213 | death_place = [[Agarani Fortress|Agarani Castle]] | religion = [[Georgian Orthodox Church|Georgian Orthodox]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Khelrtva]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] 9pkrhksewltg6g2egdkf3gvu1x7vtnv 5602595 5602593 2026-07-31T12:24:18Z Buli 2648 5602595 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Тамара Велика<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = Фреска на кралицата Тамар од почетокот на 13 век, од манастирот Бетанија. | succession = [[Список на монарси на Грузија|Кралица на Грузија]] | more_text = | reign = 27 март 1184 – 18 јануари 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 as co-regent <br />1184 as sole queen<br />[[Gelati Monastery]] | predecessor = [[George III of Georgia|George III]] | successor = [[George IV of Georgia|George IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Јуриј Богољубски]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[David Soslan]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[George IV of Georgia]] * [[Rusudan of Georgia]]}} | house = [[Bagrationi dynasty|Bagrationi]] | house_type = Dynasty | father = [[George III of Georgia]] | mother = [[Burdukhan of Alania]] | birth_date = {{Circa|1160}} or {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 January 1213 | death_place = [[Agarani Fortress|Agarani Castle]] | religion = [[Georgian Orthodox Church|Georgian Orthodox]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Khelrtva]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] ogi6e42lio8hr9mkbq5ljz26mwwvnx3 5602597 5602595 2026-07-31T12:26:26Z Buli 2648 5602597 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Тамара Велика<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = Фреска на кралицата Тамар од почетокот на 13 век, од манастирот Бетанија. | succession = [[Список на монарси на Грузија|Кралица на Грузија]] | more_text = | reign = 27 март 1184 – 18 јануари 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 as co-regent <br />1184 as sole queen<br />[[Gelati Monastery]] | predecessor = [[Ѓорѓи III]] | successor = [[Ѓорѓи IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Јуриј Богољубски]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[David Soslan]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[George IV of Georgia]] * [[Rusudan of Georgia]]}} | house = [[Bagrationi dynasty|Bagrationi]] | house_type = Dynasty | father = [[George III of Georgia]] | mother = [[Burdukhan of Alania]] | birth_date = {{Circa|1160}} or {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 January 1213 | death_place = [[Agarani Fortress|Agarani Castle]] | religion = [[Georgian Orthodox Church|Georgian Orthodox]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Khelrtva]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] 7mok9nk362ejas5s2mydjvr3yfgfje4 5602598 5602597 2026-07-31T12:28:03Z Buli 2648 5602598 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Тамара Велика<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = Фреска на кралицата Тамар од почетокот на 13 век, од манастирот Бетанија. | succession = [[Список на монарси на Грузија|Кралица на Грузија]] | more_text = | reign = 27 март 1184 – 18 јануари 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 as co-regent <br />1184 as sole queen<br />[[Gelati Monastery]] | predecessor = [[Ѓорѓи III]] | successor = [[Ѓорѓи IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Јуриј Богољубски]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[David Soslan]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[George IV of Georgia]] * [[Rusudan of Georgia]]}} | house = [[Bagrationi dynasty|Bagrationi]] | house_type = Dynasty | father = [[Ѓорѓи III]] | mother = [[Burdukhan of Alania]] | birth_date = {{Circa|1160}} или {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 јануари 1213 | death_place = [[Agarani Fortress|Agarani Castle]] | religion = [[Грузиска православна црква|Православно христијанство]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Khelrtva]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] 2j3nwkjr3yj3fw1o7r0x6wskjdli90i 5602600 5602598 2026-07-31T12:29:00Z Buli 2648 5602600 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Тамара Велика<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = Фреска на кралицата Тамар од почетокот на 13 век, од манастирот Бетанија. | succession = [[Список на монарси на Грузија|Кралица на Грузија]] | more_text = | reign = 27 март 1184 – 18 јануари 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 as co-regent <br />1184 as sole queen<br />[[Gelati Monastery]] | predecessor = [[Ѓорѓи III]] | successor = [[Ѓорѓи IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Јуриј Богољубски]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[David Soslan]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[George IV of Georgia]] * [[Rusudan of Georgia]]}} | house = [[Багратиони]] | house_type = Dynasty | father = [[Ѓорѓи III]] | mother = [[Burdukhan of Alania]] | birth_date = {{Circa|1160}} или {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 јануари 1213 | death_place = [[Agarani Fortress|Agarani Castle]] | religion = [[Грузиска православна црква|Православно христијанство]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Khelrtva]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] pewb0ab1cskila8kils2v9l2wc6oep5 5602601 5602600 2026-07-31T12:30:32Z Buli 2648 5602601 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Тамара Велика<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = Фреска на кралицата Тамар од почетокот на 13 век, од манастирот Бетанија. | succession = [[Список на монарси на Грузија|Кралица на Грузија]] | more_text = | reign = 27 март 1184 – 18 јануари 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 as co-regent <br />1184 as sole queen<br />[[Манастир Гелати]] | predecessor = [[Ѓорѓи III]] | successor = [[Ѓорѓи IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Јуриј Богољубски]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[David Soslan]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[George IV of Georgia]] * [[Rusudan of Georgia]]}} | house = [[Багратиони]] | house_type = Dynasty | father = [[Ѓорѓи III]] | mother = [[Burdukhan of Alania]] | birth_date = {{Circa|1160}} или {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 јануари 1213 | death_place = [[Agarani Fortress|Agarani Castle]] | religion = [[Грузиска православна црква|Православно христијанство]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Khelrtva]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] 5j49l6t0ua2q474boxv0a36e5cwomdv 5602602 5602601 2026-07-31T12:31:37Z Buli 2648 5602602 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Тамара Велика<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = Фреска на кралицата Тамар од почетокот на 13 век, од манастирот Бетанија. | succession = [[Список на монарси на Грузија|Кралица на Грузија]] | more_text = | reign = 27 март 1184 – 18 јануари 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 како совладетелка <br />1184 како единствен владетел<br />[[Манастир Гелати]] | predecessor = [[Ѓорѓи III]] | successor = [[Ѓорѓи IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Јуриј Богољубски]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[David Soslan]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[George IV of Georgia]] * [[Rusudan of Georgia]]}} | house = [[Багратиони]] | house_type = Dynasty | father = [[Ѓорѓи III]] | mother = [[Burdukhan of Alania]] | birth_date = {{Circa|1160}} или {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 јануари 1213 | death_place = [[Agarani Fortress|Agarani Castle]] | religion = [[Грузиска православна црква|Православно христијанство]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Khelrtva]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] idgxff2btcy3o312w58wwowo7hahuk3 5602603 5602602 2026-07-31T12:33:11Z Buli 2648 5602603 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Тамара Велика<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = Фреска на кралицата Тамар од почетокот на 13 век, од манастирот Бетанија. | succession = [[Список на монарси на Грузија|Кралица на Грузија]] | more_text = | reign = 27 март 1184 – 18 јануари 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 како совладетелка <br />1184 како единствен владетел<br />[[Манастир Гелати]] | predecessor = [[Ѓорѓи III]] | successor = [[Ѓорѓи IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Јуриј Богољубски]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[David Soslan]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[George IV of Georgia]] * [[Rusudan of Georgia]]}} | house = [[Багратиони]] | house_type = Dynasty | father = [[Ѓорѓи III]] | mother = [[Burdukhan of Alania]] | birth_date = {{Circa|1160}} или {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 јануари 1213 | death_place = [[Тврдина Агарани]] | religion = [[Грузиска православна црква|Православно христијанство]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Khelrtva]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] mrqxes4bx929dheqrkxw0orlh09ijbx 5602604 5602603 2026-07-31T12:34:16Z Buli 2648 5602604 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Тамара Велика<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = Фреска на кралицата Тамар од почетокот на 13 век, од манастирот Бетанија. | succession = [[Список на монарси на Грузија|Кралица на Грузија]] | more_text = | reign = 27 март 1184 – 18 јануари 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 како совладетелка <br />1184 како единствен владетел<br />[[Манастир Гелати]] | predecessor = [[Ѓорѓи III]] | successor = [[Ѓорѓи IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Јуриј Богољубски]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[Давид Сослан]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[George IV of Georgia]] * [[Rusudan of Georgia]]}} | house = [[Багратиони]] | house_type = Dynasty | father = [[Ѓорѓи III]] | mother = [[Burdukhan of Alania]] | birth_date = {{Circa|1160}} или {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 јануари 1213 | death_place = [[Тврдина Агарани]] | religion = [[Грузиска православна црква|Православно христијанство]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Khelrtva]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] 05rbs4tcek0tluggjqbk2gu4bwjvfn4 5602605 5602604 2026-07-31T12:35:30Z Buli 2648 5602605 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Тамара Велика<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = Фреска на кралицата Тамар од почетокот на 13 век, од манастирот Бетанија. | succession = [[Список на монарси на Грузија|Кралица на Грузија]] | more_text = | reign = 27 март 1184 – 18 јануари 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 како совладетелка <br />1184 како единствен владетел<br />[[Манастир Гелати]] | predecessor = [[Ѓорѓи III]] | successor = [[Ѓорѓи IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Јуриј Богољубски]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[Давид Сослан]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[Ѓорѓи IV]] * [[Русудан Грузиска]]}} | house = [[Багратиони]] | house_type = Dynasty | father = [[Ѓорѓи III]] | mother = [[Бурдухан Аланска]] | birth_date = {{Circa|1160}} или {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 јануари 1213 | death_place = [[Тврдина Агарани]] | religion = [[Грузиска православна црква|Православно христијанство]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Khelrtva]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] 6bnhbwmuk3gob6885hdoy5rje9yqgco 5602607 5602605 2026-07-31T12:36:38Z Buli 2648 5602607 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Тамара Велика<br />{{Nobold|{{Lang|ka|თამარ მეფე}}}} | image = Betania Monastery, Tamar.jpg | caption = Фреска на кралицата Тамар од почетокот на 13 век, од манастирот Бетанија. | succession = [[Список на монарси на Грузија|Кралица на Грузија]] | more_text = | reign = 27 март 1184 – 18 јануари 1213<ref name="dod">{{cite book|last1=Pennington|first1=Reina|last2=Higham|first2=Robin D.S.|title=Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women|url=https://books.google.com/books?id=acbeAAAAMAAJ|access-date=17 January 2018|volume=2|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-32708-4|page=428}}</ref> | coronation = 1178 како совладетелка <br />1184 како единствен владетел<br />[[Манастир Гелати]] | predecessor = [[Ѓорѓи III]] | successor = [[Ѓорѓи IV]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[Јуриј Богољубски]]|1185|1187|end=divorced}} * {{marriage|[[Давид Сослан]]|1191|1207|end=d.}}}} | issue = {{Plainlist| * [[Ѓорѓи IV]] * [[Русудан Грузиска]]}} | house = [[Багратиони]] | house_type = Dynasty | father = [[Ѓорѓи III]] | mother = [[Бурдухан Аланска]] | birth_date = {{Circa|1160}} или {{circa|1166}} | birth_place = | death_date = 18 јануари 1213 | death_place = [[Тврдина Агарани]] | religion = [[Грузиска православна црква|Православно христијанство]] <br />[[File:Monogram of Tamar of Georgia black.svg|50px]] <br /> Royal [[monogram]] | signature = Tamar I khelrtva.svg | signature_type = [[Хелртва]] }} '''Тамара''' ({{Langx|ka|თამარი}}, транскрибирано како, или; [[1166]] - [[1213]]) била кралица на средновековната грузиска држава (1184-1212 <ref>[[Георгије Острогорски|Г. Острогорски]], ''Историја Византије'', Београд 1998, 399</ref> ), ќерка на Георгија кој ја донесе на престолот, дури и за неговиот живот.<ref name="Плетњев218">Ростислав Плетњев, ''Шота Руставели'', Српски књижевни гласник, књ., свеска 4, Београд 1939, 218</ref> Во грузиските годишници се вели дека убавината, љубезноста, мудроста, храброста и воената слава на овој владетел привлекле многу европски и азиски велики. Меѓу нив се и синот на византискиот цар [[Мануил I Комнин|Манојло I]], војводата Антиохија, Боемунд III, двајцата кнезови на Осетија {{Efn|Обојица су умрли од туге пошто им је одрекла љубав.<ref name="Гвозденовић550"/>}} и син на калиф од Шпанија. {{Efn|Одрекао се своје исламске вере ради ње, православне хришћанке. Због тога је био затворен у тамницу у којој је и преминуо.<ref name="Гвозденовић550"/>}} <ref name="Гвозденовић550">Анте Гвозденовић, ''Кратке путничке биљешке из Крима у Туркменију Средња Азија'', Отаџбина. лист за науку, књижевност и друштвени живот, књ., свеска 33-36, Београд 1882, 550</ref> Тамара била голем покровител и покровител на многу цркви и манастири, привлекувајќи ги монахињите од сите страни. Во хрониките се споменува дека потекнувале од [[Александрија]], [[Антакија|Антиохија]], Хелада, [[Македонија (регион)|Македонија,]] па дури и од [[Зета]].<ref name="Гвозденовић550"/> Нејзиното владеење се смета за златно доба на Грузија. По нејзината смрт, како што велат самите [[Грузијци]]те, нивното сонце зајде.<ref name="Гвозденовић550"/> == Семејно стебло == {{Породично стабло|1. '''Тамара'''|2. [[Гиорги III од Грузије]]|3. [[Burdukhan of Alania]]|4. [[Demetrius I of Georgia]]||||||||||||||||||||||||||||име=Тамара (грузиска краљица)|style=font-size: 90%; line-height: 110%;|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;}} == Белешки == {{Белешки}} == Извори == {{Наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Наведена книга|url=https://books.google.rs/books?id=glVoAAAAMAAJ|title=Историја Византије|last=Острогорски|first=Георгије|publisher=Просвета|year=1969|location=Београд|author-link=Георгије Острогорски}} {{Портал|Биографија|Историја}} [[Категорија:Починати во 1212 година]] [[Категорија:Христијански светци од 13 век]] [[Категорија:Починати во 1213 година]] 1wl513630s5ldtty9m0u8f8xylgtdrx 0 1229821 5602611 4548695 2026-07-31T12:52:57Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602611 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Paolo Taviani and Vittorio Storaro.jpg|мини|Паоло Тавијани и Виторио Стораро]] '''Фјориле''' ([[италијански]]: ''Fiorile'') - италијански [[филм]] од 1993 година, во [[режија]] на браќата [[Паоло Тавијани]] и [[Виторио Тавијани]], кои се автори и на [[сценарио]]то. Филмот е заснован врз два расказа на [[Лујџи Пирандело|Луиѓи Пирандело]]. Главните улоги ги толкуваат: [[Антонио Албанезе]] (Antonio Albanese), [[Сабрина Ферили]] (Sabrina Ferilli) и [[Тури Феро]] (Turi Ferro). И во овој филм, браќата Тавијани покажале извонредна смисла за оживување на светот на големиот писател Пирандело, за неговото чувство за т.е. обични луѓе и за трагичните димензии на секојдневниот живот. Иако приказните во филмот се разликуваат, нив ги поврзува истата нишка - прашањата на совеста и на латентната насилност.<ref name="imdb.com">[https://www.imdb.com/title/tt0106911/ IMDb, Fiorile (1993) (пристапено на 4.9.2019)]</ref> ==Синопсис== Едно семејство патува од [[Франција]] во [[Тоскана]]. Патем, таткото им ја раскажува на децата приказната за нивните предци. Приказната започнува на почетокот на [[19 век]], кога армијата на [[Наполеон]] пристигнува во едно [[село]] во Тоскана. Девојката Елизабета Бенедети (ја игра Ранци) случајно го запознава убавиот француски војник Жан (го игра Вартан), кој е задолжен да го чува сандакот со златници. Додека тие водат љубов, нејзиниот брат Корадо (го игра Бигалји) го краде сандакот. Поради тоа, Жан е осуден и стрелан, а Елизабета (која раѓа дете од односот со Жан) фрла клетва на своето семејство. По заминувањето на француската војска, семејството Бенедети ги купува сите имоти во околината и почнува да живее на висока нога. Сто години подоцна, Елиса (ја игра Ранци) е вљубена во еден селанец, но нејзиниот брат Алесандро (го игра Бигалји), кој се подготвува да замине во [[Рим]] како [[политичар]], се противи на таа врска и го принудува семејството на момчето да се исели во [[САД]]. Кога го дознава тоа, Елиса ги труе своите двајца браќа, а во меѓувреме раѓа дете од [[секс]]уалниот однос со селанецот. Најпосле, дејството на филмот ја прикажува приказната на Масимо (го игра Вартан), кого за време на [[Втората светска војна]] девојката го вовлекува во илегалното движење на отпорот. Меѓутоа, акцијата што треба тој да ја изврши пропаѓа, [[фашисти]]те ги стрелаат неговите другари, но него го помилуваат поради познатото презиме. Неговат девојка погинува кон крајот на војната, но претходно раѓа син - таткото кој на децата им ја раскажува семејната приказна. Кога семејството пристигнува во Тосана, таму ги пречекува дедото (остарениот Масимо), кого го сметаат за луд, зашто сè уште има привиденија на францускиот војник Жан. Ненадејно, Масимо умира, а семејството се враќа назад во [[Франција]].<ref name="imdb.com"/> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Италијански филмови]] [[Категорија:Филмови на италијански јазик]] [[Категорија:Филмови од 1993 година]] [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Италија]] [[Категорија:Филмови на браќата Тавијани]] [[Категорија:Филмови со Клаудио Бигалји]] [[Категорија:Филмови со Галатеја Ранци]] [[Категорија:Филмови со Мајкл Вартан]] [[Категорија:Филмови на француски јазик]] 0c1jvk7bknyb3cune99mawpw5bo3x9k 0 1238751 5602616 5521618 2026-07-31T12:58:57Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602616 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | show_name = Вештерот | image = | native_name = The Witcher | genre = {{Plainlist| * [[Фантастика]] * [[Драмска серија|Драма]] * [[Авантура (жанр)|Авантура]] * [[Акција (жанр)|Акција]] }} | based_on = ''[[Вештерот (сага)|Вештерот]]'' од [[Анджеј Сапковски]] | creator = [[Лорен Шмидт Хисрич]] | writer = | starring = {{Plainlist| <!--Main cast order is according to original broadcasting credits (the pilot episode). Do NOT rearrange cast order, per MOS:TVCAST. In addition, new starring cast members will be at the bottom of the list.--> * [[Хенри Кавил]] * [[Фреја Алан]] * [[Ајмен Фарен]] * [[Ања Чалотра]] * [[Џои Бејти]] * [[Мјуана Буринг]] * [[Ројс Пирсон]] * [[Мими Ндивени]] * Вилсон Раџу-Пуџалте * [[Ана Шејфер]] * [[Махеш Џаду]] <!--Main cast order is according to original broadcasting credits (the pilot episode). Do NOT rearrange cast order, per MOS:TVCAST. In addition, new starring cast members will be at the bottom of the list.--> }} | composer = {{Plainlist| * [[Соња Белоусова]] * [[Џина Остинели]] }} | director = | language = англиски | num_seasons = 4 | num_episodes = 32 |executive_producer = {{Plainlist| * [[Шон Даниел]]<ref name="deadline">{{Наведена мрежна страница|url=https://deadline.com/2017/05/netflix-to-produce-the-witcher-tv-series-1202095582/|title=Netflix To Produce 'The Witcher' TV Series|last=Lodderhose|first=Diana|website=Deadline Hollywood|date=17 мај 2017|accessdate=21 април 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190228024943/https://deadline.com/2017/05/netflix-to-produce-the-witcher-tv-series-1202095582/|archivedate=28 февруари 2019|url-status=}}</ref> * Џејсон Браун<ref name="deadline" /> * [[Томаш Багински]]<ref name="deadline" /> * Јарослав Савко<ref name="deadline" /> * [[Лорен Шмидт Хисрич]] * [[Алик Сахаров]] }} | producer = {{Plainlist| * [[Мајк Островски]] }} | editor = {{Plainlist| * Лијана Дел Гиудиче * Ник Артурс * Жан-Даниел Фернадез-Кундез * Ксевиер Расел }} | cinematography = {{Plainlist| * Жан-Филип Госар * Гевин Струтерс }} | camera = [[Снимање со една камера|Единечна камера]] | picture_format = {{Plainlist| * [[4К резолуција|4К]] ([[Телевизија со ултра висока резолуција|Ултра HD]]) * [[Видео со високо динамичен опсег|Високо динамичен опсег]] }} | audio_format = [[Просторен звук 5.1]] | opentheme = | country = {{Plainlist| * [[САД|Соединетите Држави]] * [[Полска]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ign.com/articles/2017/05/17/netflix-to-produce-the-witcher-tv-series|title=Netflix to Produce The Witcher TV Series|last=Skrebels|first=Joe|date=17 мај 2017|website=[[IGN]]|accessdate=14 март 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190923235046/https://www.ign.com/articles/2017/05/17/netflix-to-produce-the-witcher-tv-series|archive-date=23 септември 2019|url-status=}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://twitter.com/PlatigeImage/status/864787632991219712|title=We started production of the series based on "The Witcher" in coop. with @NetflixUS and SeanDanielCompany|date=17 мај 2017|website=[[Twitter]]|accessdate=14 март 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20170517155148/https://twitter.com/PlatigeImage/status/864787632991219712|archive-date=17 мај 2017|url-status=}}</ref> }} | runtime = 47 — 67 минути | company = {{Plainlist| * Sean Daniel Company<ref name="deadline" /><ref name="FNMWitcher" /> * [[Stillking Films]]<ref name="FNMWitcher">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.filmneweurope.com/news/slovakia-news/item/117651-slovak-tax-incentives-lure-british-and-us-tv-series-to-shoot-in-slovakia|title=Slovak Tax Incentives Lure British and US TV Series to Shoot in Slovakia|last=Točíková Vojteková|first=Zuzana|website=Filmneweurope|date=21 февруари 2019|accessdate=22 април 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190221154212/https://www.filmneweurope.com/news/slovakia-news/item/117651-slovak-tax-incentives-lure-british-and-us-tv-series-to-shoot-in-slovakia|archivedate=21 февруари 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |title=The Witcher |url=http://www.stillking.com/films/the-witcher |website=stillking.com |accessdate=22 април 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190102051139/http://www.stillking.com/films/the-witcher |archive-date=2 јануари 2019 |url-status=}}</ref> * [[Platige Image]]<ref name="deadline" /><ref name="FNMWitcher" /> * One of Us<ref>{{Наведена мрежна страница |title=The Witcher |url=https://www.weacceptyou.com/in-production#/the-witcher/ |website=weacceptyou.com |accessdate=22 април 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190429162928/https://www.weacceptyou.com/in-production/#/the-witcher/ |archive-date=29 април 2019 |url-status=}}</ref> * [[Cinesite]]<ref>{{Наведена мрежна страница |title=The Witcher |url=https://www.cinesite.com/the-witcher/ |website=Cinesite |accessdate=22 април 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322225214/https://www.cinesite.com/the-witcher/ |archive-date=22 март 2019 |url-status=}}</ref> }} | network = Нетфликс | distributor = [[Netflix|Нетфликс]] | first_aired = {{Start date|df=yes|2019|12|20}} | last_aired = до денес | website = https://www.netflix.com/title/80189685 }} [[Податотека:Witcher.png|мини|Лого на серијата на Нетфликс „The Witcher“]] '''''Вештерот''''' — [[Фантастика|фантастична]] [[драмска серија]] од [[САД|Соединетите Американски Држави]], продуцирана од Лорен Шмидт Хисрич. Заснована на [[Вештерот (сага)|истоимената книжевна серија]] од полскиот автор [[Анджеј Сапковски]]. Поставена на измислена, средовековно инспирирана земја позната како „Континентот“, Вештерот како серија ја истражува легендата на [[Гералт од Ривија]] и принцезата Цири, кои се поврзани од судбината еден со друг.<ref>{{Наведена книга |last=Сапковски |first=Анджеј |title= Дамата од езерото |isbn=978-0-316-27383-1 |edition=Прво во Соединетите Држави |location=Њујорк |oclc=967791252|date=14 март 2017 }}</ref> Главни глумци се [[Хенри Кавил]], [[Фреја Алан]] и Ања Чалотра. Емисијата првично ги следи трите главни ликови во различни периоди од времето, истражувајќи формативни случки кои ги обликувале нивните ликови, пред на крајот да се спојат во еден временски тек. Првата сезона, која содржи осум епизоди, била пуштена на [[Netflix|Нетфликс]] во целост на 20 декември 2019 г. Заснована е на ''[[Последната желба (книга)|Последната желба]]'' и ''[[Меч на судбината]]'', кои се збирки на [[расказ]]и кои претходат на главната сага „Вештерот“. Пред првата сезона да биде пуштена, Нетфликс најавил втора сезона со 8 епизоди, која ќе биде објавена во 2021; снимањето според распоредот започнува во [[Лондон]] на почетокот на 2020 година.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://variety.com/2019/tv/news/the-witcher-renewed-season-2-netflix-1203403503/ |title='The Witcher' Renewed for Season 2 at Netflix Ahead of Series Premiere |date=26 декември 2019 |website=Variety (magazine) |access-date=22 април 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113172541/https://variety.com/2019/tv/news/the-witcher-renewed-season-2-netflix-1203403503/ |archive-date=13 ноември 2019 |url-status=}}</ref> ==Глумци и ликови== {{Поврзано|Список на ликови во серијата Вештерот}} ===Главни=== <!--Main cast order is according to original broadcasting credits (the pilot episode). Do NOT rearrange cast order, per MOS:TVCAST. In addition, new starring cast members will be at the bottom of the list.--> * [[Хенри Кавил]] како [[Гералт од Ривија]], волшебно развиен убиец на чудовишта познат како „Вештерот“. Цинтриската принцеза Цири е неговата судбина.<!-- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8--> * [[Фреја Алан]] како [[Список на ликови во серијата Вештерот|Цирила „Цири“]], престолонаследничка на Цинтра, внука на кралицата Каланте и ќерка на Павета, која поседува волшебни моќи. Таа со Гералт е судбински поврзана пред нејзиното раѓање.<!-- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8--> * [[Ајмон Фарен]] како [[Список на ликови во серијалот Вештерот#Кејхир Маур Дифрин еп Калач|Кахир Мавр Дифрин еп Кеалах]], нилфгардски воен командант што го предводува упадот врз Цинтра и ја гони Цирила.<!-- 1, 2, 4, 5, 6, 8--> * [[Ања Чалотра]] како [[Список на ликови во серијалот Вештерот#Јенефер од Венгенберг|Јенефер од Венгенберг]], волшебничка со четвртина виленичко потекло, чии патишта во неколку пригоди се вкрстуваат со оние на Гералт поради фрлено волшепство.<!-- 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8--> * [[Џои Бејти]] како [[Список на ликови во серијалот Вештерот#Јаскер (Данделајн)|Јаскиер]], поет ([[бард]]) што патува. Се спријателува со Гералт и го придружува по неговиот пат.<!-- 2, 4, 5, 6--> * [[Мијана Буринг]] како Тисаја де Врис, ментор на Јенефер и [[ректор]]ка на Аретуза, академија за обука на женски волшебници.<!-- 2, 3, 5, 7, 8--> * [[Ројс Пирсон]] како Истред, вешт волшебник и историчар што се спријателил со Јенефер во Аретуза.<!-- 2, 3, 7--> * [[Мими Ндивени]] како Фрингила Виго, волшебничка што била обучувана заедно со Јенефер. Таа на крајот го предводува нилфгардскиот упад заедно со Кахир.<!-- 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8--> * Вилсон Раџу Пуџалте како Дара, момче бегалец што се спријателува со Цирила по Колежот на Цинтра.<!-- 2, 3, 4, 5, 6--> * [[Ана Шејфер]] како [[Список на ликови во серијалот Вештерот#Трис Мериголд|Трис Мериголд]], волшебничка, дворски маѓепсник на Темерија и советник на кралот Фолтест.<!-- 3, 7, 8--> * [[Махиш Џаду]] as [[Список на ликови во серијалот Вештерот#Вилгефорц|Вилгефорц од Рогевин]], харизматичен волшебник што ги собира северните волшебници за да го запре упадот на нилфгардската војска во Соден.<!-- 7, 8--> ===Споредни=== * [[Џоди Меј]] како кралицата Каланте, владетелка на кралството Цинтра и баба на принцезата Цирила. * [[Адам Леви (глумец)|Адам Леви]] како Мишовур, дворскиот [[Друиди|друид]] на Цинтра и советник на кралицата Каланте. * [[Бјорн Хлинур Харалдсон]] како Ејст Турсеах, сопруг на кралицата Каланте и очув-дедо на Цирила. * [[Ларс Микелсен]] како Стрегобор, волшебник што престојува во градот Блавикен и ректор на Бан Ард, академијата за машки волшебници. * [[Ема Еплтон]] како Ренфри од Крејден, принцеза што станала бандит со прекар „Сврачка“, која предводува банда арамии и има тешко негодување кон Стрегобор. * [[Маќеј Мусиал]] како сер Лазло, цинтриски витез задолжен да ја заштитува Цирила. * Тоби Бамтефа како сер Данек, цинтриски командант на кралската гарда на Каланте. * Терика Вилсон Рид како Сабрина Глевисиг, волшебничка обучена заедно со Јенефер. * [[Шон Дули]] како кралот Фолтест, кралот на Темерија, чија [[инцест]]на врска со неговата сестра створила ќерка. * Теренс Мејнард како Арториус Виго, дворски волшебник од Тусан и вујко на Фрингила. * Џудит Фекет како Ванел од Бриж, волшебничка и една од волшебничките што се бореле во Битката кај ридот Соден. * [[Џозет Сајмон]] како Ејтн, кралица на [[дријади]]те (шумски нимфи) од Брокилонската Шума. * Нора Трокен како дријадски генерал. * [[Ана-Луис Плоуман]] како Зола, сопругата на Јурга, која ѝ нуди на Цирила засолниште во нејзиниот селски дом во Соден. ===Позначајни гости=== {{div col}} * [[Миа Мекена-Брус]] како Марилка, ќерка на градскиот старешина во Блавикен. * [[Амит Шах (глумец)|Амит Шах]] како Торк, силван ("рогат ѓавол") кој работи за Филавандрел. * [[Џулијан Рајнд-Тут]] како Гилтајн, волшебно лице од Аретуза што ги прави учените да бидат во нивната совршена физичка форма откако ќе дипломираат. * Гаја Мондадори како принцезата Павета, ќерка на кралицата Каланте и мајка на Цири. * [[Барт Едвардс]] како Урчен (Еж) од Ерленвалд/Дуни, витез зафатен со клетва што го преобликува во човек [[еж]] до полноќ, љубовник на Павета, верен по заклетва. * [[Марцин Чарник]] како волшебник под наем, [[атентатор]] пратен да ја убие кралицата Калис и нејзината ќерка новороденче. * [[Лукас Енгландер]] како Хиреадан, виленички исцелител од реданскиот град Ринде. * [[Џордан Рензо]] како Ејк од Денесли, доблестен витез. * [[Рон Кук]] како Борш Трите Чавки, човек што всушност е златниот [[змеј]] Вилентретенмерт. * [[Ела-Рае Смит]] како Фола, млада волшебничка во Аретуза. * [[Френсис Меги]] како Јурга, патувачки трговец во Соден, спасен од чудовишта од страна на Гералт. * [[Фрида Густавсон]] како Ма/Висена, мајка на [[Гералт од Ривија]]. {{div col end}} ==Епизоди== Првата сезона е заснована на ''[[Последната желба (книга)|Последната желба]]'' и ''[[Меч на судбината]]''. {| class="wikitable" |- !width="20" style="background:#515357; color:white;"|Број !width="200" style="background:#515357; color:white;"|Наслов !width="120" style="background:#515357; color:white;"|Режирана од !width="200" style="background:#515357; color:white;"|Напишана од !width="120" style="background:#515357; color:white;"|Првично емитување |- |align=center|1 |align=center|„Крајниот почеток“ |align=center|[[Алик Сахаров]] |align=center|[[Лорен Шмидт Хисрич]] |align=center|{{Start date|df=yes|2019|12|20}} |- |colspan=5|По борбата на [[Гералт од Ривија]] со една кикимора во 1231 година, тој влегува во градот Блавикен и ја запознава Ренфри, проколната принцеза што станала бандит и е гонета од волшебникот Стрегобор, кој мисли дека таа е злобна поради нејзиното раѓање за време на затемнување на Сонцето. Стрегобор го наведол Гералт во неговото скривалиште за да го најми за да ја убие Ренфри, но Гералт одбива. Ренфри подоцна му нуди против-предлог на Гералт, но тој одбива со ултиматум: замини или умри. Таа го лажира договорот, но откако се буди следното утро, Гералт сфаќа дека Ренфри нема да запре сè додека Стрегобор е мртов, и тој брза да ја запре. Откако ги убил нејзините луѓе, тој се бори и смртно ја ранува Ренфри, и со нејзините последни зборови му кажува за девојка во шумата која е неговота судбина засекогаш. Стрегобор пристигнува за да го земе телото на Ренфри за аутопсија. Кога Гералт се противи, граѓаните го присилуваат да замине, поттикнати од Стрегобор. Во 1263, кралството Цинтра е освоено од јужниот сосед Нилфгард, и принцезата Цирила, позната како Цири, е испратена далеку од нејзината баба, кралицата Каланте, да избега и да го најде Гералт. Цирила е фатена од нилфгардскиот офицер Кафир, но глетката од запалениот град и замок ги активира нејзините моќи, овозможувајќи ѝ да избега. |- |colspan=5|Заснована на „Помалото зло“ од ''Последната желба''.<ref name="gamespot">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gamespot.com/gallery/the-witcher-books-reading-order-and-which-stories-/2900-3331/|title=The Witcher Books: Reading Order And Which Stories Inspired The Netflix Show|work=Gamespot|first=Michael|last=Rougeau|date=23 декември 2019|accessdate=27 април 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226231028/https://www.gamespot.com/gallery/the-witcher-books-reading-order-and-which-stories-/2900-3331/|archive-date=26 декември 2019|url-status=}}</ref> |- | style="background:#eee" align=center|2 | style="background:#eee" align=center|„Четири марки“ | style="background:#eee" align=center|Алик Сахаров | style="background:#eee" align=center|Џени Клајн | style="background:#eee" align=center|{{Start date|df=yes|2019|12|20}} |- | style="background:#eee" colspan=5|Во 1206, грбавата Јенефер од Венгерберг од Аедирн е продадена на Тисаја де Врис од страна на нејзиниот татко. Таа е однесена во Аретуза за обука за магија, но наидува на потешкотии во нејзината пракса. Таа се спријателува со Истред, дури откривајќи го нејзиното четвртина виленичко потекло, причината за нејзиниот деформитет. Непознато за нив, Тисаја и Стрегобор ги користеле Јенефер и Истред да се шпионираат еден со друг. Подоцна, Јенефер просведочила за тоа како Тисаја претвора три студентки во јагули за да служат како спроводници снабдувајќи ја Аретуза со волшебна моќ. Во 1240, [[Гералт од Ривија|Гералт]] е најмен да истражува кражби на жито во Посада и е придружуван од Јаскиер поетот. Тие наидуваат на еден силван по име Торк, потоа се онесвестени и однесени во планинска пештера. Таму, Гералт го запознава Филавандрел, виленичкиот крал и го тера да го предводи неговиот народ во подобри земји откако биле протерани од луѓето. Наместо да ги убие, Филавандрел ги ослободува Гералт и Јаскиер, трогнат од зборовите на првиот. Во 1263, Цирила го пресретнува Дара, момче од шумата, кој ја води нејзе во бегалски логор. Дара се враќа за да ја спаси неа додека кампот е нападнат од силите на Кахир, и таа подоцна сфаќа дека Дара е виленик. |- |style="background:#eee" colspan=5|Заснована на „Работ на светот“ од ''Последната желба''.<ref name="gamespot"/> |- |align=center|3 |align=center|„Предавничка месечина“ |align=center|[[Алекс Гарсија Лопес]] |align=center|[[Бо ДеМајо]] |align=center|{{Start date|df=yes|2019|12|20}} |- |colspan=5|Во 1210 година, Јенефер и Истред стануваат љубовници додека ја привршуваат нивната обука. Додека Јенефер има можност да го преобрази нејзиното тело во нејзината идеална замисла за време на нејзиното матурирање, Братството на волшебниците разговара за поставувањето на нивните новостекнати матуранти во нивните соодветни кралства. Но низ Стрегоборовата шема, Јенефер е назначена во Нилфгард наместо во посакуваниот Аедирн поради нејзината виленичка крв. Сфаќајќи што се случило, Јенефер налутено раскинува со Истред, знаејќи дека само тој можел да му каже на Стрегобор за нејзината крв. Откако го пропуштила матурирањето, Јенефер минува низ болна преобразба за да биде убава по цена на нејзината плодност. Во својот нов изглед, Јенефер го заведува аедирнскиот крал Вирфурил за да ја земе како советник, праќајќи ја Фрингила во Нилфгард. Во 1243 година, [[Гералт од Ривија|Гералт]] влегува во кралството Темерија за да истражи едно чудовиште, помогнат од Трис Мериголд, волшебничката советник на кралот Фолтест. Тој го идентификува чудовиштето како стрига, суштевство родено од клетва за која подоцна дознава дека е фрлена од дворјанинот Острит кој дознал за [[инцест]]ната афера меѓу Фолтест и неговата сестра, принцезата Ада. Користејќи го Острит како мамка, Гералт се бори да ја задржи стригата дозори, со што ја поништува клетвата. Во 1263 година, Цирила, во состојба на транс, влегува во густа шума додека Дара ја следи за да ѝ помогне. |- |colspan=5|Заснована на „Вештерот“ од ''Последната желба''.<ref name="gamespot"/> |- | style="background:#eee" align=center|4 | style="background:#eee" align=center|„На банкети, копилиња и погреби“ | style="background:#eee" align=center|Алекс Гарсија Лопес | style="background:#eee" align=center|Деклан де Бара | style="background:#eee" align=center|{{Start date|df=yes|2019|12|20}} |- | style="background:#eee" colspan=5|Во 1240 година, откако служела во Аедирн 30 години, Јенефер ја придружува кралицата Калис од Лирија кога тие се заседнати од еден атентатор. Атентаторот ги следи нив низ повеќе портали, убивајќи ја Калис. Иако Јенефер бега со Калисовата новородена ќерка, бебето убива од фрлена кама. Во 1249 година, Гералт го придружува Јаскиер на свршувачката вечера на принцезата Павета, ќерката на кралицата Каланте. Урчеон од Ерленвалд (наречен и како Дуни) го прекинува барањето на Паветовата рака преку Законот на ненадејноста, затоа што го спасил нејзиниот татко години порано. Урчеон страда од клетва која го преобразува него во ежолико суштевство. И покрај прифаќањето од Павета, Каланте одбива и настанува турканица. Кога Каланте се обидела да го убие Урчеон, Павета ја активира својата моќ, испуштајќи вител сè додека Гералт и Мишовур не интервенираат. Сакајќи ќерка ѝ да биде среќна, Каланте ги венча Дуни и Павета, што ја прекинува клетвата на Дуни. Дуни, благодарен на Гералтовата помош, инсистира тој да биде награден, па Гералт на шега се повикува на Законот на ненадејноста за нешто што Дуни го има но сè уште не го знае. Толпата веднаш разбира дека Павета е бремена со детето на Дуни. Во 1263 година, силите на Нилфгард ја продолжуваат нивната потера по Цирила, со Мишовур како нивен затвореник. Во меѓувреме Цири и Дара наидуваат на кралицата Ејтен и нејзините дријади во Брокилонската Шума, додека Кахир и Фрингила трагаат по местоположбата на Цири. |- |style="background:#eee" colspan=5|Засновано на „Прашање на цена“ од ''Последната желба'', и „Меч на судбината“ од ''Меч на судбината''.<ref name="gamespot"/> |- |align=center|5 |align=center|„Потиснати апетити“ |align=center|Шарлот Брандсторм |align=center|Снеа Курс |align=center|{{Start date|df=yes|2019|12|20}} |- |colspan=5|Седум години по свршувачката на Павета, во 1256 година, Гералт и Јаскиер пронаоѓаат дух и случајно го ослободуваат. Првично, се чини дека Јаскиер е господарот на духот но тогаш тој станува сериозно болен. Гералт бара помош од најблискиот исцелител, виленикот Хиреадан, но бидејќи им е потребен маѓепсник за да го излечи Јаскиер, Хиреадан неволно ги наведува кај Јенефер. Иако Јенефер го лечи Јаскиер, нејзиниот ппан е да го искористи него за да го фати духот за да ѝ ја исполни желбата за повторно да биде плодна. Откако Јаскиер ја користи својата последна желба, ништо не се случува и се испоставува дека Гералт, а не Јаскиер, е оној кому всушност припаѓаат желбите. Гералт сфаќа дека духот ќе ја убие Јенефер и тој ја користи неговата трета и последна желба за да ја спаси неа (но самата желба не е прикажана). Духот заминува. Сега слободни и безбедни, Гералт и Јенефер постапуваат по нивните привлекувања и имаат секс. Јенефер го запрашува што била неговат трета желба, но Гералт не одговара бидејќи тој конечно заспал. Во 1263 година, Кахир најмува двојник да го земе идентитетот на Мишовур копирајќи го неговиот облик и памтења, потоа убивајќи го. Подоцна, Ејтен ѝ дозволува на Цири да престои во Брокилон, но "Мишовур" пристигнува со барање Цири и Дара да заминат со него. |- |colspan=5|Заснована на „Последната желба“ од ''Последната желба''.<ref name="gamespot"/> |- | style="background:#eee" align=center|6 | style="background:#eee" align=center|„Ретки видови“ | style="background:#eee" align=center|Шарлот Брандсторм | style="background:#eee" align=center|Хејли Хол | style="background:#eee" align=center|{{Start date|df=yes|2019|12|20}} |- | style="background:#eee" colspan=5|Во 1262 година, Гералт, Јаскиер, и Јенефер се поканети да се придружат на лов на змеј од страна на Борч и неговите две телохранителки Теа и Веа. Витезот на Јенефер се приклучува на дружината заедно со група на џуџиња и Ајдуци, професионални ловци на чудовишта. После прекувечерното кампување, дружината го пронаоѓа витезот мртов и Ајдуците заминати. Гералт и Јенефер се помируваат пред да пристигнат во змејското дувло, но го пронаоѓаат змејот мртов со Теа и Веа живи како го чуваат змејовото јајце. Борч открива дека е Вилентретенмерт, златниот змеј. Петорката го брани јајцето од Ајдуците. Борч подоцна ги исплаќа џуџињата со змејски заби, а Гералт и ја открива на Јенефер неговата трета желба која ги споила нивните судбини заедно. Убедена дека нејзините чувства кон Гералт се вештачки, Јенефер се изјаснува дека не може да биде со него и заминува. Повреден, Гералт се истура врз Јаскиер, обвинувајќи го за сите негови несреќи со надеж дека нема никога да се сретнат повторно. Дара постанува сомнителен кон "Мишовур", па затоа Цири го испрашува и двојникот се испоставува. Во кошкањето, Дара е соборен додека Цири бега, но е фатена од Кахир. "Цири" се открива себеси како двојникот и се бори со Кахир пред да избега. Дара ја ослободува вистинската Цири, но ја напушта. Кахир и Фрингила го планираат нивниот нареден потег. |- |style="background:#eee" colspan=5|Засновано на „Границите на разумот“ од ''Меч на судбината''.<ref name="gamespot"/> |- |align=center|7 |align=center|„Пред една есен“ |align=center|Алик Сахаров и Марк Џобст |align=center|Мајк Островски |align=center|{{Start date|df=yes|2019|12|20}} |- |colspan=5|Во 1263 година, со Нилфгард "изгорен" да ја нападне Цинтра, [[Гералт од Ривија|Гералт]] одлучува да се повика на неговиот Изненаден закон и да ја земе Цири за да ја заштити. Гледајќи низ измамата понудена од Каланте, тој е затворен од Еист. По посетата на Истред, Јенефер се враќа во Аретуза со волшебникот Вилгефорц. Кога тој ја најавува неговата намера да ги собере маѓепсниците да се спротивстават на Нилфгард, таа одбива. Братството гласа да остане неутрално, но Тисаја Вилгефорц и Трис и останатите маѓепсници одлучуваат да се борат. Тисаја ја убедува Јенефер да се придружи. Нилфгард напаѓа, освојувајќи го градот и пробивајќи го замокот. Каланте сака да ја прати Цири далеку со Гералт, но тој избегал од својата ќелија и не може да биде најден. Цири се снаоѓа по нејзиното бегство од Цинтра. Подоцна таа е пронајдена од нејзините стари пријатели што и се нафрлаат, и нејзините моќи се активираат. |- |colspan=5|Заснована на „Нешто повеќе“ од ''Меч на судбината''.<ref name="gamespot"/> |- | style="background:#eee" align=center|8 | style="background:#eee" align=center|„Многу повеќе“ | style="background:#eee" align=center|Марк Џобест | style="background:#eee" align=center|Лорен Шмидт Хирсич | style="background:#eee" align=center|{{Start date|df=yes|2019|12|20}} |- | style="background:#eee" colspan=5|Јенефер и маѓепсниците ја засилуваат стратешката точка на ридот Соден, со цел да ги спречат нилфгардските сили од напаѓање на остатокот од северните кралства. Откако избегал од Цинтра и во потрага по Цири, девојчето што му е судбина, Гералт се сретнува со трговец кој ги закопува телата на мртви бегалци. Тој го брани човекот од немртви чудовишта, но е повреден и губи свест. Цири е разбудена од жената што ја сретнала претходно и ги открива мртвите тека на нејзините мачители околу неа, убиени на грозоморни начини. Жената ја носи на нејзината фарма. Нилфграѓаните го започнуваат нивниот напад, со двете страни користејќи магија и правејќи тешки штети еден на друг. Тисаја се обидува да ја смири Фрингила, но Фрингила ја онеспособува. Вилгефорц се бори со Кахир, но губи и е фрлен од еден рид. Гералт се буди себеси најден на трговска количка на пат кон фармата на човекот. Кога Вилгефорц се буди, тој убива еден северњачки волшебник, откривајќи се себеси за вртикапа. кога нилфгардските војници започнуваат да ја надвладуваат тврдината, Јенефер испушта голем насочен оган, потоа навидум исчезнува. Во неговата заблудна состојба, Гералт ја сонува неговата мајка Висена, која го напуштила кога бил дете со цел да стане вештер. Тој подоцна пристигнува на истата фарма, и слушајќи ја жената како зборува со човекот за Цири, се насочува кон шумата. Гледајќи привидение од Гералт, Цири се буди и талка во шумата, каде таа и Гералт конечно се сретнуваат, и се прегрнуваат. |- |style="background:#eee" colspan=5|Засновано на „Нешто повеќе“ од ''Меч на судбината''.<ref name="gamespot"/> |- |} Времепловот за епизодите, заедно со внатрешните заклучоци на настаните, биле подоцна создадени од Нетфликс за понатамошен опис на овие епизоди.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.witchernetflix.com/en-gb|title=Netflix {{!}} The Witcher {{!}} Map of the Continent|website=www.witchernetflix.com|access-date=1 мај 2020|archive-date=2020-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200523202250/https://www.witchernetflix.com/en-gb|url-status=dead}}</ref> ==Производство == ===Развој=== Книжевниот серијал ''[[Вештерот (сага)|Вештерот]]'' од [[Анджеј Сапковски]] бил речиси прилагоден во единечен филм на Нетфликс, но Кели Лугенбил, заменик претседателот на меѓународните изворни дела на Нетфликс, ги предомислила продуцентите. Таа ги потпрашала, „како да направите осум романи и да ги претворите во филм? Има толку многу материјал тука. Низ повеќе разговори, продуцентите навистина се возбудиле околу идејата за користење на изворниот материјал за долго-метражна серија“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/industry-news/page-to-screen/article/79793-the-netflix-literary-connection.html|title=The Netflix Literary Connection|last=Boog|first=Jason|website=Publisher Weekly|date=12 април 2019|accessdate=1 мај 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190420000548/https://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/industry-news/page-to-screen/article/79793-the-netflix-literary-connection.html|archivedate=20 април 2019|url-status=}}</ref> Во мај 2017, [[Нетфликс]] го највил почетокот на продукцијата на ТВ драма серијата на англиски јазик заснована на книгите.<ref>{{наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/on-demand/2017/05/17/witcher-saga-has-netflix-found-game-thrones/|title=The Witcher Saga: has Netflix found its Game of Thrones?|last=|first=|newspaper=[[Telegraph Media Group|The Telegraph]]|date=17 мај 2017|accessdate=1 мај 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622062706/https://www.telegraph.co.uk/on-demand/2017/05/17/witcher-saga-has-netflix-found-game-thrones/|archivedate=22 јуни 2018|url-status=}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurogamer.net/articles/2017-05-17-the-witcher-netflix-series-begins-production|title=The Witcher Netflix series begins production|last=Purchese|first=Robert|website=Eurogamer|date=May 18, 2017|accessdate=1 мај 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181123055735/https://www.eurogamer.net/articles/2017-05-17-the-witcher-netflix-series-begins-production|archivedate=23 ноември 2018}}</ref> Во декември 2017, изјавено е дека Лорен Шмидт Хисрич ќе служи како раководител на емисијата.<ref>{{наведени вести |url=https://variety.com/2017/tv/news/netflix-witcher-lauren-schmidt-hissrich-1202630021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180603043818/https://variety.com/2017/tv/news/netflix-witcher-lauren-schmidt-hissrich-1202630021/ |title=Lauren Schmidt Hissrich to Adapt 'The Witcher' for Netflix (EXCLUSIVE) |last=Holloway |first=Daniel |date=8 декември 2018 |website=Variety (magazine)|accessdate=1 мај 2020 |archivedate=3 јуни 2018 |url-status=}}</ref> Во април 2018, Шмидт Хисрич открила дека почетната епизода била завршена, и дека првата сезона ќе биде долга осум епизоди.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ign.com/articles/2018/04/23/the-witcher-tv-show-will-be-8-episodes-long-likely-released-in-2020|title=The Witcher TV Show Will Be 8 Episodes Long, Likely Released in 2020|last=Arif|first=Shabana|date=23 април 2018|website=IGN|accessdate=1 мај 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180908222211/http://www.ign.com/articles/2018/04/23/the-witcher-tv-show-will-be-8-episodes-long-likely-released-in-2020|archivedate=8 септември 2018|url-status=}}</ref> Во 2017 година, било изјавено дека Анджеј Сапковски ќе служи како креативен советник на емисијата, но во јануари 2018 година, Сапковски негирал какво било вклучување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://jpn.up.pt/2017/12/18/andrzej-sapkowski-oeste-adaptacao-original-nunca-irao-encontrar|title=Andrzej Sapkowski: Como o Este e o Oeste, "a adaptação e o original nunca se irão encontrar" - JPN|trans-title=Andrzej Sapkowski: Like the East and the West, "the adaptation and the original will never meet"|website=jpn.up.pt|language=pt-PT|access-date=1 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20180504225502/https://jpn.up.pt/2017/12/18/andrzej-sapkowski-oeste-adaptacao-original-nunca-irao-encontrar/|archive-date=4 мај 2018|url-status=|date=18 декември 2017}}</ref> Но сепак, тој се сретнал со Шмидт Хисрич во април 2018 година <ref name="Netflix">{{Наведена мрежна страница |url=https://media.netflix.com/en/press-releases/the-witcher-saga-coming-to-netflix |title=The Witcher Saga coming to Netflix|last=Barragan|first=Karen|website=Netflix Media Center|date=17 мај 2017|accessdate=1 мај 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170520085955/https://media.netflix.com/en/press-releases/the-witcher-saga-coming-to-netflix |archivedate=20 мај 2017 |url-status=}}</ref><ref>{{cite tweet |user=LHissrich |number=984849740167868416 |date=13 април 2018 |accessdate=1 мај 2020 |title=Na zdrowie!}}</ref> и во мај 2018 година таа изјавила дека е во креативниот состав на проектот.<ref>{{cite tweet |user=LHissrich |number=993864142804082688 |author=Lauren S. Hissrich |date=8 мај 2018 |accessdate=1 мај 2020 |title=Then rest easy. There are several Polish people on the creative team — starting with Mr Sapkowski.}}</ref> Во август, Ендру Лос бил објавен како продукциски дизајнер.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thegww.com/netflixs-the-witcher-series-adds-the-gunman-american-assassin-production-designer/|title=Netflix's 'The Witcher' Series Adds 'The Gunman/American Assassin' Production Designer|last=Marc|first=Christopher|website=Geeks WorldWide|date=21 август 2018|accessdate=2 мај 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190324030804/https://thegww.com/netflixs-the-witcher-series-adds-the-gunman-american-assassin-production-designer/|archivedate=24 март 2019|url-status=}}</ref> Во декември, ''Radio Times'' изјавил дека режисерите Алик Сахаров и Шарлот Брандсторм се придружиле на проектот.<ref name="radiotimes">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.radiotimes.com/news/on-demand/2019-07-01/the-witcher-netflix-release-date-cast-plot-trailer-spoilers/|title=When is The Witcher released on Netflix? Who's in the cast, and what's going to happen?|last=Allen|first=Ben|website=Radio Times|date=1 јули 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190701182125/https://www.radiotimes.com/news/on-demand/2019-07-01/the-witcher-netflix-release-date-cast-plot-trailer-spoilers/|archivedate=1 јули 2019|url-status= |accessdate=2 мај 2020}}</ref> Нетфликс најавил втора сезона на 13 ноември 2019,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://tvline.com/2019/11/13/the-witcher-season-2-renewed-netflix-henry-cavill-adaptation/|title=The Witcher Scores Early Season 2 Renewal at Netflix|last=Schwartz|first=Ryan|work=TVLine|date=13 ноември 2019|accessdate=3 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191119031853/https://tvline.com/2019/11/13/the-witcher-season-2-renewed-netflix-henry-cavill-adaptation/|archive-date=19 ноември 2019|url-status=}}</ref> со продукцијата наместена, да почне, во Лондон во почетокот на 2020, со планирано објавување во 2021.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://variety.com/2019/tv/news/the-witcher-renewed-season-2-netflix-1203403503/ |title='The Witcher' Renewed for Season 2 at Netflix Ahead of Series Premiere |website=Variety |first=Joe |last=Otterson |date=13 ноември 2019 |accessdate=3 мај 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191217094903/https://variety.com/2019/tv/news/the-witcher-renewed-season-2-netflix-1203403503/ |archive-date=17 декември 2019 |url-status=}}</ref> ===Пишување=== Првата сезона е раскажана на нелинијарен начин, опфаќајќи различни временски периоди. Хисрич рекала дека ова вдахновение на филмот од 2017 „[[Динкерк (филм од 2017)|Динкерк]]“ на [[Кристофер Нолан]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cinemablend.com/television/2487370/how-the-witcher-was-inspired-by-christopher-nolans-dunkirk|title=How The Witcher Was Inspired By Christopher Nolan's Dunkirk|last=Abdulbaki|first=Mae|website=CinemaBlend|date=23 декември 2019|accessdate=3 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226153400/https://www.cinemablend.com/television/2487370/how-the-witcher-was-inspired-by-christopher-nolans-dunkirk|archive-date=26 декември 2019|url-status=}}</ref> Таа посочила дека јенеферовата приказна зафаќа околу 70 години а онаа на Цири околу 2 недели.<ref>[https://www.gamespot.com/articles/the-witchers-confusing-timelines-explained/1100-6472385] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191226231044/https://www.gamespot.com/articles/the-witchers-confusing-timelines-explained/1100-6472385/|date=26 декември 2019}} "The Witcher's confusing timelines explained"] 'Gamespot'</ref> Со покажување на нивните позадини, заедно со гералтовата, „Ние стигаме до душата на приказната. Тоа е приказна на едно растурено семејство. Тоа е приказна на тројца луѓе кои сами на своето, впрочем сираци кои живеат на маргините од општевството решени дека никој не им е потребен, а секако дека им треба некој“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cinemablend.com/television/2486083/why-the-witcher-doesnt-focus-on-just-henry-cavills-geralt-in-season-1|title=Why Netflix's The Witcher Doesn't Focus On Just Henry Cavill's Geralt In Season 1|last=Hurley|first=Laura|website=CinemaBlend|date=5 декември 2019|accessdate=3 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228162911/https://www.cinemablend.com/television/2486083/why-the-witcher-doesnt-focus-on-just-henry-cavills-geralt-in-season-1|archive-date=28 декември 2019|url-status=}}</ref> Хисрич рекла дека приказната за втората сезона ќе биде направена на темелите од првата сезона, станувајќи пососредоточена; ликовите ќе општат едни со други почесто.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gamesradar.com/au/the-witcher-netflix-season-2-lauren-s-hissrich-interview/|title=The Witcher Netflix showrunner teases season 2: "There's a stronger drive to the story"|last=Russell|first=Bradley|website=GamesRadar+|date=23 декември 2019|accessdate=3 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226154333/https://www.gamesradar.com/au/the-witcher-netflix-season-2-lauren-s-hissrich-interview/|archive-date=26 декември 2019|url-status=}}</ref> ===Распределени улоги=== [[File:Freya Allan, Henry Cavill & Anya Chalotra (48418066562).jpg|thumb|250px|[[Фреја Алан]], [[Хенри Кавил]] и [[Ања Чалотра]] на Конвенцијата во Сан Диего во 2019 за ''Вештерот'']] Во септември 2018 година, Нетфликс најавил дека [[Хенри Кавил]] ќе го глуми [[Гералт од Ривија]].<ref>{{наведени вести|url=https://io9.gizmodo.com/henry-cavill-will-lead-netflixs-witcher-series-as-geral-1828798390|title=Henry Cavill Will Lead Netflix's Witcher Series as Geralt of Rivia|last=Whitbrook|first=James|website=io9|date=4 септември 2018|accessdate=3 мај 2020|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20180905110752/https://io9.gizmodo.com/henry-cavill-will-lead-netflixs-witcher-series-as-geral-1828798390|archivedate=5 септември 2018|url-status=}}</ref><ref>{{наведени вести|url=https://www.forbes.com/sites/insertcoin/2018/09/04/netflixs-the-witcher-series-finds-its-geralt-in-henry-cavill/#25a4c8114d9b|title=Netflix's 'The Witcher' Series Finds Its Geralt In Henry Cavill|last=Tassi|first=Paul|website=Forbes|date=4 септември 2018|accessdate=3 мај 2020|language=англиски|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180905141231/https://www.forbes.com/sites/insertcoin/2018/09/04/netflixs-the-witcher-series-finds-its-geralt-in-henry-cavill/#25a4c8114d9b|archivedate=5 септември 2018|url-status=}}</ref> Тој бил избран од повеќе од 200 глумци.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gizmodo.com.au/2019/07/heres-why-the-witcher-auditioned-207-other-guys-for-geralt-when-henry-cavill-was-right-there/|title=Here's Why The Witcher Auditioned 207 Other Guys For Geralt When Henry Cavill Was Right There|last=Elderkin|first=Beth|website=Gizmodo|date=23 јули 2019|accessdate=3 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226145845/https://www.gizmodo.com.au/2019/07/heres-why-the-witcher-auditioned-207-other-guys-for-geralt-when-henry-cavill-was-right-there/|archive-date=26 декември 2019|url-status=}}</ref> Во октомври 2018 година, [[Фреја Алан]] и [[Ања Чалотра]] биле ангажирани како принцезата Цирила и Јенефер од Венгенберг редоследно, додека [[Џоди Меј]], [[Бјор Хлинур Харалдсон]], [[Адам Леви (глумец)|Адам Леви]], [[Мијана Буринг]], [[Мими Ндивени]], и Терика Вилсон Рид исто така биле вклучени.<ref name="cast">{{Наведена мрежна страница |url=https://deadline.com/2018/10/the-witcher-netflix-fantasy-drama-series-casts-its-females-leads-ciri-yennefer-1202480106/ |title='The Witcher': Netflix Fantasy Drama Series Casts Its Females Leads Ciri & Yennefer|last=Petski|first=Denise|date=10 октомври 2018|website=Deadline|accessdate=3 мај 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181011172907/https://deadline.com/2018/10/the-witcher-netflix-fantasy-drama-series-casts-its-females-leads-ciri-yennefer-1202480106/ |archivedate=11 октомври 2018 |url-status=}}</ref> Повеќе одбирања на глумци биле најавени подоцна истиот месец, вклучувајќи ги [[Ејмон Ферен]], [[Џои Бејти]], [[Ларс Микелсен]], [[Ројс Пирсон]], [[Маќеј Мусиал]], Вилсон Раџу Пуџалте, и [[Ана Шејфер]].<ref name="ProductionStart">{{Наведена мрежна страница |url=https://deadline.com/2018/10/the-witcher-first-look-henry-cavill-as-geralt-of-rivia-netflix-cast-production-begins-1202492991/ |title='The Witcher': First Look At Henry Cavill As Geralt Of Rivia; Netflix Rounds Out Cast As Production Begins |last=Petski|first=Denise|website=Deadline|date=31 октомври 2018|accessdate=3 мај 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181101015448/https://deadline.com/2018/10/the-witcher-first-look-henry-cavill-as-geralt-of-rivia-netflix-cast-production-begins-1202492991/ |archive-date=1 ноември 2018 |url-status=}}</ref> Во февруари 2020 година, Нетфликс најавил [[Ким Бодниjа]] бил избран за улогата на Весимир, искусен вештер и ментор на Гералт.<ref name="S2CastingTHR">{{наведен нестручен часопис|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/netflixs-witcher-finds-vesemir-1281811|title='The Witcher' Casts 'Killing Eve' Alum in Key Role|last=Shanley|first=Patrick|magazine=The Hollywood Reporter|date=28 февруари 2020|accessdate=3 мај 2020}}</ref> Останати дополнувања биле [[Кристофер Хивју]], Јасен Атур, Агнес Борн, Пол Булион, Туе Ерстед Расмусен, Ајша Фабиен Рос, и Месиjа Симсон.<ref name="S2CastingTHR"/> ===Снимање=== Во април 2018 година, Шмидт Хисрич открила дека емисијата би била снимана во [[Средна Европа|Средна]] и [[Источна Европа]].<ref>{{cite tweet |user=LHissrich |author=Lauren S. Hissrich |number=987410677349298176 |title=WE'LL BE SHOOTING IN EASTERN EUROPE. Yes! This show couldn't exist anyplace else. Period. Also, I just spent ten days surrounded by Slavic eye-candy. I MUST come back, soon. |date=21 април 2018 |accessdate=3 мај 2020}}</ref> Првичните фотографии за првата сезона започнале на 31 октомври 2018 во [[Унгарија]].<ref name="ProductionStart" /> Голем дел од серијата била снимена во „Мафилм Студиос“ близу [[Будимпешта]]; надворешните кадри ја вклучувале надворешноста на [[Дворец Вајдахуњад|домот на волшебникот Стрегобор]]. Салата во Цинтра била изградена во „Ориго Студиос“ на периферијата на Будимпешта. Тврдината Моностир (Monostori Erod) и блиската шума биле користени за неколку надворешни сцени во Цинтра. Битката на Марнадал била снимена на ридовите на едно село во Унгарија, [[Чакберени]]. Селото кое било јенеферовиот првичен дом било снимено во [[Унгарски музеј на отворено|Музеј-селото Сканцен]], место на отворено близу Сентендре околу 32 километри северно од Будимпешта; ова место исто така било користено во сцени со Цири во област со една ветерница. Продукцијата го користела надворешниот дел на [[Бург Кројценштајн]], дворец близу [[Леобендорф]], [[Австрија]], за напуштениот измислен замок Визима, но внатрешноста била снимена во „Ориго Студиос“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.atlasofwonders.com/2019/12/the-witcher-filming-locations-castle-cintra-aretuza.html |title=The Witcher Filming Locations Guide: Where was The Witcher filmed? |date=26 декември 2019 |publisher=Atlas of Wonders |access-date=3 мај 2020 |quote=The Witcher was filmed on location in Hungary, Austria, the Canary Islands (Spain) and Poland.}}</ref> Во март 2019 година, продукцијата започнала на [[Гран Канарија]], на [[Канарски Острови|Канарските Острови]], [[Шпанија]]. Некои сцени биле снимани на островите [[Ла Палма]] и [[Ла Гомера]], исто така.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.laprovincia.es/cultura/2019/03/02/the-witcher-rueda-gran-canaria/1152665.html|title='The Witcher' se rueda en Gran Canaria|trans-title='The Witcher' is shot in Gran Canaria|last=Navarro|first=Nora |website=LA Provincia |date=2 март 2019|accessdate=3 мај 2020|language=шпански |archiveurl= https://web.archive.org/web/20190418002349/https://www.laprovincia.es/cultura/2019/03/02/the-witcher-rueda-gran-canaria/1152665.html |archivedate=18 април 2019|url-status=}}</ref> Сцените од волшебничката Академија Аретуза (Кула на галебот) биле снимени на Роке де Санто Доминго во Гарафија, едно островче, и изработени со CGI. Сепак, внатрешноста користена за матурскиот бал била снимана во Музејот Кишчели во [[Обуда]]. Музејот бил манастир во 18 век. Ова место било исто така користено за собирот на северните маѓепсници. Областа на селото [[Фатага|Баранко де Фатага]] на островот Гран Канарија била користена за некои сцени како земјоделски пејзаж. Кога Цири патувала во пустината, глумицата всушност била во Резерват на природни дини кај [[Дини Маспалмас|Маспалмас]] на Гран Канарија. Грото од епизодата шест била снимена на островот Ла Палма.<ref name="Atlas of Wonders">{{Наведена мрежна страница |url=https://www.atlasofwonders.com/2019/12/the-witcher-filming-locations-castle-cintra-aretuza.html |title=The Witcher Filming Locations Guide: Where was The Witcher filmed? |date=26 декември 2019 |publisher=Atlas of Wonders |access-date=3 мај 2020 |quote=}}</ref> Снимањето на првта сезона завршило во [[Замок Огродѕиениец|Замокот Огродѕиениец]] во [[Полска]]. Рушевините на овој средовековен замок, датираат од 1300те, биле позадина за сцените вклучувајќи го измислените Вилгефорц од Рогевин и Трис Мериголд. Рушевините исто така се вклучени во снимањето на Битката кај Ридот Соден во последната епизода од првата сезона.<ref name="Atlas of Wonders"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://teleshow.wp.pl/wiedzmin-bylismy-na-planie-hitu-netfliksa-od-poczatku-chcielismy-krecic-w-polsce-6445778465835137a |title="Wiedźmin": byliśmy na planie hitu Netfliksa. "Od początku chcieliśmy kręcić w Polsce"|last=Zagalski|first=Jakub|date=13 ноември 2019|website=teleshow.wp.pl|language=полски|access-date=3 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114080150/https://teleshow.wp.pl/wiedzmin-bylismy-na-planie-hitu-netfliksa-od-poczatku-chcielismy-krecic-w-polsce-6445778465835137a|archive-date=14 ноември 2019|url-status=}}</ref> Снимањето за првата епизода било завршено во мај 2019.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pastemagazine.com/articles/2019/05/netflixs-the-witcher-series-officially-wraps-produ.html4|title=Netflix's The Witcher Series Officially Wraps Production|last=Haas|first=Dylan|website=Paste (magazine)|date=31 мај 2019|accessdate=3 мај 2020|archiveurl= https://web.archive.org/web/20190604110623/https://www.pastemagazine.com/articles/2019/05/netflixs-the-witcher-series-officially-wraps-produ.html|archivedate=4 јуни 2019|url-status=}}</ref> Снимањето за втората сезона било во Лондон на почетокот од 2020 година, но било запрено две недели во март поради грижи околу [[Пандемија на коронавирус 2019-2020|пандемијата на COVID-19]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://deadline.com/2020/03/the-witcher-halted-coronavirus-netflix-1202884139/|title='The Witcher' Becomes First Major TV Drama Made In The UK To Be Halted By Coronavirus|last=Kanter|first=Jake|website=Deadline Hollywood|date=16 март 2020|accessdate=3 мај 2020}}</ref> Глумецот Кристофер Хивју потврдил дека бил позитивен на тестот, односно на [[COVID-19]].<ref>{{наведен нестручен часопис|url=https://variety.com/2020/tv/news/game-of-thrones-star-kristofer-hivju-coronavirus-1203536037/|title='Game of Thrones' Star Kristofer Hivju Tests Positive for Coronavirus|last=Thorne|first=Will|magazine=Variety (magazine)|date=16 март 2020|accessdate=3 мај 2020}}</ref> ===Музика=== Оригиналната песна „[[Toss a Coin to Your Witcher]]“, компонирана од Соња Белоусова и Џина Остинели, и отпеана од Јаскиер (Бејти) во втората епизода, стана заразен хит кратко откако серијата била објавена.<ref>{{Наведена мрежна страница | url = https://www.cnn.com/2020/01/01/entertainment/witcher-toss-a-coin-trnd/index.html | title = 'The Witcher' has us singing 'Toss a Coin to Your Witcher' | first = Lisa Respers | last = France | date = 1 јануари 2020 | accessdate = 3 мај 2020 | work = [[CNN]] | archive-url = https://web.archive.org/web/20200108042252/https://www.cnn.com/2020/01/01/entertainment/witcher-toss-a-coin-trnd/index.html | archive-date = 8 јануари 2020 | url-status =}}</ref> Корисниците направиле модови за да ја прикачат песната на адаптациите на видео игрите „Вештерот“.<ref>{{Наведена мрежна страница | url = https://www.polygon.com/2020/1/5/21050480/the-witcher-3-henry-cavill-mod-toss-a-coin-pc-video | title = The Witcher 3 mods bring Henry Cavill and 'Toss a Coin' to life in the game | first = Owen | last = Good | date = 5 јануари 2020 | accessdate = 3 мај 2020 | work = Polygon (website)| archive-url = https://web.archive.org/web/20200107133219/https://www.polygon.com/2020/1/5/21050480/the-witcher-3-henry-cavill-mod-toss-a-coin-pc-video | archive-date =7 јануари 2020 | url-status =}}</ref> ==Објавување== Во април 2019 година, [[Тед Сарандос]] од Нетфликс им кажал на инвеститорите во еден повик околу заработките дека серијата ќе биде објавена доцна 2019 година.<ref name="Sarandps">{{Наведена мрежна страница|url=https://variety.com/2019/gaming/news/the-witcher-netflix-release-date-1203191484/|title='The Witcher' Netflix Show Hits This Fall|last=Crecente|first=Brian|website=Variety|date=17 април 2019|accessdate=3 мај 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190417145536/https://variety.com/2019/gaming/news/the-witcher-netflix-release-date-1203191484/|archivedate=17 април 2019|url-status=}}</ref> Серијата ја доживеала својата премиера на 20 декември 2019 година.<ref name=GONZALES/> ===Рекламирање=== Нетфликс го објавил првото промотивно видео за серијата во Комик-конот во [[Сан Диего]] на 19 јули 2019 година.<ref>{{Citation|last=Netflix|title=The Witcher {{!}} Official Teaser {{!}} Netflix|date=19 јули 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=cSqi-8kAMmM|access-date=3 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190720045154/https://www.youtube.com/watch?v=cSqi-8kAMmM|archive-date=20 јули 2019|url-status=}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pcgamer.com/the-first-trailer-for-netflixs-witcher-series-is-here/|title=The first trailer for Netflix's Witcher series is here|last=Morton|first=Lauren|date=19 јули 2019|website=PC Gamer|language=англиски|access-date=3 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190720012452/https://www.pcgamer.com/the-first-trailer-for-netflixs-witcher-series-is-here/|archive-date=20 јули 2019|url-status=}}</ref> Првиот целосен трејлер бил пуштен на Lucca Comics & Games на 31 октомври 2019 година.<ref name="GONZALES">{{Наведена мрежна страница |last1=Gonzalez |first1=Oscar |title=Netflix's The Witcher begins streaming in December |url=https://www.cnet.com/news/netflixs-the-witcher-begins-streaming-in-december/ |website=Cnet |accessdate=3 мај 2020 |date=31 октомври 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031164419/https://www.cnet.com/news/netflixs-the-witcher-begins-streaming-in-december/ |archive-date=31 октомври 2019 |url-status=}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница| url=https://www.luccacomicsandgames.com/it/2019/movie/news/netflix-arriva-a-lcg-2019/| title=Netflix arriva a LC&G 2019| date=13 декември 2019| access-date=3 мај 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191017152652/https://www.luccacomicsandgames.com/it/2019/movie/news/netflix-arriva-a-lcg-2019/| archive-date=17 октомври 2019| url-status=}}</ref> Нетвликс објавил краен трејлер на 12 декември 2019 година.<ref>{{Наведена мрежна страница |title=THE WITCHER FINAL TRAILER NETFLIX |url=https://www.youtube.com/watch?v=eb90gqGYP9c |website=www.youtube.com |publisher=YouTube |accessdate=3 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191212114859/https://www.youtube.com/watch?v=eb90gqGYP9c |archive-date=12 декември 2019 |url-status=}}</ref> ==Прием== ===Критички прием=== Мрежното место за прегледи [[Rotten Tomatoes]] се изјаснил за 67% прифатлив рејтинг за првата сезона, со просечен рејтинг од 6.06/10, засновано на 85 прегледи. Критичниот концензус им гласи: „Иако светот на ''Вештерот'' на моменти се чувствува како половичен. Хенри Кевл носи моќна харизма во серија која изобилува со субверзивни фантазиски елементи и мрачен хумор“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rottentomatoes.com/tv/the_witcher/s01|title=The Witcher: Season 1 (2019)|last=|first=|date=|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218204809/https://rottentomatoes.com/tv/the_witcher/s01|archive-date=18 декември 2019|accessdate=<!--UPDATE!-->3 мај 2020}}</ref> [[Метакритик]], кој дава понизок просек, ја оценил сезоната со успех на 53 од 100 засновано од 17 критичари, укажувајќи на мешани или просечни прегледи.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.metacritic.com/tv/the-witcher/season-1 |title=The Witcher - Season 1 Reviews |website=[[Metacritic]] |access-date=3 мај 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200101121133/https://www.metacritic.com/tv/the-witcher/season-1 |archive-date=1 јануари 2020 |url-status=}}</ref> Во еден позитивен преглед од првата сезона, Ерик Кејн од Форбс напишал, „ако бараш оригинална мрача фантазија со неколку елементи на хорор, малку голотија и изобилие на крв и крвопролевање (и чудовишта) престанете да барате“,<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.forbes.com/sites/erikkain/2019/12/20/the-witcher-netflix-tv-series-review-the-good-the-bad-and-the-monstrous/#381c491c17fd |title='The Witcher' Netflix TV Series Review: The Good, The Bad And The Monstrous |website=Forbes |access-date=3 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221142200/https://www.forbes.com/sites/erikkain/2019/12/20/the-witcher-netflix-tv-series-review-the-good-the-bad-and-the-monstrous/#381c491c17fd |archive-date=21 декември 2019 |url-status=}}</ref> додека Џејмс Витбрук од ''io9'' кажал,„ако имате волја да седите низ тие бавни воведни епизоди, испрекинати со забавни борби ваму, или интригирачка сцена со некој лик таму, Вештерот бавно но сигурно го наоѓа фантастично парче на крвава заробувачка забава“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://io9.gizmodo.com/the-witcher-takes-way-too-damn-long-to-get-interesting-1840543767?IR=T |title=The Witcher Takes Way Too Damn Long to Get Interesting, But It Gets There |website=io9 |access-date=3 мај 2020 |archive-date=2023-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231203172155/https://gizmodo.com/the-witcher-takes-way-too-damn-long-to-get-interesting-1840543767?IR=T |url-status=dead }}</ref> Спротивно, критичарот Дерен Френич од ''[[Entertainment Weekly]]'' кажал, „мојата судбина е никогаш да не го гледам овој фестивал на досада повторно“, наградувајќи ја првата сезона со F рејтинг.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://ew.com/tv-reviews/2019/12/20/netflix-the-witcher-review/ |title=Netflix's The Witcher is nakedly terrible: Review |website=Entertainment Weekly |access-date=3 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221001126/https://ew.com/tv-reviews/2019/12/20/netflix-the-witcher-review/ |archive-date=21 декември 2019 |url-status=}}</ref> Френич навлекол критики кога тој признал дека ги гледал само првата, втората и петтата епизода.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cinemablend.com/television/2487334/netflix-the-witcher-showrunner-had-the-best-response-to-bad-reviews|title=Netflix's The Witcher Showrunner Had The Best Response To Bad Reviews|last=Garbone|first=Gina|website=CinemaBlend|date=22 декември 2019|accessdate=3 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227181228/https://www.cinemablend.com/television/2487334/netflix-the-witcher-showrunner-had-the-best-response-to-bad-reviews/|archive-date=27 декември 2019|url-status=}}</ref> Авторот [[Анджеј Сапковски]], коментирајќи во прилог на емисијата, изјавил, „Јас бев повеќе од среќен со појавувањето на Хенри Кевл како Вештерот. Тој е вистинки професионалец. Исто како што [[Виго Мортенсен]] го даде лицето на [[Арагорн]] (во [[Господарот на прстените (филмски серијал)|Господарот на прстените]]), така Хенри го даде неговото на Гералт - и така ќе биде засекогаш“. Сапковски додал, „Јас ќе бидам среќен ако гледачите - и читателите - да примат нешто, нешто што нив ќе ги збогати на некој начин. Исто така јас искрено се надевам да ги оставам гледачите - и читателите - загреани. Во секоја смисла. Ни ладно, ни студено“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.cinemablend.com/television/2487294/how-the-witcher-author-feels-about-henry-cavills-new-netflix-series |title=How The Witcher Author Feels About Henry Cavill's New Netflix Series |website=CinemaBlend |access-date=3 мај 2020 |date=21 декември 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191222185520/https://www.cinemablend.com/television/2487294/how-the-witcher-author-feels-about-henry-cavills-new-netflix-series |archive-date=22 декември 2019 |url-status=}}</ref> ===Гледаност на публиката=== Според „Перот Аналитикс“, на дебито на ''Вештерот'' во САД, станала третата најбарана оригинална серија преземена за гледање, зад „Почудни нешта“ и „Мандалорецот“.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.businessinsider.com.au/netflixs-the-witcher-is-a-hit-despite-poor-critics-reviews-2019-12?r=US&IR=T |title=Netflix's 'The Witcher' is one of the biggest shows in the US despite poor reviews from critics |website=Business Insider |access-date=4 мај 2020 |date=28 декември 2019 |archive-date=2020-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200401140242/https://www.businessinsider.com.au/netflixs-the-witcher-is-a-hit-despite-poor-critics-reviews-2019-12?r=US&IR=T |url-status=dead }}</ref> Перотовиот процес мери "изрази на побарувачка", која е "нивната глобална стандардизирана единица мерка за ТВ побарувачка која се одразува на желбата, спојувањето, и гледаноста на една серија чија важност е измерена".<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.forbes.com/sites/paultassi/2019/12/28/analysts-say-the-witcher-was-the-third-biggest-streaming-original-in-its-us-debut/ |title=Analysts Say Netflix's 'The Witcher' Was The Third Biggest Streaming Original In Its US Debut |website=Forbes |access-date=4 мај 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230034932/https://www.forbes.com/sites/paultassi/2019/12/28/analysts-say-the-witcher-was-the-third-biggest-streaming-original-in-its-us-debut/ |archive-date=30 декември 2019 |url-status=}}</ref> На 31 декември 2019 година, Парот Аналитикс изјавил дека ''Вештерот'' станала најбараната ТВ серија на светот, на сите платформи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.businessinsider.com.au/witcher-passed-mandalorian-as-biggest-tv-show-in-the-world-2019-12|title=Netflix's 'The Witcher' dethroned 'The Mandalorian' as the biggest TV series in the world|website=Business Insider|access-date=4 мај 2020|date=31 декември 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101041714/https://www.businessinsider.com.au/witcher-passed-mandalorian-as-biggest-tv-show-in-the-world-2019-12|archive-date=1 јануари 2020|url-status=}}</ref> На 30 декември 2019 година, Нетфликс неколку официјални листи, вклучувајќи и најпопуларни ТВ емисии во 2019. Серијата била најгледна на пазарот во Соединетите Држави, каде „Вештерот“ била рангирана втора помеѓу сериите.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://variety.com/2019/tv/news/netflix-most-popular-tv-series-2019-stranger-things-the-witcher-when-they-see-us-1203453295/ |title='Stranger Things 3,' 'The Witcher,' 'When They See Us' Among Netflix's Most Popular TV Shows in 2019 |website=Variety (magazine) |access-date=4 мај 2020|date=30 декември 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191231003314/https://variety.com/2019/tv/news/netflix-most-popular-tv-series-2019-stranger-things-the-witcher-when-they-see-us-1203453295/ |archive-date=31 декември 2019 |url-status=}}</ref> На 21 јануари 2020 година Нетфликс најавил дека првата сезона била гледана од преку 76 милиони гледачи на нивната платформа во рок од првиот месец од премиерата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://deadline.com/2020/01/netflix-explains-new-ratings-methods-viewership-you-the-witcher-1202837149/|title=Netflix Calls 'The Witcher' Biggest New Show, Reveals Viewership Stats For 'You' & '6 Underground' As It Explains Ratings Methods|last=Hayes|first=Dade|work=Deadline Hollywood|date=21 јануари 2020|access-date=4 мај 2020}}</ref> од 70% од епизода преку претходната мерка, па до две минути од новата мерка. Новата мерка дава цифри за гледаност 35% повисоки од просекот во однос на претходната.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://variety.com/2020/digital/news/the-witcher-netflix-biggest-tv-show-premiere-1203474724/ |title='The Witcher' on Track to Be Netflix's Biggest TV Show Premiere Ever, Company Claims|first= Todd |last= Spangler|work=Variety |date=21 јануари 2020 }}</ref> 76-те милиони гледања од новиот месец засновани на новата мерка (барем 2 минути или повеќе) е најголема за една Нетфликс серија лансирана по воведувањето на новата мерка на гледаност.<ref>{{наведени вести |last1=Gartenberg |first1=Chaim |title=Netflix reveals that 76 million people watched at least two minutes of The Witcher |url=https://www.theverge.com/2020/1/21/21075927/netflix-the-witcher-viewer-numbers-length-metrics-q4-2019-earnings |accessdate=4 мај 2020 |work=The Verge |date=21 јануари 2020}}</ref><ref>{{наведени вести |title=Netflix's New Ratings Math Sacrifices Clarity for Flashy Numbers |url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/netflixs-new-ratings-math-sacrifices-clarity-flashy-numbers-1272214 |accessdate=4 мај 2020 |work=The Hollywood Reporter|date=23 јануари 2020}}</ref> Продажбата на ''[[The Witcher 3: Wild Hunt|Вештерот 3: Див Лов]]'' во декември 2019 биле 554% повисока од онаа во декември 2018, придонесено со обновениот интерес во серијалот поради емисијата.<ref>{{Наведена мрежна страница | url = https://www.pcgamer.com/the-witcher-3-sales-were-up-554-thanks-to-the-netflix-show/ | title = The Witcher 3 sales were up 554% thanks to the Netflix show | first = Joe | last = Parlock |date = 14 февруари 2020 | accessdate = 4 мај 2020 | work = PC Gamer }}</ref> ==Анимиран спиноф-филм== Во јануари 2020 година, Нетфликс најавил анимиран спиноф-филм насловен ''Вештерот: Кошмар на волкот'', фокусирајќи се на приказната за потеклото на гералтовиот ментор и колега вештер Весимир. [[Лорен Шмидт Хисрич]] и Бо ДеМајо работеле на филмот, со продукција од Студио мир.<ref>{{Наведена мрежна страница |last1=Darcy |first1=Ann Darcy |title=Everything We Know About ‘The Witcher’ Animated Film Coming to Netflix |url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/everything-we-know-about-the-witcher-animated-film-coming-to-netflix.html/ |website=cheatsheet.com |accessdate=4 мај 2020 |archive-date=2020-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200727171336/https://www.cheatsheet.com/entertainment/everything-we-know-about-the-witcher-animated-film-coming-to-netflix.html/ |url-status=dead }}</ref> == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == * {{IMDb title|id=5180504|title=The Witcher}} * [https://www.netflix.com/mk/title/80189685 Вештерот на Netflix] {{The Witcher}} [[Категорија:Американски телевизиски серии]] [[Категорија:Телевизиски серии со почеток во 2019 година]] [[Категорија:Телевизиски серии на англиски јазик]] [[Категорија:Вештерот]] [[Категорија:Оригинални програми на Netflix]] 838d71ptnuon9zr3tcyiin7427rpo2e 0 1245533 5602687 5588232 2026-07-31T16:51:56Z Andrew012p 85224 додадена [[Категорија:Јужнокорејски женски групи]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602687 wikitext text/x-wiki {{Музичар|Name=2NE1|Background=group_or_band|Img=2NE1 from acrofan.jpg | Img_size = | Img_capt =Лево кон десно: Минзи, CL, Бом и Дара |Landscape=yes|Alias=|Origin=[[Сеул]], Јужна Кореjа|Genre={{flatlist| *[[K-pop]] *[[Хип-хоп]] *[[Современ Р&Б|R&B]] *[[Денс-поп]] *[[Електропоп]]}}|Years_active=2009–2016<ref name="disbandment"/>|Label={{flatlist| *[[YG Entertainment|YG]] *{{no wrap|[[Avex Group]]}} *{{no wrap|[[Warner Music]]}} *{{no wrap|[[Capitol Records|Capitol]]}} *{{no wrap|[[School Boy Records|School Boy]]}}}}|Associated_acts={{flatlist| *[[Теди Парк|Теди]] *[[Биг Бенг (јужнокорејски бенд)|Биг Бенг]] *{{no wrap|[[YG Family]]}}}}|Past_members=*[[Парк Бом|Бом]] *[[Сандара Парк|Дара]] *[[CL (пејач)|CL]] *[[Минзи]]}} '''2NE1''' ({{Langx|ko|투애니원}}, twen(t)y-one) - женски бенд од [[Јужна Кореја]], составен од [[Парк Бом|Бом]], CL, Дара и Минзи, создаден од YG Entertainment во 2009 година. Откако се појавиле заедно со машкиот бенд Биг Бенг во песната „Lollipop“, [[промоционална снимка]] за LG Electronics, групата ја зголемила нивната слава со издавањето на нивните две истоимени [[EP|мини албуми]], ''2NE1'' (2009) и ''2NE1'' (2011), и два студиски албуми, ''To Anyone'' (2010) и ''Crush'' (2014). Сите се искачиле на местото број еден на списокот на Гаон албуми. Тие исто така постигнале девет хитови број еден на Гаонската дигитална табела, со „Try to Follow Me“, „Go Away“, „Lonely“, „I Am The Best“, „Ugly“, „I Love You“, „Falling in Love“,„Missing You “и „Come Back Home“. Квартетот истовремено водел слично успешна кариера во [[Јапонија]], објавувајќи ја јапонската верзија на нивниот втор мини албум, „''Nolza“'' (2011) и следејќи ги студиските албуми „''Collection“'' (2012) и „''Crush“'' (2014). По долготрајна пауза, Минзи ја напуштила групата во април 2016 година,<ref name="minzyleave">{{Наведени вести|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201604051739274802832_2|title=Member Gong Minzy to leave 2NE1|last=Doo|first=Rumy|date=5 април 2016|work=Kpop Herald|access-date=8 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> додека остатокот од групата се распуштил подоцна тој ноември.<ref name="disbandment">{{Наведени вести|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7588838/2ne1-disbands-yg-entertainment|title=2NE1 Officially Disbands, YG Entertainment Renews Contracts With CL and Dara|last=Tamar Herman|first=|date=26 ноември 2016|work=|access-date=8 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=|publisher=www.billboard.com}}</ref> Нивниот последен сингл „Goodbye“ бил издаден на 21 јануари 2017 година.<ref name="finalsingle">{{Наведени вести|url=http://news.nate.com/view/20170105n35974?mid=n0107|title=[공식입장] YG 측 "2NE1, 21일 '굿바이' 음원 발표"|date=5 јануари 2017|access-date=10 јуни 2020|publisher=news.nate.com|language=ko}}</ref> На врвот на нивната кариера и пред нивното разделување, 2NE1 била сметана за една од најуспешните и најпознатите женски групи во Јужна Кореја.<ref name=":0">{{Наведени вести|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7865168/best-k-pop-girl-groups-decade|title=10 Best K-Pop Girl Groups of the Past Decade: Critic's Picks|last=Herman|first=Tamar|date=12 јули 2017|work=Billboard|access-date=8 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.cnn.com/2017/02/16/entertainment/south-korea-k-pop/index.html|title=K-pop's growing pains: Why Asia's biggest bands are splitting up|last=Liu|first=Marian|date=17 февруари 2017|work=CNN|access-date=8 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> Имајќи продадено 66,5 милиони рекорди, тие се едни од најпродаваните женски групи на сите времиња.<ref name="sales">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.insidermonkey.com/blog/16-best-selling-girl-groups-of-all-time-377221/?singlepage=1|title=16 Best Selling Girl Groups of All Time|last=Dutta|first=Soma|date=15 октомври 2015|work=Insider Monkey|accessdate=10 јуни 2017}}</ref> Списанието [[Билборд (магазин)|''Билборд'']] ги рангирал 2NE1 како една од најдобрите К-поп женски групи во изминатата деценија додека „''[[The New York Times]]“'' го именувал настапот на 2NE1 во Пруденталниот центар во [[Њу Џерси]] како еден од „најдобрите концерти на 2012 година“.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2012/12/27/arts/music/the-best-concerts-of-2012-as-seen-by-times-critics.html|title=The Best Concerts of 2012, as Seen by Times Critics|work=[[The New York Times]]|access-date=January 6, 2013|quote=This was the year K-pop arrived — not in the form of "Gangnam Style," which was everywhere and yet completely evanescent — but in these arena shows, which were full of thousands of young, paying fans eager to see the girls of 2NE1 and the boys of BigBang, groups with zero American hits between them, but rabid American followings all the same.}}</ref> == Историја == [[Податотека:2ne1 Logo (Transparent Background).png|thumb|250px|Логото на групата]] === Пред дебито === 2NE1 била прв пат спомената од јужнокорејскиот печат кон крајот на 2004 година. Двете Бојунг од Спика и Линзи од Фистар биле обучувани заедно со членовите на 2NE1. Сепак, тие биле елиминирани пред дебито.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.allkpop.com/article/2015/08/fiestars-linzy-reveals-she-almost-become-a-2ne1-member-in-international-bnt|title=FIESTAR's Linzy reveals she almost become a 2NE1 member in 'International bnt' - allkpop.com}}</ref> YG Entertainment официјално објавил во почетокот на 2009 година дека групата ќе биде составена од четири члена и дебито некаде во мај истата година.<ref name="may">{{Наведени вести|url=http://www.gooddaysports.co.kr/news/?cset=&bset=view&tot_code=47&code=4206|title=|last=Park Kyeong-eun|first=|date=28 март 2009|work=Good Day Sports|access-date=8 јуни 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20120506141738/http://www.gooddaysports.co.kr/news/?cset=&bset=view&tot_code=47&code=4206|archive-date=6 мај 2012|dead-url=|language=ko|script-title=ko:'여자빅뱅' 5월 초 데뷔, 新 여자아이돌 대 격돌|trans-title="Female Big Bang" Debut in May, Female Idol Groups Crash (Together)}}</ref> Компанијата изјавила дека групата тренирала четири години и дека нивниот деби албум ќе содржи песни изработени од водачот на 1TYM, Теди Парк.<ref name="trio">{{ko}} Hong, Jae-hyeon. [http://www.donga.com/fbin/output?f=j__&n=200901060261&df=7 여자 아이들그룹 ‘3차 대전’ ‘애프터스쿨’·YG 3인조… ‘불꽃경쟁’ (''Female Idol Groups, Three of Them in War: "After School" – "YG's Trio"...Flower War'')] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220127053655/https://www.donga.com/news/article/all/20090106/8680393/1 |date=2022-01-27 }}. ''DongA.com''. 6 јануари 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref><ref name="spark">{{ko}} Kim, Hyeong-woo. [http://newsen.com/news_view.php?uid=200901211454221002 여자빅뱅 5인조 결정 ‘산다라박 합류’ (''Female Big Bang Now 4-Member Group, "Sandara Park Included"'')]. ''Newsen''. 21 јануари 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Името на групата првично било објавено како „21“, меѓутоа, поради откритието на пејачка со истото име, групата брзо била преименувана во „2NE1“.<ref>{{ko}} Lee, Hyae-rin. [http://www.asiae.co.kr/uhtml/read.php?idxno=2009033016161664996 YG "원조 21에게 미안, '여자빅뱅' 이름 2NE1로 교체" (''YG "We apologise to original '21' and Have Changed the Name to 2NE1!! Please forgive us!"'')]. ''Asia Economy''. 30 март 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Името, изговорено на корејски јазик е приближно на англиски како „To Anyone“ или (според англискиот во [[Американски англиски јазик|САД]]) „Twenty One“ (дваесет и еден), ги комбинира фразите „21 век“ и „Нова еволуција“. === 2009–2010 година: Деби и деловен успех === [[Податотека:2NE1–Asia Song Fastival.jpg|мини|2NE1 на шестиот Фестивал на песна на Азија во 2009 година.]] На првиот [[EP|мини албум]] „2NE1“ (2009) му претходеле два сингла. Првиот, „Lollipop“, бил снимен со колегите Биг Бенг и објавен на 27 март 2009 година за промовирање на телефонот LG Cyon.<ref name="may"/> Иако било снимено музичко видео,<ref name="cyon">{{ko}} Lee, Duna. [https://web.archive.org/web/20110511154104/http://www.ukopia.com/ukoKoreaNews/?page_code=read&uid=125784 '여자빅뱅' CF통해 모습 공개한다 (''"Female Big Bang" First Shown Through Commercial'')]. ''uKopia''. 26 март 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> „Lollipop“ не била промовирана заради поврзаност со рекламирање на производи, што предизвикало проблеми со подобноста на музичките листи.<ref name="network">{{ko}} Im, I-rang. [http://www.mydaily.co.kr/news/read.html?newsid=200904171353431132 빅뱅-2NE1 '롤리팝', CM송 최초 가요프로 1위 될까? (''Big Bang-2NE1 "Lollipop", First Commercial Song to Hit #1 on Network Music Shows?'')]. ''MyDaily''. 17 април 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Вториот сингл, „Fire“, напишан и продуциран од Теди Парк<ref>{{ko}} [http://www.hankyung.com/news/app/newsview.php?aid=2009050708167&sid=01073305&nid=007&ltype=1&pkind=all 신예 여성그룹 2NE1, 첫 타이틀곡 `파이어` 발표 (''New Female Group 2NE1, First Single "Fire" Released'')] . ''Korea Economic Daily''. 7 мај 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> бил објавен во мај и содржел елементи на [[Хип-хоп музика|хип-хоп]] и [[реге]].<ref>{{ko}} [http://news.sbs.co.kr/section_news/news_read.jsp?news_id=N1000585331 양현석 "2NE1 데뷔곡은 레게풍 힙합곡" (''Yang Hyeon-seok "2NE1's Debut Song is Reggae/Hip-Hop Song"'')]. ''SBS News''. 30 април 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Неговото музичко видео имало две верзии - „вселенска“ верзија и „улична“ верзија. Во првите 24 часа на објавување, видеата добиле над еден милион прегледи.<ref name="daebak">{{ko}} Park, Sae-yeon. [http://news.joins.com/article/3598500.html?ctg=15 2NE1, 2009 최고신인 되나? ‘파이어’ M/V 1백만 클릭 ‘대박’ (''2NE1, 2009 Best New Group? "Fire" Music Video Receives 1 Million Clicks, "Huge Success"'')]{{Мртва врска|date=јуни 2017}}. ''JoongAng Ilbo''/''Newsen''. 7 мај 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> И песната „Fire“ и групата станале познати поими за пребарување преку Интернет. Крајниот сингл, „I Don't Care“, бил објавен истовремено заедно со нивното прво истоимено ЕП во јули.<ref name="release">{{ko}} Kim, Hyeong-wu. [http://isplus.joins.com/article/article.html?aid=1176964 2NE1 아이돈케어 ‘힙합전사에서 귀여운 여인 깜짝 변신’ (''2NE1's "I Don't Care" "Swift Change from Hip-Hop Warriors to Sweet Girls"'')] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090913064101/http://isplus.joins.com/article/article.html?aid=1176964 |date=2009-09-13 }}. ''IS Plus''/''Newsen''. 1 јули 2009.Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Промотивните активности брзо следувале за да претстават помека, повеќе женска слика на групата за да се разликува со поострата слика претходно претставена во „Fire“.<ref>[http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2009/07/135_48673.html 2NE1 Comes Out on Top at Music Bank]. ''The Korea Times''. 18 јули 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> „I Don't Care“ станала најсимнуваната песна во тој месец, подоцна освојувајќи ја Песна на годината на Азиските музички награди Мнет.<ref>[http://awardsandwinners.com/category/mnet-asian-music-awards/2009/ "2009 Mnet Asian Music Awards"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20171006161756/http://awardsandwinners.com/category/mnet-asian-music-awards/2009/ |date=2017-10-06 }}. ''Awards and Winners''. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Иако членовите на групата ги снимиле и објавиле своите соло материјали во август, тие извеле реге верзија на „Не ми е гајле“ на ''Инкигајо'' во септември.<ref name="unplugged">{{ko}} Hong, Jeong-won. [http://news.joins.com/article/170/3755170.html?ctg=15 2NE1 ‘아이돈케어’ 레게믹스 반응 ‘핫’..3일 음원공개 (''2NE1's "I Don't Care" Reggae Remix Received Hotly, To Be Released Digitally on the 3rd'')] . ''Joins.com''/''Newsen''. 1 септември 2009. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Поради популарноста на ремиксот, тој бил објавен на дигиталните продавници на 3 септември како свој следен дигитален сингл.<ref name="unplugged" /> Распродадени со успехот на нивните синглови, продажбата на ''2NE1'' достигнала 100.000 примероци до крајот на годината.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.allkpop.com/2010/09/comeback-d-2-2ne1s-upcoming-album-hits-monster-preorder-numbers|title=Comeback D-2, 2NE1's upcoming album hits monster pre-order numbers|last=|first=|date=6 септември 2010|work=|publisher=Allkpop.com|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> 2NE1 подоцна настапиле на шестиот Фестивал на песна на Азија, претставувајќи ја Кореја заедно со уште три групи и подоцна ја освоиле Наградата за азиски новајлија. [[Податотека:The South Korean girl group 2NE1 posing for the Korean Culture and Information Service, August 2010.jpg|алт=|мини| 2NE1 како го снимаат музичкиот спот за „Can't Nobody“ во 2010 година]] Во 2010 година, 2NE1 неочекувано ја издале „ Try to Follow Me “ во февруари преку разни дигитални продавници без претходно соопштение или промоција за да го поддржат телефонот Corby Folder на [[Samsung|Самсунг]].<ref name=":1">{{ko}} Park, Se-yeon. [http://news.joins.com/article/297/4006297.html?ctg=15 2NE1 오늘(9일) 게릴라 신곡 깜짝공개 ‘날 따라 해봐요’ (''2NE1 Releases "Guerilla" Surprise Single "Please Follow Me" Today (the 9th)'')]{{Мртва врска}}. ''JoongAng Ilbo''/''Newsen''. 9 февруари 2010. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Песната се искачила на првото место на дигиталната табела Гаон.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=08&hitYear=2010&termGbn=week|title=Try to Follow Me|last=|first=|date=|work=|language=ko|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> Тоа лето, 2NE1 патувале за [[Лос Анџелес]] и [[Лондон]] за снимање на англиски песни за еден деби албум во САД со членот и музички продуцент на Black Eyed Peas, [[Вилијам Џејмс Адамс|will.i.am]]. Групата снимила вкупно 10 песни во нивните почетни сесии.<ref name="americandebut">{{Наведени вести|url=http://www.nst.com.my/nst/articles/Orientalwhirl_Americandebutfor2NE1/Article/|title=Oriental whirl: American debut for 2NE1|last=|first=|date=19 септември 2010|work=New Straits Times|access-date=8 јуни 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20101007003709/http://nst.com.my/nst/articles/Orientalwhirl_Americandebutfor2NE1/Article|archive-date=7 октомври 2010|dead-url=}}</ref> Првиот целосен албум на квартетот, To Anyone (2010), бил издаден на 9 септември, а дебитирал на местото број 7 на [[Билборд (магазин)|Билборд табелата]].<ref>{{Наведени вести|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7588838/2ne1-disbands-yg-entertainment|title=2NE1 Officially Disbands, YG Entertainment Renews Contracts With CL and Dara|last=Herman|first=Tamar|date=26 ноември 2016|work=Billboard|access-date=8 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> Пред објавувањето на албумот, тој веќе добил 120.000 нарачки.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.dkpopnews.net/2010/09/news-2ne1s-to-anyone-album-pre-order.html|title=[NEWS] 2NE1's "To Anyone" Album Pre-order Tops Hanteo Real-time Album Sales Chart!|last=|first=|date=|work=Daily K Pop News|access-date=8 јуни 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20171007022709/http://www.dkpopnews.net/2010/09/news-2ne1s-to-anyone-album-pre-order.html|archive-date=2017-10-07|dead-url=|language=en-US|url-status=dead}}</ref> Содржел вкупно 12 песни, објавени биле четири синглови: првите пет хитови „Clap Your Hands“, „ Can't Nobody“, „It Hurts (Slow)“ и на врвот на табелата „Go Away“.<ref name="Gaon chart single rankings">Gaon chart single rankings:</ref><ref name="Halloween song">{{Наведена мрежна страница|url=http://spn.edaily.co.kr/entertain/newsRead.asp?sub_cd=EA21&newsid=01210326593135216&DirCode=0010201|title=양현석 "2NE1 후속곡..할로윈 공개" 호기심|last=Park, Mi Yae|first=|date=23 октомври 2010|work=SPN|publisher=eDaily|language=ko|trans-title=Yang Hyun Suk: "2NE1 follow up song on Halloween," sparks public curiosity|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва врска}}</ref><ref name="It Hurts single">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/977#more-977|title=2NE1 후속곡 아파|last=|first=|date=30 октомври 2010|work=YG Life|publisher=YG Entertainment|language=ko|trans-title=2NE1 Follow Up Song It Hurts|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Мртва врска}}</ref> Петтата песна „Don't Stop the Music“ била снимена како „посебен подарок за тајландските обожаватели“, а исто така била искористена во комбинација со поддршката на групацијата Јамаха Фиоре.<ref name="Don't Stop the Music">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.pingbook.com/news/view.php?id=10777|title=สี่สาวเปรี้ยวซ่า 2NE1 เตรียมส่งซิงเกิลพิเศษ "Don't Stop The Music" เพื่อแฟนไทยโดยเฉพาะพร้อมฟังก่อนใครในโลก!! 26 พฤศจิกายนนี้ ทุกคลื่นวิทยุทั่วประเทศ. กระแสตอบรับดี โอกาสเจอ 2NE1 ยิ่งมาก!!|last=|first=|date=25 ноември 2010|work=Pingbook Entertainment|publisher=Pingbook Network|language=th|trans-title=2NE1 објавувајќи ја „Don't Stop the Music“ како посебен проект за тајландските обожаватели, објавувајќи ја на 26 ноември, добра можност да ги сретнат 2NE1!|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> На доделувањето на Азиските музички награди Мнет во 2010 година, 2NE1 ги одвеле дома највисоките признанија: „Уметник на годината“, „Најдобро музичко видео“ за „Can't Nobody“, „Најдобра женска група“ и „Албум на годината“.<ref name="winners">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mb.com.ph/node/290011/2ne1-win|title=2NE1 wins MAMA Artist, Album of the Year|last=Hicap, Jonathan M.|date=November 29, 2010|work=Manila Bulletin|publisher=Manila Bulletin Publishing|archive-url=https://web.archive.org/web/20101225224014/http://www.mb.com.ph/node/290011/2ne1-win|archive-date=December 25, 2010|accessdate=February 12, 2011}}</ref><ref name="nominees">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mb.com.ph/articles/284825/controversial-mnet-asian-music-awards-bares-nominees|title=Controversial Mnet Asian Music Awards bares nominees|last=Hicap, Jonathan M.|date=October 29, 2010|work=Manila Bulletin|publisher=Manila Bulletin Publishing|archive-url=https://web.archive.org/web/20101029175022/http://mb.com.ph/articles/284825/controversial-mnet-asian-music-awards-bares-nominees|archive-date=October 29, 2010|accessdate=February 12, 2011}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://tvdaily.mk.co.kr/read.php3?aid=1290984058107358010|title=MAMA "보아-女가수상, 씨엔블루-男신인상 등 추후 전달"|date=November 29, 2010|work=tvdaily.mk.co.kr|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113105106/http://tvdaily.mk.co.kr/read.php3?aid=1290984058107358010|archive-date=November 13, 2013|accessdate=29 January 2015}}</ref> === 2011–2012 година: Јапонско деби и меѓународно проширување === На 19 јануари 2011 година, „ Can't Nobody (англиска верзија)“ била издадена на јапонската дигитална продавница Рекочоку како мелодии за ѕвонење.<ref name="recochoku1">{{Наведена мрежна страница|url=http://avexnet.or.jp/2ne1/info/110112.html|title=CAN'T NOBODY (English Version)　レコチョクにて独占先行配信開始!|last=|first=|date=19 јануари 2011|work=2NE1 Avex Official Website|publisher=Avex Group|language=ja|trans-title="Can't Nobody (English Version)" exclusive ringtone release on Recochoku!|archive-url=https://web.archive.org/web/20110322041220/http://www.avexnet.or.jp/2ne1/info/110112.html|archive-date=22 март 2011|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> Следниот месец, придружно музичко видео било достапно за преземање преку [[iTunes]] Јапонија. Нивниот јапонски деби сингл „Go Away“ бил објавен како ринг-тон на 9 март,<ref name="go away single">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sanspo.com/geino/news/110223/gnj1102230506020-n2.htm|title=|last=|first=|date=23 февруари 2011|work=Sanspo.com|publisher=Sankei Digital Inc|language=ja|script-title=ja:"最後の大物"２ＮＥ１、今春日本デビュー|trans-title=2NE1 to debut in Japan this Spring|archive-url=https://web.archive.org/web/20110623034858/http://www.sanspo.com/geino/news/110223/gnj1102230506020-n2.htm|archive-date=23 јуни 2011|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> а подоцна бил користен како тематска песна за јапонската телевизиска програма ''Мезамаши ТВ''.<ref name="mezamashi">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.avexnet.or.jp/2ne1/info/110331.html|title=「GO AWAY」、フジテレビ系「めざにゅ〜」テーマソングに決定！|last=|first=|date=31 март 2011|work=Avex Official Website – 2NE1|publisher=Avex Group|language=ja|trans-title="Go Away" selected to be Mezamashi TV's theme song!|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511020027/http://www.avexnet.or.jp/2ne1/info/110331.html|archive-date=11 мај 2011|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> На 16 март, првиот корејски ЕП „''2NE1“'' бил достапен во [[Јапонија]]; промотивните активности биле откажани како резултат на [[Земјотрес во Сендај 2011|земјотресот во Тохоку и цунамито]].<ref name="situation">{{Наведена мрежна страница|url=http://news.nate.com/view/20110316n26328|title=양현석 "2NE1, 日안정되면 언제든 활동OK..韓활동먼저"|last=Gil|first=Hye-seong|date=16 март 2011|work=Nate News|publisher=SK Communications|language=ko|trans-title=Yang Hyun Suk: "2NE1, waiting until Japanese situation is stable"|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> „''2NE1“'' дебитирал на 24. место на топ листите на Орикон, продавајќи 3.860 примероци во својата прва недела на издавање.<ref name="2ne1 week 1 oricon">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/more/3/|title=|last=|first=|date=|work=Oricon Style|publisher=Oricon Inc|language=ja|script-title=ja:アルバム 週間ランキング|trans-title=Album Weekly Ranking|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> Првичните планови за нивното официјално деби на Јапонија на ''Музичката станица'' биле одложени за подоцна во истата година, како резултат на земјотресот,<ref name="music station cancelled">{{Наведена мрежна страница|url=http://avexnet.or.jp/2ne1/info/1103112.html|title=テレビ朝日「MUSIC STATION」オンエア中止のお知らせ|last=|first=|date=11 март 2011|work=Avex Official Website – 2NE1|publisher=Avex Group|language=ja|trans-title=TV Asahi's ''Music Station'' appearance cancelled|archive-url=https://web.archive.org/web/20110318095556/http://avexnet.or.jp/2ne1/info/1103112.html|archive-date=18 март 2011|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> иако квартетот учествувал во кампањата преку Навер „Молете се за Јапонија“ заедно со многу други корејски познати личности за да соберат средства за жртвите од земјотресот.<ref name="pray for japan">{{Наведена мрежна страница|url=http://photo.naver.com/galleryn/130/12172|title=스타들의 "Pray for Japan" 릴레이가 시작되었습니다!|work=Naver|publisher=NHN Corp|language=ko|trans-title=Star's "Pray for Japan" relay has started!|accessdate=10 јуни 2020|archive-date=2011-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110321051525/http://photo.naver.com/galleryn/130/12172|url-status=dead}}</ref> Групата се вратила во Јужна Кореја со нивниот втор ЕП „2NE1“ (2011), постигнувајќи три хитови на првото место: „Lonely“, „I Am The Best“, кој исто така ја освоила наградата „Песна на годината“ на доделувањето на Азиските музички награди Мнет,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mama.interest.me/2014mama/history?type=winner&year=2011|title=2011 MAMA Winners|work=Mnet Asian Music Awards|publisher=CJ E&M|accessdate=December 15, 2014|archive-date=2014-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20141209164544/http://mama.interest.me/2014mama/history?type=winner&year=2011|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.soompi.com/2011/11/01/mnet-releases-mama-awards-nominees-list/|title=Mnet Releases MAMA Awards Nominees' List|date=November 1, 2011|work=Soompi|accessdate=December 15, 2014|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115808/http://www.soompi.com/2011/11/01/mnet-releases-mama-awards-nominees-list/|url-status=dead}}</ref> и „Ugly“ како и хитот на местото број 3 „Hate You“.<ref name="Gaon chart single rankings"/> Самиот албум бил голем успех, држејќи го врвот на Гаонската листа и продавајќи над 108.000 примероци.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.instiz.net/pt/2637866|title=[인티포털] 가온 차트 역대 음반판매량 TOP100 (2010~2014)|date=April 13, 2018|work=인스티즈(instiz, 音思提资)}}</ref> По завршувањето на промоциите во август 2NE1 го одржале првиот распродаден самостоен концерт во Олимписката сала во Олимпискиот парк Џамсил на 26, 27 и 28 август во [[Сеул|Сеул, Јужна Кореја]] пред да летаат назад во Јапонија. [[Податотека:2NE1_from_acrofan.jpg|лево|мини| 2NE1 на Наградите на Јутјуб за 2011 година]] Одлучувајќи да го преснимаат нивниот втор EP „''2NE1“'' (2011) на јапонски јазик, албумот бил издаден како ''„Nolza“'' и објавен истата година, достигнал прво место на топ листите на Орикон и продал над 48.000 примероци.<ref name="OriconSales">{{Наведена мрежна страница|url=http://ranking.oricon.co.jp|title=オリコンランキング情報サービス「you大樹」|last=|first=|date=|work=|publisher=Oricon|language=ja|url-access=subscription|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> Изданијата на јапонски јазик на „I Am The Best“, „Hate You“, „Go Away“ и „Lonely“ биле објавени како синглови. Тие исто така ја започнале Првата турнеја во Јапонија 2NE1 - Нолза на 19 и 20 септември во арената Јокохама. Тој октомври, MTV Iggy одржа глобален натпревар, на кој 10 бендови од целиот свет се натпреварувале со гласање за титула на „Најдобар нов бенд“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mtviggy.com/best-new-band-in-the-world-concert-sweepstakes/|title=You chose the best, and now it's your time to celebrate.|last=|first=|date=|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> Со нивната песна „I Am The Best“, 2NE1 биле крунисани за победници на титулата на 10 ноември 2011 година, со што ова била нивна прва награда во Соединетите Држави.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mtviggy.com/articles/world-meet-2ne1/|title=World, Get Ready For 2NE1: MTV Iggy's Best New Band In The World!|last=|first=|date=|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> 2NE1 настапиле на [[Тајмс сквер|Тајмс Сквер]] во декември за да ја прифатат честа. На крајот на 2011 година, 2NE1 биле номинирани и за Јапонската награда на музички записи за „Најдобар нов уметник“, губејќи од јапонската женска група Fairies.<ref name="tokyograph20111120">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tokyograph.com/news/53rd-japan-record-award-winners/|title=53rd Japan Record Award winners|last=|first=|date=20 ноември 2011|work=|publisher=Tokyograph|archive-url=https://www.webcitation.org/6AF8mDIkh?url=http://www.tokyograph.com/news/53rd-japan-record-award-winners/|archive-date=2012-08-28|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020|url-status=dead}}</ref><ref name="tokyograph20111230">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tokyograph.com/news/akb48-wins-53rd-japan-record-award/|title=AKB48 wins 53rd Japan Record Award|last=|first=|date=30 декември 2011|work=|publisher=Tokyograph|archive-url=https://www.webcitation.org/6AF8nCl8Z?url=http://www.tokyograph.com/news/akb48-wins-53rd-japan-record-award/|archive-date=2012-08-28|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020|url-status=dead}}</ref> На 28 март 2012 година, 2NE1 го издале својот прв целосен јапонски албум „''Collection“,'' заедно со нивниот втор јапонски сингл „Scream“. Албумот вклучувал јапонски преработки на нивните корејски песни како „Love Is Ouch“, „ Fire “ и „ I Don't Care “, како и препев на хит-песната на [[Мадона (пејачка)|Мадона]] од 1984 година „Like A Virgin“. Повеќе изданија на албумот биле објавени за да вклучуваат ДВД во кој биле содржани јапонски и корејски музички видеа на групата, според музичкото мрежно место на Орикон. Албумот се искачил на 5. место на Орикон Дејли табелата и продал над 32.000 примероци во Јапонија.<ref name="OriconSales"/><ref name="oricon albums">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.oricon.co.jp/prof/artist/489627/ranking/cd_album/|title=|last=|first=|date=|work=|publisher=Oricon|language=ja|script-title=ja:２ｎｅ１のアルバム売り上げランキング|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> Подоцна истата година, 2NE1 и групата Биг Бенг биле поканети да настапат за прв пат на Фестивалот Спрингроу во 2012 година во Јапонија, заедно со некои од најдобрите хип-хоп уметници од САД и Јапонија. Претходната година биле поканети 2NE1 и подгрупата GD <nowiki>&</nowiki>amp; TOP, но заради трагедијата со цунамито и земјотресот во Јапонија, фестивалот бил откажан.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://asiapacificarts.usc.edu/article@apa?big_bang_and_2ne1_added_to_springroove_lineup_17886.aspx|title=Big Bang and 2NE1 added to Springroove lineup|last=|first=|date=31 јануари 2012|work=|publisher=Asia Pacific Arts|archive-url=https://web.archive.org/web/20141107092642/http://asiapacificarts.usc.edu/article@apa?big_bang_and_2ne1_added_to_springroove_lineup_17886.aspx|archive-date=7 ноември 2014|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> 2NE1 исто така соработувал со јапонската хип-хоп група М-Фло за песната „She's So (Outta Control)“, која била претставена на шестиот студиски албум на уметникот, ''„Square One''“. Песната била објавена како водечка песна од албумот, две недели пред објавувањето на албумот на 29 февруари.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www2.jasrac.or.jp/eJwid/main.jsp?trxID=F20101&WORKS_CD=70434069&subSessionID=001&subSession=start|title=作品コード 704-3406-9 ＳＨＥ'Ｓ　ＳＯ（ＯＵＴＴＡ　ＣＯＮＴＲＯＬ）|last=|first=|date=|year=2012|work=|publisher=JASRAC|trans-title=M-Flo "She's So(Outta Control)" tie-up information|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> „She's So (Outta Control)“ стигнала до местото 43 на [[Билборд (магазин)|табелата на Билборд]] Japan Hot 100.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.billboard-japan.com/system/jp_charts/hot100/11-50/|title=Japan Billboard Hot 100|last=|first=|date=21 март 2012|work=|publisher=Billboard Japan|archive-url=https://web.archive.org/web/20120224011345/http://www.billboard-japan.com/system/jp_charts/hot100/11-50/|archive-date=24 февруари 2012|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> 2NE1 последователно ги завршил своите јапонски промоции изведувајќи на МТВ Видео музичките награди на Јапонија, што биле одржани на 23 јуни во центарот Махукари Месе. Тие исто така ја освоиле наградата „Најдоброто ново видео на уметник“ за нивната песна „I Am the Best“. Не-албумскиот сингл „I Love You“, исто така, бил објавен во нивната матична земја, на врвот на табелата и да станал нивниот шести сингл на првото место.<ref name="news.naver.com">{{ko}} [http://news.naver.com/main/read.nhn?mode=LSD&mid=shm&sid1=106&oid=108&aid=0002147417 [단독&#x5D;2NE1, 1년만 전격컴백..6월 韓새앨범·7월 콘서트 :: 네이버 뉴스]. News.naver.com. Посетено на 8 јуни 2020.</ref> Тој декември 2NE1 и Биг Бенг стигнале на списокот на МТВ Стајл за „Најдобар стил на бенд за 2012 година“. Двете групи на YG Entertainment биле единствените азиски уметници што биле на списокот од 10 други различни музичари, кој ги вклучувал [[One Direction]], [[The Wanted]], Backstreet Boys, [[Спајс Грлс|Spice Girls]], [[Destiny's Child|Destiny’s Child]], Fun and No Doubt.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://style.mtv.com/2012/12/07/best-band-style-of-2012/|title=Best Band Style Of 2012|date=December 7, 2012|publisher=MTV|accessdate=October 28, 2013|archive-date=2013-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210716/http://style.mtv.com/2012/12/07/best-band-style-of-2012/|url-status=dead}}</ref> === 2013–2014: Соработки, светско признание и светска турнеја === На 14 март 2013 година, 2NE1 го објавиле синглот на англиски јазик „Take the World On“, што било соработка со пејачот [[Вилијам Џејмс Адамс|will.i.am.]] Песната претходно била користена во реклама за Intel Ultrabook<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/8179|title=will.i.am and 2NE1 Take the World On with Intel Ultrabook Project|last=|first=|date=19 јуни 2012|work=|publisher=Mwave|archive-url=https://archive.today/20131125212504/http://mwave.interest.me/enewsworld/en/article/8179|archive-date=25 ноември 2013|dead-url=|accessdate=8 јуни 2020}}</ref> На 21 март, во интервју за „''Elle“'', CL потврдила дека групата сè уште не планирала албум за во САД, но сакала да произведе повеќе песни во англиски. Втората соработка со will.i.am ја створила „Gettin' Dumb"; овој пат вклучувајќи го и неговиот бендов колега apl.de.ap. Песната била прикажана на вториот албум на ''will.i.am #willpower'', кој бил објавен на 23 април. Следните синглови на 2NE1 не биле врзани за ниту еден албум, со високо котирачките песни „Falling in Love“ и „Missing You“, станувајќи нивни седми и осми број еден синглови. Третата, „Do You Love Me“, била хит на третото место.<ref name="Gaon chart single rankings"/> [[Податотека:2NE1_2013.jpg|мини|2NE1 настапувајќи на Samsung Passion Talk, септември 2013 година]] Во 2014 година, квартетот се појавил на епизода од ''Ергенот'' во јануари и подоцна, во финалето за ''Американскиот следен топ модел'' каде што последното шоу било снимано во Јужна Кореја.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/29632?lang=en|title=2NE1 to Appear on the Final Episode of "America's Next Top Model"|last=|first=|date=|work=|publisher=Yg Life|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=9 јуни 2020}}</ref> Следниот месец, 2NE1 го издале својот втор студиски албум ''„Crush“'' (2014).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/27590?lang=en|title=NEWS ABOUT '2NE1'|last=|first=|date=13 февруари 2014|work=|publisher=YG-Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301185019/http://www.yg-life.com/archives/27590?lang=en|archive-date=2014-03-01|dead-url=|accessdate=9 јуни 2020|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/27872?lang=en|title=NEWS ABOUT '2NE1' : PART 2|last=|first=|date=19 февруари 2014|work=YG Life|publisher=YG Entertainment|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=9 јуни 2020}}</ref> Два синглови биле објавени истовремено: „Come Back Home“ и „Happy“. „Come Back Home“ се искачила на првото место на табелата на песни Гаун, со што станала нивниот деветти хит на местото број 1.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2014&termGbn=week|title=Come Back Home" and "Gotta Be You|last=|first=|date=|work=|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20150514025416/http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2014&termGbn=week|archive-date=14 мај 2015|dead-url=|accessdate=9 јуни 2020}}</ref> Нивниот трет сингл од албумот, „Gotta Be You“ бил објавен на 20 мај заедно со музичкото видео. „Crush“ продал 5.000 примероци за 4 дена во Соединетите Држави, достигнувајќи го на # 61 на [[Билборд 200|''Билборд'' 200]] и поставил нов американски рекорд за „Највисоко рангирање и најдобро продаван албум на К-поп“, победувајќи други групи како што се Girl's Generation и Биг Бенг.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/5923212/2ne1-sets-new-us-record-for-highest-charting-best-selling-k-pop|title=2NE1 Sets New U.S. Record for Highest-Charting, Best-Selling K-Pop Album With 'Crush'|last=|first=|date=|work=Billboard|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=9 јуни 2020}}</ref> На 26 јуни издале јапонско издание „Crush''“,'' кое достигнало бр. 4 на табелата дневен албум Орикон.<ref name="oricon albums"/> Групата ја одржала и четвртата концертна турнеја ''AON: All or Nothing'', во која биле вклучени застанувања во [[Кина]], [[Сингапур]], [[Тајван]], [[Тајланд]], [[Филипини]], Јапонија, [[Малезија]] и [[Индонезија]]. Од март до октомври, тие извеле вкупно дваесет концерти низ 16 градови, со вкупно 180.000 присутни.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/26256?lang=en|title=2NE1 – 2014 WORLD TOUR|last=|first=|date=26 декември 2013|work=|publisher=YG Life|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/26723?lang=en|title=DARA on '2NE1's World Tour Preparation' #1&#93; A very serious videoconference|last=|first=|date=15 јануари 2014|work=YG Life|publisher=YG Entertainment|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/26744?lang=en|title=2nd World Tour Title: 2NE1 AON (ALL OR NOTHING)|last=|first=|date=15 јануари 2014|work=|publisher=YG Life|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Претходниот сингл на 2NE1, „I Am The Best“, бил објавен на 11 декември во САД под Капитол Рекордс. На 18 декември нивната песна „Gotta Be You“ била крунисана „Песна на годината“ од МТВ Иги.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mtviggy.com/blog-posts/song-of-the-year-it-had-to-be-2ne1s-gotta-be-you/|title=MTV IGGY|last=|first=|date=18 декември 2014|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Групата добила светско признание на крајот на 2014 година. „''Crush“'' бил единствениот музички запис од азиски уметник кој стигнал на „40 најдобри албуми на 2014 година“ на Фјуз ТВ<ref>{{Наведени вести|url=https://www.fuse.tv/2014/12/best-of-2014-albums#39|title=40 Best Albums of 2014|last=|first=|date=|work=Fuse|access-date=10 јуни 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513030015/https://www.fuse.tv/2014/12/best-of-2014-albums#39|archive-date=2019-05-13|dead-url=|url-status=dead}}</ref> и се нашол на првото место на списокот на списанието „[[Билборд (магазин)|''Билборд'']]“ на „Најдобар албум на К-поп за 2014“<ref>{{Наведени вести|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/6397820/best-k-pop-albums-2014|title=The 10 Best K-Pop Albums of 2014|last=Benjamin|first=Jeff|date=12 ноември 2014|work=Billboard|access-date=10 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=|last2=Oak|first2=Jessica}}</ref> како и единаесетти на годишната табела на светски албуми.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2014/world-albums-artists|title=World Albums Artists - Year-End 2014|last=|first=|date=|work=Billboard|access-date=10 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/6415076/2ne1-crush-year-end-world-albums-kpop|title=2NE1's 'Crush' Is First K-Pop Entry on Year-End World Albums Chart|last=Benjamin|first=Jeff|date=22 декември 2014|work=Billboard|access-date=10 јуни 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> === 2015–2017 година: Прекин и распуштање === По прекинувањето на договорот на Бом [[Парк Бом|заради нејзиниот скандал со лекови во 2014 година]], другите членови започнале да истражуваат независни ангажирања, испраќајќи ја групата практично во прекин. Дара повторно ја воспоставила глумечката кариера, глумејќи во кратки драми како што се „''Д-р Ијан“'' и ''„Ние раскинавме“'', како и во ''Ми недостигаш'' на KBS. Минзи ја отворила Милениумската академија за танцување.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://ygunited.com/2015/10/05/2ne1s-minzy-successfully-opens-her-millennium-dance-academy/|title=2NE1's Minzy Successfully Opens Her 'Millennium Dance Academy'|last=Yg United|first=|date=5 мај 2015|work=|publisher=YG UNITED|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117230257/http://ygunited.com/2015/10/05/2ne1s-minzy-successfully-opens-her-millennium-dance-academy/|archive-date=17 ноември 2015|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> CL започнала соло кариера во Соединетите држави со објавувањето на „Hello Bitches“ од нејзиното претстојно ЕП Lifted. Единствената активност на групата во 2015 година бил изненадувачкиот настап на доделувањето на Азиските музички награди Мнет во 2015 година во Хонгконг. По настапот на CL на нејзините соло синглови „The Baddest Female“ и „Hello Bitches“, сите членови се соединија да ги изведат „Fire“ и „I Am The Best“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/58801?lang=en|title=[2015 MAMA] 2NE1 Performs as a Group for the First Time in Two Years|last=|first=|date=|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Настапот сега е најгледаниот настап на МАМА од женска група. Бил аплаудиран и како резултат, бил забележан како еден од најдобрите настапи на 2015 година од Фуз.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fuse.tv/galleries/2015/12/best-of-2015-amazing-performances-photos#10|title=Beyoncé, 2NE1, Madonna & More: Amazing Performance of 2015|last=Nunez|first=Jatnna|date=|work=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Тие, исто така, ја освоиле Големата награда на прв бренд на Кореја во Кина во 2016 година за „Топ 10 најочекувани К-ѕвезди на 2016 година“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://bntnews.co.uk/app/news.php?nid=27353|title=Chinese Elect the Top 10 Most Anticipated K-Stars of 2016|last=Yi|first=Yoonjung|date=|work=International BNT News|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222131511/http://bntnews.co.uk/app/news.php?nid=27353|archive-date=2015-12-22|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020|url-status=dead}}</ref> По една година прекин, YG Entertainment го потврдиле заминувањето на Минзи во април 2016 година, во кое се наведувало дека групата ќе продолжи како трио.<ref name="minzyleave"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://media.daum.net/m/entertain/newsview/20160405153515191|title=YG "2NE1 공민지 탈퇴..팀 3인조 체재 여름 신곡"(전문)|last=Yoon Seong-yeol|first=|date=5 април 2016|work=Star News|language=ko|trans-title=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.yg-life.com/archives/73266|title='2NE1'에 대한 공식 입장|last=|first=|date=5 април 2016|work=|publisher=YG Entertainment|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Подоцна тој ноември, сепак, YG Entertainment го најавил распадот на групата. CL и Дара останале потпишани како соло уметници, додека Бом била ослободена од нејзиниот договор.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://entertain.naver.com/music/now/read?oid=311&aid=0000676645|title=YG "2NE1, 7년만 공식 해체…박봄 재계약 NO"(공식입장 전문)|last=|first=|date=25 ноември 2016|work=Naver|language=ko|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Последниот сингл, „Goodbye“, бил објавен во јануари 2017 година како збогум на нивните обожаватели,<ref name="finalsingle"/> инспириран од писмо што CL првично ѝ го напишала на Минзи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.yg-life.com/archives/85490|title=2NE1 '안녕', 공민지 생각하면서 썼다…'고별송' 뒷이야기|last=|first=|date=21 јануари 2017|work=|publisher=YG Entertainment|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123083029/http://www.yg-life.com/archives/85490|archive-date=2017-01-23|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020|url-status=dead}}</ref> Песната се нашла на врвот на ''табелата'' на ''Billboard'' World Digital Songs.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.billboard.com/biz/charts/2017-02-11/world-digital-songs|title=World Digital Song Sales - February 11, 2017|last=|first=|date=31 јануари 2017|work=Billboard Chart|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> == Уметност и влијанија == Мини албум дебито „''2NE1“'' (2009), групата била забележана дека има посебен, мешан стил. Додека „Lollipop“ била категоризирана како за [[Поп-музика|поп]], деби синглот „Fire“ е предоминатно под влијание на [[Хип-хоп музика|хип-хоп]]. „I Don't Care“, сепак, беше наменета како песна со чувство на [[реге]].<ref name="2NE1 EP genre">{{Наведена мрежна страница|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2009070109164226325&type=3|title=2NE1 첫 미니 타이틀 'I don't care' 1일 전격 공개|last=Moon, Wan-sik|first=|date=1 јули 2009|work=Star News|publisher=MoneyToday|language=ko|trans-title=2NE1 first mini-album titled ''I Don't Care'', takes public by storm|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Нивниот кам-бек албум, ''To Anyone'', бил обележан со силна промена во електронската музика. „ Go Away“, најуспешниот промотивен сингл од албумот, бил класифициран како денс жанр.<ref name="Go Away genre">{{Наведена мрежна страница|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2010091013294498802&type=3|title='컴백' 2NE1, 댄스 타이틀곡 '고 어웨이' 뮤비 공개|last=Park, Yeong-ung|first=|date=10 септември 2010|work=Star News|publisher=MoneyToday|language=ko|trans-title=2NE1 comeback, dance title track "Go Away" music video released|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Сепак, песните како „It Hurts (Slow)“ се [[Современ Р&Б|R&B]], друг стил што го карактеризирал и нивниот прв мини албум.<ref name="It Hurts genre">{{Наведена мрежна страница|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2010103116233091855&type=3|title='인기가요' 2NE1, 후속곡 '아파' 첫선 '4人4色'|last=Mun, Wan-sik|first=|date=31 октомври 2010|work=Star News|publisher=MoneyToday|language=ko|trans-title=2NE1 on ''Inkigayo'', "It Hurts" song debut: 4 people, 4 colors|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Трите насловни записи, „Clap Your Hands“, „Go Away“ и „Can't Nobody“ да се забележат за нивните трајни впечатоци.<ref name="2NE1 25 Days After">{{Наведена мрежна страница|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2010100316305812801&type=3|title=2NE1, 25일만에 1위 8번..'가요계평정' 의미는?|last=Park, Yeong-ung|first=|date=3 октомври 2010|work=Star News|publisher=MoneyToday|language=ko|trans-title=2NE1, 25 days after being number one eight times, what's this mean for the music industry?|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> === Слика === 2NE1 биле познати по „уникатен и најгласен стил“.<ref name="KBS Image">{{Наведена мрежна страница|url=http://world.kbs.co.kr/english/entertainment/enter_chart_detail.htm?No=13424|title=Rating the Latest Idol Group Comebacks|last=|first=|date=15 ноември 2010|work=KBS Global|publisher=KBS|archive-url=https://archive.today/20101124101119/http://world.kbs.co.kr/english/entertainment/enter_chart_detail.htm?No=13424|archive-date=24 ноември 2010|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> За време на нивниот деби-сингл, групата била забележана дека е „хип-хоп“ и женска верзија на Биг Бенг, но го смениле ова гледиште со „I Don't Care“ во силни, женствени жени.<ref name="release"/> За време на музичкото видео „It Hurts (Slow)“, членовите биле забележани за нивната готска, црна облека<ref name="It Hurts style">{{Наведена мрежна страница|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2010110113381634846&type=3|title=산다라박의 눈물..2NE1 '아파' 뮤비 공개|last=Park, Yeong-ung|first=|date=1 ноември 2010|work=Star News|publisher=MoneyToday|language=ko|trans-title=Sandara Park's tears; 2NE1's "It Hurts" music video released|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> и чудна коса и перики.<ref name="It Hurts style 2">{{Наведена мрежна страница|url=http://news.nate.com/view/20101113n04503|title=★처럼 이미지 변신하고 싶다면? '패션가발'을 활용해라!|last=Song, Yeong-won|first=|date=1 ноември 2010|work=Nate News|publisher=SK Communications|language=ko|trans-title=Do you want to have an image transformation? Use a wig!|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Зек Гринбург од деловното списание „''Форбс“'' ги опишал 2NE1 како поп група која се одликувала со смели, светли облеки и големи, заразни фрази споени со рап стихови и „перчење во лице“. Тој исто така сметал дека групата е „поголема од [[Псај]]“, пејач на светскиот хит сингл „Gangnam Style“.<ref name="forbes20121016">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2012/10/16/bigger-than-psy-2ne1-and-the-future-of-k-pop/|title=Bigger Than Psy: 2NE1 And The Future Of K-Pop|last=Greenburg|first=Zack|date=16 октомври 2012|work=Forbes|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020|quote=Known by many as the Korean version of the Spice Girls, the group has sold 27 million digital downloads to date, including the single "I Am The Best," which moved 4.5 million units}}</ref> Квартетот ја користел својата слика во голем број реклами и промотивни проекти. Во 2009 година, тие потпишале договор за модели со Фила на нова комерцијална кампања.<ref name="Commercial deals">{{ko}} Lee, Na-Young. [http://www.todaykorea.co.kr/news/articleView.html?idxno=73471 2NE1, 이번에는 광고계 접수한다! '억대모델 발탁' (''2NE1, This time they're taking over the advertising industry'')] . ''Today Korea''. 16 јуни 2009. Посетено на 10 јуни 2020.</ref> На почетокот на мај 2013 година, мрежното место „2NE1Loves.com“ било отворено заедно со мистериозни видеа на членовите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/1560733/yg-entertainment-teases-whos-next-as-mysterious-2ne1-loves-videos|title=YG Entertainment Teases 'Who's Next?' as Mysterious '2NE1 Loves' Videos Surface|last=Benjamin|first=Jeff|date=8 мај 2013|publisher=billboard}}</ref> Проектот подоцна бил откриен дека е ''2NE1 Loves Shinsegae'', поддршка за стоковната куќа и брендот Chrome Hearts.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ygfamily.com/network/Network_Info.asp?LANGDIV=E&ATYPE=&PTYPE=&ARTIDX=&PROIDX=&IDX=2481|title=2NE1, 하이주얼리 브랜드 '크롬하츠'와 콜라보레이션|last=|first=|date=20 мај 2013|work=|publisher=YG Family|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420153712/https://www.ygfamily.com/network/Network_Info.asp?LANGDIV=E&ATYPE=&PTYPE=&ARTIDX=&PROIDX=&IDX=2481|archive-date=2021-04-20|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020|url-status=dead}}</ref> Нивните песни биле користени, исто така, со „Lollipop“ за телефонот LG Cyon, „Follow Me“ за телефонот Corby Folder на [[Samsung|Самсунг]],<ref name="may"/> „Go Away“ како тематска песна за јапонската телевизиска програма ''Мезамаши ТВ'' и „Don't Stop the Music“ за нивно одобрување на Јамаха Фиоре.<ref name="Don't Stop the Music"/><ref name="mezamashi"/> За време на [[Земјотрес во Сендај 2011|земјотресот и цунамито во]] Тохоку во 2011 [[Земјотрес во Сендај 2011|година]], 2NE1 го дале својот имиџ на кампањата на Навер „Моли се за Јапонија“ за да помогнат во собирањето средства за жртвите.<ref name="pray for japan"/> === Влијанија === 2NE1 снимиле R&B песни со стилови што опфаќа урбан и денс-поп.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ygfamily.com/artist/Album.asp?LANGDIV=K&ATYPE=2&ARTIDX=4|title=안녕 (Goodbye)|accessdate=2020-06-10|archive-date=2016-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20160331231242/http://ygfamily.com/artist/Album.asp?LANGDIV=K&ATYPE=2&ARTIDX=4|url-status=dead}}</ref> Тие им дале заслуги на [[Спајс Грлс|„Спајс грлс“]] и TLC како влијанија од женски групи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mtv.com/news/articles/1695757/2ne1-korean-pop.jhtml|title=2NE1 Bringing K-Pop 'Girl Power' Stateside With will.i.am-Assisted Debut|last=Garibaldi|first=Christina|date=17 октомври 2012|work=|publisher=MTV|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021002614/http://www.mtv.com/news/articles/1695757/2ne1-korean-pop.jhtml|archive-date=2012-10-21|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020|url-status=dead}}</ref> [[Парк Бом]] ги навела пејачите, [[Бијонсе Ноулс|Бијонсе]] и [[Мараја Кери]] како нејзини главни влијанија поради нивниот силен вокал и моќните настапи. Таа ги набројала хип-хоп и R&B како нејзини омилени музички жанрови.<ref name="Park Bom interview">{{Наведена мрежна страница|url=http://spn.edaily.co.kr/entertain/newsRead.asp?sub_cd=EA21&newsid=01226726589691544&DirCode=0010201|title=|last=Park, Mi-ae|first=|date=22 мај 2009|work=eDaily SPN|publisher=eDaily|language=ko|script-title=ko:박봄, "가수 꿈 위해 유학도 포기했어요~"|trans-title=Park Bom, "For my singing dream, I stopped my overseas studying~"|archive-url=https://web.archive.org/web/20090531104629/http://spn.edaily.co.kr/entertain/newsRead.asp?sub_cd=EA21&newsid=01226726589691544&DirCode=0010201|archive-date=31 мај 2009|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Најмладиот член Минзи го навела славниот забавувач [[Мајкл Џексон]], [[Ријана]],<ref name="CL and Minzy influences">{{Наведена мрежна страница|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2010101315062267092&type=3|title="박봄은 비욘세?"..2NE1이 밝힌 롤모델은?|last=Park Yeong-ung|first=|date=13 октомври 2010|work=Star News|publisher=MoneyToday|language=ko|trans-title="Park Bom and Beyoncé?" Who are 2NE1's role models?|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> додека водачот CL ѝ рекла на продуцентот Теди Парк, и забавувачига [[Мадона (пејачка)|Мадона]] и Лорин Хил се нејзините модели.<ref name="CL interview">{{Наведена мрежна страница|url=http://spn.edaily.co.kr/entertain/newsRead.asp?newsid=01230006589691544|title=CL, "데모 테이프 들고 무작정 YG 문 노크"|last=Park, Mi-ae|first=|date=22 мај 2009|work=eDaily SPN|publisher=eDaily|language=ko|trans-title=CL, "knocked on the YG Entertainment door to hand in my demo tape"|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва врска}}</ref> Дара изјавила дека пејачката-глумица Ум Џунг-хва е нејзино вдаховение и ја идолизира Реџина Веласкес, добро позната филипинска пејачка и позната и како славејчето на [[Азија]]. Таа, исто така ужива во стилот и музиката на [[Бритни Спирс]], наведувајќи ја како пример, чии песни на кои честопати ги пеела додека растела, за време на интервјуата во САД кога биле на нивната нова посета на светската турнеја во [[Калифорнија]]. == Дискографија == * ''To Anyone'' (2010) * ''Collection'' (2012) * ''Crush'' (2014) == Концерти == === Главни концерти === * Забава во Филипини (2011) * Нолза (2011) * Глобална турнеја: Нова Еволуција (2012) * Светска турнеја: Се или Ништо (2014) === Други концерти === * YG Family Концерт (2010) * Концерт на 15-годишнината на YG Family (2011–2012) * Светска турнеја на YG Family: Моќ (2014) == Филмографија == * ''Стил:'' 2009 година (краток кадар) * ''Девојки:'' 2009 година (краток кадар) * 2009: ''2NE1TV'' * 2010: ''2NE1TV Сезона 2'' * 2011: ''2NE1TV во живо: Низ целиот свет (сезона 3)'' * ''2014: Следниот врвен модел на Америка на CBSTV'' * 2014: Ергенот ''- Хуан Пабло'' * 2014: Тим Јап шоу == Награди и признанија == Кога групата дебитирала, нивната песна „Fire“ и последователните настапи во живо биле наречени неконвенционални и впечатливи. Тие освоиле многу награди на неделните музички емисии, како што се ''The Music Trend'' и ''Music Bank''. „Fire“ им ги донел наградите Песна на месецот и Дебитант на месецот за мај.<ref name="2009 Cyworld SOTM">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2009061019561797884&nvr=|title=2NE1, 디지털 뮤직어워드 3관왕 기염①|last=Lee, Hye-rin|first=|date=10 јуни 2009|work=Asiae|publisher=Asiae|language=ko|trans-title=2NE1, 3-time digital music award winners|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> „I Don't Care“ им донел сличен успех и признание и ги довело 2NE1 да ја освојат наградата „Песна на годината“ на Азиските музички награди Мнет во 2009 година.<ref name="2009 MAMA">{{Наведена мрежна страница|url=http://mama.mnet.com/2009/AwardVote/AwardVote.asp|title=2009 Mnet Asian Music Awards|work=Mnet Asian Music Awards|publisher=Mnet Media|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20100423053146/http://mama.mnet.com/2009/awardvote/awardvote.asp|archive-date=23 април 2010|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Истата година, групата добила награди за дигитална музика во Cyworld за најпродавани уметници, најдобра дебитантска група, награда Бонсанг и најдобра песна за „I Don't Care“.<ref name="2009 Cyworld DMA">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mb.com.ph/articles/245849/2ne1-wins-big-cyworld-digital-music-awards|title=2NE1 wins big at Cyworld Digital Music Awards|last=Hicap, Jonathan M.|first=|date=2 март 2010|work=Manila Bulletin|publisher=Manila Bulletin Publishing|archive-url=https://web.archive.org/web/20100306132838/http://www.mb.com.ph/articles/245849/2ne1-wins-big-cyworld-digital-music-awards|archive-date=6 март 2010|dead-url=|accessdate=10 јуни 2020}}</ref> Групата била номинирана и на Наградите за златен диск во 2009 година за Наградата за популарност, Наградата за дебитант и Дигиталниот Бонсанг.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.allkpop.com/article/2009/11/2009-golden-disk-award-nominees|title=2009 Golden Disk Award nominees revealed|last=|first=|date=2 ноември 2009|work=|publisher=AllKpop|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=}}</ref> На доделувањето на Музичките награди Мелон, групата била еден и единствен дебитант на Топ 10 уметници во [[Јужна Кореја]] и најдобар нов уметник.<ref name="Melon 2009">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.melon.com/svc/awards/vote/winner_list.jsp|title=2009 Melon Music Awards|work=Melon|publisher=Loen Entertainment|language=ko|accessdate=10 јуни 2010}}</ref> Тие ги освоиле Овогодинешната сцена, Овогодинешниот албум, Овогодинешната песна на Наградите GQ во 2009 година. Тие добиле 4 од 10 номинации на Наградите Ритмер 2009, вклучително и Дебитант на годината, R&B уметник на годината, R&B Сингл на годината за „I Don't Care“ и R&B албум на годината за нивниот прв мини албум. Rhythmmer.net е познат по промовирање на хип-хоп и R&B истовремено за широко слушана и за подземна корејска музика. 2NE1 ја освоиле својата прва награда за Уметник на годината и Албум на годината за „''To Anyone''“ на доделувањето на Азиските музички награди Мнет во 2010 година, покрај наградите за Најдобра женска група и Најдобар музички спот за „Can't Nobody“.<ref name="2010 MAMA">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mb.com.ph/articles/290011/2ne1-wins-mama-artist-album-year|title=2NE1 wins MAMA artist, Album of the Year|last=Hicap, Jonathan M.|first=|date=29 ноември 2010|work=Manila Bulletin|publisher=Manila Bulletin Publishing|archive-url=https://web.archive.org/web/20101205025931/http://www.mb.com.ph/articles/290011/2ne1-wins-mama-artist-album-year|archive-date=5 декември 2010|dead-url=|accessdate=11 јуни 2020}}</ref> Тие биле првите уметници кои ги освоиле сите 3 врвни награди на Азиските музички награди Мнет. На 29 ноември 2011 година, 2NE1 ја освоиле наградата Најдобра вокална изведба од група за нивната песна „Lonely“ и биле наградени со нивната по втор пат Песна на годината за „I Am the Best“ на Азиските музички награди Мнет во 2011 година. По 2011 година, 2NE1 ги освоиле најголемите награди, за Женски уметник, во историјата на МАМА со 4 победи (2 Песни на годината, 1 Албум на годината и 1 Уметник на годината). == Наводи == {{Наводи|30em}} == Надворешни врски == * {{Матична|http://www.yg-2ne1.com|name=Службено мрежно место}} [[Категорија:Квартети]] [[Категорија:Музички групи основани во 2009 година]] [[Категорија:Јужнокорејски женски групи]] fl9wwddv0ckqk851jljg79mwceeayjo 0 1248592 5602719 5443446 2026-07-31T18:49:31Z Gurther 105215 5602719 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Иван Каранџулов | портрет = Ivan Karandzhulov.JPG | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на|||1856}} | роден-место = [[Прилеп]], [[Румелиски Пашалак]], [[Отоманско Царство]] | починал-дата = {{починал на и возраст|df=yes|1930|5|5|1856||}} | починал-место = {{починал во|Софија}}, [[Царство Бугарија]] | починал-причина = | националност = [[Отоманска Империја|Отоманец]], [[Царство Бугарија|Бугарин]] | народност = [[Македонци|Македонец]] | познат = | занимање = правник <br>општественик | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Иван Каранџулов''' (роден во {{роден на|||1856}} година во {{роден во|Прилеп}} - починал на {{починал на|5|мај|1930}} година во {{починал во|Софија}}) — [[Османлиско Царство|османлиско]]-[[Царство Бугарија|бугарски]] правник и општественик од [[Македонци|македонска]] [[народност]], претседател на Извршниот комитет, а потоа на Националниот комитет на [[Сојуз на македонските братства|Сојузот на македонските братства]], пратеник во [[Народно собрание на Бугарија|Бугарското Народно Собрание]], главен обвинител на Врховниот суд и претседател на ''Алианс Френцезе'' во [[Бугарија]]. Се школувал во Цариград и правни науки завршил во [[Франција]]. Како долгогодишен претседател на Комитетот, одржувал блиски врски со [[ВМРО]] на [[Тодор Александров]] и [[Ванчо Михајлов]].<ref name="МакЕнц">{{МакЕнц|674|Каранџулов|I}}</ref> ==Животопис== Иван Каранџулов е роден во [[1856]] година во градот [[Прилеп]], во семејството на просветниот деец Коне Чонов Каранџулов, кој отворил една од првите печатници во [[Западна Македонија]] и учествувал во црковната борба за независност. Иван своето образование го завршил во родното место, а откако татко му се преселил во [[Битола]], работел како учител меѓу [[1872]] и [[1874]] година. Потоа заминал во [[Цариград]] каде учил на [[Роберт колеџ]]от<ref>Събев, Орлин. Робърт колеж и българите, София 2015, с. 377.</ref>, кој претставува најстаро американско училиште надвор од границите на [[САД]], основано [[1861]] година. По завршувањето на колеџот се вратил во [[Битола]] и продолжил да работи како учител. Во текот на престојот во Цариград, Иван Каранџулов го редактирал весникот „''Новини''“, а по враќањето, покрај учителствувањето работел и како коресподент на весникот „''Зорница''“. Потоа заминал во францускиот град [[Екс ан Прованс]], каде студирал право<ref name="Танчев 53">{{Наведена книга| last = Танчев | first = Иван | authorlink = | coauthors = | year =2001 | month = | title =Македонският компонент при формирането на българската интелигенция с европейско образование (1878 – 1912) | journal =Македонски преглед | volume =XXIV | issue = 3 | pages = 53 | doi = | id = | url = https://drive.google.com/file/d/182EVZ3H8o8ZgvBGT2WRWY11e5uCP_hUI/view | format = | accessdate = }}</ref>. По завршувањето на правните студии во [[1889]] година, Иван Каранџулов заминал за Бугарија, каде живеел и работел. Тој службувал на разни позиции во бугарското судство. Иван бил судија во окружните судови, претседател на Апелацискиот суд, а од [[20 април]] [[1907]] до [[8 јануари]] [[1920]] година бил и главен обвинител на Врховниот суд<ref>[http://meteff.blog.bg/history/2007/06/15/vyrhovni-sydilishta.80752 Върховен касационен съд]</ref>. Во [[1907]] година, Иван Каранџулов бил делегат на Втората Хашка конференција за мир, на која заедно со другите бугарски претставници генарал [[Врбан Винаров]] (исто така завршил на [[Роберт колеџ]] во [[Цариград]], масон), [[Иван Кожухаров]] и капетан С. Димитров, се залагале за идејата за создавање на постојан Меѓународен арбитражен комитет. Иван Каранџулов активно учествувал во македонското ослободително движење и го поддржувал [[Врховен македонско-одрински комитет|Врхониот македонско-одрински комитет]], кој како раководно тело на македонските емигрантски друштва, официјално се залагал за [[Автономија|автономија на Македонија]] и [[Одрин]]ско. Имал големо влијание меѓу македонската емиграција во Бугарија и станал претседател на Извршниот комитет, а потоа на Националниот комитет на Сојузот на македонските братства<ref>{{наведена книга |title= Македонското освободително движение след Първата световна война, 1918 – 1924, том 1 |last= Палешутски |first= Костадин |authorlink=Костадин Палешутски |coauthors= |year= 1993 |publisher= Издателство на Българската академия на науките |location= |isbn= |pages= 65 |url= |accessdate= |quote= }}</ref>. По [[Првата светска војна]], Каранџулов бил избран за претседател на Националниот комитет на Сојузот на македонските братства <ref name="Палешутски 83">{{наведена книга |title= Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 – 1941 |last=Палешутски |first=Костадин |authorlink=Костадин Палешутски |year=1983 |publisher= Издателство на Българската академия на науките |location=София |pages=83 |url=http://www.promacedonia.org/kp_b/kp_b_4.html |accessdate=24 август 2015}}</ref> и на таа позиција бил од 1918 до [[1922]] година<ref>Българската възрожденска интелигенция (енциклопедия), ДИ „Д-р Петър Берон“, София, 1988, стр.318.</ref><ref>[http://www.promacedonia.org/gb/gb_3_1.html Баждаров, Георги. „Моите спомени“, София, 1929 г.]</ref>. Како долгогодишен претседател на Комитетот, тој одржувал тесни врски и станал истакнат деец на [[ВМРО]] на [[Тодор Александров]] и [[Иван Михајлов]], кои ги поддржувал во судирот со противниците. Во [[1923]] година, Иван Каранџулов учествувал во основањето на [[Македонски научен институт|Македонскиот научен институт]] во Бугарија, кој има за цел изучување на Македонија и нејзиното население. Истата година бил првпат избран за пратеник во [[Народно собрание на Бугарија|Народното собрание]]. Односно, Иван Каранџулов бил избран во 1923 година за пратеник на 21 – то, а во 1927 година за пратеник на 22 - то Народно собрание, од [[Неврокоп]], Петричкиот округ<ref name="Тюлеков 29">{{Наведена книга| last = Тюлеков | first = Димитър | authorlink = | coauthors = | year =2001 | month = | title =Дейността на македонската парламентарна група в XXII и XXIII обикновено народно събрание (1927 – 1934 г.) | journal = Македонски преглед | volume = XXIV | issue = 1 | pages =29 | doi = | id = | url = | format = | accessdate = }}</ref><ref>Албум-алманах „Македония“, София, 1931.</ref><ref>Енциклопедия България, том 3, Издателство на БАН, София, 1982, стр. 341.</ref>. Во бугарското собрание дејствувал како член на Македонската парламентарна група до неговата смрт во [[1930]] година. Инаку оваа група била легален парламентарен претставник на [[Внатрешна Македонска Револуционерна Организација|Внатрешната Македонска Револуционерна Организација]] во Бугарското собрание, во периодот помеѓу 1924 до 1934 година<ref>{{наведена книга |title=Обречено родолюбие. ВМРО в Пиринско 1919 – 1934 |last=Тюлеков |first=Димитър |authorlink= |coauthors= |year=2001 |publisher=Университетско издателство „Неофит Рилски“ |location= Благоевград |isbn= 954-81-87-56-6 |pages= |url=http://www.promacedonia.org/dt/dt3_1.html |accessdate= |quote= }}</ref>. Во [[1924]] година, на виенските разговори помеѓу претставниците на ВМРО и [[Коминтерна]]та, во духот на [[Мајски манифест|Мајскиот манифест]] била донесена Декларација на македонската парламентарна група, во која „''македонските парламентарци му откажуваат секаква поддршка на бугарската Влада на Цанков, престануваат да бидат оделни пратеници и образуваат Македонска парламентарна група која констатира дека денешната бугарска влада се експонира како непријател на македонскиот народ и на неговата ослободителна кауза''“. Иван Каранџулов, како и другите Македонци кои биле избрани за пратеници во бугарското собрание со поддршка на [[ВМРО]], се оформиле како посебна Македонска парламентарна група, која по повлекувањето на Александров од Мајскиот Манифест, тоа строго ги спроведувала упатствата на [[ВМРО (Автономистичка)]], а по расцепот на Организацијата и на [[Михајловисти]]те. Пратениците на [[Македонска парламентарна група|Македонската парламентарна група]], меѓу кои бил и Каранџулов, во текот на својот мандат во 21 и 22 Народно собрание се спротивставувале на подобрувањето на односите помеѓу трите балкански држави: [[Царство Бугарија|Бугарија]], [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] и [[Кралство Грција|Кралството Грција]]. Во текот на својот живот д-р Иван Каранџулов бил претседател и на Францускиот институт (''Алијанс Френцезе''), кој имал за цел да ги шири [[францускиот јазик]] и култура во Бугарија. Бил женет со Донка Крајчова, ќерка на Тоне Крајчов од селото Жељава, основач и претседател на жељавскиот револуционерен комитет, подоцна затворен во Дијар Бекир. Ги владеел францускиот и англискиот јазик, а од англиски на бугарски ги преведувал делата на Шекспир. Починал на [[5 мај]] [[1930]] година во [[Софија]]. == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Каранџулов, Иван}} [[Категорија:Правници од Прилеп]] [[Категорија:Османлиски правници]] [[Категорија:Бугарски правници]] [[Категорија:Македонски општественици]] [[Категорија:Османлиски општественици]] [[Категорија:Бугарски општественици]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] [[Категорија:Членови на Македонскиот научен институт]] 3r07vkq7fp8svrj78579m5o4saq57r8 0 1250417 5602779 5601921 2026-08-01T08:27:21Z NadyBarbieGirl 63459 5602779 wikitext text/x-wiki {{Без извори|датум=мај 2026}}{{Infobox musical artist |name =Емилија |background = solo_singer |image =|<nowiki>центар]] </nowiki> |caption =Емилија 2021 |birth_name =Емилија Јанчева Валева |alias = |birth_date = {{роден на|21|март|1982}} |birth_place ={{роден во|Г’л’бово}} |origin = [[Бугарија]] |occupation = [[пејачка]] |genre = [[фолк музика|фолк]], [[популарна музика|поп-фолк]], |years_active = 1999 –сѐ уште |instrument = вокал |First_album = |Latest_album = |Notable_albums = |Notable_songs = |label = |associated_acts = [[Борис Дали]],[[Малина]],[[Галена]] |website = }} '''Емилија''' (р. {{роден во|Г’л’бово}}, {{роден на|21|март|1982}}) — поп-фолк пејачка од [[Бугарија]]. == Дискографија == === Албуми === * [[Весело момиче]] (2001) * [[Нежни устни]] (2002) * [[Ангел в нощта]] (2004) * [[Самотна стая]] (2005) * [[Мисли за мен]] (2006) * [[Целувай ме – Best Ballads]] (2007) * [[Родена съм да те обичам]] (2008) * [[Така ми харесва]] (2010) * [[Смелите си имат всичко]] (2012) * [[Ех, Българийо, красива]] (2015) * [[Акула (албум)|Акула]] (2020) * [[Турбуленция (албум)|Турбуленция]] (2023) === Спотови === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- | ''Весело момиче'' || 2000 || Николај Скерлев |- | ''Кой си ти'' || 2001 || Петјо Картулев |- | ''Река на любовта'' || 2001 || Петјо Картулев |- | ''Мъж да си'' || 2001 || Георги Колев |- | ''Ще те накажем'' || 2001 || Николај Скерлев |- | ''Само с поглед'' || 2001 || Николај Скерлев |- | ''Лудост е'' || 2002 || Румен Атанасов/Георги Колев |- | ''Студен огън'' || 2002 || Николај Скерлев |- | ''Нежни устни'' || 2002 || Николај Скерлев |- | ''Любов в полунощ'' || 2002 || Николај Скерлев |- | ''Не виждам'' || 2003 || Људмил Иларионов-Љуси |- | ''Мечтата ми вземи'' || 2003 || Људмил Иларионов-Љуси |- | ''Легенда за любовта'' || 2003 || Људмил Иларионов-Љуси |- | ''Няма да тъгувам'' || 2003 || Николај Скерлев |- | ''Безумна любов'' || 2003 || Николај Нанков/Петјо Картулев |- | ''Ти замина'' || 2004 || Људмил Иларионов-Љуси |- | ''Познавам те'' || 2004 || Николај Скерлев |- | ''Забрави'' || 2004 || Николај Скерлев |- | ''Любов и нежност'' || 2004 || Људмил Иларионов-Љуси |- | ''Целувай ме'' || 2005 || Николај Скерлев |- | ''За мене забрави'' || 2005 || Николај Скерлев |- | ''Ела ме вземи'' || 2005 || Николај Скерлев |- | ''Още мисля за теб'' || 2006 || Николај Скерлев |- | ''Изгори ме с устни'' || 2006 || Николај Скерлев |- | ''Не се обръщай'' || 2006 || Људмил Иларионов-Љуси |- | ''С теб да полудея'' || 2006 || Николај Скерлев |- | ''С теб да бъдем пак'' || 2007 || Тенчо Јанчев |- | ''Когато всичко свърши'' || 2007 || Тенчо Јанчев |- | ''Отново не дойде'' || 2007 || Тенчо Јанчев |- | ''Дори и да боли'' || 2007 || Људмил Иларионов-Љуси |- | ''Сълза'' || 2008 || Николај Скерлев |- | ''Ще рискувам'' || 2008 || Николај Нанков |- | ''История'' || 2008 || Јордан Петков |- | ''История – remix'' || 2008 || Јордан Петков |- | ''Всяка минута'' || 2009 || Људмил Иларионов-Љуси |- | ''Изнервяш ме'' || 2009 || Николај Скерлев |- | ''Ти си луд'' || 2009 || Јордан Петков |- | ''Харесва ми'' || 2009 || Николај Скерлев |- | ''Няма как'' || 2009 || Јордан Петков/Тенчо Јанчев |- | ''Мъртви души'' || 2009 || Јордан Петков/Тенчо Јанчев |- | ''Искаш ли'' || 2010 || Тенчо Јанчев |- | ''Така ми харесва'' || 2010 || Јордан Петков |- | ''Пробвай ме'' || 2010 || Николај Нанков |- | ''По твоите следи'' || 2010 || Јордан Петков |- | ''Аларма'' || 2010 || Николај Скерлев |- | ''Двойно'' || 2011 || Људмил Иларионов-Љуси  |- | ''Осмелявам се'' || 2011 || Николај Скерлев  |- | ''Щом така го искаш'' || 2011 || Николај Нанков |- | ''Смелите си имат всичко'' || 2011 || Николај Нанков |- | ''Не се променям'' || 2011 || Николај Скерлев |- | ''Грешница'' || 2011 || Николај Скерлев |- | ''O Tannenbaum'' || 2011 || Јордан Петков |- | ''Моята половина'' || 2012 || Николај Нанков |- | ''Свързано е с теб'' || 2012 || Јордан Петков |- | ''Ще чакам да ми звъннеш'' || 2012 || Људмил Иларионов-Љуси  |- | ''Просто те убивам'' || 2012 || Николај Скерлев |- | ''Кукла'' || 2013 || Николај Нанков |- | ''Ти си ми'' || 2013 || Николај Скерлев |- | ''Ако си звезда'' || 2013 || Јордан Петков |- | ''Оставаш сам'' || 2013 || Јордан Петков |- | ''Кой ще му каже/Boi tegali li'' || 2014 || Људмил Иларионов-Љуси |- | ''Балкания'' || 2014 || Људмил Иларионов-Љуси  |- | ''Да бях от гадните'' || 2014 || Николај Скерлев |- | ''Без въпроси'' || 2014 || Bashmotion |- | ''Ето ме'' || 2015 || Николај Скерлев |- | ''Питбул'' || 2015 || Људмил Иларионов-Љуси  |- | ''Jingle Bells'' || 2015 || Јордан Петков |- | ''Обичай ме'' || 2015 || Николај Скерлев |- | ''California'' || 2016 || Људмил Иларионов-Љуси  |- | ''Специално за всяка'' || 2016 || Николај Скерлев |- | ''Напусни'' || 2017 || Александар Молов |- | ''Само мой'' || 2017 || Николај Скерлев |- | ''Как да изтрезнея'' || 2017 || Николај Скерлев |- | ''Все едно ми е'' || 2017 || Георги Марков |- | ''Една любов/Hristougena'' || 2017 || Николај Скерлев |- | ''По-силна ставам'' || 2018 || Николај Скерлев |- | ''По такива си падам'' || 2018 || Bashmotion |- | ''Завинаги'' || 2018 || Николај Скерлев |- | ''Harem'' || 2018 || Георги Манов |- | ''Само тебе искам'' || 2018 || Георги Манов |- | ''Акула'' || 2019 || Виктор Антонов |- | ''Тръгвай си'' || 2019 || Виктор Антонов |- | ''В София дойде/Asteri mou esi'' || 2019 || Николај Скерлев |- | ''Djeale'' || 2020 || Алекс Кеусу |- | ''Отиваш си'' || 2020 || Николај Скерлев/Иван Димитров-Torex |- | ''На всичките в устата'' || 2020 || Валери Милев |- | ''Deals'' || 2021 || Алекс Кеусу |- | ''Турбуленция'' || 2021 || Валери Милев |- | ''Пак ще се броиш'' || 2022 || Валери Милев |- | ''Единствено'' || 2022 || Валери Милев |- | ''Алкохол'' || 2022 || Валери Милев |- | '' Българи-юнаци '' || 2023 || Валери Милев |- | '' Ела,Хабиби '' || 2023 || Виктор Антонов |- | ''Dja dja '' || 2023 || Виктор Антонов |- | ''Прощавам ти '' || 2023 || Виктор Антонов |- | ''Шмекерия'' || 2024 || Валери Милев |- | ''Закъсня'' || 2024 || Валери Милев |- | ''Сбърка адреса'' || 2024 || Иван Димитров-Torex |- | ''Любов на кг'' || 2025 || Виктор Антонов |- | ''Вълкът'' || 2025 || Валери Милев |- | ''Седам дана'' || 2025 || Иван Димитров-Torex |- | ''Вземах-давах'' || 2025 || Иван Димитров-Torex |- | ''Не заслужаваш '' || 2025 || Валери Милев |- | ''Страх ме е'' || 2026|| Николај Скерлев |- | ''Ако друга намериш'' || 2026|| Иван Димитров-Torex |- | ''Живот'' || 2026|| Људмил Иларионов-Љуси  |- | ''Луд скандал'' || 2026|| Људмил Иларионов-Љуси  |- | ''TBA'' || 2026|| |} === Фолклорни спотови === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- | ''Снощи си мамо отидох'' || 2001 || |- | ''Раде ле, мари хубава'' || 2001 || |- | ''Иван Димитър думаше'' || 2001 || |- | ''Майчина обич'' || 2002 || Николај Нанков/Петјо Картулев |- | ''Залюбих, майко'' || 2002 || |- | ''От горната махала момите'' || 2002 || |- | ''Малка мома вода носи'' || 2004 || Георги Колев |- | ''Лале ли си, зюмбюл ли си'' || 2015 || Николај Скерлев |- | ''Стари спомени'' || 2018 || Николај Скерлев |- | ''Тракийска сватба'' || 2021 || Николај Скерлев |- | ''Хайдушка сватба'' || 2021 || Николај Скерлев |- | ''Разболял ми се млад Стоян'' || 2021 || Николај Скерлев/Светослав Кјоркчииски |- | ''Майчина обич (нова верзија)'' || 2021 || Николај Скерлев |} === Тв верзии === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Албум |- | ''Втора цигулка'' || 2002 || Весело момиче |- | ''С любовта шега не бива'' || 2002 || Весело момиче |- | ''Коварство и печал'' || 2002 || Нежни устни |- | ''Майчино гнездо'' || 2003 || Весело момиче |- | ''Изгубена любов'' || 2003 || Нежни устни |- | ''Само ти, само аз'' || 2004 || Ангел в нощта |- | ''Не оставяй сълзи'' || 2004 || Ангел в нощта |- | ''Ангел в нощта'' || 2004 || Ангел в нощта |- | ''Моля те'' || 2005 || Ангел в нощта |- | ''Самотна стая'' || 2005 || Самотна стая |- | ''Мисли за мен'' || 2006 || Мисли за мен |- | ''Само сега'' || 2007 || Мисли за мен |- | ''Писмата ти'' || 2007 || Мисли за мен |- | ''Птица бяла'' || 2007 || Родена съм да те обичам |- | ''Хайде на купона 2'' || 2008 || Родена съм да те обичам |- | ''Някъде, някога, някак си'' || 2008 || Родена съм да те обичам |- | ''Нощна смяна'' || 2010 || Родена съм да те обичам |- | ''Ще се влюбиш'' || 2010 || Така ми харесва |- | ''По твоите следи – remix'' || 2010 || Така ми харесва |- | ''Новогодишен микс 2018'' || 2017 || – |- | ''За тебе, братко'' || 2020 || Турболенция |- | ''Mashup 2023'' || 2023 || – |- | ''Вземах-давах (божиќна верзија)'' || 2025 || |- | ''Здравей любов (божиќна верзија)'' || 2025 || – |} == Наводи == {{наводи}}{{Бугарија-био-никулец}} [[Категорија:Бугарски пејачи]] [[Категорија:Бугарски поп-фолк пејачи]] 592z24u5k37ldjbm3jv25lux8irzg8h 0 1252113 5602789 5493808 2026-08-01T09:12:28Z Stariot Golman 89502 5602789 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | playername = Жан Тигана | image = [[Податотека:Jean Tigana cropped.jpg|200px]] | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1955|6|23}} | cityofbirth = {{роден во|Бамако|}} | countryofbirth = [[Мали]] | nationality = {{flagsport|FRA}} [[Франција]] | height = {{height|m=1.68}} | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = | clubnumber = | retired = [[1991]] <small>(35 г.)</small> | years1 = 1975-1978 | caps1 = 76 | goals1 = 10 | clubs1 = {{Fb team Toulon}} | years2 = 1978-1981 | caps2 = 104 | goals2 = 15 | clubs2 = {{Fb team Olympique Lyonnais}} | years3 = 1981-1989 | caps3 = 251 | goals3 = 11 | clubs3 = {{Fb team Bordeaux}} | years4 = 1989-1991 | caps4 = 56 | goals4 = 0 | clubs4 = {{Fb team Olympique Marseille}} | nationalyears1 = 1980-1988 | nationalcaps1 = 52 | nationalgoals1 = 1 | nationalteam1 = {{flagsport|FRA}} [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] | manageryears1 = 1993-1995 |managerclubs1 = {{Fb team Olympique Lyonnais}} | manageryears2 = 1995-1999 |managerclubs2 = {{Fb team Monaco}} | manageryears3 = 2000-2003 |managerclubs3 = {{Fb team Fulham}} | manageryears4 = 2005-2007 |managerclubs4 = {{Fb team Besiktas}} | manageryears5 = 2010-2011 |managerclubs5 = {{Fb team Bordeaux}} | manageryears6 = 2011-2012 |managerclubs6 = {{Fb team Shanghai Shenhua}} }} '''Жан Тигана''' (роден во [[Бамако]], на [[23 јуни]] [[1955]]) — [[Французи|француски]] [[фудбал]]ски тренер, и поранешен [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]]. ==Клупска кариера== Својата професионална кариера, Тигана ја започнал во [[ФК Тулон|Тулон]], клуб за кој одиграл 83 натпревари во периодот од 1975 до 1978 година. Потоа играл три сезони во дресот на {{Fb team (N) Olympique Lyonnais}} (1978-1981), пред да се пресели во {{Fb team (N) Bordeaux}} во 1981 година. Со жирондиците, тој освоил три [[Лига 1 (Франција)|првенствени]] титули (1983-1984, 1984-1985, 1986-1987), два [[Фудбалски куп на Франција|купа]] (1985-1986, 1986-1987) и еден [[Суперкуп на Франција]] (во 1986 година). Играјќи за Бордо, тој бил избран за [[Фудбалер на годината во Франција]] во 1984 година. Последните години од кариерата ги поминал во екипата на {{Fb team (N) Olympique Marseille}} со која освоил уште две првенствени титули (1989-1990, 1990-1991). ==Репрезентативна кариера== Тигана дебитирал за [[Фудбалска репрезентација на Франција|сениорската репрезентација на Франција]] во 1980 година и, до неговиот последен настап во 1988 година, одиграл вкупно 52 натпревари за ''триколорите'' постигнувајќи 1 гол. Со репрезентацијата учествувал на [[Светско првенство во фудбал 1982|Светското првенство 1982]] во [[Шпанија]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенството 1986]] во [[Мексико]] (каде го постигнал единствениот репрезентативен гол во успехот со 3-0 против [[Фудбалска репрезентација на Унгарија|Унгарија]]),<ref>{{Cite web|url=https://www.fff.fr/equipes-de-france/1/france-a/matchs/992/1986-06-09/france-hongrie|title=Match - France - Hongrie - FFF|website=www.fff.fr|language=fr|accessdate=2019-12-25|archive-date=2019-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20190323093502/https://www.fff.fr/equipes-de-france/1/france-a/matchs/992/1986-06-09/france-hongrie}}</ref> стигајќи до полуфиналето во двата случаи. Исто така учествувал и на завршницата на [[Европско првенство во фудбал 1984|Европското првенство 1984]], кое Франција го освоила на домашен терен. За време на својата репрезентативна кариера Тигана бил дел од таканаречениот "''Магичен квадрат''" (на француски:"carré magique"), четиричлениот среден ред на французите заедно со [[Мишел Платини]], [[Луис Фернандес (фудбалер 1959)|Луис Фернандес]] и [[Ален Жирес]], една од најдобрите средни линии со четири играчи во историјата на фудбалот. ==== Хронологија на репрезентативните настапи ==== {{Репрезентативни настапи|FRA}} {{Cronopar|23-5-1980|Москва|SOV (1980-1991)|1|0|FRA||Пријателска}} {{Cronopar|11-10-1980|Лимасол|CYP|0|7|FRA|-|Квал. за СП|1982|13={{suboff|51}}}} {{Cronopar|28-10-1980|Париз|FRA|2|0|IRL|-|Квал. за СП|1982}} {{Cronopar|19-11-1980|Хановер|FRG|4|1|FRA||Пријателска}} {{Cronopar|18-2-1981|Мадрид|ESP (1977-1981)|1|0|FRA||Пријателска|13={{suboff|70}}}} {{Cronopar|29-4-1981|Париз|FRA|3|2|BEL|-|Квал. за СП|1982}} {{Cronopar|15-5-1981|Париз|FRA|1|3|BRA||Пријателска}} {{Cronopar|18-11-1981|Париз|FRA|2|0|NLD|-|Квал. за СП|1982|13={{subon|75}}}} {{Cronopar|5-12-1981|Париз|FRA|4|0|CYP|-|Квал. за СП|1982}} {{Cronopar|23-2-1982|Париз|FRA|2|0|ITA|-|Пријателска}} {{Cronopar|28-4-1982|Париз|FRA|0|1|PER|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|14-5-1982|Лион|FRA|0|0|BUL (1971-1990)|-|Пријателска}} {{Cronopar|2-6-1982|Тулуз|FRA|0|1|WAL|-|Пријателска|13={{subon|64}}}} {{Cronopar|16-6-1982|Билбао|ENG|3|1|FRA|-|Светско првенство|1982|Прва фаза|13={{subon|74}}}} {{Cronopar|28-6-1982|Madrid|FRA|1|0|AUT|-|Светско првенство|1982|Втора фаза}} {{Cronopar|4-7-1982|Мадрид|FRA|4|1|NIR|-|Светско првенство|1982|Втора фаза|13={{yel|57}}}} {{Cronopar|8-7-1982|Севиља|FRG|3|3|FRA|-|Светско првенство|1982|Полуфинале|dts|5 – 4}} {{Cronopar|10-7-1982|Аликанте|POL|3|2|FRA|-|Светско првенство|1982|за 3-то место|13={{suboff|82}}}} {{Cronopar|31-8-1982|Париз|FRA|0|4|POL|-|Пријателска}} {{Cronopar|6-10-1982|Париз|FRA|1|0|HUN|-|Пријателска|13={{suboff|79}}}} {{Cronopar|10-11-1982|Ротердам|NED|1|2|FRA|-|Пријателска}} {{Cronopar|16-2-1983|Гимараеш|POR|0|3|FRA|-|Пријателска|13={{subon|63}}}} {{Cronopar|23-3-1983|Париз|FRA|1|1|SOV (1980-1991)|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|23-4-1983|Париз|FRA|4|0|YUG (1943-1992)|-|Пријателска}} {{Cronopar|12-11-1983|Загреб|YUG (1943-1992)|1|2|FRA|-|Пријателска}} {{Cronopar|29-2-1984|Париз|FRA|2|0|ENG|-|Пријателска}} {{Cronopar|28-3-1984|Бордо|FRA|1|0|AUT|-|Пријателска}} {{Cronopar|1-6-1984|Марсеј|FRA|2|0|SCO||Пријателска}} {{Cronopar|12-6-1984|Париз|FRA|1|0|DNK|-|Евро|1984|Прва фаза}} {{Cronopar|16-6-1984|Нант|FRA|5|0|BEL|-|Евро|1984|Прва фаза|13={{yel}}}} {{Cronopar|19-6-1984|Сент-Етјен|FRA|3|2|YUG (1943-1992)|-|Евро|1984|Прва фаза}} {{Cronopar|23-6-1984|Марсеј|FRA|3|2|POR|-|Евро|1984|Полуфинале|dts}} {{Cronopar|27-6-1984|Париз|FRA|2|0|ESP|-|Евро|1984|Финале}} {{Cronopar|21-11-1984|Париз|FRA|1|0|BUL (1971-1990)|-|Квал. за СП|1986}} {{Cronopar|8-12-1984|Париз|FRA|2|0|GDR|-|Квал. за СП|1986}} {{Cronopar|3-4-1985|Сараево|YUG (1943-1992)|0|0|FRA|-|Квал. за СП|1986}} {{Cronopar|2-5-1985|Софија|BUL (1971-1990)|2|0|FRA|-|Квал. за СП|1986}} {{Cronopar|30-10-1985|Париз|FRA|6|0|LUX|-|Квал. за СП|1986}} {{Cronopar|16-11-1985|Париз|FRA|2|0|YUG (1943-1992)|-|Квал. за СП|1986}} {{Cronopar|26-3-1986|Париз|FRA|2|0|ARG|-|Пријателска}} {{Cronopar|1-6-1986|Леон|CAN|0|1|FRA||Светско првенство|1986|Прва фаза|14=Леон (Мексико)}} {{Cronopar|5-6-1986|Леон|FRA|1|1|SOV (1980-1991)||Светско првенство|1986|Прва фаза|14=Леон (Мексико)}} {{Cronopar|9-6-1986|Леон|HUN|0|3|FRA|1|Светско првенство|1986|Прва фаза|14=Леон (Мексико)}} {{Cronopar|17-6-1986|Град Мексико|ITA|0|2|FRA|-|Светско првенство|1986|Осминафинале|14=Мексико (град)}} {{Cronopar|21-6-1986|Гвадалахара|BRA|1|1|FRA|-|Светско првенство|1986|Четвртфинале|dts|3 – 4}} {{Cronopar|25-6-1986|Гвадалахара|FRA|0|2|FRG|-|Светско првенство|1986|Полуфинале}} {{Cronopar|28-6-1986|Пуебла|BEL|2|4|FRA||Светско првенство|1986|за 3-то место|13={{suboff|84}}|14=Пуебла (град)}} {{Cronopar|10-9-1986|Рејкјавик|ISL|0|0|FRA||Квал. за ЕП|1988}} {{Cronopar|11-10-1986|Париз|FRA|0|2|SOV (1980-1991)||Квал. за ЕП|1988}} {{Cronopar|19-11-1986|Лајпциг|GDR|0|0|FRA||Квал. за ЕП|1988}} {{Cronopar|16-6-1987|Осло|NOR|2|0|FRA||Квал. за ЕП|1988|13={{Капитен}}}} {{Cronopar|19-11-1988|Белград|YUG (1943-1992)|3|2|FRA|-|Квал. за СП|1990}} {{Cronofin|52|1}} ==Тренерска кариера== [[Податотека:Jean Tigana (1998).jpg|thumb|250px|left|Тигана водејќи го {{Fb team (N) Monaco}} во 1998 година.]] Во 1993 година, Тигана се вратил во Олимпик Лион каде ја започнал својата тренерска кариера. Тој останал во клубот до 1995 година, водејќи го до второто место место во првенството во сезоната 1994-1995. Во 1995 година, тој ја презел тренерската функција во {{Fb team (N) Monaco}} каде останал до 1999 година. Со клубот од Кнежевството освоил една првенствена титула во сезоната 1996-1997 и [[Суперкуп на Франција 1997|Суперкупот на Франција 1997]]. Исто така, следната година тој го водел клубот до полуфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони 1997/98|Лигата на шампионите]] каде биле елиминирани од италијанскиот {{Fb team (N) Juventus}}. Во 2000 година го имал првиот тренерски ангажман во странство кога бил назначен за менаџер на англискиот второлигаш {{Fb team (N) Fulham}}. Во првата сезона, тој го одвел клубот до промоција од [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија|Првата дивизија]] во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]] како шампион. Следната сезона, што била прва за Фулам во најсилната фудбалска лига во Англија по повеќе од 30 години, тој го освоил 13. место во Премиер лигата и изборил пласман со клубот во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]] (преку [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]]). Во април 2003, тој бил отпуштен иако Фулам не бил во опасност од испаѓање.<ref name="scot"> {{cite web| title =Tigana sacked by Fulham| work =The Scotsman| location =UK| date =18 April 2007| url =http://thescotsman.scotsman.com/sport.cfm?id=446362003| accessdate =9 November 2007| url-status =dead| archiveurl =https://web.archive.org/web/20071114170347/http://thescotsman.scotsman.com/sport.cfm?id=446362003| archivedate =14 November 2007}}</ref> Во октомври 2005 година, по повеќе од две години пауза, тој потпишал договор на две и пол години со турскиот клуб [[ФК Бешикташ|Бешикташ]], со кои освоил два [[Фудбалски куп на Турција|Купа на Турција]] (2005-2006 и 2006-2007) и [[Суперуп на Туција 2006|Суперкупот на Турција 2006]], пред да го напушти клубот во 2007 година со споразумно раскинат договор. На 25 мај 2010 година, Тигана се вратил во Франција потпишувајќи за Бордо. Но престојот во клубот за него како тренер не бил пријатен како во времето кога бил играч затоа што постојано бил на граница да добие отказ заради слабите резултати во лигата и заради турбулентниот однос со навивачите кој биле разочарани од неговата работа во тимот кој само две години претходно бил шампион на Франција под водството на [[Лоран Блан]]. По поразот на домашен терен од [[ФК Сошо|Сошо]] со 0-4 и вербалните закани кои и биле упатени на неговата шеснаесетгодишна ќерка присутна на трибините, тој ја напуштил клупата на Бордо на 7 мај 2011 година.<ref>{{cite news|url=http://www.girondins.com/tigana-jarrete.html|title=Tigana – " J'arrête "|date=2011-05-07|publisher=[[FC Girondins de Bordeaux]]|accessdate=8 May 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511070236/http://www.girondins.com/tigana-jarrete.html|archivedate=11 May 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/90/france/2011/05/07/2476125/jean-tigana-steps-down-as-bordeaux-coach|title=Jean Tigana steps down as Bordeaux coach|date=2011-05-07|publisher=Goal.com|accessdate=8 May 2011}}</ref> На 18 декември 2011 година било објавено дека Тигана ќе биде новиот тренер на кинескиот клуб [[ФК Шангај Шенхуа|Шангај Шенхуа]] за сезоната 2012 година. На 15 април 2012 година, Тигана поднел оставка од функцијата поради слабата форма на Шангај Шенхуа, оставајќи го кинескиот клуб во последните пет екипи на табелата во домашната лига. ==Титули== {{Col-begin}} {{col-2}} ===Играч=== ====Клупски==== ====={{flagsport|FRA}} Бордо===== *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]]''' : 3 : 1983-1984, 1984-1985, 1986-1987 *'''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' : 2 : 1985-1986, 1986-1987 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' : 1 : 1986 ====={{flagsport|FRA}} Олимпик Марсеј===== *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]]''' : 2 : 1989-1990, 1990-1991 ==== Репрезентација ==== *'''{{Трофеј-Европско првенство во фудбал}} [[Европско првенство во фудбал|Европско првенство]]''' : 1 : [[Европско првенство во фудбал 1984|1984]] ==== Поединечни ==== * [[Француски фудбалер на годината]] : 1 : 1984 {{col-2}} === Тренер === ==== Клупски ==== ====={{flagsport|FRA}} Монако===== *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]]''' : 1 : 1996-1997 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' : 1 : 1997 ====={{flagsport|ENG}} Фулам===== *'''[[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија|Прва дивизија]]''' : 1 : [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 2000–2001|2000–2001]] *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[УЕФА Интертото куп]]''' : 1 : 2002<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/2188318.stm |title=Fulham force draw |website=BBC Sport |date=13 August 2002 |accessdate=16 June 2020}}<br />{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/uefa_cup/2217215.stm |title=Fulham clinch Euro glory |website=BBC Sport |date=27 August 2002 |accessdate=16 June 2020}}</ref> ====={{flagsport|TUR}} Бешикташ===== *'''[[Фудбалски куп на Турција|Куп на Турција]]''' : 2 : 2005-2006, 2006-2007 *'''[[Суперкуп на Турција]]''' : 1 : 2006 ==== Поединечни ==== *[[Тренер на годината според НСПФ]]: 1 : 1997 {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur9660.html Жан Тигана на lequipe] *[https://www.transfermarkt.com/jean-tigana/profil/spieler/117501 Жан Тигана на transfermarkt] {{Navboxes |title=Состави на Франција |bg= #0055A4 |fg= #FFFFFF |bordercolor= #EF4135 |list1= {{Состав на Франција на ЕП фудбал 1984}} {{Состав на Франција на СП фудбал 1986}} }} {{Navboxes | title = Тренерски ангажмани | list1 = {{Тренери на ФК Олимпик Лион}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Тигана, Жан}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Лион]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бордо]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Марсеј]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Француски фудбалери]] [[Категорија:Француски фудбалски тренери]] [[Категорија:Родени во 1955 година]] nvke4sv5y9153l0wa3qj18fbe6k6uxz 5602790 5602789 2026-08-01T09:14:51Z Stariot Golman 89502 5602790 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | playername = Жан Тигана | image = [[Податотека:Jean Tigana cropped.jpg|200px]] | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1955|6|23}} | cityofbirth = {{роден во|Бамако|}} | countryofbirth = [[Мали]] | nationality = {{flagsport|FRA}} [[Франција]] | height = {{height|m=1.68}} | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = | clubnumber = | retired = [[1991]] <small>(35 г.)</small> | years1 = 1975-1978 | caps1 = 76 | goals1 = 10 | clubs1 = {{Fb team Toulon}} | years2 = 1978-1981 | caps2 = 104 | goals2 = 15 | clubs2 = {{Fb team Olympique Lyonnais}} | years3 = 1981-1989 | caps3 = 251 | goals3 = 11 | clubs3 = {{Fb team Bordeaux}} | years4 = 1989-1991 | caps4 = 56 | goals4 = 0 | clubs4 = {{Fb team Olympique Marseille}} | nationalyears1 = 1980-1988 | nationalcaps1 = 52 | nationalgoals1 = 1 | nationalteam1 = {{flagsport|FRA}} [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]] | manageryears1 = 1993-1995 |managerclubs1 = {{Fb team Olympique Lyonnais}} | manageryears2 = 1995-1999 |managerclubs2 = {{Fb team Monaco}} | manageryears3 = 2000-2003 |managerclubs3 = {{Fb team Fulham}} | manageryears4 = 2005-2007 |managerclubs4 = {{Fb team Besiktas}} | manageryears5 = 2010-2011 |managerclubs5 = {{Fb team Bordeaux}} | manageryears6 = 2011-2012 |managerclubs6 = {{Fb team Shanghai Shenhua}} }} '''Жан Тигана''' (роден на [[23 јуни]] [[1955]], во [[Бамако]]) — [[Французи|француски]] [[Тренер|фудбалски тренер]] и поранешен [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]]. ==Клупска кариера== Својата професионална кариера, Тигана ја започнал во [[ФК Тулон|Тулон]], клуб за кој одиграл 83 натпревари во периодот од 1975 до 1978 година. Потоа играл три сезони во дресот на {{Fb team (N) Olympique Lyonnais}} (1978-1981), пред да се пресели во {{Fb team (N) Bordeaux}} во 1981 година. Со жирондиците, тој освоил три [[Лига 1 (Франција)|првенствени]] титули (1983-1984, 1984-1985, 1986-1987), два [[Фудбалски куп на Франција|купа]] (1985-1986, 1986-1987) и еден [[Суперкуп на Франција]] (во 1986 година). Играјќи за Бордо, тој бил избран за [[Фудбалер на годината во Франција]] во 1984 година. Последните години од кариерата ги поминал во екипата на {{Fb team (N) Olympique Marseille}} со која освоил уште две првенствени титули (1989-1990, 1990-1991). ==Репрезентативна кариера== Тигана дебитирал за [[Фудбалска репрезентација на Франција|сениорската репрезентација на Франција]] во 1980 година и, до неговиот последен настап во 1988 година, одиграл вкупно 52 натпревари за ''триколорите'' постигнувајќи 1 гол. Со репрезентацијата учествувал на [[Светско првенство во фудбал 1982|Светското првенство 1982]] во [[Шпанија]] и [[Светско првенство во фудбал 1986|Светското првенството 1986]] во [[Мексико]] (каде го постигнал единствениот репрезентативен гол во успехот со 3-0 против [[Фудбалска репрезентација на Унгарија|Унгарија]]),<ref>{{Cite web|url=https://www.fff.fr/equipes-de-france/1/france-a/matchs/992/1986-06-09/france-hongrie|title=Match - France - Hongrie - FFF|website=www.fff.fr|language=fr|accessdate=2019-12-25|archive-date=2019-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20190323093502/https://www.fff.fr/equipes-de-france/1/france-a/matchs/992/1986-06-09/france-hongrie}}</ref> стигајќи до полуфиналето во двата случаи. Исто така учествувал и на завршницата на [[Европско првенство во фудбал 1984|Европското првенство 1984]], кое Франција го освоила на домашен терен. За време на својата репрезентативна кариера Тигана бил дел од таканаречениот "''Магичен квадрат''" (на француски:"carré magique"), четиричлениот среден ред на французите заедно со [[Мишел Платини]], [[Луис Фернандес (фудбалер 1959)|Луис Фернандес]] и [[Ален Жирес]], една од најдобрите средни линии со четири играчи во историјата на фудбалот. ==== Хронологија на репрезентативните настапи ==== {{Репрезентативни настапи|FRA}} {{Cronopar|23-5-1980|Москва|SOV (1980-1991)|1|0|FRA||Пријателска}} {{Cronopar|11-10-1980|Лимасол|CYP|0|7|FRA|-|Квал. за СП|1982|13={{suboff|51}}}} {{Cronopar|28-10-1980|Париз|FRA|2|0|IRL|-|Квал. за СП|1982}} {{Cronopar|19-11-1980|Хановер|FRG|4|1|FRA||Пријателска}} {{Cronopar|18-2-1981|Мадрид|ESP (1977-1981)|1|0|FRA||Пријателска|13={{suboff|70}}}} {{Cronopar|29-4-1981|Париз|FRA|3|2|BEL|-|Квал. за СП|1982}} {{Cronopar|15-5-1981|Париз|FRA|1|3|BRA||Пријателска}} {{Cronopar|18-11-1981|Париз|FRA|2|0|NLD|-|Квал. за СП|1982|13={{subon|75}}}} {{Cronopar|5-12-1981|Париз|FRA|4|0|CYP|-|Квал. за СП|1982}} {{Cronopar|23-2-1982|Париз|FRA|2|0|ITA|-|Пријателска}} {{Cronopar|28-4-1982|Париз|FRA|0|1|PER|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|14-5-1982|Лион|FRA|0|0|BUL (1971-1990)|-|Пријателска}} {{Cronopar|2-6-1982|Тулуз|FRA|0|1|WAL|-|Пријателска|13={{subon|64}}}} {{Cronopar|16-6-1982|Билбао|ENG|3|1|FRA|-|Светско првенство|1982|Прва фаза|13={{subon|74}}}} {{Cronopar|28-6-1982|Madrid|FRA|1|0|AUT|-|Светско првенство|1982|Втора фаза}} {{Cronopar|4-7-1982|Мадрид|FRA|4|1|NIR|-|Светско првенство|1982|Втора фаза|13={{yel|57}}}} {{Cronopar|8-7-1982|Севиља|FRG|3|3|FRA|-|Светско првенство|1982|Полуфинале|dts|5 – 4}} {{Cronopar|10-7-1982|Аликанте|POL|3|2|FRA|-|Светско првенство|1982|за 3-то место|13={{suboff|82}}}} {{Cronopar|31-8-1982|Париз|FRA|0|4|POL|-|Пријателска}} {{Cronopar|6-10-1982|Париз|FRA|1|0|HUN|-|Пријателска|13={{suboff|79}}}} {{Cronopar|10-11-1982|Ротердам|NED|1|2|FRA|-|Пријателска}} {{Cronopar|16-2-1983|Гимараеш|POR|0|3|FRA|-|Пријателска|13={{subon|63}}}} {{Cronopar|23-3-1983|Париз|FRA|1|1|SOV (1980-1991)|-|Пријателска|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|23-4-1983|Париз|FRA|4|0|YUG (1943-1992)|-|Пријателска}} {{Cronopar|12-11-1983|Загреб|YUG (1943-1992)|1|2|FRA|-|Пријателска}} {{Cronopar|29-2-1984|Париз|FRA|2|0|ENG|-|Пријателска}} {{Cronopar|28-3-1984|Бордо|FRA|1|0|AUT|-|Пријателска}} {{Cronopar|1-6-1984|Марсеј|FRA|2|0|SCO||Пријателска}} {{Cronopar|12-6-1984|Париз|FRA|1|0|DNK|-|Евро|1984|Прва фаза}} {{Cronopar|16-6-1984|Нант|FRA|5|0|BEL|-|Евро|1984|Прва фаза|13={{yel}}}} {{Cronopar|19-6-1984|Сент-Етјен|FRA|3|2|YUG (1943-1992)|-|Евро|1984|Прва фаза}} {{Cronopar|23-6-1984|Марсеј|FRA|3|2|POR|-|Евро|1984|Полуфинале|dts}} {{Cronopar|27-6-1984|Париз|FRA|2|0|ESP|-|Евро|1984|Финале}} {{Cronopar|21-11-1984|Париз|FRA|1|0|BUL (1971-1990)|-|Квал. за СП|1986}} {{Cronopar|8-12-1984|Париз|FRA|2|0|GDR|-|Квал. за СП|1986}} {{Cronopar|3-4-1985|Сараево|YUG (1943-1992)|0|0|FRA|-|Квал. за СП|1986}} {{Cronopar|2-5-1985|Софија|BUL (1971-1990)|2|0|FRA|-|Квал. за СП|1986}} {{Cronopar|30-10-1985|Париз|FRA|6|0|LUX|-|Квал. за СП|1986}} {{Cronopar|16-11-1985|Париз|FRA|2|0|YUG (1943-1992)|-|Квал. за СП|1986}} {{Cronopar|26-3-1986|Париз|FRA|2|0|ARG|-|Пријателска}} {{Cronopar|1-6-1986|Леон|CAN|0|1|FRA||Светско првенство|1986|Прва фаза|14=Леон (Мексико)}} {{Cronopar|5-6-1986|Леон|FRA|1|1|SOV (1980-1991)||Светско првенство|1986|Прва фаза|14=Леон (Мексико)}} {{Cronopar|9-6-1986|Леон|HUN|0|3|FRA|1|Светско првенство|1986|Прва фаза|14=Леон (Мексико)}} {{Cronopar|17-6-1986|Град Мексико|ITA|0|2|FRA|-|Светско првенство|1986|Осминафинале|14=Мексико (град)}} {{Cronopar|21-6-1986|Гвадалахара|BRA|1|1|FRA|-|Светско првенство|1986|Четвртфинале|dts|3 – 4}} {{Cronopar|25-6-1986|Гвадалахара|FRA|0|2|FRG|-|Светско првенство|1986|Полуфинале}} {{Cronopar|28-6-1986|Пуебла|BEL|2|4|FRA||Светско првенство|1986|за 3-то место|13={{suboff|84}}|14=Пуебла (град)}} {{Cronopar|10-9-1986|Рејкјавик|ISL|0|0|FRA||Квал. за ЕП|1988}} {{Cronopar|11-10-1986|Париз|FRA|0|2|SOV (1980-1991)||Квал. за ЕП|1988}} {{Cronopar|19-11-1986|Лајпциг|GDR|0|0|FRA||Квал. за ЕП|1988}} {{Cronopar|16-6-1987|Осло|NOR|2|0|FRA||Квал. за ЕП|1988|13={{Капитен}}}} {{Cronopar|19-11-1988|Белград|YUG (1943-1992)|3|2|FRA|-|Квал. за СП|1990}} {{Cronofin|52|1}} ==Тренерска кариера== [[Податотека:Jean Tigana (1998).jpg|thumb|250px|left|Тигана водејќи го {{Fb team (N) Monaco}} во 1998 година.]] Во 1993 година, Тигана се вратил во Олимпик Лион каде ја започнал својата тренерска кариера. Тој останал во клубот до 1995 година, водејќи го до второто место место во првенството во сезоната 1994-1995. Во 1995 година, тој ја презел тренерската функција во {{Fb team (N) Monaco}} каде останал до 1999 година. Со клубот од Кнежевството освоил една првенствена титула во сезоната 1996-1997 и [[Суперкуп на Франција 1997|Суперкупот на Франција 1997]]. Исто така, следната година тој го водел клубот до полуфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони 1997/98|Лигата на шампионите]] каде биле елиминирани од италијанскиот {{Fb team (N) Juventus}}. Во 2000 година го имал првиот тренерски ангажман во странство кога бил назначен за менаџер на англискиот второлигаш {{Fb team (N) Fulham}}. Во првата сезона, тој го одвел клубот до промоција од [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија|Првата дивизија]] во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]] како шампион. Следната сезона, што била прва за Фулам во најсилната фудбалска лига во Англија по повеќе од 30 години, тој го освоил 13. место во Премиер лигата и изборил пласман со клубот во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]] (преку [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]]). Во април 2003, тој бил отпуштен иако Фулам не бил во опасност од испаѓање.<ref name="scot"> {{cite web| title =Tigana sacked by Fulham| work =The Scotsman| location =UK| date =18 April 2007| url =http://thescotsman.scotsman.com/sport.cfm?id=446362003| accessdate =9 November 2007| url-status =dead| archiveurl =https://web.archive.org/web/20071114170347/http://thescotsman.scotsman.com/sport.cfm?id=446362003| archivedate =14 November 2007}}</ref> Во октомври 2005 година, по повеќе од две години пауза, тој потпишал договор на две и пол години со турскиот клуб [[ФК Бешикташ|Бешикташ]], со кои освоил два [[Фудбалски куп на Турција|Купа на Турција]] (2005-2006 и 2006-2007) и [[Суперуп на Туција 2006|Суперкупот на Турција 2006]], пред да го напушти клубот во 2007 година со споразумно раскинат договор. На 25 мај 2010 година, Тигана се вратил во Франција потпишувајќи за Бордо. Но престојот во клубот за него како тренер не бил пријатен како во времето кога бил играч затоа што постојано бил на граница да добие отказ заради слабите резултати во лигата и заради турбулентниот однос со навивачите кој биле разочарани од неговата работа во тимот кој само две години претходно бил шампион на Франција под водството на [[Лоран Блан]]. По поразот на домашен терен од [[ФК Сошо|Сошо]] со 0-4 и вербалните закани кои и биле упатени на неговата шеснаесетгодишна ќерка присутна на трибините, тој ја напуштил клупата на Бордо на 7 мај 2011 година.<ref>{{cite news|url=http://www.girondins.com/tigana-jarrete.html|title=Tigana – " J'arrête "|date=2011-05-07|publisher=[[FC Girondins de Bordeaux]]|accessdate=8 May 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511070236/http://www.girondins.com/tigana-jarrete.html|archivedate=11 May 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/90/france/2011/05/07/2476125/jean-tigana-steps-down-as-bordeaux-coach|title=Jean Tigana steps down as Bordeaux coach|date=2011-05-07|publisher=Goal.com|accessdate=8 May 2011}}</ref> На 18 декември 2011 година било објавено дека Тигана ќе биде новиот тренер на кинескиот клуб [[ФК Шангај Шенхуа|Шангај Шенхуа]] за сезоната 2012 година. На 15 април 2012 година, Тигана поднел оставка од функцијата поради слабата форма на Шангај Шенхуа, оставајќи го кинескиот клуб во последните пет екипи на табелата во домашната лига. ==Титули== {{Col-begin}} {{col-2}} ===Играч=== ====Клупски==== ====={{flagsport|FRA}} Бордо===== *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]]''' : 3 : 1983-1984, 1984-1985, 1986-1987 *'''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]''' : 2 : 1985-1986, 1986-1987 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' : 1 : 1986 ====={{flagsport|FRA}} Олимпик Марсеј===== *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]]''' : 2 : 1989-1990, 1990-1991 ==== Репрезентација ==== *'''{{Трофеј-Европско првенство во фудбал}} [[Европско првенство во фудбал|Европско првенство]]''' : 1 : [[Европско првенство во фудбал 1984|1984]] ==== Поединечни ==== * [[Француски фудбалер на годината]] : 1 : 1984 {{col-2}} === Тренер === ==== Клупски ==== ====={{flagsport|FRA}} Монако===== *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]]''' : 1 : 1996-1997 *'''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' : 1 : 1997 ====={{flagsport|ENG}} Фулам===== *'''[[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија|Прва дивизија]]''' : 1 : [[Прва дивизија на фудбалската лига на Англија 2000–2001|2000–2001]] *'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[УЕФА Интертото куп]]''' : 1 : 2002<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/2188318.stm |title=Fulham force draw |website=BBC Sport |date=13 August 2002 |accessdate=16 June 2020}}<br />{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/uefa_cup/2217215.stm |title=Fulham clinch Euro glory |website=BBC Sport |date=27 August 2002 |accessdate=16 June 2020}}</ref> ====={{flagsport|TUR}} Бешикташ===== *'''[[Фудбалски куп на Турција|Куп на Турција]]''' : 2 : 2005-2006, 2006-2007 *'''[[Суперкуп на Турција]]''' : 1 : 2006 ==== Поединечни ==== *[[Тренер на годината според НСПФ]]: 1 : 1997 {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur9660.html Жан Тигана на lequipe] *[https://www.transfermarkt.com/jean-tigana/profil/spieler/117501 Жан Тигана на transfermarkt] {{Navboxes |title=Состави на Франција |bg= #0055A4 |fg= #FFFFFF |bordercolor= #EF4135 |list1= {{Состав на Франција на ЕП фудбал 1984}} {{Состав на Франција на СП фудбал 1986}} }} {{Navboxes | title = Тренерски ангажмани | list1 = {{Тренери на ФК Олимпик Лион}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Тигана, Жан}} [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Лион]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Бордо]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Марсеј]] [[Категорија:Тренери на ФК Олимпик Лион]] [[Категорија:Тренери на ФК Монако]] [[Категорија:Тренери на ФК Фулам]] [[Категорија:Тренери на ФК Бешикташ]] [[Категорија:Тренери на ФК Бордо]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Француски фудбалери]] [[Категорија:Француски фудбалски тренери]] [[Категорија:Родени во 1955 година]] n1ho351jyvduaia5buzmx61g6ag66x6 0 1252350 5602735 5223178 2026-07-31T20:22:26Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK 5602735 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Who,_Me.jpg|мини|„Кој, јас?“ бил пакуван во мала туба што се стискала.]] '''''Кој јас''''' ([[англиски]]: ''Who Me'') — [[Доверлива информација|доверливо тајно]] сулфурно несмртоносно хемиско оружје развиено од Канцеларијата за стратешки услуги на САД за време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], за да се користи од страна на францускиот отпор против [[Германија|германските]] офицери. „''Кој јас''“ мирисал силно на [[Измет|фекална материја]] и бил пуштан во џебни атомизери наменети да бидат ненаметливо прскани врз кој било германски офицер, понижувајќи го и, продолжувајќи, деморализирајќи ги окупаторските германски сили.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.sfgate.com/news/article/Aroma-Therapy-In-The-Military-It-s-Known-As-2919298.php|title=Aroma Therapy / In The Military, It's Known As 'Nonlethal Weapons Development'|last=|first=|date=|work=SFGate|access-date=11 октомври 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> Опитот, сепак, траел многу кратко. „''Кој јас''“ имал висока концентрација на екстремно испарливи [[Хемиско соединение|соединенија]] на [[сулфур]] кои биле многу тешки за контрола: многу често, лицето кое го правело прскањето, исто така, завршило со лош мирис како и целта.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.americanscientist.org/issues/num2/science-that-stinks/1|title=Science that Stinks » American Scientist|last=|first=|date=May–June 2002|work=www.americanscientist.org|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409200339/http://www.americanscientist.org/issues/num2/science-that-stinks/1|archive-date=9 април 2017|dead-url=|accessdate=11 октомври 2020}}</ref> Само по две недели било заклучено дека „''Кој јас''“ е голем неуспех. == Наводи == <references /> == Надворешни врски == * Пејн, Стефани (7 јули 2001 година). [https://www.newscientist.com/article/mg17122984.600-stench-warfare.html „Stench Warfare“]. ''New Scientist'' [[Категорија:Воена опрема од Втората светска војна]] [[Категорија:Мирис]] 34v1lfjh9wm451f5ltc1ahjtfyz7o47 10 1254673 5602737 5601980 2026-07-31T20:41:57Z Dandarmkd 31127 5602737 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = КНМ-Центар |state = autocollapse |titlestyle = background-color:#0F52BA |title = [[Културно наследство на Македонија во Општина Центар|<span style="color:#FFE135;">Културно наследство во Општина Центар</span>]] |groupstyle = background-color:#FEFEFA |liststyle = background-color:#FEFEFA |image = [[Податотека:Coat of arms of Centar Municipality, Macedonia.svg|50п]] |belowstyle = background-color:#E23D28 |group1 = [[Податотека:УЗКН-Лого.PNG|50п]] |list1 = <div> <div class="center">[[Даут-пашин амам|Даут-пашин амам]] {{•}} [[Куќа на ул. „Илинденска“ бр. 53 (Скопје)|Куќа на ул. „Илинденска“ бр. 53]] {{•}} [[Стара градска куќа (Скопје)|Стара градска куќа]] {{•}} [[Куќа на ул. „Славеј Планина“ бр. 2 (Скопје)|Куќа на ул. „Славеј Планина“ бр. 2]] {{•}} [[Куќа на ул. „Охридска“ бр. 4 (Скопје)|Куќа на ул. „Охридска“ бр. 4]] {{•}} [[Куќа на ул. „8 Ударна Бригада“ бр. 22 (Скопје)|Куќа на ул. „8 Ударна Бригада“ бр. 22]] {{•}} [[Куќа на ул. „150“ бр. 15 (Скопје)|Куќа на ул. „150“ бр. 15]] {{•}} [[Куќа на ул. „178“ (Скопје)|Куќа на ул. „178“]] {{•}} [[Ристиќева палата|Ристиќева палата]] {{•}} [[Куќа на ул. „Првомајска“ бр. 41 (Скопје)|Куќа на ул. „Првомајска“ бр. 41]] {{•}} [[Куќа на ул. „Цетинска“ бр. 2 (Скопје)|Куќа на ул. „Цетинска“ бр. 2]] {{•}} [[Споменик на паднатите борци (Скопје)|Споменик на паднатите борци]] {{•}} [[Споменик на Гоце Делчев (Градски парк, Скопје)|Споменик на Гоце Делчев]] {{•}} [[Феудална кула|Феудална кула]] {{•}} [[Камен мост (Скопје)|Камен мост]] {{•}} [[Скопско кале|Скопско кале]] {{•}} [[Адем баба-теќе|Адем баба-теќе]] {{•}} [[Дебар Маало|Дебар Маало]] {{•}} [[Централно градско подрачје II (Скопје)|Централно градско подрачје II]] {{•}} [[Црква „Св. Спас“ - Скопје|Црква „Св. Спас“]] {{•}} [[Црква „Св. Димитриј“ - Скопје|Црква „Св. Димитриј“]] {{•}} [[Џамија Кебир Мехмед Челеби|Џамија Кебир Мехмед Челеби]] {{•}} [[Кури чешма|Кури чешма]] {{•}} [[Чешма на улица „110“|Чешма на улица „110“]] {{•}} [[Чешма кај Стара нова бања|Чешма кај Стара нова бања]] {{•}} [[Зграда на Музејот на македонската борба|Зграда на Музејот на македонската борба]] {{•}} [[Зграда на Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“|Зграда на Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“]] {{•}} [[Поранешна зграда на Државниот архив на Македонија|Поранешна зграда на Државниот архив на Македонија]] {{•}} [[Зграда на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“|Зграда на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“]] {{•}} [[Зграда на „Вардар филм“|Зграда на „Вардар филм“]] {{•}} [[Спомен-куќа на Лазар Личеноски]] {{•}} [[Спомен-куќа на Мајка Тереза]] {{•}} [[Зграда на Градската библиотека „Браќа Миладиновци“|Зграда на Градската библиотека „Браќа Миладиновци“]] {{•}} [[Зграда на Музејот на современата уметност (Скопје)|Зграда на Музејот на современата уметност]] {{•}} [[Стара скопска чаршија|Стара скопска чаршија]] {{•}} [[Порта Македонија]]{{•}} [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82 (Скопје)|Станбена зграда на Бојаџиеви]]{{•}} [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88 (Скопје)|Вила Бишевац]] {{•}} [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88 (Скопје)|Куќа на Тома Ничота]]{{•}} [[Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17 (Скопје)|Зграда на Катарина Папатеодоси]]{{•}} [[Палата Рубен]]{{•}} [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а (Скопје)|Зграда на генерал Атанасковиќ]]{{•}} [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115 (Скопје)|Куќа на Зденко Буста]]</div></div> }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за културното наследство во Македонија|Центар]] </noinclude><includeonly>[[Категорија:Културно наследство на Македонија во Општина Центар]]</includeonly><noinclude>[[Категорија:Предлошки за Општина Центар|{{СТРАНИЦА}}]] </noinclude> ln32b1ucmvenzgav0coowewvy8sm1gy 5602745 5602737 2026-07-31T21:14:11Z Dandarmkd 31127 5602745 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = КНМ-Центар |state = autocollapse |titlestyle = background-color:#0F52BA |title = [[Културно наследство на Македонија во Општина Центар|<span style="color:#FFE135;">Културно наследство во Општина Центар</span>]] |groupstyle = background-color:#FEFEFA |liststyle = background-color:#FEFEFA |image = [[Податотека:Coat of arms of Centar Municipality, Macedonia.svg|50п]] |belowstyle = background-color:#E23D28 |group1 = [[Податотека:УЗКН-Лого.PNG|50п]] |list1 = <div> <div class="center">[[Даут-пашин амам|Даут-пашин амам]] {{•}} [[Куќа на ул. „Илинденска“ бр. 53 (Скопје)|Куќа на ул. „Илинденска“ бр. 53]] {{•}} [[Стара градска куќа (Скопје)|Стара градска куќа]] {{•}} [[Куќа на ул. „Славеј Планина“ бр. 2 (Скопје)|Куќа на ул. „Славеј Планина“ бр. 2]] {{•}} [[Куќа на ул. „Охридска“ бр. 4 (Скопје)|Куќа на ул. „Охридска“ бр. 4]] {{•}} [[Куќа на ул. „8 Ударна Бригада“ бр. 22 (Скопје)|Куќа на ул. „8 Ударна Бригада“ бр. 22]] {{•}} [[Куќа на ул. „150“ бр. 15 (Скопје)|Куќа на ул. „150“ бр. 15]] {{•}} [[Куќа на ул. „178“ (Скопје)|Куќа на ул. „178“]] {{•}} [[Ристиќева палата|Ристиќева палата]] {{•}} [[Куќа на ул. „Првомајска“ бр. 41 (Скопје)|Куќа на ул. „Првомајска“ бр. 41]] {{•}} [[Куќа на ул. „Цетинска“ бр. 2 (Скопје)|Куќа на ул. „Цетинска“ бр. 2]] {{•}} [[Споменик на паднатите борци (Скопје)|Споменик на паднатите борци]] {{•}} [[Споменик на Гоце Делчев (Градски парк, Скопје)|Споменик на Гоце Делчев]] {{•}} [[Феудална кула|Феудална кула]] {{•}} [[Камен мост (Скопје)|Камен мост]] {{•}} [[Скопско кале|Скопско кале]] {{•}} [[Адем баба-теќе|Адем баба-теќе]] {{•}} [[Дебар Маало|Дебар Маало]] {{•}} [[Централно градско подрачје II (Скопје)|Централно градско подрачје II]] {{•}} [[Црква „Св. Спас“ - Скопје|Црква „Св. Спас“]] {{•}} [[Црква „Св. Димитриј“ - Скопје|Црква „Св. Димитриј“]] {{•}} [[Џамија Кебир Мехмед Челеби|Џамија Кебир Мехмед Челеби]] {{•}} [[Кури чешма|Кури чешма]] {{•}} [[Чешма на улица „110“|Чешма на улица „110“]] {{•}} [[Чешма кај Стара нова бања|Чешма кај Стара нова бања]] {{•}} [[Зграда на Музејот на македонската борба|Зграда на Музејот на македонската борба]] {{•}} [[Зграда на Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“|Зграда на Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“]] {{•}} [[Поранешна зграда на Државниот архив на Македонија|Поранешна зграда на Државниот архив на Македонија]] {{•}} [[Зграда на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“|Зграда на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“]] {{•}} [[Зграда на „Вардар филм“|Зграда на „Вардар филм“]] {{•}} [[Спомен-куќа на Лазар Личеноски]] {{•}} [[Спомен-куќа на Мајка Тереза]] {{•}} [[Зграда на Градската библиотека „Браќа Миладиновци“|Зграда на Градската библиотека „Браќа Миладиновци“]] {{•}} [[Зграда на Музејот на современата уметност (Скопје)|Зграда на Музејот на современата уметност]] {{•}} [[Стара скопска чаршија|Стара скопска чаршија]] {{•}} [[Порта Македонија]]{{•}} [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82 (Скопје)|Станбена зграда на Бојаџиеви]]{{•}} [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88 (Скопје)|Вила Бишевац]] {{•}} [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88 (Скопје)|Куќа на Тома Ничота]]{{•}} [[Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17 (Скопје)|Зграда на Катарина Папатеодоси]]{{•}} [[Палата Рубен]]{{•}} [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а (Скопје)|Зграда на генерал Атанасковиќ]]{{•}} [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115 (Скопје)|Куќа на Зденко Буста]]{{•}} [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 109 (Скопје)|Куќа на Бојаџијан Хофсед]]</div></div> }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за културното наследство во Македонија|Центар]] </noinclude><includeonly>[[Категорија:Културно наследство на Македонија во Општина Центар]]</includeonly><noinclude>[[Категорија:Предлошки за Општина Центар|{{СТРАНИЦА}}]] </noinclude> 9ov4cicdmkcg6g8lfuxgwc656pfohpw 0 1256408 5602797 5015973 2026-08-01T09:42:02Z Stariot Golman 89502 5602797 wikitext text/x-wiki {{Infobox Football biography-retired | playername = Жерар Улие | image = [[Податотека:Gérard Houllier.jpg|200px]] | fullname = Жерар Пол Франсис Улие<ref>{{cite web |url=http://entreprises.lefigaro.fr/gh-consulting-92/entreprise-750873804 |title=Entreprise GH Consulting à Boulogne-Billancourt (92100) |trans-title=Company GH Consulting in Boulogne-Billancourt (92100) |website=Figaro Entreprises |publisher=Société du Figaro |date=23 December 2018 |accessdate=2 February 2019 |language=fr}}<br />{{cite web |url=https://dirigeants.bfmtv.com/Gerard-HOULLIER-4593538/ |title=Gerard Houllier |website=BFM Business |accessdate=2 February 2019 |language=fr}}</ref> | dateofbirth = {{birth date|1947|9|3|df=y}}<ref name=BDFutbol>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/l/l93732.html |title=Houllier: Gérard Houllier: Manager |publisher=BDFutbol |accessdate=21 December 2017}}</ref> | cityofbirth = {{роден во|Теруан|}} | countryofbirth = [[Франција]] | death_date = {{Death date and age|2020|12|14|1947|9|3|df=y}} | death_place = [[Париз]], Франција | nationality = {{flagsport|FRA}} [[Франција]] | height = | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = | clubnumber = | retired = 1977 <small>(30 г.)</small> - како играч<br>2011 <small>(63 г.)</small> - како играч | years1 = 1968-1969 | caps1 = | goals1 = | clubs1 = {{симбол2|Flag of None.svg}} Олсоп | years2 = 1969-1971 | caps2 = | goals2 = | clubs2 = {{симбол2|Flag of None.svg}} Икелје | years3 = 1971-1977 | caps3 = | goals3 = | clubs3 = {{симбол2|Flag of None.svg}} Ле Тук | manageryears1 = 1973-1976 |managerclubs1 = {{симбол2|Flag of None.svg}} Ле Тук | manageryears2 = 1976-1982 |managerclubs2 = {{симбол2|600px vertical HEX-F7F700 HEX-0536B0 HEX-F7F700.svg}} Ну-ле-Мин | manageryears3 = 1982-1985 |managerclubs3 = {{Fb team Lens}} | manageryears4 = 1985-1988 |managerclubs4 = {{Fb team Paris Saint-Germain}} | manageryears5 = 1988-1992 |managerclubs5 = {{Naz|FUrep|FRA}} (асистент) | manageryears6 = 1992-1993 |managerclubs6 = {{Naz|FUrep|FRA}} | manageryears7 = 1994-1996 |managerclubs7 = {{NazU18y|FUrep|FRA}} | manageryears8 = 1996-1997 |managerclubs8 = {{NazU20y|FUrep|FRA}} | manageryears9 = 1998-2004 |managerclubs9 = {{Fb team Liverpool}} | manageryears10 = 2005-2007 |managerclubs10= {{Fb team Olympique Lyonnais}} | manageryears11 = 2010-2011 |managerclubs11= {{Fb team Aston Villa}} }} '''Жерар Пол Франсис Улие''' (роден на [[3 септември]] [[1947]] година во [[Теруан]] - починал на [[14 декември]] [[2020]] во [[Париз]]) — поранешен [[Французи|францу]]ски [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]], и фудбалски тренер. ==Кариера== Пред завршувањето на својата играчка кариера во која настапувал само за аматерски клубови, Улие станал тренер на екипата на Ле Тук - која била последната за која играл - вршејќи ја должноста на играч-тренер. Потоа тој ја преземал тренерската функција во францускиот петолигаш Ну-ле-Мин, со кој и покрај малите ресурси со кои располагал клубот успеал да избори три промоции и да стигне до [[Лига 2 (Франција)|втората дивизија]] во сезоната 1978-1979.<ref>{{cite news |last1=Williams |first1=Richard |title=From the pits to the peaks |url=https://www.theguardian.com/football/2001/may/16/uefa.sport3 |access-date=14 December 2020 |work=[[The Guardian]] |date=16 May 2001}}</ref> Во неговите последни две сезони клубот се борел за промоција во Дивисион 1, но во двата случаи останале само на едно место под позицијата која водела во повисок ранг, а во вториот случај дури само за еден бод. Во 1982 година, Улие бил назначен за тренер на прволигашот [[Расинг Клуб Ланс|Ланс]], со кои во првата сезоната завршил на 4-тото место. Во 1985 година ја презел функцијата во [[ФК Париз Сен Жермен|Париз Сен Жермен]], со кој уште во првата сезона успеал да ја освои титулата во [[Дивисион 1 1985-1986|француското првенство]] - што била прва во историјата на парискиот клуб. Во 1998 година бил назначен за менаџер на англискиот [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. До 2004 година, тој ги водел ''редситe'' во 307 официјални натпревари (најмногу во еден клуб во неговата кариера) освјувајќи неколку трофеи како [[ФА Куп]]от, два [[Фудбалски Лига куп на Англија|Лига купа]], еден [[ФА Комјунити Шилд|ФА Черити Шилд]], еден [[Суперкуп на УЕФА]] и пред се [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]] во сезоната 2000-2001, победувајќи го во неверојатен натпревар шпанскиот [[ФК Алавес|Алавес]] во финалето со 5-4 со [[златен гол]]. Во 2004 година, со заемен договор тој и Ливерпул ја прекинале соработката<ref>{{cite news |url=https://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/hou-takes-last-look-3544484 |work=[[Liverpool Echo]] |date=24 May 2004 |title=Hou takes last look}}</ref> и тој бил наследен на клупата на Ливерпул од [[Рафаел Бенитес]].<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3776857.stm |publisher=[[BBC Sport]] |date=16 June 2004 |title=Liverpool appoint Benitez}}</ref> Во периодот 2005-2007, Улие бил тренер на [[ФК Олимпик Лион|Олимпик Лион]], со кои освоил две титули во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]. Својата последна сезона во кариерата како тренер (2010-2011) ја поминал на клупата на {{Fb team (N) Aston Villa}}. Улие починал на 14 декември 2020, на возраст од 73 години, после долгогодишните [[Срцеви болести|срцеви проблеми]].<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2020/dec/14/gerard-houllier-former-liverpool-and-france-manager-dies-aged-73|title=Gérard Houllier, former Liverpool and France manager, dies aged 73|date=14 December 2020|work=[[The Guardian]]|access-date=14 December 2020}}</ref> ==Титули== === Тренер === {{Col-begin|width=80%}} {{col-2}} ====Клупски==== ====={{flagsport|FRA}} Париз Сен Жермен===== *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]]''' : 1 : 1985-1986 ====={{flagsport|ENG}} Ливерпул===== *'''{{Трофеј-ФА куп}} [[ФА Куп]]''' : 1 : [[ФА Куп 2000-2001|2000-2001]] *'''{{Трофеј-Англија (Лига куп)}} [[Фудбалски Лига куп на Англија|Лига куп на Англија]]''' : 2 : 2000-2001, 2002-2003. *'''{{Трофеј-Комјунити Шилд}} [[ФА Комјунити Шилд|ФА Черити Шилд]]''' : 1 : 2001 *'''{{Трофеј-Куп на УЕФА}} [[Куп на УЕФА]]''' : 1 : [[Куп на УЕФА 2000-2001|2000-2001]] *'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[УЕФА Супер Куп|Суперкуп на Европа]]''' : 1 : 2001 ====={{flagsport|FRA}} Олимпик Лион===== *'''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]''' : 2 : 2005-2006, 2006-2007. *'''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]''' : 2 : 2005, 2006 ====Репрезентативни==== ====={{flagsport|FRA}} Фрација под 18 години===== *'''[[Европско првенство во фудбал за играчи под 18 години|Европско првенство под 18 години]]''' : 1 : 1996. {{col-2}} ====Поединечни==== *[[Тим на годината на УЕФА]]: 1 : [[Тим на годината на УЕФА#Тим на годината 2001|2001]].<ref>{{Cite web|url=http://en.toty.uefa.com/history=2001.html|title=TEAM OF THE YEAR 2001|publisher=UEFA.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140608180819/http://en.toty.uefa.com/history=2001.html|archive-date=8 June 2014|url-status=dead}}</ref> *[[Европски фудбалски тренер на годината|Европски тренер на годината]]: 1 : 2001 *[[World Soccer|Тренер на годината според ''World Soccer'']]: 1 : 2001 *[[Onze Mondial|Тренер на годината според ''Onze Mondial'']]: 1 : 2001 *[[Тренер на годината според НСПФ|Тренер на годината во Лига 1]]: 1 : 2007 * Менаџер на месецот во [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]]: декември 1999, март 2002, октомври 2002.<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/managers/1578/Gérard-Houllier/overview|title=Manager profile: Gérard Houllier|publisher=Premier League|accessdate=18 September 2018}}</ref> {{col-end}} ==Почести== [[Податотека:Legion Honneur Chevalier ribbon.svg|60px]] [[Национален орден на Легијата на честа|Кавалер на Легијата на честа]] (Франција) <br> — 2002<ref>{{наведено списание|date=31 March 2002|title=Décret du 29 mars 2002 portant promotion et nomination|trans-title=Decree of 29 March 2002 on promotion and appointment|url=https://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000000594363|journal=Journal Officiel de la République Française|language=fr|volume=2002|issue=77|page=5702|id=PREX0200003D|accessdate=25 August 2019}}</ref> [[Податотека:Order BritEmp (civil) rib.PNG|60px]] [[Ред на Британската Империја|Орден на Британската Империја]] (Велика Британија) <br> — 2003 == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[https://www.transfermarkt.com/gerard-houllier/profil/trainer/460 Жерар Улие на transfermarkt] {{Navboxes | title = Тренерски ангажмани | list1 = {{Селектори на француската фудбалска репрезентација}} {{Тренери на ФК Олимпик Лион}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Улие, Жерар}} [[Категорија:Француски фудбалери]] [[Категорија:Француски тренери]] [[Категорија:Селектори на француската фудбалска репрезентација]] [[Категорија:Тренери на ФК Париз Сен-Жермен]] [[Категорија:Тренери на ФК Ливерпул]] [[Категорија:Тренери на ФК Олимпик Лион]] [[Категорија:Тренери на ФК Астон Вила]] [[Категорија:Витези на Легијата на честа]] [[Категорија:Родени во 1947 година]] [[Категорија:Починати во 2020 година]] cqlgw6po8kexwiivrcop4u73ot4a3m4 0 1257874 5602614 4879807 2026-07-31T12:54:09Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602614 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Von Richthofen LYNN GARRISON - DICK BACH.jpg|мини|Фон Рихтхофен ЛИН ГАРИЗОН - ДИК БАХ]] '''Ричард Давид Бах''' (роден на 23 јуни 1936 година)<ref>[http://www.butler-bowdon.com/jonathan-livingston-seagull "Richard Bach (Biographical sketch)."] ''butler-bowdon.com''. Retrieved: December 11, 2015.</ref> е американски писател нашироко познат како автор на некои од најголемите продавачи во 70-тите години на минатиот век, вклучително и ''[[Галебот Џонатан Ливингстон|Jonонатан Ливингстон галеб]]'' (1970) и ''Илузии: Авантурите на неволно Месија'' (1977). Бах има напишано бројни фантастични дела, а исто така и нефантастични наслови поврзани со летот. Повеќето книги на Бах се полуавтобиографски, користејќи вистински или [[Фикција|измислени]] настани од неговиот живот за да ја илустрира неговата [[филозофија]]. Книгите на Бах ја поддржуваат неговата филозофија дека нашите очигледни физички граници и смртност се само изглед. Бах е познат по својата љубов кон авијацијата и по своите книги поврзани со летањето во [[Метафора|метафорички]] контекст. Бах се занимава со летање како хоби од својата 17-та година. Кон крајот на август 2012 година, Бах беше тешко повреден кога приближувал кон слетувањето во Петок Харбор, Вашингтон, неговиот авион отсекол некои далноводи и се срушил во поле. == Ран живот == Бах е роден во Оук Парк, Илиноис. Неговиот татко бил американски менаџер на поглавја на Црвениот крст.<ref>Science Fiction and Fantasy Literature, vol. 2, R. Reginald, 1979, pg 803</ref> Бах присуствувал на Државниот колеџ во Лонг Бич во 1955 година. Првиот авионски лет на Бах се случил на 14-годишна возраст, кога неговата мајка водела кампања за место во советот на [[Лонг Бич|Лонг Бич, Калифорнија]]. Нејзиниот менаџер на кампањата, Пол Маркус, спомена дека летал со авиони и го поканил Ричард на лет со неговиот Глоуб Свифт.<ref>Scott, Phil. "My First Time." ''[[Air & Space/Smithsonian]]'', Vol. 17, No. 2, June/July 2002, p. 47.</ref> == Воздухопловна кариера == Бах служел во резерватот на морнарицата на Соединетите држави, а потоа во 108- от криен авион на Националната гарда на Њу Џерси, 141-та ескадрила борбена војска, како борбен пилот на републичкиот авион „Г-ум “. Потоа работел на различни работни места, вклучително и како технички писател за Даглас Аиркефт и како уредник што придонесува за списанието ''Летечки''. Тој служел во резерватот на УСАФ и бил распореден во Франција во 1960 година. Во текот на летото 1970 година, Бах и неговиот пријател Крис Кејгл отпатувале за Ирска, каде учествувале во летечките низи за филмот на Роџер Корман, ''Вон Рихтофен и Браун''. Тие летале со различни авиони од [[Прва светска војна|Првата светска војна]] на колекцијата Blue Max во сопственост на поранешниот пилот на RCAF, Лин Гарнисон. Бах и Гарисон првпат се сретнале кога Бах пишувл статии за ''Авијан'', публикација за авијација на Гарисон. [[Податотека:Dick_Bach_take_off_in_Lynn_Garrison's_Fokker_D-V11.png|мини|Во текот на летото 1970 година, Дик Бах учествувал во продукцијата на Роџер Корман, ''Фон Рихтофен и Браун'' во Ирска]] Повеќето книги на Бах вклучуваат лет на некој начин, од раните приказни за летачки авиони, до ''Странец до земјата'', неговата прва книга, до неговите подоцнежни дела, во кои тој го користел летот како филозофска метафора. == Книжевна кариера == Првата книга на Ричард Бах, автобиографскиот ''Странец на земјата'' (1963) го опишува распоредувањето во Франција на неговата единица на Националната гарда на воздухопловството и е примена поволно, на пример, од Едмунд Фулер во ''Волстрит журнал''. Во 1970 година, ''[[Галебот Џонатан Ливингстон|Џонатан Ливингстон галеб]]'', приказна за галеб кој летал повеќе од љубов кон летањето, а не само за да фати храна, бил објавен од издавачите на „Макмилан“, откако ракописот бил одбиен од неколку други. Тоа било првпат издадено во ''Зголемените,'' списанието на Зголемените друштва на Америка. Книгата, која вклучува фотографии од галебите во лет од страна на фотографот Расел Мунсон, стана бестселер број еден. Содржи помалку од 10.000 зборови, книгата била продадена повеќе од еден милион примероци само во 1972 година. Изненадувачкиот успех на книгата бил широко пријавуван во медиумите во раните 1970-ти.<ref>Walters, Raymond, Jr. "Book Review: 'Jonathan Livingston Seagull'." ''The New York Times'', July 23, 1972, p. 43.</ref> [[Податотека:Von_Richthofen_LYNN_GARRISON_-_DICK_BACH.jpg|мини|Ричард Бах и Лин Гарнисон со Хелио Курир Г-АРМУ користени за ''Фон Рихтофен и Браун'', 1970 година]] Во 1973 година, Џ''онатан Ливингстон Галеб'' бил адаптиран во истоимен филм, во продукција на корпорацијата Парамаунт Пикчрс, со саундтрак на Нил Дајмонд. Во 1975 година, Бах бил движечката сила на ''Ништо од шанса'', документарен филм заснован на неговата истоимена книга. Филмот се фокусирал на модерното бурање на плевни околу САД во 1970-тите. Бах регрутирал група свои пријатели кои биле пилоти за да ја пресоздадат ерата на бура.<ref>Pendo 1985, p. 58.</ref> Вториот роман, ''Илузии: Авантурите на неволјиот Месија'', објавен во 1977 година, раскажува за средба со денешна месија, кој решил да се откаже. На 31 август 2012 година, Бах бil повреден во несреќа при слетување на авион на островот Сан Хуан во [[Вашингтон (сојузна држава)|Вашингтон]]. Тој слетувал со Истон Гилберт Сеи Сири (N346PE) од 2008 година, кој го доби прекарот ''Паф'' на приватен аеродром, кога опремата за слетување отсече некои далноводи. Тој се урнал во полето на околу две милји од пристаништето, симнувајќи два столба и предизвикувајќи мал пожар во трева.<ref>[http://www.foxnews.com/us/2012/09/01/author-richard-bach-injured-in-washington-plane-crash/?test=latestnews "Author Richard Bach injured in Washington plane crash"]. ''[[Fox News]]'', September 1, 2012. Retrieved: December 11, 2015.</ref> Еден ден по несреќата, Бах бил пријавен дека е во сериозна, но стабилна состојба со повреда на главата и скршено рамо.<ref>Valdes, Manuel. [https://web.archive.org/web/20120903005042/http://today.msnbc.msn.com/id/48871908#.UEJgUSIi4vs "'Jonathan Livingston Seagull' author crashes plane"]. ''[[MSNBC]]'' ([[Associated Press]]), September 1, 2012. Retrieved: December 11, 2015.</ref> Бах бил хоспитализиран четири месеци. Тој пријавил дека неговото [[Искуства блиски со смртта|искуство близу смрт го]] инспирирало да го заврши четвртиот дел од ''Галебот Џоnонатан Ливингстон'', кој првично бил објавен во три дела.<ref>Sullivan, Jennifer. [http://seattletimes.com/html/localnews/2020173139_bachjenniferxml.html "Author Richard Bach, recovering from plane crash, returns to inspirational tale"]. ''Seattle Times'', January 17, 2013. Retrieved: December 11, 2015.</ref> Во декември 2012 година, ''Publishers Weekly'' објави дека ''Патувања со Паф'' биле испратени до неговиот издавач, ден пред неговата несреќа.<ref>Werris, Wendy. [http://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/industry-news/people/article/55167-despite-crash-new-bach-book-set-for-march.html "Despite crash, new Bach book set for March"]. ''Publishers Weekly'', December 14, 2012. Retrieved: December 11, 2015.</ref> ''Патувања со Паф'' беше објавен на 19 март 2013 година. Во 2014 година, Бах го објави своето продолжение на „ ''Илузии: Авантурите на еден несакан Месија“'', што тој го нарече „ ''Илузии II: Авантурите на неволно студент“''. Книгата ја вклучува приказната за реалниот живот на авионската несреќа на Бах, а авторот замислува дека го посетува „месијата“, Дон Шимода, кој му помага во неговото тешко медицинско закрепнување. == Личен живот == Бах имал шест деца со неговата прва сопруга Бет Џеана Франкс. Исто така таа е пилот, таа е автор на ''Patterns: Tales of Flying and of Life'', книга за нејзиниот живот како пилот и самохрана мајка.<ref>Bach Fineman, Betty. ''Patterns: Tales of Flying and of Life'' Editorial and Aviation Service, 2007. {{ISBN|978-0979629808}}.</ref> Таа го напишала и уредувала најголемиот дел од пишувањето на авијацијата на Ричард. Тие се разведоа во 1970 година, а Бах помина со години без да ги види своите деца. Синот на Ричард и Бет Џонатан, именуван по титуларниот лик во бестселерот на Бах, ''Jonонатан Ливингстон Галеб,'' е софтверски инженер и новинар. Тој ја напишал книгата „ ''Над облаците“'' од 1993 година, за растењето без да го познава неговиот татко, а потоа подоцна го запознал како студент на колеџ. Ричард го дал своето одобрување, иако забележал дека во него има одредена лична историја што тој „попрво не би ја видел во печатење“.<ref>Bach, Jonathan. ''Above the Clouds: A Reunion of Father and Son.'' New York: William Morrow & Co., 1993. {{ISBN|978-0-6881-1760-3}}.</ref> Нивните други деца се Роберт, комерцијален пилот на авиокомпанија; Кристел; Џејмс Маркус Бах, компјутерски експерт и писател; Ерика; и нивната најмлада ќерка Бетани, која загинала во несреќа на 15-годишна возраст во 1985 година. Во 1981 година, Бах се оженил со глумицата Лесли Париш, која ја запознал за време на снимањето на филмот Џ''onонатан Ливингстон галеб''. Таа значително се претставила во две негови последователни книги: ''Мостот прекусекогаш'' и ''една'', кои првенствено се фокусираа на нивната врска и концептот на Бах за сродни души. Тие се развеле во 1997 година.<ref>Varughese, Suma, [http://www.lifepositive.com/a-long-way-ahead-to-fly/ "A Long Way Ahead to Fly."], Richard Bach interview, ''Life Positive'', March 2006. Retrieved: March 13, 2017.</ref> Бах се ожени со својата трета сопруга, Сабрина Нелсон-Алексопулос, во април 1999 година. == Библиографија == * ''Странец до земјата''. Dell препечатено 1990 година, прво издание 1963 година.{{ISBN|0-440-20658-8}}. * ''Биплан''. Dell Reprint 1990, прво издание 1966 година.{{ISBN|0-440-20657-X}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-440-20657-X|0-440-20657-Х]]. * ''Ништо по шанса''. Dell Reprint 1990, прво издание 1969 година.{{ISBN|0-440-20656-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-440-20656-1|0-440-20656-1]]. * ''[[Галебот Џонатан Ливингстон|Atонатан Ливингстон галеб]]'' (1970) Мекмилан,{{ISBN|0-380-01286-3}}. * ''Подарок крилја''. Dell Reissue 1989, прво издание 1974 година.{{ISBN|0-440-20432-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-440-20432-1|0-440-20432-1]]. * ''Илузии: Авантурите на еден неволно Месија''. 1977 година.{{ISBN|0-385-28501-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-385-28501-9|0-385-28501-9]]. * ''Нема такво место далеку''. Делта 1998 година, прво издание 1979 година.{{ISBN|0-385-31927-4}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-385-31927-4|0-385-31927-4]]. * ''Мостот прекусекогаш: Љубовна приказна''. Dell Reissue 1989 година. Прво издание 1984 година.{{ISBN|0-440-10826-8}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-440-10826-8|0-440-10826-8]]. * ''Еден'' Dell Reissue 1989, прво издание 1988 година.{{ISBN|0-440-20562-X}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-440-20562-X|0-440-20562-X]]. * ''Бегајќи од Безбедност''. Делта 1995 година.{{ISBN|0-385-31528-7}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-385-31528-7|0-385-31528-7]]. * ''Од мојот ум''. Делта 2000 година.{{ISBN|0-385-33490-7}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-385-33490-7|0-385-33490-7]]. * ''Хероики на порове'' (Пет новели): ** ''Воздушни порове Алофт''. Скрибнер 2002 година.{{ISBN|0-7432-2753-0}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-7432-2753-0|0-7432-2753-0]]. ** ''Спасувачки порове на море''. Скрибнер 2002 година.{{ISBN|0-7432-2750-6}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-7432-2750-6|0-7432-2750-6]]. ** ''Писателски порове: Бркање по музата''. Скрибнер 2002 година,.{{ISBN|0-7432-2754-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-7432-2754-9|0-7432-2754-9]]. ** ''Ранчер Порове на опсегот''. Скрибнер 2003 година.{{ISBN|0-7432-2755-7}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-7432-2755-7|0-7432-2755-7]]. ** ''Последната војна: детективот порове и случајот со златното дело''. Скрибнер 2003 година.{{ISBN|0-7432-2756-5}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-7432-2756-5|0-7432-2756-5]]. * ''Iousубопитни животи: Авантури од хроника на порове''. Издавачка компанија Хамптон Роудс 2005 година.{{ISBN|1-57174-457-6}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-57174-457-6|1-57174-457-6]]. : Книгата љ''убопитни животи'' е всушност горенаведените пет книги со „ ''Ферет-хроники'' “ собрани во еден том, а единствената промена е промената на насловите на секоја од петте. * ''Летање: Трилогијата за авијација''. Скрибнер 2003 година,{{ISBN|0-7432-4747-7}}, собрано издание што содржи ** ''Странец до земјата'' ** ''Биплан'' ** ''Ништо по шанса'' * ''Прирачник за Месија: Потсетници за напредната душа''. 2004 година{{ISBN|1-57174-421-5}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-57174-421-5|1-57174-421-5]]. * ''Хипнотизирање на Марија''. Издавачка компанија Хамптон Роудс 2009 година,{{ISBN|1-57174-623-4}}. * ''Заблагодарете им се на вашите злобни родители: Благослови од тешкото детство''. Виножито Риџ 2012,{{ISBN|978-193790-702-0}}. * ''Патувања со Паф: Нежна игра на живот и смрт''. NiceTiger 2013 година.{{ISBN|978-193777-703-6}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-193777-703-6|978-193777-703-6]]. * ''Илузии II: Авантурите на неволно студент''. Дијамантска инспирација ( единствена е-книга Киндл ) 2014 година. == Наводи == === Белешки === {{Наводи|30em}} === Библиографија === == Надворешни врски == * {{Imdb име|0045349}} * [http://richardbach.com Официјално мрежно место на Ричард Бах] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220220175601/http://www.richardbach.com/ |date=2022-02-20 }} * [https://www.amazon.com/exec/obidos/tg/feature/-/10931 Интервју на Ричард Бах на Amazon.com] * [https://web.archive.org/web/20070430093151/http://www.collegecrier.com/interviews/int-0025.asp Архивирано интервју во колеџот Криер] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бах, Ричард}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1936 година]] [[Категорија:Американски писатели]] 7zzs9fet29v253rdtxmdluzw8gt4vgn 0 1260724 5602792 5264333 2026-08-01T09:27:33Z Amherst99 14303 /* */ 5602792 wikitext text/x-wiki '''Black-box тестирање''' е метод за [[Испробување на програмска опрема|тестирање]] на [[Испробување на програмска опрема|софтвер]] кој ја испитува функционалноста на апликацијата без да гледа во нејзините внатрешни структури или работење. Овој метод на тестирање може да се примени буквално на секое ниво на софтверско тестирање: [[:en:Unit test|unit]], [[:en:Integration testing|integration]], [[:en:System testing|system]] и [[:en:Acceptance test|acceptance]]. Понекогаш се нарекува тестирање засновано врз спецификации.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=VoCX09hOsCoC&pg=PA170|title=Testing and Quality Assurance for Component-based Software|last=Jerry Gao|last2=H.-S. J. Tsao|last3=Ye Wu|publisher=Artech House|year=2003|isbn=978-1-58053-735-3|pages=170–}}</ref> == Процедури за тестирање == Специфично познавање на кодот на апликацијата, внатрешната структура и знаењето за програмирање воопшто не е потребно.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=zUm8My7SiakC&pg=PA216|title=Software Testing|last=Milind G. Limaye|publisher=Tata McGraw-Hill Education|year=2009|isbn=978-0-07-013990-9|pages=216}}</ref> Тестерот е свесен за тоа ''што'' треба да прави софтверот, но не е свесен ''како'' го прави тоа. На пример, тестерот е свесен дека одреден влез враќа одреден, непроменлив излез, но не е свесен за ''тоа како'' софтверот произведува излез пред се.<ref name="REF1">{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/softwaretesting0000patt|title=Software Testing|last=Patton|first=Ron|publisher=Sams Publishing|year=2005|isbn=978-0672327988|edition=2|location=Indianapolis|url-access=registration}}</ref> === Тест случаи === Тест случаите се изградени околу спецификациите и барањата, т.е. она што апликацијата треба да го стори. Тест случаите генерално произлегуваат од надворешни описи на софтверот, вклучувајќи ги спецификациите, барањата и параметрите за дизајн. Иако користените тестови се примарно ''функционални'' по природа, може да се користат ''и нефункционални'' тестови. Дизајнерот на тестот избира и валидни и невалидни влезови и го одредува точниот излез, често со помош на [[:en:Test oracle|test oracle]] или претходен резултат за кој се знае дека е добар, без никакво знаење за внатрешната структура на тест-објектот. === Техники за дизајн на тест === Типични техники за black-box тестирање вклучуваат:<ref>{{Наведена книга|title=Practical Test Design: Selection of Traditional and Automated Test Design Techniques|last=Forgács|first=István|last2=Kovács|first2=Attila|year=2019|isbn=1780174721}}</ref> * Тестирање на одлуката * Тестирање на сите парови * [[Поделба на еквивалентност]] * [[Анализа на гранична вредност]] * [[График на причина-ефект|График]] на причини-последици * [[Грешка во погодување|Грешка во проценка]] * Тестирање на трнзиција на состојба * [[Користете случај|Use case тестирање]] * Тестирање на [[Корисничка приказна|приказната за корисникот]] * [[Анализа на домен]] * Тестирање на синтаксата * Комбинирање на техника == Хакирање == При тестирање на пенетрација, black-box тестирањето се однесува на метод каде [[етички хакер]] нема знаење за системот кој е нападнат. Целта на тестот за пенетрација во black-box е да симулира надворешен напад со хакерство или сајбер војна. == Поврзано == * ABX тест * Тестирање на прифатливост * Слепи експерименти * Тестирање на граници * [[:en:Gray box testing|Gray box]] тестирање * Проект [[:en:Metasploit Project|Metasploit]] * Тестирање на разумност * Тестирање на чад * Тестирање на перформансите на софтверот * [[Испробување на програмска опрема]] * Стрес тст * Тест автоматизација * Unit тестирање * Безбедносен скенер за семрежни прилози * [[Етички хакер|Хакер со бела капа]] * [[:en:White-box testing|White-box тестирање]] == Наводи == <references /> == Надворешни врски == * БЦС СИГИСТ (Специјалистичка група за компјутерско општество во Интернет, за испробување на програмска опрема): [http://www.testingstandards.co.uk/Component%20Testing.pdf ''Стандард за тестирање на компонентите на софтверот''] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210226141659/http://www.testingstandards.co.uk/Component%20Testing.pdf |date=2021-02-26 }}, работен нацрт 3.4, 27. Април 2001 година. [[Категорија:Category:Испробување на програмска опрема]] s1dinisys3nr4rioh7f8htt11y60t4c 0 1270719 5602763 5455635 2026-08-01T02:25:13Z NadyBarbieGirl 63459 /* Спотови */ 5602763 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name = Doja Cat |background = solo_singer |image = Doja Cat Planet Her Day Party 2 (cropped).jpg|мини|Doja Cat во јули 2021 година]] |birth_name = Амаларатна Зандил Дламини |alias =Дожа Кет |birth_date = {{роден на| | |1995 }} |birth_place =[[Лос Анџелес]],[[Калифорнија]] |origin = {{ САД}} |occupation = [[пејачка]] |genre = [[хип-хоп]],[[рап музика]],[[популарна музика ]],[[поп-музика]] |years_active = 2014 –сѐ уште |instrument = вокал |First_album = |Latest_album = |Notable_albums = |Notable_songs = |label = |associated_acts =[[Карди Би]],[[Megan Thee Stallion]],[[Saweetie]] |website = }} '''Амаларатна Зандил Дламини''' позната под прекарот '''Doja Cat''' е американска поп и рап пејачка. == Дискографија == === Албуми === * Amala (2018) * Hot Pink (2019) * Planet Her (2021) * Scarlet (2023) * Vie (2025) === Спотови === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- | ''So High ''|| 2014 || Џеси Салто,Дожа Кет |- |'' Go To Town'' || 2018 || Jabari Jacobs |- |'' Mooo! ''|| 2018 || Амала Дламини |- | Tia Tamera ''|| 2019 || Роксана Балдовин |- | ''Juicy'' || 2019 || Џек Бегерт |- | ''Bottom Bitch'' || 2019 || Џек Бегерт |- | ''Rules ''|| 2019 || Кристијан Сатон |- |'' Make That Cake'' || 2019 || Крис Морено |- |'' Cyber Sex'' || 2019 || Џек Бегерт |- | ''Boss Bitch'' || 2020 || Џек Бегерт |- |''Say So'' || 2020 || Хана Лукс Дејвис |- |''Pussy Talk ''|| 2020 || Дапс |- |'' Like That'' || 2020 || Данијел Иглесијас |- |''Del Mar'' || 2020 || Нуно Гомес |- |'' Baby, I'm Jealous ''|| 2020 || Хана Лукс Дејвис |- |'' Best Friend ''|| 2021 || Дејв Мејерс |- |''34+35 Remix ''|| 2021 || Стефан Кохли |- | ''Streets'' || 2021 || Кристијан Бреслауер |- | ''Kiss Me More'' || 2021 || Варен Фу |- | ''Need To Know'' || 2021 || Miles Cable/AJ Favicchio |- | ''You Right'' || 2021 || Quentin Deronzier |- | ''Woman'' || 2021 || Child |- | ''Handstand '' || 2021 || Едгар Естевес,Џон Примо |- | ''Get Into It (Yuh) '' || 2022 ||Мајк Дива |- | ''Freaky Deaky '' || 2022 || Кристијан Бреслауер |- | ''Vegas '' || 2022 || |- | ''I Like You '' || 2022 || Child |- | ''Attention '' || 2023 || Тану Муино |- | ''Paint The Town Red '' || 2023 ||Дожа Кет,Nina McNeely |- | '' Demons'' || 2023 ||Кристијан Бреслауер,Дожа Кет |- | '' Agora Hills'' || 2023 ||Хана Лукс Дејвис,Дожа Кет |- | '' Masc'' || 2024 || |- | '' Born Again'' || 2025 || |- | '' Just Us'' || 2025 || Ниал Фармер |- | '' Lose My Mind'' || 2025 || Кристијан Бреслауер |- | '' Jealous Type'' || 2025 || Бони Мата |- | ''Gorgeous'' || 2025 || |- | ''Stranger'' || 2025 || |- | ''Okayyy'' || 2026|| |} ==Надворешни врски == {{reflist}} == Наводи == * [[Категорија:Американски пејачи]] [[Категорија:Живи луѓе]] m9mwbktxbyvxma5ydjwz9qke6511mcf 0 1290773 5602761 5600415 2026-07-31T23:38:38Z SpectralWiz 106165 5602761 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Zvezdarska šuma.JPG|мини|Ѕвездара шума]] '''Шума Ѕвездара''' е [[Градски парк|парк]] - шума во [[Белград]], главниот град на [[Србија]]. Поголемиот дел од шумата се наоѓа во општината Ѕвездара, а само најмалиот најсеверен дел е на територијата на Палилула. По [[Кошутњак]] и Топчидер, Ѕвездара е најголемата шума во урбаната зона на Белград, а со нив и најважниот извор на кислород за градот. Додека комплексот Кошунџак-Топчидер се нарекува „белградска фабрика за кислород“,<ref name="pluca">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/322573/Beograd/Ciscenje-pluca-fabrike-kiseonika|title=Čišćenje pluća fabrike kiseonika|last=Branka Vasiljević|date=23 March 2015|publisher=[[Politika]]|language=sr}}</ref> шумата Ѕвездара го носи називот „лево белодробно крило на градот“.<ref name="Politika">{{Наведување|last=Marko Luković|title=Zvezdarci čuvaju šumu od plana|journal=[[Politika]]|pages=23|language=sr|date=6 August 2009}}</ref> == Локација == Шумата Ѕвездара е целосно опкружена со градското подрачје и опфаќа најголем дел од 253 метри висок рид Ѕвездара. Сместено е во најсеверниот дел на општината Ѕвездара, на границата со Палилула. Северната и источната граница на шумата е формирана најмногу од улицата ''Драгослава Срејовиќа'', освен пошумениот дел кој се простира во населбата Карабурма. Карабурма ја означува северната (Стара Карабурма) и североисточната граница на шумата (Ќалије). Шумата се граничи со соседството Мириево на исток, Зелено Брдо на југоисток, Ѕвездара на југ, Булбулдер и Ѕвездара II на исток и Богословија на североисток. == Име и историја == На северните падини на ридот се пронајдени остатоци од праисторискиот и келтскиот период. Историски, ридот Ѕвездара бил познат како Велики Врачар (Голем Врачар). Областа на Врачар во тоа време зафаќала многу поширока област од денес и била поделена на Западен Врачар, Источен Врачар и Велики Врачар. Турски извор од 1621 година го опишувал како „рид и големо поле“. Во 17 и 18 век, областа била покриена со лозја, овоштарници и бујни ориентални градини, главно место за екскурзија на богатите белградски Турци кои го нарекле ридот Екмеклук и таму ги изградиле своите викендички. Кога Белград бил окупиран во 1717 година од [[Австрија]], бил изграден одбранбен ров чиј надворешен дел го преминал ридот, каде што денес се наоѓа модерната улица ''Волгина'' . Откако Австрија повторно го окупирала Белград во 1789 година, ровот бил реконструиран од генералот Ернст Гидеон фон Лаудон и станал познат како „ровот Лаудан“. Поради воената важност на ридот, неговите градини биле запоставени.<ref name="gisa">{{Наведување|last=Slobodan Giša Bogunović|title=Biodiverzitet na roštilju|journal=[[Politika]]|language=sr|date=3 September 2011}}</ref><ref name="zelenilo">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.zelenilo.rs/zasticena-prirodna-dobra/zasticeno-podrucje-zvezdarska-suma-spomenik-prirode|title=Zaštićeno područje "Zvezdarska šuma", spomenik prirode|publisher=JKP Zelenilo-Beograd|language=sr|accessdate=2022-02-13|archive-date=2019-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190212072100/https://www.zelenilo.rs/zasticena-prirodna-dobra/zasticeno-podrucje-zvezdarska-suma-spomenik-prirode|url-status=dead}}</ref> Во 19 век подножјето не било урбанизирано и, далеку од центарот на градот, белграѓаните го користеле како одморалиште и излетничко место, наречено ''Баба Ружин крај'' („Мала на баба Ружа“). [[Петар I Караѓорѓевиќ|Српскиот крал Петар I]] сакал да го изгради својот кралски двор на ридот, но бил убеден да не го стори тоа затоа што во случај на војна ќе биде лесно пристапен од насоката [[Дунав]] . Во почетокот на 20 век, областа Велики Врачар била проектирана за пошумување. По [[Прва светска војна|Првата светска војна]] ридот бил покриен со ливади, лозја и многу циглани, а соседството во подножјето на Велики Врачар почнало да се развива, главно скромни населби на земјоделци и наемници. Во 1929-32 година, опсерваторијата дизајнирана од [[Чеси|чешкиот]] архитект [[Јан Дубови]] (1892-1969) била изградена на врвот на ридот, приближно во средината на шумата. Опсерваторијата првично била наречена ''Ѕвездара'', па ридот и развојната приградска област на Белград околу неа наскоро биле именувани така. Со текот на времето, остана како име на белградското маало. Како резултат на тоа, многумина денес веруваат дека Ѕвездара била именувана едноставно по ѕвездите. По изградбата на опсерваторијата, во 1933 година започна создавањето на шумите, правејќи уникатна вештачки создадена зелена зона во урбаното ткиво на Белград. Пошумувањето било интензивирано по 1945 година.<ref name="Politika" /><ref name="ReferenceA">[[Politika]] daily, July 16, 2007, p.25</ref> Најмасовното пошумување се случило од 1948 до 1950 година кога биле засадени десетици илјади садници. Генералниот урбанистички план на Белград од 1972 година официјално ја класифицирал шумата Ѕвездара како парк-шума.<ref name="zelenilo" /> [[Податотека:Јесен_у_Звездарској_шуми.jpg|десно|мини|375x375пкс| Шума Ѕвездара во есен]] == Одлики == Шумата е генерално шумска површина во облик на полумесечина која денес зафаќа површина од 137 хектари, од кои 21 хектари се уредени како парк.<ref name="Politika" /><ref>[[Večernje Novosti]] daily, April 9, 2007, p.16</ref> Има многу патеки и соодветни улици, вклучително и улицата Волгина која ја преминува целата шума. Шумата била делумно проширена за да се ублажи ефектот од силниот [[Кошава|ветер Кошава]], додека проширувањето на јужната падина, кон болницата, го спречува можното масовно трошење.<ref name="Politika" /><ref name="ReferenceA"/> Создава поблага микроклима, спроведува свеж воздух до централното градско ткиво, ја спречува ерозијата и создава масовен природен резервоар за подземна вода. Исто така, го спречува загадувањето од индустрискиот град [[Панчево]] на исток да стигне до центарот на градот.<ref name="strofe">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/109879/Beograd/Strofe-i-refreni-za-Zvezdarsku-sumu|title=Strofe i refreni za Zvezdarsku šumu|last=Marko Luković|date=30 October 2009|publisher=[[Politika]]|language=sr}}</ref> == Одлики == Освен опсерваторијата, објекти во шумата или во нејзина близина го вклучуваат „Институтот Михајло Пупин“ во северноцентралниот и седум мали [[стадион]]и (ФК 29. Ноември, ФК Ѕвездара, ФК Млади пролетер, ФК Булбулдерац, стадион Омладински) во северозападниот дел. Во шумата се наоѓа и детскиот комплекс „Ѕвездани Гај“. Закрпи од северниот дел се урбанизирани, формирајќи маало Ѕвездара II (особено по улицата ''Драгослава Срејовиќа''). Јужно од шумата се Клиничко-болничкиот центар Ѕвездара и спортскиот центар Олимп. Болницата била изградена во раните 1930-ти и е колоквијално позната како „Градска болница“.<ref name="zelenilo" /> Источно од шумата се наоѓаат белградските нови гробишта. Шумата е оштетена од неовластената поединечна станбена градба, така што во 2007 година владата на градот Белград објави дополнителни планови за проширување на шумата Ѕвездара на север и југ, поврзувајќи ја во процесот со Ада Хуја и Шумице, соодветно, или како вистински парк или само авении, а со тоа и создавање зеленило на Белград. Но, во 2009 година градските власти одлучиле да преобразат делови од дрвото во градежно земјиште, наводно за да го прошират болничкиот комплекс, иако проектираното земјиште покриваше трипати поголема површина отколку што зафаќа комплексот сега. Исто така, градот сакаше да изгради црква и викендички во центарот на шумата. Севкупно, 5 хектари дрво требало да се исече и расчисти. Ова ги поттикнало протестите на месното население кое сакало да ја зачува шумата. Од градското одделение за здравство одговориле дека сакаат да изградат само две дополнителни згради во болничкиот комплекс на само неколку [[хектар]]и, додека Одделението за животна средина излегло со соопштение дека не поддржуваат никакво сечење на шумата.<ref name="Politika" /> Во 2012 година бил завршен и отворен научно-технолошкиот парк Белград, откако бил во изградба од 1989 година. Се наоѓа на источниот централен влез во паркот. Градската власт во јули 2017 година го објавила проектот „шеталиштето Ѕвездара“. Шеталиштето требало да има мали плоштади и живописни погледи. Тоа е дел од пошироката реконструкција на просторот кој би опфатил 35.18 хектари. Проектот опфаќа отстранување или реконструкција на многу јавни згради и фирми, но и можност за уривање на малите станбени куќи со дворови и изградба на 5-катните згради.<ref>{{Наведување|last=Daliborka Mučibabić|title=Zvezdarska promenada sa trgovima i vidikovcima|journal=[[Politika]]|pages=14|language=sr|date=10 July 2017|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/384587/Zvezdarska-promenada-sa-trgovima-i-vidikovcima}}</ref> == Дивиот свет == === Растенија === Шумата Ѕвездара е пример за урбан [[биотоп]]. Во шумата има 136 видови растенија. Дрвјата се претежно алохтони и типични за рудералните живеалишта. Девет од видовите дрвја се ретки, реликтни, ендемски или загрозени: американски планински јасен, бела топола, цреша, [[бреза]], норвешки јавор, европски бел брест, [[орев]], полски брест и турска леска.<ref name="zelenilo" /> Најчестите видови дрвја во шумата вклучуваат [[црна топола]], канадска топола, јавор, даб, црн бор и шкотски бор. Во 2009 година просечната старост на дрвото била проценета на 50 години.<ref name="Politika" /> За оваа област карактеристични се [[Тревесто растение|тревни растенија]]. Нема заштитени или загрозени видови од овој вид растенија.<ref name="zelenilo" /> === Животни === Во шумата има три вида водоземци и четири рептили. Водоземци се [[шарен дождовник]], [[зелена крастава жаба]] и [[горска жаба]], додека меѓу влекачите спаѓаат европскиот зелен гуштер, обичен ѕиден гуштер и [[жолт смок]]. Шумата Ѕвездара е населена со 48 видови птици, во различни заштитни статуси. Во заштитеното подрачје се гнездат 21 вид на птици, а во останатиот дел од шумата уште 9 видови. Во зима и за време на преселбата, во шумата се населуваат уште 9 видови. Заштитените видови вклучуваат [[јастреб глувчар]], [[планинска улулајка]], [[планински був]], був<ref>Study of Tawny Owl Strix aluco (Linnaeus 1758) diet from pellet samples collected in Serbia during 2003 and 2004</ref> и [[кукумјавка]]. До 2021 година, во шумата се регистрирани вкупно 77 видови, вклучувајќи [[славејче]], [[црноглаво грмушарче]], [[голема сипка]], [[обичен кос]] и [[црн клукајдрвец]].<ref>{{cite news | author = Branka Vasiljević | script-title=sr: Значај станишта за животињски опстанак | trans-title = Importance of habitats for animal survival | newspaper = Politika | page = 16 | language = sr | date = 5 October 2021}}</ref> Заштитени видови цицачи се северниот белограден еж (кој е избран за симбол на шумата)<ref>{{Наведување|last=Vladimir Vukasović|title=Prestonica dobija još devet prirodnih dobara|journal=Politika|language=sr|date=9 June 2013|url=http://www.politika.rs/sr/clanak/260268/Prestonica-dobija-jos-devet-prirodnih-dobara}}</ref> и европскиот крт. == Заштита == Шумата Ѕведара е заштитена како природен споменик (IUCN Категорија III), за која многумина сметаат дека е премногу ниско ниво на заштита, па еколошките групи и месното население агитираат тоа да се промени.<ref name="Politika" /><ref name="strofe" /> Заштитеното подрачје изнесува 80.57 хектари сопственост на државата и 87 хектари земјиште во приватна сопственост.<ref name="zelenilo" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Шума Ѕвездара}} * [http://www.aob.rs/index_sl.html Астрономска опсерваторија Белград] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20200730122944/http://www.aob.rs/index_sl.html |date=2020-07-30 }} * [http://www.ntpark.rs/?language=english Научно-технолошки парк Белград] [[Категорија:Паркови во Белград]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] q55r1rc5w30qatv5maqvhffpp3m1gie 0 1296879 5602768 4752826 2026-08-01T04:18:41Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:SVV.png]] со [[File:Sever_do_Vouga,_Portugal_(coat_of_arms).png]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: old name is not meaningful). 5602768 wikitext text/x-wiki {{Infobox Municipality PT|official_name=Север до Вога|district=[[Авеиро (округ)|Авеиро]]|native_name=Sever do Vouga|website=www.cm-sever.pt|parishes=[[#Околии|7]]|population_as_of=2011|population_total=12356|area_total_km2=129.88|leader_name=Педро Амадеу Лобо|CIM=[[Авеиро (Меѓуопштинска заедница)|Авеиро]]|image_flag=Pt-svv1.png|region=[[Центарен регион, Португалија|Центарен регион]]|image_map=LocalSeverDoVouga.svg|longEW=W|latNS=N|coordinates={{coord|40|44|N|8|22|W|type:adm1st_region:PT_dim:100000|display=inline,title}}|image_shield=Sever do Vouga, Portugal (coat of arms).png|image_skyline=Sever do Vouga.jpg}}'''Север до Вога''' ([[Португалски јазик|португалски]]: ''Sever do Vouga'') — град и општина во [[Централен регион, Португалија|Централниот регион]], [[Португалија]]. Населението во 2011 година изнесувало 12.356 жители, на површина од 129,88 км². [[Категорија:Градови во Португалија]] [[Категорија:Општини во Португалија]] 1ytqmx009g3zhts5ihn2p3p0k2q783e 0 1296881 5602769 4752828 2026-08-01T04:19:58Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:OBR1.png]] со [[File:Oliveira_do_Bairro,_Portugal_(coat_of_arms).png]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: old name is not meaningful). 5602769 wikitext text/x-wiki {{Infobox Municipality PT|official_name=Оливеира до Баиро|district=[[Авеиро (округ)|Авеиро]]|native_name=Oliveira do Bairro|website=www.cm-olb.pt|parishes=[[#Околии|4]]|population_as_of=2011|population_total=23028|area_total_km2=87.32|leader_name=Дуарте Ново|CIM=[[Авеиро (Меѓуопштинска заедница)|Авеиро]]|image_flag=Pt-obr3.png|region=[[Центарен регион, Португалија|Центарен регион]]|image_map=LocalOliveiraDoBairro.svg|longEW=W|latNS=N|coordinates={{coord|40|31|N|8|30|W|type:adm1st_region:PT_dim:100000|display=inline,title}}|image_shield=Oliveira do Bairro, Portugal (coat of arms).png}}'''Оливеира до Баиро''' ([[Португалски јазик|португалски]]: ''Oliveira do Bairro'') — град и општина во [[Централен регион, Португалија|Централниот регион]], [[Португалија]]. Населението во 2011 година изнесувало 47.729 жители, на површина од 335.27 км². Самиот град имал население од 3.077 во 2001 година. [[Категорија:Градови во Португалија]] [[Категорија:Општини во Португалија]] 0ywtlziga52k6u3yvfmtizbs84hhnms 0 1306757 5602609 5239471 2026-07-31T12:50:38Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602609 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ice shelf in Antarctica}} [[Податотека:Antarctica relief location map.jpg|мини|Карта на локацијата на релјефот на Антарктикот]] '''Московски Универзитет''' ({{coord|67|S|121|E|scale:2000000_source:GNIS|display=inline,title}}) е тесна [[ледена плоча]], долга околу {{Convert|120|nmi|km}}, којсе пробива на [[Брегот на Сабрина]] на Антарктикот помеѓу [[Ледникот Тотен]] и [[Заливот Полдинг]]<ref>[https://tc.copernicus.org/preprints/tc-2022-129/ Moscow University and Totten Glacier ice shelves, East Antarctica]</ref>. [[Dalton Iceberg Tongue]] се протега северно од источниот дел на полицата. Функцијата беше делумно исцртана од воздушните фотографии направени од U.S. Морнарицата [[Операција скок во височина]] во 1946-47 година, и дополнително фотографирана и мапирана од [[Австралиски национални истражувачки експедиции на Антарктикот]] и [[Советска антарктичка експедиција]] во 1958 година. Московски универзитет]]. Ледниците Тотен и Московскиот универзитет, сместени на источен Антарктик, содржат 5,1 m еквивалент на нивото на морето и губат маса во последните децении. Користејќи ICESat-2 ласерска алтиметрија на повторена анализа на патеката и сателитска радарска интерферометрија од SAR сликите Sentinel-1a/b, ги мапиравме локациите на заземјувачките линии на овие два ледника помеѓу 2017 и 2021 година. Откривме продорно повлекување на заземјувачката линија долж ледените рамнини кај ледникот централното стебло на ледничкиот мраз Тотен (TGIS) и Ледената плоча на Московскиот универзитет (MUIS), каде што ГЛ се повлече 3,51 ± 0,49&nbsp;km и 13,85 ± 0,08&nbsp;km во текот на 1996-2020 година, соодветно. Користејќи ја радарската надморска височина CryoSat-2, откривме дека набљудуваните повлекувања на линијата за заземјување се совпаѓаат со високите стапки на разредување и високите брзини на мраз, што укажува на шема на загуба на маса доминирана од динамиката на мразот. Идентификувавме два океански канали модулирани од плимата и осеката на источната ледена плоча Тотен и западната ледена плоча на Московскиот универзитет, каде што ширините на океанските канали се во голема корелација со плимниот опсег. Отворањето на каналот на западниот ледена плоча на Московскиот универзитет ги поврзува двата претходно одвоени системи TGIS и MUIS, кои би можеле да отворат пат за топлата модифицирана циркуполарна длабока вода што влегува во главната празнина MUIS и да го олесни понатамошното повлекување на линијата за заземјување. ==Поврзано== * [[Список на ледници]] * [[Список на ледени плочи на Антарктикот]] ==Наводи== {{наводи}} {{usgs-gazetteer|id=17318}} [[Категорија:Ледени плочи на Антарктикот]] [[Категорија:Тела од мраз на земјата Вилкс]] blyyv5aj4n09xhu5ocnw6ydge0w7jwd 0 1306787 5602619 5358596 2026-07-31T13:01:24Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602619 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} [[Податотека:Pinocchio Logo.jpg|мини|Пинокио лого]] '''Пинокио''' — американски музички фантастичен филм од 2022 година, во режија на Роберт Земекис според сценарио на Земекис и Крис Вајц . Филмот, продуциран од [[Walt Disney Pictures]], е римејк во живо [[Пинокио (цртан филм)|на истоимениот анимиран филм на]] [[Волт Дизни]] од 1940 година, кој самиот е базиран на италијанската книга ''[[Авантурите на Пинокио]]'' од 1883 година, на [[Карло Колоди]]. Во филмот играат [[Том Хенкс]], Синтија Ериво и Лук Еванс со Бенџамин Еван Ејнсворт, [[Џозеф Гордон|Џозеф Гордон-Левит]] и Киган-Мајкл Ки во гласовните улоги. Развојот на филмската адаптација во живо на ''Пинокио'' официјално започнала во април 2015 година. Земекис бил потврден за директор во јануари 2020 година; Сем Мендес и Пол Кинг првично се сметаа за режисери на филмот. До ноември 2018 година, било објавено дека Хенкс бил во рани разговори да го глуми Џепето во филмот; тој го предаде проектот по заминувањето на Кинг, но тој повторно се приклучил на него во август 2020 година. Главната глумечка екипа било објавена во јануари и март 2021 година. ''Пинокио'' бил објавен на 8 септември 2022 година на услугата за стриминг Дизни+, како дел од Денот на Дизни+ . Добил генерално мешани критики од критичарите кои го критикувале недостатокот на подобрување на филмот во однос на претходните адаптации на романот, при што многумина го сметале за инфериорен во однос на оригиналниот филм, иако изведбите, продукциските вредности и визуелноста биле пофалени. == Заплет == Во едно мало италијанско село во 1895 година, скитникот штурец Џимини Крикет влегол во домот на Џепето, кој живеел со своето милениче маче Фигаро и златната рипка Клео. Џепето ја завршил работата на марионета заснована на неговиот починат син, кој го нарекол Пинокио . Подоцна таа ноќ, ѕвездата магично го оживела Пинокио и набрзо го посетила Сината самовила која му кажала дека ако се однесува храбар, вистинит и несебичен, може да биде вистинско момче. Сината самовила, исто така, го назначила Џимини за одговорност да биде совеста на Пинокио за да го научи правилно. Кога Џепето се разбудил и го нашол Пинокио жив, тој на почетокот се шокирал, но бил пресреќен. По неколку дена, Џепето решил да го испрати Пинокио на училиште. Сепак, на Пинокио набрзо му се приближиле лисицата „Чесен“ Џон и неговиот партнер мачката Гидеон . Џон го убедил Пинокио дека треба да живее живот на слава за да биде вистинско момче, кога навистина планирал да го продаде на куклениот мајстор Стромболи. Џимини, со помош на галеб по име Софија, го убедил Пинокио да продолжи да оди на училиште, но Пинокио бил исфрлен од директорот бидејќи бил марионета. На крајот на краиштата, Пинокио одлучил да оди кај Стромболи, додека Чесниот Џон ставил стаклена тегла над Џимини. Во театарот на Стромболи, Пинокио се спријателил со една од вработените во Стромболи, Фабијана и нејзината кукла Сабина. Пинокио направил добро шоу за толпата, но Стромболи го затвора во кафез за птици за да го спречи да замине. Тренерот на Стромболи на крајот го ослободува Џимини од теглата, а Пинокио го тера да ги дофати клучевите за [[брава]]та од кафезот кажувајќи лаги за да му порасне носот. Џепето, Фигаро и Клео излегуваат да го бараат Пинокио кога тој не успеал да дојде дома на вечера. Наскоро, Пинокио ќе биде избркан од тренер полн со деца управуван од харизматичен тренер, кој ги носи сите на островот Плезур, каде што се поттикнува лошото однесување. Откако таму, Пинокио полека се вознемирува од садизмот што го покажуваат децата, на голема забава на неодговорното момче по име Лампвик . Џимини, кој е повторно разделен, наскоро открива дека сите деца се претвориле во магариња и дека Коучменот ги продава во рудниците за сол со помош на неговите послушници покриени со магла во сенка. Пинокио е сведок на трансформацијата на Лампвик во сала за билијард и тој и Џимини бегаат од островот пред Коучменот и неговите глупаци да ги добијат, но не пред Пинокио да добие магарешки уши и опашка. Пинокио и Џимини се враќаат кај Џепето, но откриваат дека Софија му дала флаер на Островот на задоволството за да му каже каде е Пинокио и дека тој ги продал сите свои часовници за да купи брод за да оди таму. Пинокио повторно се соединува со Фабијана и Сабина кои му кажуваат дека Стромболи е уапсен од карабинерите поради злоупотреба на неговите експлоатирани вработени и тие го презеле неговото куклено шоу. Тие му нудат на Пинокио да им се придружи, но Пинокио одбива, сакајќи да го спаси својот татко, поради што неговите делови од магаре исчезнуваат. Софија влече јаже за Пинокио да се издржи до морето, каде набргу го наоѓаат Џепето во неговиот чамец. Само што се обединуваат, ги проголта џиновско [[морско чудовиште]] по име Монстро . Тие се засолниле во огромен брод во стомакот на Монстро и Пинокио добива идеја да го натера да кивне со тоа што ќе запали оган во него. Планот функционира, и Монстро кивна, но тој започнува со брканица што завршува со паѓање на групата на суво и убивање на Џепето. Верувајќи дека татко му починал, Пинокио тагува по него и волшебна солза му паѓа од окото на Џепето, оживувајќи го. Џепето му кажува на Пинокио дека и покрај тоа што е марионета, тој се докажал како вистинско момче во душата. Џимини раскажува дека се раскажувани приказни за Пинокио да стане вистинско момче, но не ги потврдува, нагласувајќи дека она што е важно е тоа што Пинокио има храбро, вистинито и несебично срце и дека тој е целосно реален за својот горд и љубен татко. Пинокио и Џепето заминуваат за дома низ осветлена пештера додека екстремитетите на Пинокио стануваат човечки. == Улоги == * [[Том Хенкс]] како Џепето, постар италијански копаничар и играчки кој го гради и одгледува Пинокио како да е негов вистински син и драго посакува тој да стане вистинско момче.<ref name="Disney+">{{Наведена мрежна страница|url=https://variety.com/2020/film/news/pinocchio-disney-plus-debut-1234850503/|title='Pinocchio' With Tom Hanks, 'Peter Pan and Wendy' to Skip Theaters for Disney Plus|last=Rubin|first=Rebecca|date=December 10, 2020|work=Variety|archive-url=https://web.archive.org/web/20201229040853/https://variety.com/2020/film/news/pinocchio-disney-plus-debut-1234850503/|archive-date=December 29, 2020|accessdate=December 10, 2020}}</ref> * Бенџамин Еван Ејнсворт како Пинокио, жива дрвена [[Марионета|кукла]] издлабена од Џепето и оживеана од Сината самовила. Тој се обидува да научи за доброто и погрешното, така што еден ден ќе стане вистинско момче.<ref name="March2021Castings">{{Наведена мрежна страница|url=https://deadline.com/2021/03/pinocchio-robert-zemeckis-movie-adds-cynthia-erivo-as-blue-fairy-joseph-gordon-levitt-as-jiminy-cricket-1234705733/|title='Pinocchio': Robert Zemeckis Movie Adds Cynthia Erivo As Blue Fairy; Joseph Gordon-Levitt As Jiminy Cricket|last=D'Alessandro|first=Anthony|date=March 3, 2021|work=[[Deadline Hollywood]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303172639/https://deadline.com/2021/03/pinocchio-robert-zemeckis-movie-adds-cynthia-erivo-as-blue-fairy-joseph-gordon-levitt-as-jiminy-cricket-1234705733/|archive-date=March 3, 2021|accessdate=March 3, 2021}}</ref> Џепето го создаде од тага за смртта на неговиот млад син. * [[Џозеф Гордон|Џозеф Гордон-Левит]] како гласот на Џимини Крикет, антропоморфен штурец кој делува како „совест“ на Пинокио и делумен наратор на приказната.<ref name="March2021Castings" /> * Киган-Мајкл Ки како гласот на „Чесниот“ Џон, антропоморфна [[црвена лисица]] што го измамува Пинокио. Тој често е придружуван од неговиот нем [[Мачка|мачор]], Гидеон .<ref name="March2021Castings" /> * Лорејн Брако како гласот на Софија, галеб кој се спријателува со Џимини.<ref name="March2021Castings" /> * Синтија Ериво како Сината самовила, магична самовила која го оживува Пинокио и му ветува дека ќе го претвори во вистинско момче ако се докаже.<ref name="March2021Castings" /> * Лук Еванс како Коучменот, сопственикот и операторот на Островот за задоволство каде непослушните деца се претвораат во магариња и се продаваат. Зборува со акцент на Кокни. * Џузепе Батистон како Стромболи, италијански куклар кој има намера да го принуди Пинокио да настапи на сцената за да заработи пари штом ќе стане „престар“ за настап. Зборува со италијански акцент и пцуе глупости кога ќе се налути, иако „Искрениот“ Џон го нарекува „Раскал“.<ref>{{Наведување|title=Disney+ {{!}} Pinocchio - Intervista a Giuseppe Battiston|url=https://www.youtube.com/watch?v=dl6Lf_0_d1E|language=en|access-date=2022-08-28|archivedate=August 28, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220828091540/https://www.youtube.com/watch?v=dl6Lf_0_d1E}}</ref> * Кјане Ламаја како Фабијана, кукларката на Сабина која работи за Стромболи. Таа порано било балерина сè додека повредата на ногата не ѝ стави крај на нејзината танцувачка кариера. * Јакита Тале како гласот на Сабрина, куклата на Фабијана. * Ангус Рајт како Сињор Рици. * Шејла Атим како Сињора Вители. * Левин Лојд како Лампвик, немирно момче со кое Пинокио се спријателува на пат кон островот Плезур. * Џејми Деметриу како директор кој го исфрли Пинокио од училиште затоа што бил марионета. Се појавуваат мачката Фигаро, златната рипка Клео и морското чудовиште Монстро . == Продукција == === Развој ===  Во 1985 година, Џим Хенсон и режисерот Стив Барон му пристапиле на [[Walt Disney Pictures]] со идеја за жива верзија на ''Пинокио'', но Дизни го одбиле проектот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nytimes.com/1996/08/04/movies/geppetto-s-child-despite-the-high-tech-hardware.html|title=Geppetto's Child, Despite the High-Tech Hardware (Published 1996)|last=Reif|first=Rita|date=4 August 1996|work=[[The New York Times]]|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20220720060132/https://www.nytimes.com/1996/08/04/movies/geppetto-s-child-despite-the-high-tech-hardware.html|archive-date=July 20, 2022|accessdate=September 9, 2022}}</ref> Барон сепак успеа да ги сними ''Авантурите на Пинокио'' (1996).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.commonsensemedia.org/movie-reviews/the-adventures-of-pinocchio|title=The Adventures of Pinocchio|work=[[Common Sense Media]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220825231840/https://www.commonsensemedia.org/movie-reviews/the-adventures-of-pinocchio|archive-date=August 25, 2022|accessdate=16 December 2021}}</ref> На 8 април 2015 година, било објавено дека [[Walt Disney Pictures]] развива адаптација во живо на анимираниот филм ''[[Пинокио (цртан филм)|Пинокио]]'' од 1940 година.<ref name="Announcement" /> Питер Хеџис бил објавен дека го пишува сценариото за филмот.<ref name="Announcement">{{Наведена мрежна страница|url=http://deadline.com/2015/04/pinocchio-inspired-live-action-film-being-developed-at-disney-1201406564/|title='Pinocchio'-Inspired Live-Action Pic in the Works at Disney|last=Fleming|first=Mike Jr.|date=April 8, 2015|publisher=Deadline|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203140844/http://deadline.com/2015/04/pinocchio-inspired-live-action-film-being-developed-at-disney-1201406564/|archive-date=December 3, 2017|accessdate=November 26, 2019}}</ref> На 22 мај 2017 година, било објавено дека Крис Вајц ќе го замени Хеџис како сценарист, како и дека ќе служи како продуцент, додека Сем Мендес бил во преговори да го режира проектот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://deadline.com/2017/05/sam-mendes-disney-live-action-pinocchio-1202100024/|title=Sam Mendes in Early Talks To Direct Disney's Live-Action 'Pinocchio'|last=Busch|first=Anita|date=May 22, 2017|publisher=Deadline|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819013544/https://deadline.com/2017/05/sam-mendes-disney-live-action-pinocchio-1202100024/|archive-date=August 19, 2019|accessdate=November 26, 2019}}</ref> На 13 ноември 2017 година, Мендес се повлече од функцијата директор.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/sam-mendes-exits-disneys-live-action-pinocchio-1057750|title=Sam Mendes Exits Disney's Live-Action 'Pinocchio'|last=Galuppo|first=Mia|date=November 13, 2017|work=Hollywood Reporter|archive-url=https://web.archive.org/web/20200523093029/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/sam-mendes-exits-disneys-live-action-pinocchio-1057750|archive-date=May 23, 2020|accessdate=November 26, 2019}}</ref> На 20 февруари 2018 година, било објавено дека Пол Кинг треба да го режира филмот, додека Ендрју Милано било најавено дека ќе биде копродуцент на филмот заедно со Вајц, а продукцијата се очекувало да започне кон крајот на 2018 година <ref name="King">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/paddington-director-paul-king-direct-live-action-pinocchio-disney-1086772|title=Disney's Live-Action 'Pinocchio' Enlists 'Paddington' Director|last=Kit|first=Borys|date=February 20, 2018|work=Hollywood Reporter|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124205830/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/paddington-director-paul-king-direct-live-action-pinocchio-disney-1086772|archive-date=November 24, 2020|accessdate=November 26, 2019}}</ref> Иако Џек Торн бил најавен дека ќе го препишува сценариото на Вајц,<ref name="King" /> Вајц открил на 21 август 2018 година, дека сценариото сè уште се развива, како и дека продукцијата треба да се одвива во Англија и Италија во текот на 2019 <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lrmonline.com/news/disneys-live-action-pinocchio-writer-chris-weitz-says-theyre-still-developing-the-script-exclusive/|title=Disney's Live-Action Pinocchio Writer Chris Weitz Says They're Still Developing The Script (Exclusive)|last=Medina|first=Joseph Jammer|date=August 21, 2018|work=LRM Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20180822014818/https://lrmonline.com/news/disneys-live-action-pinocchio-writer-chris-weitz-says-theyre-still-developing-the-script-exclusive/|archive-date=August 22, 2018|accessdate=August 21, 2018}}</ref> Во ноември 2018 година, било објавено дека Сајмон Фарнаби работел на нов нацрт за филмот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://collider.com/tom-hanks-pinocchio-geppetto/|title=Exclusive: Tom Hanks Eyed to Play Geppetto in Disney's 'Pinocchio' Movie|date=November 29, 2018|work=[[Collider (website)|Collider]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200105071248/https://collider.com/tom-hanks-pinocchio-geppetto/|archive-date=January 5, 2020|accessdate=November 26, 2019}}</ref> Сепак, на 13 јануари 2019 година било објавено дека Кинг го напуштил филмот поради „семејни причини“, додека Дизни најавиле дека бара нов режисер за проектот.<ref name="KingLeft">{{Наведена мрежна страница|url=https://comicbook.com/movies/2019/01/13/disney-live-action-pinocchio-loses-paddington-director-paul-king/|title=Disney's Live-Action 'Pinocchio' Reportedly Loses 'Paddington' Director|date=January 13, 2019|work=Comicbook|archive-url=https://web.archive.org/web/20190115132552/https://comicbook.com/movies/2019/01/13/disney-live-action-pinocchio-loses-paddington-director-paul-king/|archive-date=January 15, 2019|accessdate=January 15, 2019}}</ref> На 18 октомври 2019 година, било објавено дека Роберт Земекис бил во преговори да го режира филмот, додека најновата верзија на сценариото за филмот била напишана од Вајц, Кинг и Фарнаби, а Вајц и Милано сè уште се прикачени на проектот како продуценти.<ref name="Zemeckis">{{Наведена мрежна страница|url=https://variety.com/2019/film/news/robert-zemeckis-pinocchio-disney-1203246886/|title=Robert Zemeckis in Talks to Direct Live-Action 'Pinocchio' for Disney (EXCLUSIVE)|date=October 18, 2019|work=Variety|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019000624/https://variety.com/2019/film/news/robert-zemeckis-pinocchio-disney-1203246886/|archive-date=October 19, 2019|accessdate=November 26, 2019}}</ref> На 24 јануари 2020 година, било потврдено дека Земекис ќе го режира филмот и ќе напише ново сценарио со Вајц.<ref name="ZemeckisWriter">{{Наведена мрежна страница|url=https://thedisinsider.com/2020/01/24/robert-zemeckis-disneys-pinoccio/|title=Robert Zemeckis Closes Deal To Direct Disney's Live-Action 'Pinocchio' Remake|date=January 24, 2020|work=The DisInsider|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124224730/https://thedisinsider.com/2020/01/24/robert-zemeckis-disneys-pinoccio/|archive-date=January 24, 2020|accessdate=January 24, 2020}}</ref> Било објавено и дека Џек Рапке и Џеки Левин ќе служат како извршни продуценти.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://deadline.com/2020/01/pinocchio-robert-zemeckis-to-direct-1202840440/|title=Robert Zemeckis Closes Deal To Direct & Co-Write Disney's Live-Action 'Pinocchio'|date=January 24, 2020|work=[[Deadline Hollywood]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124210942/https://deadline.com/2020/01/pinocchio-robert-zemeckis-to-direct-1202840440/|archive-date=January 24, 2020|accessdate=January 24, 2020}}</ref> === Глумци ===   <div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:332px;max-width:332px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:113px;max-width:113px"><div class="thumbimage" style="height:157px;overflow:hidden">[[File:Joseph_Gordon-Levitt_TechCrunch_Disrupt_San_Francisco_2019_-_Day_1_(cropped).jpeg|алт=|158x158пкс]]</img></div></div><div class="tsingle" style="width:116px;max-width:116px"><div class="thumbimage" style="height:157px;overflow:hidden">[[File:Keegan-Michael_Key_(49550965587)_(cropped).jpg|алт=|157x157пкс]]</img></div></div><div class="tsingle" style="width:97px;max-width:97px"><div class="thumbimage" style="height:157px;overflow:hidden">[[File:Lorraine_Bracco.jpg|алт=|158x158пкс]]</img></div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption"> [[Joseph Gordon-Levitt|Џозеф Гордон-Левит]] (лево), [[Keegan-Michael Key|Киган-Мајкл Ки]] и [[Lorraine Bracco|Лорејн Брако]] ги гласат [[Jiminy Cricket|Џимини Крикет]], [[John Worthington Foulfellow|„искрениот“ Џон Вортингтон Фулфелоу]] и Софија галебот.</div></div></div></div> На 29 ноември 2018 година, било објавено дека [[Том Хенкс]] бил во рани разговори да го игра Џепето во филмот,<ref>{{Наведен нестручен часопис|access-date=December 1, 2018}}</ref> но го пренел проектот по заминувањето на Кинг.<ref name="Zemeckis"/> Во август 2020 година, Хенкс повторно се приклучи на проектот.<ref name="Hanks">{{Наведена мрежна страница|url=https://deadline.com/2020/08/tom-hanks-geppetto-pinocchio-movie-robert-zemeckis-disney-1202998669/|title=Disney Eyeing Tom Hanks To Play Geppetto In Robert Zemeckis' 'Pinocchio'|last=Kroll|first=Justin|date=August 5, 2020|work=[[Deadline Hollywood]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806000618/https://deadline.com/2020/08/tom-hanks-geppetto-pinocchio-movie-robert-zemeckis-disney-1202998669/|archive-date=August 6, 2020|accessdate=August 5, 2020}}</ref> Хенкс наводно дошол до режисерот Роберт Земекис за улогата откако го прочитал сценариото; тие двајца претходно работеле заедно во филмовите ''[[Форест Гамп]]'' (1994), ''[[Бродолом на животот|Излеани]]'' (2000) и ''Поларниот експрес'' (2004).<ref name="Hanks" /><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://variety.com/2020/film/news/tom-hanks-pinocchio-geppetto-1234726595/|title=Tom Hanks in Talks to Play Geppetto in Disney's 'Pinocchio'|last=McNary|first=Dave|date=August 6, 2020|work=Variety|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807043750/https://variety.com/2020/film/news/tom-hanks-pinocchio-geppetto-1234726595/|archive-date=August 7, 2020|accessdate=August 9, 2020}}</ref> Во јануари 2021 година, Лук Еванс се приклучи на глумечката екипа додека тренерот и Оукс Фегли влегоа во раните преговори за да го играат Лампвик.<ref name="Evans">{{Наведена мрежна страница|url=https://deadline.com/2021/01/pinocchio-disney-movie-luke-evans-joins-cast-1234680924/|title='Beauty And The Beast' Star Luke Evans Joins Disney+'s Tom Hanks 'Pinocchio' Movie|last=D'Alessandro|first=Anthony|date=January 26, 2021|work=[[Deadline Hollywood]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126220240/https://deadline.com/2021/01/pinocchio-disney-movie-luke-evans-joins-cast-1234680924/|archive-date=January 26, 2021|accessdate=January 26, 2021}}</ref> Левин Лојд на крајот било избран за улогата.<ref name="Romano">{{Наведен нестручен часопис|access-date=May 31, 2022}}</ref> Во март, Бенџамин Еван Ејнсворт било избран за насловната улога, а додадени се и Синтија Ериво, [[Џозеф Гордон|Џозеф Гордон-Левит]], Киган-Мајкл Ки и Лорејн Брако. Ериво ќе ја портретира Сината самовила, додека Гордон-Левит, Ки и Брако ќе ги гласат Џимини Крикет, Чесниот Џон и новиот лик, Софија галебот, соодветно.<ref name="March2021Castings"/> === Снимање === Главното фотографирање започна на 17 март 2021 година во Кардингтон Филм Студиос, [[Англија]], под работен наслов ''Махагони''.<ref name="Disney+"/><ref>{{Наведен нестручен часопис|access-date=March 18, 2021}}</ref> Снимањето било завршено во април 2021 година според Бенџамин Еван Ејнсвот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.instagram.com/p/CN-RQJghQmU/|title=Last day on the set of Pinocchio; it's been a dream come true.|last=Ainswoth|first=Benjamin Evan|date=April 22, 2021|work=Instagram|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220929040716/https://www.instagram.com/p/CN-RQJghQmU/|archive-date=2022-09-29|accessdate=August 29, 2021|url-status=bot: unknown}}</ref> На 1 јануари 2022 година, глумицата Синтија Ериво го сподели првиот поглед на неа како Сината самовила во претстојниот римејк.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://thedisinsider.com/2022/01/01/cynthia-erivo-shares-a-glimpse-of-her-as-the-blue-fairy-in-pinocchio/|title=Cynthia Erivo Shares a Glimpse of Her as The Blue Fairy in 'Pinocchio'|last=Shuler|first=Skyler|date=January 1, 2022|work=The DisInsider|language=en-us|archive-url=https://web.archive.org/web/20220102034042/http://thedisinsider.com/2022/01/01/cynthia-erivo-shares-a-glimpse-of-her-as-the-blue-fairy-in-pinocchio/|archive-date=January 2, 2022|accessdate=January 2, 2022}}</ref> === Визуелни ефекти и анимација === Мувинг Пикчрс Компани обезбедиле целосна анимација и визуелни ефекти за филмот. ДНЕГ придонеле со дел од виртуелното производство.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.mpcfilm.com/en/filmography/|title=Filmography|work=MPC Film|archive-url=https://web.archive.org/web/20220516040031/https://www.mpcfilm.com/en/filmography/|archive-date=May 16, 2022|accessdate=June 2, 2022}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dneg.com/show/pinocchio/|title=Pinocchio|work=DNEG|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812124425/https://www.dneg.com/show/pinocchio/|archive-date=August 12, 2022|accessdate=August 10, 2022}}</ref> == Музика == Алан Силвестри, повторлив соработник на Земекис, ја состави партитурата за филмот.<ref name="SilvestriBallard">{{Наведена мрежна страница|url=https://thedisinsider.com/2020/12/11/exclusive-alan-silvestri-to-compose-disneys-pinocchio-with-glen-ballard-writing-new-songs/|title=Exclusive: Alan Silvestri to Compose Disney+'s 'Pinocchio' With Glen Ballard Writing New Songs|date=December 11, 2020|work=The DisInsider|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211203315/https://thedisinsider.com/2020/12/11/exclusive-alan-silvestri-to-compose-disneys-pinocchio-with-glen-ballard-writing-new-songs/|archive-date=December 11, 2020|accessdate=December 11, 2020}}</ref> Покрај песните од оригиналниот филм, Силвестри и Глен Балард напишаа и нови песни за проектот.<ref name="SilvestriBallard" /> Албумот со саундтракот бил објавен на 8 септември 2022 година, истиот ден кога и филмот.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://filmmusicreporter.com/2022/08/31/song-titles-for-robert-zemeckis-disney-movie-pinocchio-revealed/|title=Song Titles for Robert Zemeckis' Disney+ Movie 'Pinocchio' Revealed|date=August 31, 2022|work=Film Music Reporter|archive-url=https://web.archive.org/web/20220905183400/https://filmmusicreporter.com/2022/08/31/song-titles-for-robert-zemeckis-disney-movie-pinocchio-revealed/|archive-date=September 5, 2022|accessdate=September 5, 2022}}</ref> == Наводи == [[Категорија:Филмови чие дејствие се одвива во Италија]] [[Категорија:Филмови на Роберт Земекис]] [[Категорија:Филмови од 2022 година]] ipp8ft14336sv4pusjcp5ui9sunzzyr 0 1316412 5602622 5461602 2026-07-31T13:03:02Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602622 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Zara Larsson Midnight Sun European Tour (cropped) (cropped).jpg|мини|Зара Ларсон]] '''Зара Марија Ларсон''' (родена на 16 декември 1997 година) е шведска [[Поп-музика|поп]] пејачка. Во 2008 година,на 10-годишна возраст, таа ја освоила втората сезона на талент шоуто ''Таланг'', шведската верзија на форматот ''Имаш талент.''<ref>{{Наведени вести|url=http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|title=10 year-old Zara Larsson Wins "Sweden's Got Talent"|work=Flixxy.com|access-date=19 January 2017}}</ref> Оттогаш, таа добила признание со синглови, вклучувајќи ги „ Бурниот живот “(2015), „Никогаш нема да те заборавам “ (2015), „Девојки како“ (2016) со Тини Темпах и „ Не е моја вина“ (2016). Таа подоцна се појавила на синглот на Clean Bandit, „Симфонија“ (2017), на врвот на топ листите во ОК и Шведска. На нејзиниот трет студиски албум во 2021 година и претходел меѓународниот хит „ Уништи го мојот живот “(2018). Претходно во 2012 година, Ларсон потпишала со издавачката куќа TEN Music Group и последователно ја издала својата дебитантска [[EP|продолжена драма]] ''Воведување'' во јануари 2013 година. ЕП-то било поддржано од првиот оригинален сингл на Ларсон, „Откриј те “, кој бил на врвот на музичките топ листи во [[Скандинавија]] и бил сертифициран 6x платинест во Шведска. По нејзиниот ран успех во Скандинавија и објавувањето на нејзиниот деби албум,''1'' (2014),Ларсон потпишала тригодишен договор со Epic Records во САД. Во 2016 година, Ларсон настапила на свеченото отворање и затворање на [[Европско првенство во фудбал 2016|УЕФА Евро]] во Франција.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|title=Uefa Euro 2016: Opening ceremony at the Stade de France as it happened|last=Evans|first=Joshua|date=10 June 2016|work=International Business Times UK|access-date=19 January 2017}}</ref> Вториот студиски албум на Ларсон, ''Многу добро'', бил објавен во март 2017 година. Албумот бил поддржан од осум синглови, вклучувајќи ги „ Бурниот живот “, „ Никогаш нема да те заборавам “ и „ Не е моја вина “, од кои сите стигнале до првото место во Шведска, а вториот дебитирал на врвот на табелата. Таа подоцна била претставена на синглот на Clean Bandit, „ Симфонија “, кој бил на врвот на топ листите во ОК и Шведска. Нејзиниот трет студиски албум, ''Постер девојка'' (2021), ѝ претходел меѓународниот хит „Уништи го мојот живот “ (2018) кој дебитирал во Топ 10 во Шведска, Ирска и Велика Британија додека добила златна потврда или повисока во десет земји. == Рани живот == Зара Марија Ларсон е родена во Универзитетската болница Каролинска во Солна, [[Стокхолм (округ)|Стокхолм]], во семејството на Агнета и Андерс Ларсон.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://fokus.dn.se/zara-larsson/|title=Därför nobbade Zara Larsson Justin Bieber|last=Behdjou|first=Behrang|date=1 April 2016|work=Dagens Nyheter|accessdate=23 December 2017}}</ref><ref name="Svenska Dagbladet">{{Наведени вести|url=http://www.svd.se/zara-larsson-nar-hatvagen-kom-ville-jag-lamna-sverige|title=Zara Larsson: När hatvågen kom ville jag lämna Sverige|last=Amster|first=Harry|date=19 July 2015|work=Svenska Dagbladet|access-date=23 December 2017}}</ref> Во интервју таа рекла дека е родена „мртва“ поради недостаток на кислород од нухалната врвца.<ref name="Svenska Dagbladet" /> Ларсон пораснала во Талкроген во Енскеде, јужно од Стокхолм. Нејзината мајка е медицинска сестра,а нејзиниот татко е офицер. Таа има сестра Хана, која е три години помлада и е пејачка и членка на бендот Леникс.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.spin.com/2016/05/hanna-and-andrea-always-on-my-mind-new-song-zara-larsson-stream/|title=Zara Larsson's Sister Starts a Band, Hanna & Andrea, With Very Good Debut Single {{!}} SPIN|last=Carley|first=Brennan|date=26 May 2016|work=Spin|accessdate=27 May 2016}}</ref> Таа ги наведела Карола Хегквист и [[Витни Хјустон]] како рани инспирации. Таа рекла дека уште од петгодишна возраст знаела дека сака да стане „бесмртна“ како [[Елвис Пресли|Елвис Присли]]. Учела во средното училиште Културама.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dn.se/sthlm/zara-larsson-jag-ska-vara-miljardar-innan-jag-ar-25/|title=Zara Larsson: Jag ska vara miljardär innan jag är 25|last=Gustavsson|first=Matilda|date=15 May 2015|work=[[Dagens Nyheter]]|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305220243/http://www.dn.se/sthlm/zara-larsson-jag-ska-vara-miljardar-innan-jag-ar-25/|archive-date=5 March 2016|accessdate=11 June 2016}}</ref> == Кариера == === 2008–2011: Почетоци во кариерата === [[Податотека:Zara_Larsson_(cropped).jpg|мини|Ларсон пее на Сомаркрисет во 2008 година]] Ларсон ја освоила сезоната на ''Таланг'' во 2008 година, шведската адаптација на ''Имаш талент'', на 10-годишна возраст,<ref>{{Наведени вести|url=https://www.stereogum.com/1882400/make-way-for-zara-larsson-swedens-latest-weapons-grade-pop-export/franchises/the-week-in-pop/|title=Make Way For Zara Larsson, Sweden's Latest Weapons-Grade Pop Export|date=16 June 2016|work=Stereogum|access-date=19 January 2017}}</ref> освојувајќи 500.000 [[Шведска круна|круни]].<ref name="tv4">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tv4.se/1.1361927/2009/11/27/zara_larsson|title=Zara Larsson|date=27 November 2009|publisher=[[TV4 (Sweden)|TV4]]|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20100815065021/http://www.tv4.se/1.1361927/2009/11/27/zara_larsson|archive-date=15 August 2010|accessdate=16 May 2010}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.expressen.se/noje/tvsajten/1.1799542/zara-larsson-11-vill-bli-en-legend|title=Zara Larsson, 11: "Vill bli en legend"|last=Bergqvist|first=Mattias|date=1 December 2009|work=[[Expressen]]|access-date=16 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100205061714/http://www.expressen.se/noje/tvsajten/1.1799542/zara-larsson-11-vill-bli-en-legend|archive-date=5 February 2010|language=sv}}</ref> „Mоето срце ќе продолжи“, песната што таа ја испеала во финалето, првично испеана од [[Селин Дион]], подоцна била објавена таа година како деби-сингл на Ларсон, на топ-листата на официјалната шведска табела за синглови, достигнувајќи го врвот на број седум за една недела.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara&titel=My+Heart+Will+Go+On&cat=s|title=ZARA – MY HEART WILL GO ON (SONG)|publisher=[[Sverigetopplistan]]|accessdate=25 December 2019}}</ref> Помеѓу декември 2009 и јануари 2010 година, Зара учествувала во реалити ТВ серија каде што таа и други млади шведски таленти добиле помош на тешкиот пат до меѓународна слава и успех. Таа била управувана од Лајла Баге, и тие отпатувале во [[Лос Анџелес]] во САД каде што го посетиле и разговарале со [[Компанија Волт Дизни|Дизни]] и трите големи издавачки куќи - Universal Music Group, Sony Music и Warner Music Group - но таа не добила понуда за договор, што подоцна Зара се правдала дека била многу млада во тоа време. === 2012–2014: Комерцијален успех со ''1'' === [[Податотека:Zara_Larsson_Uppträder_På_Sommarkrysset_2013_By_Daniel_Åhs_Karlsson_(2).jpg|лево|мини| Ларсон пее на Сомаркрисет во 2013 година]] Ларсон потпишала со TEN Music Group во 2012 година за нејзината дебитантска компилација.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.zaralarsson.se/kontakt/|title=Kontakt|work=Zara Larsson|accessdate=2023-02-25|archive-date=2021-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418055939/http://www.zaralarsson.se/kontakt/|url-status=dead}}</ref> Снимката, ''Воведување'', била објавена на 9 декември 2012 година преку неофицијално музичко видео на „Откријте“ на [[YouTube]], видео со статички преглед во кое таа ја пеела целата песна во студиото за снимање во едно целокупно континуирано снимање.<ref>Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/gdzJ9wyV3QU Ghostarchive] and the {{Наведена мрежна страница|url=http://www.youtube.com/watch?v=gdzJ9wyV3QU&gl=US&hl=en|title=Zara Larsson – Uncover (Introducing EP / 2013)|work=[[YouTube]]|accessdate=2023-02-25|archive-date=2012-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20121213120639/http://www.youtube.com/watch?v=gdzJ9wyV3QU&gl=US&hl=en|url-status=bot: unknown}}: {{Наведена мрежна страница|url=https://youtube.com/watch?v=gdzJ9wyV3QU|title=Zara Larsson – Uncover (Introducing EP / 2013)|work=[[YouTube]]}}</ref> ЕП-то со пет песни била издадено во Скандинавија на 21 јануари 2013 година, составено исклучиво од авторски песни.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.expressen.se/noje/zara-larsson---introducing/|title=Zara Larsson – Introducing|work=Expressen|access-date=19 January 2017|language=sv}}</ref> „Uncover“ бил издаден како главен сингл на ЕП. Се искачил на првото место на топ листите [[Sverigetopplistan]] и DigiListan,<ref name="SWE">{{Наведена мрежна страница|url=http://swedishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Zara+Larsson|title=Discography Zara Larsson|publisher=Hung Medien. swedishcharts.com/}}</ref> како и достигнувајќи го првото место во Норвешка и на третото место во Данска,<ref name="NOR">{{Наведена мрежна страница|url=http://norwegiancharts.com/showinterpret.asp?interpret=Zara+Larsson|title=Discography Zara Larsson|publisher=Hung Medien. norwegiancharts.com/}}</ref><ref name="den">{{Наведена мрежна страница|url=https://danishcharts.dk/showinterpret.asp?interpret=Zara+Larsson|title=Zara Larsson discography|work=danishcharts.dk|publisher=Hung Medien|accessdate=24 January 2015}}</ref> и до 25 февруари 2013 година, песната била сертифицирана за платина во Шведска од Universal Music Шведска како резултат на песната која добила над пет милиони стримови.<ref name="UMS Platinum">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mynewsdesk.com/se/pressroom/universalmusic/pressrelease/view/zara-larsson-saeljer-platina-839859|title=Zara Larsson säljer Platina|date=25 February 2013|publisher=[[Universal Music Group|Universal Music Sweden]]|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701230733/http://www.mynewsdesk.com/se/pressreleases/zara-larsson-saeljer-platina-839859|archive-date=1 July 2019|accessdate=26 February 2013}}</ref> Песната влегла во листите на песни ''на Шведскиот врв.''<ref name="swedishcharts1">{{Наведена мрежна страница|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|title=swedishcharts.com – Zara Larsson – Uncover|work=swedishcharts.com|accessdate=19 January 2017}}</ref> Во јули 2013 година, во ''Sommarkrysset'' во Грона Лунд, таа добила 3× платина награда за ''Воведување'' за продажба на над 120.000 примероци во Шведска.<ref name="Introducing certified triple platinum">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.aftonkuriren.se/?p=64236|title=Robin Stjernberg och Zara Larsson heta artister på Sommarkrysset|last=Holmberg|first=Joakim|date=7 July 2013|work=Aftonkuriren|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20160331090744/http://www.aftonkuriren.se/?p=64236|archive-date=31 March 2016|accessdate=30 July 2013}}</ref><ref>Photos from the event.</ref> На 27 март 2013 година, следното EP на Ларсон било откриено преку музичкото видео на „Таа не е јас (1дел)“ на YouTube.<ref name="Next EP album YouTube">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/watch?v=DOvI-M6Iw_I|title=Zara Larsson – She's Not Me (Pt.1)|date=27 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20230225120601/https://www.youtube.com/watch?v=DOvI-M6Iw_I|archive-date=2023-02-25|accessdate=27 March 2013|url-status=bot: unknown}}</ref> ЕП-то со пет песни, ''Дозволете ми да се претставам повторно'', било објавено во Скандинавија на 5 јули 2013 година<ref name="Allow Me To Reintroduce Myself release date">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mynewsdesk.com/se/pressroom/universalmusic/pressrelease/view/zara-larsson-she-s-not-me-880003|title=Zara Larsson – ''She's Not Me''|date=25 June 2013|publisher=[[Universal Music Group|Universal Music Sweden]]|language=sv|archive-url=https://archive.today/20130628041754/http://www.mynewsdesk.com/se/pressroom/universalmusic/pressrelease/view/zara-larsson-she-s-not-me-880003|archive-date=28 June 2013|accessdate=27 June 2013}}</ref> „Таа не е јас“ (составен од „Таа не е јас (1 дел)“ и „Таа не е јас (2 дел)“ бил издаден како двоен-сингл на 25 јуни 2013 година.<ref name="Allow Me To Reintroduce Myself release date" /> На 3 април 2013 година, Ларсон открила на својот блог дека потпишала тригодишен договор со Epic Records во САД.<ref name="Signed with Epic">{{Наведена мрежна страница|url=http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|title=I'M SO LUCKY|date=3 April 2013|publisher=zarish.blogg.se|language=sv|accessdate=27 June 2013}}</ref><ref name="3-year contract with Epic">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab|title=Zara Larsson får treårskontrakt i USA|last=Säll|first=Jonna|date=10 May 2013|work=[[Aftonbladet]]|language=sv|accessdate=11 June 2014}}</ref> На 11 декември 2013 година, Ларсон настапила на концертот за Нобеловата награда за мир во Осло.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.mynewsdesk.com/se/pressreleases/zara-larsson-medverkar-i-prestigefyllda-the-nobel-peace-prize-concert-11-december-926095|title=Zara Larsson medverkar i prestigefyllda The Nobel Peace Prize Concert 11 december.|date=7 November 2013|work=Mynewsdesk|access-date=12 December 2017|language=sv}}</ref> На 1 октомври 2014 година, Ларсон го издала својот скандинавски деби студиски албум ''1'', вклучувајќи ги песните „Откријте“, „ Лоши момчиња “ и „Таа не сум јас“ (1 и 2 дел), во Скандинавија. Верзијата на „Uncover“ во албумот била понова снимка на Ларсон од 2014 година. Албумот станал платинест во Шведска. Ларсон била првиот чин на турнејата „Посакувам“ на британската пејачка Шер Лојд.<ref name="posh24">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.posh24.se/heta_nyheter/svenska_zara_larsson_turnerar_i_usa_med_cher_lloyd|title=Svenska Zara Larsson turnerar i USA med Cher Lloyd!|date=27 August 2013|work=Posh24|language=sv|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817004429/http://www.posh24.se/heta_nyheter/svenska_zara_larsson_turnerar_i_usa_med_cher_lloyd|archive-date=17 August 2016|accessdate=3 December 2016}}</ref> === 2015–2017: ''Добар'' и меѓународен успех === На 15 јануари 2015 година, Ларсон го издала Uncover, нејзиното прво интернационално EP, кое содржел песни од нејзиниот албум ''1.'' На 5 јуни 2015 година, Ларсон го издала синглот „Бурниот живот“ од нејзиниот претстоен втор студиски албум. Песната станала нејзин втор број еден сингл и бил сертифицирана 4× платина во Шведска. Песната стигнала до првите пет во 18 земји и добила сертифицирана платина во 16 земји.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.officialcharts.com/search/singles/never%20forget%20you/|title=never+forget+you {{!}} full Official Chart History {{!}} Official Charts Company|work=[[Official Charts Company|Official Charts]]|accessdate=20 January 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.irishcharts.ie/search/placement|title=The Irish Charts – All there is to know|publisher=IRMA|archive-url=https://web.archive.org/web/20100105231849/http://www.irishcharts.ie/search/placement|archive-date=5 January 2010|accessdate=20 January 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://danishcharts.dk/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Lush+Life&cat=s|title=danishcharts.dk – Zara Larsson – Lush Life|work=danishcharts.dk|accessdate=5 December 2016}}</ref> На 22 јули 2015 година, Ларсон ја објавила својата соработка со британската пејачка МНЕК, „ Никогаш нема те заборавам “, вториот сингл од нејзиниот претстоен албум.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.songfacts.com/detail.php?id=38388|title=Never Forget You by MNEK & Zara Larsson Songfacts|work=songfacts.com|accessdate=20 January 2017}}</ref> Песната го достигнала првото место во Шведска, третото во Австралија,<ref>[http://www.australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson+%26+MNEK&titel=Never+Forget+You&cat=s Australian Charts-"Never Forget You" (song)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20151222214517/http://www.australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Zara%20Larsson%20&%20MNEK&titel=Never%20Forget%20You&cat=s}} Retrieved 20 February 2016.</ref> и петтото во Обединетото Кралство.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.officialcharts.com/search/singles/never%20forget%20you/|title=never+forget+you {{!}} full Official Chart History {{!}} Official Charts Company|work=[[Official Charts Company|Official Charts]]|accessdate=19 January 2017}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson+&+MNEK&titel=Never+Forget+You&cat=s|title=swedishcharts.com – Swedish Charts Portal|work=swedishcharts.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117024355/http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara%2BLarsson%2B&%2BMNEK&titel=Never%2BForget%2BYou&cat=s|archive-date=17 November 2015|accessdate=19 January 2017}}</ref> Песната по две недели добила платина во Шведска.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sverigetopplistan.se/|title=Sverigetopplistan – Sveriges Officiella Topplista|publisher=Sverigetopplistan|language=sv|accessdate=23 January 2016}}</ref> [[Податотека:Zara_Larsson_Stavernfestivalen_(203836).jpg|мини|Ларсон, 2016 година]] Во февруари 2016 година, Тини Темпа ја издала „Девојки како “ со Ларсон.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://itunes.apple.com/au/album/girls-like-feat.-zara-larsson/id1083965394|title=Girls Like (single)|publisher=iTunes Australia|accessdate=26 February 2016}}</ref> Ларсон подоцна била вклучена во официјалната песна на [[Европско првенство во фудбал 2016|УЕФА Евро 2016]], „Ова е за тебе “ на [[Давид Гета|Дејвид Гета]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.songfacts.com/detail.php?id=40311|title=This One's For You by David Guetta Songfacts|work=songfacts.com|accessdate=20 January 2017}}</ref> На 1 септември 2016 година, Ларсон го издала „ Не е моја вина “, третиот сингл преземен од нејзиниот претстоен албум.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ew.com/article/2016/09/02/zara-larsson-aint-my-fault-new-single|title=Hear Zara Larsson's bold new single 'Ain't My Fault'|work=ew.com/|accessdate=1 September 2016|archive-date=2016-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160905055125/http://www.ew.com/article/2016/09/02/zara-larsson-aint-my-fault-new-single|url-status=dead}}</ref> На 22 октомври 2016 година, Ларсон била прогласена за еден од „30-те највлијателни тинејџери во 2016 година.<ref>{{Наведени вести|url=http://time.com/4532104/most-influential-teens-2016/|title=The 30 Most Influential Teens of 2016|last=Staff|first=TIME|work=Time (magazine)|access-date=25 October 2016|archive-date=2023-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20230708071040/http://time.com/4532104/most-influential-teens-2016/|url-status=dead}}</ref> Таа го издала „Би сакала“, четвртиот сингл од нејзиниот претстоен албум на 11 ноември 2016 година.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.digitalspy.com/music/news/a813760/zara-larsson-new-song-2016-i-would-like-listen/|title=Listen to Zara Larsson's huge new anthem 'I Would Like'|date=11 November 2016|work=Digital Spy|access-date=19 January 2017}}</ref> Се искачил на второто место во Обединетото Кралство<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.officialcharts.com/search/singles/i%20would%20like/|title=I Would Like|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=18 May 2017}}</ref> и на четвртото место во Шведска.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=I+Would+Like&cat=s|title=Zara Larsson – "I Would Like" (Song)|work=[[Sverigetopplistan|Swedish Charts]]|accessdate=18 May 2017}}</ref> Во јануари 2017 година, Ларсон го издала „Многу добро “, со американскиот пејач Тај Дола Сајн. Синглот служел како петти сингл од нејзиниот втор албум со исто име, кој бил објавен на 17 март 2017 година како нејзин прв меѓународен албум.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|title=Top 40/M Future Releases – Mainstream Hit Songs Being Released and Their Release Dates|date=17 January 2017|work=AllAccess Music Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20170117220619/http://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|archive-date=17 January 2017|accessdate=20 January 2017}}</ref> Албумот содржел и соработка со Визкид со наслов „Зајдисонце“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://itunes.apple.com/us/album/so-good/id1201058048|title=So Good by Zara Larsson on Apple Music|date=17 March 2017|publisher=iTunes Store|accessdate=18 March 2017}}</ref> „ Симфонија “ од Clean Bandit со Зара Ларсон била вклучена како бонус песна и била издадена како сингл на истиот датум и станала петти број еден сингл на Ларсон во нејзината родна земја<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sverigetopplistan.se/|title=Sverigetopplistan – Sveriges Officiella Topplista|publisher=[[Sverigetopplistan]]|accessdate=31 March 2017}}</ref> и прв број еден сингл во Обединетото Кралство.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.officialcharts.com/artist/51258/clean-bandit-ft-zara-larsson/|title=Clean Bandit ft Zara Larsson|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=18 May 2017}}</ref> Албумот станал нејзиниот втор албум број еден во Шведска и се искачил на првите десет во Австралија, Данска, Финска, Холандија, Нов Зеланд, Норвешка<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=So+Good&cat=a|title=Zara Larsson – ''So Good'' (Album)|work=[[Sverigetopplistan|Swedish Charts]]|accessdate=18 May 2017}}</ref> и Обединетото Кралство.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.officialcharts.com/search/albums/so%20good/|title=''So Good''|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=18 May 2017}}</ref> На 12 мај 2017 година, Ларсон објавила музичко видео за „ Не дозволувај да бидам твоја “ како шести сингл од ''Многу добро''<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/watch?v=lbZ7BG1adGI|title=Zara Larsson – "Don't Let Me Be Yours" (Official Video)|archive-url=https://web.archive.org/web/20230225120601/https://www.youtube.com/watch?v=lbZ7BG1adGI|archive-date=2023-02-25|accessdate=18 May 2017|url-status=bot: unknown}}</ref> со „Само ти“ објавен како седми сингл од албумот на 11 август 2017 година.<ref>{{Наведени вести|url=http://celebmix.com/zara-larsson-only-you-remixes-ep/|title=Zara Larsson Has Released "Only You + Remixes" EP|last=Currinn, Jonathan|date=13 August 2017|work=CelebMix|access-date=15 April 2018}}</ref> === 2017–2022: ''Постер девојка'' === [[Податотека:Zara_Larsson_-_Ilosaarirock_2018_-_17.jpg|лево|мини| Ларсон настапува на фестивалот Илосаарирок во јули 2018 година]] [[Податотека:ZaraLarsson_Seattle_NeptuneTheater_17Sept2019.jpg|лево|мини| Ларсон настапува во театарот Нептун во [[Сиетл]] во септември 2019 година]] Во септември 2017 година, Ларсон објавила дека започнала да работи на нејзиниот трет студиски албум, велејќи дека во едно интервју напишала две нови песни со МНЕК. На 11 декември 2017 година, Ларсон повторно настапила на концертот за Нобеловата награда за мир, овој пат заедно со американскиот пејач Џон Леџенд.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.vg.no/rampelys/musikk/zara-larsson-til-nobelkonserten/a/24160916/|title=Zara Larsson til Nobelkonserten|last=Østbø|first=Stein|date=10 November 2017|work=VG|access-date=12 December 2017|language=no}}</ref> Во јануари 2018 година, Ларсон била именувана на листата Форбс „ 30 под 30 Европа “ во категоријата забава.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.forbes.com/profile/zara-larsson/|title=Zara Larsson|work=Forbes|access-date=26 January 2018|editor-last=Wilson|editor-first=Alexandra|language=en}}</ref> Во септември 2018 година, Ларсон го објавила тогаш водечкиот сингл од нејзиниот трет студиски албум, „Уништи го мојот живот “. Таа ги објавила песната и спотот на 18 октомври 2018 година. Патеката била комерцијално успешна ширум светот, со најмалку златна сертификација во САД и Велика Британија, додека достигнала број еден во Холандија. Во 2019 година, Ларсон ги објавила следните синглови „ Не се грижи за мене “ и „ Сесто време “, како и тогашниот промотивен сингл „Леле“.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.capitalfm.com/artists/zara-larsson/new-single-dont-worry-bout-me/|title=Zara Larsson's New Single 'Don't Worry Bout Me': Artwork, Release Date & More|date=25 March 2019|work=[[Capital (radio network)|Capital]]|accessdate=29 March 2019}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://celebmix.com/zara-larsson-drops-new-single-all-the-time/|title=Zara Larsson drops new single, 'All the Time'|last=Dominic Beck|date=21 June 2019|work=CelebMix}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.idolator.com/7758686/zara-larsson-wow-review-marshmello?chrome=1|title=Zara Larsson Embraces Electro On Marshmello-Produced 'Wow'|last=Wass|first=Mike|date=26 April 2019|work=[[Idolator (website)|Idolator]]|accessdate=3 May 2019|archive-date=2023-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230914233244/https://www.idolator.com/7758686/zara-larsson-wow-review-marshmello?chrome=1|url-status=dead}}</ref> Во јануари 2019 година, таа била претставена во песната „ Држејќи се за тебе “ од италијанскиот рапер, пејач и текстописец Федез. На 8 ноември 2019 година, следниот сингл на Ларсон, „ Невидлив “, преземен од филмот ''Клаус'' од 2019 година, првиот оригинален игран анимиран филм објавен на Нетфликс, бил објавен истиот ден кога филмот бил објавен.<ref name="Invisible announcement Epic">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.epicrecords.com/new-zara-larsson-single-invisible-featured-in-netflix-original-animated-feature-klaus/|title=New Zara Larsson single "Invisible" featured in Netflix original animated feature ''Klaus''|date=23 October 2019|publisher=[[Epic Records]]|accessdate=16 November 2019|archive-date=2019-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116151444/https://www.epicrecords.com/new-zara-larsson-single-invisible-featured-in-netflix-original-animated-feature-klaus/|url-status=dead}}</ref> Во март 2020 година, Ларсон била прикажана во синглот на Киго, „ Како што е “, заедно со американскиот рапер Тајга. Песната се претставила умерено добро, станувајќи топ-пет песна во Шведска, Нов Зеланд и Норвешка. Во јуни 2020 година, Ларсон го објавила синглот „ Love Me Land “ преку Инстаграм. Таа ги објавила песната и спотот на 10 јули 2020 година. Истиот ден било објавено интервју со неа и радиото Сверигес.Таа најавила дека нејзиниот нов албум ќе излезе по 2020 година. Таа рекла: „Јас сум подготвена на сосема поинаков начин. Ја имам готова следната песна, корицата на албумот, видеото, албумот е готов. Едноставно се чувствувам подготвена на поинаков начин“.Тогаш на нејзината страница Spotify било откриено дека албумот ќе се вика ''Love Me Land'' и дека насловната песна е првиот сингл од албумот. Сепак, Ларсон подоцна во едно интервју појаснила дека албумот е насловен ''Постер девојка'' и дека „Wow“ ќе била вклучена во албумот,<ref name="wow">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.borderlessmelodies.com/post/zara-larsson-chats-wow-comeback-and-new-album|title=Zara Larsson Chats "Wow" Comeback and New Album|date=31 August 2020|work=Borderless Melodies|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030051831/https://www.borderlessmelodies.com/post/zara-larsson-chats-wow-comeback-and-new-album|archive-date=30 October 2020|accessdate=3 September 2020}}</ref> откако официјално го објавила како сингл на 26 август 2020 година. Во септември 2020 година, Ларсон објавила ремикс на „Леле“ во кој се појавувала американската пејачка Сабрина Карпентер.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.idolator.com/7914843/sabrina-carpenter-joins-zara-larsson-for-wow-remix?chrome=1|title=Sabrina Carpenter Joins Zara Larsson For "Wow" Remix|last=Wass|first=Mike|date=25 September 2020|work=Idolator|accessdate=27 September 2020|archive-date=2023-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230914233248/https://www.idolator.com/7914843/sabrina-carpenter-joins-zara-larsson-for-wow-remix?chrome=1|url-status=dead}}</ref> На 8 јануари 2021 година, таа го издала „ Зборувај за љубовта“ со американскиот рапер Young Thug како трет сингл од ''Poster Girl.'' ''Постер девојка'' бил објавен на 5 март 2021 година<ref name="Idolator PG">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.idolator.com/7916139/zara-larsson-talks-new-lp-poster-girl-in-euphoria|title=Zara Larsson Talks New LP 'Poster Girl' In 'EUPHORIA'|last=Wass|first=Mike|date=18 November 2020|work=Idolator|accessdate=29 November 2020|archive-date=2023-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230914233250/https://www.idolator.com/7916139/zara-larsson-talks-new-lp-poster-girl-in-euphoria|url-status=dead}}</ref> на позитивни критики. Албумот се претставил умерено комерцијално, дебитирајќи на третото место на [[Sverigetopplistan|шведската табела за албуми]],12 на табелата за албуми во Велика Британија и 170 на американскиот [[Билборд 200|''Билборд'' 200]]. На 21 мај 2021 година, Ларсон објавила летно издание на ''Постер девојка.''<ref>{{Наведени вести|url=https://www.thelineofbestfit.com/news/latest-news/zara-larsson-releases-poster-girl-summer-edition-with-six-additional-songs|title=Zara Larsson releases Poster Girl (Summer Edition) with six additional songs|work=The Line of Best Fit|access-date=22 May 2021|language=en}}</ref> Таа изведела песни на виртуелна забава на Роблокс за да го прославела нејзиниот нов албум.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.co.uk/newsround/57186245|title=Roblox: Zara Larsson performing new album – and other virtual concerts – CBBC Newsround|access-date=22 May 2021|language=en-GB}}</ref> На 22 април 2022 година, Ларсон го издала „ Зборови “ со шведскиот диџеј Алесо.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://vmagazine.com/article/vs-new-music-round-up-66/|title=V's New Music Round Up|last=Beeck|first=Ellie|work=V Magazine|publisher=V Magazine|accessdate=12 January 2023}}</ref> Песната имала умерен успех во Европа, достигнувајќи ги првите пет во Шведска и првите 40 во Фландрија, Хрватска, Унгарија, Холандија, Норвешка, Полска и Обединетото Кралство. Во јуни 2022 година, Ларсон објавила дека ја напуштила TEN Music Group за да основала своја издавачка куќа со име ''Летна куќа'' и во тој процес стекнала сопственост над нејзиниот музички каталог. Таа, го обновила својот договор со Epic Records со сите идни изданија оттогаш па натаму да бидат објавени под нејзината сопствена етикета ''Летна куќа'' под ексклузивна лиценца на Epic Records во САД и да бидат дистрибуирани од Sony Sweden во Шведска.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.musicbusinessworldwide.com/zara-larsson-buys-back-recording-catalog-launches-new-sommer-house-label/|title=Zara Larsson buys back recording catalog, launches new Sommer House label|date=8 June 2022|work=Music Business Worldwide|language=en-US|accessdate=19 January 2023}}</ref> === 2023: Четврт студиски албум === На 27 јануари 2023 година, Ларсон го издала „ Не можам да ја скротам “, водечкиот сингл од нејзиниот четврт (трет меѓународен) студиски албум.<ref name="The Line of Best Fit">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thelineofbestfit.com/news/zara-larsson-shares-release-date-for-cant-tame-her-single|title=Zara Larsson shares release date for "Can't Tame Her" single|last=Kenneally|first=Cerys|work=[[The Line of Best Fit]]|accessdate=12 January 2023}}</ref> == Личен живот и друга работа == Во 2015 година, Ларсон требала да планира и да води летен говор што ќе се емитува на шведското радио, како една од 58-те познати личности таа година. Говорот од 48 минути бил емитуван во живо на каналот P1 на 25 јули 2015 година, во 13:00 часот [[Средноевропско време|по средноевропско време]].<ref name="2015 summer speech">{{Наведена мрежна страница|url=https://sverigesradio.se/sida/avsnitt/579039?programid=2071|title=Sommar & Vinter i P1 – Zara Larsson|date=25 July 2015|publisher=[[Sveriges Radio]]|language=sv|accessdate=5 April 2019}}</ref> Нејзината тогашна возраст, 17, ја направила најмладиот таков говорник дотогаш, надминувајќи ги [[Робин]] и [[Гина Дирави|Џина Дирави]] на 20-годишна возраст.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.svt.se/kultur/musik/zara-larsson-yngst-att-sommarprara-skyddas-av-sr|title=Zara Larsson yngst att sommarprata|last=Haimi|first=Rebecca|date=3 June 2015|publisher=[[Sveriges Radio]]|language=sv|accessdate=24 December 2019}}</ref> Во говорот, таа зборувала за нејзиниот живот, нејзината музичка кариера, нејзините [[Феминизам|феминистички]] ставови, реакциите на другите кон неа и нејзините чувства за сето тоа.<ref name="2015 summer speech" /> [[Твитер|Помеѓу]] 2017 и 2019 година, таа се забавувала со британскиот модел Брајан Х.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.papermag.com/zara-larsson-brian-whittaker-boyfriend-2543224192.html|title=Zara Larsson's Modern Day Love Story|date=5 March 2018|work=PAPER}}</ref> Од 2020 година, Ларсон е во врска со шведско-американскиот танчер Ламин Холмен.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/zara-larsson-dating-dancer-lamin-23493338|title=Zara Larsson dating dancer Lamin Holmen and 'wrote new album about him'|last=Duff|first=Seamus|date=13 February 2021|work=Mirror|publisher=Reach PLC|accessdate=12 January 2023}}</ref> На 18 мај 2017 година, Ларсон објавила колекција [[Х&М|на H&M]] која содржела различни облеки и додатоци.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.hm.com/se/products/search?q=zara%20larsson|title=H&M offers fashion and quality for the best price {{!}} H&M SE|work=www.hm.com|language=sv|accessdate=4 January 2020|archive-date=2023-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230914233251/https://www2.hm.com/sv_se/index.html|url-status=dead}}</ref><ref name=":0">{{Наведени вести|url=https://www.elle.se/zara-larsson-kollektion-hm/|title=See all pictures on Zara Larsson's collection for H&M: "Feminine, strong and fits everyone"|date=25 April 2017|work=ELLE|access-date=4 January 2020|language=sv|archive-date=2019-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20191223155509/https://www.elle.se/zara-larsson-kollektion-hm/|url-status=dead}}</ref> Таа била вклучена во процесот на создавање со донесување одлуки за преса,бои и монтирање. Розовата боја е вообичаена боја во целата колекција.<ref name=":0" /><ref>{{Наведени вести|url=https://www.frida.se/zara-larsson-kollektion-hm-2017|title=See all garments from Zara Larsson's collection with H&M|date=25 April 2017|work=FRIDA|access-date=24 October 2017|language=sv}}</ref> == Ставови и активизам == Ларсон станувала сè погласна со своите ставови за другите уметници и работници во индустријата со кои работи и им се восхитувала.Иако имала високи пофалби за изведувачите како Бијонсе,<ref name="harpers">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/videos/a19084/zara-larsson-sings-beyonce/|title=Zara Larsson Sings Beyonce|last=Gonzalez|first=Erica|date=29 November 2016|publisher=[[Harpers Bazaar]]|accessdate=4 December 2016|quote=I listen to a lot of Beyoncé and a lot of male artists}}</ref> таа е еднаква во нејзините спротивставени ставови за уметници како што се д-р Лук<ref name="nme">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nme.com/features/ive-always-just-wanted-people-to-look-at-me-brace-yourself-its-zara-larsson-757398|title=Zara Larsson – The Full NME Cover Interview|last=Mackay|first=Emily|date=21 September 2016|work=NME|accessdate=4 December 2016}}</ref> и [[Крис Браун]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.digitalspy.com/music/news/a808368/zara-larsson-chris-brown-feud-stinky-butt/|title=Zara Larsson takes her feud with Chris Brown to the next level and his response was, erm, interesting|date=19 September 2016|work=Digital Spy|access-date=21 June 2017}}</ref> Ларсон, обожавателка на [[Бијонсе Ноулс|Бијонсе]], се идентификувала како [[Феминизам|феминистка]] и се моделира како „активист“ по пејачката.<ref name="harpers" /> Таа го припишувала своето отворено мислење на социјалните мрежи и во интервјуата со нејзините родители, тврдејќи: „Двајцата мои родители се многу образовани кога станува збор за социјалните прашања и кога се будни за она што се случува во светот, и тие многу го поддржуваа тоа што имам глас“.<ref name="harpers" /> Во јануари 2015 година, Ларсон привлекла големо позитивно внимание во Шведска и САД откако објавила слика на нејзиниот [[Инстаграм]] на која се гледал кондом обвиткан околу нејзината нога и стапало за да ја побие идејата дека пенисот може да биде преголем за кондоми да се вклопат наоколу.<ref name="Condom news">{{Наведени вести|url=https://www.metro.se/artikel/nu-pratar-hela-usa-om-zara-larssons-kondom-p%C3%A5-benet-xr|title=Nu pratar hela USA om Zara Larssons kondom på benet|date=9 January 2015|work=[[Metro (Swedish newspaper)|Metro]]|access-date=4 April 2019|language=sv}}</ref> Таа е моментално  предводник на нова кампања од Дурекс и организацијата [[Синдром на стекнат имунолошки дефицит|за СИДА]] (РЕД) за промовирање на свеста за сексуалното здравје и собирање пари за лекување на СИДА во Јужна Африка.<ref>{{Наведување|title=Zara Larsson's sex education classes|url=https://www.youtube.com/watch?v=QdMQ_SUgi80&list=PLnwt1fUa-EVimsGngs_n1yO5qPaseAPxq&index=63|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230225120605/https://www.youtube.com/watch?v=QdMQ_SUgi80&list=PLnwt1fUa-EVimsGngs_n1yO5qPaseAPxq&index=63|archivedate=2023-02-25|language=en|access-date=3 December 2019|url-status=bot: unknown}}</ref> Со цел да го зголеми разбирањето на јавноста за инконтиненцијата, таа отворено изјавила дека користела пелени до својата седма година.<ref>{{Наведени вести|url=https://nyheter24.se/noje/797164-zara-larsson-jag-blev-full-forsta-gangen-nar-jag-var-13-ar|title=Zara Larsson svara ärligt på frågor om alkohol, feminism och när hon kissat på sig.|date=7 May 2015|work=[[Metro (Swedish newspaper)|Metro]]|access-date=8 April 2019|language=sv}}</ref> Во јуни 2015 година, таа била пронајдена во центарот на вниманието во нејзината родна земја бидејќи отворено се прашувало дали фестивалот Бравала има каква било родова перспектива, бидејќи неговата промоција и составот на изведбите биле многу доминирани од машки уметници.Таа, се прашувала зошто не била претставена меѓу главните актери и покрај тоа што била најпопуларниот уметник на Spotify на чиновите на фестивалот.<ref name="Bråvalla 1">{{Наведени вести|url=https://www.dn.se/kultur-noje/zara-larsson-gunther-och-bravalla-detta-har-hant/|title="Zara Larsson, Günther och Bråvalla – Detta har hänt"|date=3 July 2015|work=Dagens Nyheter|access-date=16 December 2019|language=sv}}</ref> Истиот ден, шведскиот пејач Гинтер напишал на својот [[Фејсбук]] профил критикувајќи ја Ларсон: „Вие сте едно од многуте тинејџерски пилиња кои се светски познати во Шведска и максимално се возбудуваат, но не доаѓаат со никакви хитови, само со многу врева“.<ref name="Bråvalla 1" /> За време на нејзиниот настап на фестивалот таа возвратила велејќи: „Ебати Гинтер, ебајте ги сите што мразат жени“.<ref name="Bråvalla 1" /> Ова доведело до создавање и популаризирање на хаштагот #backazara на платформите на социјалните медиуми, каде што илјадници луѓе, вклучително и познати шведски луѓе, ја покажаа својата поддршка за Ларсон.<ref name="Bråvalla 1" /> На 11 мај 2021 година, Ларсон објавила слика од текст на нејзиниот [[Инстаграм]] каде што го критикувала Израел за убивање цивили и „подржување на [[апартхејд]]от “ и ја изразила важноста да се застане против [[Антисемитизам|антисемитизмот]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/a/7KeOBw/zara-larssons-kritik-mot-israel-uppratthaller-apartheid-och-dodar-ci|title=Zara Larssons kritik mot Israel: "Upprätthåller apartheid och DÖDAR civila"|date=11 May 2021}}</ref> На општите избори во Шведска во 2022 година, таа јавно ја поддржала Левицата.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.expressen.se/noje/zara-larssons-uppmaning-pa-valdagen-rosta-med-era-hjartan/|title=Zara Larssons uppmaning på valdagen:" Rösta med era hjärtan"|last=Blomberg|first=Linnea|date=11 September 2022|work=Expressen|accessdate=12 September 2022}}</ref> Ларсон била нарекувана како „омраза на мажи“ кога напишала на Твитер „Ги мразам сите мажи“<ref name="theguardian.com">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.theguardian.com/music/2021/feb/20/zara-larsson-the-more-hate-i-got-the-louder-i-became|title=Zara Larsson: 'The more hate I got, the louder I became'|date=20 February 2021|work=the Guardian|language=en|accessdate=14 December 2022}}</ref> и „Машкото мразење и феминизмот се две различни нешта. Ги поддржувам и двете.“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/zara-larsson-poster-girl-interview|title=Zara Larsson is fighting for gender equality – with a little help from Ikea|date=1 March 2021|work=British GQ|language=en-GB|accessdate=14 December 2022}}</ref> Таа подоцна објаснила дека намерно го засилувала недостатокот на нијанса на Твитер за дополнителна контроверзија<ref name="theguardian.com" /> и го разјаснила својот став со повеќе нијансирани зборови откако ја истражувала темата велејќи: „Мразењето мажи е само мразење на токсичната машкост, во суштина. И мажите го мразат тоа, дури и ако не го знаат, па дури и ако мислат дека се против феминизмот. Дури и ако тие велат: „Не, јас сум силен човек“, тоа е како: да, но вие навистина го мразите тоа - длабоко во себе знаете дека сакате да плачете. Навистина си само човечко суштество на кое понекогаш му треба прегратка, љубов и утеха, но не можеш да им го кажеш тоа на твоите пријатели затоа што мислиш дека тоа би било „геј“ или омаловажувачко или што и да е.“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nme.com/news/music/zara-larsson-taking-stand-against-toxic-masculinity-2879120|title=Zara Larsson on taking a stand against toxic masculinity: "It makes the world a worse place"|last=Daly|first=Rhian|date=12 February 2021|work=NME|language=en-GB|accessdate=14 December 2022}}</ref> == Контроверзност на Хуавеи == Во март 2019 година, било бјавено дека Ларсон започнала комерцијална соработка со кинеската технолошка компанија [[Хуавеи]].<ref>{{Наведени вести|url=https://www.resume.se/nyheter/artiklar/2019/03/18/huaweis-lanserar-nytt-koncept--knyter-till-sig-zara-larsson-och-sarah-sjostrom/|title=Huawei lanserar nytt koncept – knyter till sig Zara Larsson och Sarah Sjöström|last=Törner|first=Amanda|date=18 March 2019|work=[[Resumé (magazine)|Resumé]]|access-date=14 May 2019|location=[[Stockholm]], [[Sweden]]|language=sv|trans-title=Huawei launches new concept – tie up with Zara Larsson and Sarah Sjöström}}</ref> Соработката на Ларсон со Хуавеи била критикувана од експерти за човекови права во Кина и други, кои меѓу другото се осврнале на блиските врски на Хуавеи со авторитарната кинеска влада и нејзините резултати за човековите права.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.expressen.se/kultur/ide/stjarnorna-som-lanar-sig-till-kinas-regim/|title=Stjärnorna som lånar sig till Kinas regim|last=Olsson|first=Jojje|date=23 April 2019|work=[[Expressen]]|access-date=14 May 2019|location=[[Stockholm]], [[Sweden]]|language=sv|trans-title=The stars who lend themselves to the Chinese regime}}</ref> Во август 2020 година, Ларсон објавила дека ја прекинала соработката со Хуавеи. Таа рекла дека Кина „не е убава држава“ и дека не стоела зад нејзините политики.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.scmp.com/news/world/europe/article/3096030/its-not-something-i-stand-behind-swedish-singer-cuts-ties-huawei|title='It's not something I stand behind': Swedish singer cuts Huawei ties|date=4 August 2020|work=South China Morning Post|language=en|accessdate=15 August 2020}}</ref> Како одговор, од Хуавеи изјавиле дека договорот за одобрување бил временски ограничен и веќе бил завршен во 2019 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sydsvenskan.se/2020-08-04/zara-larsson-bryter-samarbetet-med-huwei|title=Zara Larsson och Huawei går skilda vägar|work=Sydsvenskan|language=sv|accessdate=15 August 2020|archive-date=2020-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807103137/https://www.sydsvenskan.se/2020-08-04/zara-larsson-bryter-samarbetet-med-huwei|url-status=dead}}</ref> Музиката на Ларсон, наводно, била отстранета од Епл Мјузик Чајна, откако нејзините ставови за земјата биле објавени во јавноста.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.digitalmusicnews.com/2020/08/10/zara-larsson-apple-music-china/|title=Zara Larsson Removed From Apple Music China After Criticizing CCP|date=11 August 2020|work=Digital Music News|language=en-US|accessdate=15 August 2020}}</ref> == Уметност и влијанија == Ларсон е [[Поп-музика|поп]] пејачка. Таа експериментирала со електропоп, [[Хаус музика|хаус]],<ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/music/2017/mar/19/zara-larsson-so-good-review|title=Zara Larsson: So Good review – passion and personality shine through|last=Cragg|first=Michael|date=19 March 2017|work=[[The Guardian]]|access-date=9 March 2018|language=en}}</ref> и денс музика.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jun/08/zara-larsson-review-a-brilliant-blast-of-scandipop-sugar|title=Zara Larsson review – a brilliant blast of Scandipop sugar|last=Sullivan|first=Caroline|date=9 June 2017|work=[[The Guardian]]|access-date=9 March 2018|language=en}}</ref> Дополнително, таа е под влијание на R&B.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-39293139|title=Zara Larsson: The pop star with sleep paralysis|last=Savage|first=Mark|date=17 March 2017|work=BBC|access-date=9 March 2018|language=en}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://www.mtv.co.uk/zara-larsson/news/zara-larsson-proves-that-shes-a-popstar-to-be-reckoned-with-on-her-first-uk-tour|title=Zara Larsson Proves That She's a Popstar to Be Reckoned With on Her First UK Tour|date=25 October 2017|work=MTV|access-date=9 March 2018|language=en}}</ref> Таа ја навела Бијонсе како нејзино најголемо музичко влијание.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.iol.co.za/entertainment/zara-larssons-idol-is-beyonce-12554666|title=Zara Larsson's "idol" is Beyonce|date=28 December 2017|work=iol|access-date=9 March 2018|language=en}}</ref> Шведските влијанија на Ларсон ги вклучуваат [[Робин]], Сеинабо Сеј, Сабина Думба и нејзината сестра Хана, со нејзината нео соул група Леникс.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.billboard.it/musica/pop/zara-larsson-intervista/2018/11/0214509/|title=Zara Larsson: "Se faccio una canzone voglio che mi rispecchi al 100%"|date=2 November 2018|accessdate=2023-02-25|archive-date=2021-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127131603/https://www.billboard.it/musica/pop/zara-larsson-intervista/2018/11/0214509/|url-status=dead}}</ref> Дополнително, нејзините меѓународни влијанија вклучуваат [[Кристина Агилера]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thenational.ae/arts-culture/music/pop-star-zara-larsson-talks-about-the-songs-that-mean-the-most-to-her-1.953223|title=Pop Star Zara Larsson Talks About the Songs That Mean the Most to Her|last=Rob Garratt|date=18 December 2019|publisher=[[The National (Abu Dhabi)|The National]]|accessdate=20 February 2022}}</ref> [[Ријана]], The Weeknd, [[Џеј-Зи]], [[Аријана Гранде]], Џене Аико и [[Лејди Гага]].<ref name="auto">{{Наведена мрежна страница|url=https://nation.com.pk/26-Mar-2017/zara-larsson-inspired-by-beyonce|title=Zara Larsson inspired by Beyonce|date=25 March 2017|work=The Nation|language=en|accessdate=3 December 2019}}</ref> За време на нејзиното детство, мајката на Ларсон ги слушала [[Витни Хјустон]], Ета Џејмс, [[Селин Дион]] и [[Арета Френклин]]. == Дискографија == * ''1'' (2014) * ''Толку добро'' (2017) * ''Постер девојка'' (2021) == Тури == === Наслов === * Светска турнеја Многу Добро (2017–2018) * Турнеја Не се грижи за мене (2019) * Постер девојка турнеја (2021–2022) <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://mobile.twitter.com/zaralarsson/status/1397534783983345666|title=LIVE IS BACK!!! I can't tell you how excited I am to be on stage again 😭😭😭😭 Tickets on sale Friday. tag a friend you wanna go with|work=Twitter|language=en|accessdate=26 May 2021}}</ref><ref>{{Наведен нестручен часопис|access-date=2 July 2021}}</ref> == Награди и номинации == Ларсон е добитник на бројни награди, вклучувајќи четири Греми, четири европски музички награди на МТВ и осум Рокбјорнен. == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Zara Larsson}} * {{Матична|zaralarssonofficial.com}} * {{Матична|zaralarsson.se}} {{In lang|sv}} * {{Imdb име|3706357}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ларсон, Зара}} [[Категорија:Родени во 1997 година]] [[Категорија:Шведски пејачки]] 420qya9cirllkc4qz1lp9goj98vqtjz 0 1318230 5602765 5560493 2026-08-01T03:27:37Z CommonsDelinker 746 Замена на [[File:L'Aquila_-Cathedral-_2007_by-RaBoe_06.jpg]] со [[File:L'Aquila_2007_-_Cathedral_of_Saints_Maximus_and_George_-_by-RaBoe_006.jpg]] (од страна на [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] поради: [[:c:COM:FR|File renamed]]: - Cathedral of 5602765 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune | name = Л’Аквила | native_name = | official_name = Општина Л’Аквила | image_skyline = L'Aquila Piazza del Duomo 2007 by-RaBoe.jpg | image_caption = Главниот плоштад во Л’Аквила | image_shield = Coat of Arms of L'Aquila, Italy.svg | image_map = | coordinates = {{coord|42|21|N|13|24|E|region:IT-AQ_type:city(72948)|display=inline}} | pushpin_label_position = | region = [[Абруцо]] | province = [[Л’Аквила(округ)|Л’Аквила]] | mayor = [[Пјерлуиџи Бионди]] | mayor_party =[[Brothers of Italy|FdI]] | elevation_footnotes = | elevation_m = 714 | area_footnotes = | area_total_km2 = 473.91 | population_footnotes =<ref>Population data from [[Национален статистички институт на Италија|Istat]]</ref> | population_as_of = декември 31, 2013 | population_total = 70967 | pop_density_footnotes = | population_demonym = Аквилани |telephone=|postalcode=|istat=| saint = св. Максим Еквитиј, св. Петар Целестин, св. Бернардин Сиенски | day = 10 јуни | website = {{official website|http://www.comune.laquila.it}} | footnotes = | imagesize = | image_alt = |image_flag=Flag_of_L%27Aquila.svg| shield_alt = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = Italy#Abruzzo#Europe | pushpin_map_alt = | coordinates_footnotes = | twin1 = | twin1_country = | postal_code = 67100 | area_code = 0862 }} '''Л’Аквила''' ({{langx|it|L'Aquila}}) — град во средна [[Италија]], главен град на регионот [[Абруцо]] и главен град на истоимената област. Сепак, тоа не е најголемиот град и економски најзначајниот бидејќи тука е крајбрежниот [[Пескара]]. Аквила е познат како највисокиот голем град во централна Италија. == Потекло на името == ''Л’Аквила'' на италијански значи „орел“. == Географија == [[Податотека:L'Aquila_centro.JPG|десно|мини|270x270пкс| Историското јадро на Л’Аквила]] [[Податотека:L'Aquila_Piazza_del_Duomo_2007_by-RaBoe.jpg|десно|мини|270x270пкс| Плоштадот на катедралата]] [[Податотека:L'aquila04.jpg|десно|мини|270x270пкс| Централна улица во Л'Аквил]] Л’Аквила се наоѓа во централна [[Италија]]. Градот е 120 километри североисточно од главниот град [[Рим]] и 200 километри западно од [[Пескара]]. '''Релјеф''': Л’Аквила се развила на многу високо земјиште во централните [[Апенини]] . Висината на градот е околу 710–720 м надморска височина. Градот е опкружен со највисоките врвови на [[Апенини]]те, а на околу 15 километри источно од градот се наоѓа [[Гран Сасо]] (2.912 м надморска височина), највисокиот врв на [[Апенински Полуостров|Апенинскиот полуостров]]. '''Клима''': Климата во Л’Аквила е [[Умереноконтинентална клима|умерено континентална]] поради значителната надморска височина. Соодветно на тоа, климата е многу поостра отколку во околните градови, кои се блиску до морето и на помала надморска височина. Снегот во градот е редовен зимски феномен, кој е многу редок во централна Италија. {{Weather box |width=auto |metric first=yes |single line=yes |location= Stazione Meteo L'Aquila {{coord|42|22|N|13|21|E}} |Jan high C= 6.4 |Feb high C= 8.5 |Mar high C= 12.3 |Apr high C= 16.3 |May high C= 20.9 |Jun high C= 25.3 |Jul high C= 29.0 |Aug high C= 29.1 |Sep high C= 24.7 |Oct high C= 18.4 |Nov high C= 12.2 |Dec high C= 7.4 <!--Mean daily temperature--> |Jan mean C= 2.3 |Feb mean C= 3.8 |Mar mean C= 7.0 |Apr mean C= 10.7 |May mean C= 14.9 |Jun mean C= 18.7 |Jul mean C= 21.6 |Aug mean C= 21.6 |Sep mean C= 18.1 |Oct mean C= 12.8 |Nov mean C= 7.8 |Dec mean C= 3.7 <!--Average low temperatures--> |Jan low C= -1.8 |Feb low C= -1.0 |Mar low C= 1.7 |Apr low C= 5.0 |May low C= 8.8 |Jun low C= 12.2 |Jul low C= 14.2 |Aug low C= 14.1 |Sep low C= 11.4 |Oct low C= 7.2 |Nov low C= 3.3 |Dec low C= -0.1 <!--Rainfall--> |Jan rain mm= 66.1 |Feb rain mm= 64.5 |Mar rain mm= 51.2 |Apr rain mm= 56.6 |May rain mm= 51.0 |Jun rain mm= 46.1 |Jul rain mm= 34.7 |Aug rain mm= 37.7 |Sep rain mm= 52.8 |Oct rain mm= 66.3 |Nov rain mm= 91.3 |Dec rain mm= 83.7 <!--Snowfall--> <!--IMPORTANT: use mm or cm but NOT both!--> |Jan snow cm= 27 |Feb snow cm= 19.8 |Mar snow cm= 7.2 |Apr snow cm= 0 |May snow cm= 0 |Jun snow cm= 0 |Jul snow cm= 0 |Aug snow cm= 0 |Sep snow cm= 0 |Oct snow cm= 0 |Nov snow cm= 0 |Dec snow cm= 13.8 <!--Average number of rainy days--> |unit rain days= <!--If entering the average number of days, then the unit requirement should be used, because this varies between countries. E.g. 0.2&nbsp;cm, 0.2 mm.--> |Jan rain days= 8 |Feb rain days= 8 |Mar rain days= 8 |Apr rain days= 9 |May rain days= 8 |Jun rain days= 6 |Jul rain days= 5 |Aug rain days= 5 |Sep rain days= 6 |Oct rain days= 8 |Nov rain days= 10 |Dec rain days= 10 <!--Average number of snowy days--> |unit snow days= <!--If entering the average number of days, then the unit requirement should be used, because this varies between countries. E.g. 0.2&nbsp;cm, 0.2 mm.--> |Jan snow days= 3 |Feb snow days= 2.2 |Mar snow days= 1 |Apr snow days= 0 |May snow days= 0 |Jun snow days= 0 |Jul snow days= 0 |Aug snow days= 0 |Sep snow days= 0 |Oct snow days= 0 |Nov snow days= 0 |Dec snow days= 1.6 |source 1=<ref name="CETEMPS">{{Cite web |url=http://cetemps.aquila.infn.it/tempaq/MR/articoliMR/climalaquila.html |title=Il clima dell'Aquila |publisher=CETEMPS |access-date=September 26, 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111121022356/http://cetemps.aquila.infn.it/tempaq/MR/articoliMR/climalaquila.html |archive-date=November 21, 2011 |df=mdy-all }}</ref> |date=October 2011}}<!--Infobox ends--> '''Води''' : Л’Аквила поради високата надморска височина градот нема големи водотеци, но низ градот течат неколку мали потоци. == Историја == Населба на ова место првпат се појавила во [[13 век]]. Владетелите на [[Кралство на двете Сицилии|Кралството на двете Сицилии]] изградиле населба опкружена со масивни ѕидини во обид да обезбедат власт во овие краишта на своето кралство. Градот, како утврдено и безбедно место, набрзо станал важен политички центар на Кралството Двете Сицилии. Л’Аквила била припоена во [[1860|1860 година]] кон новооснованата [[Италија]]. Веднаш станала главен град на провинцијата Абруцо и Молизе, подоцна само на [[Абруцо]]. Низ историјата, градот често бил потресен од земјотреси. Па во [[2009|2009 година]] бил тешко уништен од земјотрес со јачина од 6,3 степени [[Рихтерова скала|според Рихтеровата скала]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7984867.stm „Снажан земљотрес у Италији”]. BBC. 26. 4. 2009.</ref> == Популација == Според резултатите од пописот на населението во 2013 година, во општината живееле 70 967 жители.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://dati.istat.it/Index.aspx|title=Statistiche I.Stat|last=|first=|date=28 декември 2012|work=|publisher=ISTAT|accessdate=|coauthors=}}</ref> {| class="wikitable" |+ ![[1931]] ![[1936]] ![[1951]] ![[1961]] ![[1971]] ![[1981]] ![[1991]] ![[2001]] ![[2011]] ![[2013]] |- |51 174 |51 160 |54 633 |56 019 |60 131 |63 678 |66 813 |68 503 |66 964 |70 967 |} Во [[2008]] година Л’Аквила имала околу 73.000 жители, 1,5 пати повеќе отколку на почетокот на [[20 век]]. Денес, во градот има и голем број доселеници. == Градови партнери == * {{Знамеикона|Либан}} [[Баалбек]] * {{Знамеикона|Романија}} [[Бистрица (Романија)|Бистрица]] * {{Знамеикона|Италија}} [[Берналда]] * {{Знамеикона|Италија}} [[Сиена]] * {{Знамеикона|Италија}} [[Фоџа]] * {{Знамеикона|Италија}} [[Сант Анџело д'Алифе]] * {{Знамеикона|Шпанија}} [[Куенка]] * {{Знамеикона|Австралија}} [[Хобарт]] * {{Знамеикона|Германија}} [[Ротвајл]] * {{Знамеикона|Полска}} [[Зјелона гора]] * {{Знамеикона|Англија}} [[Јорк]] == Галерија == <gallery> Податотека:L'Aquila 2007 - Cathedral of Saints Maximus and George - by-RaBoe 006.jpg|Катедралата во Л’Аквила Податотека:L'Aquila - basilica di Santa Maria di Collemaggio - facciata - 14.jpg|Црква св. Марија ди Колемаџо Податотека:L'Aquila, Forte Spagnolo 2007 by-RaBoe-5.jpg|Градскиот замок , денес народен музеј Податотека:L'Aquila 2007 -Teatro comunale- by-RaBoe 047.jpg|Градскиот театар </gallery> == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Л’Аквила (покраина)]] [[Категорија:Градови во Абруцо]] [[Категорија:Населени места основани во 13 век]] 0jm6g5v18mf81q4m7iliahyv51lxajp 0 1318799 5602656 5602549 2026-07-31T15:19:19Z Redaktor GLAM 92835 Higher resolution version of image 5602656 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Археолошко наоѓалиште|coordinates=41.891943°N 12.486246°E|name=Храмот на Божествениот Јулиј|image=Temple of Caesar 3D.jpg|map=Roma PlanFXD.jpg|location=Регион 8 Римски форум}} '''Храм на Цезар''' или '''Храм на обожениот Јулиј''' ({{langx|la|Aedes Divi Iuli}}) — [[римски храм|храм]] во [[Римски форум|Римскиот форум]] во [[Рим]], [[Италија]], сместена во близина на ''Регија'' и храмот Веста. [[Податотека:RomaForoRomanoTempioDivoGiulio.JPG|десно|мини| Остатоци од храмот, гледани од задната страна.]] [[Податотека:Temple_of_Julius_Caesar.jpg|десно|мини| Храмот на Јулиј Цезар]] [[Податотека:ForumRomanumTemplumDiviIuliPlan.jpg|десно|мини| План на [[Римски форум|Римскиот форум]]. Храмот на Дивус Јулиј и Ростра Диоклетијани се обајцата во црвено.]] == Историја == Храмот бил уреден од триумвирите [[Октавијан Август|Октавијан]], Антониј и Лепид во 42 п.н.е. откако сенатот постхумно го обожел [[Гај Јулиј Цезар|Јулиј Цезар]]. Сепак, тој го довршил сам Октавијан: тој го посветил простилниот храм (сè уште не било познато дали неговиот ред бил јонски, коринтски или [[Сложен ред|композитен]] ) на Цезар, неговиот посвоител, на 18 август 29 п.н.е., како дел од тројниот [[Римски триумф|триумф]] со кој се славела неговата победа над Антониј и Клеопатра.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://ancient-history-blog.mq.edu.au/cityOfRome/Temple-Deified-Julius|title=AEDES DIVI IVLII: The Temple of the Deified Julius|work=MQ Ancient History: City of Rome Blog|language=en|accessdate=2021-11-17}}</ref> Стоело на источната страна на главниот плоштад на [[Римски форум|Римскиот форум]], помеѓу Регија, храмот на Кастор и Полукс и базиликата Аемилија, на местото на кремирањето на Цезар.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Europe/Italy/Lazio/Roma/Rome/_Texts/PLATOP*/Aedes_Divi_Juli.html|title=Temple of Caesar|work=penelope.uchicago.edu|accessdate=2021-11-17}}</ref> Античките извештаи за кремирањето на Цезар по неговата смрт во 44 п.н.е. биле малку збунети. Според [[Светониј]], бил планиран конвенционален погреб за кампусот Мартиус,<ref>{{Наведување|last=Suetonius|title=Divus Julius|url=http://dx.doi.org/10.1093/oseo/instance.00233689|journal=Oxford Classical Texts: C. Suetoni Tranquilli: De Vita Caesarum Libros VIII et De Grammaticis et Rhetoribus Librum|publisher=Oxford University Press|access-date=2021-11-17}}</ref> но вистинското кремирање, според сите извештаи, се одржало на [[Римски форум|Форумот]] по возбудлив говор на Марк Антониј.<ref>Variously reported in Cassius Dio, 44.36ff; Suetonius, 84; and Appian, 2.144. Appian's example: In this inspired frenzy [Antony] said much else, altering his voice from clarion-clear to dirge-like, grieving for Caesar as for a friend who had suffered injustice, weeping, and vowing that he desired to give his life for Caesar's. Then, swept very easily on to passionate emotion, he stripped the clothes from Caesar's body, raised them on a pole and waved them about, rent as they were by the stabs and befouled with the dictator's blood. At this the people, like a chorus, joined him in the most sorrowful lamentation and after this expression of emotion were again filled with anger.</ref> Телото на Цезар било донесено на Форумот од неговите политички поддржувачи и ставено пред Регијата, која била лично седиште на Цезар како ''[[Понтифекс максимус|Понтифекс Максимус]].'' Регијата, исто така, традиционално била резиденција на римските кралеви: изборот на локација можело да ја одрази и популарната поддршка за „кралскиот“ статус на Цезар како ''Диктатор во вечност.''<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.academia.edu/11096308/Topography_and_Ideology_Caesars_Monument_and_the_Aedes_Divi_Julii_in_Augustan_Rome|title=TOPOGRAPHY AND IDEOLOGY: CAESAR’SMONUMENT AND THE AEDES DIVI IVLII INAUGUSTAN ROME|last=Sumi|first=Geoffrey|date=2011}}</ref> Изворите не се согласувале околу прецизната низа на настаните. [[Касиј Дион]] велел дека толпата сакала да го запали телото на Цезар на Капитолиумот:<blockquote>Потоа, фаќајќи го неговото тело, некои сакале да го пренесат во просторијата во која бил заклан, а други во Капитол и таму да бил запален; но биле спречени од војниците, кои се плашеле дека театарот и храмовите ќе биле изгорени до темел во исто време, тие го поставиле на клада таму во Форумот, без понатамошно одложување.<ref>Cassius Dio, 44.50</ref></blockquote>Но, Светониј предлага „божествена“ интервенција со навестувања за поприземна популарна демонстрација:<blockquote>Поставата на рострата била донесена во Форумот од страна на судии и поранешни судии; и додека некои барале да се запали во храмот на Јупитер на Капитол, а други во Салата на Помпеј, одеднаш две суштества со мечеви покрај своите страни и мафтајќи со пар пикадо го запалиле со запалени факели, и веднаш групата на случајни минувачи натрупала врз суви гранки, судските столчиња со клупите и сè што друго можело да послужи како жртва. Тогаш музичарите и актерите им ги скинале наметките што ги одзеле од опремата на неговите триумфи и ги облекле за таа прилика, ги изнајмиле на парчиња и ги фрлиле во пламенот, а ветераните на легиите рацете со кои ги имале се украсиле за погребот; и многу од жените го понудиле накитот што го носеле и амајлиите и наметките на нивните деца.<ref>Suetonius, Life of Caesar, 84</ref></blockquote>Аријан додал механизиран восочен ликот на Цезар на кој биле прикажани сите рани на Цезар.<ref>Appian, Bellum Civile, 2.147: "When the crowd were in this state, and near to violence, someone raised above the bier a wax effigy of Caesar - the body itself, lying on its back on the bier, not being visible. The effigy was turned in every direction, by a mechanical device, and twenty-three wounds could be seen, savagely inflicted on every part of the body and on the face. This sight seemed so pitiful to the people that they could bear it no longer. "</ref> Кремирањето во церемонијалното срце на градот било и необично и политички наполнето: импровизирана клада на Цезар потсетувала на кремирањето на популистичкиот огнот Публиус Клодиус Пулчер во Кура Хостилија во 52 п.н.е.<ref name=":0"/> Народниот ентузијазам довел до создавање на неофицијален споменик на источната страна на Форумот, спроти Регијата, која била место на заклетви и жртви. Се чинело дека имало најмалку два споменика во различни времиња: почетниот кој бил отстранет од конзулите во рок од шест недели по смртта на Цезар<ref>Cicero, ''Ad Atticum'' 14.15.1 records the removal on 1 May 44 BC</ref> и друг кој бил повторно изграден во летото 44 п.н.е.<ref>Cicero, ''Ad Familiares'' 11.2.2, June of 44 BC, where Brutus and Cassius are upset by rumors that Caesar's veterans are already planning on replacing the destroyed shrine</ref> До есента таа година местото станало физички епицентар на движењето на Цезар: Октавијан одржал јавен митинг на ветераните на Цезар во ноември и јавно се заколнал на својата верност на споменот на Цезар со подадена рака кон колоната, на врвот со статуа, која сега го означувало местото на кладата.<ref name=":0" /> До крајот на 43 п.н.е., Октавијан, Антониј и Лепид се обединиле за да го формирале [[Втор триумвират|Вториот триумвират]], со цврсто јадро на Цезарската поддршка. Новиот режим формално го обожел Цезар во 42 година, а со декрет на племенското собрание презело создавање на храм како признание за неговата божественост: моќно тврдење на популистичката надмоќ.<ref name=":0"/> Потерата по атентаторите на Цезарот, сепак, била поитна работа, а работата се одвивала бавно, ако воопшто: Веројатно триумвиралните партнери на Октавијан не го делеле неговиот ентузијазам за култот на Цезар, што му обезбедил моќна политичка основа. Изградбата можеби не започнала сериозно до 32 или 31 п.н.е.<ref name=":0" /> Во секој случај, храмот бил официјално посветен дури на 29, откако Октавијан го победил својот поранешен партнер Антониј и го презел единственото владеење со римскиот свет. Храмот конечно бил осветен како дел од „тројниот триумф“ на Октавијан во 29, славејќи ги неговите победи во [[Далмација]], [[Египет]] и во [[Битка кај Акциум|Битката кај Актиум]]. Корените на храмот во цезарската популарна политика биле видливи во неговиот дизајн. Нејзиниот висок подиум обезбедил одлична платформа за говорници, или ростра (позната како ''Rostra ad divi Iuli'' за да се разликувала од ''rostra augusti'' на спротивниот крај на Форумот). Како и постарата ростра, таа била украсена со клунови на бродови, во овој случај оние земени во [[Битка кај Акциум|Битката кај Актиум]]. Се соочувал со долгиот отворен простор на централниот форум, кој во времето на неговата изградба нудел многу простор за народни собири и подигање на трибини. Оваа платформа најчесто ќе се користела за империјални пофалби, политички обраќања и говори. Друс и Тибериј одржале двоен говор на Форумот; Друс го читал својот говор од ''Ростра Августи'', а Тибериј од ''Ростра ад Диви Јули'', еден пред друг. Императорот Адријан го одржал можеби погребниот говор од ''Ростра ад Диви Јули'' во 125 н.е., како што можело да се види на серијата монети отпечатени за таа прилика. Храмот, исто така, бил домаќин на законодавно гласачко собрание. Политичките и религиозните пораки беспрекорно се мешале: рострата стоела над кружниот олтар кој бил во фокусот на култот на Цезар и кој го означил местото на кремирање на Цезар. Така, храмот ја отелотвори августанската „обнова на Републиката“ во амбиент што гласачите можело само да ги потсети на Цезарската партија и нејзиниот лидер.<ref>{{Наведено списание|last=Phillips|first=D. A.|date=2011|title=THE TEMPLE OF DIVUS IULIUS AND THE RESTORATION OF LEGISLATIVE ASSEMBLIES UNDER AUGUSTUS|url=https://www.jstor.org/stable/41497569|journal=Phoenix|volume=65|via=JSTOR}}</ref> Храмот функционирал како култен центар за култот на обожениот Јулиј Цезар. Август го посветувал воениот плен во овој храм.<ref>''Monumentum Ancyranum: Res Gestae''</ref> Олтарот и светилиштето го пренел реткото право на азил.<ref name="Dio Cassius">Dio Cassius</ref> По смртта на Август, на секои четири години се одржувал фестивал пред ''Rostra ad Divi Iuli'' во чест на Август.<ref name="Dio Cassius" /> Декорациите вклучувале позната слика од [[Апел од Кос|Апел]] на која била прикажана Венера како излегувала од морето, знак на тврдењето на ''родот'' Јулијан дека потекнувал од божицата<ref>Pliny, Historia Naturalis, 35.91</ref> - планот на храмот во целина потсетувал на планот на Цезаровиот храм на Венера Генетрикс. зајакнување на „семејната“ врска. Се чинело дека токму на тоа место постоел ''tribunal pretoris sub divo'' со ''gradus'' познат како ''tribunal Aurelium'', [[Структура|градба]] изградена од C. Aurelius Cotta околу 80 п.н.е. во близина на таканаречениот ''Puteal Libonis'', ''бидентал што'' се користел за свети заклетви пред судењата.<ref>Mario Torelli, ''Typology and structure of Roman Historical reliefs''</ref> По погребот на Цезар и изградбата на храмот, овој трибунал потоа бил преместен пред храмот на Цезар, веројатно на локацијата на т.н. ''Ростра Диоклетијани''. Храмот останал главно недопрен до крајот на 15 век, кога неговиот мермер и камења биле повторно искористени за изградба на нови цркви и палати. Зачувани се само делови од цементното јадро на платформата. == Иконографија == Неколку месеци по смртта на Цезар, на небото над Рим се појавила комета. Кометата била доволно светла за да биде видлива на дневна светлина, а се појавувала еден час пред зајдисонце седум последователни дена. Појавата на кометата се совпаднало со погребните игри спонзорирани од Октавијан во име на убиениот диктатор; популарното мислење (помогнато, обично се верува, од Октавијан и Цезарската партија) го видел ова привидување како доказ дека Цезар се вознесел на небесата заедно со боговите.<ref>{{Наведено списание|last=Pandey|first=Nandini|date=2013|title=Caesar's Comet, the Julian Star, and the Invention of Augustus|url=https://www.jstor.org/stable/43830268|journal=[[Transactions of the American Philological Association]]|volume=143|pages=405-449|via=JSTOR}}</ref> Неизбежно, кометата станала позната како ''sidus Iulium'' или, на англиски, „ Цезаровата комета “. Кометата брзо станала клучен дел од иконографијата на обожениот Цезар. Плиниј, во својата ''Природна историја,'' го цитирала Август како<blockquote>За време на овие мои игри, седум дена се гледала влакнеста ѕвезда [= комета], во делот од небесата што бил под Големата мечка. Се издигнала околу единаесеттиот час од денот, било многу светло и било забележливо на сите делови на земјата. Обичните луѓе претпоставувале дека ѕвездата покажувала дека душата на Цезар била примена меѓу бесмртните богови; под која ознака била поставена ѕвездата на бистата која неодамна била осветена на форумот.<ref>Pliny, Natural History, 2.23 (translated from: http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0137%3Abook%3D2%3Achapter%3D23)</ref></blockquote> [[Податотека:Roman_coin_(Comet_Caesar)_4.jpg|мини|Цезаровата комета како што се појавила на монетата на Август од Хиспанија, ок. 18 п.н.е]] Октавијан додал ѕвезда на статуата на Цезар, за која бил во процес на подигнување на местото на идниот храм, и оттогаш ѕвездата станала вообичаен графички мотив во алузии на божественоста на Цезар. Ѕвездата обично била прикажана како ѕвезда со зрачење со осум краци, понекогаш со дополнителен „пламен“ што ја означувал како комета. Монетите со оваа слика биле доста вообичаени за време на Август, но сликата продолжила да се користи барем до првиот век: последниот познат пример бил осамено издание од легиите на Рајна за време на конфузијата на Годината на четворицата императори.<ref>This coin has not been published apart from its appearance in auction catalogs. Its most recent outing is here:https://www.coinarchives.com/a/lotviewer.php?LotID=1897319&AucID=4447&Lot=1152&Val=8ded2d4cd4b1c7181a24f0baf107b244</ref> [[Податотека:RSC_0090.2.jpg|мини|Монета на Октавијан, 36 п.н.е., која прикажувала ран дизајн на ''Aedes Divi Iulii.'' Последната зграда имала шест, наместо четири колони на нејзината фасада, но ја вклучила Цезаровата комета на својот архитрав. Фигурата внатре во храмот била облечена како римски аугур: можеби го претставувал самиот Август, а не Јулиј Цезар. Олтарот лево го претставувал оригиналниот олтар изграден на местото на создавањето на Цезар, чијшто темел сè уште бил видлив на римскиот форум.]] За визуелниот идентитет на ''Aedes Divi Iulii'' било доволно важно што Плиниј ја опишал зградата како „храм посветен на комета“<ref>Pliny, ''Natural History'', 2.23</ref> Монета издадена во 36 п.н.е. (седум години пред осветувањето на храмот, веројатно претставувајќи ран дизајн) покажала тетрастилски храм со почеток во својот фронтон и натпис ''DIVO IUL'' на неговиот тимпан.<ref name=":0"/> Конечната верзија на храмот вклучувала статуа на Цезар придружена со ѕвезда: ова можеби била статуата за прв пат подигната во 44 година или нова што одразувала слична иконографска програма. Положбата на храмот на неговиот висок пиедестал, гледајќи надолу кон форумот и симболично прогласувајќи го присуството на обожениот Јулиј, бил остар потсетник за толпата на форумот за врската помеѓу новиот царски поредок и наследството на Цезар. [[Податотека:Caesar_hh.jpg|десно|мини| Комеморативна плоча покрај олтарот на Цезар.]] == Архитектура == Планот на овој храм недостасувал во царската форма Урбис. Останатите фрагменти за оваа област на Римскиот форум биле на плочите V-11, VII-11, VI-6<ref>[[Stanford University]] #17, #18a, #18bc, #18d, #18e, #18fg, #19</ref> и ги прикажувале плановите на ''Регија'', Храмот на Кастор и Полукс, ''Фонс и Лакус Иутурна'', ''Базиликата Јулија'' и ''базиликата Аемилија''. [[Витрувиј]]<ref>''[[De Architectura]]'', 3.3.2</ref> напишал дека храмот бил пример за преден трем ''со пикностил'', со шест тесно распоредени столбови на предната страна. Сепак, распоредот на столбовите бил неизвесен, бидејќи можел да биде или ''простилен''<ref>C. Hülsen, ''Bretschneider und Regenberg'', 1904; J. W. Stamper, ''Cambridge University Press'', 2005; B. Frischer, D. Favro and D. Abernathy, ''University of California Los Angeles'', 2005</ref> или ''периперален''.<ref>''Oxford Archaeological Guide''; based on Hadrian coins from 125–128 AD</ref> Редоследот на колоните првично користен за овој храм бил неизвесен. Античките монети со претстави на храмот на Дивус Јулиј сугерирале дека колоните биле или јонски или [[Сложен ред|композитни]], но фрагменти од коринтските пиластри капители биле пронајдени на локацијата од страна на археолозите. Некои научници претпоставувале дека храмот имал јонски [[Портик|пронаос]] во комбинација со коринтски пиластри на ѕидовите на ќелиите, т.е. на аглите на ќелијата; други научници сметале дека храмот бил целосно коринтски, а доказите за монетите како лоши претстави на коринтските столбови. Разликата меѓу коринтските и композитните столбови била ренесансна, а не античка римска. Во Стариот Рим коринтскиот и композитот биле дел од истиот ред. Се чинело дека композитниот стил бил вообичаен за цивилните згради и надворешните делови на Триумфалната порта и поретко на надворешноста на храмовите. Многу храмови и религиозни објекти од Августанската ера биле коринтски, како што биле Храмот на Марс Ултор, ''Квадратна куќа'' во Ним и други.<ref>[[Christian Hülsen|C. Hülsen]], ''Bretschneider und Regenberg'', 1904</ref><ref>J. W. Stamper, [[Cambridge University]] Press, 2005</ref><ref>B. Frischer, D. Favro and D. Abernathy, [[UCLA|University of California Los Angeles]], 2005</ref><ref>C.F. Giuliani, P. Verduchi, ''L'Area Centrale del Foro Romano''. Florence 1987</ref> Храмот бил уништен од пожар за време на владеењето на [[Септимиј Север]]ус и потоа обновен. Споредби со монети од Времето На Август и [[Адријан]] ја предложиле можноста редоследот на храмот да бил променет за време на реставрацијата Од Септимиј Северус. На [[Перваз|enаблатура]] и [[Корниз (архитектура)|корниз]] пронајдени на сајтот имале модилиони и рози структура типична за Коринтскиот ред. [[Податотека:Temple of Divus (141306750).jpg|лево|мини|250x250пкс| Реконструкција на храмот на Дивус Јулиј според Кристијан Хулсен]] Оригиналната положба на скалите на подиумот останала неизвесна. Можеби се наоѓал на предниот и на страните на подиумот,<ref name="ReferenceB">C. Hülsen, ''Bretschneider und Regenberg'', 1904</ref> или на задниот дел и од страните на подиумот.<ref>J. W. Stamper, ''Cambridge University Press'', 2005; B. Frischer, D. Favro and D. Abernathy, ''University of California Los Angeles'', 2005; ''Oxford Archaeological Guide''</ref> Позицијата одзади бил модел за реконструкција заснован на хипотезираната сличност помеѓу овој храм и Храмот на Венера Генетрикс во Форумот на Цезар. Оваа сличност не била докажана и само се засновала на фактот дека за време на јавниот погреб и говорот на Марко Антониo телото на Јулиј Цезар било поставено на кревет од слонова коска и во позлатено светилиште по примерот на Храмот на Венера Генетрикс. Предната позиција се засновала на некои докази од ископувањата од 19 век и на севкупниот впечаток за вистинското место и на приказите на античките монети. === Ростра === [[Податотека:HadrianCoin125128ADTemplumDiviIuli.jpg|десно|мини|150x150пкс| [[Адријан]]ска монета од 125 н.е. – 128 н.е., со претстава на храмот на Дивус Јулиј. Видливи биле Rostra ad Divi Iuli, распоредот на подиумот и храмот.]] [[Касиј Дион]] известувал за прикачување на ростра од Битката кај Актиум на подиумот. Таканаречената ''Rostra ad Divi Iuli'' бил подиум што го користеле ораторите за официјални и граѓански говори, а особено за царските погребни говори. Подиумот бил јасно видлив на монетите од периодот на Адријан и во ''Анаглифа Трајани'', но врската помеѓу подиумот на ростра и структурата на храмот не била очигледна. Исто така во овој случај имало многу различни хипотетички реконструкции на општата поставеност на градбите од овој дел од Римскиот форум. Според еден, подиумот на Ростра бил прикачен на храмот на Дивус Јулиј и всушност бил подиумот на храмот на Дивус Јулиј со ростра (наклон на воен брод) прикачена во фронтална положба.<ref>C. Hülsen, ''Bretschneider und Regenberg'', 1904)</ref> Според други реконструкции, подиумот Ростра бил посебна платформа изградена западно од храмот на Дивус Јулиј и директно пред него, така што подиумот на ''храмот на Дивус Јулиј'' не била платформата што ја користеле ораторите за нивните говори, а не платформа која се користела за прицврстување на гребените на бродовите земени во Actium. Овој посебен и независен подиум или платформа, познат како ''Ростра до втори јули'' , се нарекувал уште и ''говорница на Диоклецијан'', поради конечното уредување на зградата.<ref>J. W. Stamper, ''Cambridge University Press'', 2005; B. Frischer, D. Favro and D. Abernathy, ''University of California Los Angeles'', 2005</ref> === Горна декорација на фронталниот педимент === Од анализа на антички монети можело да се утврдат две различни серии на украси за горниот дел од фронталниот фронтон на храмот. Огнените јазици (нивната идентификација била неизвесна) го украсувале педиментот, како кај етрурски украсени антефикси, слични на декорацијата на Храмот на Јупитер на ридот Капитолин. Огнените јазици можеби потсетиле на пламенот на кометата (ѕвездата) на монетите од периодот на август. Со ѕвезда како главна декорација на тимпанумот, како што можела да се види на монетите Август, целиот храм имал функција да ја претставувал кометата (ѕвездата) која го најавила обожението на Јулиј Цезар и владеењето на Август, како што пренесувал Плиниј Старецот. Статуа на темето на фронталниот фронтон и две статуи на крајните агли на фронтонот, класичната декорација за педиментите на римските храмови, датирале од владеењето на Адријан. Други градби од ерата на август со тој посебен тип на декорација во етрурски стил се појавувале на монетите, како и на претставата на фронталниот дел на Курија. [[Податотека:Altar_of_julius_caesar.jpg|десно|мини|200x200пкс| Цвеќе поставени на остатоците од олтарот на Јулиј Цезар.]] === Нишата и олтарот === Нишата и [[олтар]]от пред подиумот [[Храм|на храмот]] биле исто така проблем на толкување врз основа на оскудни податоци. Тие биле видливи во 29 п.н.е. кога храмот бил посветен и кога серијата монети на Август со храмот на Дивус Јулиј била откована од 37 п.н.е. до 34 п.н.е. За периодот по ковањето на таа серија немало јасни докази. Познато било дека во одредено време олтарот бил отстранет, а нишата била исполнета и затворена со камења за да се создадел континуиран ѕид на подиумот на храмот. Според различни хипотези ова било направено или во 14 п.н.е.,<ref>J. W. Stamper, ''Cambridge University Press'', 2005</ref> или веројатно пред 4 век од нашата ера,<ref>''Oxford Archaeological Guide''</ref> или по [[Константин Велики|Константин I]] или [[Теодосиј I]], поради религиозни грижи за [[Паганство|паганскиот]] култ на императорот.<ref name="ReferenceB"/> Ричардсон и други научници претпоставувале дека пополнетата ниша можеби не била олтарот на Јулиј Цезар, туку ''Puteal Libonis'', стариот ''бидентал'' што се користел за време на судењата во ''Трибуналот Аурелиум'' за јавни заклетви. Според C. Hülsen, кружната структура видлива под Лакот на Август не бил ''Puteal Libonis'', а другите кружни елементи покриени со травертин во близина на Храмот на Цезар и Arcus Augusti биле премногу скорешни за да припаѓале на ерата на август. === Мерења === Храмот бил измерен 29 метри во ширина и 30 метри во должина, што одговарало на 91 на 102 римски стапки. Областа на подиумот или платформата била висока најмалку 5,5 m (18 римски стапки), но само 3,5 m напред. Колоните, ако коринтските, веројатно биле високи 11,8 до 12,4 м, што одговарало на 40 или 42 римски стапки. [[Податотека:Augustus Coin struck (150620100).png|десно|мини|164x164пкс| Монета од ерата [[Октавијан Август|на август]] од 37 п.н.е. – 34 п.н.е. со претставала на храмот на Дивус Јулиј. Видливи биле олтарот, статуата на Цезар со превез и со ''литуус'' и ѕвезда во тимпанумот.]] === Материјали === * [[Туф]] (внатрешни делови на зградата) * ''Opus caementicium'' (внатрешни делови на зградата) * Травертин (ѕидови на подиумот и ќелијата) * [[Мермер]] (облога на подиумот, столбови, табла и фронтон на храмот; веројатно мермер од Луни, т.е. мермер од Карара ) === Декорација и положба на остатоците === [[Податотека:Aphrodite_Anadyomene_from_Pompeii_cropped.jpg|десно|мини|250x250пкс| [[Помпеја]]нска фреска на Венера Анадиомена, веројатно копија на [[Апел од Кос|Апеловиот]] приказ на љубовницата на [[Александар III Македонски|Александар Македонски]] Кампаспе како Венера, дело што се чувало во храмот на Дивус Јулиј откако [[Октавијан Август|Август]] го посветил на светилиштето на Цезар.]] [[Фриз]]от бил повторувачки свиток со женски глави, [[Горгона|горгони]] и крилести фигури. Тимпанумот, барем во првите години, веројатно покажал колосална ѕвезда, како што можела да се види на монетите на август. Корнизот имал заби и модилјони од типот на греда (еден од првите примери досега во архитектурата на римските храмови) и долната страна украсена со тесни правоаголни панели со цвеќиња, рози, дискови, [[Лаворов венец|ловорови круни]] и шишарки. Остатоци од украсите, вклучително и елементи на претстава на победата и цветни орнаменти, биле видливи на локацијата или во Музејот на Форумот ( ''Антиквариум Форенс'' ). === Внатрешност === Август го користел храмот за да ги посветил жртвите на воениот плен. Содржел колосална статуа на Јулиј Цезар, прекриена како ''[[Понтифекс максимус|Понтифекс Максимус]]'', со ѕвезда на главата и во десната рака го носел стапот на ''литуус''. Кога вратите на храмот биле оставени отворени, било можно да се види статуата од главниот плоштад на Римскиот форум. Во ќелијата на храмот имало познато сликарство на [[Апел од Кос|Апел]] од ''Венера Анадиомена''. За време на владеењето на Нерон Апелес сликарството се влошило и не можело да се обнови, па царот го заменил со друго од Доротеј. Исто така постоела и друга слика од Апел, која ги прикажувала Диоскурите со Викторија. == Поврзано == * Список на римски храмови == Наводи == <references responsive="1"></references> == Дополнителна литература == * Клериџ, Аманда. 2010 година. ''Рим: Археолошки водич во Оксфорд.'' второ издание, ревидирана и проширена. Оксфорд: Oxford University Press. * Горски, Гилберт и Џејмс Е. Пакер. 2015 година. ''Римскиот форум: Водич за реконструкција и архитектура.'' Њујорк: Cambridge University Press. * Коортбоџијан, Мајкл. 2008 година. „Двојниот идентитет на статуите со римски портрети: костимите и нивната симболика во Рим“. Во ''римска облека и ткаенини на римската култура'', уредено од Џонатан К. Едмондсон и Алисон М. Кит. Феникс. Дополнителен волумен; 46, 71-93. Торонто: Прес на Универзитетот во Торонто. * Филипс, Дерил Александар. 2011 година. „Храмот на Дивус Јулиј и обновувањето на законодавните собранија под Август“. ''Феникс'' 65,3-4: 371-388. * Вордл, Дејвид. 2002 година. „“ Деус» или « дивус » : Битие на римската терминологија за обожените императори и филозофски придонес“. Во ''Филозофија и моќ во грчко-римскиот свет: Есеи во чест на Миријам Грифин'', уредено од Кларк, Џилијан и Рајак, Теса, 181-191. Оксфорд: Oxford University Press. == Надворешни врски ==  {{Ризница-врска|Temple of Iulius Caesar (Rome)}} * [http://sights.seindal.dk/sight/171_Temple_of_Caesar.html Храмот на Цезар (општ опис и фотогалерија)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20190917084501/http://sights.seindal.dk/sight/171_Temple_of_Caesar.html |date=2019-09-17 }} * [http://dlib.etc.ucla.edu/projects/Forum/reconstructions/IuliusDivusAedes_1 Дигитален римски форум на UCLA за археолошка дискусија и 3D реконструкција „Iulius Divus, Aedes“] * [http://dlib.etc.ucla.edu/projects/Forum/reconstructions/RostraDiocletiani_1 Страницата на Дигиталниот римски форум на UCLA за „Rostra Diocletiani“ т.е] [http://dlib.etc.ucla.edu/projects/Forum/reconstructions/RostraDiocletiani_1 „Rostra ad Divi Iuli“ Археолошка дискусија и 3Д реконструкција] * [https://ancient-history-blog.mq.edu.au/cityOfRome/Temple-Deified-Julius Смртта и погребот на Јулиј Цезар] * [http://formaurbis.stanford.edu/carettoni/largeimg//21.jpg Урбис Роми на Универзитетот Стенфорд: плочи на Форумската област со храмот на Дивус Јулиус (Храмот на Дивус Јулиус е дел што недостасува, видлив само како едноставен план од плочите)] * [https://www.academia.edu/11096308/Topography_and_Ideology_Caesars_Monument_and_the_Aedes_Divi_Julii_in_Augustan_Rome Топографија и идеологија: споменикот на Цезар и Aedes Divi Iulii во Август Рим] * [http://www.digitales-forum-romanum.de/gebaeude/caesartempel/?lang=en Храмот на Цезар во digitales Forum Romanum од Универзитетот Хумболт во Берлин] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211117052603/http://www.digitales-forum-romanum.de/gebaeude/caesartempel/?lang=en |date=2021-11-17 }} * [https://itunes.apple.com/no/app/roman-forum/id544211500?mt=8&ls=1 Ситуирана симулација на храмот на Цезар за мобилни телефони и таблети] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Врамена карта без назнака за OSM-однос на Википодатоците]] [[Категорија:Римски храмови]] [[Категорија:Римски форум]] 4mnknvttbeav6r17cuiryctn54o3a4k 0 1318816 5602738 4966268 2026-07-31T20:47:38Z P.Nedelkovski 47736 #WPWPMK, дополнување 5602738 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | native_name = {{native name|it|Regno d'Italia}} | conventional_long_name = {{unbulleted list|Кралство Италија}} | common_name = Италија | era = {{plainlist| *[[Втора светска војна]] *[[Италијанска кампања (Втора светска војна)|Италијанската кампања]] *[[Италијанска граѓанска војна]] }} | government_type = [[Уставна монархија]] под воена администрација на [[Сојузничка воена управа на окупираните територии|Сојузниците]] | footnotes = {{notelist|group=infobox}} | status = [[Остаточна држава]] на Италијанската монархија | status_text = [[Остаточна држава]] на Италијанската монархија | empire = | event_start = [[Операција Ахзе]] | year_start = 1943 | date_start = 8 септември | event1 = [[Италијански инструмент за капитулација|Долго примирје]] | date_event1 = 29 септември 1943 | event2 = | date_event2 = | event3 = | date_event3 = | event4 = | date_event4 = | event5 = | date_event5 = | event_end = [[Битка за Анцио|Ослободување на Рим]] | year_end = 1944 | date_end = 4 јуни | image_flag2 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg | flag_type = [[Знаме на Италија#Италијанско обединување|Знаме]] | image_coat = Coat of arms of the Kingdom of Italy (1890).svg | symbol_type = [[Грб на Италија#Кралство Италија|Грб]] | image_map = Kingdom of Italy within Europe 1943.svg | image_map_caption = {{Legend|#008000|Територија контролирана од Кралството Италија}} {{Legend|#72ce72|Територија под управа на [[Италијанска Социјална Република|Италијанската Социјална Република]] и [[Административна поделба на Нацистичка Германија#Оперативни зони|Нацистичка Германија]]}} | capital = [[Рим]] (''де јуре'') *[[Бриндизи]] (''де факто'' од септември 1943 до февруари 1944) *[[Салерно]] (''де факто'' од февруари 1944 до јуни 1944) | national_motto = [[FERT]]<br />(Мото на [[Савојска династија|Савојската династија]]) | national_anthem = <br />(1943–1944)<br />''[[La Leggenda del Piave]]''<br />(„Легендата за Пјаве“) <div class="center" style="margin-top:0.4em;">{{br}}{{center|[[File:La leggenda del Piave.ogg]]}} </div> | official_languages = | religion = [[Католичка црква|Римокатолицизам]] | currency = [[Сојузничка лира|лира]] | common_languages = [[Италијански јазик|Италијански]] | title_leader = [[Крал на Италија|Крал]] | leader1 = [[Виктор Емануел III]] | year_leader1 = 1900 - 1946 | title_representative = | representative1 = | year_representative1 = | title_deputy = [[Премиер на Италија|Премиер]] | deputy1 = [[Пјетро Бадољо]] | year_deputy1 = 1943 - 1944 | deputy2 = | year_deputy2 = | legislature = | stat_year1 = | stat_area1 = | stat_pop1 = | p1 = Фашистичка Италија{{!}}Кралство Италија | flag_p1 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg | s1 = Кралство Италија | flag_s1 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg | p2 = | today = [[Италија]] | demonym = [[Италијанци]] | iso3166code = omit }} '''Јужното Кралство''' ([[Италијански јазик|италијански]]: ''Regno del Sud'') е дефиниција што се користи во италијанската историографија во однос на делот од јужна Италија контролиран од сојузничката воена влада на окупираните територии (СВВОТ) и управуван од СВВОТ во соработка со владите на [[Кралство Италија|Кралството Италија]] (првично со [[Пјетро Бадољо]], а подоцна и Иваное Бономи како [[Премиер|премиери]]), наспроти германската окупирана [[Северна Италија|северна]] и [[Средна Италија|централна Италија]], каде што била основана Италијанската Социјална Република . Терминот се однесува на периодот помеѓу септември 1943 година, кога кралот [[Виктор Емануел III]] и владата побегнале од Рим во Бриндизи како последица на примирјето на Касибиле, и јуни 1944 година, кога Рим бил ослободен од сојузниците и ја продолжил својата функција како [[Рим|главен град на Италија.]]''Regno del Sud'' не беше официјална ознака; сите документи и акти го наведоа како Кралство Италија.<ref>Giorgio Vecchio, Daniela Saresella e Paolo Trionfini, ''Storia dell'Italia contemporanea. Dalla crisi del fascismo alla crisi della Repubblica (1939-1998)'', p. 62</ref><ref>Gianni Oliva, ''La Resistenza'', pp. 32-33</ref><ref>Giorgio Candeloro, ''Storia dell'Italia moderna. La seconda guerra mondiale. Il crollo del fascismo. La resistenza 1939-1945'', p. 230</ref> На историографското поле, терминот се користи и за опширно идентификување на периодот до 1945 година и крајот на војната, односно додека Италија сè уште не била поделена и италијанската влада, која повторно се воспоставила во Рим, немала целосна контрола на територијата и локалните, полициските и воените тела. Во таа ситуација, административните, воените и политичките тапии и релативната документација биле поделени меѓу оние со кои управувале со владата на Рим, Италијанската Социјална Република, партизанските сили и војските на терен. На почетокот во септември 1943 година, Јужното Кралство ги контролираше само [[Апулија]], [[Сардинија]] и делови од [[Базиликата]] и [[Калабрија]]. [[Сицилија]], во времето под управа на СВВОТ по нејзиното заробување за време на операцијата Хаски во летото 1943 година, била вратена под контрола на италијанската влада во февруари 1944 година. Повеќе територии дојдоа под контрола на Јужното Кралство додека сојузниците напредувале кон север по [[Апенински Полуостров|италијанскиот полуостров]]. Кралот и владата првично го основале своето седиште во Бриндизи, а подоцна и во [[Салерно]], иако ниту еден град не бил официјално назначен за главен град на Италија. Суверенитетот на кралството бил дефакто ограничен, бидејќи бил предмет на Сојузничката контролна комисија за Италија.<ref>Giorgio Vecchio, Daniela Saresella e Paolo Trionfini, ''Storia dell'Italia contemporanea. Dalla crisi del fascismo alla crisi della Repubblica (1939-1998)'', p. 62</ref><ref>Gianni Oliva, ''La Resistenza'', pp. 32-33</ref><ref>Giorgio Candeloro, ''Storia dell'Italia moderna. La seconda guerra mondiale. Il crollo del fascismo. La resistenza 1939-1945'', p. 230</ref> == Наводи == {{Наводи}} [[Категорија:Италија во Втората светска војна]] [[Категорија:Историја на Италија]] modl8y61jxyusyy8n18xxx0pwtfjt04 10 1334602 5602804 5088572 2026-08-01T10:17:02Z Bjankuloski06 332 5602804 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Виноцвет |parent=Штитоцветни |refs={{наведено списание|url=https://www.researchgate.net/publication/233583699|last1=Downie|first1=Stephen R.|last2=Spalik|first2=Krzysztof|last3=Katz-Downie|first3=Deborah S.|last4=Reduron|first4=Jean-Pierre|title=Major clades within Apiaceae subfamily Apioideae as inferred by phylogenetic analysis of nrDNA ITS sequences|journal=Plant Diversity and Evolution|volume=128|issue=1|year=2010|pages=111–136|issn=1869-6155|doi=10.1127/1869-6155/2010/0128-0005}} }} ii9itc2wwyexnwtkfgxwrldpfcqo2d3 0 1338260 5602746 5118222 2026-07-31T21:14:42Z Dandarmkd 31127 5602746 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда |name = Куќа на Бојаџијан Хофсед |alternate_name = |image = Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 109, Скопје 03.jpg |caption = Зградата во 2023 година |map_type = |latitude = |longitude = |location_town = [[Дебар Маало]], [[Скопје]] |location_country = [[Македонија]] |address = ул. „Орце Николов“ бр. 109 |floor_count = 2 + [[полуподрум]] |architect = [[Иван Артемушкин]] |client = Бојаџијан Хофстед |engineer = |construction_start_date = |date_demolished = |completion_date = |cost = |structural_system = |building_type = [[Куќа]] |owner = |style = [[Еклектизам]], српско-источноримски стил |size = |designations = [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (26.01.2016) }} '''Куќа на Бојаџијан Хофсед''' — [[зграда]] во [[Скопје|скопската]] [[Населби и маала во Скопје|населба]] [[Дебар Маало]]. Таа е прогласена за [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] под називот '''Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 109'''.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=50 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> ==Историја== По нарачка на [[лекар]]от Бојаџијан Хофсед, [[архитект]]от [[Иван Артемушкин]] во 1930 година, ја проектирал неговата семејна [[куќа]]. Првобитниот дизајн бил изработен од архитектот Бранислав Којиќ, со сосема поинаков габарит и естетика, но сепак, крајната изведба била дизајнирана од архитектот Артемушкин.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Во 2003 година, подрумските простории на куќата биле пренаменети во угостителски простор.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Во неодредено време, биле направени разни интервенции и промени: затворени биле покривните тераси заради доградба на станбени површини; била променета првичната влезна врата во градбата, и наместо неа поставени биле две помали врати од различни материјали (едната е влез во станбените единици, а другата води кон подрумските простории каде е сместена угостителска содржина; извесен број на првичните дрвени прозорци биле заменети со [[Поливинил хлорид|ПВЦ]]; пред приземјето, до самата градба била поставена привремена градба (надворешна тераса на ресторанот кој е во подрумот на куќата); на југозападната фасада поставен бил [[лим]]ен [[димник]] за потребите на [[ресторан]]от во подрумот, кој се протега по целата висина; на балконот на југозападната фасада била поставена лимена настрешница.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Зградата била прогласена за значајно културно наследство врз основа на Уп. бр. 18-426/2015 од 26 јануари 2016 година.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=50 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> ==Архитектура и особености== Архитектонското обликување на куќата е во духот на [[Еклектизам|еклектицизмот]] со примеси на српско-источноримскиот стил, што е најизразено во [[Фасада|фасадната]] обработка која изобилува со богата класична украсна пластика и истурени [[балкон]]и.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Во приземјето биле сместени содржините за амбулантата како и стан за наем. На катот била сместен станот на семејството Хофсед. Подрумот бил наменет за остава, сместување на [[Дрво (материјал)|дрво]] и остава. Во куќата се пристапува преку два влеза. Главниот влез за станбените простории во средината на зградата и пристапот до амбулантата преку посебно скалишно јадро на јужната страна. Градбата била изградена во масивен конструктивен систем. Според изворниот технички опис, зградата била подигната од тврд материјал, темели и [[подрум]]ски ѕидови се изработени од набиен [[бетон]]. Ѕидовите на приземјето и на првиот кат се од добро печена [[тула]] во варов [[малтер]] во сооднос 1:3. Ѕидовите на приземјето се дебели 45 цм, додека на првиот кат 30 цм. Градбата има стандардна [[Армиран бетон|армирано-бетонска]] меѓукатна конструкција. Покривната конструкција е од чамово дрво. Покривот е повеќеводен и е со [[Ќерамида|ќерамиди]] и отворени рамни тераси. Новиот покрив е исто така со ќерамиди и има затворени покривни тераси со [[лим]]ени покриви. Над влезниот хол била предвидена [[купола]] чија изведба е непозната. Фасадите се претставителни, изработени со варов малтер и испрскани во боја, со богата класична украсна пластика во вид на медалјони, релјефи, ниши, мноштво на прозорски отвори и истурени балкони со украсни огради. Надворешната столарија се состои од дрвени прозорци и врати. Балконските огради, заштитните огради на прозорците и оградата на скалите се изведени од ковано [[железо]]. Голем дел од првичните дрвени прозорци биле заменети со [[Поливинил хлорид|ПВЦ]]. Била променета е првичната влезна врата во градбата, и наместо неа бил поставени две помали врати од различни материјали.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Скалите во ходниците се со терацо обработка. Скалите имаат украсена ограда, изработена од ковано железо со дрвен ракофат. Влезните врати се дрвени и обоени во бела боја.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Градбата има статус на значајно културно наследство со режим на заштита од втор степен. Контактната зона на градбата е со режим на заштита од трет степен.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> == Поврзано == * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41]] * [[Зграда на Детски културен центар „Карпош“ (Скопје)|Зграда на Детски културен центар „Карпош“]] (бул. „Илинден“ бр. 53) * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63]] * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68]] * [[Палата Рубен|Рубенова палата]] (Зграда на бул. „Илинден“ бр. 80) * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115]] * [[Зграда на Министерството за култура (Скопје)|Зграда на Министерството за култура]] (ул. „Ѓуро Ѓаковиќ“ бр. 61) * [[Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17 (Скопје)|Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Раде Кончар“ бр. 4а (Скопје)|Зграда на ул. „Раде Кончар“ („Живко Чинго“/„Боемска“) бр. 4а]] * [[Зграда на Ташковиќ (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Ташковиќ]] * [[Зграда на Кубеш (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Кубеш]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Building on the Orce Nikolov Street no.109, Skopje}} * [http://uzkn.gov.mk/ Службено мрежно место на Управата за заштита на културното наследство] {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Згради и градби во Скопје|ул. „Орце Николов“ бр. 109]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Појавено во 1930 година во Македонија]] 2civf912jj76yptjlt4c8du5sh8b9mz 5602747 5602746 2026-07-31T21:15:00Z Dandarmkd 31127 5602747 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда |name = Куќа на Бојаџијан Хофсед |alternate_name = |image = Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 109, Скопје 03.jpg |caption = Зградата во 2023 година |map_type = |latitude = |longitude = |location_town = [[Дебар Маало]], [[Скопје]] |location_country = [[Македонија]] |address = ул. „Орце Николов“ бр. 109 |floor_count = 2 + [[полуподрум]] |architect = [[Иван Артемушкин]] |client = Бојаџијан Хофстед |engineer = |construction_start_date = |date_demolished = |completion_date = |cost = |structural_system = |building_type = [[Куќа]] |owner = |style = [[Еклектизам]], српско-источноримски стил |size = |designations = [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (26.01.2016) }} '''Куќа на Бојаџијан Хофсед''' — [[куќа]] во [[Скопје|скопската]] [[Населби и маала во Скопје|населба]] [[Дебар Маало]]. Таа е прогласена за [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] под називот '''Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 109'''.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=50 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> ==Историја== По нарачка на [[лекар]]от Бојаџијан Хофсед, [[архитект]]от [[Иван Артемушкин]] во 1930 година, ја проектирал неговата семејна [[куќа]]. Првобитниот дизајн бил изработен од архитектот Бранислав Којиќ, со сосема поинаков габарит и естетика, но сепак, крајната изведба била дизајнирана од архитектот Артемушкин.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Во 2003 година, подрумските простории на куќата биле пренаменети во угостителски простор.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Во неодредено време, биле направени разни интервенции и промени: затворени биле покривните тераси заради доградба на станбени површини; била променета првичната влезна врата во градбата, и наместо неа поставени биле две помали врати од различни материјали (едната е влез во станбените единици, а другата води кон подрумските простории каде е сместена угостителска содржина; извесен број на првичните дрвени прозорци биле заменети со [[Поливинил хлорид|ПВЦ]]; пред приземјето, до самата градба била поставена привремена градба (надворешна тераса на ресторанот кој е во подрумот на куќата); на југозападната фасада поставен бил [[лим]]ен [[димник]] за потребите на [[ресторан]]от во подрумот, кој се протега по целата висина; на балконот на југозападната фасада била поставена лимена настрешница.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Зградата била прогласена за значајно културно наследство врз основа на Уп. бр. 18-426/2015 од 26 јануари 2016 година.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=50 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> ==Архитектура и особености== Архитектонското обликување на куќата е во духот на [[Еклектизам|еклектицизмот]] со примеси на српско-источноримскиот стил, што е најизразено во [[Фасада|фасадната]] обработка која изобилува со богата класична украсна пластика и истурени [[балкон]]и.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Во приземјето биле сместени содржините за амбулантата како и стан за наем. На катот била сместен станот на семејството Хофсед. Подрумот бил наменет за остава, сместување на [[Дрво (материјал)|дрво]] и остава. Во куќата се пристапува преку два влеза. Главниот влез за станбените простории во средината на зградата и пристапот до амбулантата преку посебно скалишно јадро на јужната страна. Градбата била изградена во масивен конструктивен систем. Според изворниот технички опис, зградата била подигната од тврд материјал, темели и [[подрум]]ски ѕидови се изработени од набиен [[бетон]]. Ѕидовите на приземјето и на првиот кат се од добро печена [[тула]] во варов [[малтер]] во сооднос 1:3. Ѕидовите на приземјето се дебели 45 цм, додека на првиот кат 30 цм. Градбата има стандардна [[Армиран бетон|армирано-бетонска]] меѓукатна конструкција. Покривната конструкција е од чамово дрво. Покривот е повеќеводен и е со [[Ќерамида|ќерамиди]] и отворени рамни тераси. Новиот покрив е исто така со ќерамиди и има затворени покривни тераси со [[лим]]ени покриви. Над влезниот хол била предвидена [[купола]] чија изведба е непозната. Фасадите се претставителни, изработени со варов малтер и испрскани во боја, со богата класична украсна пластика во вид на медалјони, релјефи, ниши, мноштво на прозорски отвори и истурени балкони со украсни огради. Надворешната столарија се состои од дрвени прозорци и врати. Балконските огради, заштитните огради на прозорците и оградата на скалите се изведени од ковано [[железо]]. Голем дел од првичните дрвени прозорци биле заменети со [[Поливинил хлорид|ПВЦ]]. Била променета е првичната влезна врата во градбата, и наместо неа бил поставени две помали врати од различни материјали.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Скалите во ходниците се со терацо обработка. Скалите имаат украсена ограда, изработена од ковано железо со дрвен ракофат. Влезните врати се дрвени и обоени во бела боја.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Градбата има статус на значајно културно наследство со режим на заштита од втор степен. Контактната зона на градбата е со режим на заштита од трет степен.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> == Поврзано == * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41]] * [[Зграда на Детски културен центар „Карпош“ (Скопје)|Зграда на Детски културен центар „Карпош“]] (бул. „Илинден“ бр. 53) * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63]] * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68]] * [[Палата Рубен|Рубенова палата]] (Зграда на бул. „Илинден“ бр. 80) * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115]] * [[Зграда на Министерството за култура (Скопје)|Зграда на Министерството за култура]] (ул. „Ѓуро Ѓаковиќ“ бр. 61) * [[Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17 (Скопје)|Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Раде Кончар“ бр. 4а (Скопје)|Зграда на ул. „Раде Кончар“ („Живко Чинго“/„Боемска“) бр. 4а]] * [[Зграда на Ташковиќ (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Ташковиќ]] * [[Зграда на Кубеш (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Кубеш]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Building on the Orce Nikolov Street no.109, Skopje}} * [http://uzkn.gov.mk/ Службено мрежно место на Управата за заштита на културното наследство] {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Згради и градби во Скопје|ул. „Орце Николов“ бр. 109]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Појавено во 1930 година во Македонија]] 6t0dbd5re4xf3pz9i8yasci4021dlyt 5602749 5602747 2026-07-31T21:16:15Z Dandarmkd 31127 /* Надворешни врски */ 5602749 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда |name = Куќа на Бојаџијан Хофсед |alternate_name = |image = Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 109, Скопје 03.jpg |caption = Зградата во 2023 година |map_type = |latitude = |longitude = |location_town = [[Дебар Маало]], [[Скопје]] |location_country = [[Македонија]] |address = ул. „Орце Николов“ бр. 109 |floor_count = 2 + [[полуподрум]] |architect = [[Иван Артемушкин]] |client = Бојаџијан Хофстед |engineer = |construction_start_date = |date_demolished = |completion_date = |cost = |structural_system = |building_type = [[Куќа]] |owner = |style = [[Еклектизам]], српско-источноримски стил |size = |designations = [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (26.01.2016) }} '''Куќа на Бојаџијан Хофсед''' — [[куќа]] во [[Скопје|скопската]] [[Населби и маала во Скопје|населба]] [[Дебар Маало]]. Таа е прогласена за [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] под називот '''Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 109'''.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=50 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> ==Историја== По нарачка на [[лекар]]от Бојаџијан Хофсед, [[архитект]]от [[Иван Артемушкин]] во 1930 година, ја проектирал неговата семејна [[куќа]]. Првобитниот дизајн бил изработен од архитектот Бранислав Којиќ, со сосема поинаков габарит и естетика, но сепак, крајната изведба била дизајнирана од архитектот Артемушкин.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Во 2003 година, подрумските простории на куќата биле пренаменети во угостителски простор.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Во неодредено време, биле направени разни интервенции и промени: затворени биле покривните тераси заради доградба на станбени површини; била променета првичната влезна врата во градбата, и наместо неа поставени биле две помали врати од различни материјали (едната е влез во станбените единици, а другата води кон подрумските простории каде е сместена угостителска содржина; извесен број на првичните дрвени прозорци биле заменети со [[Поливинил хлорид|ПВЦ]]; пред приземјето, до самата градба била поставена привремена градба (надворешна тераса на ресторанот кој е во подрумот на куќата); на југозападната фасада поставен бил [[лим]]ен [[димник]] за потребите на [[ресторан]]от во подрумот, кој се протега по целата висина; на балконот на југозападната фасада била поставена лимена настрешница.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Зградата била прогласена за значајно културно наследство врз основа на Уп. бр. 18-426/2015 од 26 јануари 2016 година.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=50 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> ==Архитектура и особености== Архитектонското обликување на куќата е во духот на [[Еклектизам|еклектицизмот]] со примеси на српско-источноримскиот стил, што е најизразено во [[Фасада|фасадната]] обработка која изобилува со богата класична украсна пластика и истурени [[балкон]]и.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Во приземјето биле сместени содржините за амбулантата како и стан за наем. На катот била сместен станот на семејството Хофсед. Подрумот бил наменет за остава, сместување на [[Дрво (материјал)|дрво]] и остава. Во куќата се пристапува преку два влеза. Главниот влез за станбените простории во средината на зградата и пристапот до амбулантата преку посебно скалишно јадро на јужната страна. Градбата била изградена во масивен конструктивен систем. Според изворниот технички опис, зградата била подигната од тврд материјал, темели и [[подрум]]ски ѕидови се изработени од набиен [[бетон]]. Ѕидовите на приземјето и на првиот кат се од добро печена [[тула]] во варов [[малтер]] во сооднос 1:3. Ѕидовите на приземјето се дебели 45 цм, додека на првиот кат 30 цм. Градбата има стандардна [[Армиран бетон|армирано-бетонска]] меѓукатна конструкција. Покривната конструкција е од чамово дрво. Покривот е повеќеводен и е со [[Ќерамида|ќерамиди]] и отворени рамни тераси. Новиот покрив е исто така со ќерамиди и има затворени покривни тераси со [[лим]]ени покриви. Над влезниот хол била предвидена [[купола]] чија изведба е непозната. Фасадите се претставителни, изработени со варов малтер и испрскани во боја, со богата класична украсна пластика во вид на медалјони, релјефи, ниши, мноштво на прозорски отвори и истурени балкони со украсни огради. Надворешната столарија се состои од дрвени прозорци и врати. Балконските огради, заштитните огради на прозорците и оградата на скалите се изведени од ковано [[железо]]. Голем дел од првичните дрвени прозорци биле заменети со [[Поливинил хлорид|ПВЦ]]. Била променета е првичната влезна врата во градбата, и наместо неа бил поставени две помали врати од различни материјали.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Скалите во ходниците се со терацо обработка. Скалите имаат украсена ограда, изработена од ковано железо со дрвен ракофат. Влезните врати се дрвени и обоени во бела боја.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> Градбата има статус на значајно културно наследство со режим на заштита од втор степен. Контактната зона на градбата е со режим на заштита од трет степен.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на д-р Бојаџијан Хофсед | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260731205225/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK41 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-31 | date= | accessdate= 31 јули 2026}}</ref> == Поврзано == * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41]] * [[Зграда на Детски културен центар „Карпош“ (Скопје)|Зграда на Детски културен центар „Карпош“]] (бул. „Илинден“ бр. 53) * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63]] * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68]] * [[Палата Рубен|Рубенова палата]] (Зграда на бул. „Илинден“ бр. 80) * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115]] * [[Зграда на Министерството за култура (Скопје)|Зграда на Министерството за култура]] (ул. „Ѓуро Ѓаковиќ“ бр. 61) * [[Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17 (Скопје)|Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Раде Кончар“ бр. 4а (Скопје)|Зграда на ул. „Раде Кончар“ („Живко Чинго“/„Боемска“) бр. 4а]] * [[Зграда на Ташковиќ (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Ташковиќ]] * [[Зграда на Кубеш (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Кубеш]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Building on the Orce Nikolov Street no.109, Skopje}} * [http://uzkn.gov.mk/ Службено мрежно место на Управата за заштита на културното наследство] {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Куќи во Скопје|ул. „Орце Николов“ бр. 109]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Појавено во 1930 година во Македонија]] 9w9uswuyji9pgp0s7eu95wqsqj9rh7i 0 1338261 5602760 5602332 2026-07-31T23:38:16Z SpectralWiz 106165 5602760 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда |name = Куќа на Зденко Буста |alternate_name = |image = Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115, Скопје 02.jpg |caption = Зградата во 2023 година |map_type = |latitude = |longitude = |location_town = [[Дебар Маало]], [[Скопје]] |location_country = [[Македонија]] |address = ул. „Орце Николов“ бр. 115 |floor_count = 2 + [[полуподрум]] |architect = Јан Дубови |client = Зденко Буста |engineer = Михаил Матвејев<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Куќа на Зденко Буста | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260730204047/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-30 | date= | accessdate= 30 јули 2026}}</ref> |construction_start_date = |date_demolished = |completion_date = 1936 |cost = |structural_system = |building_type = [[Куќа]] |owner = |style = [[Модерна архитектура]], [[Експресионистичка архитектура|експресионизам]] |size = |designations = [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (09.10.2015) }} '''Куќа на Зденко Буста''' — [[куќа]] во [[Скопје|скопската]] [[Населби и маала во Скопје|населба]] [[Дебар Маало]]. Таа е прогласена за [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] под називот '''Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115'''.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=50 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> ==Историја== Градбата била проектирана во 1935 година, а била изградена во 1936 година како поединечна семејна куќа на Зденка Буста. Куќата е дело на познатиот [[архитект]] [[Јан Дубови]].<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Куќа на Зденко Буста | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260730204047/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-30 | date= | accessdate= 30 јули 2026}}</ref> Зградата била прогласена за значајно културно наследство врз основа на Уп. бр. 18-526 од 9 октомври 2015 година.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=50 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> Фасадата била изолирана во 2017 година, и била обработена со демит фасада обоена во два тона. Куќата била обновена во 2018 година.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Куќа на Зденко Буста | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260730204047/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-30 | date= | accessdate= 30 јули 2026}}</ref> Во неодредено време биле направени се повеќе промени: во однос на изворниот проект, куќата се разликува во делот на поткровјето, каде рамната тераса на југоисточниот дел која зафаќала две третини од габаритот е затворена и претворена во големо поткровје; покривот на северниот балкон бил продолжен во должина еднаква со габаритот на куќата; oд јужната страна била направена промена кај застаклената веранда на приземјето која е затворена и со новоизградени скали е поврзана со дворот, а вертикално над неа дограден е вертикален волумен; во разни периоди било работено на освежување на фасадите, кои биле обојувани во други бои но секогаш во два тона, а последната состојба е од 2020 година; дворот бил преграден на преден и заден двор.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Куќа на Зденко Буста | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260730204047/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-30 | date= | accessdate= 30 јули 2026}}</ref> ==Архитектура и особености== Куќата e пример на [[Модерна архитектура|модерната архитектура]] со елементи на [[Експресионистичка архитектура|експресионизам]] изразен преку мотивот на аголно заоблување кое е дополнително нагласено со едноставен полукружен орнамент изработен од ковано [[железо]]. Главниот влез во градабата е од улицата „Орце Николов“, каде е повлечен во парцелата. Куќата се состои од сутерен, приземје, и кат. Куќата е меѓу ретките примери во Скопје каде целата градба е изведена под рамен покрив. Во приземјето и катот има станбени содржини. Во куќата се влегува преку вовлечен средишен скалишен простор кој води во овално дизајниран гардеробер и ходник околу кои се наредени просториите за домување. Вертикалното поврзување со катот и подрумот е преку друг сет на скали. Во подрумот, освен подрумски простории, имало просторија наменета за централното греење и просторија за перење и сушење алишта. Основите на катовите се решени функционално и се со современ концепт. Градбата била изградена во масивен систем. Според изворниот технички опис, зградата била подигната од тврд материјал со намена за домување на сопствениците. Темелите и подрумските ѕидови биле изработени од набиен [[бетон]]. Ѕидовите на приземјето и на првиот кат се од [[тула]] во варов [[малтер]]. Градбата има стандардна [[Армиран бетон|армирано-бетонска]] меѓукатна конструкција меѓу подрумот и приземјето, а таа помеѓу приземјето и мансардата е ребреста армирано бетонска плоча. Куќата има рамни покриви и рамна тераса со изолација. Било предвидено сите [[лим]]арски работи да бидат изведени од ферцинк лим бр. 18. Новиот покрив е покриен со поцинкуван лим. Изведени невидливи олуци. Фасадата била малтерисана и обоена во два тона, со особени подробности. Новата фасада има сиво цокле изработено во кулир техника, а над цоклето ѕидовите се малтерисани. Влезните скали биле изведени од вештачки мермер. Надворешната столарија била од [[Бор (дрво)|борово]] [[Дрво (материјал)|дрво]] со дрвени заштитни ролетни на високо приземје. Новата надворешна столарија е со [[Поливинил хлорид|ПВЦ]] рамки на прозорците и ПВЦ заштитни ролетни. Куќата е слободностоечка во двор кој е ограден кон улицата со [[метал]]на ограда поставена на низок бетонски ѕид со влезни порти изработени од ковано железо.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Куќа на Зденко Буста | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260730204047/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-30 | date= | accessdate= 30 јули 2026}}</ref> Внатрешните ѕидови биле малтерисани во два слоја. Подната обработка во собите била делумно со патос од даски од пресуван лесонит, а делумно паркет. Внатрешната столарија била изработена од сув чам.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Куќа на Зденко Буста | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260730204047/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-30 | date= | accessdate= 30 јули 2026}}</ref> Куќата има статус на значајно културно наследство со режим на заштита од втор степен. Контактната зона на градбата е со режим на заштита од трет степен.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Куќа на Зденко Буста | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260730204047/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK32 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-30 | date= | accessdate= 30 јули 2026}}</ref> == Поврзано == * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41]] * [[Зграда на Детски културен центар „Карпош“ (Скопје)|Зграда на Детски културен центар „Карпош“]] (бул. „Илинден“ бр. 53) * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63]] * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68]] * [[Палата Рубен|Рубенова палата]] (Зграда на бул. „Илинден“ бр. 80) * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 109]] * [[Зграда на Министерството за култура (Скопје)|Зграда на Министерството за култура]] (ул. „Ѓуро Ѓаковиќ“ бр. 61) * [[Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17 (Скопје)|Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Раде Кончар“ бр. 4а (Скопје)|Зграда на ул. „Раде Кончар“ („Живко Чинго“/„Боемска“) бр. 4а]] * [[Зграда на Ташковиќ (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Ташковиќ]] * [[Зграда на Кубеш (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Кубеш]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Building on the Orce Nikolov Street no.115, Skopje}} * [http://uzkn.gov.mk/ Службено мрежно место на Управата за заштита на културното наследство] {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Згради и градби во Скопје|ул. „Орце Николов“ бр. 115]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Појавено во 1936 година во Македонија]] 9dsclocu0lpok3619urigid5polkfrk 0 1338264 5602759 5594220 2026-07-31T23:37:44Z SpectralWiz 106165 5602759 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда |name = Станбена зграда на Бојаџиеви |alternate_name = |image = Зграда на ул. „Наум Наумовски Борче“ бр. 82, Скопје 03.jpg |caption = Зградата во 2023 година |map_type = |latitude = |longitude = |location_town = [[Дебар Маало]], [[Скопје]] |location_country = [[Македонија]] |address = ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82<br />ул „Стојан Новаковиќ“ бр. 54 (првично)<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на фамилија Бојаџиеви | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK18 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260717205708/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK18 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-17 | date= | accessdate= 17 јули 2026}}</ref> |floor_count = 3 + [[полуподрум]] |architect = [[Кирил Жерновски]] (главен архитект)<br />Јан Дубови ([[Фасада|фасаден]] архитект) |client = Бојаџиеви |engineer = |construction_start_date = |date_demolished = |completion_date = 1939 |cost = |structural_system = |building_type = станбена зграда |owner = Бојаџиеви |style = |size = |status = [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (09.10.2015) }} '''Станбена зграда на Бојаџиеви''' — [[зграда]] во [[Скопје|скопската]] [[Населби и маала во Скопје|населба]] [[Дебар Маало]]. Таа е прогласена за [[Список на културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] под називот '''Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82'''.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref> ==Историја== Зградата била проектирана во 1938 година, по проект на [[архитект]]от [[Кирил Жерновски]], а подоцна во 1938 година, фасадно била обликувана од страна на архитектот [[Јан Дубови]].<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на фамилија Бојаџиеви | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK18 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260717205708/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK18 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-17 | date= | accessdate= 17 јули 2026}}</ref> Зградата била прогласена за значајно културно наследство врз основа на Уп. бр. 18-528 од 9 октомври 2015 година.<ref name="февруари2023">{{Наведена мрежна страница |title=Регистрирани недвижни добра по надлежност на националните установи |page=49 |author= |publisher=[[Управа за заштита на културното наследство на Македонија]] |url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |accessdate=7 декември 2023 |date=февруари 2023 |archive-date=2023-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407105431/http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2023/03/registrirano-nedvizno-kulturno-nasledstvo.pdf |url-status=live }}</ref><ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на фамилија Бојаџиеви | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK18 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260717205708/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK18 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-17 | date= | accessdate= 17 јули 2026}}</ref> ==Архитектура и особености== Зградата има соседни згради од двете страни. Таа се состои од сутерен, приземје, кат и поткровје. Зграда во основа е во облик на буквата „Г“, правејќи двор кон север. Уличната [[фасада]] го следи фронтот во линија на блокот, додека задната фасада е ориентирана кон дворот. Чистата геометрија на волуменот и академизмот на фасадните платна, се оживеани со употреба на елементи од македонската градителска традиција. Од вториот и третиот кат, еркерно се испуштаат [[Чардак|чардаци]] – тераси со дизајнирана ограда и тенки украсни [[столб]]ови, над чии [[капител]]и се поставени вути. Оваа пластика, дополнително е нагласена преку испуштањето на покривната стреа во линија на прекршувањето на фасадната линија. Дополнително се појавуваат тераси и на источната и северната фасада ориентирани кон атриум и заден двор на приземје и прв кат, додека на на поткровјето, во задната зона се појавува покривна проодна тераса, пристапна од предниот волумен.<ref name="МММН">{{нмс | author= | title=Станбена зграда на фамилија Бојаџиеви | url=https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK18 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260717205708/https://mmmn.icomos.org.mk/buildings/MNSK18 | work= | publisher=Мониторинг на македонското модернистичко наследство | archivedate=2026-07-17 | date= | accessdate= 17 јули 2026}}</ref> == Поврзано == * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 41]] * [[Зграда на Детски културен центар „Карпош“ (Скопје)|Зграда на Детски културен центар „Карпош“]] (бул. „Илинден“ бр. 53) * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 63]] * [[Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68 (Скопје)|Зграда на бул. „Илинден“ бр. 68]] * [[Палата Рубен|Рубенова палата]] (Зграда на бул. „Илинден“ бр. 80) * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 83а]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 108 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 109]] * [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115 (Скопје)|Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115]] * [[Зграда на Министерството за култура (Скопје)|Зграда на Министерството за култура]] * [[Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17 (Скопје)|Зграда на ул. „Аминта Трети“ бр. 17]] * [[Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88 (Скопје)|Зграда на ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 88]] * [[Зграда на ул. „Раде Кончар“ бр. 4а (Скопје)|Зграда на ул. „Раде Кончар“ („Живко Чинго“/„Боемска“) бр. 4а]] * [[Зграда на Ташковиќ (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Ташковиќ]] * [[Зграда на Кубеш (Дебар Маало, Скопје)|Зграда на Кубеш]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Building on the Naum Naumovski Borče Street no.82, Skopje}} * [http://uzkn.gov.mk/ Службено мрежно место на Управата за заштита на културното наследство] {{КНМ-Центар}} [[Категорија:Згради и градби во Скопје|ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82]] [[Категорија:Дебар Маало]] [[Категорија:Македонска староградска архитектура|ул. „Наум Наумовски - Борче“ бр. 82]] [[Категорија:Појавено во 1939 година во Македонија]] hthxd5g84buod9wyd7fiwhe39d608p6 0 1358375 5602615 5498978 2026-07-31T12:55:53Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602615 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Hari Mata Hari Mezzovico.JPG|мини|Хари Мата Хари]] '''Хари Мата Хари''' е [[поп-рок]] група [[Босна и Херцеговина|од Босна и Херцеговина]], која со над 1000 концерти и 5 милиони продадени албуми е една од најпопуларните групи во поранешна [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија|Југославија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.politika.rs/rubrike/spektar/ritam/Mozda-se-krajem-godine-vidimo-u-Areni.sr.html|title=Можда се крајем године видимо у Арени : Ритам : Спектар : ПОЛИТИКА|last=|first=|date=|publisher=|accessdate=5. октобар 2013.}}</ref> Познати се по десетици љубовни балади со силен шмек на локалниот звук кои постигнале исклучителен комерцијален успех и останале евергрин хитови. Групата Хари Мата Хари го освоила третото место на [[Евровизија|Изборот за песна на Евровизија]] [[2006|2006 година]] во [[Атина]], претставувајќи ја [[Босна и Херцеговина на Евровизија|Босна и Херцеговина]] со песната ''Лејла'', компонирана од [[Жељко Јоксимовиќ]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.blic.rs/stara_arhiva/zabava/110375/Cerki-sam-objasnjavao-da-je-nakaze-iz-Finske-nece-ujesti|title=Blic Online: Stara arhiva: Ćerki sam objašnjavao da je nakaze iz Finske neće ujesti|last=|first=|date=|publisher=|accessdate=5. октобар 2013.}}</ref> Групата Хари Мата Хари често го менувала својот состав. Денес во составот се [[Хари Варешановиќ]] (вокал), [[Изудин Изо Колечиќ]] (тапани, перкусии), [[Ведран Томичиќ]] (соло гитара, придружен вокал), [[Нихад Володер]] (ритам гитара и придружен вокал) и [[Лордан Музаферија]] (бас гитара, придружен вокал). Повеќето од песните на Хари Мата Хари се компонирани и со аранжмани на Варешановиќ, а текстот е на [[Фахрудин Пецикоза-Пецо]].<ref name="Hari Mata Hari - jubilej u Beogradu">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mondo.rs/a205565/Zabava/Muzika/Hari-Mata-Hari-jubilej-u-Beogradu.html|title=Hari Mata Hari - jubilej u Beogradu|last=|first=|date=|publisher=|accessdate=5. октобар 2013.}}</ref> Освен многубројните концерти во сараевските „Скендерија“ и „Зетра“, Хари Мата Хари никогаш немал проблем да пополни концерти никаде во поранешна Југославија. Во [[1999]] година седум последователни дена свирел на распродадени концерти во „[[Сава центар]]“ во Белград.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/1999/11/27/srpski/K99112604.shtm|title=Hari Varešanović za narednih nedelju dana napunio Centar "Sava"|last=|first=|date=|publisher=|accessdate=5. октобар 2013.}}{{Мртва_врска|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Мртва врска}}</ref> == Историја == === 1985—1991: основање, успех, во егзил и повторно обединување === Музичкиот бенд Хари Мата Хари е основан во есента [[1986]] година. во Сараево, а веќе две години подоцна, [[1988|во 1988]] г. групата почнала да снима за [[Загреб|загрепски]] [[Југотон]] и следеле низа успешни изданија. Албумот ''Те сакам најмногу на светот'' од [[1988|1988 година]], кој бил продаден во 300.000 примероци, содржел 10 песни кои сè уште ([[2006]]) се слушаат. Следувал во [[1989]] година и албумот „''Би сакал да не те сакам“'', кој бил продаден во 500.000 примероци и албумот ''Страв ми е да не те сакам (Страх ме да те не волим)'' од [[1990]] година. кој се продале рекордни 700.000 примероци.<ref name="Hari Mata Hari - jubilej u Beogradu"/> Во тогашната исклучително силна југословенска поп-сцена од крајот на осумдесеттите, песните на бендот Хари Мата Хари секогаш биле на самиот врв на топ листите. На нивните турнеи гостувале Ла Тоја Џексон и Сабрина.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.netsrbija.net/ex-yu-rock-hari-mata-hari.html|title=Hari Mata Hari — biografija|last=|first=|date=|publisher=|accessdate=5. октобар 2013.}}</ref> Хари Мата Хари ја освоил титулата за најдобра поп група на СФРЈ на три последователни натрпревари „Меса“ (1989, 1990 и 1991 година). Тие добиле и награди за песна на годината, како и „Оскар за популарност“. [[Распад на СФРЈ|Распадот на Југославија]] и војната што го предизвикале оставиле свој белег во кариерата на групата Хари Мата Хари. Во [[1991]] година бендот го издал албумот ''„Родена си само за мене“'' за сараевскиот дискотон, на кој ја содржи и песната „''Јас не пијам (Ја не пијем),'' снимена со [[Харис Џиновиќ]], имала поскромен успех. Потоа активностите згаснале до [[1994]] година, кога во егзил го издале албумот ''Остани ми со збогум љубов (Остај ми збогом љубави),'' кој содржел преработка на песната ''Полетала гулубица (Полетјела голубица)'' со [[Халид Бешлиќ]]. Од целиот бенд Хари Мата Хари, само Хари и Изо биле активни во тоа време, а групата се собрала само во [[1997]]/[[1998]] година, кога и се придружиле Карло Мартиновиќ и Мики Бодловиќ, Ади Мулихалиловиќ и Емир Мехиќ. Тие на голема сцена се вратиле на сцената со албумот ''Немам сила да не те сакам (Немам снаге да те не волим)'' од 1998 година. === 1999-2005: првиот натпревар за песна на Евровизија === Хари Мата Хари влегол во првиот заеднички национален избор за песна на Евровизија во 1999 година со песната „''Старец и море''“ и победила во изборот да ја претставува Босна и Херцеговина на Евровизија во Ерусалим, но песната подоцна била дисквалификувана, бидејќи се утврдило дека Хари претходно ја продал песната во Финска, каде што во меѓувреме и снимен и пуштен пред пропишаниот рок. Членовите на бендот не отишле на Евровизија - иако тапанарот Изудин Колечиќ го придружувал Златан Фазлиќ Фазла со песната ''Целата болка на светот (Сва бол свијета)'' на првото независно учество на Босна и Херцеговина на изборот за песна на [[Евровизија]] во 1993 година во Милстрит - наместо тоа, второпласираните учествувале на Изборот за песна на Евровизија Дино Мерлин и Беатрис со песната ''Патници'', освојувајќи го седмото место, најдобар пласман дотогаш за Босна и Херцеговина<ref>{{Наведено списание|last=Anđelković|first=Žarko|date=2011|title=SAMOSTALNOST OPŠTINE – ŠANSA ZA MLADE|url=http://dx.doi.org/10.22182/pr.2822011.14|journal=Politička revija|volume=28|issue=2|pages=267–274|doi=10.22182/pr.2822011.14|issn=1451-4281}}</ref>. Истата година, Хари снимил дует со Ханка Палдум, ''Црн снег'' (''Црни снијег)'', а во 2001 година излегол нов албум ''Баш убаво ти стојат солзи (Баш ти лијепо стоје сузе)'', со неколку песни кои станале големи хитови - ''Како домино, Зеница на моето око'', ''Баш убаво ти стојат солзи (Као домине, Зјеницо ока мога, Баш ти лијепо стоје сузе)'', како и гостување на Сулејман Рамадановски-Рамчет во ''Сега знам фол (Сад знам фол)'' и Драгана Мирковиќ на ''Јас те имам, ко да те немам (Ја имам те, а кô да немам те)''. Во 2002 година, со песната ''Рузмарин'', која станала голем хит, настапиле во финалето на шестиот Хрватски радиски фестивал и ја претставувале Босна и Херцеговина на натпреварот за песна на ОГАЕ во Франција,<ref>{{Наведено списание|date=2013-09|title=Postscripts: Contest Results - Awards - Fall 2013|url=http://dx.doi.org/10.1353/plo.2013.0079|journal=Ploughshares|volume=39|issue=2-3|pages=180–181|doi=10.1353/plo.2013.0079|issn=2162-0903}}</ref> а во 2003 година настапиле со песната ''Оди, оди (Иди, иди)''на седмиот фестивал на Хрватското радио, и со песната „''Наводно''“ снимена со Ивана Банфиќ и на Сплитскиот фестивал. По серијата концерти на Балканот, Европа и Австралија, групата почнала да подготвува нов албум, им се придружил и долгогодишниот соработник на Хари, Фрањо Валентиќ, а Мики Бодловиќ заминал во самостојна кариера. На 8-миот Хрватски радиски фестивал учествувале со песната ''Нема што нема (Нема чега нема)'', а на Сплитскиот фестивал со песната ''Законот на посилниот (Закон јачега)'' со [[Кемал Монтено]]. На крајот на годината им излегол и брзиот албум со тоа име, за белградскиот Хај-фај центар, Загреб Кроација рекордс и Сараевски Дискотон. === 2006-2009: Избор за песна на Евровизија 2006 година. и „Среќа“ === Три години по нивниот успех на Изборот за песна на Евровизија во Атина, групата Хари Мата Хари го објавиле студискиот албум „Среќа“ за белградската „Сити рекордс“. Албумот вклучувал и гостувања на [[Арсен Дедиќ]] во ''Се поделивме'' (''Све смо подијелили)'', [[Елдин Хусеинбеговић|Елдин Хусеинбеговиќ]] во песната ''Твое е само тоа што ќе го дадеш (Твоје је само то што даш)'' и [[Нина Бадриќ]] во ''Не могу ти реќи што је туга (Не могу ти рећи шта је туга)'' <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.klix.ba/magazin/muzika/hari-mata-hari-i-nina-badric-dobitnici-grand-prixa/090531012|title=Hari Mata Hari i Nina Badrić dobitnici Grand Prixa - Klix.ba|last=|first=|date=|publisher=|accessdate=5. октобар 2013.}}</ref> со која е и најавен новиот албум, како и кавер на севдалинката ''Утрово ружата ми процвета (Јутрос ми је ружа процветала)''. Во ноември 2009 г Во 2008 година групата одржала серија на успешни концерти во „[[Сава центар|Сава“ центар]] во Белград. == Членови на групата == {{Столб-почеток}} {{col-2}} === Сегашни членови === * [[Хари Варешановиќ]] — вокал * [[Изо Колетиќ]] — бубњеви * [[Ведран Томичиќ]] — соло гитара * [[Нихад Володер]] — ритам гитара * [[Лордан Музаферија]] — бас гитара {{col-2}} === Бивши членови === * [[Жељко Зубер]] * [[Нено Јелеч]] * [[Ади Мулахалилович]] * [[Едо Мулахалилович]] * [[Пјер Жалица]] * [[Зоран Кесич]] {{Столб-крај}} == Дискографија == === Албуми === * ''„У твојој коси“'' (1985, Сараевски диск) * ''„Не би те одбранила ни цела Југославија“'' (1986, Сараевски диск) * ''„Ја те волим највише на свету“'' (1988, [[Југотон]] ) * ''„Волио бих да те неволим“'' (1989, Југотон) * ''„Страх ме да те волим“'' (1990, Југотон) * ''„ТРоџена си само за мене“'' (1992, Дискотон ) * ''„Остај ми збогом љубави“'' (1994, Интакт рекордс) * ''„Ја немам снаге да те неволим“'' (1998, Hi-Fi центар, Интакт рекордс) * ''„Баш ти лепо стоје сузе“'' (2001, Hi-Fi центар, Кроација рекордс) * ''„Закон јачега“'' (2004, High-Fi центар, Кроација рекордс, Дискотон) * ''„Среќа“'' (2009, Хајат, Сиди рекордс) === Албуми во живо === * ''„ Уживо 1 и 2'' “(1999, Сиди рекордс) * ''„Во живо“'' (2002, Сиди рекордс) === Компилации === * ''Баладе'' (1997, Hi-Fi центар) * ''15 хитови'' (1999, Hi-Fi центар) * ''Хитови 1'' (1999, High-Fi центар) * ''Хитови 2'' (2000 година, High-Fi центар) * ''Најлепше од Хари Мата Хари'' (2001 година, Кроација рекордс) * ''Рузмарин и најлепше необјављене пјесме'' (2002, Croatia Records, Hi-Fi центар) * ''Баладе 1992—2002'' (2003, Hi-Fi центар) === Самостоен албум === * ''„Златне кочије“'' (1984) == Фестивали == * во 1979 година Вашиот хит на сезоната, Сараево - ''„Баш би било добро“'' (како вокал на групата Амбасадори) * во 1980 година Вашиот хит на сезоната, Сараево - „''Никад, никад ти нечеш знати“'' (како вокал на групата Амбасадори) * во 1981 година Вашиот хит на сезоната, Сараево - „''Видимо се сутра“'' (како вокал на групата Амбасадори) * во 1986 година Југословенски избор за песна на Евровизија - ''„У твојој коси“'', петто место * во 1987 година Југословенски натпревар за песна на Евровизија - ''„Небеска краљица“'', четиринаесетто место * во 1999 година Вашиот хит на сезоната, Сараево - „''Старац и море“'' * во 2002 година Хрватскиот радиски фестивал - „''Рузмарин“'' * во 2003 година Сплит - ''„Наводно“'' (дует со Ивана Банфиќ ), трета награда од публиката * во 2003 година Хрватскиот радиски фестивал - ''„Иди, иди“'' * во 2004 година Хрватскиот радиски фестивал - „''Нема чега нема“'' * во 2006 година Евросонг - „''Лејла“'', трето место * во 2007 година Хрватскиот радиски фестивал - “''Зар је то од нас остало“?'' * во 2009 година Хрватскиот радиски фестивал - „''Не могу ти речи шта је туга“'' (дует со Нина Бадриќ ), победничка песна * во 2011 година Златни жици на Славонија, Пожега - „''Шта свака жена сања“''(дует со Хенк Палдум ) == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == [[Категорија:Музички групи основани во 1985 година]] [[Категорија:Поп-групи]] [[Категорија:Југословенски музички групи]] [[Категорија:Учесници на Евровизија]] 1zm5o8kpe8lvr7543m3bp2jny30vz36 0 1359264 5602594 5300197 2026-07-31T12:23:31Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602594 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Kathryn Hahn - "She's Funny That Way" red carpet - -Venezia71.jpg|мини|Кетрин Хан]] '''„Таа е толку забавна“''' ([[Англиски јазик|англиски]]: ''She's funny that way'') — американско-германски [[Филм|филм]] од 2014 година во [[Режисер|режија]] на [[Питер Богданович]] (Peter Bogdanovich). Автори на [[Сценарио|сценариото]] се Луис Стратен (Louise Stratten) и Питер Богданович. Главните улоги ги играат: [[Овен Вилсон]] (Owen Wilson), Имоген Путс (Imogen Poots), [[Џенифер Анистон]] (Jennifer Aniston), Кетрин Хан (Kathryn Hahn), Вил Форте (Will Forte) и Рис Ифанс (Rhys Ifans).<ref>[https://raspored.hrt.hr/?mreza=2&datum=2024-12-01 Ona je tako zabavna, američko-njemački film (2014.) (пристапено на 1.12.2024)]</ref> ==Синопсис== Изи е млада невработена глумица која заработува за живот така што повремено работи како [[Проституција|проститутка]]. Еден од нејзините клиенти е познат режисер, а таа се јавува на аудиција токму за една негова [[Драмска уметност|театарска]] претстава. Изи остава голем впечаток пред присутните, но режисерот се колеба да ја ангажира со намера да ја прикрие својата врска со неа... == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Филмови на Питер Богданович]] [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Германски филмови]] [[Категорија:Филмски комедии]] [[Категорија:Филмови од 2014 година]] [[Категорија:Филмови со Овен Вилсон]] [[Категорија:Филмови со Џенифер Анистон]] [[Категорија:Филмови со Имоген Путс]] [[Категорија:Филмови со Кетрин Хан]] [[Категорија:Филмови со Вил Форте]] [[Категорија:Филмови со Рис Ифанс]] 9qexagpile2kfow4vbi5e8j4y79u9d1 2 1361645 5602632 5602188 2026-07-31T13:37:09Z Gurther 105215 5602632 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија награда|име=Илинденска споменица|слика=Ilindenska spomenica - Ilinden 1903.png|доделена_за=Учество во [[Македонско револуционерно движење|револуционерното движење]] за ослободување на [[македонскиот народ]]|држава=[[Народна Република Македонија]]|водители=[[Александар Мартулков]], [[Љупчо Арсов]] и [[Димитар Несторов]]|статус=Не се доделува|награда=Месечна [[Илинденска пензија]]|првично_доделување=[[20 јули]] [[1951]]|последно_доделување=[[30 јуни]] [[1955]]|вкупно_добитници={{околу}} 2.500|претходно=[[Илинденска пензија]]|следно=[[Орден Илинден-1903 година]]|најмногу_номинации=1.697 {{мали|(на [[20 јули]] [[1951|1951 г.]])}}|доделува=[[Собрание на Македонија|Президиумот на Народното собрание на Македонија]]|датум=[[6 јуни]] [[1950]]}}'''Илинденска споменица''', позната меѓу носители како '''Илинденка'''{{Sfn|Јоновски|2024|p=19}} — прво повоено [[Одликувања и признанија на Македонија|македонско одликување]], востановено од [[Собрание на Македонија|Президиумот на Народното собрание на Македонија]]. Споменицата за прв пат била предложена на [[6 јуни]] [[1950|1950 година]] при VII редовно заседание на Народното собрание од [[Александар Мартулков]], пратеник и истакнат [[социјалист]] во [[XX век]]. Споменицата во вид функционирала како следбеник на програмата за [[Илинденска пензија]], воведена во [[1946|1946 година]]. Во [[1951|1951 година]] бил изработен статут и регулаторно тело за доделување на наградата. На [[20 јули]] над 1.600 борци и дејци на [[Македонската револуционерна организација]] ја примиле наградата. Сѐ вкупно, околу 2.500 револуционери ја примиле споменицата. == Вовед == {{Поврзано|Илинденска пензија|Закон за доделување национални пензии на дејци кои учествувале во ослободителните борби}}{{multiple image|width=180|image1=Закон за народните пенсии 1.jpg ‎|caption=|image2=Закон за народните пенсии 2.jpg|direction=vertical|caption2=Законот за народна пензија при [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|Бугарската фашистичка окупација на државата]], објавено во [[Илустрација Илинден]].|align = left}}За време на [[Втората светска војна]], [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|Македонија паднала под бугарска фашистичка окупација]]. Како дел од окупацијата, почнало масовно ширење на [[Бугарска пропаганда]]. Со цел да го убедат македонското население да ја поткрепат фашистичката власт, почнале да организираат слави за историски македонски настани. [[Илинденското востание]], [[Битка кај Мечкин Камен|борбата кај Мечкин Камен]] и [[Битка на Ножот|борбата на Ножот]] биле годишно прославени. Во овие прослави било истакнато „братската љубов“ меѓу двете народи со цел да се напреди бугарската пропаганда. Поради тоа, со поттик од [[Илинденската организација]],<ref>{{Наведено списание|last=Совичанов|first=Кирил|date=февруари 1943|title=Пенсиитѣ|url=http://www.promacedonia.org/podporuchik/il_il/illustration_ilinden_year_15_issue_2.pdf|journal=[[Илустрација Илинден]]|volume=XV|pages=}}</ref> на [[27 јануари]] [[1943|1943 година]] бил изгласан ''Законот за доделување национални пензии на дејци кои учествувале во ослободителните борби''. Владата на [[Богдан Филов]] формирала регулаторно тело кое издавало пензии на тие кои учествувале во [[македонското револуционерно движење]] од [[1893|1893 година]] до [[1941|1941 година]]. Таа била првата програма која наградувала Илинденци, т.е. дејци на МРО.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://strumski.com/biblioteka/?id=3249|title=Македоно-одрински свидетелства Том I Дел I. Регистър на участниците в освободителните борби в Македония, Тракия и Добруджа, получили българска народна пенсия през 1943 г.|last=Пеловски|first=Филип|publisher=Струмски|year=2021|isbn=978-619-188-571-8|location=[[Софија]]|pages=17-18}}</ref> Од [[февруари]] 1943 година до [[9 септември]] [[1944|1944 година]] 4.010 борци добиле пензија од државата. 2.689 биле одбиени и 3.404 не им одговориле поради тоа што владата пропаднала како резултат на [[Татковински фронт (Бугарија)|Татковскиот фронт]]. Значаен број на Илинденци побарале пензија не од владата на Богдан Филов туку од [[Президиумот на АСНОМ]]. Молби биле испратени до привремени партизански органи во [[Слободни територии во НОВ во Македонија|слободните територии на Комунистичката партија]].{{Sfn|Топузовски|2023|p=62}} Некои биле платени со [[Албански лек|лек]], [[Југословенски динар|динари]] или [[Бугарски лев|левови]]. Сепак, кон крајот на [[Народноослободителната борба]], над 7.000 Илинденци останале живи. Поголемиот дел имале паричен недостиг и обично се занимавале со [[земјоделие]] покрај нивната возраст.{{Sfn|Топузовски|2023|p=62}} Илинденци особено не биле задоволни кога откриле дека носители на Караѓорѓевата ѕвезда сѐ уште ги задржале нивните привлегии покрај [[СФРЈ|промени во администрацијата]].{{Sfn|Топузовски|2023|p=63}} Поради тоа, на [[27 јули]] [[1946|1946 година]] била воведена [[Илинденска пензија|Илинденската пензија]]. Раководители на регулаторното тело на пензијата биле: [[Александар Мартулков]], [[Епаминонда Поп Андонов]] и [[Наум Наумовски]].<ref name=":0" /> Во текот на втората половина на [[1940-тите]], 5.500 или повеќе аплицирале за пензија од кои само {{Околу}} 3.000 биле прифатени. Останатите биле исфрлани поради недостиг на информации или недоволно значајно учество во револуционерното движење. Сепак, носители на [[Партизанска споменица 1941|Партизанската споменица 1941]] или медалот на Обилиќ имале поголема пензија.{{Sfn|Топузовски|2023|p=63}} Во [[ноември]] 1946 година бил изгласан ''Закон за уставување правото на пензија и за пенсионирање на државни службеници''. Според новите правила, ако носител на Партизанската споменица 1941 починал, тогаш неговата жена или деца ќе продолжат да ја примат пензијата. Додека носители на Илинденската пензија немале такви можности.{{Sfn|Топузовски|2023|p=64-65}}<ref>{{Наведени вести|url=https://slvesnik.com.mk/Issues/382D20CC724F484FAAAD28E97169CC2B.pdf|title=Закон за установуење правото на пензија и за пензионисање државните службеници|last=Рибар|first=Иван|date=19 ноември 1946|work=Службен лист на Федеративна Народна Република Југославија|author-link=Иван Рибар}}</ref> Освен тоа, самата програма имала [[корупција]]. Максималната дозволена пензија била 6.000 динари, но [[Крсте Гермов|Крсте Гермов-Шакир]] примил околу 8.000 динари.<ref>{{Cite book|url=https://www.scribd.com/document/617912810/%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%94%D0%95%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%98-%D0%A1%D0%92%D0%95%D0%94%D0%9E%D0%A8%D0%A2%D0%92%D0%90-1-1-%D0%A1%D0%9A%D0%9E%D0%9F%D0%88%D0%95-2016|title=Илинденски сведоштва|last=Дамјановска|first=Јасминка|publisher=[[Државен архив на Република Македонија]]|year=2016|volume=1|pages=XXX-XXXI}}</ref> Со поттик од Александар Мартулков и [[Даре Џамбаз]], на [[5 јуни]] [[1950|1950 година]] — за време на VII редовно заседание на [[Македонското собрание|Народното собрание на Македонија]], бил изгласан [[Закон за Илинденска споменица|Законот за Илинденска споменица]].{{Sfn|Топузовски|2023|p=66}} Законот бил едногласно донесен. Истовремено Даре Џамбаз, како [[Министер за економија и труд на Македонија|министер на економија]] под [[Влада на Македонија од декември 1946|владата на Лазар Колишевски]], обработил извештај за спроведување и организирање.{{Sfn|Топузовски|2023|p=72-74}} На [[19 јуни]] бил објавен во Службениот весник на Македонија, бр. 16.<ref name=":1">{{Наведени вести|url=https://slvesnik.com.mk/Issues/CA6D6BD38B0844F59BC93966B8A6D4EE.pdf|title=Закон за Илинденската споменица|last=Фотев|first=Богоја|date=19 јуни 1950|work=Службен весник на Народна Република Македонија|author-link=Богоја Фотев}}</ref>{{Sfn|Топузовски|2023|p=76}} Мартулков истакнал:{{Quote|text=''Другари, јас мислам како стар илинденец дека ја изразувам волјата на илинденците за признателноста кон нив од страна на нашата народна власт. Друга власт едва ли би го направила ова што го прави нашата народна власт. Затоа завршувам: да живее народната власт! '''Да живеат илинденците'''!''.|sign=[[Александар Мартулков]]|source={{Sfn|1=Топузовски|2=2023|p=69}}}} == Статут и регулација == {{Поврзано|Закон за Илинденска споменица}}Првиот закон за Илинденската споменица е составена од 10 члена. Објавен во Службениот весник на [[Народна Република Македонија]] со потпис од претседателот [[Благоја Фотев]] и секретарот [[Ристо Џунов]]. Во првиот член е истакнато [[Историја на македонскиот народ|историското значење]] на [[Илинденското востание]] и [[Македонско национално движење|ослободувањето на Македонија]] од [[Турско ропство|турското ропство]].{{Sfn|Топузовски|2023|p=76}} Во вториот член пишува: „''Илинденската споменица е народно признание кон заслужени учесници во настаните поброени во член 1 од овој закон''“. Односно од [[Основање на Македонската револуционерна организација|основањето на Македонската револуционерна организација]] на [[23 октомври]] [[1893|1893 година]] сѐ до [[Хуриет|Хуриетот]] во [[1908|1908 година]].{{Sfn|Топузовски|2023|p=77}} Освен тоа, следните услови биле наведени:{{Sfn|Топузовски|2023|p=77}} * Во [[Македонско револуционерно движење|македонското национално-револуционерно движење]] и борбата за ослободување на [[македонскиот народ]] работел како организатор или раководител. * Во тој период со оружје во рака учествувал во борби против [[Турски аскер|турски аскери]], полицајци, потери или други [[Странски пропаганди во Македонија|контрареволуционерни воени одреди]]. * Кои, по наредба од раководители или организатори на револуционерното дело, вршеле специјални задачи за движењето. * Кои на друг начин лично стекнале особени заслуги во движењето и борбата за ослободување на македонскиот народ. Доколку еден од овие услови биле исполнети, Илинденецот имал право да аплицирал за Илинденска споменица. Овие услови се речиси исти со условите за [[Илинденска пензија]].<ref name=":02">{{Наведени вести|url=http://slvesnik.com.mk/Issues/3979BF71676B43D3A7AC993D789ACC32.pdf|title=Закон за илинденските пензии|last=Фотев|first=Богоја|date=30 јули 1946|work=Службен весник на Народна Република Македонија|author-link=Богоја Фотев}}</ref> Всушност двете државни програми биле заедно раководени од истите функционери. Во третиот член истакнато е можноста за [[Македонска дијаспора|борци кои живеат во странство]] да ја примат Илинденската споменица. Покрај тоа што, според истражувањето на [[Кочо Топузовски]], ниту еден странски државјанин бил одликуван со Илинденката.{{Sfn|Топузовски|2023|p=77-78}} Во четвртиот член се наведени правата на носители на Илинденката:{{Sfn|Топузовски|2023|p=78}}<ref name=":1" /> * Лекување на државен трошок во сите државни медицински установи во НР Македонија. * Бесплатен едномесечен одмор во летовалиште, зимски дом или слични установи во НР Македонија. * Попуст од 50% од превозната цена за патување во сите автобуси и пловила што служат за превоз на патници во НР Македонија. * Погребение на државен трошок. Според петтиот член, Илинденката ќе биде доделена од [[Собрание на Македонија|Президиумот на Народното собрание на Македонија]]. Сите носители на споменицата ќе добијат декрет и карта за Илинденката која служи како доказ. Освен тоа, во картата ќе бидат наброени правата на носителот.{{Sfn|Топузовски|2023|p=78-79}} Седмиот член дополнително истакнува дека доколку носителот прикажува „недостојности“ тогаш неговиот декрет и споменица ќе биде одземена. Сепак, законот не наведува примери на недостојност. Ако некои ја носи споменицата без декрет тогаш ќе плати 1.500 [[Југословенски динар|динари]] или повеќе за казна.{{Sfn|Топузовски|2023|p=79}} Во деветиот член, се наведува Президиумот како главно одговорно тело за определување материјалот на споменицата. Последниот член тврди за нејзиното воведување.{{Sfn|Топузовски|2023|p=80}} Законот за Илинденската споменица е противречен со предлогот при VII редовно заседание на Македонското собрание. Покрај тоа што Илинденската споменица била претставена како „одликување“, во нејзиниот закон тоа воопшто не е спомнато. Поради тоа, со законот не се утврдува посебно македонско одликување како јавно национално и општествено признание. Всушност, Законот за Илинденската споменица повеќе функционира како потполнување на Законот за Илинденска пензија. Двете закони имаат исти привлегии и услови за добивање. == Опис == == Организирање и доделување == == Историско значење == {{Поврзано|Орден Илинден - 1903 година|Илинденската споменица (книга)}} == Добитници == {{Поврзано|Список на добитници на Илинденска споменица}} {| class="wikitable" |+Добитници на Илинденската споменица !№ !Име !Датум на раѓање !Место на раѓање !Место на живеење{{Нр}}{{Мали|(Во 1950 г.)}} !Регион !Датум !Бр. !Нав. |- !1 |[[Грујо Ангелов]] |[[1885]] |[[Битола]] |[[Битола]] |[[Битола|ГНО Битола]] |[[20 јули]] [[1951]] |15 |{{Sfn|Топузовски|2023|p=211}} |- !2 |[[Тодор Велев]] |[[1878]] |[[Битола]] |[[Битола]] |[[Битола|ГНО Битола]] |[[20 јули]] [[1951]] |17 |{{Sfn|Топузовски|2023|p=211}} |- !3 |[[Михаил Врабец]] |[[16 септември]] [[1879]] |[[Битола]] |[[Битола]] |[[Битола|ГНО Битола]] |[[20 јули]] [[1951]] |27 |{{Sfn|Топузовски|2023|p=211}} |- !4 |[[Никола Вељанов]] |[[1880]] |[[Битола]] |[[Битола]] |[[Битола|ГНО Битола]] |[[20 јули]] [[1951]] |59 |{{Sfn|Топузовски|2023|p=212}} |- !5 |[[Димитар Балов]] |[[1873]] |[[Д’мбени|Д'мбени, Костурско]] |[[Прилеп]] |[[Прилеп|ГНО Прилеп]] |[[20 јули]] [[1951]] |118 |{{Sfn|Топузовски|2023|p=215}} |- !6 |[[Стојан Биљаноски]] |[[1873]] |[[Вардино|Вардино, Демирхисарско]] |[[Боротино]] |[[Демирхисарско|ОНО Демир Хисар]] |[[20 јули]] [[1951]] |128 |{{Sfn|Топузовски|2023|p=215}} |- !7 |[[Биљана Биљаноска]] |[[1880]] |[[Мренога|Мренога, Демирхисарско]] |[[Мренога]] |[[Демирхисарско|ОНО Демир Хисар]] |[[20 јули]] [[1951]] |151 |{{Sfn|Топузовски|2023|p=216}} |- !8 |[[Мицко Ангелески (револуционер)|Мицко Ангелески]] |[[1875]] |[[Доленци (Демирхисарско)|Доленци, Демирхисарско]] |[[Доленци (Демирхисарско)|Доленци]] |[[Демирхисарско|ОНО Демир Хисар]] |[[20 јули]] [[1951]] |187 |{{Sfn|Топузовски|2023|p=217}} |- !9 |[[Неделко Бозовски]] |[[1865]] |[[Бела Црква|Бела Црква, Прилепско]] |[[Бела Црква]] |[[Прилепско|ОНО Прилеп]] |[[20 јули]] [[1951]] |231 |{{Sfn|Топузовски|2023|p=219}} |- !10 |[[Стојче Велевски]] |[[1872]] |[[Бела Црква|Бела Црква, Прилепско]] |[[Бела Црква]] |[[Прилепско|ОНО Прилеп]] |[[20 јули]] [[1951]] |232 |{{Sfn|Топузовски|2023|p=219}} |- !11 |[[Трајан Божиноски]] |[[1880]] |[[Клепач|Клепач, Прилепско]] |[[Клепач]] |[[Прилепско|ОНО Прилеп]] |[[20 јули]] [[1951]] |251 |{{Sfn|Топузовски|2023|p=220}} |- !12 |[[Тодор Борјар]] |[[1875]] |[[Крушево]] |[[Крушево]] |[[Крушевско|ОНО Крушево]] |[[20 јули]] [[1951]] |326 |{{Sfn|Топузовски|2023|p=222}} |- !13 | | | | | | | | |- !14 | | | | | | | | |- !15 | | | | | | | | |- !16 | | | | | | | | |- !17 | | | | | | | | |- !18 | | | | | | | | |} == Галерија == == Забелешки == == Наводи == {{Наводи}} === Библиографија === * {{Наведена книга|url=|title=Илинденската споменица|title-link=Илинденската споменица (книга)|last=Топузовски|first=Кочо|publisher=Панили|year=2023|isbn=978-608-254-079-5|location=[[Скопје]]|author-link=Кочо Топузовски}} * {{Наведено списание|last=Јоновски|first=Јован|author-link=Јован Јоновски|date=2024|title=Преглед на македонските одликувања|url=https://journals.mk/index.php/mkherald/article/view/6536|journal=Македонски хералд|volume=XXII}} 1bplyeg8n1m9b18ahs9egyxcai59e77 0 1367881 5602722 5503230 2026-07-31T18:51:30Z Gurther 105215 5602722 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Организација|organization_name=Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“|image=|caption=|named_after=[[Рајко Жинзифов]]|formation=[[10 април]] [[1899]]|extinction=Непознато|type=Благотворително братство|status=Укинат|headquarters=[[Софија]], [[Бугарија]]|language=[[Македонски јазик]] и [[бугарски јазик]]|key_people=[[Иван Поп Јорданов]], [[Јордан Шурков]], [[Алексо Мартулков]], [[Христо Калајџиев]]|purpose=Борба за правата на [[Пирински Македонци|македонското малцинство во Бугарија]]}}'''Велешко благотворително братство „Рајко Жинзифов“''' — [[Родољубивост|родољубива]] и благотворителна општествена [[организација]] создадена од [[Македонска емиграција во Бугарија|македонските емигранти во Бугарија]], доселени од [[Велес]] и [[Велешко|велешкиот реон]]. Во чест на [[Македонска преродба|македонскиот преродбеник]] и [[писател]] со [[Македонски Власи|влашко потекло]] [[Рајко Жинзифов]], организацијата го носело неговото име. Главното седиште било во [[Софија]]. == Историја == Организацијата била формирана на [[10 април]] [[1899|1899 година]], според [[Бугарија|бугарскиот]] историчар Добрин Минчев.<ref>{{Наведена книга|url=https://www.google.mk/books/edition/%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%BE_%D0%BE%D1%81%D0%B2%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%82/Ql25AAAAIAAJ?hl=mk&gbpv=1&bsq=%E2%80%9E%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%88%D0%BA%D0%BE+%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BD%D0%BE+%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%E2%80%9E&dq=%E2%80%9E%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%88%D0%BA%D0%BE+%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BD%D0%BE+%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%E2%80%9E&printsec=frontcover|title=Национално-освободителното движение на македонските и тракийските българи, 1878-1944|last=Минчев|first=Добрин|publisher=[[БАН]]|year=1994|pages=148}}</ref> Покрај тоа нејзиниот прв устав бил воведен на [[2 јуни]] [[1902|1902 година]] и допонително изменет на [[13 декември]] [[1931|1931 година]]. Патронатот на организацијата била одржана на [[17 февруари]] или првиот неделен ден на [[март]] — роденденот на Рајко Жинзифов.<ref>{{cite book|title=Бежанците от Македония и техните братства в България|last=Райчевски|first=Стоян|publisher=Издателство „Захарий Стоянов“|year=2016|isbn=|editor=|editor-link=|edition=|location=София|pages=548|doi=|authorlink=|coauthors=}}</ref> Велешкиот делегат на Уставотворната средба на македонските братства од [[28 ноември]] [[1918|1918 година]] до [[1 јануари]] [[1919|1919 година]] бил [[Александар Мартулков]],<ref>{{Мартулков|Цитат=''Врховистите, како што реков, трескаво работеа да ги обноват македонските братства и друштва. И многу од нив беа обновени и почнаа да функционираат. Врховистите се готвеа веќе да свикаат „учредителен“ (основувачки) конгрес. Им беше дадена наредба на братствата и друштвата да извршат избор на делегати за конгресот. При изборите на делегати, во братствата се разгоре борба меѓу левицата и десницата. Иако Временото претставителство не земеше едно пакосно становиште: да ги бојкотира братствата и конгресот, не учествувајќи во нив, сигурно е — тоа го тврдам — дека во негови раце ќе беше раководството на братствата, зашто неговото влијание сред емиграцијата беше големо. Во Велешкото братство и јас бев избран за делегат, иако во братството имаше влијателни врховисти како проф. Иван Ѓоргов, генерал Танев, д-р Кушев и др. Левицата се наложи. За делегати се избраа наши луѓе.''|Поглавје=44}}</ref> според некои бугарски дела, братството го одбрало [[Јордан Шурков]].<ref>{{cite book|url=https://www.strumski.com/books/Kostadin_Paleshutski_Makedonskoto_Osvoboditelno_Dvizhenie_Sled_WWI.pdf|title=Македонското освободително движение след Първата световна война (1918 – 1924)|last=Палешутски|first=Костадин|publisher=Издателство на Българската академия на науките|year=1993|isbn=954-430-230-1|editor=|editor-link=|edition=|location=[[Софија|София]]|pages=65|doi=|authorlink=Костадин Палешутски|coauthors=}}</ref> Во [[јануари]] [[1923|1923 година]] делегати од велешкото братство за обединувачкиот конгрес на [[СМЕО]] и [[Македонска федеративна организација|МФРО]] биле [[Славејко Матов]], Стојан Симеонов и Трајче Новоселец.<ref>НБКМ-БИА C VIII 38</ref> Во годишниот собир на братството на [[21 декември]] [[1924|1924 година]], [[Иван Поп Јорданов]], братучед на [[Миле Поп Јорданов]], бил назначен за претседател, Тодор Хаџи Стојнов за потпретседател, Александар Јорданов и Никола Пешев за секретари и Борис Јорданов, [[Христо Чочков]], Димитар Атанасов Анатков како членови на советот. Во контролната комисија членови биле Јанко Весов, Љубомир Драндаров и Милан Бојаџиев.<ref>{{Наведено списание|last=|first=|author-link=|year=1925|title=Хроника|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/64a65a3ec80e7489c3f658ac?q%3Acontent=%D0%BD%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%B0%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F&_x=content|format=|journal=„Независима Македония“|location=София|publisher=СМЕО|volume=II|issue=92|pages=3|doi=|id=|access-date=}}</ref> На [[10 јануари]] [[1926|1926 година]], бил организиран нов состав за организацијата, [[Илија Раштанов]] за претседател, Јордан Китев за потпретседател, Д. Ат. Ризов за секретар, Н. Пешов за благајник и Тр. Новоселец, Љуб. Драндаров и Ал. Иванов за советници.<ref>{{Наведено списание|last=|first=|author-link=|year=1926|title=Хроника|url=https://digital.libplovdiv.com/bg/view/64a66cbd33d9619ac7435c50?q%3Acontent=%D0%BD%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%B0%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F&_x=content|format=|journal=„Независима Македония“|location=София|publisher=СМЕО|volume=IV|issue=146|pages=3|doi=|id=|access-date=}}</ref> Во [[1936|1936 година]] во управителното тело на братството влегле Јордан Панчев, Михаил Шурков, Тодор Јорданов, Георги Поп Димитров Ѓорчев од [[Солун]], Димитар Атанасов Ризов, Тодор Петров Богданов, Кирил Христов Соколов и Димитар Трајчев Кантарџиев. Во [[3 мај]] [[1938|1938 година]] бил образован нов состав, [[Иван Поп Јорданов|Иван Петров Јорданов]] за претседател, Димитар Атанасов Ризов за потпретседател, Михаил Шурков, роднина на [[Јордан Шурков]] и [[Андон Шурков]] за секретар и Георги Димитров Поп Ѓорчев за благајник додека Никола Неделков Крстев, Тодор Лазов Хаџи Стојанов и Иван Панов Кушев биле советници. Во контролната комисија влегле Тодор Петров Богданов како претседател, Кирил Христов Соколов и Илија Андреев Топчев за членови.<ref>{{cite book|title=Бежанците от Македония и техните братства в България|last=Райчевски|first=Стоян|publisher=Издателство „Захарий Стоянов“|year=2016|isbn=|editor=|editor-link=|edition=|location=София|pages=548-549|doi=|authorlink=|coauthors=}}</ref> За време на [[Бугарска окупација на Македонија во Втората светска војна|бугарската фашистичка окупација]], велешкото благотворително братство било обновено и преместено во [[Скопје]] како дел од [[Бугарска пропаганда во Македонија|бугарската пропаганда]]. Во новата организација, Иван Поп Јорданов бил назначен за претседател.<ref>[https://bg.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB%3ABASA-1960K-1-32-1-1-front_Poziv_na_Makedonskoto_bratstvo%2C_1941.pdf&page=2 ЦДА, ф.1960к, оп.1, а.е.32, л.2]</ref> == Наводи == <references /> [[Категорија:Историја на Велес]] [[Категорија:Македонци во Бугарија]] [[Категорија:Организации во Бугарија]] [[Категорија:Македонска емиграција]] [[Категорија:Организации со седиште во Софија]] [[Категорија:Македонски емигрантски организации во Бугарија]] [[Категорија:Македонски братства]] [[Категорија:Појавено во 1899 година]] 1pshvio2m74mdt0itw3oghldyiaqi1b 0 1371550 5602620 5581234 2026-07-31T13:01:43Z Carshalton 30527 /* Надворешни врски */ 5602620 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Еберечи Езе | image = [[Податотека:Qpr2018eberechieeze001.jpg|250px]] | fullname = Еберечи Олучи Езе | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1998|6|29}} | cityofbirth = [[Гринич]] | countryofbirth = [[Голем Лондон]] | height = {{height|m=1.78}}<ref name="PremProfile">{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/21584/Eberechi-Eze/overview |title=Eberechi Eze: Overview |publisher=Premier League |access-date=12 September 2024}}</ref> | nationality = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | position = {{Football/MF}} | currentclub = {{Fb team Arsenal}} | clubnumber = 10 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Arsenal}} | youthyears2 = | youthclubs2 = {{Fb team Fulham}} | youthyears3 = | youthclubs3 = {{Fb team Reading}} | youthyears4 = | youthclubs4 = {{Fb team Millwall}} | years1 = 2016-2020 |caps1 = 104 |goals1 = 20 |clubs1 = {{Fb team Queens Park Rangers}} | years2 = 2017-2018 |caps2 = 20 |goals2 = 5 |clubs2 = →{{Fb team Wycombe Wanderers}} | years3 = 2020-2025 |caps3 = 147 |goals3 = 34 |clubs3 = {{Fb team Crystal Palace}} | years4 = 2025- |caps4 = 8 |goals4 = 1 |clubs4 = {{Fb team Arsenal}} | nationalyears1 = 2018-2019 |nationalcaps1 = 5 |nationalgoals1 = 0 |nationalteam1 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|Англија 20]] | nationalyears2 = 2019-2021 |nationalcaps2 = 8 |nationalgoals2 = 1 |nationalteam2 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|Англија 21]] | nationalyears3 = 2023- |nationalcaps3 = 14 |nationalgoals3 = 2 |nationalteam3 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] }} '''Еберечи Олучи Езе''' (роден на [[29 јуни]] [[1998]] година, во [[Гринич]]) — [[Англија|англиски]] [[фудбал]]ер, {{Football/MF/player}} на {{Fb team (N) Arsenal}} и на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]]. ==Биографија== Еберечи Езе<ref>{{Cite web |title=Premier League clubs publish 2023/24 retained lists |url=https://www.premierleague.com/news/4030168 |access-date=2025-04-01 |website=www.premierleague.com |language=en}}</ref> е роден на 29 јуни 1998<ref name="PremProfile"/> во [[Гринич]], [[Голем Лондон]],<ref>{{Cite news |last=Fisher |first=Ben |date=2018-11-14 |title=Eberechi Eze: the young playmaker with the X factor at QPR |url=https://www.theguardian.com/football/football-league-blog/2018/nov/14/eberechi-eze-qpr-championship-football-league-blog |access-date=2025-04-01 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> [[Англија]], од [[Нигерија|нигеријски]] родители припадници на народот [[Игбо (народ)|Игбо]].<ref>{{Cite web |last=Olley |first=James |date=2023-06-13 |title=Eze: No regrets playing for England over Nigeria |url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/37847046/eberechi-eze-no-regrets-playing-england-nigeria |access-date=2025-04-01 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Тој има двајца браќа, Икечи и Чимаечи, кои се исто фудбалери.<ref name="Семејство">{{cite web|url=https://tbrfootball.com/eberechi-eze-profile-family-stats-transfer-value-salary/|title=Who is Eberechi Eze? A look at England’s latest recruit and Crystal Palace’s high soaring Eagle set to storm Euro 2024|publisher=TBR Football|language=en|date=13 јуни 2024|access-date=25 мај 2025}}</ref> Во 2022 година, тој се оженил со својата долгогодишна девојка Изуте Мулато.<ref name="Семејство"/> ==Технички карактеристики== [[Среден ред (фудбал)#Офанзивен играч од среден ред|Офанзивен играч од средниот ред]], кој исто така може да игра и на двете крила - иако почесто бил користен како лево крило - па дури и како централен играч за врска.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.corrieredellosport.it/giocatore/calcio/eberechi-eze/232413|title=Eberechi Oluchi Eze: altezza, peso, età, gol, assist, partite|sito=corrieredellosport.it|access-date=2025-04-30}}</ref><ref>{{Cite news|language=it-IT|url=https://www.alfredopedulla.com/eze-un-talento-davvero-crystal/|title=EZE, UN TALENTO DAVVERO CRYSTAL {{!}} Alfredo Pedullà|publisher=Alfredo Pedullà|date=2021-05-09|access-date=2025-04-30}}</ref> Има добро чувство за гол, одлична визија за играта, додавања, дриблинг и брзина, а со текот на времето се промовирал и како одличен изведувач на прекини.<ref>{{cite web|url=https://thetitansfa.com/mastering-eberechi-ezes-playing-style-tactical-guide/|title=Mastering Eberechi Eze’s Playing Style: Tactical Guide|publisher=Titans Football|language=en|date=16 јули 2024|access-date=25 мај 2025|archive-date=2025-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20250525140842/https://thetitansfa.com/mastering-eberechi-ezes-playing-style-tactical-guide/|url-status=dead}}</ref> ==Клупска кариера== ===Почетоци=== Езе ја започнал својата фудбалска кариера во [[ФК Арсенал|Арсенал]], пред да биде отпуштен кога имал тринаесет години, а потоа се приклучил на [[ФК Фулам|Фулам]] и на [[ФК Рединг|Рединг]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Kershaw |first=Tom |date=2020-01-09 |title=Eberechi Eze: 'I always dreamt of being here. There was no other option' |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/football-league/qpr-eberechi-eze-interview-profile-championship-transfer-efl-a9276126.html |access-date=2025-04-01 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kemble |first=Jamie |date=2020-04-30 |title=Eberechi Eze opens up on being released by Arsenal and his journey back |url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/england-star-lifts-lid-being-18162592 |access-date=2025-04-01 |website=Football London |language=en}}</ref> Потоа, Езе ја продолжил својата младинска кариера во [[ФК Милвол|Милвол]], каде што потпишал двегодишна стипендија со клубот.<ref>{{cite web |url=https://www.millwallfc.co.uk/news/2014/august/fitz-so-proud-as-young-lion-eze-gets-england-call/ |title=Fitz so proud as young Lion Eze gets England call |publisher=Millwall F.C. |date=20 August 2014|access-date=4 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902200849/https://www.millwallfc.co.uk/news/2014/august/fitz-so-proud-as-young-lion-eze-gets-england-call/|archive-date=2 September 2020|url-status=live}}</ref> Таму тој брзо напредувал стигајќи до тимот под 18 години, а потоа и во резервниот тим,<ref>{{cite web |url=https://www.millwallfc.co.uk/news/2015/october/report--millwall-u21s-1-0-colchester-united-u21s/ |title=Report: Millwall U21s 1–0 Colchester United U21s |publisher=Millwall F.C. |date=27 October 2015|access-date=4 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902192952/https://www.millwallfc.co.uk/news/2015/october/report--millwall-u21s-1-0-colchester-united-u21s/|archive-date=2 September 2020|url-status=live}}<br>{{cite web |url=https://www.millwallfc.co.uk/news/2015/september/millwall-u21s-team-news-v-hull-city-u21s/ |title=Millwall U21s team news v Hull City U21s |publisher=Millwall F.C. |date=28 September 2015|access-date=4 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902200825/https://www.millwallfc.co.uk/news/2015/september/millwall-u21s-team-news-v-hull-city-u21s/|archive-date=2 September 2020|url-status=live}}<br>{{cite web |url=https://www.millwallfc.co.uk/news/2015/october/justin-skinner-praises-outstanding-attitude-of-millwall-u21s/ |title=Justin Skinner praises 'outstanding' attitude of Millwall U21s |publisher=Millwall F.C. |date=20 October 2015|access-date=4 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902194952/https://www.millwallfc.co.uk/news/2015/october/justin-skinner-praises-outstanding-attitude-of-millwall-u21s/|archive-date=2 September 2020|url-status=live}}<br>{{cite web |url=https://www.millwallfc.co.uk/news/2015/march/lions-share-the-spoils-with-bees/ |title=Lions share the spoils with Bees |publisher=Millwall F.C. |date=3 March 2015|access-date=4 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902195004/https://www.millwallfc.co.uk/news/2015/march/lions-share-the-spoils-with-bees/|archive-date=2 September 2020|url-status=live}}<br>{{cite web |url=https://www.millwallfc.co.uk/news/2015/october/report--qpr-u21s-0-4-millwall-u21s/ |title=Report: QPR U21s 0–4 Millwall U21s |publisher=Millwall F.C. |date=20 October 2015|access-date=4 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902201555/https://www.millwallfc.co.uk/news/2015/october/report--qpr-u21s-0-4-millwall-u21s/|archive-date=2 September 2020|url-status=live}}</ref> но и покрај тоа, во април 2016, Милвол објавиле дека Езе ќе го напушти клубот, откако не му бил понуден професионален договор.<ref>{{cite web |url=https://www.millwallfc.co.uk/news/2016/april/fitzgerald-pays-tribute-to-departing-millwall-youngsters/ |title=Fitzgerald pays tribute to departing Millwall youngsters |publisher=Millwall F.C. |date=5 April 2016|access-date=4 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902201419/https://www.millwallfc.co.uk/news/2016/april/fitzgerald-pays-tribute-to-departing-millwall-youngsters/|archive-date=2 September 2020|url-status=live}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Gallagher |first=Sean |date=2019-04-27 |title=Ebere Eze EXCLUSIVE: QPR youngster on Millwall rejection, criticism from his own fans, Steve McClaren's sacking and much more |url=https://talksport.com/football/533565/ebere-eze-exclusive-qpr-millwall-rejection-criticism-fans-steve-mcclaren/ |access-date=2025-04-01 |website=talkSPORT |language=en-gb}}</ref> ===Квинс Парк Ренџерс=== На 3 август 2016, Езе му се приклучил на [[ФК Квинс Парк Ренџерс|Квинс Парк Ренџерс]].<ref>{{Cite web |url=http://www.qpr.co.uk/news/article/2016-17/qpr-eberechi-eze-qpr-under-21s-3223231.aspx |title=Eberechi Eze joins QPR under-21s |date=3 August 2016 |publisher=Queens Park Rangers F.C.|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104211325/http://www.qpr.co.uk/news/article/2016-17/qpr-eberechi-eze-qpr-under-21s-3223231.aspx|archive-date=4 November 2016}}</ref> На 7 јануари 2017 година, Езе го имал своето деби за првиот тим во натпреварот од [[ФА Куп]]от против [[ФК Блекбурн Роверс|Блекбурн Роверс]], играјќи 18 минути пред да се повреди и да биде заменет од [[Јени Нгбакото]].<ref>{{Cite web |title=Eberechi Eze {{!}} Football Stats {{!}} Crystal Palace {{!}} Season 2016/2017 {{!}} Soccer Base |url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=100391&season_id=149 |access-date=2025-04-01 |website=www.soccerbase.com}}</ref> Натпреварот завршил со пораз на КПР на домашен терен од 1–2.<ref>{{Cite news |date=2017-01-06 |title=FA Cup: Queens Park Rangers 1-2 Blackburn Rovers |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/38474818 |access-date=2025-04-01 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> И покрај тоа, што тоа бил неговиот единствен настап за првиот тим во сезоната 2016–2017, на крајот на истата тој потпишал продолжување на договорот со клубот до 2019 година.<ref>{{cite web |url=https://www.qpr.co.uk/news/club-news/ebere-eze-signs-new-qpr-deal/ |title=Ebere Eze signs new QPR deal |publisher=Queens Park Rangers F.C. |date=6 January 2017|access-date=4 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713103750/https://www.qpr.co.uk/news/club-news/ebere-eze-signs-new-qpr-deal/|archive-date=13 July 2018|url-status=live}}</ref> На 30 август 2017 година, Езе бил позајмен на [[ФК Викомб Вондерерс|Викомб Вондерерс]] во [[Фудбалска лига на Англија Два|четвртото ниво на англискиот фудбал]] до јануари 2018 година.<ref>{{Cite web |url=https://www.qpr.co.uk/news/club-news/eze-joins-wycombe/ |title=Ebere Eze joins Wycombe Wanderers on loan |last=Morrissey |first=Paul |date=30 August 2017 |publisher=Queens Park Rangers F.C.|access-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20170830135052/https://www.qpr.co.uk/news/club-news/eze-joins-wycombe/|archive-date=30 August 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Meet Eberechi Eze Nigerian wonderkid playing for QPR |url=https://pmnewsnigeria.com/2019/09/14/meet-eberechi-eze-nigerian-wonderkid-playing-for-qpr/ |access-date=2025-04-01 |language=en-US}}</ref> Своето деби за клубот го имал влегувајќи како замена во 79-тата минута, во ремито 0-0 против [[АФК Њупорт Каунти|Њупорт Каунти]] на 9 септември 2017 година.<ref>{{Cite web |date=2017-09-09 |title=Wycombe Wanderers held to a respectable 0-0 draw against in-form Newport County at Rodney Parade |url=https://www.bucksfreepress.co.uk/sport/15525790.wycombe-wanderers-held-to-a-respectable-0-0-draw-against-in-form-newport-county-at-rodney-parade/ |access-date=2025-04-01 |website=Bucks Free Press |language=en}}</ref> Откако го направил своето деби за клубот, Езе брзо станал стандарден играч во првиот тим, каде што бил ротиран на различни позиции во средниот ред.<ref>{{cite news |title=Gareth Ainsworth praised his side's character after coming from behind to beat Crewe Alexandra 3–2 at Adams Park |url=https://www.bucksfreepress.co.uk/sport/15560181.gareth-ainsworth-praised-his-sides-character-after-coming-from-behind-to-beat-crewe-alexandra-3-2-at-adams-park/ |newspaper=Bucks Free Press |location=High Wycombe |date=27 September 2017|access-date=4 September 2020}}<br>{{cite news |title=COMMENT: BFP sports reporter Nick Tunney looks back on sport in south Bucks this week |url=https://www.bucksfreepress.co.uk/sport/15636398.comment-bfp-sports-reporter-nick-tunney-looks-back-on-sport-in-south-bucks-this-week/ |newspaper=Bucks Free Press |location=High Wycombe |date=3 November 2017|access-date=4 September 2020}}<br>{{cite news |title=Wycombe boss Gareth Ainsworth hopes to keep QPR loanee Ebere Eze for the season after another wonderful display in a 2–1 win against Yeovil |url=https://www.bucksfreepress.co.uk/sport/15685686.wycombe-boss-gareth-ainsworth-hopes-to-keep-qpr-loanee-ebere-eze-for-the-season-after-another-wonderful-display-in-a-2-1-win-against-yeovil/ |newspaper=Bucks Free Press |location=High Wycombe |date=27 November 2017|access-date=4 September 2020}}</ref> Својот прв гол во сениорската кариера го постигнал во натпреварот против [[ФК Кембриџ Јунајтед|Кембриџ Јунајтед]], на 7 октомври 2017 година, за само девет минути подоцна да постигне уште еден и да го турне Викомб кон победата.<ref>{{Cite web |url=https://www.wwfc.com/news/2017/october/match-report-for-cambridge-united-vs-wycombe-wanderers-on-07-oct-17/ |title=Report: Cambridge 1–3 Wycombe |date=7 October 2017 |publisher=Wycombe Wanderers F.C. |access-date=25 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191006222124/https://www.wycombewanderers.co.uk/news/2017/october/match-report-for-cambridge-united-vs-wycombe-wanderers-on-07-oct-17/|archive-date=6 October 2019|url-status=live}}</ref> Позајмицата се покажала како исклучително позитивна за младиот фудбалер, кој одиграл 20 натпревари и постигнал 5 гола за Викомб до јануари 2018,<ref>{{cite news |title=QPR playmaker Ebere Eze hails Wycombe boss Gareth Ainsworth and hopes Wycombe get promoted to League One |url=https://www.bucksfreepress.co.uk/sport/16134385.qpr-playmaker-ebere-eze-hails-wycombe-boss-gareth-ainsworth-hopes-wycombe-get-promoted-league-one/ |newspaper=Bucks Free Press |location=High Wycombe |date=3 April 2018|access-date=4 September 2020}}</ref> пред да се врати во Квинс Парк Ренџерс.<ref>{{cite news |title=Wycombe Wanderers 3–3 Cheltenham Town |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/41703650 |website=BBC Sport |date=28 October 2017|access-date=4 September 2020}}<br>{{cite news |title=Wycombe Wanderers 4–0 Crawley Town |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/41951746 |website=BBC Sport |date=18 November 2017|access-date=4 September 2020}}<br>{{cite news |title=Wycombe Wanderers 2–1 Yeovil Town |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/42035275 |website=BBC Sport |date=25 November 2017|access-date=4 September 2020}}<br>{{cite web |url=https://www.wwfc.com/news/2018/january/eze-returns-to-qpr/ |title=Eze returns to QPR |publisher=Wycombe Wanderers F.C. |date=2 January 2018|access-date=4 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902204802/https://www.wycombewanderers.co.uk/news/2018/january/eze-returns-to-qpr/|archive-date=2 September 2020|url-status=live}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Spencer |first=Phil |date=2018-01-02 |title=Ian Holloway says he plans to build QPR attack around Ebere Eze as he returns from Wycombe Wanderers loan spell |url=https://www.mylondon.news/sport/football/football-news/ian-holloway-says-plans-build-14102223 |access-date=2025-04-01 |website=My London |language=en}}</ref> Откако се вратил во КПР, Езе редовно настапувал за првиот тим предводен од [[Ијан Холовеј]],<ref name=":3" /><ref>{{cite web |url=https://www.qpr.co.uk/news/club-news/season-a-great-learning-curve-for-eze/ |title=Season a great learning curve for Eze |publisher=Queens Park Rangers F.C. |date=9 May 2018|access-date=4 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902211340/https://www.qpr.co.uk/news/club-news/season-a-great-learning-curve-for-eze/|archive-date=2 September 2020|url-status=live}}<br>{{cite news |title=Nine QPR starlets who deserve a chance to impress before the end of the season; including a former Tottenham and West Brom trainee |url=https://www.mylondon.news/sport/football/football-news/nine-qpr-starlets-who-deserve-14306594 |publisher=My London News |date=18 February 2018|access-date=4 September 2020}}<br>{{cite news |title=Ebere Eze says he's prospered by playing alongside ex-Leeds and Fulham man as he discusses adapting to the Championship |url=https://www.mylondon.news/sport/football/football-news/ebere-eze-qpr-matt-smith-14416687 |publisher=My London News |date=15 March 2018|access-date=4 September 2020}}<br>{{cite news |title=Ebere Eze scout report: QPR prodigy oozes class with a complete display against Sunderland |url=https://www.mylondon.news/sport/football/football-news/qpr-ebere-eze-sunderland-millwall-14392999 |publisher=My London News |date=11 March 2018|access-date=4 September 2020}}<br>{{cite news |title=Why one star believes that QPR now have a team that can 'really play' ahead of Aston Villa trip |url=https://www.mylondon.news/sport/football/football-news/luke-freeman-qpr-ebere-eze-14404971 |publisher=My London News |date=14 March 2018|access-date=4 September 2020}}</ref> завршувајќи ја сезоната 2017-2018 со 16 првенствени настапи во [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2017-2018|Чемпионшип]] и 2 гола; својот прв гол во дресот на ''„полицајците“'' го постигнал во победата со 1-0 на домашен терен над {{Fb team (N) Sunderland}} на 10 март 2018.<ref>{{Cite web |url=https://www.qpr.co.uk/fixtures/first-team/2017/qpr-v-sunderland/ |title=Match Report: QPR 1, Sunderland 0 |date=10 March 2018 |publisher=Queens Park Rangers F.C. |language=en|access-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191006225250/https://www.qpr.co.uk/fixtures/first-team/2017/qpr-v-sunderland/|archive-date=6 October 2019|url-status=live}}</ref> Пред почетокот на сезоната 2018-2019, тренерската промена во КПР и доаѓањето на [[Стив Макларен]] на местото на Ијан Холовеј, на Езе му донела уште поголема улога во тимот и дресот со бројот 10 на неговиот грб.<ref>{{Cite web |last=Sport |first=West London |date=2018-07-25 |title=Eze given QPR's iconic number 10 shirt |url=https://www.westlondonsport.com/qpr/football-eze-given-qprs-iconic-number-10-shirt |access-date=2025-04-01 |website=West London Sport |language=en-GB}}</ref> Тој, исто така, го продолжил својот договор со КПР, обврзувајќи се на верност кон клубот до јуни 2021 година.<ref>{{Cite web |url=https://www.qpr.co.uk/news/club-news/ebere-eze-signs-three-year-deal |title=Ebere Eze signs three-year QPR deal |last=Morrissey |first=Paul |date=7 August 2018 |publisher=Queens Park Rangers F.C.|access-date=30 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807114556/https://www.qpr.co.uk/news/club-news/ebere-eze-signs-three-year-deal/|archive-date=7 August 2018|url-status=live}}</ref> Тој одлично ја започнал сезоната постигнувајќи гол во вториот првенствен натпревар, поразот со 1-2 на [[Лофтус Роуд]] од {{Fb team (N) Sheffield United}}.<ref>{{Cite news |date=2018-08-10 |title=Queens Park Rangers 1-2 Sheffield United |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45066578 |access-date=2025-04-01 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Езе постигнал уште два гола во месец септември, помагајќи му на клубот да излезе од кризата по катастрофалниот почеток на сезоната со четири последователни порази.<ref>{{cite news |title=Bolton Wanderers 1–2 Queens Park Rangers |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45456097 |website=BBC Sport |date=15 September 2018|access-date=4 September 2020}}<br>{{cite news |title=Queens Park Rangers 2–0 Millwall |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45492531 |website=BBC Sport |date=19 September 2018|access-date=4 September 2020}}</ref> За неговите настапи тој бил пофален и од менаџерот Макларен, кој рекол: „Езе има голем талент, но одлично работи и без топка во поглед на помагањето на тимот во одбраната. Го молиме да продолжи да го прави тоа и важно е да го прави тоа, поради неговиот развој.“<ref>{{Cite web |last=McIntyre |first=David |date=2018-09-03 |title=Eze praised for displays on the wing |url=https://www.westlondonsport.com/qpr/mcclaren-happy-with-eze-on-the-wing |access-date=2025-04-01 |website=West London Sport |language=en-GB}}</ref> На 24 ноември 2018, во натпреварот против [[ФК Стоук Сити|Стоук Сити]] (2-2), тој асистирал за двата гола на КПР што ги постигнал [[Анхел Ранхел]].<ref>{{Cite news |date=2018-11-23 |title=Stoke City 2-2 QPR: Angel Rangel double earns in-form Rangers a point |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46244071 |access-date=2025-04-01 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> И покрај ипресивните перформанси во поголемиот дел од сезоната, во завршницата од истата тој се нашол на клупата за резерви.<ref>{{cite news |title=The key reasons behind QPR's poor form in 2019 – and how they must address it |url=https://www.football.london/queens-park-rangers-fc/qpr-news-reasons-poor-form-15882857 |website=Football.London |publisher=Reach |date=25 February 2019 |access-date=4 September 2020}}<br />{{cite news |title=Lynch out; Toni Leistner and Ebere Eze to return – expected QPR side to face Bristol City |url=https://www.football.london/queens-park-rangers-fc/qpr-team-news-bristol-city-15818633 |website=Football.London |publisher=Reach |date=12 February 2019 |access-date=4 September 2020}}<br />{{cite news |title=Confirmed QPR team vs Nottingham Forest: Striker Lewis Walker handed full debut |url=https://www.football.london/queens-park-rangers-fc/confirmed-qpr-team-vs-nottingham-16189975 |website=Football.London |publisher=Reach |date=27 April 2019 |access-date=4 September 2020}}<br />{{cite news |title=Confirmed QPR team news to face Millwall as John Eustace recalls Toni Leistner with five changes |url=https://www.football.london/queens-park-rangers-fc/confirmed-qpr-team-news-face-16110919 |website=Football.London |publisher=Reach |date=10 April 2019 |access-date=4 September 2020}}<br>{{cite web |url=https://www.qpr.co.uk/news/club-news/there-will-be-no-tweaking-this-or-tweaking-that/ |title=McClaren: There will be no tweaking this or that! |publisher=Queens Park Rangers F.C. |date=25 January 2019 |access-date=4 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190126075426/https://www.qpr.co.uk/news/club-news/there-will-be-no-tweaking-this-or-tweaking-that/ |archive-date=26 January 2019 |url-status=live}}</ref> Сезоната ја завршил со 46 натпревари во првенството и куповите во сезоната 2018–2019, постигнувајќи четири гола, сите во Чемпионшип. Во сезоната 2019-2020, Езе бил „ударната игла“ на Квинс Парк Ренџерс, играјќи ги сите 46 натпревари и забележувајќи 14 гола и 8 асистенции во [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип 2019-2020|Чемпионшип]]. Сепак, ниту неговите исклучителни перформанси во текот на сезоната не му помогнале на клубот да се помести од средината на табелата. На 8 септември 2020 година, Езе бил избран во [[ПФА Тим на годината|ПФА Тимот на годината]] на Чемпионшип 2019–2020.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54044861 |title=PFA Player of the Year: Kevin de Bruyne and Beth England named 2020 winners |date=8 September 2020|access-date=12 September 2020 |website=BBC Sport}}</ref> ===Кристал Палас=== На 28 август 2020 година, Езе потпишал петгодишен договор со членот на [[Премиер лига на Англија|Премиер лигата]], [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]].<ref>{{Cite news |date=2020-08-28 |title=Eberechi Eze: Crystal Palace sign QPR forward in £19.5m deal |url=https://www.bbc.com/sport/football/53935833 |access-date=2025-04-01 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Вредноста на трансферот изнесувала околу 17 милиони фунти.<ref>{{cite web |url=https://www.cpfc.co.uk/news/2020/august/eberechi-eze-signs-five-year-deal-with-crystal-palace/ |title=Eberechi Eze signs five-year deal with Crystal Palace |publisher=Crystal Palace F.C. |date=28 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200828133533/https://www.cpfc.co.uk/news/2020/august/eberechi-eze-signs-five-year-deal-with-crystal-palace/|archive-date=28 August 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Eze completes move to Palace from QPR |url=https://www.premierleague.com/news/1787882 |access-date=2025-04-01 |website=www.premierleague.com |language=en}}</ref> На 12 септември, тој го имаше своето деби за Палас, влегувајќи како замена во 81-вата минута на местото на [[Џефри Шлуп]] во победата од 1–0 против [[ФК Саутхемптон|Саутемптон]] во првиот натпревар од сезоната.<ref>{{Cite news |date=2020-09-11 |title=Crystal Palace 1-0 Southampton: Wilfried Zaha hits winner at Selhurst Park |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54038552 |access-date=2025-04-01 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Езе го постигнал својот прв гол за Палас на 7 ноември, од директен [[слободен удар]], во победата од 4–1 на домашен терен над [[ФК Лидс Јунајтед|Лидс Јунајтед]].<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/football/54758063 |title=Crystal Palace 4–1 Leeds United: Eberechi Eze registers first goal as Palace score four |website=BBC Sport |date=7 November 2020|access-date=7 November 2020}}</ref> === Хронологија на репрезентативните настапи === {{Репрезентативни настапи|ENG}} {{Cronopar|16-6-2023|Та Кали|MLT|0|4|ENG|-|Квал. за ЕП|2024|13={{subon|70}}}} {{Cronopar|12-9-2023|Глазгов|SCO|1|3|ENG|-|Пријателска|13={{subon|71}}}} {{Cronopar|3-6-2024|Њукасл на Тајн|ENG|3|0|BIH|-|Пријателска|13={{suboff|61}}}} {{Cronopar|7-6-2024|Лондон|ENG|0|1|ISL|-|Пријателска|13={{subon|77}}}} {{Cronopar|20-6-2024|Франкфурт на Мајна|DNK|1|1|ENG|-|Евро|2024|Прва фаза|13={{subon|70}}}} {{Cronopar|30-6-2024|Гелзенкирхен|ENG|2|1|SVK|-|Евро|2024|Осминафинале|dts|13={{subon|84}}}} {{Cronopar|6-7-2024|Диселдорф|ENG|1|1|CHE|-|Евро|2024|Четвртфинале|dts|5 - 3|13={{subon|78}}}} {{Cronopar|7-9-2024|Даблин|IRL|0|2|ENG|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{subon|77}}}} {{Cronopar|10-9-2024|Лондон|ENG|2|0|FIN|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{subon|66}}}} {{Cronopar|24-3-2025|Лондон|ENG|3|0|LAT|1|Квал. за СП|2026|13={{subon|61}}}} {{Cronofin|10|1}} == Статистика == === Клупска статистика === ''Статистиката е ажурирана на 5 јуни 2025''. {| class="wikitable" style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" |- ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- || 2016-2017 || {{flagsport|ENG}} [[ФК Квинс Парк Ренџерс|Квинс Парк Ренџерс]] || [[Фудбалска лига на Чемпионшип 2016-2017|ФЛЧ]] || 0 || 0 || [[ФА Куп 2016-2017|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2016-2017|ЛК]] || 1+0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 1 || 0 |- || 2017-јан. 2018 || {{flagsport|ENG}} [[ФК Викомб Вондерерс|Викомб Вондерерс]] || [[Фудбалска лига на Англија Два 2017-2018|ФЛ2]] || 20 || 5 || [[ФА Куп 2017-2018|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2017-2018|ЛК]] || 0+0 || 0 || - || - || - || [[English Football League Trophy 2017-2018|EFLT]] || 2 || 0 || 22 || 5 |- || јан.-јун. 2018 || rowspan=3|{{flagsport|ENG}} [[ФК Квинс Парк Ренџерс|Квинс Парк Ренџерс]] || [[Фудбалска лига на Чемпионшип 2017-2018|ФЛЧ]] || 16 || 2 || [[ФА Куп 2017-2018|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2017-2018|ЛК]] || 1+0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 17 || 2 |- || [[ФК Квинс Парк Ренџерс сезона 2018-2019|2018-2019]] || [[Фудбалска лига на Чемпионшип 2018-2019|ФЛЧ]] || 42 || 4 || [[ФА Куп 2018-2019|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2018-2019|ЛК]] || 3+1 || 0 || - || - || - || - || - || - || 46 || 4 |- || [[ФК Квинс Парк Ренџерс сезона 2019-2020|2019-2020]] || [[Фудбалска лига на Чемпионшип 2019-2020|ФЛЧ]] || 46 || 14 || [[ФА Куп 2019-2020|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2019-2020|ЛК]] || 1+1 || 0 || - || - || - || - || - || - || 48 || 14 |- !colspan="3"|Вкупно Квинс Парк Ренџерс || 104 || 20 || || 8 || 0 || || - || - || || - || - || 112 || 20 |- || [[ФК Кристал Палас сезона 2020-2021|2020-2021]] ||rowspan=5| {{flagsport|ENG}} [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] || [[Премиер лига на Англија 2020-2021|ПЛ]] || 34 || 4 || [[ФА Куп 2020-2021|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2020-2021|ЛК]] || 1+1 || 0 || - || - || - || - || - || - || 36 || 4 |- || [[ФК Кристал Палас сезона 2021-2022|2021-2022]] || [[Премиер лига на Англија 2021-2022|ПЛ]] || 13 || 1 || [[ФА Куп 2021-2022|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2021-2022|ЛК]] || 4+0 || 0 || - || - || - || - || - || - || 17 || 1 |- || [[ФК Кристал Палас сезона 2022-2023|2022-2023]] || [[Премиер лига на Англија 2022-2023|ПЛ]] || 38 || 10 || [[ФА Куп 2022-2023|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2022-2023|ЛК]] || 1+1 || 0 || - || - || - || - || - || - || 40 || 10 |- || [[ФК Кристал Палас сезона 2023-2024|2023-2024]] || [[Премиер лига на Англија 2023-2024|ПЛ]] || 27 || 11 || [[ФА Куп 2023-2024|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2023-2024|ЛК]] || 2+2 || 0 || - || - || - || - || - || - || 31 || 11 |- || [[ФК Кристал Палас сезона 2024-2025|2024-2025]] || [[Премиер лига на Англија 2024-2025|ПЛ]] || 29 || 8 || [[ФА Куп 2024-2025|ФАКуп]]+[[Лига куп на Англија 2024-2025|ЛК]] || 4+4 || 3+3 || - || - || - || - || - || - || 37 || 14 |- !colspan="3"|Вкупно Кристал Палас || 141 || 34 || || 20 || 6 || || - || - || || - || - || 161 || 40 |- !colspan="3"|Вкупно во кариерата || 265 || 59 || || 28 || 6 || || - || - || || 2 || 0 || 295 || 65 |} ===Репрезентативна статистика=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Репрезентација!!Година!!Настапи!!Голови |- |rowspan="3"|{{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] |2023||2||0 |- |2024||7||0 |- |2025||1||1 |- !colspan="2"|Вкупно!!10!!1 |} ==Титули== ==== Кристал Палас ==== *'''{{Трофеј-ФА куп}} [[ФА Куп]]''' : 1 : [[ФА Куп 2024-2025|2024-2025]] ==== Арсенал ==== *'''{{Трофеј-Англија (Премиер лига)}} [[Премиер лига на Англија]]''' : 1 : [[Премиер лига на Англија 2025-2026|2025-2026]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Англија |image3=Flag of England.svg }} {{Ризница-врска|Eberechi Eze}} *[https://int.soccerway.com/players/geovany-tcherno-quenda/864311/ Еберечи Езе на soccerway] *[https://www.transfermarkt.com/geovany-quenda/profil/spieler/1138758 Еберечи Езе на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/376274/geovany-quenda Еберечи Езе на espn] *[https://www.whoscored.com/players/509068/show/geovany-quenda Еберечи Езе на whoscored] {{Состав на ФК Арсенал}} {{Состав на Англија на ЕП фудбал 2024}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Езе, Еберечи}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Англиски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Квинс Парк Ренџерс]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Кристал Палас]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Арсенал]] [[Категорија:Родени во 1998 година]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] cufmws4ye7ao441aev10w4vi5ud2op4 0 1376828 5602800 5553270 2026-08-01T09:50:26Z Stariot Golman 89502 5602800 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Лоис Опенда | image = [[File:2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2703 (Loïs Openda).jpg|220px|]] | caption = | fullname = Икома-Лоис Опенда<ref>{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA World Cup Qatar 2022: Belgium (BEL) |publisher=FIFA |page=3 |date=18 December 2022 |access-date=31 August 2024}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|df=y|2000|2|16}} | birth_place = [[Лиеж]], [[Белгија]] | nationality = {{flagsport|BEL}} [[Белгија]] | height = {{height|m=1.75}}<ref>{{cite web |url=https://rbleipzig.com/en/first-team/team/ikoma-lois-openda/ |title=Loïs Openda |publisher=RB Leipzig |access-date=31 August 2024 |archive-date=2024-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240831202738/https://rbleipzig.com/en/first-team/team/ikoma-lois-openda/ |url-status=dead }}</ref> | currentclub = {{Fb team Olympique Lyonnais}} | clubnumber = 17 | position = [[Напад (фудбал)|напаѓач]] | youthyears1 = 2008-2011 | youthclubs1 = {{симбол2|Flag of None.svg}} Патро Оте | youthyears2 = 2011-2013 | youthclubs2 = {{Fb team RFC Liege}} | youthyears3 = 2013-2015 | youthclubs3 = {{Fb team Standard Liege}} | youthyears4 = 2015-2018 | youthclubs4 = {{Fb team Club Brugge}} | years1 = 2018-2022 | caps1 = 35 | goals1 = 4 | clubs1 = {{Fb team Club Brugge}} | years2 = 2020-2022 | caps2 = 66 | goals2 = 28 | clubs2 = →{{Fb team Vitesse}} | years3 = 2022-2023 | caps3 = 38 | goals3 = 21 | clubs3 = {{Fb team Lens}} | years4 = 2023-2025 | caps4 = 69 | goals4 = 33 | clubs4 = {{Fb team RB Leipzig}} | years5 = 2025- | caps5 = 24 | goals5 = 1 | clubs5 = {{Fb team Juventus}} | years6 = 2026- | caps6 = 0 | goals6 = 0 | clubs6 = →{{Fb team Olympique Lyonnais}} | nationalyears1 = 2015 | nationalcaps1 = 4 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија под 15 години|Белгија 15]] | nationalyears2 = 2015 | nationalcaps2 = 4 | nationalgoals2 = 3 | nationalteam2 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија под 16 година|Белгија 16]] | nationalyears3 = 2016-2017 | nationalcaps3 = 17 | nationalgoals3 = 4 | nationalteam3 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија под 17 години|Белгија 17]] | nationalyears4 = 2017 | nationalcaps4 = 6 | nationalgoals4 = 1 | nationalteam4 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија под 18 години|Белгија 18]] | nationalyears5 = 2018-2019 | nationalcaps5 = 10 | nationalgoals5 = 7 | nationalteam5 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија под 19 години|Белгија 19]] | nationalyears6 = 2019-2023 | nationalcaps6 = 18 | nationalgoals6 = 13 | nationalteam6 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија под 21 година|Белгија 21]] | nationalyears7 = 2022- | nationalcaps7 = 33 | nationalgoals7 = 3 | nationalteam7 = {{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] }} '''Икома-Лоис Опенда''' (роден на [[16 февруари]] [[2000]] во [[Лиеж]]) — [[Белгија|белгиски]] [[фудбалер]], [[Напад (фудбал)|напаѓач]] на [[ФК Олимпик Лион|Олимпик Лион]], на заем од [[ФК Јувентус|Јувентус]], и на [[Фудбалска репрезентација на Белгија|белгиската репрезентација]]. ==Биографија== Роден е во [[Лиеж]], [[Белгија]], од татко [[ДР Конго|конгоанец]] и мајка [[Мароко|мароканка]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilveggente.it/2019/06/13/lois-openda/|title=Chi è Loïs Openda, giovane centravanti belga|author=Redazione|website=Il Veggente|date=2019-06-13|language=it-IT|access-date=2024-10-03}}</ref> ==Технички карактеристики== Физички силен [[Напад (фудбал)|напаѓач]], иако не е особено висок, кој претпочита да се движи низ целиот напаѓачки фронт;<ref name=":1" /> тој има одлична брзина и добра индивидуална техника.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.worldfootballscouting.com/giovani-talenti-del-2000/lois-openda-talento-belga-classe-2000/|title=Loïs Openda: talento belga classe 2000|date=21 септември 2018}}</ref> ==Клупска кариера== ===Почетоци и Клуб Бриж=== [[Податотека:FC Salzburg vs. Club Brügge (Euroleague Sechzehntelfinale) 27.jpg|thumb|left|Опенда (десно) со [[ФК Клуб Бриж|Клуб Бриж]] против [[Ред Бул Салцбург|Салцбург]] во [[УЕФА Лига Европа]] во 2019]] Опенда играл како младинец за Патро Оте и [[РФК Лиеж]], пред да се приклучи на младинската академија на [[ФК Стандард Лиеж|Стандард]].<ref name="gelderlander1">{{cite web |last1=Droog |first1=Julian |title=Loïs Openda van Vitesse is 'een geschenk van God' |url=https://www.gelderlander.nl/vitesse/lois-openda-van-vitesse-is-een-geschenk-van-god~a45d4dfd/ |publisher=de Gelderlander |accessdate=29 August 2020 |date=7 August 2020}}</ref> Во 2015 година, Опенда се преселил во академијата на [[ФК Клуб Бриж|Клуб Бриж]], клубот со кој го имал своето деби како професионалец на 10 август 2018 година, за време на натпреварот од [[Белгиска Про лига|Белгиската Про лига]] против [[ФК Кортрејк|Кортрејк]] во кој го заменил [[Јеле Восен]] по 80 минути игра.<ref>{{Cite web|url=https://footballbiography.com/lois-openda-untold-story-liege-football-stardom/|title=The Diverse Background of Lois Openda: Liège's Football Son|author=Hale Hendrix|website=Football Biography|data=2024-06-01|language=en-US|access-date=2024-07-01}}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> На 18 септември 2018 година, тој го имал своето деби во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], влегувајќи повторно како замена за Восен во поразот со 1-0 на домашен терен од {{Fb team (N) Borussia Dortmund}}. Својот прв гол за клубот го постигнал на 3 февруари 2019, во натпреварот од првенството против {{Fb team (N) Gent}}, кој завршил без победник 1-1. ===Заемот во Витесе=== На 21 јули 2020 година, Опенда се приклучил на [[Холандија|холандскиот]] клуб [[ФК Витесе|Витесе]] во [[Ередивиси]], на позајмица до крајот на сезоната.<ref name="gelderlander1" /><ref>{{cite web |title=Loïs Openda nieuwe aanvaller Vitesse (video) |url=https://www.vitesse.nl/nl/nieuws/detail/8577/lois-openda-nieuwe-aanvaller-vitesse-video |publisher=[[SBV Vitesse]] |accessdate=29 August 2020 |language=Dutch |date=21 July 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=Loïs Openda mag jaartje rijpen bij Vitesse: "Wil veel goals maken" |url=https://sporza.be/nl/2020/07/21/lois-openda-mag-jaartje-rijpen-bij-vitesse-wil-veel-goals-maken~1595360288176/ |website=sporza.be |accessdate=29 August 2020 |language=Dutch |date=21 July 2020}}</ref> Својот прв гол за клубот го постигнал на 3 октомври, во победата од 3–0 над [[Хераклес Алмело]].<ref>{{cite web |title=Vitesse ruim langs Heracles, Openda voor het eerst trefzeker |url=https://eredivisie.nl/en-us/nieuwsbericht/vitesse-ruim-langs-heracles-openda-voor-het-eerst-trefzeker |website=eredivisie.nl |publisher=[[Eredivisie]] |accessdate=6 October 2020 |language=Dutch |date=3 October 2020 |archive-date=2020-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201012150526/https://eredivisie.nl/en-us/nieuwsbericht/vitesse-ruim-langs-heracles-openda-voor-het-eerst-trefzeker |url-status=dead }}</ref> За време на својот престој во Витесе, тој му помогнал на клубот да стигне до финалето на [[Фудбалски куп на Холандија 2020-2021|Купот на Холандија]], каде загубиле со 2–1 од [[ФК Ајакс|Ајакс]], пришто Опенда го постигнал единствениот гол за тимот од [[Арнхем]].<ref>{{cite news |last1=Lammers |first1=Lex |title=Droom Vitesse spat uiteen in een akelig lege Kuip |url=https://www.gelderlander.nl/vitesse/droom-vitesse-spat-uiteen-in-een-akelig-lege-kuip~ad0f08b9/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F |work=de Gelderlander |date=18 April 2021 |language=nl}}</ref><ref>{{cite news |title=Ajax breidt trofeeënkast uit met 20e KNVB-beker, ondanks goal van Openda |url=https://sporza.be/nl/2021/04/18/ajax-breidt-trofeeenkast-uit-met-20e-knvb-beker-ondanks-goal-van-openda~1618771414409/ |work=sporza.be |date=18 April 2021 |language=nl}}</ref> По позитивната прва сезона, која ја затворил со 38 настапи и 13 гола комбинирано меѓу првенството и купот на Холандија, во јуни 2021 година, позајмицата на Опенда во клубот била продолжена за уште една сезона.<ref>{{cite web|url=https://www.nu.nl/voetbal/6141262/vitesse-huurt-aanvaller-openda-nog-een-seizoen-van-club-brugge|title=Vitesse huurt aanvaller Openda nog een seizoen van Club Brugge|website=nu.nl|date=23 June 2021|access-date=19 July 2021|language=nl}}</ref> Во втората сезона, Опенда се претставил уште подобро: со 18 постигнати гола,<ref>{{cite web|url=https://flatbackfive.wordpress.com/2023/06/20/scouting-report-lois-openda/|title=Scout Report: Lois Openda|publisher=Flat Back Five|language=en|date=20 јуни 2023|access-date=7 септември 2025}}</ref> тој бил втор најдобар стрелец во првенството зад [[Себастjeн Але]], помагајќи му на Витесе да го освои шесттото место на крајот на сезоната во [[Ередивиси 2021-2022|Ередивиси]]. Тој, исто така, постигнувал голови во меѓународното натпреварување, [[УЕФА Лига на конференции|Лигата на конференциите]], каде Витесе бил елиминиран во осминафиналето од [[ФК Рома|Рома]]. ===Ланс=== [[Податотека:Lens - Reims (12-05-2023) 32 (cropped).jpg|thumb|200px|right|Опенда со [[ФК Ланс|Ланс]] во мај 2023]] На 6 јули 2022 година, Опенда потпишал петгодишен договор со [[Франција|францускиот]] клуб [[ФК Ланс|Ланс]].<ref>{{Cite web |date=6 July 2022 |title=LOÏS OPENDA, UN ÉCLAIR VENU DE BELGIQUE |url=https://www.rclens.fr/fr/news/mercato-contrat-lois-openda-rclens-20220706 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209192851/https://www.rclens.fr/fr/news/mercato-contrat-lois-openda-rclens-20220706 |archive-date=9 December 2023 |access-date=6 July 2022 |website=rclens.fr |publisher=[[RC Lens]] |language=fr}}</ref> Своето деби за клубот го направил на 7 август 2022, играјќи како стартер во победата со 3-2 на домашен терен над {{Fb team (N) Brest}} во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]. Својот прв гол во дресот на Ланс го постигнал на 20 август, во победата со 4-1 на гостувањето кај {{Fb team (N) Monaco}}. На 28 октомври, тој постигнал хет-трик за Ланс во победата од 3–0 над [[ФК Тулуза|Тулуза]].<ref>{{cite web |url=https://www.ligue1.com/Articles/Match-Reports/2022/10/28/lens-toulouse-report-fofana-openda-frankowski-haise |title=Openda hits hat-trick as Lens march on |work=Ligue 1 |date=28 October 2022 }}</ref> По осум натпревари во низа без да постигне гол, на 12 март 2023 година, Опенда го постигнал [[Список на рекорди и статистика во Лига 1 (Франција)|најбрзиот хет-трик]] во Лига 1 во рок од само четири минути и 30 секунди (од 31-вата до 35-тата минута), при победата од 4–0 на гости над [[ФК Клермон|Клермон]], соборувајќи го претходниот рекорд на [[Мат Мусилу]].<ref>{{cite web |last=le Coz |first=Yohann |url=https://www.eurosport.fr/football/ligue-1/2022-2023/ligue-1-lois-openda-inscrit-le-triple-le-plus-rapide-de-l-histoire-du-championnat_sto9506158/story.shtml |title=LIGUE 1 - Loïs Openda (RC Lens) inscrit le triplé le plus rapide de l'histoire du championnat face à Clermont |work=Eurosport |language=fr |date=12 March 2023 }}</ref> ===РБ Лајпциг=== Во јули 2023 година, тој бил купен од [[РБ Лајпциг|Ред Бул Лајпциг]] за 42 милиони евра, станувајќи најскапо платениот играч во историјата на германскиот клуб.<ref>{{Cite web |date=2023-07-14 |title=Done deal! RB Leipzig sign Loïs Openda |url=https://rbleipzig.com/en/news/2023-2024/rb-leipzig-sign-lois-openda/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230714205218/https://rbleipzig.com/en/news/2023-2024/rb-leipzig-sign-lois-openda/ |archive-date=2023-07-14 |access-date= |publisher=[[RB Leipzig]]}}</ref> На 19 август, тој го постигнал својот прв гол на своето деби во [[Прва Бундеслига (фудбал)|Бундеслигата]] во поразот од 3–2 од [[ФК Бајер Леверкузен|Бајер Леверкузен]].<ref>{{cite web |date=19 August 2023 |title=Bayer Leverkusen düpiert RB Leipzig im Duell der Mitfavoriten |url=https://www.ran.de/sports/fussball/bundesliga/news/bayer-leverkusen-rb-leipzig-spielbericht1-spieltag-boniface-openda-316236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004202100/https://www.ran.de/sports/fussball/bundesliga/news/bayer-leverkusen-rb-leipzig-spielbericht1-spieltag-boniface-openda-316236 |archive-date=4 October 2023 |publisher=Ran |language=de}}</ref> На 4 октомври, тој го постигнал својот прв гол во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во поразот од 1–3 на домашен терен од [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]].<ref>{{cite web |last=Begley |first=Emlyn |url=https://www.bbc.com/sport/football/66999156 |title=Leipzig 1-3 Manchester City: Substitutes Julian Alvarez and Jeremy Doku help City clinch late win |publisher=BBC Sport |date=4 October 2023 }}</ref> На 28 ноември, Опенда постигнал два гола и на [[Градски стадион во Манчестер|Етихад]] против Манчестер Сити, иако неговиот тим повторно загубил со 3–2.<ref>{{Cite web |date=28 November 2023 |title=RB Leipzig beaten by Manchester City despite Loïs Openda double |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manchester-city-rb-leipzig-live-champions-league-team-news-match-stats-haaland-25412 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212202140/https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manchester-city-rb-leipzig-live-champions-league-team-news-match-stats-haaland-25412 |archive-date=12 December 2023 |access-date=2023-11-28 |website=Bundesliga |language=en}}</ref> Својата прва сезона во [[Прва Бундеслига 2023-2024|Бундеслигата]], Опенда ја завршил како најдобар стрелец на Лајпциг со 24 постигнати гола, единствено [[Хари Кејн]] и [[Серу Гираси]] постигнале повеќе од него.<ref>{{cite web |last=Sharma |first=Abhinav |url=https://www.goal.com/en/lists/bundesliga-top-scorers-2023-24/blt5cb7bb94f705632b#cs81f35c878297d8df |title=Bundesliga top scorers 2023-24: Harry Kane, Serhou Guirassy & players with the most goals in Germany this season |publisher=Goal.com |date=19 May 2024 }}</ref> Следната сезона, поради кризата во резултатите на клубот во првенството, перформансите на Опенда, исто така опаднале, и тој ја завршил сезоната со 9 гола. Сепак, на 31 август 2024 година, Опенда постигнал два гола против Баер Леверкузен во победата од 3–2 на гостински терен, со што ја прекинал нивната серија без пораз во Бундеслигата која траела 15 месеци.<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/31/leverkusen-leipzig-bundesliga-match-report |title=Loïs Openda strikes twice as RB Leipzig end Leverkusen’s unbeaten league run |publisher=The Guardian |date=31 August 2024 }}</ref> === Јувентус и Олимпик Лион=== На 1 септември 2025, тој направил трансфер во {{Fb team (N) Juventus}}, преку позајмица со обврска за откуп во вредност од 40 милиони евра.<ref>{{Cite web|url=https://rbleipzig.com/de/news/lois-openda-transfer-leihe-rb-leipzig-juventus-turin |title=Loïs Openda wechselt auf leihbasis zu Juventus Turin|data=1º settembre 2025|language=de|access-date=1 септември 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.juventus.com/images/image/private/fl_attachment/dev/vexieqbtenfpbn98enna.pdf|title=Accordo con il RB Leipzig per l'acquisizione del calciatore Openda|date=1 септември 2025|accesso=1 септември 2025}}</ref> На 28 јули 2026, Опенда му се приклучил на [[ФК Олимпик Лион|Олимпик Лион]] на позајмица до крајот на сезоната, платена 3.5 милиони евра.<ref>{{cite web |url=https://www.ol.fr/fr/actualites/lois-openda-prete-jusqu-a-la-fin-de-saison-a-l-olympique-lyonnais |title=Loïs Openda prêté jusqu’à la fin de saison à l’Olympique Lyonnais |publisher=Olympique Lyonnais |language=fr |date=28 July 2026 }}</ref> ==Репрезентативна кариера== Опенда минал низ сите белгиски младински репрезентации. На 6 септември 2019 година, тој го имал своето деби за [[Фудбалска репрезентација на Белгија под 21 година|белгиската репрезентација под 21 година]], играјќи како стартер во поразот со 1-0 од [[Фудбалска репрезентација на Велс под 21 година|Велс]] во натпревар важечки за [[Квалификации за Европското првенство во фудбал за играчи под 21 година 2021|квалификациите]] за [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2021|Европското првенство под 21 година 2021]]. На 15 октомври, тој го постигнал и својот прв гол за репрезентација, во победата од 4-1 на домашен терен против [[Фудбалска репрезентација на Молдавија под 21 година|Молдавија]] во веќе споменатите квалификации. Во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2023|Европското првенство за играчи под 21 година 2023]], Опенда постигнал гол во секој од шестте натпревари во кој настапил - вклучително и два гола во победата со 3-0 над [[Фудбалска репрезентација на Турција под 21 година|Турција]] - придонесувајќи значително за пласманот на репрезентацијата на првенството. Тој бил повикан и настапил и на завршниот турнир одржан во [[Грузија]] и [[Романија]], каде Белгија го завршила својот пат после групната фаза. [[Податотека:2022 FIFA World Cup Match 12, Belgium v Canada - 06.jpg|thumb|left|Опенда (лево) играјќи за {{NazNB|FUrep|BEL}} против {{NazNB|FUrep|CAN}} на [[Светско првенство во фудбал 2022|СП 2022]]]] На 8 јуни 2022 година, Опенда дебитирал за [[Фудбалска репрезентација на Белгија|сениорската репрезентација на Белгија]] во победата од 6-1 против {{NazNB|FUrep|POL}} во [[УЕФА Лига на нации|Друштвото на народите]], постигнувајќи и еден гол на тој натпревар.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/belgium-vs-poland/report/461642|title=Belgium 6-1 Poland: Robert Lewandowski strike in vain as Red Devils run riot in Brussels|language=en|access-date=2022-06-09}}</ref> Кон крајот на истата година, бил повикан од селекторот [[Роберто Мартинес]] во составот на ''„Црвените ѓаволи“'' за [[Светско првенство во фудбал 2022|Светското првенство 2022]] во [[Катар]].<ref>{{cite web |date=10 November 2022 |title=Roberto Martinez selects 26 Devils for the World Cup |url=https://www.rbfa.be/en/news/roberto-martinez-selects-26-devils-world-cup |archive-url=https://web.archive.org/web/20230623000426/https://www.rbfa.be/en/news/roberto-martinez-selects-26-devils-world-cup |archive-date=23 June 2023 |access-date=10 November 2022 |publisher=[[Royal Belgian Football Association]]}}</ref> Својот единствен настап на турнирот го имал во првиот натпревар во групата, победата со 1-0 над {{NazNB|FUrep|CAN}}, влегувајќи како замена на местото на стрелецот на единствениот гол [[Миши Батшуаји]]. Сепак, Белгија не успеала да ја мине групната фаза. Две години подоцна, Опенда бил повикан во репрезентацијата за [[Европско првенство во фудбал 2024|Европското првенство 2024]] во [[Германија]] од новиот селектор [[Доменико Тедеско]]. Таму одиграл три натпревари, вклучително и осминафиналето (како стартер), во кое Белгија загубила со 1-0 од {{NazNB|FUrep|FRA}} со што го завршила своето учество. ===Хронологија на репрезентативните настапи=== {{Репрезентативни настапи|BEL}} {{Cronopar|8-6-2022|Брисел|BEL|6|1|POL|1|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза|13={{subon|84}}}} {{Cronopar|11-6-2022|Кардиф|WAL|1|1|BEL|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза|13={{subon|90+3}}}} {{Cronopar|14-6-2022|Варшава|POL|0|1|BEL|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза|13={{subon|67}}}} {{Cronopar|22-9-2022|Брисел|BEL|2|1|WAL|-|УЕФА Лига на нации|2022-2023|Прва фаза|13={{subon|65}}}} {{Cronopar|18-11-2022|Кувајт|BEL|1|2|EGY|1|Пријателска|13={{subon|46}}|14=Кувајт (град)}} {{Cronopar|23-11-2022|Ал Рајан|BEL|1|0|CAN|-|Светско првенство|2022|Прва фаза|13={{subon|79}}|15=[[Светско првенство во фудбал 2022 - група Ф#Белгија - Канада|дет.]]}} {{Cronopar|24-3-2023|Солна|SWE|0|3|BEL|-|Квал. за ЕП|2024|13={{subon|90}}}} {{Cronopar|28-3-2023|Келн|GER|2|3|BEL|-|Пријателска|13={{subon|80}}}} {{Cronopar|17-6-2023|Брисел|BEL|1|1|AUT|-|Квал. за ЕП|2024|13={{subon|76}}}} {{Cronopar|9-9-2023|Мардакан|AZE|0|1|BEL|-|Квал. за ЕП|2024|13={{subon|84}}}} {{Cronopar|12-9-2023|Брисел|BEL|5|0|EST|-|Квал. за ЕП|2024|13={{subon|61}}}} {{Cronopar|13-10-2023|Виена|AUT|2|3|BEL|-|Квал. за ЕП|2024|13={{suboff|46}}}} {{Cronopar|15-11-2023|Левен|BEL|1|0|SRB|-|Пријателска|13={{suboff|67}}}} {{Cronopar|19-11-2023|Брисел|BEL|5|0|AZE|-|Квал. за ЕП|2024|13={{subon|46}}}} {{Cronopar|23-3-2024|Даблин|IRL|0|0|BEL|-|Пријателска}} {{Cronopar|26-3-2024|Лондон|ENG|2|2|BEL|-|Пријателска|13={{subon|82}}}} {{Cronopar|5-6-2024|Брисел|BEL|2|0|MNE|-|Пријателска}} {{Cronopar|17-6-2024|Франкфурт на Мајна|BEL|0|1|SVK|-|Евро|2024|Прва фаза|13={{subon|84}}|15=[[Европско првенство во фудбал 2024 - група Е#Белгија - Словачка|дет.]]}} {{Cronopar|26-6-2024|Штутгарт|UKR|0|0|BEL|-|Евро|2024|Прва фаза|13={{subon|90}}|15=[[Европско првенство во фудбал 2024 - група Е#Белгија - Романија|дет.]]}} {{Cronopar|1-7-2024|Диселдорф|FRA|1|0|BEL|-|Евро|2024|Осминафинале|13={{suboff|63}}|15=[[Европско првенство во фудбал 2024 - нокаут фаза#Франција - Белгија|дет.]]}} {{Cronopar|6-9-2024|Дебрецин|BEL|3|1|ISR|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{suboff|64}}}} {{Cronopar|9-9-2024|Лион|FRA|2|0|BEL|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{yel|7}} {{suboff|69}}}} {{Cronopar|10-10-2024|Рим|ITA|2|2|BEL|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{suboff|87}}}} {{Cronopar|14-10-2024|Брисел|BEL|1|2|FRA|1|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза}} {{Cronopar|14-11-2024|Брисел|BEL|0|1|ITA|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза}} {{Cronopar|17-11-2024|Будимпешта|ISR|1|0|BEL|-|УЕФА Лига на нации|2024-2025|Прва фаза|13={{yel|73}}}} {{Cronopar|6-6-2025|Скопје|MKD|1|1|BEL|-|Квал. за СП|2026|13={{subon|82}}|15=[[Додаток:Квалификации за СП во фудбал 2026 УЕФА - резултати и состави (група Ј)#Македонија - Белгија|дет.]]}} {{Cronopar|4-9-2025|Вадуц|LIE|0|6|BEL|-|Квал. за СП|2026|13={{suboff|61}}|15=[[Додаток:Квалификации за СП во фудбал 2026 УЕФА - резултати и состави (група Ј)#Лихтенштајн - Белгија|дет.]]}} {{Cronofin|28|3}} == Статистика == === Клупска статистика === ''Статистиката е ажурирана на 1 септември 2025.'' {| style="font-size:90%;width:99%;text-align:center;" class="wikitable" ! rowspan="2" | Сезона ! rowspan="2" | Клуб ! colspan="3" | Првенство ! colspan="3" | Национален куп ! colspan="3" | Континентален куп ! colspan="3" | Останати купови ! colspan="2" | Вкупно |- ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Лига ! Наст ! Гол ! Наст ! Гол |- | 2018-2019 | rowspan="2" |{{flagsport|BEL}} [[ФК Клуб Бриж|Клуб Бриж]] |[[Белгиска Про лига 2018-2019|ПЛ]] | 20 | 4 | [[Фудбалски куп на Белгија 2018-2019|КБ]] | 1 | 0 | [[УЕФА Лига на шампиони 2018-2019|ЛШ]]+[[УЕФА Лига Европа 2018-2019|ЛЕ]] | 5+2 | 0 | [[Суперкуп на Белгија 2018|СБ]] | 0 | 0 |28 | 4 |- |2019-2020 |[[Белгиска Про лига 2019-2020|ПЛ]] |15 |0 |[[Фудбалски куп на Белгија 2019-2020|КБ]] |3 |0 |[[УЕФА Лига на шампиони 2019-2020|ЛШ]] |7<ref>3 настапи во квалификациските кола</ref> |1<ref name=":0">1 гол во квалификациските кола</ref> | - | - | - |25 |1 |- ! colspan="3" |Вкупно Клуб Бриж !35 !4 ! !4 !0 ! !14 !1 ! !0 !0 !53 !5 |- |[[ФК Витесе сезона 2020-2021|2020-2021]] | rowspan="2" |{{flagsport|NED}} [[ФК Витесе|Витесе]] |[[Ередивиси 2020-2021|Е]] |33 |10 |[[Фудбалски куп на Холандија 2020-2021|КХ]] |5 |3 | - | - | - | - | - | - |38 |13 |- |2021-2022 |[[Ередивиси 2021-2022|Е]] |33+4 |18+1 | [[Фудбалски куп на Холандија 2021-2022|КХ]] | 2 | 1 |[[УЕФА Лига на конференции 2021-2022|ЛК]] |11 |4 | - | - | - |50 |24 |- ! colspan="3" |Вкупно Витесе !70 !29 ! !7 !4 ! !11 !4 ! !- !- !88 !37 |- || [[ФК Ланс сезона 2022-2023|2022-2023]] || {{flagsport|FRA}} {{Fb team (N) Lens}} || [[Лига 1 (Франција) 2022-2023|Л1]] || 38 || 21 || [[Фудбалски куп на Франција 2022-2023|КФ]] || 4 || 0 || - || - || - || - || - || - || 42 || 21 |- || [[РБ Лајпциг сезона 2023-2024|2023-2024]] || rowspan="3" |{{flagsport|GER}} [[РБ Лајпциг]] || [[Прва Бундеслига 2023-2024|БЛ]] || 34 || 24 || [[Фудбалски куп на Германија 2023-2024|КГ]] || 2 || 0 || [[УЕФА Лига на шампиони 2023-2024|ЛШ]] || 8 || 4 || [[Суперкуп на Германија 2023|СГ]] || 1 || 0 || 45 || 28 |- || [[РБ Лајпциг сезона 2024-2025|2024-2025]] || [[Прва Бундеслига 2024-2025|БЛ]] || 33 || 9 || [[Фудбалски куп на Германија 2024-2025|КГ]] || 4 || 3 || [[УЕФА Лига на шампиони 2024-2025|ЛШ]] || 8 || 1 || - || - || - || 45|| 13 |- || [[РБ Лајпциг сезона 2025-2026|јул.-сеп. 2025]] || [[Прва Бундеслига 2025-2026|БЛ]] || 2 || 0 || [[Фудбалски куп на Германија 2025-2026|КГ]] || 1 || 0 || - || - || - || - || - || - || 3 || 0 |- ! colspan="3" |Вкупно РБ Лајпциг || 69 || 33 || || 7 || 3 || || 16 || 5 || || 1 || 0 || 93 || 41 |- || [[ФК Јувентус сезона 2025-2026|сеп. 2025-2026]] || {{flagsport|ITA}} {{Fb team (N) Juventus}} || [[Серија А 2025-2026|А]] || 0 || 0 || [[Фудбалски куп на Италија 2025-2026|КИ]] || - || - || [[УЕФА Лига на шампиони 2025-2026|ЛШ]] || - || - || - || - || - || 0 || 0 |- ! colspan="3" |Вкупно во кариерата || 212 || 87 || || 22 || 7 || || 41 || 10 || || 1 || 0 || 276 || 104 |} ===Репрезентативна статистика=== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Репрезентација!!Година!!Настапи!!Голови |- |rowspan="4"|{{flagsport|BEL}} [[Фудбалска репрезентација на Белгија|Белгија]] |2022||6||2 |- |2023||8||0 |- |2024||12||1 |- |2025||1||0 |- !colspan="2"|Вкупно!!27!!3 |} ===Хет-трикови=== <center> {|class="wikitable collapsible collapsed" style="width:95%" |-bgcolor=FFFFFF style="color:black;" !colspan="5" style="with: 100%;" align=center style="color:black; background:#DDDDDD"| Хет-трикови |- |<center><br> {|align=center cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" width=100% |-bgcolor=FFFFFF style="color:black;" |-bgcolor=Lavender style="color:black;" !width="10" | !width="76" |Дата !width="251"|Место !width="200"|Екипа !width="257"|Противник !width="85" |Голови !width="59" |Резултат !width="251"|Натпреварување !width="59" |Извештај |-style="text-align: center;" bgcolor=#F5F5F5 |'''1''' || 28/10/2022 || align=left|{{flagsport|FRA}} [[Стад Болар-Делели]], [[Ланс]] || align=left|{{Fb team Lens}} || align=left|{{Fb team Toulouse}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || '''3''' - 0 || align=left|{{flagsport|FRA}} [[Лига 1 (Франција) 2022-2023|Лига 1 2022-2023]] || [https://www.transfermarkt.com/spielbericht/index/spielbericht/3840085 Извештај] |-style="text-align: center;" bgcolor=#EFEFEF |'''2''' || 12/03/2023 || align=left|{{flagsport|FRA}} [[Стад Габриел Монпје]], [[Клермон]] || align=left|{{Fb team Lens}} || align=left|{{Fb team Clermont}} || [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] [[Податотека:Soccer ball.svg|12px|Гол]] || 0 - '''4''' || align=left|{{flagsport|FRA}} [[Лига 1 (Франција) 2022-2023|Лига 1 2022-2023]] || [https://www.transfermarkt.com/spielbericht/index/spielbericht/3840223 Извештај] |} </center><br> |} </center> ==Титули== ===Клупски=== ==== Клуб Бриж ==== *'''[[Белгиска Про лига|Белгиско првенство]]''' : 1 : 2019-2020 *'''[[Суперкуп на Белгија]]''' : 1 : 2018 ==== РБ Лајпциг ==== *'''{{Трофеј-Суперкуп на Германија}} [[Суперкуп на Германија]]''' : 1 : 2023 ==Наводи== {{наводи}} ==Надворешни врски== {{рв|Lois Openda}} {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Белгија |image3= Flag of Belgium.svg }} *[https://int.soccerway.com/players/lo-s-openda/439051/ Лоис Опенда на soccerway] *[https://www.transfermarkt.com/lois-openda/profil/spieler/368887 Лоис Опенда на transfermakt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/276265/lois-openda Лоис Опенда на espn] *[https://www.whoscored.com/players/363618/show/lo%C3%AFs-openda Лоис Опенда на whoscored] {{Состав на Белгија на СП фудбал 2022}} {{Состав на Белгија на ЕП фудбал 2024}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Опенда, Лоис}} [[Категорија:Белгиски фудбалери]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Клуб Бриж]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Витесе]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Ланс]] [[Категорија:Фудбалери на РБ Лајпциг]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Јувентус]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Лион]] [[Категорија:Фудбалери во Серија А]] [[Категорија:Родени во 2000 година]] t9b0xwasyspztvdysiameoblfzezvdz 0 1384627 5602678 5495684 2026-07-31T16:29:46Z Andrew012p 85224 5602678 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = [[Податотека:Fruits Basket manga.jpg|230px]] | caption = Корицата на првиот том, вклучувајќи ја Тору Хонда | ja_kanji = フルーツバスケット | ja_romaji = Фуруцу басукето | genre = [[романтична комедија]]<br>секојдневна драма<br>натприродно }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Нацуки Такаја]] | publisher = [[Hakusensha]] | publisher_en = {{English manga publisher | AUS = [[Madman Entertainment]] | NA = {{ubl|[[Tokyopop]] (порано)|[[Yen Press]] (сега)}} | UK = [[Tokyopop]] (порано) | SG = [[Chuang Yi]] }} | imprint = Hana to Yume Comics | magazine = [[Hana to Yume]] | first = 18 јули 1998 | last = 20 ноември 2006 | volumes = 23 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = [[Акитаро Даити]] | writer = Хигучи Тачибана | music = | studio = [[Studio Deen]] | licensee = {{ubl|[[Crunchyroll]]|[[Mighty Media]]|[[Madman Entertainment]]}} | network = [[TV Tokyo]] | network_en = {{English anime network | AU = [[ABC Me|ABC3]] | US = [[Funimation Channel]] }} | first = 5 јули 2001 | last = 27 декември 2001 | episodes = 26 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = Јошихиде Ибата | writer = [[Таку Кишимото]] | music = [[Масару Јокојама]] | studio = [[TMS Entertainment|TMS/8PAN]] | licensee = {{ubl|Crunchyroll|Mighty Media}} | network = TV Tokyo, [[TV Osaka|TVO]], [[Aichi Television Broadcasting|TVA]], [[AT-X (TV network)|AT-X]] | network_en = {{English anime network | AU = [[ABC Me]] | SEA = [[Animax Asia]] }} | first = 6 април 2019 | last = 29 јуни 2021 | episodes = 63 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Fruits Basket: The Three Musketeers Arc | author = Нацуки Такаја | publisher = Hakusensha | publisher_en = {{English manga publisher | NA = Yen Press }} | magazine = [[Hana to Yume]] | first = 20 април 2019 | last = 5 јули 2019 }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Fruits Basket: The Three Musketeers Arc 2 | author = Нацуки Такаја | publisher = Hakusensha | publisher_en = {{English manga publisher | NA = Yen Press }} | magazine = [[Hana to Yume]] | first = 20 април 2020 | last = 5 август 2020 }} {{Infobox animanga/Other | title = Аниме-филм | content = * ''[[Кошница со овошје: Прелудиум]]'' (2022) }} {{Infobox animanga/Other | title = Друго | content = * ''[[Fruits Basket Another]]'' (продолжение) }} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{Закосен наслов}}'''''Кошница со овошје''''' ({{Langx|ja|フルーツバスケット}}, {{Langx|en|Fruits Basket}}) — [[манга]] на авторката Нацуки Такаи, која се објавувала од 18 јули 1998 до 20 ноември 2006 г. во јапонското списание ''Hana to Yume''. Вкупно се објавени 23 тома [[танкобон]]. Во 2001 г., ова дело ја добило престижната годишна Награда на издавачката куќа Kodansha за најдобра [[шоџо]]-манга. Според анкетата спроведена во 2007 г. од страна на Министерството за култура на Јапонија, таа се наоѓа на 37-то место меѓу најдобрите манги на сите времиња. Студиото Studio Deen ја адаптирало мангата во [[аниме]]-серија од 26 епизоди, во режија на Акитаро Даити, која се прикажувала на телевизискиот канал TV Tokyo од 5 јули до 27 декември 2001 г.<ref name="UkAnime-differences">{{cite web|url=http://www.uk-anime.net/manga.asp?IntID=9|title=Manga Reviews: ''Fruits Basket''|author=RPL|work=UK Anime Net|archive-url=https://web.archive.org/web/20071215034928/http://www.uk-anime.net/manga.asp?IntID=9|archive-date=15 декември 2007|access-date=12 декември 2007|url-status=dead}}</ref> Во 2019 г. излегла нова серија, чиј заплет строго ја следи мангата и на која работи нова екипа. Нејзината прва сезона траела 25 епизоди, втората сезона се прикажувала од април до септември 2020 г., а третата и последна сезона од април до јуни 2021 г. Аниме-серијата е во заедничко производство на [[Funimation]], која ја издала серијата во партнерство со [[Crunchyroll]]. На 18 февруари 2022 г., во кината бил пуштен филмот „Кошница со овошје: Прелудиум“, кој се состои од предисторија за средбата на родителите на главната хероина (''Kyо̄ko to Katsuya no Monogatari''), компилација од епизодите на серијата и нова сцена. == Содржина == Ученичката Тору Хонда ја губи својата [[мајка]] во сообраќајна несреќа и останува без покрив над главата, бидејќи не сака да им биде на товар на својот дедо и на најдобрите другарки Ариса Уотани и Саки Ханаџима. И покрај сета тага и неволји што ја снаоѓаат, Тору не се препушта на очајот. Тајно од другарките и роднините, таа почнува да живее во шатор, редовно оди на училиште и работи на неколку места одеднаш, трудејќи се да го оствари сонот на својата мајка — нејзината ќерка да заврши средно училиште и да се запише на [[универзитет]]. Еден ден, шетајќи во близина на својот импровизиран камп, Тору наидува на една голема куќа. Како што се испоставува, во неа живее нејзиниот соученик Јуки Сома, кој е неверојатно убав и му се воодушевува целото училиште. Куќата му припаѓа на роднината на Јуки — Шигуре Сома, млад писател. Сфаќајќи во каква ситуација се наоѓа девојката, а имајќи потешкотии со водењето на домаќинството, Јуки и Шигуре одлучуваат да ѝ помогнат на Хонда, нудејќи ѝ да живее во нивниот дом во замена за чистење и готвење. Бидејќи шаторот во кој живее Тору е затрупан од неочекувано лизгање на земјиштето, на девојката не ѝ преостанува ништо друго освен да ја прифати нивната великодушна понуда. Меѓутоа, Тору не знае што всушност претставува големата, богата и стара лоза Сома, чии членови ја примаат кај себе. Нивната најстрашна тајна, чувана со векови, е случајно откриена од Хонда кога уште еден член на семејството — Кјо Сома, ненадејно се појавува и започнува тепачка со Јуки. Се испоставува дека пред многу време, некои членови на семејството Сома биле проколнати од духови, па при прегратка (дури и случајна) со претставник на спротивниот пол или при силна возбуда, се претвораат во [[животни]] од кинескиот зодијак или Џуниши. Така, Јуки станува [[Глувци|глушец]], Шигуре — [[куче]], а Кјо — [[мачка]] (непријателството меѓу Јуки и Кјо, како меѓу глушец и мачка, според легендата настанува затоа што глушецот ја измамил мачката и ѝ го зазел местото во зодијакот). Вообичаено, членовите на Сома им ги бришат спомените на сведоците со помош на [[хипноза]], но за простодушната и во исто време одговорна Тору решаваат да направат исклучок, барајќи од неа страшна клетва дека ќе ја чува тајната. == Ликови == '''Тору Хонда''' ([[Јапонски јазик|јап]]. ''本田 透'') — девојка што не ја определуваат нејзините трагедии, туку нејзината бескрајна добрина. Иако останува сирак по смртта на нејзиниот татко (кој умира кога таа е многу мала) и нејзината мајка Кјоко (која загинува во сообраќајна несреќа), Тору одбива да биде жртва на судбината. Наместо да бара сожалување, таа во себе ја носи челичната истрајност на мајка си и нежната природа на татко си. Таа е олицетворение на пожртвуваноста. Дури и кога е принудена да живее во шатор во шумата, Тору не се жали. Таа секојдневно се бори да го оствари сонот на својата мајка — да го заврши средното училиште со насмевка на лицето. Нејзината најголема моќ не е магијата, туку нејзината емпатија. Има ретка способност да ја види болката кај другите, дури и кога тие ја кријат зад гнев (како Кјо) или зад ладна совршеност (како Јуки). Кога влегува во светот на семејството Сома, не се плаши од нивната клетва. Додека другите ги гледаат како чудовишта или проколнати суштества од зодијакот, Тору во нив гледа само осамени луѓе на кои им треба прегратка. Таа станува нивната „кошница“ — сигурно место каде што секој може да припаѓа, дури и „мачката“ што со векови била отфрлена од сите. Нејзината наивност често ја прави ранлива, но нејзината искреност е она што конечно ги урива ѕидовите на имотот Сома. Тору не сака само да преживее; сака сите околу неа да бидат слободни. Нејзината љубов кон Кјо е доказ за тоа — го прифаќа неговиот најстрашен облик и му покажува дека заслужува да биде сакан. '''Јуки Сома''' (јап. ''草摩 由希'') — момчето што целото училиште го нарекува „Принц“. Неговата необична убавина е толку воодушевувачка, што група девојки дури основаат и негов обожавателски клуб, но Јуки кон сето тоа се однесува со прилично ладна смиреност. Тој е олицетворение на самоконтролата — секогаш е прибран, сталожен и поседува врвни вештини во боречките вештини. Меѓутоа, под таа совршена маска се крие длабока траума. Неговата единствена слаба точка е смртниот страв од Акито, главата на семејството Сома. Токму поради тој страв, Јуки очајно се обидува да побегне од семејниот имот и се преселува во куќата на Шигуре. Се запишува во училиште со надеж дека ќе научи како изгледаат нормалните човечки односи, но неговото проклетство и изолацијата го прават социјално несигурен. И покрај тоа што сите му се восхитуваат, тој секогаш се чувствува како странец во секое друштво. Како што поминува времето, Јуки успева да излезе од својата сенка и станува претседател на училишниот совет, преземајќи одговорност врз сопствениот живот. Долго време не може да ги определи своите чувства кон Тору. На почетокот се прашува дали е тоа [[љубов]], но на крајот сфаќа дека Тору во неговиот живот ја пополнува празнината што ја оставила неговата мајка — жената што се откажала од сопствениот син заради висок статус во лозата Сома. Во кинескиот зодијак, Јуки го претставува глушецот, првото животно што со итрина ја добило трката, но за Јуки, тоа е само уште еден симбол на неговата принудна осаменост. '''Кјо Сома''' (јап. ''草摩 夾'') — момче со груб настап и остар јазик, но со неочекувано добра душа. Поради неговата способност да се претвора во мачка, уште од детството е жртва на презир и омраза во семејството Сома — бидејќи мачката, според легендата, не е официјално животно во источниот зодијак. Неговиот живот е обележан со постојано соперништво. Кјо постојано го предизвикува Јуки на тепачка, верувајќи дека ако успее да го победи „Принцот“, конечно ќе биде прифатен како полноправен член на семејството. Меѓутоа, овие обиди најчесто завршуваат со негов пораз. Кјо е лесно препознатлив по својата впечатлива портокалова коса, неговата омраза кон кромид и паничниот страв од средби со нападнатата Кагура. Зад неговата агресивност се крие трагично минато. Неговата мајка, не можејќи да го издржи притисокот и односот на семејството кон неа и нејзиниот син, си го одзема животот, иако настанот е претставен како несреќа. Оттогаш, негов старател станува мајсторот на [[Доџо|доџото]], Казума Сома, чиј дедо исто така бил „мачка“. Казума го сака Кјо како сопствен син, нудејќи му ја единствената вистинска татковска личност во неговиот живот. Кјо крие страшна тајна: неговиот „вистински облик“. Кога ќе му се извади алката со црвени и бели монистра што ја носи на зглобот, тој се претвора во ужасно, мирисливо чудовиште. Тоа е обликот од кој Кјо најмногу се срами и плаши. Неговата врска со Тору е клучна за неговото исцеление. Откако таа му ја признава својата љубов, Кјо конечно ја отвора својата душа и ја признава тешката вистина — дека бил присутен кога загинала мајка ѝ и дека можел да ја спаси, но се замрзнал од страв дека ќе се претвори во мачка пред очите на сите. На крајот од приказната, Кјо решава да го напушти имотот на Сома за да започне самостоен живот и еден ден да го наследи доџото на својот учител. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20080218080534/http://www.hakusensha.co.jp/furuba/ Матична страница на мангата] * [https://www.tv-tokyo.co.jp/anime/fruits_basket/ Матична страница на на анимето] [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 1998 година]] [[Категорија:Аниме на Crunchyroll]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ 6uu03vspe2sja9mruswyuhexvaj85v0 5602679 5602678 2026-07-31T16:30:06Z Andrew012p 85224 5602679 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = [[Податотека:Fruits Basket manga.jpg|230px]] | caption = Корицата на првиот том, вклучувајќи ја Тору Хонда | ja_kanji = フルーツバスケット | ja_romaji = Фуруцу басукето | genre = [[романтична комедија]]<br>секојдневна драма<br>натприродно }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Нацуки Такаја]] | publisher = [[Hakusensha]] | publisher_en = {{English manga publisher | AUS = [[Madman Entertainment]] | NA = {{ubl|[[Tokyopop]] (порано)|[[Yen Press]] (сега)}} | UK = [[Tokyopop]] (порано) | SG = [[Chuang Yi]] }} | imprint = Hana to Yume Comics | magazine = [[Hana to Yume]] | first = 18 јули 1998 | last = 20 ноември 2006 | volumes = 23 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = [[Акитаро Даити]] | writer = Хигучи Тачибана | music = | studio = [[Studio Deen]] | licensee = {{ubl|[[Crunchyroll]]|[[Mighty Media]]|[[Madman Entertainment]]}} | network = [[TV Tokyo]] | network_en = {{English anime network | AU = [[ABC Me|ABC3]] | US = [[Funimation Channel]] }} | first = 5 јули 2001 | last = 27 декември 2001 | episodes = 26 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = Јошихиде Ибата | writer = [[Таку Кишимото]] | music = [[Масару Јокојама]] | studio = [[TMS Entertainment|TMS/8PAN]] | licensee = {{ubl|Crunchyroll|Mighty Media}} | network = TV Tokyo, [[TV Osaka|TVO]], [[Aichi Television Broadcasting|TVA]], [[AT-X (TV network)|AT-X]] | network_en = {{English anime network | AU = [[ABC Me]] | SEA = [[Animax Asia]] }} | first = 6 април 2019 | last = 29 јуни 2021 | episodes = 63 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Fruits Basket: The Three Musketeers Arc | author = Нацуки Такаја | publisher = Hakusensha | publisher_en = {{English manga publisher | NA = Yen Press }} | magazine = [[Hana to Yume]] | first = 20 април 2019 | last = 5 јули 2019 }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Fruits Basket: The Three Musketeers Arc 2 | author = Нацуки Такаја | publisher = Hakusensha | publisher_en = {{English manga publisher | NA = Yen Press }} | magazine = [[Hana to Yume]] | first = 20 април 2020 | last = 5 август 2020 }} {{Infobox animanga/Other | title = Аниме-филм | content = * ''[[Кошница со овошје: Прелудиум]]'' (2022) }} {{Infobox animanga/Other | title = Друго | content = * ''[[Fruits Basket Another]]'' (продолжение) }} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}}'''''Кошница со овошје''''' ({{Langx|ja|フルーツバスケット}}, {{Langx|en|Fruits Basket}}) — [[манга]] на авторката Нацуки Такаи, која се објавувала од 18 јули 1998 до 20 ноември 2006 г. во јапонското списание ''Hana to Yume''. Вкупно се објавени 23 тома [[танкобон]]. Во 2001 г., ова дело ја добило престижната годишна Награда на издавачката куќа Kodansha за најдобра [[шоџо]]-манга. Според анкетата спроведена во 2007 г. од страна на Министерството за култура на Јапонија, таа се наоѓа на 37-то место меѓу најдобрите манги на сите времиња. Студиото Studio Deen ја адаптирало мангата во [[аниме]]-серија од 26 епизоди, во режија на Акитаро Даити, која се прикажувала на телевизискиот канал TV Tokyo од 5 јули до 27 декември 2001 г.<ref name="UkAnime-differences">{{cite web|url=http://www.uk-anime.net/manga.asp?IntID=9|title=Manga Reviews: ''Fruits Basket''|author=RPL|work=UK Anime Net|archive-url=https://web.archive.org/web/20071215034928/http://www.uk-anime.net/manga.asp?IntID=9|archive-date=15 декември 2007|access-date=12 декември 2007|url-status=dead}}</ref> Во 2019 г. излегла нова серија, чиј заплет строго ја следи мангата и на која работи нова екипа. Нејзината прва сезона траела 25 епизоди, втората сезона се прикажувала од април до септември 2020 г., а третата и последна сезона од април до јуни 2021 г. Аниме-серијата е во заедничко производство на [[Funimation]], која ја издала серијата во партнерство со [[Crunchyroll]]. На 18 февруари 2022 г., во кината бил пуштен филмот „Кошница со овошје: Прелудиум“, кој се состои од предисторија за средбата на родителите на главната хероина (''Kyо̄ko to Katsuya no Monogatari''), компилација од епизодите на серијата и нова сцена. == Содржина == Ученичката Тору Хонда ја губи својата [[мајка]] во сообраќајна несреќа и останува без покрив над главата, бидејќи не сака да им биде на товар на својот дедо и на најдобрите другарки Ариса Уотани и Саки Ханаџима. И покрај сета тага и неволји што ја снаоѓаат, Тору не се препушта на очајот. Тајно од другарките и роднините, таа почнува да живее во шатор, редовно оди на училиште и работи на неколку места одеднаш, трудејќи се да го оствари сонот на својата мајка — нејзината ќерка да заврши средно училиште и да се запише на [[универзитет]]. Еден ден, шетајќи во близина на својот импровизиран камп, Тору наидува на една голема куќа. Како што се испоставува, во неа живее нејзиниот соученик Јуки Сома, кој е неверојатно убав и му се воодушевува целото училиште. Куќата му припаѓа на роднината на Јуки — Шигуре Сома, млад писател. Сфаќајќи во каква ситуација се наоѓа девојката, а имајќи потешкотии со водењето на домаќинството, Јуки и Шигуре одлучуваат да ѝ помогнат на Хонда, нудејќи ѝ да живее во нивниот дом во замена за чистење и готвење. Бидејќи шаторот во кој живее Тору е затрупан од неочекувано лизгање на земјиштето, на девојката не ѝ преостанува ништо друго освен да ја прифати нивната великодушна понуда. Меѓутоа, Тору не знае што всушност претставува големата, богата и стара лоза Сома, чии членови ја примаат кај себе. Нивната најстрашна тајна, чувана со векови, е случајно откриена од Хонда кога уште еден член на семејството — Кјо Сома, ненадејно се појавува и започнува тепачка со Јуки. Се испоставува дека пред многу време, некои членови на семејството Сома биле проколнати од духови, па при прегратка (дури и случајна) со претставник на спротивниот пол или при силна возбуда, се претвораат во [[животни]] од кинескиот зодијак или Џуниши. Така, Јуки станува [[Глувци|глушец]], Шигуре — [[куче]], а Кјо — [[мачка]] (непријателството меѓу Јуки и Кјо, како меѓу глушец и мачка, според легендата настанува затоа што глушецот ја измамил мачката и ѝ го зазел местото во зодијакот). Вообичаено, членовите на Сома им ги бришат спомените на сведоците со помош на [[хипноза]], но за простодушната и во исто време одговорна Тору решаваат да направат исклучок, барајќи од неа страшна клетва дека ќе ја чува тајната. == Ликови == '''Тору Хонда''' ([[Јапонски јазик|јап]]. ''本田 透'') — девојка што не ја определуваат нејзините трагедии, туку нејзината бескрајна добрина. Иако останува сирак по смртта на нејзиниот татко (кој умира кога таа е многу мала) и нејзината мајка Кјоко (која загинува во сообраќајна несреќа), Тору одбива да биде жртва на судбината. Наместо да бара сожалување, таа во себе ја носи челичната истрајност на мајка си и нежната природа на татко си. Таа е олицетворение на пожртвуваноста. Дури и кога е принудена да живее во шатор во шумата, Тору не се жали. Таа секојдневно се бори да го оствари сонот на својата мајка — да го заврши средното училиште со насмевка на лицето. Нејзината најголема моќ не е магијата, туку нејзината емпатија. Има ретка способност да ја види болката кај другите, дури и кога тие ја кријат зад гнев (како Кјо) или зад ладна совршеност (како Јуки). Кога влегува во светот на семејството Сома, не се плаши од нивната клетва. Додека другите ги гледаат како чудовишта или проколнати суштества од зодијакот, Тору во нив гледа само осамени луѓе на кои им треба прегратка. Таа станува нивната „кошница“ — сигурно место каде што секој може да припаѓа, дури и „мачката“ што со векови била отфрлена од сите. Нејзината наивност често ја прави ранлива, но нејзината искреност е она што конечно ги урива ѕидовите на имотот Сома. Тору не сака само да преживее; сака сите околу неа да бидат слободни. Нејзината љубов кон Кјо е доказ за тоа — го прифаќа неговиот најстрашен облик и му покажува дека заслужува да биде сакан. '''Јуки Сома''' (јап. ''草摩 由希'') — момчето што целото училиште го нарекува „Принц“. Неговата необична убавина е толку воодушевувачка, што група девојки дури основаат и негов обожавателски клуб, но Јуки кон сето тоа се однесува со прилично ладна смиреност. Тој е олицетворение на самоконтролата — секогаш е прибран, сталожен и поседува врвни вештини во боречките вештини. Меѓутоа, под таа совршена маска се крие длабока траума. Неговата единствена слаба точка е смртниот страв од Акито, главата на семејството Сома. Токму поради тој страв, Јуки очајно се обидува да побегне од семејниот имот и се преселува во куќата на Шигуре. Се запишува во училиште со надеж дека ќе научи како изгледаат нормалните човечки односи, но неговото проклетство и изолацијата го прават социјално несигурен. И покрај тоа што сите му се восхитуваат, тој секогаш се чувствува како странец во секое друштво. Како што поминува времето, Јуки успева да излезе од својата сенка и станува претседател на училишниот совет, преземајќи одговорност врз сопствениот живот. Долго време не може да ги определи своите чувства кон Тору. На почетокот се прашува дали е тоа [[љубов]], но на крајот сфаќа дека Тору во неговиот живот ја пополнува празнината што ја оставила неговата мајка — жената што се откажала од сопствениот син заради висок статус во лозата Сома. Во кинескиот зодијак, Јуки го претставува глушецот, првото животно што со итрина ја добило трката, но за Јуки, тоа е само уште еден симбол на неговата принудна осаменост. '''Кјо Сома''' (јап. ''草摩 夾'') — момче со груб настап и остар јазик, но со неочекувано добра душа. Поради неговата способност да се претвора во мачка, уште од детството е жртва на презир и омраза во семејството Сома — бидејќи мачката, според легендата, не е официјално животно во источниот зодијак. Неговиот живот е обележан со постојано соперништво. Кјо постојано го предизвикува Јуки на тепачка, верувајќи дека ако успее да го победи „Принцот“, конечно ќе биде прифатен како полноправен член на семејството. Меѓутоа, овие обиди најчесто завршуваат со негов пораз. Кјо е лесно препознатлив по својата впечатлива портокалова коса, неговата омраза кон кромид и паничниот страв од средби со нападнатата Кагура. Зад неговата агресивност се крие трагично минато. Неговата мајка, не можејќи да го издржи притисокот и односот на семејството кон неа и нејзиниот син, си го одзема животот, иако настанот е претставен како несреќа. Оттогаш, негов старател станува мајсторот на [[Доџо|доџото]], Казума Сома, чиј дедо исто така бил „мачка“. Казума го сака Кјо како сопствен син, нудејќи му ја единствената вистинска татковска личност во неговиот живот. Кјо крие страшна тајна: неговиот „вистински облик“. Кога ќе му се извади алката со црвени и бели монистра што ја носи на зглобот, тој се претвора во ужасно, мирисливо чудовиште. Тоа е обликот од кој Кјо најмногу се срами и плаши. Неговата врска со Тору е клучна за неговото исцеление. Откако таа му ја признава својата љубов, Кјо конечно ја отвора својата душа и ја признава тешката вистина — дека бил присутен кога загинала мајка ѝ и дека можел да ја спаси, но се замрзнал од страв дека ќе се претвори во мачка пред очите на сите. На крајот од приказната, Кјо решава да го напушти имотот на Сома за да започне самостоен живот и еден ден да го наследи доџото на својот учител. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20080218080534/http://www.hakusensha.co.jp/furuba/ Матична страница на мангата] * [https://www.tv-tokyo.co.jp/anime/fruits_basket/ Матична страница на на анимето] [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 1998 година]] [[Категорија:Аниме на Crunchyroll]] __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ rphon01vmblpbs11b6acrilshrl4f2j 0 1391163 5602676 5547937 2026-07-31T16:27:58Z Andrew012p 85224 /* Програми */ 5602676 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = {{знамеикона|Јапонија}} [[Јапонија]] | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | broadcast area = деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е Nihon Keizai Shimbun. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション).<ref name="Tokyo12">{{cite book|script-title=ja:『東京12チャンネル15年史』|year=1979|publisher=Tokyo Channel 12|location=Tokyo|language=ja}} {{NCID|BN13674487}}</ref> * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Бејблејд|Beyblade]]'' * ''[[Блич|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Гинтама|Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Евангелион|Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Кралот на шаманите|Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (''Mew Mew Power'') * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (неаниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993 — 1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] pmwu0iigbpfgxemzmzjsddn6d5myvyu 5602677 5602676 2026-07-31T16:29:21Z Andrew012p 85224 /* Програми */ 5602677 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за ТВ канал | name = TV TOKYO<br />テレビ東京 | former names = TV TOKYO Corporation<br />株式会社テレビ東京 | logofile = TV Tokyo logo 2023 en.svg | logosize = 150px | country = {{знамеикона|Јапонија}} [[Јапонија]] | broadcast area = [[Канто]] | language = [[јапонски јазик|јапонски]] | picture format = 1080i ([[HDTV]]) | launch = [[12 април]] [[1964]] | owner = | sister names = [[AT-X]] | website = [http://www.tv-tokyo.co.jp www.tv-tokyo.co.jp] | headquarters = [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]], Јапонија | broadcast area = деноноќно }} '''TV TOKYO Corporation''' ({{Langx|ja|株式会社テレビ東京}}) — [[Јапонија|јапонска]] телевизиска компанија. Главното седиште се наоѓа во [[Токио]]. Исто така е позната како '''Teleto''' (јап. テレ東) или '''ТВ-Токио'''. Таа е клучниот телевизиски канал на мрежата [[TXN]]. Главен сопственик на компанијата е Nihon Keizai Shimbun. == Историја на TV Tokyo == [[Податотека:TV Tokyo (head office).jpg|thumb|right|Седиштето на TV Tokyo во [[Минато (Токио)|Минато]], [[Токио]]]] * [[12 април]] [[1964]] г. — Јапонската фондација за развој на науката (Japan Science Promotion Foundation) го создава телевизискиот канал. * [[1 јули]] [[1968]] г. — основана е компанијата под името '''Tokyo Channel 12 Production, Ltd.''' (јап. 株式会社東京12チャンネルプロダクション).<ref name="Tokyo12">{{cite book|script-title=ja:『東京12チャンネル15年史』|year=1979|publisher=Tokyo Channel 12|location=Tokyo|language=ja}} {{NCID|BN13674487}}</ref> * Во октомври [[1973]] г. — компанијата е преименувана во '''Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社東京12チャンネル) и започнува со прикажување програма на местото на каналот на фондацијата. * Во [[1981]] г. — каналот е повторно преименуван во '''Television Tokyo Channel 12, Ltd.''' (株式会社テレビ東京). * Во [[1983]] г. — создадена е мрежата под името '''Mega TON Network''' (メガTONネットワーク, сегашна TXN), составена од каналите TV Osaka и [[Aichi Television Broadcasting|TV Aichi]]. * Во декември [[1985]] г. — главното седиште е преместено од [[Шиба (парк)|паркот Шиба]] во [[Тораномон]]. * [[12 декември]] [[1999]] г. — отворена е подружница на [[Тенозу (остров)|островот Тенозу]]. * [[25 јуни]] [[2003]] г. — англиското име на компанијата е променето од Television Tokyo Channel 12, Ltd. во '''TV Tokyo Corporation'''. * Во [[2014]] г. — TV Tokyo ја прославила својата 50-годишнина. == Програми == === Аниме === Подредени по азбучен ред. Овој список не е целосен и ги содржи само најпознатите наслови прикажувани на каналот. {| width="100%" |- valign=top | * ''[[.hack//SIGN]]'' * ''[[The Adventures of Alfred J. Quack]]'' * ''[[Wedding Peach|Ai Tenshi Densetsu Wedding Peach]]'' * ''[[Baby and Me|Aka-chan to Boku]]'' * ''[[Amdriver]]'' * ''[[Angelic Layer]]'' * ''[[Animal Yokocho]]'' * ''[[Aqua Kids]]'' * ''[[Asagiri no Miko]]'' * ''[[Bastof Lemon]]'' * ''[[Bakugan Battle Brawlers]]'' * ''[[Battle Athletes]]'' * ''[[Battle B-Daman]]'' * ''[[Beet the Vandel Buster]]'' * ''[[Бејблејд|Beyblade]]'' * ''[[Блич|Bleach]]'' * ''[[Blue Seed]]'' * ''[[Bomberman Jetters]]'' * ''Bouken Oh Beet'' (''[[Beet the Vandel Buster]]'') * ''[[Bouken Yuuki Pluster World]]'' * ''[[Боруто: Наруто следната генерација|Boruto: Naruto Next Generations]]'' * ''[[Каубој Бибоп|Cowboy Bebop]]'' * ''[[Cheburashka Arere?]]'' * ''[[Croket!]]'' * ''[[Cyborg 009]]'' * ''[[Dan Doh!]]'' * ''[[D.Gray-man]]'' * ''[[Donkey Kong]]'' * ''[[Duel Masters]]'' * ''[[Excel Saga]]'' * ''[[Eyeshield 21]]'' * ''[[F-Zero: GP Legend]]'' * ''[[Fairy Tail]]'' * ''[[Soukyuu no Fafner|Fafner]]'' * ''[[Final Fantasy|Final Fantasy: Unlimited]]'' * ''[[Flint, The Time Detective]]'' * ''[[Forutsa! Hidemaru]]'' * ''[[Fortune Dogs]]'' * ''[[Кошница со овошје|Fruits Basket]]'' * ''[[Fushigiboshi no Futagohime]]'' * ''[[Full Moon wo Sagashite]]'' * ''[[Gag-Cro]]'' * ''[[Genesis of Aquarion]]'' * ''[[Gera Gera Booth Monogatari]]'' * ''[[Gokudo]]'' * ''[[Gosick]]'' * ''[[Гинтама|Gintama]]'' * ''[[Grappler Baki|Grappler Baki TV]]'' * ''[[Groizer X]]'' * ''[[Hikaru no Go]]'' * ''[[Inazuma Eleven (манга)|Inazuma Eleven]]'' * ''[[Infinite Ryvius]]'' * ''[[Jubei-chan]]'' * ''[[Katekyo Hitman Reborn!|Reborn!]]'' * ''[[Kenran Butousai: The Mars Daybreak]]'' * ''[[Kirarin Revolution]]'' * ''[[Kyoryu Daisenso Aizenborg]]'' * ''[[Sgt. Frog|Keroro Gunso]]'' * ''[[King of the Classroom, Yamazaki]]'' * ''[[Law of Ueki]]'' * ''[[Руи - малиот Сид|Little El Cid no Bouken]]'' * ''[[Lost Universe]]'' * ''[[Love Hina]]'' * ''[[Madlax]]'' * ''[[Mahoraba]]'' | * ''[[Märchen Awakens Romance]]'' (''MÄR'') * ''[[Martian Successor Nadesico]]'' * ''[[Manga Sarutobi Sasuke]]'' * ''Medarot'' (''[[Medabots]]'') * ''Mirumo de Pon'' (''[[Mirmo!]]'') * ''[[Monochrome Factor]]'' * ''[[Наруто|Naruto]]'' * ''[[Negima]]'' * ''[[Евангелион|Neon Genesis Evangelion]]'' * ''[[Noir]]'' * ''[[Norisuta]]'' * ''[[Papuwa]]'' * ''[[Покемон (аниме)|Pocket Monsters (Pokémon)]]'' * ''[[Popol Crois]]'' * ''[[Portriss]]'' * ''[[Revolutionary Girl Utena]]'' * ''[[Rockman EXE]]'' (''[[Megaman NT Warrior]]'') ** ''[[Rockman EXE Axess]]'' (''[[Megaman NT Axess]]'') ** ''[[Rockman EXE Stream]]'' ** ''[[Rockman EXE Beast]]'' * ''[[Saiyuki]]'' ** ''[[Saiyuki: Reload]]'' * ''[[Samurai Deeper Kyo]]'' * ''[[SD Gundam Force]]'' * ''[[Кралот на шаманите|Shaman King]]'' * ''[[Shijou Saikyou no Deshi Kenichi]]'' * ''[[Slayers]]'' * ''[[So-Nanda]]'' * ''[[Sonic X]]'' (од 2003) * ''[[Sorcerer Hunters]]'' („Bakuretsu Hunters“) * ''[[Steam Detectives]]'' * ''[[Sugar Sugar Rune]]'' * ''[[Super Doll★Licca-chan]]'' * ''[[Super Inggo at ang Super Tropa]]'' * ''[[Syuratoki]]'' * ''[[Tenchi Muyo!]]'' * ''[[The Prince of Tennis]]'' * ''[[Tokyo Mew Mew]]'' (''Mew Mew Power'') * ''[[Tokyo Pig]]'' („Hare Tokidoki Buta“) * ''[[Тотали Спајс|Totally Spies!]]'' (неаниме) * ''Tottoko Hamutaro'' (''[[Hamtaro]]'') * ''[[Торадора!|Toradora]]'' * ''[[The Transformers|Transformers G1]]'' * ''[[Transformers: Armada|Transformers: Micron Denetsu]]'' * ''[[Transformers Energon|Transformers: Superlink]]'' * ''[[Триган|Trigun]]'' * ''[[Ultimate Muscle]]'' (Kinnikuman: Second Generation) * ''[[The Vision of Escaflowne]]'' („Tenkuu no Escaflowne“) * ''[[Viewtiful Joe (аниме)|Viewtiful Joe]]'' * ''[[Yaiba]]'' (1993 — 1994) * ''[[Yakitate!! Japan]]'' * ''[[Yomigaeru Sora - Rescue Wings]]'' * ''[[Yu-Gi-Oh! (second series anime)|Yu-Gi-Oh! Duel Monsters]]'' * ''Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX'' (''[[Yu-Gi-Oh! GX]]'') * ''[[Zenki]]'' * ''[[Zettai Muteku Raijin-Oh]]'' (''Raijin-Oh'') * ''[[Zukkoke Knight Don De La Mancha]]'' * ''[[Zukkoke]]'' (од 4 април 2004) |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Commons category|TV Tokyo}} * {{official website|http://www.tv-tokyo.co.jp/}} [[Категорија:Телевизиски канали во Јапонија]] 9v4xpna28tgst6ddgdxktujm4e3k096 0 1394202 5602608 5596700 2026-07-31T12:42:15Z Lili Arsova 86688 #WPWPMK 5602608 wikitext text/x-wiki [[Податотека:William Carey.jpg|мини|Вилијам Кери]] '''Вилијам Кери''' (роден на {{роден на|17|август|1761}}<nowiki/>година — починал на {{починал на|9|јуни|1834}}<nowiki/>година) — англиски христијански [[мисионер]], баптистички свештеник, преведувач, социјален реформатор и културен антрополог кој што ги основал колеџот Серампор и Универзитетот Серампор, првиот универзитет во [[Индија]] кој доделувал дипломи<ref name="Mangalwadi">{{Наведена книга|title=The Legacy of William Carey: A Model for the Transformation of a Culture|url=https://archive.org/details/legacyofwilliamc0000mang_i3g0|last=Mangalwadi|first=Vishal|publisher=Crossway Books|year=1999|isbn=978-1-58134-112-6|pages=[https://archive.org/details/legacyofwilliamc0000mang_i3g0/page/61 61]–67}}</ref> и бил соосновач на издавачката куќа „Серампор Мишн Прес“. Тој потоа отишол во [[Колката]] во 1793 година, но бил принуден да ја напуштил британско-индиската територија од страна на небаптистички христијански мисионери. Тој исто така им се придружил на баптистичките мисионери во данската колонија Фредерикснагоре во Серампоре. Неговите први придонеси биле искористени да отвори училишта за сиромашни деца каде што учеле читање, пишување, сметководство и [[христијанство]].<ref name="riddick">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=Es6x4u_g19UC|title=The History of British India: A Chronology|last=Riddick|first=John&nbsp;F.|publisher=Praeger Publications|year=2006|isbn=0-313-32280-5|page=158}}</ref> Тој исто така го отворил првиот [[Богословие|теолошки универзитет]] во Серампоре, каде што нудел дипломи по теологија,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bbc.com/news/uk-england-northamptonshire-14547355|title=Northants celebrates 250th anniversary of William Carey|date=18 August 2011|work=BBC News|accessdate=7 November 2016}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=b7k9AQAAMAAJ|title=The Life of William Carey: Shoemaker & Missionary|last=Smith|first=George|publisher=J. M. Dent & Co|year=1922|page=292|author-link=George Smith (1833–1919)}}</ref> и водел кампања за ставање крај на практиката на сати.<ref name="sharma">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=UJmWgz2mv5oC|title=Sati: Historical and Phenomenological Essays|last=Sharma|first=Arvind|publisher=Motilal Benarasidass|year=1988|isbn=81-208-0464-3|pages=57–63}}</ref> Кери бил познат како „татко на модерните мисии“. Неговиот есеј, ''„Истражување за обврските на христијаните да користат средства за преобраќање на паганите“'', го довел до основање на Баптистичкото мисионерско друштво. Потоа Азиското друштво го пофалиле Кери за „неговите истакнати заслуги во отворањето на продавниците на индиската литература за знаењето на Европа и за неговото прешироко познавање на науката, природната историја и ботаниката на оваа земја и неговите корисни придонеси, кои што биле во секоја гранка“.<ref name="thomas">{{Наведено списание|last=Thomas|first=T.&nbsp;Jacob|date=1994|title=Interaction of the Gospel and Culture in Bengal|url=https://biblicalstudies.org.uk/pdf/ijt/36-2_038.pdf|journal=Indian Journal of Theology|publisher=Serampore College Theology Department and Bishop's College, Kolkata|volume=36|pages=46, 47}}</ref> Тој исто така го превел хиндуистичкиот класик, [[Рамајана]], на англиски јазик,<ref name="kopf">{{Наведена книга|title=British Orientalism and the Renaissance: The Dynamics of Indian Modernization 1778–1835|last=Kopf|first=David|date=1969|publisher=Firma K.L. Mukhopadhyay|location=Calcutta|pages=70, 78}}</ref> и Библијата на [[Бенгалски јазик|бенгалски]], [[Пенџапски јазик|панџапски]],<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thefridaytimes.com/2018/09/07/saving-souls-and-promoting-good-grammar/|title=Saving souls and promoting good grammar|date=7 September 2018}}</ref> орија, [[Асамски јазик|асамски]], марати, [[хинди]] и [[санскрит]]. Вилијам Кери бил наречен реформатор и славен христијански мисионер. {{Ботаничар|Carey}} == Ран живот == [[Податотека:Attempt_Great_Things_for_God_-_Expect_Great_Things_from_God.JPG|мини|Мотото на Вилијам Кери за бесењето во црквата „Сент Џејмс“, Полерспури, Нортхемптоншир, која што тој ја посетувал како момче]] Вилијам Кери, кој што бил најстариот од пет деца, бил роден од Едмунд и Елизабет Кери, кои што биле [[Ткаење|ткајачи]] по занает, во селцето Пури Енд во парохијата Полерспури, Нортхемптоншир.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.thecareyexperience.co.uk/paulerspury.htm|title=Paulerspury: Pury End|work=The Carey Experience|accessdate=9 July 2016|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226125113/http://www.thecareyexperience.co.uk/paulerspury.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.waymarking.com/waymarks/WM8V98_William_Careys_Historical_Wall_Carey_Road_Pury_End_Northamptonshire_UK|title=William Carey's Historical Wall – Carey Road, Pury End, Northamptonshire, UK|work=UK Historical Markers|publisher=Waymarking.com|accessdate=9 July 2016}} ''Includes image of memorial stone''</ref> Вилијам потоа бил воспитан во [[Црква на Англија|Англиканската црква]] ; кога имал шест години, неговиот татко бил назначен за парохиски службеник и селски учител. Како дете тој бил љубопитен и силно заинтересиран за [[Природни науки|природните науки]], особено [[Ботаника|ботаниката]]. Исто така поседувал голем природен дар за јазици, учејќи сам [[Латински јазик|латински]]. На 14-годишна возраст, таткото на Кери го чиракувал кај ткајач на јажиња во блиското село Пидингтон, Нортхемптоншир.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://chi.gospelcom.net/GLIMPSEF/Glimpses/glmps045.shtml|title=Glimpses #45: William Carey's Amazing Mission|publisher=Christian History Institute|archive-url=https://archive.today/20050404040813/http://chi.gospelcom.net/GLIMPSEF/Glimpses/glmps045.shtml|archive-date=4 April 2005|accessdate=11 February 2008}}</ref> Неговиот учител, Кларк Николс, кој што бил црковен човек како него, но друг чирак, Џон Вор, бил дисидентер. Преку неговото влијание, Кери ја напуштил Англиканската црква и се придружил на други дисиденти со цел да формира мала конгрегационална црква во блискиот Хаклтон. Додека работел како чирак кај Николс, тој исто така се учел [[Старогрчки јазик|грчки]] со помош на Томас Џонс, кој бил локален ткајач кој што добил класично образование. Кога Николс починал во 1779 година, Кери почнал да работи за локалниот чевлар, Томас Олд; тој потоа се оженил со снаата на Олд, Дороти Плакет, во 1781 година во црквата „Свети Јован Крстител“, Пидингтон.<ref name="TOC">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.thoughtsonchrist.com/home/history-of-william-carey-father-of-modern-missions|title=History of William Carey - Father of Modern Missions|last=<!--Not stated-->|date=|work=Thoughts of Christ|publisher=|accessdate=July 22, 2025|quote=}}</ref> За разлика од Вилијам, Дороти била неписмена; нејзиниот потпис во венчалниот регистар е груб крст. Вилијам и Дороти Кери имале вкупно седум деца, пет сина и две ќерки; двете девојчиња за жал починале во детството, како и синот Питер, кој починал на 5-годишна возраст. Самиот Томас Олд починал набргу потоа, а Кери потоа го презел неговиот бизнис, во кое време самиот учел грчки, италијански, [[Холандски јазик|холандски]] и француски јазик, често читајќи додека работел на чевлите.<ref name="DCDA">{{Наведена мрежна страница|url=https://dcbasia.org/biography/carey-william|title=Carey, William|last=<!--Not stated-->|date=|work=Dictionary of Christian Biography in Asia|publisher=|accessdate=July 22, 2025|quote=}}</ref> На 10 август 1786 година, Кери бил ракоположен за баптистички свештеник и потоа бил пастор во мала црква, додека продолжувал да работи како чевлар.<ref name="TOC"/> Кери го ценел своето скромно потекло и се нарекувал себеси [[Чевларски занает|чевлар]]. Џон Браун Мајерс ја насловил својата биографија на Кери ''како Вилијам Кери, чевларот кој што станал татко и основач на модерните мисии''. == Основање на Баптистичкото мисионерско друштво == [[Податотека:Detail_from_Hanging_in_Carey_Baptist_Church_-_Moulton_-_Northamptonshire.JPG|мини|Детал од ѕидна закачалка што го прикажувала животот на Кери, во Баптистичката црква Кери, Мултон, Нортхемптоншир]] Кери исто така се вклучил во локално здружение на специјални баптисти кое што неодамна било формирано, каде што се запознал со луѓе како Џон Рајланд, Џон Сатклиф и Ендру Фулер, кои ќе станале негови блиски пријатели во подоцнежните години. Тие го поканиле да проповеда во нивната црква во блиското село Ерлс Бартон секоја втора недела. На 5 октомври 1783 година, Вилијам Кери исто така бил [[Крштевање|крстен]] од Рајланд и потоа се посветил на баптистичката деноминација. [[Податотека:W_H_Carey.jpg|мини|Портретна скица од Колсвортти Грант]] Во 1785 година, Кери исто така бил назначен за учител во селото Молтон. Исто така, тој бил поканет да служи како пастор во локалната баптистичка црква. Во тоа време го читал „ ''Извештајот за животот на покојниот преподобник Дејвид Брејнерд'' “ [[Џонатан Едвардс (теолог)|од Џонатан Едвардс]] и дневниците на истражувачот [[Џејмс Кук]], и многу се заинтересирал за ширење на христијанското [[евангелие]] низ целиот свет. Џон Елиот (од 1604 година, до 21 мај 1690 година), пуритански мисионер во Нова Англија, и Дејвид Брејнерд (1718–1747) станале „канонизирани херои“ и „потпалувачи“ на Кери. Во 1789 година, Кери исто така станал пастор со полно работно време во Баптистичката црква Харви Лејн во Лестер. Три години подоцна, во 1792 година, Кери го објавил својот револуционерен мисионерски манифест, ''„Истражување за обврските на христијаните да користат средства за преобраќање на паганите“''. Оваа кратка книга била составена од пет дела. Првиот дел бил теолошко оправдување за мисионерската активност, тврдејќи дека заповедта на Исус да правила ученици од целиот свет (Матеј 28: 18-20) останувала обврзувачка за христијаните. Вториот дел ја опишувал историјата на мисионерската активност, почнувајќи од раната Црква и завршувајќи со Дејвид Брејнерд и Џон Весли. Третиот дел се состоил од 26 страници со табели, во кои биле наведени статистички податоци за површина, население и религија за секоја земја во светот. Кери ги составил овие бројки за време на неговите години како учител. Четвртиот дел одговарал на приговорите за испраќање мисионери, како што биле тешкотиите во учењето на јазикот или опасноста по животот. Конечно, петтиот дел повикувал на формирање мисионерско друштво од страна на баптистичката деноминација и ги опишувал практичните средства со кои тоа би можело да се поддржи. Во значајната брошура на Кери биле наведени неговите основи за мисиите: христијанска обврска, мудро користење на достапните ресурси и точни информации.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедија:Се бара извор|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2015)">потребен е цитат</span>]]'' &#x5D;</sup> Вилијам подоцна одржал промисионерска проповед (Бесмртната проповед),<ref name="DCDA"/> користејќи го Исаија 54 :2–3 како свој текст, во кој што постојано го користл епиграмот кој потоа станал негов најпознат цитат: {{Цитатник|Очекувајте големи работи од Бога; обидувајте се да правите големи работи за Бога. }}Вилијам по некое време конечно го надминал отпорот кон мисионерските напори, а во октомври 1792 година било основано Посебното баптистичко друштво за ширење на евангелието меѓу незнабошците (подоцна Баптистичко мисионерско друштво, а од 2000 година и Светска мисија на БМС) во кое биле вклучени Кери, Ендру Фулер, Џон Рајланд и Џон Сатклиф како основачки членови. Потоа се зафатиле со практични прашања како што биле собирање средства, како и со одлучување каде ќе ги насочиле своите напори. Медицински мисионер, д-р Џон Томас, бил во [[Колката]] и бил во Англија собирајќи средства; тие се согласиле да го поддржат и дека Вилијам ќе го придружувал во Индија. == Мисионерскиот живот во Индија == [[Податотека:Grave_of_William_Carey,_India,_ca._1920_(IMP-CSCNWW33-OS15-65).jpg|мини|Овој црно-бел фенерски слајд {{Околу|1920}} го прикажува гробот во Серампоре на Вилијам Кери и неговата втора сопруга Шарлот Емилија Кери (1761–1821) и третата сопруга Грејс Кери (починала 1835).]] Вилијам, неговиот најстар син Феликс, Томас и неговата сопруга и ќерка отпловиле од Лондон на британски брод во април 1793 година. Потоа Дороти Кери одбила да ја напуштила Англија, затоа што била бремена со нивниот четврти син и никогаш не била оддалечена повеќе од неколку милји од дома; но пред да заминат, повторно ја замолиле да дојде со нив и таа дала согласност, знаејќи дека нејзината сестра Кити ќе ѝ помогнела да се породи. На патот, тие биле одложени на [[Остров Вајт|островот Вајт]], по што капетанот на бродот добил вест дека ја загрозувал својата команда ако ги пренесел мисионерите во колката, бидејќи нивното неовластено патување го кршел трговскиот монопол на Британската источноиндиска компанија. Тој потоа решил да отплови без нив, но тие биле одложени до јуни кога Томас нашол дански капетан кој што бил спремен да им понуди превоз. Во меѓувреме, сопругата на Кери, која дотогаш се породила, се согласила да го придружувал под услов да дојде и нејзината сестра. Тие на крајот слетале во [[Колката]] во месецот ноември.<ref name="notefrom">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ccel.org/s/smith_geo/carey/carey.htm|title=Note from the preparer of this etext_ I have had to insert a view comments mainly in regards to adjustments to fonts to allow}}</ref> Во текот на првата година во Колката, мисионерите барале средства за издржување и место за воспоставување на својата мисија. Тие исто така почнале да го учат бенгалскиот јазик со цел да комуницираат меѓусебе. Еден човек кој што бил пријател на Томас поседувал две [[Фабрика|фабрики]] за индиго и им биле потребни менаџери, па Кери потоа се преселил со своето семејство на запад, во Миднапор. Во текот на шесте години додека Кери управувал со фабриката за индиго, тој ја завршил првата ревизија на својот бенгалски [[Нов завет]] и почнал да ги формулира принципите врз кои ќе се формирала неговата мисионерска заедница, вклучувајќи го заедничкиот живот, финансиската самодоверба и обуката на домородните свештеници. Неговиот син Питер за жал починал од дизентерија, која, заедно со други причини за стрес, резултирала со [[Душевно растројство|нервен слом]] од кој Дороти никогаш не се опоравила.<ref name="notefrom"/> Во меѓувреме, мисионерското друштво почнало да испраќа се повеќе мисионери во Индија. Прв пристигнал Џон Фоунтин, кој пристигнал во Миднапор и тој почнал да предава. По него следеле Вилијам Ворд, печатарот; Џошуа Маршман, учител; Дејвид Брансдон, еден од учениците на Маршман; и Вилијам Грант, кој починал три недели по неговото пристигнување. Бидејќи Источноиндиската компанија сè уште била непријателски настроена кон мисионерите, тие потоа се населиле во данската колонија во Серампор и таму им се придружил Вилијам на 10 јануари 1800 година.<ref name="notefrom"/> === Доцниот индиски период === [[Податотека:Carey_House_-_Serampore_College_-_Hooghly_2017-07-06_0903.JPG|мини|Кери живеел во колеџот Серампоре.]] '''Општо''' Во мај 1799 година, Вилијам Ворд, Хана и Џошуа Маршман пристигнале од Англија и му се придружиле на Кери во неговата работа. Тројцата мажи станале познати како триото Серампоре. Преобраќањето на Хиндусите во христијанство поставило ново прашање за мисионерите дали било соодветно преобратениците да ја задржале својата каста. Во 1802 година, ќерката на Кришна Пал, судра, се омажила за брамин. Оваа венчавка била јавна демонстрација дека црквата ги отфрла кастинските разлики. Брансдон и Томас за жал починале во 1801 година. Истата година, генералниот гувернер го основал колеџот Форт Вилијам, колеџ кој што бил наменет за образование на државни службеници. Тој му понудил на Кери позиција на професор по бенгалски јазик. Меѓу колегите на Кери на колеџот биле и стручњаци, со кои што можел да се консултирал за да го исправи својот бенгалски тестамент.<ref name="RPCWC">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rpc.ox.ac.uk/about-regents/portraits/helwys/william-carey/#:~:text=William%20Carey%20was%20born%20on,in%20an%20additional%2029%20languages.|title=William Carey (1761-1834) and his Indian pundit Mrityunjaya Vidyalankar (c. 1762-1819)|last=<!--Not stated-->|date=|work=Regent’s Park College|publisher=|accessdate=July 22, 2025|quote=}}</ref> Еден од неговите колеги бил неговиот Мунши, Рам Рам Басу, кој што го научил санскрит и други индиски јазици. Тој, исто така тој, напишал граматика на бенгалски и [[санскрит]] и го започнал преводот на Библијата на санскрит. Тој, исто така, го искористил своето влијание врз генералниот гувернер со цел да помогне во ставањето крај на практиките на жртвување бебиња и сути, Вилијам откако се консултирал со стручњаците и утврдил дека тие немаат основа во хиндуистичките свети списи (иако вторите не биле укинати до 1829 година). Дороти Кери за жал починала во 1807 година. Поради нејзиниот исцрпувачки ментален слом, таа одамна престанала да биде способен член на мисијата, а нејзината состојба била дополнителен товар за неа. Џон Маршман напишал како Кери работел на своите студии и преводи, „...додека една луда сопруга, често доведена до состојба на највознемирувачко возбудување, била во соседната соба...“. Неколку пријатели и колеги го наговориле Вилијам да ја испратил Дороти во лудница. Но, тој се згрозил од помислата на третманот што таа би можела да го добиела на таквото место и ја презел одговорноста да ја задржил во семејниот дом, иако децата биле изложени на нејзиниот голем бес. Во 1808 година, Вилијам пак се оженил. Неговата нова сопруга Шарлот Румор, била [[данска]] членка на неговата црква, за разлика од Дороти, била интелектуално еднаква на Кери. Тие биле во брак 13 години, сè до нејзината смрт. Од печатарската машина во мисијата доаѓале преводи на Библијата на бенгалски, санскрит и други главни јазици и дијалекти. Многу од овие јазици никогаш порано не биле печатени; Вилијам Ворд морал рачно да создавал перфоратори за буквите. Вилијам исто така почнал да преведувал литература и свети списи од оригиналниот санскрит на англиски јазик со цел да ги направил достапни за својот сонародник. На 11 март 1812 година, пожар во печатницата тој предизвикал штета од 10.000 фунти и си ја изгубил неговата работа. Меѓу загубите биле многу незаменливите ракописи, вклучувајќи голем дел од преводот на Кери на санскритска литература и полиглотски речник на санскрит и сродни јазици, кој би било значајно [[Филологија|филолошко]] дело доколку бил завршен. Сепак, самата печатарска машина и перфораторите биле спасени, а мисијата можела да продолжи со печатење за шест месеци. За време на животот на Вилијам, мисијата ја испечатила и дистрибуирала Библијата целосно или делумно на 44 јазици и дијалекти. Исто така, во 1812 година, Адонирам Џадсон, кон што бил американски конгрегационален мисионер на пат кон Индија, ги проучувал Светото писмо за крштевањето како подготовка за средбата со Кери. Неговите студии го навеле да стане баптист. Наговорот на Кери кон американските баптисти да ја преземале поддршката за мисијата на Џадсон, довело до основање во 1814 година на првиот одбор на Американската баптистичка мисија, ''Општата мисионерска конвенција на баптистичката деноминација во Соединетите Американски Држави за странски мисии'', подоцна позната како Тригодишна конвенција . Повеќето американски баптистички деноминации денес директно или индиректно потекнувале од оваа конвенција. [[Податотека:SeramporeCollege.jpg|мини|Колеџ Серампоре]] [[Податотека:Statue_of_William_Carey.jpg|мини|Ваја на Вилијам Кери во градината на Агри Хортикултурното друштво на Индија во Алипоре, колката, Индија.]] Во 1818 година, мисијата го основала колеџот Серампор со цел да ги научи домородните свештеници за растечката црква и да обезбедил образование во уметноста и науката за секого, без оглед на кастата или земјата. Фредерик VI, крал на Данска, тој исто такадоделил кралска повелба во 1827 година со која што колеџот станал институција што доделувала дипломи,и била прва во Азија. Во 1820 година, Вилијам го основал Агрохортикултурното друштво на Индија во Алипор, колката, поддржувајќи го неговиот ентузијазам за ботаниката. Кога Вилијам Роксбург заминал на отсуство, на Кери му било доверено да ја одржувал Ботаничката градина во колката. И потоа родот ''[[Careya]]'' бил именуван по него.<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/stream/williamcarey00culr#page/190/mode/1up/|title=William Carey|last=Culross|first=James|publisher=A.C. Armstrong & Son|year=1882|location=New York|page=190}}</ref>{{Цитатник|Очекувајте големи работи од Бога; обидувајте се да правите големи работи за Бога. }}Втората сопруга на Кери, Шарлота, за жал починала во 1821 година, а по неа следел и неговиот најстар син Феликс. Во 1823 година тој се оженил по трет пат, со вдовица по име Грејс Хјуз. Внатрешното несогласување и огорченост растеле во Мисионерското друштво како што растел неговиот број, постарите мисионери умирале и биле заменети со помалку искусни мажи. Пристигнале некои нови мисионери кои не биле спремни да живеат во комуналниот начин што се развил, еден од нив отишол дотаму каде што побарал „посебна куќа, штала и слуги“. Ненавикнати на ригорозната работна етика на Кери, Ворд и Маршман, новите мисионери ги сметале своите постари лица - особено Маршман - за диктаторски, доделувајќи им работа што не им се допаѓало. Ендру Фулер, кој што бил секретар на Друштвото во Англија, починал во 1815 година, а неговиот наследник, Џон Даер, бил бирократ кој што се обидел да го реорганизира Друштвото по деловни линии и да управувал со секоја ситница од мисијата Серампоре од Англија. Нивните разлики се покажале како непомирливи, а Кери формално ги прекинал врските со мисионерското друштво што го основал, напуштајќи го имотот на мисијата и преселувајќи се на универзитетскиот имот. Тој исто така живеел мирен живот до својата смрт во 1834 година, ревидирајќи ја својата бенгалска Библија, проповедајќи и подучувајќи ги студентите. Каучот на кој штопочинал, на 9 јуни 1834 година, сега се наоѓал во колеџот Риџентс Парк, баптистичката сала на [[Оксфордски универзитет|Оксфордскиот универзитет]]. === Животот во Индија === Голем дел од она што било познато е за активностите на Кери во [[Индиски Потконтинент|Индија]] е од мисионерски извештаи испратени дома. Историчари како што биле Комарофс, Торн, Ван дер Вир и Брајан Пенингтон забележувале дека претставувањето на Индија во овие извештаи мора да се испитало во нивниот контекст и со внимание кон нејзината евангелистичка и колонијална идеологија. Извештаите на Кери билеусловени од неговата позадина, лични фактори и неговите сопствени религиозни верувања. Полемичките белешки и набљудувања на Кери и неговиот колега Вилијам Ворд биле во заедница која што страдала од [[екстремна сиромаштија]] и [[Епидемија|епидемии]], и тие исто така изградиле поглед на [[Индиска култура|културата на Индија]] и хиндуизмот во светлината на нивните мисионерски цели.<ref>Robert Eric Frykenberg and Alaine M. Low (2003), Christians and Missionaries in India, pp. 156–157, {{ISBN|978-0-8028-3956-5}}</ref> Исто така овие извештаи биле од оние кои ја искажале својата убеденост во странската мисионерска работа, а писмата опишувале искуства на странци кои биле негодувани и од индиското население, како и од европските службеници и конкурентските христијански групи. Нивните описи за културата и хиндуизмот билесоздадени во [[Бенгал]], каде што бил физички, политички и духовно тешко да се проповеда. Пенингтон ги сумирал описите што ги објавиле Кери и неговите колеги на следниов начин:<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>Вилијам им препорачал на неговите сонародници англо-индијанци да учеле и толкувале санскрит на начин „компатибилен со колонијалните цели“,<ref name="sn1">Silvia Nagy (2010), ''Colonization Or Globalization?: Postcolonial Explorations of Imperial Expansion'', p. 62, {{ISBN|978-073-91-31763}}</ref> пишувајќи дека „за да се придобие увото на оние кои се на тој начин биле измамени, потребно било да веруваат дека говорникот има супериорно познавање на предметот. Во овие околности, познавањето на санскритот е било вредно“.<ref name="sn1" /> Според индискиот историчар В. Рао, на Кери му недостасувала многу толеранција, разбирање и почит кон индиската култура, при што ја опишувал индиската музика како „одвратна“ и потсетувал на практики „нечесни“ за Бога. Ваквите ставови влијаеле врз литературата која што ја напишале Кери и неговите колеги. == Семејна историја == Биографиите на Кери, како оние на Ф.Д. Вокер<ref>Frank Deauville Walker, ''William Carey'' (1925, repr. Chicago: Moody Press, 1980). {{ISBN|0-8024-9562-1}}.</ref> и Џ.Б. Мајерс, само алудирале на страдањето на Кери кое што било предизвикано од менталната болест и последователниот нервен слом што го претрпела неговата сопруга, Дороти, во раните години од нивната служба во Индија. Неодамна, биографијата на Дороти Кери од Бек прикажувала подетална слика: Вилијам Кери го искоренил своето семејство од сè што му било познато и се обидел да ги населил во една од најневеројатните и најтешките култури во светот за необразована британска [[работничка класа]] од 18 век. Таа исто така била соочена со огромни тешкотии во прилагодувањето на сите овие промени, но, таа не успеала да се прилагоди емоционално и на крајот, ментално, а нејзиниот сопруг се верувало дека бил неспособен да ѝ помогне.<ref name="Beck, James R. 1992">Beck, James R. ''Dorothy Carey: The Tragic and Untold Story of Mrs. William Carey.'' Grand Rapids: Baker Book House, 1992. {{ISBN|0-8010-1030-6}}.</ref> Кери дури им пишувал и на своите сестри во Англија на 5 октомври 1795 година: „Веќе некое време сум во опасност да го изгубам животот. Љубомората е големото зло што го прогонува нејзиниот ум.“ Психичкиот слом на Дороти (,,во исто време кога Вилијам Кери го Крштевал својот прв индиски преобратеник и својот син Феликс, неговата сопруга била насилно затворена во нејзината сова, бунцајќи во лудило<ref>[http://www.bethelcollege.edu/academics/library/Archives/reflections/v2n1p25_28.pdf Book Review - Dorothy Carey: The Tragic And Untold Story Of Mrs. William Carey] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060915144241/http://www.bethelcollege.edu/academics/library/Archives/reflections/v2n1p25_28.pdf|date=15 September 2006}}</ref> неизбежно довел до други семејни проблеми. [[Џошуа Маршман]] бил згрозен од занемарувањето на шетирите момчиња на Кери кога првпат ги сретнал во 1800 година. На возраст од 4, 7, 12 и 15 години, тие биле невоспистани, недисциплинирани и необразовани.<ref>{{Узурпирана|[https://web.archive.org/web/20140718165819/http://www.missionariesoftheworld.org/2011/07/hannah-marshman.html Missionaries of the World website, ''Hannah Marshmann'', article dated July 4, 2011]}}</ref> == Есхатологија == Освен студијата на Иан Мареј, ''„Пуританската надеж“'',<ref>Iain H. Murray, ''The Puritan Hope.'' Carlisle, PA: Banner of Truth, 1975. {{ISBN|0-85151-037-X}}.</ref> во бројните биографии на Кери било посветено помалку внимание на неговата постмилениумска есхатологија, како што била изразена во неговиот главен мисионерски манифест, особено не дури ни во статијата на [[Bruce J. Nichols|Брус Џ. Николс]] „Теологијата на Вилијам Кери“. Вилијам исто така бил [[Калвинизам|калвинист]].<ref name="yeh13">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=qzNNAwAAQBAJ|title=Expect Great Things, Attempt Great Things: William Carey and Adoniram Judson, Missionary Pioneers|last=Yeh|first=Allan|last2=Chun|first2=Chris|date=2013|publisher=Wipf and Stock|isbn=9781610976145|page=13}}</ref> и постмилениалист. Дури и двете дисертации што ги дискутирале неговите достигнувања (од Оусорен и Потс) игнорирале големи области од неговата теологија. Ниту едната не ги споменувал неговите есхатолошки ставови, кои одиграле многу голема улога во неговата мисионерска ревност. Еден исклучок, во биографијата на Џејмс Бек за неговата прва сопруга, го споменувал неговиот личен оптимизам во поглавјето „Ставови кон иднината“, но не и неговата оптимистичка перспектива за светските мисии, која произлегувала од постмилениумската теологија. == Преведување, образование и училишта == [[Податотека:William_Carey_Used_Desk_-_Carey_Museum_-_Serampore_College_-_Hooghly_2017-07-06_0749.JPG|мини|Бирото на Кери во колеџот Серампоре]] Кери исто така посветил голем труд и време на проучување не само на општиот јазик бенгалски, туку и на многу други индиски народни јазици и на древниот коренски јазик [[санскрит]]. Во соработка со Колеџот во Форт Вилијам, Кери го превел хиндуистичкиот класик на англиски јазик, почнувајќи со [[Рамајана]]. Потоа исто така ја превел [[Библија|Библијата]] на [[Бенгалски јазик|бенгалски]], орија, марати, хинди, асамски и санскрит, а делови од неа на други дијалекти и јазици.<ref name="britannica">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.britannica.com/biography/William-Carey|title=William Carey|date=20 February 2024}}</ref>30 години Кери работел на колеџот како професор по бенгалски, санскрит и марати,<ref name="britannica" /><ref>{{Наведена книга|title=The Life of William Carey, D.D.: Shoemaker and Missionary, Professor ..., Part 4|last=Smith|first=George|date=1885|publisher=R & R Clark, Edinburgh|pages=69–70|author-link=George Smith (1833–1919)}}</ref> објавувајќи ја, во 1805 година, првата книга за граматика на марати.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=8Ben0lE61msC|title=Language Change: Lexical Diffusion and Literacy|last=Rao|first=Goparaju Sambasiva|publisher=Academic Foundation|year=1994|isbn=978-81-7188-057-7|pages=48 and 49|archive-url=https://web.archive.org/web/20141207082805/https://books.google.com/books?id=8Ben0lE61msC|archive-date=7 December 2014}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=A Grammar of the Marathi Language|last=Carey|first=William|publisher=Serampore Mission Press|year=1805|isbn=978-1-108-05631-1|location=Serampur|author-link=William Carey (missionary)}}</ref> Издавачката куќа „Serampore Mission Press“ што ја основал Кери се сметала за единствената печатница што „постојано сметала дека е доволно важно скапите фонтови да се лијат за неправилните и запоставени јазици на индискиот народ“.<ref name="kopf71">{{Наведена книга|title=British Orientalism and the Renaissance: The Dynamics of Indian Modernization 1778–1835|last=Kopf|first=David|date=1969|publisher=Calcutta: Firma K.L. Mukhopadhyay|pages=71, 78}}</ref> Кери и неговиот тим создавале учебници, речници, класична литература и други публикации што им служеле на децата од основно училиште, студентите на факултет и пошироката јавност, вклучувајќи ја и првата систематска санскритска граматика, која послужила како модел за подоцнежните публикации.<ref>{{Наведено списание|last=Brockington|first=John|date=1991–1992|title=William Carey's Significance as an Indologist|url=http://www.indologica.com/volumes/vol17-18/vol17-18_art05_BROCKINGTON.pdf|journal=Indologica Taurinensia|volume=17–18|pages=87–88|access-date=29 January 2017}}</ref> Во доцните 1700ти и раните 1800ти години во Индија, само деца од одредени општествени слоеви добивале образование, па дури и тоа било ограничено на основно сметководство и хиндуистичка религија. Само кастите на брамините и писателите имале право на читање, а само мажите, жените биле целосно необразовани. Кери исто така основал неделни училишта во кои што децата учеле да читаат користејќи ја Библијата како учебник. Во 1794 година, тој отворил, на свој трошок, она што се сметало за прво основно училиште во Индија. Системот на јавни училишта што го иницирал Кери се проширил за да ги вклучил и девојчињата во ера кога образованието на жените се сметало за незамисливо. Се сметало дека делото на Кери го започнало она што подоцна станало Христијанско народно образовно друштво, кое обезбедувало образование на англиски јазик низ цела Индија. == Дела == ''Памфлети'' * Истражување за обврските на христијаните да користеле средства за преобраќање на паганите: (1792) Манифест со кој се повикувале одредени баптисти да учествуваат во странски мисии. [[iarchive:bim_eighteenth-century_an-enquiry-into-the-obli_carey-william_1792|Линк]] * Дијалози наменети за олеснување на усвојувањето на бенгалскиот јазик: (1818) Книга што им помогнала на луѓето да го научат бенгалскиот јазик ''Книги'' * Hortus Bengalensis (1814) Книга што Кери ја уредувал и објавил * Граматика на каннада (Kannaḍada modala mudrita pustaka) (1817) * Флора Индика (1832) Книга што Кери ја уредувала и објавувала * Писма од Серампор (1892) Збирка необјавена преписка меѓу Кери и други со Џон Вилијамс од 1800–1816 година. [[iarchive:seramporeletters00carerich/mode/2up|Линк]] * Книга за граматика на марати : [https://www.cambridge.org/core/books/grammar-of-the-mahratta-language/DB3719B93EEE228B414272849A46A675 Граматика на јазикот Махрата (1805)] ''Други списи'' * Дневникот и избраните писма на Вилијам Кери: Книга што вклучува написи за вредноста на мисиите, стратегијата на мисијата и поддршката на мисијата Кери, исто така, ја превел Библијата на неколку јазици, вклучувајќи бенгалски, орија, марати, хинди, асамски и санскрит. == Наследство == Вилијам поминал 41 година во Индија без отсуство. Неговата мисија вклучувала околу 700 преобратеници во нација од милиони луѓе, но тој поставил импресивна основа за преводи на Библијата, образование и социјални реформи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.christianitytoday.com/ch/131christians/missionaries/carey.html?start=2|title=William Carey|publisher=[[Christianity Today]]|accessdate=7 November 2016}}</ref> Тој бил наречен „татко на модерните [[Мисионерство|мисии]]“ и „првиот културен антрополог во Индија".<ref name="kopf70">{{Наведена книга|title=British Orientalism and the Renaissance: The Dynamics of Indian Modernization 1778–1835|last=Kopf|first=David|date=1969|publisher=Firma K.L. Mukhopadhyay|location=Calcutta|pages=70, 78|author-link=David Kopf}}</ref> Се зборувало дека неговото учење, преводи, списи и публикации, неговите образовни установи и влијанието во општествените реформи „ја означијале пресвртницата на индиската култура од опаѓачки кон нагорен тренд“.Вилијам одиграл клучна улога во отворањето на колеџот Серампор во Серампор. Страсното инсистирање на Кери за промена резултирала со основање на Баптистичкото мисионерско друштво.<ref name="yeh117">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=qzNNAwAAQBAJ|title=Expect Great Things, Attempt Great Things: William Carey and Adoniram Judson, Missionary Pioneers|last=Yeh|first=Allan|last2=Chun|first2=Chris|date=2013|publisher=Wipf and Stock|isbn=9781610976145|page=117}}</ref> Многу училишта биле именувани по него: * Христијанско училиште „Вилијам Кери“ (WCCS) во [[Сиднеј|Сиднеј, Нов Јужен Велс]] * Меѓународниот универзитет Вилијам Кери, основан во 1977 година во Пасадена, Калифорнија * Теолошки колеџ Кери во Ванкувер, Британска Колумбија * Баптистички колеџ „Кери“ во [[Окленд]], Нов Зеланд * Баптистичкото граматичко училиште „Кери“ во [[Мелбурн|Мелбурн, Викторија]] * Колеџ Кери во [[Коломбо]], Шри Ланка * Универзитет Вилијам Кери,кој што било основан јужно од Хатисбург, [[Мисисипи]] во 1892 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.wmcarey.edu/about-william-carey|title=About William Carey|publisher=William Carey University|accessdate=26 January 2017}}{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Баптистички колеџ Кери во [[Перт]], Австралија * Мисија и училиште Кери на западната граница на Мичиген: Која што била основано од баптистичкиот мисионер на племињата Исак Мекој во 1822 година <ref name="McCoyCareyMGW">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.migenweb.org/cass/Profiles/Watson/BIO24IsaacMcCoy.pdf|title=Reverend Isaac McCoy & the Carey Mission|last=Watson|first=Jeannie|publisher=Michigan Genealogy on the Web|accessdate=July 22, 2024}}</ref><ref name="TBEMcCoy">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=h0g4AQAAMAAJ|title=The Baptist Encyclopedia|date=1881|volume=2|pages=766–767|access-date=July 23, 2024}}</ref> * Академијата „Вилијам Кери“ во Читагонг, Бангладеш, нуди образование од градинка до 12-то одделение. * Спомен-училиштето Вилијам Кери: Медицински медиум за англиски јазик со заедничко образование во Серампор, Хугли. * Меѓународно училиште „Вилијам Кери“: Училиште на англиски јазик основано на 17 август 2008 година во [[Дака]], Бангладеш. == Артефакти == Црквата „Свети Јаков“ во Полерспури, Нортхемптоншир, каде што Кери бил крстен и каде што ја посетувал често како момче, имало изложба посветена на Вилијам Кери. Баптистичката црква „Кери“ во Мултон, Нортхемптоншир, исто така, имало изложба на артефакти поврзани со Вилијам Кери, како и блиската куќа каде што живеел.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.thecareyexperience.co.uk/|title=The Carey Experience|last=Cooper|first=Matthew|accessdate=7 November 2016|archive-date=2025-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410200819/http://www.thecareyexperience.co.uk/|url-status=dead}}</ref> Во Лестер, Баптистичката црква Харви Лејн, последната црква во Англија каде што служел Кери пред да замине за Индија, била уништена од пожар во 1921 година. Блиската куќа на Кери служела како музеј „Спомени на Кери“ од 1915 година, сè додека не била уништена за да се направи место за нов патен систем во 1968 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.leicester.gov.uk/your-council-services/lc/growth-and-history/blueplaques/blueplaquespeople/williamcarey/|title=William Carey|work=Blue plaques|publisher=Leicester|accessdate=2026-05-08|archive-date=2013-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005074044/http://www.leicester.gov.uk/your-council-services/lc/growth-and-history/blueplaques/blueplaquespeople/williamcarey/|url-status=dead}}.</ref> Артефактите од музејот биле предадени на Централната баптистичка црква на улицата Чарлс, Лестер, во која што се наоѓал Музејот Вилијам Кери.<ref name="visitleicester">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.visitleicester.info/whats-on/central-baptist-church-and-william-carey-museum-p753041|title=Central Baptist Church and William Carey Museum|work=Visit Leicester|accessdate=1 March 2020|archive-date=2020-02-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229204717/https://www.visitleicester.info/whats-on/central-baptist-church-and-william-carey-museum-p753041|url-status=dead}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.central-baptist.org.uk/william-carey-museum|title=William Carey Museum|work=Central Baptist|accessdate=13 March 2020|archive-date=2019-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190510235959/https://www.central-baptist.org.uk/william-carey-museum|url-status=dead}}</ref> Библиотеката и архивата „Ангус“ во Оксфорд ја поседувале најголемата поединечна колекција на писма од Кери, како и бројни артефакти како што се неговата Библија и знакот од неговата продавница за теписи со кордвејнер. Постоила голема колекција на историски артефакти, вклучувајќи писма, книги и други артефакти што му припаѓале на Кери во Центарот за проучување на животот и делото на Вилијам Кери во Донел Хол на кампусот на Универзитетот Вилијам Кери во Хатисбург.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.wmcarey.edu/carey/|title=Center for Study of the Life and Work of William Carey|publisher=William Carey university|accessdate=2026-05-08|archive-date=2011-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110506215012/http://www.wmcarey.edu/carey/links/full_texts.htm|url-status=dead}}</ref> Откако тие се населиле во Серампоре, мисијата купила куќа која што била толку голема да можела ги смести сите нивни семејства и училиште, кое требало да биде нивно главно средство за издршка. Ворд потоа отворил печатница со машина за печатење од втора рака која што ја набавил Кери и започнал со печатење на Библијата на бенгалски јазик. Во август 1800 година, Фаунтин починал од дизентерија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.wmcarey.edu/carey/bios/fountain.pdf|title=Fountain|last=Woodall|first=R.|date=12 September 1946|work=wmcarey.edu|accessdate=10 August 2023|archive-date=2023-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225020619/https://www.wmcarey.edu/carey/bios/fountain.pdf|url-status=dead}}</ref> До крајот на таа година, мисијата го имала својот прв преобратен, [[Хиндуизам|хиндуист]] по име Кришна Пал. Тие исто така ја заработиле добрата волја на локалната данска влада и Ричард Велсли, кој што бил тогашен генерален гувернер на Индија. == Наводи == {{наводи}} == Литература == * Кери, Јустас - ''[[iarchive:memoirofwilliamcwc00care/page/n7/mode/2up|Мемоари на Вилијам Кери, ДД, доцен мисионер во Бенгал, професор по ориентални јазици на Колеџот Форт Вилијам, колката]]'' . Бостон: Гулд, Кендал и Линколн, 1836; 2-ро издание: Лондон: Џексон и Волфорд: 1837. * Кери, С. Пирс - ''Вилијам Кери „Таткото на современите мисии“'', уредник Питер Мастерс, Вејкман Траст, Лондон, 1993 (С. Пирс Кери беше внук и истакнат баптистички свештеник во [[Мелбурн]], Австралија.) * Кјул, Венеција - Ѕвоната на Мултон, Издавачката куќа „Кери Прес“, 1942 (детска биографија) * Граматика на бенгалскиот јазик (1801) * ''Kathopakathan'' [কথোপকথন] (т.е. „Разговори“) (1801) * ''Itihasmala'' [ইতিহাসমালা] (т.е. „Хроника“) (1812) == Надворешни врски == * [http://piddingtonchurch.blogspot.co.uk/ Црквата „Свети Јован Крстител“, Пидингтон] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130403043156/http://piddingtonchurch.blogspot.co.uk/ |date=2013-04-03 }} * [http://www.wholesomewords.org/missions/icarey.html Биографиите на Вилијам Кери] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090414225955/http://www.wholesomewords.org/missions/icarey.html|date=14 April 2009}} * [http://www.wmcarey.edu/carey Центарот за проучување на животот и делото на Вилијам Кери, САД,] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090929143822/http://www.wmcarey.edu/ |date=2009-09-29 }} вклучува [http://www.wmcarey.edu/carey/links/full_texts.htm дела од и за Кери] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110506215012/http://www.wmcarey.edu/carey/links/full_texts.htm |date=2011-05-06 }} * [http://www.thecareyexperience.co.uk/paulerspury.htm Искуството на Вилијам Кери] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20181226125113/http://www.thecareyexperience.co.uk/paulerspury.htm |date=2018-12-26 }} * [https://web.archive.org/web/20150314140253/http://www.central-baptist.org.uk/Carey_Exhibition.html Изложбата Кери], Централна баптистичка црква, Лестер * [http://missionarycare.com/what-about-dorothy.html Проблеми со мисионерскиот брак: Што е со Дороти?] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240525143452/https://www.missionarycare.com/what-about-dorothy.html |date=2024-05-25 }} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Кери, Вилијам}} [[Категорија:Англикански светци]] [[Категорија:Починати во 1834 година]] [[Категорија:Родени во 1761 година]] [[Категорија:Статии со врски до проектот „Гутенберг“]] [[Категорија:Англиски ботаничари]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Христијански мисионери]] cg8h4bc1yhmzsjzql0d4kciettb82bq 0 1397508 5602803 5581097 2026-08-01T09:54:34Z Stariot Golman 89502 5602803 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Павел Шулц | image = [[Податотека:Pavel Šulc (cropped).jpg|200px]] | image_size = | birth_date = {{birth date and age|2000|12|29|df=yes}} | birth_place = [[Карлови Вари]], [[Чешка]] | nationality = {{flagsport|CZE}} [[Чешка]] | height = {{height|m=1.77}} | position = [[Среден ред (фудбал)|среден ред]] | currentclub = {{Fb team Olympique Lyonnais}} | clubnumber = 10 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Viktoria Plzen}} | years1 = 2017–2025 | caps1 = 115 | goals1 = 36 | clubs1 = {{Fb team Viktoria Plzen}} | years2 = 2019 | caps2 = 16 | goals2 = 3 | clubs2 = →{{Fb team Vysocina Jihlava}} | years3 = 2019 | caps3 = 15 | goals3 = 0 | clubs3 = →{{Fb team Opava}} | years4 = 2020 | caps4 = 15 | goals4 = 3 | clubs4 = →{{Fb team Ceske Budejovice}} | years5 = 2022-2023 | caps5 = 32 | goals5 = 5 | clubs5 = →{{Fb team Jablonec}} | years6 = 2025- | caps6 = 27 | goals6 = 11 | clubs6 = {{Fb team Olympique Lyonnais}} | nationalyears1 = 2017-2018 | nationalcaps1 = 4 | nationalgoals1 = 1 |nationalteam1 = {{flagsport|CZE}} [[Фудбалска репрезентација на Чешка под 17 години|Чешка 17]] | nationalyears2 = 2018-2019 | nationalcaps2 = 7 | nationalgoals2 = 2 |nationalteam2 = {{flagsport|CZE}} [[Фудбалска репрезентација на Чешка под 19 години|Чешка 19]] | nationalyears3 = 2019 | nationalcaps3 = 4 | nationalgoals3 = 1 |nationalteam3 = {{flagsport|CZE}} [[Фудбалска репрезентација на Чешка под 20 години|Чешка 20]] | nationalyears4 = 2019-2020 | nationalcaps4 = 20 | nationalgoals4 = 5 |nationalteam4 = {{flagsport|CZE}} [[Фудбалска репрезентација на Чешка под 21 година|Чешка 21]] | nationalyears5 = 2024- | nationalcaps5 = 24 | nationalgoals5 = 5 |nationalteam5 = {{flagsport|CZE}} [[Фудбалска репрезентација на Чешка|Чешка]] }} '''Павел Шулц''' (роден на [[29 декември]] [[2000]] година, во [[Карлови Вари]]) — [[Чешка|чешки]] [[фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|играч од средниот ред]] на [[ФК Олимпик Лион|Олимпик Лион]] и на [[Фудбалска репрезентација на Чешка|чешката репрезентација]]. ==Титули== ===Клупски=== ===={{flagsport|CZE}} Викторија Плзењ==== *'''[[Прва фудбалска лига на Чешка]]''' : 1 : 2021-2022 ===Поединечни=== * [[Чешки фудбалер на годината]]: 2025<ref>{{Cite news|first1=Miloslav|last1=Novák|last2=Duffek|first2=Dominik|last3=Macháčová|first3=Lucie|title=Fotbalistou roku 2025 se stal Šulc. Na pódiu poděkoval i své kočce|url=https://www.idnes.cz/fotbal/reprezentace/fotbalista-roku-2025-pavel-sulc-trener-roku-jindrich-trpisovsky-talent-roku-matej-sin.A260323_141250_fot_reprez_duff|website=[[iDNES.cz]]|publisher=[[Mafra (company)|Mafra]]|date=23 March 2026|access-date=23 March 2026|language=cs}}</ref> * [[Златна топка (Чешка)]]: 2025<ref>{{Cite news|first=Miloslav|last=Novák|title=Šulc dobyl český Zlatý míč, během jara předčil Součka s Provodem|url=https://www.idnes.cz/fotbal/reprezentace/pavel-sulc-zlaty-mic-ceske-republiky-vitez-ankety.A250714_175529_fot_reprez_min|website=[[iDNES.cz]]|publisher=[[Mafra (company)|Mafra]]|date=15 July 2025|access-date=15 July 2025|language=cs}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=Чешка |image3=Flag of Czech Republic.svg }} *[https://www.soccerway.com/player/sulc-pavel/dYaeeH8k/ Павел Шулц на soccerway] *[https://www.transfermarkt.com/pavel-sulc/profil/spieler/500053 Павел Шулц на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/305545/pavel-sulc Павел Шулц на espn] *[https://www.whoscored.com/players/412171/show/pavel-sulc Павел Шулц на whoscored] {{Состав на Чешка на СП фудбал 2026}} {{Navboxes |bg = gold |fg = black |bordercolor = solid 1px #000; |title = Награди |list1 = {{Чешки фудбалер на годината}} }} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Шулц, Павел}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Чешки фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Викторија Плзењ]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Олимпик Лион]] [[Категорија:Родени во 2000 година]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] n4ar7ep1ipnmzzcur8jjxgg6u8lk3np 4 1398190 5602795 5581902 2026-08-01T09:32:54Z P.Nedelkovski 47736 /* Список на учесници */ 5602795 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во август е планирано да се одржат 5 (пет) '''[[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенди]]''', кои се изведуваат во текот на еден викенд, со почеток во 00:00 ч. во сабота и крај во 23:59 ч. во недела. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот викенд. '''Напомена:''' Заради избегнување на спротивставени уредувања и пишување на иста статија од двајца или повеќе корисници на Википедија на македонски јазик, секој заинтересиран учесник е пожелно да го пријави своето учество и да избере кои статии ќе ги уредува! == Награди и рангирање == <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките викенди и/или денови во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_викенди_2026#Уредувачки_викенди_по_месеци|проектната страница]] ==Претстојни викенди== === Четириилјадници === [[Податотека:BSicon MOUNTAIN.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Четириилјадници“]] Во периодот 1-2 август 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Четириилјадници“, односно планински врвови над 4000 метри надморска височина. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за овие врвови може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Four-thousanders]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Егиј Бланш де Петере]] (Н)}} |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Поранешни замоци === [[Податотека:Castello araldico.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Поранешни замоци“]] Во периодот 8-9 август 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Поранешни замоци“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за поранешните замоци може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Former castles]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Магионичари === [[Податотека:Crystal Project wizard.png|десно|250п|Уредувачки ден „Магионичари“]] Во периодот 15-16 август 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Магионичари“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со магионичарите може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Magicians]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Судири во 21 век === [[Податотека:Battle icon.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Судири во 21 век“]] Во периодот 22-23 август 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Судири во 21 век“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите поврзани со судирите во 21 век може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:21st-century conflicts]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Видови здравец === [[Податотека:Gxermo2.svg|десно|250п|Уредувачки ден „Видови здравец“]] Во периодот 29-30 август 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Видови здравец“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите здравец може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Список на видови здравец#А|Видови здравец]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026|7]] 18dccyuq08x7n9xeiapstlmi7194jzq 4 1398418 5602663 5601968 2026-07-31T15:48:03Z P.Nedelkovski 47736 /* Резултати */ 5602663 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:GLAM logo transparent.png|180п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |} {| style="height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;" | <span style="font-size:25px;"><center>'''МАТИЧЕН ВИКИПЕДИЈАНЕЦ 2026</center>'''</span> <div align="center"> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> <span style="font-size:16px; font-weight;">[[Корисник:P.Nedelkovski|'''P.Nedelkovski/Цветови''']]</span> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> </div> '''Овогодинашната тема на програмата „ГЛАМ“ за уредување, соработка и подобрување на содржината на Википедија и нејзините проекти е „Ботаника на Македонија“. Следствено на тоа, приднесите и делувањата на ова поле (оваа програма) е насечно токму кон таа тема, или поттема: цветови. == Резултати == ''' {| class="wikitable" |+ Создадени статии |- ! реден број !! новосоздадена статија |- | 1. || [[Пепелав здравец]] |- | 2. || [[Крвав здравец]] |- | 3. || [[Шумски здравец]] |- | 4. || [[Шаренолистен здравец]] |- | 5. || [[Свртен здравец]] |- | 6. || [[Осилав здравец]] |- | 7. || [[Кртолест здравец]] |- | 8. || [[Долгостолпчест здравец]] |- | 9. || [[Здравец (род)]] |- | 10. || [[Асфоделов здравец]] |- | 11. || [[Разгранет здравец]] |- | 12. || [[Бохемиски здравец]] |- | 13. || [[Пиринејски здравец]] |- | 14. || [[Тркалезнолистен здравец]] |- | 15. || [[Нежен здравец]] |- | 16. || [[Брутиски здравец]] |- | 17. || [[Ситноцветен здравец]] |- | 18. || [[Гулабов здравец]] |- | 19. || [[Расеченолистен здравец]] |- | 20. || [[Блескав здравец]] |- | 21. || [[Смрдлив здравец]] |- | 22. || [[Пурпурен здравец]] |- | 23. || [[Здрал]] |- | 24. || [[Песочен здрал]] |- | 25. || [[име]] |- | 26. || [[име]] |- | 27. || [[име]] |- | 38. || [[име]] |- | 29. || [[име]] |- | 30. || [[име]] |- | 31. || [[име]] |- | 32. || [[име]] |- | 33. || [[име]] |} == Поврзано == * [[Википедија:Програма „ГЛАМ“]] [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] k5mikmtf5t5qofsf7ct4qdkkc8sn1i4 5602690 5602663 2026-07-31T16:59:57Z P.Nedelkovski 47736 /* Резултати */ 5602690 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:GLAM logo transparent.png|180п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |} {| style="height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;" | <span style="font-size:25px;"><center>'''МАТИЧЕН ВИКИПЕДИЈАНЕЦ 2026</center>'''</span> <div align="center"> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> <span style="font-size:16px; font-weight;">[[Корисник:P.Nedelkovski|'''P.Nedelkovski/Цветови''']]</span> <div style="width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;">&nbsp;</div> </div> '''Овогодинашната тема на програмата „ГЛАМ“ за уредување, соработка и подобрување на содржината на Википедија и нејзините проекти е „Ботаника на Македонија“. Следствено на тоа, приднесите и делувањата на ова поле (оваа програма) е насечно токму кон таа тема, или поттема: цветови. == Резултати == ''' {| class="wikitable" |+ Создадени статии |- ! реден број !! новосоздадена статија |- | 1. || [[Пепелав здравец]] |- | 2. || [[Крвав здравец]] |- | 3. || [[Шумски здравец]] |- | 4. || [[Шаренолистен здравец]] |- | 5. || [[Свртен здравец]] |- | 6. || [[Осилав здравец]] |- | 7. || [[Кртолест здравец]] |- | 8. || [[Долгостолпчест здравец]] |- | 9. || [[Здравец (род)]] |- | 10. || [[Асфоделов здравец]] |- | 11. || [[Разгранет здравец]] |- | 12. || [[Бохемиски здравец]] |- | 13. || [[Пиринејски здравец]] |- | 14. || [[Тркалезнолистен здравец]] |- | 15. || [[Нежен здравец]] |- | 16. || [[Брутиски здравец]] |- | 17. || [[Ситноцветен здравец]] |- | 18. || [[Гулабов здравец]] |- | 19. || [[Расеченолистен здравец]] |- | 20. || [[Блескав здравец]] |- | 21. || [[Смрдлив здравец]] |- | 22. || [[Пурпурен здравец]] |- | 23. || [[Здрал]] |- | 24. || [[Песочен здрал]] |- | 25. || [[Штркоклунест здрал]] |- | 26. || [[име]] |- | 27. || [[име]] |- | 38. || [[име]] |- | 29. || [[име]] |- | 30. || [[име]] |- | 31. || [[име]] |- | 32. || [[име]] |- | 33. || [[име]] |} == Поврзано == * [[Википедија:Програма „ГЛАМ“]] [[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]] hqf3l27pm121lbq3t7ztam4cz8kl28r 0 1398651 5602770 5602512 2026-08-01T06:05:24Z Bjankuloski06 332 5602770 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | taxon = Euphorbia glabriflora | image = 20230706 064550 Euphorbia glabriflora Vis.jpg | image_caption = | authority = Vis. | synonyms = {{specieslist |Euphorbia inermis|Pancic ex Boiss. |Euphorbia pindicola|Hausskn. |Tithymalus glabriflorus|(Vis.) Soják }} }} '''''Euphorbia glabriflora''''' е вид растение од семејството [[млечки]]. Потекнува од [[Албанија]], [[Грција]] и поранешна [[Југославија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:346621-1|title=Euphorbia glabriflora Vis. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=2021-01-26}}</ref> == Опис == Мало голо грмушесто растение, со задрвенет базален дел, 10-20 цм високо, со облик на полутопчеста грмушка образувана од густи цветни гранчиња. Листовите се зелени, спирално распоредени, целокрајни или ситно назабени, линејно-ланцетни до елиптично долгнавести, 4-6 пати подолги отколку широки, на врвот тапи или заострени, во основата одеднаш стеснети, во куса дршка, со бели точки по површината на ламината. Листовите во основата на штитот слични на стеблените, но малку пошироки, стеснети во многу куси дршки, долги колку зраците, понекогаш подолги. Во основата на штитчињата јајцевидни или обратно-јајцевидни, жолтеникави, тапи или заострени. Зраците 3-5, понекогаш само 1, неразгранети или еднаш дихотомно разгранети. Обвивката на циатумот гола, тесно ѕвонеста, околу 3 мм долга, Жлездите широко-елиптични. Кутијката 4 мм долга, по површината со долги ресести израстоци, кои поцрвенуваат. Семките цилиндрични, мазни, кафеави.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=2001|location=Скопје|pages=859}}</ref> == Распространетост во Македонија == Растението е широко распространето и расте на варовнички и серпентински камењари и на лапор, до 1600 м. надморска височина.<ref name=":0" /> == Наводи == {{наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Млечка (растение)]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Грција]] [[Категорија:Флора на Албанија]] kaaq2jkns29fafxr233l7l1x685ekkr 0 1400109 5602736 5600120 2026-07-31T20:28:27Z Carshalton 30527 5602736 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 |name = Јулијан Рајерсон |image = [[File:Julian Ryerson Morocco v Norway 7 June 2026-200 (cropped).jpg|230п]] |caption = Рајерсон со [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] во 2026 година |full_name = Julian Ryerson<ref>{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA Club World Cup 2025: Borussia Dortmund (GER) |publisher=FIFA |page=6 |date=15 June 2025 |access-date=15 June 2025}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|1997|11|17|df=y}} |birth_place = [[Флекерфјорд (општина)|Флекерфјорд]], [[Норвешка]] |nationality = {{flagsport|NOR}} [[Норвешка]] |height = 1.83 м<ref>{{cite web |url=https://www.bvb.de/eng/Teams/First-Team/Julian-Ryerson |title=Julian Ryerson |publisher=Borussia Dortmund |access-date=19 февруари 2023}}</ref> |position = {{Football/DF}} |currentclub = {{Fb team Borussia Dortmund}} |clubnumber = 26 |youthyears1 = 2007–2012 |youthclubs1 = Лингдал |youthyears2 = 2012–2015 |youthclubs2 = {{Fb team Viking}} |years1 = 2015–2018 |clubs1 = {{Fb team Viking}} |caps1 = 63 |goals1 = 7 |years2 = 2018–2023 |clubs2 = {{Fb team 1. FC Union Berlin}} |caps2 = 87 |goals2 = 2 |years3 = 2023– |clubs3 = {{Fb team Borussia Dortmund}} |caps3 = 99 |goals3 = 7 |nationalyears1 = 2015 |nationalteam1 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка до 17 години|Норвешка 17]] |nationalcaps1 = 12 |nationalgoals1 = 0 |nationalyears2 = 2016 |nationalteam2 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка до 19 години|Норвешка 19]] |nationalcaps2 = 3 |nationalgoals2 = 0 |nationalyears3 = 2017 |nationalteam3 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка до 21 година|Норвешка 21]] |nationalcaps3 = 13 |nationalgoals3 = 1 |nationalyears4 = 2020– |nationalteam4 = {{flagsport|NOR}} [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] |nationalcaps4 = 47 |nationalgoals4 = 1 }} '''Јулијан Рајерсон''' (роден на [[17 ноември]] [[1997]] г., во [[Флекерфјорд (општина)|Флекерфјорд]]) — [[Норвежани|норвешки]] [[фудбалер]], [[Одбрана (фудбал)|играч од одбраната]] на [[ФК Борусија Дортмунд|Борусија Дортмунд]] и на [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|норвешката репрезентација]]. ==Биографија== Таткото на Рајерсон е роден во [[Бруклин]] во САД, а неговата мајка во Норвешка. Тој имал двојно државјанство, норвешко и американско, но во 2023 се откажал од американското државјанство.<ref>{{cite news|url=https://www.dagbladet.no/sport/sa-fra-seg-pass/84761475|title=Sa fra seg pass|trans-title=Rescinded passport|date=13 јуни 2026|work=[[Dagbladet]]|language=no|access-date=14 јуни 2026}}</ref> Тој е братучед на норвешкиот фудбалер [[Матијас Расмусен]].<ref>{{Cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/julian-ryerson-who-is-borussia-dortmund-full-back-union-berlin-norway-10697|title=Julian Ryerson: Who is Union Berlin's NextGen star?|website=Bundesliga|access-date=4 јуни 2024}}</ref> ==Клупска кариера== ===Викинг=== Рајерсон потпишал за [[ФК Викинг|Викинг]] од Лингдал во летото 2013 година.<ref>{{Cite web|url=http://www.viking-fk.no/lag/julian-ryerson|title=Julian Ryerson|website=Viking FK|access-date=31 март 2017|language=no|archive-url=https://web.archive.org/web/20170401055258/http://www.viking-fk.no/lag/julian-ryerson|archive-date=1 April 2017|url-status=dead}}</ref> Тој имал пробив во првиот тим на Викинг во 2016 година, играјќи 18 натпревари во норвешката прва лига. Во таа сезона тој главно играл на позицијата десен бек. Следната сезона, тој одиграл најмногу натпревари за Викинг, вкупно 30 во сите конкуренции и постигнал три гола. ===Унион Берлин=== Во јули 2018 година, Рајерсон потпишал тригодишен договор до 2021 година со [[1. ФК Унион Берлин|Унион Берлин]], кој играл во втората Бундеслига.<ref>{{Cite news|title="Konkurrenzkampf ankurbeln": Union holt Ryerson |url=https://www.kicker.de/konkurrenzkampf-ankurbeln_union-holt-ryerson-728573/artikel|website=[[Kicker (списание)|Kicker]]|date=31 јули 2018|language=de}}</ref> По промоцијата во [[Бундеслига]]та, тој го постигнал својот прв гол за клубот во поразот од 5–2 на домашен терен против [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] на 30 октомври 2021 година во сезоната 2021–22.<ref>{{cite web |url=https://www.fc-union-berlin.de/en/football/firstteam/fixtures/detail/-1-FC-Union-Berlin-FC-Bayern-Muenchen-15614v/|title=Union lose 2–5 against Bayern|website=1. FC Union Berlin|date=30 октомври 2021}}</ref> Еден месец подоцна, на 25 ноември, тој го постигнал својот прв гол во европските натпреварувања, во победата од 1–0 на гостински терен против [[ФК Макаби Хаифа|Макаби Хаифа]] во УЕФА Лигата на конференции.<ref>{{cite web |url=https://www.fc-union-berlin.de/de/fussball/profis/spielplan/detail/Maccabi-Haifa-1-FC-Union-Berlin--15952b/|title=Union schlägt Haifa mit 1:0|website=1. FC Union Berlin|date=25 ноември 2021|language=de}}</ref> Тој го продолжил својот договор со Унион Берлин до јуни 2023 година. Во петте сезони во дресот на Унион Берлин, тој одиграл вкупно 108 натпревари за клубот во сите конкуренции. ===Борусија Дортмунд=== [[File:2023-08-12 TSV Schott Mainz gegen Borussia Dortmund (DFB-Pokal 2023-24) by Sandro Halank–102.jpg|мини|upright|лево|Рајерсон играјќи за [[Борусија Дортмунд]] во 2023 година.]] На 17 јануари 2023 година, Рајерсон потпишал договор за [[Борусија Дортмунд]] со важност до јуни 2026 година, заменувајќи го повредениот [[Тома Меније]].<ref>{{Cite news|title=Dortmund sign Norway defender Ryerson from Union Berlin|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/dortmund-sign-norway-defender-ryerson-union-berlin-2023-01-17/|website=[[Reuters]]|date=17 јануари 2023}}</ref> Една недела подоцна, на 25 јануари, тој го постигнал совојот прв гол за новиот клуб во победата од 2–1 на гостински терен против [[ФК Мајнц 05|Мајнц 05]].<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/638581|title=Gio Reyna nets winner for Dortmund for 2nd time in in[sic] week|website=[[ESPN]]|date=25 јануари 2023 |access-date=12 октомври 2023}}</ref> Следниот месец, тој го имал своето деби во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], во победата од 1–0 над [[ФК Челси|Челси]] во првиот натпревар од шеснаесетфиналето.<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/live/2023/feb/15/borussia-dortmund-v-chelsea-champions-league-last-16-first-leg-live-score-updates |title=Dortmund 1–0 Chelsea: A superb solo goal from Karim Adeyemi gave Dortmund a narrow first-leg lead to take to Stamford Bridge|website=[[The Guardian]]|date=15 февруари 2023 }}</ref> На 30 март 2024 година, тој постигнал гол во победата од 2–0 на гостински терен над Бајерн Минхен, што било прва победа на Борусија Дортмунд над ривалот по 2019 година и прва победа на [[Алијанц Арена]]та во 10 години.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/68694295|title=Bayern Munich 0–2 Borussia Dortmund|website=[[BBC Sport]]|publisher=[[BBC]]|date=30 март 2024 }}</ref> На 13 февруари 2026 година, тој бил асистент на четири голови, сите од нафрлени топки, во победата од 4–0 над [[ФК Мајнц 05|Мајнц 05]], станувајќи само четвртиот фудбалер во историјата на [[Бундеслига]]та, како и вториот играч во историјата на Борусија Дортмунд, по [[Паскал Грос]], кој забележал таков подвиг.<ref>{{cite web |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/borussia-dortmund-mainz-match-report-ryerson-guirassy-highlights-matchday-22-36026 |title=Julian Ryerson-inspired Borussia Dortmund keep pressure on Bayern Munich with thumping win over Mainz |publisher=Bundesliga |date=13 февруари 2026 }}</ref> Во сезоната 2025–26, Рајерсон бил играч со најмногу асистенции за Борусија Дортмунд, асистирајќи на вкупно 17 гола, од кои 14 биле постигнати во Бундеслигата. ==Репрезентативна кариера== [[File:Julian Ryerson Morocco v Norway 7 June 2026-152.jpg|мини|upright|Рајерсон во дресот на [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] во 2026 година.]] Рајерсон забележал настапи за репрезентациите на Норвешка до 17 години, 19 години и 21 година. На 18 ноември 2020 година, тој го одиграл својот прв натпревар за сениорската репрезентација на [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]], во ремито од 1–1 против [[Фудбалска репрезентација на Австрија|Австрија]] во Лигата на нации.<ref>{{Cite news|title=Debuterte på A-landslaget|url=https://www.lister24.no/sport/i/Vqgd3J/fikk-sin-a-lagsdebut|url-access=subscription|website=Lister24|date=18 ноември 2020|language=no}}</ref> На 21 мај 2026 година, Рајерсон бил именуван во составот од 26 играчи предводен од норвешкиот селектор [[Столе Солбакен]] за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]].<ref>{{cite web|access-date=1 јуни 2026 |date=21 мај 2026 |language=en |title=Norway squad announcement |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/norway-squad-announcement-stale-solbakken |website=[[FIFA]]}}<!-- auto-translated from French by Module:CS1 translator --></ref> ==Наводи== {{наводи|1}} ==Надворешни врски== {{commons category|Julian Ryerson}} * [https://www.bvb.de/de/en/teams/football/player/julian-ryerson.html Профил] на мрежното место на Борусија Дортмунд * {{UEFA player}} {{Состав на Норвешка на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Рајерсон, Јулијан}} [[Категорија:Родени во 1997 година]] [[Категорија:Норвешки фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери од Бундеслигата]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Унион Берлин]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Борусија Дортмунд]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] 7x6ky1ws9pljq3ecvchebbfv8d3681m 0 1400315 5602683 5601949 2026-07-31T16:40:34Z Andrew012p 85224 5602683 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = [[Податотека:Great Teacher Onizuka.jpg|230px]] | caption = Корицата на првиот том, вклучувајќи го Еикичи Онизука | genre = акција<br>[[комедија]]<br>јанки }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Тору Фуџисава]] | publisher = [[Kodansha]] | publisher_en = {{English manga publisher|NA={{ubl|[[Tokyopop]] (поранешен)|[[Kodansha USA]] (тековен, дигитален)}}}} | imprint = Shonen Magazine Comics | magazine = [[Weekly Shonen Magazine]] | first = 8 јануари 1997 | last = 13 февруари 2002 | volumes = 25 | volume_list = }} {{collapsed infobox section begin}} {{Infobox animanga/Video | type = drama | director = {{ubl|Хироши Акабане|Сатору Накаџима}} | producer = | writer = Казухико Јукава | music = | studio = {{Unbulleted list|[[Fuji Television]]|Avec Company}} | network = [[Fuji Network System|FNS]] (Fuji TV) | first = 7 јули 1998 | last = 22 септември 1998 | episodes = 12 + 1 специјална | episode_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = [[Норијуки Абе]] | producer = | writer = Масаши Сого | music = Јусуке Хонма | studio = Pierrot | licensee = {{English anime licensee | AUS = [[Madman Entertainment]] | NA = [[Discotek Media]]}} | network = FNS (Fuji TV) | network_en = {{English anime network|NA = |SHONext<br/>[[Comcast|Anime Selects on Demand]]|SEA=Animax Asia}} | first = 30 јуни 1999 | last = 17 септември 2000 | episodes = 43 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = live film | director = Масајуки Сузуки | producer = | writer = | music = | studio = | released = декември 1999 | runtime = 140 минути }} {{Infobox animanga/Video | type = drama | director = Имаи Казухиса | producer = {{Unbulleted list|Касаи Хидејуки|Јамамото Јошихико}} | writer = Масаки Фукузава | music = Ханеока Кеи | studio = {{Unbulleted list|[[Kansai Television|Kansai Telecasting Corporation]]|Media Mix Japan}} | network = FNS (KTV) | first = 3 јули 2012 | last = 11 септември 2012 | episodes = 11 + 3 специјални | episode_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = drama | title = GTO in Taiwan | director = Имаи Казухиса | writer = Џунпеи Јамаока | music = Ханеока Кеи | studio = Kansai Telecasting Corporation | network = {{Unbulleted list|[[GTV Variety Show]] (Тајван)|FNS (KTV)|(Јапонија)}} | first = 22 март 2014 | last = 12 април 2014 | episodes = 4 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = drama | director = Кен Иџука | writer = | studio = Kansai Telecasting Corporation | network = FNS (KTV) | first = 8 јули 2014 | last = 16 септември 2014 | episodes = 11 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = GTU: Ikari no Death Yamada | author = Тору Фуџисава | publisher = Hero's Inc. | publisher_en = | imprint = | magazine = Comiplex | first = 18 октомври 2024 | last = 16 јануари 2026 | volumes = 2 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Other | title = Поврзано | content = * ''[[Shonan Junai Gumi]]'' (претходи) * ''[[Bad Company (manga)|Bad Company]]'' (претходи) * ''[[GTO: 14 Days in Shonan]]'' (продолжение) * ''[[GTO: Paradise Lost]]'' (продолжение) }} {{Collapsed infobox section end}} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{нихонго-н|'''''Great Teacher Onizuka'''''|グレート・ティーチャー・オニズカ|Гурето тича Онизука|Одличниот професор Онизука}} — [[манга]] и [[аниме]]-серија, што раскажуваат за тоа како поранешниот член на уличната банда „Онибаку“, моторџијата Онизука, решил да стане најдобриот професор.<ref>{{cite web|url=https://mediaarts-db.bunka.go.jp/id/M535879|title=|publisher=[[Agency for Cultural Affairs]]|language=ja|script-title=ja: 週刊少年マガジン 2002年 表示号数9|archive-url=https://web.archive.org/web/20210108182017/https://mediaarts-db.bunka.go.jp/id/M535879|archive-date=8 јануари 2021|website=Media Arts Database|access-date=22 јануари 2020|url-status=live}}</ref> == Содржина == Онизука Еикичи, познатиот водач на бандата „Онибаку“, заедно со својот поранешен соученик Рјуџи пристигнува во [[Токио]] во потрага по подобар живот. Спокојниот и разумен Рјуџи отвора сопствен автосервис, а Онизука решава да се вработи како професор во училиште. Препрека на патот кон среќниот живот на предавач станува необразованоста на Еикичи и неговото рамнодушно однесување кон сопствениот предмет. Нормално е дека во државно училиште нема што да бара — нема никакви шанси да го положи испитот за стручна оспособеност — па затоа единствениот пат до улогата на професор за Онизука води преку приватните училишта. По долги маки и несреќи, тој конечно успева да се вработи во академијата „Света Шума“, каде што веднаш се впушта во судир со заменик-директорот и станува класен раководител на најпроблематичното одделение во училиштето. Учениците веднаш му објавуваат војна на новиот предавач, но искреноста и едноставноста на Онизука му овозможуваат малку по малку да ја освои почитта и на учениците и на нивните родители, како и на наставничкиот колектив. Сите обиди да го истераат Онизука од училиштето поради неговата професионална неспособност завршуваат неуспешно поради непосредноста, едноставноста и педагошкиот талент на младиот професор. Тој го надоместува недостатокот на сериозност со искрен ентузијазам и упорност. == Ликови == === Главни ликови === {{Нихонго-н|'''Еикичи Онизука'''|鬼塚 英吉|}} — 22 години; неженет; е поранешен капетан на универзитетската екипа во [[карате]], славен моторџија (поточно, [[босозоку]]), кој води разуздан живот. Онизука е многу лош професор — тој спие над учебниците, им мрмори материјал на учениците од книгата и воопшто не ги познава сопствените предмети — [[историја]] и [[социологија]] — но е одличен класен раководител. Не поставува граници помеѓу професорот и ученикот и никогаш не му одбива никому помош. И покрај неговата привидна несериозност, тој секогаш длабоко навлегува во проблемите на своите штитеници и секогаш наоѓа несекојдневно, но ефикасно решение. Онизука нема да застане пред ништо за да му помогне на ученикот и да докаже дека тој е вистински професор. Најмногу од сѐ на светот ги цени чесноста и пријателите. : {{Сеију|Такаги Ватару|Ватару Такаги}} {{Нихонго-н|'''Азуса Фујуцуки'''|冬月 あずさ|}} — млада предавачка во академијата „Света Шума“. Весела, шармантна девојка, која многу одговорно се однесува кон наставната работа и многу се загрижува поради какви било конфликти со своите ученици. Предмет на жешка страст на Онизука, е во топли пријателски односи со него и секогаш му помага при проблеми со работата и учењето. Според мангата, многу му симпатизира на Онизука, секојпат кога зборува со некого за него, соговорникот обично забележува дека Фујуцуки зборува со одвај прикриен восхит. Многу сака да личи на Онизука во поглед на односот кон учениците. Еднаш дури се обидела да го подражава во воспитната работа со ученичките од нејзиниот клас (што го направила по совет на Онизука, и ѝ испаднало доста добро). Кога дознала дека Еикичи има смртоносно опасна патологија на мозокот, конечно си признала сама на себе дека е вљубена во него и била подготвена на сѐ за да се согласи на операција (од која тој категорично одбивал). : {{Сеију|Фумико Орикаса|Фумико Орикаса}} {{Нихонго-н|'''Хироши Учијамада'''|内山田 ひろし|}} — навредлив и тврдоглав заменик-директор на академијата „Света Шума“. Луто го мрази Онизука затоа што недоволно сериозно се однесува кон образовно-воспитната работа и поради неговите лекомислени испади. Раздразливоста на Учијамада е предизвикана од тешки семејни проблеми — тој одамна го загубил статусот на глава на семејството, не го почитува ќерката и не го сака сопругата. За чест на заменик-директорот треба да се додаде дека покрај сите свои негативни страни, тој навистина ги сака децата и ја цени својата работа. Според мангата, заменик-директорот ја става својата работа над сѐ, дури е подготвен да го жртвува животот на ученик за да остане на својата должност. Но откако му рекол на Онизука дека може да се жртвува еден ученик заради преостанатите четиристотини, последниов му одржал лекција на заменик-директорот и со своите докази го натерал да го преиспита светогледот на Учијамада и да се сети зошто тој сакал да стане професор. После тоа, заменик-директорот дури се исполнил со почит кон Онизука и одредено време се обидувал да ги затвора очите пред неговите испади. : {{Сеију|Јуити Нагасима|Јуити Нагасима}} {{Нихонго-н|'''Рјоко Сакураи'''|桜井 良子|}} — директорка на академијата „Света Шума“, постара жена што сака да работи како бифеџика во своето училиште. Прониклив психолог и преубава специјалистка. Го брани Онизука со сите сили, бидејќи е уверена дека на училиштето му треба таков човек. : {{Сеију|Јошико Окамото|Јошико Окамото}} {{Нихонго-н|'''Рјуџи Данма'''|弾間 龍二|}} — поранешен соученик и соборец од бандата на Онизука, сега сопственик на сопствен автосервис. Контакти со Еикичи одржува претежно преку заеднички пијанки, на кои Онизука се опива како свиња, а Рјуџи го транспортира во училиштето на раменици. Кога долгот на Еикичи кон Рјуџи пораснал над шестоцифрени броеви, Рјуџи се заветил дека нема да му помага на пријателот со пари, па сега може да му помогне на Онизука само со совет и морална поддршка. Впрочем, имајќи предвид дека Данма е многу понапреден во размислувањето од неговиот пријател распуштеник, и таквата помош значи многу. : {{Сеију|Ишин Чиба|Ишин Чиба}} {{Нихонго-н|'''Тошијуки Саеџима'''|冴島 俊行|}} — еден од старите пријатели на Еикичи Онизука и Рјуџи Данма, поранешен водач на разбојничка банда, денес полициски службеник. Алчен и похотлив, исто како и Еикичи, не го сака многу и не го смета за пријател, но сепак одвреме-навреме си помагаат еден на друг. : {{Сеију|Каџуки Јао|Каџуки Јао}} == Список на епизоди == {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width:100%" ! style="width:100%" colspan=4 | Список на епизоди |- style="border-bottom;" ! width="30" | Бр. !! Наслов !! width="140" | Датум на премиера |- | 01 || '''„Почетокот на легендата“''' (''The Legend Begins'') || 30.06.1999 |- | 02 || '''„Учијамада“''' (''Enter Uchiyamada!'') || 07.07.1999 |- | 03 || '''„Ноќен скок од кров“''' (''Late Night Roof Diving'') || 21.07.1999 |- | 04 || '''„Тајниот живот на Онизука“''' (''The Secret Life of Onizuka'') || 11.08.1999 |- | 05 || '''„Око за око, задник за задник“''' (''An Eye for an Eye, a Butt for a Butt'') || 18.08.1999 |- | 06 || '''„Заговор“''' (''Conspiracies All Around'') || 25.08.1999 |- | 07 || '''„Запознавање со мајката“''' (''The Mother of all Crushes'') || 01.09.1999 |- | 08 || '''„Скокање со јаже од мост“''' (''Bungee Jumping Made Easy'') || 08.09.1999 |- | 09 || '''„Онизука и воените вештини“''' (''Onizuka and the Art of War'') || 22.09.1999 |- | 10 || '''„Поранешна дружба“''' (''Outside Looking In'') || 22.09.1999 |- | 11 || '''„Како да станеш ѕвезда“''' (''To Be Idolized by a Nation'') || 17.10.1999 |- | 12 || '''„Формула на измама“''' (''The Formula for Treachery'') || 31.10.1999 |- | 13 || '''„Ни треба најдобриот“''' (''Only the Best Will Do'') || 21.11.1999 |- | 14 || '''„Од трн, та на глог“''' (''Between a Rock and a Hard Place'') || 05.12.1999 |- | 15 || '''„Голема жртва“''' (''The Great Sacrifice'') || 12.12.1999 |- | 16 || '''„Ум и убавина — опасна комбинација“''' (''Beauty + Brains = A Dangerous Mix'') || 19.12.1999 |- | 17 || '''„Посебен однос кон Онизука“''' (''Falling for The Great Onizuka'') || 16.01.2000 |- | 18 || '''„Како да ручаш без да платиш“''' (''How to Dine and Dash'') || 23.01.2000 |- | 19 || '''„Приватна истрага“''' (''Private Investigations'') || 30.01.2000 |- | 20 || '''„Љубовни писма“''' (''Love Letters'') || 06.02.2000 |- | 21 || '''„Секојдневна криза“''' (''Revolution Everywhere'') || 13.02.2000 |- | 22 || '''„Експлозивна работа“''' (''The Art of Demolition'') || 20.02.2000 |- | 23 || '''„Суеверија“''' (''Superstition'') || 27.02.2000 |- | 24 || '''„Незгодна положба“''' (''Compromising Positions'') || 05.03.2000 |- | 25 || '''„Да одиграме доктор на нашиот начин“''' (''Playing Doctor – GTO Style'') || 12.03.2000 |- | 26 || '''„Достоен соперник на Онизука“''' (''Onizuka Meets His Match'') || 19.03.2000 |- | 27 || '''„Одличниот професор Онизука — ѕвезден агент“''' (''GTO – Agent to the Stars'') || 02.04.2000 |- | 28 || '''„Од судбината не се бега“''' (''Whatever Can Go Wrong, Will Go Wrong'') || 16.04.2000 |- | 29 || '''„Голема кражба“''' (''Studies in High Finance'') || 23.04.2000 |- | 30 || '''„Власта на парите“''' (''Money Talks, GTO Walks'') || 30.04.2000 |- | 31 || '''„Дестинација — Окинава“''' (''Destination: Okinawa'') || 07.05.2000 |- | 32 || '''„Теорија на веројатност“''' (''The Law of Probability'') || 14.05.2000 |- | 33 || '''„Најди и спаси“''' (''Search and Rescue'') || 28.05.2000 |- | 34 || '''„Добар полицаец, лош полицаец“''' (''Good Cop/Bad Cop'') || 04.06.2000 |- | 35 || '''„Свадбено ѕвоно“''' (''Wedding Bell Blues'') || 11.06.2000 |- | 36 || '''„Самоуспивање“''' (''Self-Improvement'') || 18.06.2000 |- | 37 || '''„Правила на цимерот“''' (''Living Together'') || 16.07.2000 |- | 38 || '''„Културни добра на Окинава“''' (''Great Treasure Okinawa'') || 30.07.2000 |- | 39 || '''„Сами во темницата“''' (''Alone in the Dark'') || 13.08.2000 |- | 40 || '''„Гласот на срцето“''' (''Matters of the Heart'') || 20.08.2000 |- | 41 || '''„Признанија“''' (''Confessions'') || 27.08.2000 |- | 42 || '''„Крвави рани“''' (''Old Wounds Revisited'') || 10.09.2000 |- | 43 || '''„Последната битка на Онизука“''' (''Onizuka's Final Battle'') || 17.09.2000 |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|qid=Q120653555}} * {{Anime News Network|манга|1557}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 1997 година]] [[Категорија:Манга од 2024 година]] [[Категорија:Филмови од 1999 година]] [[Категорија:Јапонски филмови]] rrt32qlo04dlgnq3gfh6vf3vme0w81k 5602684 5602683 2026-07-31T16:44:55Z Andrew012p 85224 5602684 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = [[Податотека:Great Teacher Onizuka.jpg|230px]] | caption = Корицата на првиот том, вклучувајќи го Еикичи Онизука | genre = акција<br>[[комедија]]<br>јанки }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Тору Фуџисава]] | publisher = [[Kodansha]] | publisher_en = {{English manga publisher|NA={{ubl|[[Tokyopop]] (поранешен)|[[Kodansha USA]] (тековен, дигитален)}}}} | imprint = Shonen Magazine Comics | magazine = [[Weekly Shonen Magazine]] | first = 8 јануари 1997 | last = 13 февруари 2002 | volumes = 25 | volume_list = }} {{collapsed infobox section begin}} {{Infobox animanga/Video | type = drama | director = {{ubl|Хироши Акабане|Сатору Накаџима}} | producer = | writer = Казухико Јукава | music = | studio = {{Unbulleted list|[[Fuji Television]]|Avec Company}} | network = [[Fuji Network System|FNS]] (Fuji TV) | first = 7 јули 1998 | last = 22 септември 1998 | episodes = 12 + 1 специјална | episode_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = [[Норијуки Абе]] | producer = | writer = Масаши Сого | music = Јусуке Хонма | studio = Pierrot | licensee = {{English anime licensee | AUS = [[Madman Entertainment]] | NA = [[Discotek Media]]}} | network = FNS (Fuji TV) | network_en = {{English anime network|NA = |SHONext<br/>[[Comcast|Anime Selects on Demand]]|SEA=Animax Asia}} | first = 30 јуни 1999 | last = 17 септември 2000 | episodes = 43 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = live film | director = Масајуки Сузуки | producer = | writer = | music = | studio = | released = декември 1999 | runtime = 140 минути }} {{Infobox animanga/Video | type = drama | director = Имаи Казухиса | producer = {{Unbulleted list|Касаи Хидејуки|Јамамото Јошихико}} | writer = Масаки Фукузава | music = Ханеока Кеи | studio = {{Unbulleted list|[[Kansai Television|Kansai Telecasting Corporation]]|Media Mix Japan}} | network = FNS (KTV) | first = 3 јули 2012 | last = 11 септември 2012 | episodes = 11 + 3 специјални | episode_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = drama | title = GTO in Taiwan | director = Имаи Казухиса | writer = Џунпеи Јамаока | music = Ханеока Кеи | studio = Kansai Telecasting Corporation | network = {{Unbulleted list|[[GTV Variety Show]] (Тајван)|FNS (KTV)|(Јапонија)}} | first = 22 март 2014 | last = 12 април 2014 | episodes = 4 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = drama | director = Кен Иџука | writer = | studio = Kansai Telecasting Corporation | network = FNS (KTV) | first = 8 јули 2014 | last = 16 септември 2014 | episodes = 11 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = GTU: Ikari no Death Yamada | author = Тору Фуџисава | publisher = Hero's Inc. | publisher_en = | imprint = | magazine = Comiplex | first = 18 октомври 2024 | last = 16 јануари 2026 | volumes = 2 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Other | title = Поврзано | content = * ''[[Shonan Junai Gumi]]'' (претходи) * ''[[Bad Company (manga)|Bad Company]]'' (претходи) * ''[[GTO: 14 Days in Shonan]]'' (продолжение) * ''[[GTO: Paradise Lost]]'' (продолжение) }} {{Collapsed infobox section end}} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{нихонго-н|'''''Great Teacher Onizuka'''''|グレート・ティーチャー・オニズカ|Гурето тича Онизука|Одличниот професор Онизука}} — [[манга]] и [[аниме]]-серија, што раскажуваат за тоа како поранешниот член на уличната банда „Онибаку“, моторџијата Онизука, решил да стане најдобриот професор.<ref>{{cite web|url=https://mediaarts-db.bunka.go.jp/id/M535879|title=|publisher=[[Agency for Cultural Affairs]]|language=ja|script-title=ja: 週刊少年マガジン 2002年 表示号数9|archive-url=https://web.archive.org/web/20210108182017/https://mediaarts-db.bunka.go.jp/id/M535879|archive-date=8 јануари 2021|website=Media Arts Database|access-date=22 јануари 2020|url-status=live}}</ref> == Содржина == Онизука Еикичи, познатиот водач на бандата „Онибаку“, заедно со својот поранешен соученик Рјуџи пристигнува во [[Токио]] во потрага по подобар живот. Спокојниот и разумен Рјуџи отвора сопствен автосервис, а Онизука решава да се вработи како професор во училиште. Препрека на патот кон среќниот живот на предавач станува необразованоста на Еикичи и неговото рамнодушно однесување кон сопствениот предмет. Нормално е дека во државно училиште нема што да бара — нема никакви шанси да го положи испитот за стручна оспособеност — па затоа единствениот пат до улогата на професор за Онизука води преку приватните училишта. По долги маки и несреќи, тој конечно успева да се вработи во академијата „Света Шума“, каде што веднаш се впушта во судир со заменик-директорот и станува класен раководител на најпроблематичниот клас во училиштето. Учениците веднаш му објавуваат војна на новиот предавач, но искреноста и едноставноста на Онизука му овозможуваат малку по малку да ја освои почитта и на учениците и на нивните родители, како и на наставничкиот колектив. Сите обиди да го истераат Онизука од училиштето поради неговата професионална неспособност завршуваат неуспешно поради непосредноста, едноставноста и педагошкиот талент на младиот професор. Тој го надоместува недостатокот на сериозност со искрен ентузијазам и упорност. == Ликови == === Главни ликови === {{Нихонго-н|'''Еикичи Онизука'''|鬼塚 英吉|}} — 22 години; неженет; е поранешен капетан на универзитетската екипа во [[карате]], славен моторџија (поточно, [[босозоку]]), кој води разуздан живот. Онизука е многу лош професор — тој спие над учебниците, им мрмори материјал на учениците од книгата и воопшто не ги познава сопствените предмети — [[историја]] и [[социологија]] — но е одличен класен раководител. Не поставува граници помеѓу професорот и ученикот и никогаш не му одбива никому помош. И покрај неговата привидна несериозност, тој секогаш длабоко навлегува во проблемите на своите штитеници и секогаш наоѓа несекојдневно, но ефикасно решение. Онизука нема да застане пред ништо за да му помогне на ученикот и да докаже дека тој е вистински професор. Најмногу од сѐ на светот ги цени чесноста и пријателите. : {{Сеију|Такаги Ватару|Ватару Такаги}} {{Нихонго-н|'''Азуса Фујуцуки'''|冬月 あずさ|}} — млада предавачка во академијата „Света Шума“. Весела, шармантна девојка, која многу одговорно се однесува кон наставната работа и многу се загрижува поради какви било конфликти со своите ученици. Предмет на жешка страст на Онизука, е во топли пријателски односи со него и секогаш му помага при проблеми со работата и учењето. Според мангата, многу му симпатизира на Онизука, секојпат кога зборува со некого за него, соговорникот обично забележува дека Фујуцуки зборува со одвај прикриен восхит. Многу сака да личи на Онизука во поглед на односот кон учениците. Еднаш дури се обидела да го подражава во воспитната работа со ученичките од нејзиниот клас (што го направила по совет на Онизука, и ѝ испаднало доста добро). Кога дознала дека Еикичи има смртоносно опасна патологија на мозокот, конечно си признала сама на себе дека е вљубена во него и била подготвена на сѐ за да се согласи на операција (од која тој категорично одбивал). : {{Сеију|Фумико Орикаса|Фумико Орикаса}} {{Нихонго-н|'''Хироши Учијамада'''|内山田 ひろし|}} — навредлив и тврдоглав заменик-директор на академијата „Света Шума“. Луто го мрази Онизука затоа што недоволно сериозно се однесува кон образовно-воспитната работа и поради неговите лекомислени испади. Раздразливоста на Учијамада е предизвикана од тешки семејни проблеми — тој одамна го загубил статусот на глава на семејството, не го почитува ќерката и не го сака сопругата. За чест на заменик-директорот треба да се додаде дека покрај сите свои негативни страни, тој навистина ги сака децата и ја цени својата работа. Според мангата, заменик-директорот ја става својата работа над сѐ, дури е подготвен да го жртвува животот на ученик за да остане на својата должност. Но откако му рекол на Онизука дека може да се жртвува еден ученик заради преостанатите четиристотини, последниов му одржал лекција на заменик-директорот и со своите докази го натерал да го преиспита светогледот на Учијамада и да се сети зошто тој сакал да стане професор. После тоа, заменик-директорот дури се исполнил со почит кон Онизука и одредено време се обидувал да ги затвора очите пред неговите испади. : {{Сеију|Јуити Нагасима|Јуити Нагасима}} {{Нихонго-н|'''Рјоко Сакураи'''|桜井 良子|}} — директорка на академијата „Света Шума“, постара жена што сака да работи како бифеџика во своето училиште. Прониклив психолог и преубава специјалистка. Го брани Онизука со сите сили, бидејќи е уверена дека на училиштето му треба таков човек. : {{Сеију|Јошико Окамото|Јошико Окамото}} {{Нихонго-н|'''Рјуџи Данма'''|弾間 龍二|}} — поранешен соученик и соборец од бандата на Онизука, сега сопственик на сопствен автосервис. Контакти со Еикичи одржува претежно преку заеднички пијанки, на кои Онизука се опива како свиња, а Рјуџи го транспортира во училиштето на раменици. Кога долгот на Еикичи кон Рјуџи пораснал над шестоцифрени броеви, Рјуџи се заветил дека нема да му помага на пријателот со пари, па сега може да му помогне на Онизука само со совет и морална поддршка. Впрочем, имајќи предвид дека Данма е многу понапреден во размислувањето од неговиот пријател распуштеник, и таквата помош значи многу. : {{Сеију|Ишин Чиба|Ишин Чиба}} {{Нихонго-н|'''Тошијуки Саеџима'''|冴島 俊行|}} — еден од старите пријатели на Еикичи Онизука и Рјуџи Данма, поранешен водач на разбојничка банда, денес полициски службеник. Алчен и похотлив, исто како и Еикичи, не го сака многу и не го смета за пријател, но сепак одвреме-навреме си помагаат еден на друг. : {{Сеију|Каџуки Јао|Каџуки Јао}} == Список на епизоди == {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width:100%" ! style="width:100%" colspan=4 | Список на епизоди |- style="border-bottom;" ! width="30" | Бр. !! Наслов !! width="140" | Датум на премиера |- | 01 || '''„Почетокот на легендата“''' (''The Legend Begins'') || 30.06.1999 |- | 02 || '''„Учијамада“''' (''Enter Uchiyamada!'') || 07.07.1999 |- | 03 || '''„Ноќен скок од кров“''' (''Late Night Roof Diving'') || 21.07.1999 |- | 04 || '''„Тајниот живот на Онизука“''' (''The Secret Life of Onizuka'') || 11.08.1999 |- | 05 || '''„Око за око, задник за задник“''' (''An Eye for an Eye, a Butt for a Butt'') || 18.08.1999 |- | 06 || '''„Заговор“''' (''Conspiracies All Around'') || 25.08.1999 |- | 07 || '''„Запознавање со мајката“''' (''The Mother of all Crushes'') || 01.09.1999 |- | 08 || '''„Скокање со јаже од мост“''' (''Bungee Jumping Made Easy'') || 08.09.1999 |- | 09 || '''„Онизука и воените вештини“''' (''Onizuka and the Art of War'') || 22.09.1999 |- | 10 || '''„Поранешна дружба“''' (''Outside Looking In'') || 22.09.1999 |- | 11 || '''„Како да станеш ѕвезда“''' (''To Be Idolized by a Nation'') || 17.10.1999 |- | 12 || '''„Формула на измама“''' (''The Formula for Treachery'') || 31.10.1999 |- | 13 || '''„Ни треба најдобриот“''' (''Only the Best Will Do'') || 21.11.1999 |- | 14 || '''„Од трн, та на глог“''' (''Between a Rock and a Hard Place'') || 05.12.1999 |- | 15 || '''„Голема жртва“''' (''The Great Sacrifice'') || 12.12.1999 |- | 16 || '''„Ум и убавина — опасна комбинација“''' (''Beauty + Brains = A Dangerous Mix'') || 19.12.1999 |- | 17 || '''„Посебен однос кон Онизука“''' (''Falling for The Great Onizuka'') || 16.01.2000 |- | 18 || '''„Како да ручаш без да платиш“''' (''How to Dine and Dash'') || 23.01.2000 |- | 19 || '''„Приватна истрага“''' (''Private Investigations'') || 30.01.2000 |- | 20 || '''„Љубовни писма“''' (''Love Letters'') || 06.02.2000 |- | 21 || '''„Секојдневна криза“''' (''Revolution Everywhere'') || 13.02.2000 |- | 22 || '''„Експлозивна работа“''' (''The Art of Demolition'') || 20.02.2000 |- | 23 || '''„Суеверија“''' (''Superstition'') || 27.02.2000 |- | 24 || '''„Незгодна положба“''' (''Compromising Positions'') || 05.03.2000 |- | 25 || '''„Да одиграме доктор на нашиот начин“''' (''Playing Doctor – GTO Style'') || 12.03.2000 |- | 26 || '''„Достоен соперник на Онизука“''' (''Onizuka Meets His Match'') || 19.03.2000 |- | 27 || '''„Одличниот професор Онизука — ѕвезден агент“''' (''GTO – Agent to the Stars'') || 02.04.2000 |- | 28 || '''„Од судбината не се бега“''' (''Whatever Can Go Wrong, Will Go Wrong'') || 16.04.2000 |- | 29 || '''„Голема кражба“''' (''Studies in High Finance'') || 23.04.2000 |- | 30 || '''„Власта на парите“''' (''Money Talks, GTO Walks'') || 30.04.2000 |- | 31 || '''„Дестинација — Окинава“''' (''Destination: Okinawa'') || 07.05.2000 |- | 32 || '''„Теорија на веројатност“''' (''The Law of Probability'') || 14.05.2000 |- | 33 || '''„Најди и спаси“''' (''Search and Rescue'') || 28.05.2000 |- | 34 || '''„Добар полицаец, лош полицаец“''' (''Good Cop/Bad Cop'') || 04.06.2000 |- | 35 || '''„Свадбено ѕвоно“''' (''Wedding Bell Blues'') || 11.06.2000 |- | 36 || '''„Самоуспивање“''' (''Self-Improvement'') || 18.06.2000 |- | 37 || '''„Правила на цимерот“''' (''Living Together'') || 16.07.2000 |- | 38 || '''„Културни добра на Окинава“''' (''Great Treasure Okinawa'') || 30.07.2000 |- | 39 || '''„Сами во темницата“''' (''Alone in the Dark'') || 13.08.2000 |- | 40 || '''„Гласот на срцето“''' (''Matters of the Heart'') || 20.08.2000 |- | 41 || '''„Признанија“''' (''Confessions'') || 27.08.2000 |- | 42 || '''„Крвави рани“''' (''Old Wounds Revisited'') || 10.09.2000 |- | 43 || '''„Последната битка на Онизука“''' (''Onizuka's Final Battle'') || 17.09.2000 |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{IMDb title|qid=Q120653555}} * {{Anime News Network|манга|1557}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 1997 година]] [[Категорија:Манга од 2024 година]] [[Категорија:Филмови од 1999 година]] [[Категорија:Јапонски филмови]] ifn9bx86queii1u5u4zlctz45tlfuc3 0 1400327 5602805 5601964 2026-08-01T10:22:56Z Bjankuloski06 332 5602805 wikitext text/x-wiki {{Автоматска таксокутија |image=Erodium January 2008-2.jpg |image_caption=''Erodium malacoides'' |taxon=Здрал |authority=[[Вилијам Aјтон|Aiton]] |subdivision_ranks=[[Вид (биологија)|Видови]] |subdivision=Види текст |synonyms=*''Erodion'' St.-Lag. *''Myrrhina'' Rupr. *''Ramphocarpus'' Neck. }} [[Податотека:Erodium_ciconium_fruit.jpg|мини| Плод од ''Erodium ciconium'']] [[Податотека:Erodium_lebelii_-_Drüsige_Hirtennadel_-_Kleverige_reigerbek_-_Le_Bec_de_cigogne_des_dunes_-_Storksbill.JPG|мини| ''Erodium lebelii'']] [[Податотека:Erodium_glandulosum.jpg|мини| ''Erodium glandulosum'' - [[Природонаучен музеј во Тулуза]]]] '''Здрал''' ({{langx|la|Erodium}}) — [[Род (биологија)|род]] [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] на [[здравци]]те (''Geraniaceae''). Опфаќа околу 120 вида со поткосмополитска распространетост, [[домороден вид]] во Европа, [[Северна Африка]], [[Азија]], [[Австралија]] и повеќе месно во [[Северна Америка|Северна]] и [[Јужна Америка]].<ref name="POWO">{{Cite POWO |last1=POWO |author-link1=Plants of the World Online |id=30013005-2 |title=''Erodium'' L'Hér. |access-date=22 June 2024 }}</ref> Тие се [[Повеќегодишно растение|повеќегодишни]], [[Едногодишно растение|едногодишни]] или подгрмушки, со цветови со пет ливчиња во нијанси на бела, розова и виолетова, кои силно потсетуваат на попознатиот ''[[Здравец (род)|здравец]]'' (Geranium).<ref name="RHSAZ">{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref> == Таксономија == [[Карл Линеј|Карл Линеj]] во истиот род (''Geranium'') ги групирал трите слични рода ''Erodium'', ''Geranium'' и ''[[Сардела (растение)|Pelargonium]]''. Разликата меѓу нив ја направил [[Шарл Луј Лeритје де Брител]] врз основа на бројот на [[Прашник|прашници]] или [[Прашница|антери]]; пет кај ''здралот'', <ref name="Parnell">Parnell, J. and Curtis. ''Webb's An Irish Flora.'' Cork University Press. {{ISBN|978-185918-4783}}</ref> седум кај ''Pelargonium'' и десет кај ''здравецот''.<ref name="Parnell" /> Сепак, трите рода имаат исти одлики во однос на нивните плодови, кои личат на долги птичји клунови. Таа одлика е основа за имињата на латински: ''Geranium'' асоцира на жерав (грчки ''geranos''), ''Pelargonium на'' штрк (''pelargos'') и ''Erodium'' чапја (''erodios''). Видовите ''Erodium'' се разликуваат и по тоа што имаат пердувести листови, додека видовите ''Geranium'' имаат палматно лобусни или поделени листови.<ref name="Streeter">Streeter D, Hart-Davies C, Hardcastle A, Cole F, Harper L. 2009. ''Collins Flower Guide''. Harper Collins {{ISBN|9-78-000718389-0}}</ref> ==Опис== === Општи одлики === '''Здрал''' (научно: ''Erodium'') е [[Род (биологија)|род]] на [[Едногодишно растение|едногодишни]], [[Двегодишно растение|двегодишни]] или [[Повеќегодишно растение|повеќегодишни]] [[тревесто растение|тревести растенија]] кои припаѓаат на семејството на [[здравци]]те (''Geraniaceae'').<ref name=FM>{{наведена книга |title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, Том I, свеска 6 |last=Мицевски |first=Кирил |authorlink=Кирил Мицевски |author= |year=2005 |publisher= [[МАНУ]]|location=Скопје |isbn=9989-101-46-9 (св. 6)|page=1509-1510|pages=1433-1715 |url= |accessdate=28 јули 2026}}</ref> === Листови === Распоредот на [[лист|листовите]] покажува карактеристични разлики во зависност од животниот век на растението:<ref name=FM/> * Кај '''повеќегодишните растенија''', листовите се развиваат главно при самата основа на [[Стебло|стеблото]] (базални листови). * Кај '''едногодишните или двегодишните растенија''', стеблените листови се јасно развиени и се поставени спирално или наспрамно едни со други. Самите листови се пересто насечени или двојно-пересто насечени. Површината на [[Лиска (лист)|лиската]] (ламината) може да биде целосно гола или пак покриена со прилегнати влакна.<ref name=FM/> === Соцветие и цвет === [[Цвет|Цветовите]] кај овој род можат да бидат [[Хермафродит|хермафродитни]] (двополови) или дводомни. Тие се групирани во карактеристични штитовидни [[соцветие|соцветија]]. Поради појава на редукција на цветовите во текот на еволуцијата, кај некои видови соцветието може да биде сведено на само 1 до 2 цвета. На основата на соцветието обично се присутни неколку [[Прицветник|прицветници]] (брактеи - заштитни ливчиња). По својата градба, цветовите се главно правилни (актиноморфни).<ref name=FM/> === Генеративни органи и плод === * '''Андрецеум и нектарници:''' Цветот содржи 5 функционални [[прашник|прашници]], а помеѓу нив се распоредени 5 лушпести стаминодиуми (стерилни, неразвиени прашници). Во цветот се развиени и 5 нектарни жлезди. * '''Плодник и плод:''' Плодникот е составен од 5 дела. [[Плод]]от се одликува со долг клунест дел. При созревањето, од неговиот надворешен дел се одделуваат 5 долги ленти почнувајќи од самата основа. На основата на секоја лента се наоѓа по една [[семка]]. Овие плодни ленти имаат особина по одделувањето спирално да се усукуваат. * Поединечните плодни делови (мерикарпиуми; латински: ''mericarpium'') по својата површина се покриени со прилегнати или полурасперени влакна.<ref name=FM/> === Видови === Од јуни 224, ''Светскиот список на избрани растителни семејства'' прифаќа 121 вид:<ref name="POWO" /> <div style="column-count: 2;"> *''[[Erodium absinthoides]]'' Willd. *''[[Erodium acaule]]'' (L.) Bech. & Thell. *''[[Erodium adenophorum]]'' Blatt. *''[[Erodium aethiopicum]]'' (Lam.) Brumh. & Thell. *''[[Erodium aguilellae]]'' López Udias, Fabregat & G.Mateo *''[[Erodium alnifolium]]'' Guss. *''[[Erodium alpinum]]'' (Burm.f.) L'Hér. *''[[Erodium amanum]]'' Boiss. & Kotschy *''[[Erodium angustilobum]]'' Carolin *''[[Erodium anthemidifolium]]'' M.Bieb. *''[[Erodium arborescens]]'' (Desf.) Willd. *''[[Erodium asplenioides]]'' (Desf.) Willd. *''[[Erodium astragaloides]]'' Boiss. & Reut. *''[[Erodium atlanticum]]'' Coss. *''[[Erodium aureum]]'' Carolin *''[[Erodium aytacii]]'' Yild. & Dogru-Koca *''[[Erodium beketowii]]'' Schmalh. *''[[Erodium birandianum]]'' Ilarslan & Yurdak. *''[[Erodium boissieri]]'' Coss. *''[[Erodium botrys]]'' (Cav.) Bertol. *''[[Erodium brachycarpum]]'' (Godr.) Thell. *''[[Erodium carolinianum]]'' *''[[Erodium carvifolium]]'' Boiss. & Reut. *''[[Erodium castellanum]]'' (Pau) Guitt. *''[[Erodium cazorlanum]]'' Heywood *''[[Erodium cedrorum]]'' Schott *''[[Erodium celtibericum]]'' Pau *''[[Erodium cheilanthifolium]]'' Boiss. *''[[Erodium chevallieri]]'' Guitt. *''[[Erodium chilense]]'' I.M.Johnst. *''[[Erodium chium]]'' (L.) Willd. *''[[Erodium chrysanthum]]'' L'Hér. ex DC. *''[[Erodium ciconium]]'' (L.) L’Hér. *''[[Erodium cicutarium]]'' (L.) L’Hér. *''[[Erodium corsicum]]'' Léman *''[[Erodium crassifolium]]'' L'Hér. *''[[Erodium crenatum]]'' Pomel *''[[Erodium crinitum]]'' Carolin *''[[Erodium crispum]]'' Lapeyr. *''[[Erodium cyconioides]]'' Tzvelev *''[[Erodium cygnorum]]'' Nees *''[[Erodium cyrenaicum]]'' (Pamp.) Guitt. *''[[Erodium danicum]]'' K. Larsen *''[[Erodium daucoides]]'' Boiss. *''[[Erodium dimorphum]]'' Wendelbo *''[[Erodium flexuosum]]'' P.H.Davis & J.Roberts *''[[Erodium foetidum]]'' (L.) L'Hér. *''[[Erodium fumarioides]]'' Steven *''[[Erodium gaillardotii]]'' Boiss. *''[[Erodium garamantum]]'' (Maire) Guitt. *''[[Erodium gaussenianum]]'' P.Monts. *''[[Erodium geoides]]'' A.St.-Hil. *''[[Erodium glandulosum]]'' (Cav.) Willd. *''[[Erodium glaucophyllum]]'' (L.) L'Hér. *''[[Erodium gruinum]]'' (L.) L'Hér. *''[[Erodium guinochetianum]]'' Guitt. *''[[Erodium guttatum]]'' (Desf.) Willd. *''[[Erodium hakkiaricum]]'' P.H.Davis *''[[Erodium hartvigianum]]'' Strid & Kit Tan *''[[Erodium hendrikii]]'' Alpinar *''[[Erodium hesperium]]'' (Maire) H.Lindb. *''[[Erodium heteradenum]]'' (Pau & Font Quer) Guitt. *''[[Erodium heterosepalum]]'' Blatt. *''[[Erodium hoefftianum]]'' C. A. Meyer *''[[Erodium iranicum]]'' El-Oqlah *''[[Erodium jahandiezianum]]'' Emb., Maire & Weiller *''[[Erodium janszii]]'' Alarcón & al. *''[[Erodium keithii]]'' Guitt. & Le Houér. *''[[Erodium laciniatum]]'' (Cav.) Willd. *''[[Erodium lebelii]]'' Jord. *''[[Erodium leucanthum]]'' Boiss. *''[[Erodium macrophyllum]]'' Hook. & Arn. *''[[Erodium maculatum]]'' Salzm. ex C.Presl *''[[Erodium malacoides]]'' (L.) L’Hér. *''[[Erodium manescavi]]'' Coss. *''[[Erodium maritimum]]'' (L.) L’Hér. *''[[Erodium masguindalii]]'' Pau *''[[Erodium medeense]]'' Batt. *''[[Erodium meynieri]]'' Maire *''[[Erodium micropetalum]]'' Boiss. & Hausskn. *''[[Erodium microphyllum]]'' Pomel *''[[Erodium moschatum]]'' (L.) L’Hér. *''[[Erodium mouretii]]'' Pitard. *''[[Erodium munbyanum]]'' Boiss. ex Munby *''[[Erodium nanum]]'' Blatt. *''[[Erodium nervulosum]]'' L'Her. *''[[Erodium neuradifolium]]'' Delile ex Godr. *''[[Erodium oreophilum]]'' Quézel *''[[Erodium oxyrhinchum]]'' M.Bieb. *''[[Erodium paui]]'' Sennen *''[[Erodium pelargoniflorum]]'' Boiss. & Heldr. *''[[Erodium praecox]]'' (Cav.) Willd. *''[[Erodium pulverulentum]]'' (Cav.) Willd. *''[[Erodium recoderi]]'' Auriault & Guitt. *''[[Erodium reichardii]]'' (Murray) DC. *''[[Erodium rodiei]]'' (Braun-Blanq.) Poirion *''[[Erodium rupestre]]'' Pourr. ex cav. *''[[Erodium rupicola]]'' Boiss. *''[[Erodium ruthenicum]]'' M.Bieb. *''[[Erodium salzmannii]]'' Delile *''[[Erodium sanguis-christi]]'' Sennen *''[[Erodium saxatile]]'' Pau *''[[Erodium schemachense]]'' Grossh. *''[[Erodium sebaceum]]'' Delile *''[[Erodium sibthorpianum]]'' Boiss. *''[[Erodium somanum]]'' Pesmen *''[[Erodium sosnowskianum]]'' Fed. *''[[Erodium stellatum]]'' Delile *''[[Erodium stephanianum]]'' Willd. *''[[Erodium stevenii]]'' M.Bieb. *''[[Erodium subintegrifolium]]'' Eig *''[[Erodium sublyratum]]'' Samp. *''[[Erodium tataricum]]'' Willd. *''[[Erodium telavivense]]'' Eig *''[[Erodium texanum]]'' A. Gray *''[[Erodium tibetanum]]'' Edgew. & Hook.f. *''[[Erodium tordylioides]]'' (Desf.) L'Hér. *''[[Erodium touchyanum]]'' Delile ex Godr. *''[[Erodium toussidanum]]'' Guitt. *''[[Erodium trichomanefolium]]'' L'Hér. *''[[Erodium trifolium]]'' (Cav.) Cav. *''[[Erodium vetteri]]'' Barbey & Fors.-Major </div> Во хибриди спаѓаат: * ''[[Erodium × anaristatum]]'' Andreas * ''[[Erodium × bolosii]]'' Romo * ''[[Erodium × fallax]]'' Jord. * ''[[Erodium × viscosum]]'' Salzm. ex Delile == Одгледување == Во одгледувањето, видовите ''Erodium'' обично се среќаваат во алпинеуми или алпски градини.<ref name="RHSAZ">{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref> Хибридната сорта ''E. × variabile'' „Roseum“ (''E. corsicum'' × ''E. reichardii''), компактна, раширена [[повеќегодишно растение]] со светлорозови цветови во лето, ја добила наградата за градинарски заслуги на Кралското хортикултурно друштво.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rhs.org.uk/Plants/81968/Erodium-x-variabile-Roseum/Details|title=''Erodium'' × ''variabile'' 'Roseum'|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=9 June 2020}}</ref> == Употреба == Видови како што се ''E. cicutarium'' и ''E. moschatum'' се јадат.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=RwDHCgAAQBAJ|title=Foraging Wild Edible Plants of North America: More than 150 Delicious Recipes Using Nature's Edibles|last=Nyerges|first=Christopher|date=2016|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4930-1499-6|page=81}}</ref> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{рвр|Erodium}} {{Викивидови-ред|Erodium}} {{Таксонска лента}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Здрал]] [[Категорија:Родови на здравцовидните]] [[Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ]] qgks9jlctoxh35rad98ltfjrfpwvq3j 5602806 5602805 2026-08-01T10:23:16Z Bjankuloski06 332 5602806 wikitext text/x-wiki {{Автоматска таксокутија |image=Erodium January 2008-2.jpg |image_caption=''Erodium malacoides'' |taxon=Здрал |authority=[[Вилијам Aјтон|Aiton]] |subdivision_ranks=[[Вид (биологија)|Видови]] |subdivision=Во текстот |synonyms=*''Erodion'' St.-Lag. *''Myrrhina'' Rupr. *''Ramphocarpus'' Neck. }} [[Податотека:Erodium_ciconium_fruit.jpg|мини| Плод од ''Erodium ciconium'']] [[Податотека:Erodium_lebelii_-_Drüsige_Hirtennadel_-_Kleverige_reigerbek_-_Le_Bec_de_cigogne_des_dunes_-_Storksbill.JPG|мини| ''Erodium lebelii'']] [[Податотека:Erodium_glandulosum.jpg|мини| ''Erodium glandulosum'' - [[Природонаучен музеј во Тулуза]]]] '''Здрал''' ({{langx|la|Erodium}}) — [[Род (биологија)|род]] [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] на [[здравци]]те (''Geraniaceae''). Опфаќа околу 120 вида со поткосмополитска распространетост, [[домороден вид]] во Европа, [[Северна Африка]], [[Азија]], [[Австралија]] и повеќе месно во [[Северна Америка|Северна]] и [[Јужна Америка]].<ref name="POWO">{{Cite POWO |last1=POWO |author-link1=Plants of the World Online |id=30013005-2 |title=''Erodium'' L'Hér. |access-date=22 June 2024 }}</ref> Тие се [[Повеќегодишно растение|повеќегодишни]], [[Едногодишно растение|едногодишни]] или подгрмушки, со цветови со пет ливчиња во нијанси на бела, розова и виолетова, кои силно потсетуваат на попознатиот ''[[Здравец (род)|здравец]]'' (Geranium).<ref name="RHSAZ">{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref> == Таксономија == [[Карл Линеј|Карл Линеj]] во истиот род (''Geranium'') ги групирал трите слични рода ''Erodium'', ''Geranium'' и ''[[Сардела (растение)|Pelargonium]]''. Разликата меѓу нив ја направил [[Шарл Луј Лeритје де Брител]] врз основа на бројот на [[Прашник|прашници]] или [[Прашница|антери]]; пет кај ''здралот'', <ref name="Parnell">Parnell, J. and Curtis. ''Webb's An Irish Flora.'' Cork University Press. {{ISBN|978-185918-4783}}</ref> седум кај ''Pelargonium'' и десет кај ''здравецот''.<ref name="Parnell" /> Сепак, трите рода имаат исти одлики во однос на нивните плодови, кои личат на долги птичји клунови. Таа одлика е основа за имињата на латински: ''Geranium'' асоцира на жерав (грчки ''geranos''), ''Pelargonium на'' штрк (''pelargos'') и ''Erodium'' чапја (''erodios''). Видовите ''Erodium'' се разликуваат и по тоа што имаат пердувести листови, додека видовите ''Geranium'' имаат палматно лобусни или поделени листови.<ref name="Streeter">Streeter D, Hart-Davies C, Hardcastle A, Cole F, Harper L. 2009. ''Collins Flower Guide''. Harper Collins {{ISBN|9-78-000718389-0}}</ref> ==Опис== === Општи одлики === '''Здрал''' (научно: ''Erodium'') е [[Род (биологија)|род]] на [[Едногодишно растение|едногодишни]], [[Двегодишно растение|двегодишни]] или [[Повеќегодишно растение|повеќегодишни]] [[тревесто растение|тревести растенија]] кои припаѓаат на семејството на [[здравци]]те (''Geraniaceae'').<ref name=FM>{{наведена книга |title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, Том I, свеска 6 |last=Мицевски |first=Кирил |authorlink=Кирил Мицевски |author= |year=2005 |publisher= [[МАНУ]]|location=Скопје |isbn=9989-101-46-9 (св. 6)|page=1509-1510|pages=1433-1715 |url= |accessdate=28 јули 2026}}</ref> === Листови === Распоредот на [[лист|листовите]] покажува карактеристични разлики во зависност од животниот век на растението:<ref name=FM/> * Кај '''повеќегодишните растенија''', листовите се развиваат главно при самата основа на [[Стебло|стеблото]] (базални листови). * Кај '''едногодишните или двегодишните растенија''', стеблените листови се јасно развиени и се поставени спирално или наспрамно едни со други. Самите листови се пересто насечени или двојно-пересто насечени. Површината на [[Лиска (лист)|лиската]] (ламината) може да биде целосно гола или пак покриена со прилегнати влакна.<ref name=FM/> === Соцветие и цвет === [[Цвет|Цветовите]] кај овој род можат да бидат [[Хермафродит|хермафродитни]] (двополови) или дводомни. Тие се групирани во карактеристични штитовидни [[соцветие|соцветија]]. Поради појава на редукција на цветовите во текот на еволуцијата, кај некои видови соцветието може да биде сведено на само 1 до 2 цвета. На основата на соцветието обично се присутни неколку [[Прицветник|прицветници]] (брактеи - заштитни ливчиња). По својата градба, цветовите се главно правилни (актиноморфни).<ref name=FM/> === Генеративни органи и плод === * '''Андрецеум и нектарници:''' Цветот содржи 5 функционални [[прашник|прашници]], а помеѓу нив се распоредени 5 лушпести стаминодиуми (стерилни, неразвиени прашници). Во цветот се развиени и 5 нектарни жлезди. * '''Плодник и плод:''' Плодникот е составен од 5 дела. [[Плод]]от се одликува со долг клунест дел. При созревањето, од неговиот надворешен дел се одделуваат 5 долги ленти почнувајќи од самата основа. На основата на секоја лента се наоѓа по една [[семка]]. Овие плодни ленти имаат особина по одделувањето спирално да се усукуваат. * Поединечните плодни делови (мерикарпиуми; латински: ''mericarpium'') по својата површина се покриени со прилегнати или полурасперени влакна.<ref name=FM/> === Видови === Од јуни 224, ''Светскиот список на избрани растителни семејства'' прифаќа 121 вид:<ref name="POWO" /> <div style="column-count: 2;"> *''[[Erodium absinthoides]]'' Willd. *''[[Erodium acaule]]'' (L.) Bech. & Thell. *''[[Erodium adenophorum]]'' Blatt. *''[[Erodium aethiopicum]]'' (Lam.) Brumh. & Thell. *''[[Erodium aguilellae]]'' López Udias, Fabregat & G.Mateo *''[[Erodium alnifolium]]'' Guss. *''[[Erodium alpinum]]'' (Burm.f.) L'Hér. *''[[Erodium amanum]]'' Boiss. & Kotschy *''[[Erodium angustilobum]]'' Carolin *''[[Erodium anthemidifolium]]'' M.Bieb. *''[[Erodium arborescens]]'' (Desf.) Willd. *''[[Erodium asplenioides]]'' (Desf.) Willd. *''[[Erodium astragaloides]]'' Boiss. & Reut. *''[[Erodium atlanticum]]'' Coss. *''[[Erodium aureum]]'' Carolin *''[[Erodium aytacii]]'' Yild. & Dogru-Koca *''[[Erodium beketowii]]'' Schmalh. *''[[Erodium birandianum]]'' Ilarslan & Yurdak. *''[[Erodium boissieri]]'' Coss. *''[[Erodium botrys]]'' (Cav.) Bertol. *''[[Erodium brachycarpum]]'' (Godr.) Thell. *''[[Erodium carolinianum]]'' *''[[Erodium carvifolium]]'' Boiss. & Reut. *''[[Erodium castellanum]]'' (Pau) Guitt. *''[[Erodium cazorlanum]]'' Heywood *''[[Erodium cedrorum]]'' Schott *''[[Erodium celtibericum]]'' Pau *''[[Erodium cheilanthifolium]]'' Boiss. *''[[Erodium chevallieri]]'' Guitt. *''[[Erodium chilense]]'' I.M.Johnst. *''[[Erodium chium]]'' (L.) Willd. *''[[Erodium chrysanthum]]'' L'Hér. ex DC. *''[[Erodium ciconium]]'' (L.) L’Hér. *''[[Erodium cicutarium]]'' (L.) L’Hér. *''[[Erodium corsicum]]'' Léman *''[[Erodium crassifolium]]'' L'Hér. *''[[Erodium crenatum]]'' Pomel *''[[Erodium crinitum]]'' Carolin *''[[Erodium crispum]]'' Lapeyr. *''[[Erodium cyconioides]]'' Tzvelev *''[[Erodium cygnorum]]'' Nees *''[[Erodium cyrenaicum]]'' (Pamp.) Guitt. *''[[Erodium danicum]]'' K. Larsen *''[[Erodium daucoides]]'' Boiss. *''[[Erodium dimorphum]]'' Wendelbo *''[[Erodium flexuosum]]'' P.H.Davis & J.Roberts *''[[Erodium foetidum]]'' (L.) L'Hér. *''[[Erodium fumarioides]]'' Steven *''[[Erodium gaillardotii]]'' Boiss. *''[[Erodium garamantum]]'' (Maire) Guitt. *''[[Erodium gaussenianum]]'' P.Monts. *''[[Erodium geoides]]'' A.St.-Hil. *''[[Erodium glandulosum]]'' (Cav.) Willd. *''[[Erodium glaucophyllum]]'' (L.) L'Hér. *''[[Erodium gruinum]]'' (L.) L'Hér. *''[[Erodium guinochetianum]]'' Guitt. *''[[Erodium guttatum]]'' (Desf.) Willd. *''[[Erodium hakkiaricum]]'' P.H.Davis *''[[Erodium hartvigianum]]'' Strid & Kit Tan *''[[Erodium hendrikii]]'' Alpinar *''[[Erodium hesperium]]'' (Maire) H.Lindb. *''[[Erodium heteradenum]]'' (Pau & Font Quer) Guitt. *''[[Erodium heterosepalum]]'' Blatt. *''[[Erodium hoefftianum]]'' C. A. Meyer *''[[Erodium iranicum]]'' El-Oqlah *''[[Erodium jahandiezianum]]'' Emb., Maire & Weiller *''[[Erodium janszii]]'' Alarcón & al. *''[[Erodium keithii]]'' Guitt. & Le Houér. *''[[Erodium laciniatum]]'' (Cav.) Willd. *''[[Erodium lebelii]]'' Jord. *''[[Erodium leucanthum]]'' Boiss. *''[[Erodium macrophyllum]]'' Hook. & Arn. *''[[Erodium maculatum]]'' Salzm. ex C.Presl *''[[Erodium malacoides]]'' (L.) L’Hér. *''[[Erodium manescavi]]'' Coss. *''[[Erodium maritimum]]'' (L.) L’Hér. *''[[Erodium masguindalii]]'' Pau *''[[Erodium medeense]]'' Batt. *''[[Erodium meynieri]]'' Maire *''[[Erodium micropetalum]]'' Boiss. & Hausskn. *''[[Erodium microphyllum]]'' Pomel *''[[Erodium moschatum]]'' (L.) L’Hér. *''[[Erodium mouretii]]'' Pitard. *''[[Erodium munbyanum]]'' Boiss. ex Munby *''[[Erodium nanum]]'' Blatt. *''[[Erodium nervulosum]]'' L'Her. *''[[Erodium neuradifolium]]'' Delile ex Godr. *''[[Erodium oreophilum]]'' Quézel *''[[Erodium oxyrhinchum]]'' M.Bieb. *''[[Erodium paui]]'' Sennen *''[[Erodium pelargoniflorum]]'' Boiss. & Heldr. *''[[Erodium praecox]]'' (Cav.) Willd. *''[[Erodium pulverulentum]]'' (Cav.) Willd. *''[[Erodium recoderi]]'' Auriault & Guitt. *''[[Erodium reichardii]]'' (Murray) DC. *''[[Erodium rodiei]]'' (Braun-Blanq.) Poirion *''[[Erodium rupestre]]'' Pourr. ex cav. *''[[Erodium rupicola]]'' Boiss. *''[[Erodium ruthenicum]]'' M.Bieb. *''[[Erodium salzmannii]]'' Delile *''[[Erodium sanguis-christi]]'' Sennen *''[[Erodium saxatile]]'' Pau *''[[Erodium schemachense]]'' Grossh. *''[[Erodium sebaceum]]'' Delile *''[[Erodium sibthorpianum]]'' Boiss. *''[[Erodium somanum]]'' Pesmen *''[[Erodium sosnowskianum]]'' Fed. *''[[Erodium stellatum]]'' Delile *''[[Erodium stephanianum]]'' Willd. *''[[Erodium stevenii]]'' M.Bieb. *''[[Erodium subintegrifolium]]'' Eig *''[[Erodium sublyratum]]'' Samp. *''[[Erodium tataricum]]'' Willd. *''[[Erodium telavivense]]'' Eig *''[[Erodium texanum]]'' A. Gray *''[[Erodium tibetanum]]'' Edgew. & Hook.f. *''[[Erodium tordylioides]]'' (Desf.) L'Hér. *''[[Erodium touchyanum]]'' Delile ex Godr. *''[[Erodium toussidanum]]'' Guitt. *''[[Erodium trichomanefolium]]'' L'Hér. *''[[Erodium trifolium]]'' (Cav.) Cav. *''[[Erodium vetteri]]'' Barbey & Fors.-Major </div> Во хибриди спаѓаат: * ''[[Erodium × anaristatum]]'' Andreas * ''[[Erodium × bolosii]]'' Romo * ''[[Erodium × fallax]]'' Jord. * ''[[Erodium × viscosum]]'' Salzm. ex Delile == Одгледување == Во одгледувањето, видовите ''Erodium'' обично се среќаваат во алпинеуми или алпски градини.<ref name="RHSAZ">{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref> Хибридната сорта ''E. × variabile'' „Roseum“ (''E. corsicum'' × ''E. reichardii''), компактна, раширена [[повеќегодишно растение]] со светлорозови цветови во лето, ја добила наградата за градинарски заслуги на Кралското хортикултурно друштво.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rhs.org.uk/Plants/81968/Erodium-x-variabile-Roseum/Details|title=''Erodium'' × ''variabile'' 'Roseum'|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=9 June 2020}}</ref> == Употреба == Видови како што се ''E. cicutarium'' и ''E. moschatum'' се јадат.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=RwDHCgAAQBAJ|title=Foraging Wild Edible Plants of North America: More than 150 Delicious Recipes Using Nature's Edibles|last=Nyerges|first=Christopher|date=2016|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4930-1499-6|page=81}}</ref> == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{рвр|Erodium}} {{Викивидови-ред|Erodium}} {{Таксонска лента}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Здрал]] [[Категорија:Родови на здравцовидните]] [[Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ]] 6jfg7efk53sd0sxknelj548v85ndz06 0 1400381 5602617 5602561 2026-07-31T13:00:00Z Andrew012p 85224 /* */ 5602617 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Песочен здрал | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Geraniales]] | familia = [[Geraniaceae]] | genus = ''[[Erodium]]'' | species = '''''Erodium hoefftianum''''' | binomial = ''Erodium hoefftianum'' | binomial_authority = C. A. Meyer | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Erodium tmoleum'' <small>Reuter ex [[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Erodium serotinum plurijugum'' <small>[[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Erodium neilreichii'' <small>[[Виктор фон Јанка|Janka]]</small><br>''Erodium hoefftianum neilreichii'' <small>([[Виктор фон Јанка|Janka]]) R. Soo</small><br>''Erodium hoefftianum neilreichii'' <small>([[Виктор фон Јанка|Janka]]) [[Питер Хедланд Дејвис|P. H. Davis]]</small><br>''Erodium hoefftianum birandii'' <small>[[Џон Џеферсон Дејвис|Davis]]</small> }} '''Песочен здрал или Хефтиев здрал'''<ref name="VKR">{{Наведена книга|url=|title=Veľká kniha rastlín, hornín, minerálov a skamenelín|date=2021|publisher=IKAR, a.s. - Príroda|isbn=978-80-551-6882-1|pages=270-271|language=slovenský}}</ref> ([[Латински јазик|лат]]. Erodium hoefftianum)<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:372296-1|title=Erodium hoefftianum C.A.Mey.|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> — [[Едногодишно растение|едногодишно]] до [[Двегодишно растение|двегодишно билка]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] ''[[здравци]]''[[Семејство (биологија)|.]] Неговиот природен опсег се протега од Средна и Југоисточна [[Европа]] до Средна [[Азија]].<ref name="POWO" /> == Опис == Растението е од основата разгрането и достигнува висина од 5 до 30 см. Стеблото е придигнато, обично неразгрането, покриено со густи, куси, жлездести влакна и со ретки, распорени, долги влакна. === Листови === [[Лист|Листовите]] се со должина од околу 6 см, во основата се перести со еден пар ливчиња, додека во останатиот дел се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни, назабени или двојно-назабени, а останатите сегменти се назабени. Од двете страни се покриени со полурасперени влакна. Горната страна на листовите е зелена, додека на долната страна по жилите се забележуваат жлездести влакна. Жилите и самите рабови на листовите имаат карактеристична црвена боја. [[Лисна дршка|Лисните дршки]] се покуси од [[Лиска (лист)|лиската]] (ламината), а по нивната површина има куси и долги прости влакна, како и жлездести влакна. [[Прилисник|Прилисниците]] се ланцетни, долги 4 до 6 мм, на врвот долго заострени, со густи куси влакна по површината и долги, распорени влакна по работ. === Цветови === [[Цвет|Цветовите]] се со синкаво-виолетово венче и се распоредени од 1 до 8 во штитести [[соцветие|соцветија]]. [[Прицветник|Прицветниците]] (брактеите) се неколку на број, со јајцевидно-ланцетен до ланцетен облик, во основата покриени со покуси влакна, а во горниот дел и по работ со долги, распорени влакна. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се покриени со густи жлездести влакна, додека дршката на самото соцветие има жлездести влакна и ретки, долги, распорени прости влакна. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 4 до 6 мм (кај плодовите достигнуваат до 10 мм). Тие се елиптични, на врвот тапи, но завршуваат со продолжение долго околу 0,8–2 мм. Имаат 3 до 5 зелени, црвеникавозелени или црвеникави жили, со ципести рабови кои се покриени со погусти, куси и прилегнати влакна. Венечните ливчиња се целокрајни и се малку подолги (до 1,5 пати) од чашкините ливчиња. === Плод === Плодните делови се долги 5 до 7 мм, покриени со прилегнати влакна, а на самиот врв имаат две голи вдлабнатини. Клунестиот дел од плодот изнесува 6 до 7 мм и има полуприлегнати влакна по површината. == Варијабилност == Во рамките на видот се разликуваат два подвида: * ''Erodium hoefftianum'' subsp. ''hoefftianum'': Ниско растение со висина од 10–20 см. Стеблото, како и дршките на цветовите и на соцветието се покриени со жлездести влакна. * ''Erodium hoefftianum'' subsp. ''neilreichii'': Високо растение кое достигнува и до 60 см. Стеблото и дршките на цветовите и на соцветието се покриени со прости и прилегнати влакна. == Живелиште == Овој вид главно успева на суви подрачја, брдски пасишта и покрај селски патишта. ==Распространетост== == Распространетост во Македонија == Во Македонија е регистриран номиналниот подвид (''subsp. hoefftianum''), за кој во домашната ботаничка литература е наведено дека е познат единствено за околината на [[Кочани]], кај селото [[Истибања]]. == Подвидови == Следните [[Подвид|подвидови]] се прифатени во рамките на видот:<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:372296-1|title=Erodium hoefftianum C.A.Mey.|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> * Нилрајхов песочен здрал (син. Нилрајхов здрал) (''Erodium hoefftianum subsp. neilreichii'', син. ''Erodium neilreichii'') – Северен [[Балкански Полуостров]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:881079-1|title=Erodium hoefftianum subsp. neilreichii (Janka) Soó ex Greuter, Burdet & G.Long|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> * песочен здрал прав (''Erodium hoefftianum subsp. hoefftianum'') – од Средна и Југоисточна [[Европа]] до Средна [[Азија]] и [[Иран]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77230122-1|title=Erodium hoefftianum subsp. hoefftianum|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> ==Поврзано== *[[Здрал]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.inaturalist.org/taxa/829099-Erodium-hoefftianum/ Песочен штрк (фотографија) на iNaturalist.org] [[Категорија:Здрал]] h09yqesi8i21rrs2lsbvumean1j77gc 5602618 5602617 2026-07-31T13:00:41Z Andrew012p 85224 /* */ 5602618 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Песочен здрал | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Geraniales]] | familia = [[Geraniaceae]] | genus = ''[[Erodium]]'' | species = '''''Erodium hoefftianum''''' | binomial = ''Erodium hoefftianum'' | binomial_authority = C. A. Meyer | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Erodium tmoleum'' <small>Reuter ex [[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Erodium serotinum plurijugum'' <small>[[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Erodium neilreichii'' <small>[[Виктор фон Јанка|Janka]]</small><br>''Erodium hoefftianum neilreichii'' <small>([[Виктор фон Јанка|Janka]]) R. Soo</small><br>''Erodium hoefftianum neilreichii'' <small>([[Виктор фон Јанка|Janka]]) [[Питер Хедланд Дејвис|P. H. Davis]]</small><br>''Erodium hoefftianum birandii'' <small>[[Џон Џеферсон Дејвис|Davis]]</small> }} '''Песочен здрал или Хефтиев здрал'''<ref name="VKR">{{Наведена книга|url=|title=Veľká kniha rastlín, hornín, minerálov a skamenelín|date=2021|publisher=IKAR, a.s. - Príroda|isbn=978-80-551-6882-1|pages=270-271|language=slovenský}}</ref> ([[Латински јазик|лат]]. ''Erodium hoefftianum'')<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:372296-1|title=Erodium hoefftianum C.A.Mey.|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> — [[Едногодишно растение|едногодишно]] до [[Двегодишно растение|двегодишно билка]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] ''[[здравци]]''[[Семејство (биологија)|.]] Неговиот природен опсег се протега од Средна и Југоисточна [[Европа]] до Средна [[Азија]].<ref name="POWO" /> == Опис == Растението е од основата разгрането и достигнува висина од 5 до 30 см. Стеблото е придигнато, обично неразгрането, покриено со густи, куси, жлездести влакна и со ретки, распорени, долги влакна. === Листови === [[Лист|Листовите]] се со должина од околу 6 см, во основата се перести со еден пар ливчиња, додека во останатиот дел се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни, назабени или двојно-назабени, а останатите сегменти се назабени. Од двете страни се покриени со полурасперени влакна. Горната страна на листовите е зелена, додека на долната страна по жилите се забележуваат жлездести влакна. Жилите и самите рабови на листовите имаат карактеристична црвена боја. [[Лисна дршка|Лисните дршки]] се покуси од [[Лиска (лист)|лиската]] (ламината), а по нивната површина има куси и долги прости влакна, како и жлездести влакна. [[Прилисник|Прилисниците]] се ланцетни, долги 4 до 6 мм, на врвот долго заострени, со густи куси влакна по површината и долги, распорени влакна по работ. === Цветови === [[Цвет|Цветовите]] се со синкаво-виолетово венче и се распоредени од 1 до 8 во штитести [[соцветие|соцветија]]. [[Прицветник|Прицветниците]] (брактеите) се неколку на број, со јајцевидно-ланцетен до ланцетен облик, во основата покриени со покуси влакна, а во горниот дел и по работ со долги, распорени влакна. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се покриени со густи жлездести влакна, додека дршката на самото соцветие има жлездести влакна и ретки, долги, распорени прости влакна. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 4 до 6 мм (кај плодовите достигнуваат до 10 мм). Тие се елиптични, на врвот тапи, но завршуваат со продолжение долго околу 0,8–2 мм. Имаат 3 до 5 зелени, црвеникавозелени или црвеникави жили, со ципести рабови кои се покриени со погусти, куси и прилегнати влакна. Венечните ливчиња се целокрајни и се малку подолги (до 1,5 пати) од чашкините ливчиња. === Плод === Плодните делови се долги 5 до 7 мм, покриени со прилегнати влакна, а на самиот врв имаат две голи вдлабнатини. Клунестиот дел од плодот изнесува 6 до 7 мм и има полуприлегнати влакна по површината. == Варијабилност == Во рамките на видот се разликуваат два подвида: * ''Erodium hoefftianum'' subsp. ''hoefftianum'': Ниско растение со висина од 10–20 см. Стеблото, како и дршките на цветовите и на соцветието се покриени со жлездести влакна. * ''Erodium hoefftianum'' subsp. ''neilreichii'': Високо растение кое достигнува и до 60 см. Стеблото и дршките на цветовите и на соцветието се покриени со прости и прилегнати влакна. == Живелиште == Овој вид главно успева на суви подрачја, брдски пасишта и покрај селски патишта. ==Распространетост== == Распространетост во Македонија == Во Македонија е регистриран номиналниот подвид (''subsp. hoefftianum''), за кој во домашната ботаничка литература е наведено дека е познат единствено за околината на [[Кочани]], кај селото [[Истибања]]. == Подвидови == Следните [[Подвид|подвидови]] се прифатени во рамките на видот:<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:372296-1|title=Erodium hoefftianum C.A.Mey.|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> * Нилрајхов песочен здрал (син. Нилрајхов здрал) (''Erodium hoefftianum subsp. neilreichii'', син. ''Erodium neilreichii'') – Северен [[Балкански Полуостров]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:881079-1|title=Erodium hoefftianum subsp. neilreichii (Janka) Soó ex Greuter, Burdet & G.Long|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> * песочен здрал прав (''Erodium hoefftianum subsp. hoefftianum'') – од Средна и Југоисточна [[Европа]] до Средна [[Азија]] и [[Иран]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77230122-1|title=Erodium hoefftianum subsp. hoefftianum|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> ==Поврзано== *[[Здрал]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.inaturalist.org/taxa/829099-Erodium-hoefftianum/ Песочен штрк (фотографија) на iNaturalist.org] [[Категорија:Здрал]] t33qcevrvfivxkc3t8q9m9dla26yxsf 5602621 5602618 2026-07-31T13:01:59Z Andrew012p 85224 /* */ 5602621 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Песочен здрал | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Geraniales]] | familia = [[Geraniaceae]] | genus = ''[[Erodium]]'' | species = '''''Erodium hoefftianum''''' | binomial = ''Erodium hoefftianum'' | binomial_authority = C. A. Meyer | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Erodium tmoleum'' <small>Reuter ex [[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Erodium serotinum plurijugum'' <small>[[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Erodium neilreichii'' <small>[[Виктор фон Јанка|Janka]]</small><br>''Erodium hoefftianum neilreichii'' <small>([[Виктор фон Јанка|Janka]]) R. Soo</small><br>''Erodium hoefftianum neilreichii'' <small>([[Виктор фон Јанка|Janka]]) [[Питер Хедланд Дејвис|P. H. Davis]]</small><br>''Erodium hoefftianum birandii'' <small>[[Џон Џеферсон Дејвис|Davis]]</small> }} '''Песочен здрал или Хефтиев здрал'''<ref name="VKR">{{Наведена книга|url=|title=Veľká kniha rastlín, hornín, minerálov a skamenelín|date=2021|publisher=IKAR, a.s. - Príroda|isbn=978-80-551-6882-1|pages=270-271|language=slovenský}}</ref> ([[Латински јазик|лат]]. ''Erodium hoefftianum'')<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:372296-1|title=Erodium hoefftianum C.A.Mey.|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> — [[Едногодишно растение|едногодишна]] до [[Двегодишно растение|двегодишна билка]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] ''[[здравци]]''. Неговиот природен опсег се протега од Средна и Југоисточна [[Европа]] до Средна [[Азија]].<ref name="POWO" /> == Опис == Растението е од основата разгрането и достигнува висина од 5 до 30 см. Стеблото е придигнато, обично неразгрането, покриено со густи, куси, жлездести влакна и со ретки, распорени, долги влакна. === Листови === [[Лист|Листовите]] се со должина од околу 6 см, во основата се перести со еден пар ливчиња, додека во останатиот дел се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни, назабени или двојно-назабени, а останатите сегменти се назабени. Од двете страни се покриени со полурасперени влакна. Горната страна на листовите е зелена, додека на долната страна по жилите се забележуваат жлездести влакна. Жилите и самите рабови на листовите имаат карактеристична црвена боја. [[Лисна дршка|Лисните дршки]] се покуси од [[Лиска (лист)|лиската]] (ламината), а по нивната површина има куси и долги прости влакна, како и жлездести влакна. [[Прилисник|Прилисниците]] се ланцетни, долги 4 до 6 мм, на врвот долго заострени, со густи куси влакна по површината и долги, распорени влакна по работ. === Цветови === [[Цвет|Цветовите]] се со синкаво-виолетово венче и се распоредени од 1 до 8 во штитести [[соцветие|соцветија]]. [[Прицветник|Прицветниците]] (брактеите) се неколку на број, со јајцевидно-ланцетен до ланцетен облик, во основата покриени со покуси влакна, а во горниот дел и по работ со долги, распорени влакна. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се покриени со густи жлездести влакна, додека дршката на самото соцветие има жлездести влакна и ретки, долги, распорени прости влакна. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 4 до 6 мм (кај плодовите достигнуваат до 10 мм). Тие се елиптични, на врвот тапи, но завршуваат со продолжение долго околу 0,8–2 мм. Имаат 3 до 5 зелени, црвеникавозелени или црвеникави жили, со ципести рабови кои се покриени со погусти, куси и прилегнати влакна. Венечните ливчиња се целокрајни и се малку подолги (до 1,5 пати) од чашкините ливчиња. === Плод === Плодните делови се долги 5 до 7 мм, покриени со прилегнати влакна, а на самиот врв имаат две голи вдлабнатини. Клунестиот дел од плодот изнесува 6 до 7 мм и има полуприлегнати влакна по површината. == Варијабилност == Во рамките на видот се разликуваат два подвида: * ''Erodium hoefftianum'' subsp. ''hoefftianum'': Ниско растение со висина од 10–20 см. Стеблото, како и дршките на цветовите и на соцветието се покриени со жлездести влакна. * ''Erodium hoefftianum'' subsp. ''neilreichii'': Високо растение кое достигнува и до 60 см. Стеблото и дршките на цветовите и на соцветието се покриени со прости и прилегнати влакна. == Живелиште == Овој вид главно успева на суви подрачја, брдски пасишта и покрај селски патишта. ==Распространетост== == Распространетост во Македонија == Во Македонија е регистриран номиналниот подвид (''subsp. hoefftianum''), за кој во домашната ботаничка литература е наведено дека е познат единствено за околината на [[Кочани]], кај селото [[Истибања]]. == Подвидови == Следните [[Подвид|подвидови]] се прифатени во рамките на видот:<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:372296-1|title=Erodium hoefftianum C.A.Mey.|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> * Нилрајхов песочен здрал (син. Нилрајхов здрал) (''Erodium hoefftianum subsp. neilreichii'', син. ''Erodium neilreichii'') – Северен [[Балкански Полуостров]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:881079-1|title=Erodium hoefftianum subsp. neilreichii (Janka) Soó ex Greuter, Burdet & G.Long|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> * песочен здрал прав (''Erodium hoefftianum subsp. hoefftianum'') – од Средна и Југоисточна [[Европа]] до Средна [[Азија]] и [[Иран]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77230122-1|title=Erodium hoefftianum subsp. hoefftianum|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> ==Поврзано== *[[Здрал]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.inaturalist.org/taxa/829099-Erodium-hoefftianum/ Песочен штрк (фотографија) на iNaturalist.org] [[Категорија:Здрал]] nw5qdswq3646x92ye41f4sgwt8oacc7 5602657 5602621 2026-07-31T15:45:18Z P.Nedelkovski 47736 поправки 5602657 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Песочен здрал | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Растенија]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Скриеносеменици]] | ordo = [[Здравцовидни]] | familia = [[Здравци]] | genus = ''[[Здрал]]'' | species = '''''Erodium hoefftianum''''' | binomial = ''Erodium hoefftianum'' | binomial_authority = C. A. Meyer | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Erodium tmoleum'' <small>Reuter ex [[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Erodium serotinum plurijugum'' <small>[[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Erodium neilreichii'' <small>[[Виктор фон Јанка|Janka]]</small><br>''Erodium hoefftianum neilreichii'' <small>([[Виктор фон Јанка|Janka]]) R. Soo</small><br>''Erodium hoefftianum neilreichii'' <small>([[Виктор фон Јанка|Janka]]) [[Питер Хедланд Дејвис|P. H. Davis]]</small><br>''Erodium hoefftianum birandii'' <small>[[Џон Џеферсон Дејвис|Davis]]</small> }} '''Песочен здрал''' или '''Хефтиев здрал'''<ref name="VKR">{{Наведена книга|url=|title=Veľká kniha rastlín, hornín, minerálov a skamenelín|date=2021|publisher=IKAR, a.s. - Príroda|isbn=978-80-551-6882-1|pages=270-271|language=slovenský}}</ref> ([[Латински јазик|лат]]. ''Erodium hoefftianum'')<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:372296-1|title=Erodium hoefftianum C.A.Mey.|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> — [[Едногодишно растение|едногодишна]] до [[Двегодишно растение|двегодишна билка]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] ''[[здравци]]''. Неговиот природен опсег се протега од Средна и Југоисточна [[Европа]] до Средна [[Азија]].<ref name="POWO" /> == Опис == Растението е од основата разгрането и достигнува висина од 5 до 30 см. [[Стебло|Стеблото]] е придигнато, обично неразгрането, покриено со густи, куси, жлездести влакна и со ретки, распорени, долги влакна.<ref name=FM>{{наведена книга |title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, Том I, свеска 6 |last=Мицевски |first=Кирил |authorlink=Кирил Мицевски |author= |year=2005 |publisher= [[МАНУ]]|location=Скопје |isbn=9989-101-46-9 (св. 6)|page=1510-1511|pages=1433-1715 |url= |accessdate=31 јули 2026}}</ref> === Листови === [[Лист|Листовите]] се со должина од околу 6 см, во основата се перести со еден пар ливчиња, додека во останатиот дел се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни, назабени или двојно-назабени, а останатите сегменти се назабени. Од двете страни се покриени со полурасперени влакна. Горната страна на листовите е зелена, додека на долната страна по жилите се забележуваат жлездести влакна. Жилите и самите рабови на листовите имаат карактеристична црвена боја. [[Лисна дршка|Лисните дршки]] се покуси од [[Лиска (лист)|лиската]] (ламината), а по нивната површина има куси и долги прости влакна, како и жлездести влакна. [[Прилисник|Прилисниците]] се ланцетни, долги 4 до 6 мм, на врвот долго заострени, со густи куси влакна по површината и долги, распорени влакна по работ.<ref name=FM/> === Цветови === [[Цвет|Цветовите]] се со синкаво-виолетово венче и се распоредени од 1 до 8 во штитести [[соцветие|соцветија]]. [[Прицветник|Прицветниците]] (брактеите) се неколку на број, со јајцевидно-ланцетен до ланцетен облик, во основата покриени со покуси влакна, а во горниот дел и по работ со долги, распорени влакна. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се покриени со густи жлездести влакна, додека дршката на самото соцветие има жлездести влакна и ретки, долги, распорени прости влакна.<ref name=FM/> [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 4 до 6 мм (кај плодовите достигнуваат до 10 мм). Тие се елиптични, на врвот тапи, но завршуваат со продолжение долго околу 0,8–2 мм. Имаат 3 до 5 зелени, црвеникавозелени или црвеникави жили, со ципести рабови кои се покриени со погусти, куси и прилегнати влакна. Венечните ливчиња се целокрајни и се малку подолги (до 1,5 пати) од чашкините ливчиња.<ref name=FM/> === Плод === Плодните делови се долги 5 до 7 мм, покриени со прилегнати влакна, а на самиот врв имаат две голи вдлабнатини. Клунестиот дел од плодот изнесува 6 до 7 мм и има полуприлегнати влакна по површината.<ref name=FM/> == Подвидови == Во рамките на видот се разликуваат два подвида:<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:372296-1|title=Erodium hoefftianum C.A.Mey.|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref><ref name=FM/> * ''Erodium hoefftianum'' subsp. ''hoefftianum'': Ниско растение со висина од 10–20 см. Стеблото, како и дршките на цветовите и на соцветието се покриени со жлездести влакна. * ''Erodium hoefftianum'' subsp. ''neilreichii'': Високо растение кое достигнува и до 60 см. Стеблото и дршките на цветовите и на соцветието се покриени со прости и прилегнати влакна. == Живелиште == Овој вид главно успева на суви подрачја, брдски пасишта и покрај селски патишта.<ref name=FM/> ==Распространетост== Природниот опсег на песочниот здрал се протега од Средна и Југоисточна [[Европа]] до Средна [[Азија]] и [[Иран]].<ref name=POWO /> == Распространетост во Македонија == Во Македонија е регистриран номиналниот подвид (''subsp. hoefftianum''), за кој во домашната ботаничка литература е наведено дека е познат единствено за околината на [[Кочани]], кај селото [[Истибања]].<ref name=FM/> ==Поврзано== *[[Здрал]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == {{Викивидови-ред|Erodium hoefftianum}} * [https://www.inaturalist.org/taxa/829099-Erodium-hoefftianum/ Песочен штрк (фотографија) на iNaturalist.org] [[Категорија:Здрал]] q4zngnupidc55foeepftbrtj1cp8lxs 5602658 5602657 2026-07-31T15:45:34Z P.Nedelkovski 47736 додадена [[Категорија:Флора на Европа]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602658 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Песочен здрал | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Растенија]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Скриеносеменици]] | ordo = [[Здравцовидни]] | familia = [[Здравци]] | genus = ''[[Здрал]]'' | species = '''''Erodium hoefftianum''''' | binomial = ''Erodium hoefftianum'' | binomial_authority = C. A. Meyer | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Erodium tmoleum'' <small>Reuter ex [[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Erodium serotinum plurijugum'' <small>[[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Erodium neilreichii'' <small>[[Виктор фон Јанка|Janka]]</small><br>''Erodium hoefftianum neilreichii'' <small>([[Виктор фон Јанка|Janka]]) R. Soo</small><br>''Erodium hoefftianum neilreichii'' <small>([[Виктор фон Јанка|Janka]]) [[Питер Хедланд Дејвис|P. H. Davis]]</small><br>''Erodium hoefftianum birandii'' <small>[[Џон Џеферсон Дејвис|Davis]]</small> }} '''Песочен здрал''' или '''Хефтиев здрал'''<ref name="VKR">{{Наведена книга|url=|title=Veľká kniha rastlín, hornín, minerálov a skamenelín|date=2021|publisher=IKAR, a.s. - Príroda|isbn=978-80-551-6882-1|pages=270-271|language=slovenský}}</ref> ([[Латински јазик|лат]]. ''Erodium hoefftianum'')<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:372296-1|title=Erodium hoefftianum C.A.Mey.|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> — [[Едногодишно растение|едногодишна]] до [[Двегодишно растение|двегодишна билка]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] ''[[здравци]]''. Неговиот природен опсег се протега од Средна и Југоисточна [[Европа]] до Средна [[Азија]].<ref name="POWO" /> == Опис == Растението е од основата разгрането и достигнува висина од 5 до 30 см. [[Стебло|Стеблото]] е придигнато, обично неразгрането, покриено со густи, куси, жлездести влакна и со ретки, распорени, долги влакна.<ref name=FM>{{наведена книга |title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, Том I, свеска 6 |last=Мицевски |first=Кирил |authorlink=Кирил Мицевски |author= |year=2005 |publisher= [[МАНУ]]|location=Скопје |isbn=9989-101-46-9 (св. 6)|page=1510-1511|pages=1433-1715 |url= |accessdate=31 јули 2026}}</ref> === Листови === [[Лист|Листовите]] се со должина од околу 6 см, во основата се перести со еден пар ливчиња, додека во останатиот дел се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни, назабени или двојно-назабени, а останатите сегменти се назабени. Од двете страни се покриени со полурасперени влакна. Горната страна на листовите е зелена, додека на долната страна по жилите се забележуваат жлездести влакна. Жилите и самите рабови на листовите имаат карактеристична црвена боја. [[Лисна дршка|Лисните дршки]] се покуси од [[Лиска (лист)|лиската]] (ламината), а по нивната површина има куси и долги прости влакна, како и жлездести влакна. [[Прилисник|Прилисниците]] се ланцетни, долги 4 до 6 мм, на врвот долго заострени, со густи куси влакна по површината и долги, распорени влакна по работ.<ref name=FM/> === Цветови === [[Цвет|Цветовите]] се со синкаво-виолетово венче и се распоредени од 1 до 8 во штитести [[соцветие|соцветија]]. [[Прицветник|Прицветниците]] (брактеите) се неколку на број, со јајцевидно-ланцетен до ланцетен облик, во основата покриени со покуси влакна, а во горниот дел и по работ со долги, распорени влакна. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се покриени со густи жлездести влакна, додека дршката на самото соцветие има жлездести влакна и ретки, долги, распорени прости влакна.<ref name=FM/> [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 4 до 6 мм (кај плодовите достигнуваат до 10 мм). Тие се елиптични, на врвот тапи, но завршуваат со продолжение долго околу 0,8–2 мм. Имаат 3 до 5 зелени, црвеникавозелени или црвеникави жили, со ципести рабови кои се покриени со погусти, куси и прилегнати влакна. Венечните ливчиња се целокрајни и се малку подолги (до 1,5 пати) од чашкините ливчиња.<ref name=FM/> === Плод === Плодните делови се долги 5 до 7 мм, покриени со прилегнати влакна, а на самиот врв имаат две голи вдлабнатини. Клунестиот дел од плодот изнесува 6 до 7 мм и има полуприлегнати влакна по површината.<ref name=FM/> == Подвидови == Во рамките на видот се разликуваат два подвида:<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:372296-1|title=Erodium hoefftianum C.A.Mey.|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref><ref name=FM/> * ''Erodium hoefftianum'' subsp. ''hoefftianum'': Ниско растение со висина од 10–20 см. Стеблото, како и дршките на цветовите и на соцветието се покриени со жлездести влакна. * ''Erodium hoefftianum'' subsp. ''neilreichii'': Високо растение кое достигнува и до 60 см. Стеблото и дршките на цветовите и на соцветието се покриени со прости и прилегнати влакна. == Живелиште == Овој вид главно успева на суви подрачја, брдски пасишта и покрај селски патишта.<ref name=FM/> ==Распространетост== Природниот опсег на песочниот здрал се протега од Средна и Југоисточна [[Европа]] до Средна [[Азија]] и [[Иран]].<ref name=POWO /> == Распространетост во Македонија == Во Македонија е регистриран номиналниот подвид (''subsp. hoefftianum''), за кој во домашната ботаничка литература е наведено дека е познат единствено за околината на [[Кочани]], кај селото [[Истибања]].<ref name=FM/> ==Поврзано== *[[Здрал]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == {{Викивидови-ред|Erodium hoefftianum}} * [https://www.inaturalist.org/taxa/829099-Erodium-hoefftianum/ Песочен штрк (фотографија) на iNaturalist.org] [[Категорија:Здрал]] [[Категорија:Флора на Европа]] cc1e3h2ew1gjttir71w29nkbxztwpzp 5602659 5602658 2026-07-31T15:45:47Z P.Nedelkovski 47736 додадена [[Категорија:Флора на Македонија]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602659 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Песочен здрал | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Растенија]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Скриеносеменици]] | ordo = [[Здравцовидни]] | familia = [[Здравци]] | genus = ''[[Здрал]]'' | species = '''''Erodium hoefftianum''''' | binomial = ''Erodium hoefftianum'' | binomial_authority = C. A. Meyer | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Erodium tmoleum'' <small>Reuter ex [[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Erodium serotinum plurijugum'' <small>[[Пјер Едмон Боасје|Boiss.]]</small><br>''Erodium neilreichii'' <small>[[Виктор фон Јанка|Janka]]</small><br>''Erodium hoefftianum neilreichii'' <small>([[Виктор фон Јанка|Janka]]) R. Soo</small><br>''Erodium hoefftianum neilreichii'' <small>([[Виктор фон Јанка|Janka]]) [[Питер Хедланд Дејвис|P. H. Davis]]</small><br>''Erodium hoefftianum birandii'' <small>[[Џон Џеферсон Дејвис|Davis]]</small> }} '''Песочен здрал''' или '''Хефтиев здрал'''<ref name="VKR">{{Наведена книга|url=|title=Veľká kniha rastlín, hornín, minerálov a skamenelín|date=2021|publisher=IKAR, a.s. - Príroda|isbn=978-80-551-6882-1|pages=270-271|language=slovenský}}</ref> ([[Латински јазик|лат]]. ''Erodium hoefftianum'')<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:372296-1|title=Erodium hoefftianum C.A.Mey.|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref> — [[Едногодишно растение|едногодишна]] до [[Двегодишно растение|двегодишна билка]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] ''[[здравци]]''. Неговиот природен опсег се протега од Средна и Југоисточна [[Европа]] до Средна [[Азија]].<ref name="POWO" /> == Опис == Растението е од основата разгрането и достигнува висина од 5 до 30 см. [[Стебло|Стеблото]] е придигнато, обично неразгрането, покриено со густи, куси, жлездести влакна и со ретки, распорени, долги влакна.<ref name=FM>{{наведена книга |title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, Том I, свеска 6 |last=Мицевски |first=Кирил |authorlink=Кирил Мицевски |author= |year=2005 |publisher= [[МАНУ]]|location=Скопје |isbn=9989-101-46-9 (св. 6)|page=1510-1511|pages=1433-1715 |url= |accessdate=31 јули 2026}}</ref> === Листови === [[Лист|Листовите]] се со должина од околу 6 см, во основата се перести со еден пар ливчиња, додека во останатиот дел се пересто насечени. Ливчињата се ланцетни, назабени или двојно-назабени, а останатите сегменти се назабени. Од двете страни се покриени со полурасперени влакна. Горната страна на листовите е зелена, додека на долната страна по жилите се забележуваат жлездести влакна. Жилите и самите рабови на листовите имаат карактеристична црвена боја. [[Лисна дршка|Лисните дршки]] се покуси од [[Лиска (лист)|лиската]] (ламината), а по нивната површина има куси и долги прости влакна, како и жлездести влакна. [[Прилисник|Прилисниците]] се ланцетни, долги 4 до 6 мм, на врвот долго заострени, со густи куси влакна по површината и долги, распорени влакна по работ.<ref name=FM/> === Цветови === [[Цвет|Цветовите]] се со синкаво-виолетово венче и се распоредени од 1 до 8 во штитести [[соцветие|соцветија]]. [[Прицветник|Прицветниците]] (брактеите) се неколку на број, со јајцевидно-ланцетен до ланцетен облик, во основата покриени со покуси влакна, а во горниот дел и по работ со долги, распорени влакна. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се покриени со густи жлездести влакна, додека дршката на самото соцветие има жлездести влакна и ретки, долги, распорени прости влакна.<ref name=FM/> [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се долги 4 до 6 мм (кај плодовите достигнуваат до 10 мм). Тие се елиптични, на врвот тапи, но завршуваат со продолжение долго околу 0,8–2 мм. Имаат 3 до 5 зелени, црвеникавозелени или црвеникави жили, со ципести рабови кои се покриени со погусти, куси и прилегнати влакна. Венечните ливчиња се целокрајни и се малку подолги (до 1,5 пати) од чашкините ливчиња.<ref name=FM/> === Плод === Плодните делови се долги 5 до 7 мм, покриени со прилегнати влакна, а на самиот врв имаат две голи вдлабнатини. Клунестиот дел од плодот изнесува 6 до 7 мм и има полуприлегнати влакна по површината.<ref name=FM/> == Подвидови == Во рамките на видот се разликуваат два подвида:<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:372296-1|title=Erodium hoefftianum C.A.Mey.|date=|publisher=POWO - Plants of the World Online, Kew|language=en}}</ref><ref name=FM/> * ''Erodium hoefftianum'' subsp. ''hoefftianum'': Ниско растение со висина од 10–20 см. Стеблото, како и дршките на цветовите и на соцветието се покриени со жлездести влакна. * ''Erodium hoefftianum'' subsp. ''neilreichii'': Високо растение кое достигнува и до 60 см. Стеблото и дршките на цветовите и на соцветието се покриени со прости и прилегнати влакна. == Живелиште == Овој вид главно успева на суви подрачја, брдски пасишта и покрај селски патишта.<ref name=FM/> ==Распространетост== Природниот опсег на песочниот здрал се протега од Средна и Југоисточна [[Европа]] до Средна [[Азија]] и [[Иран]].<ref name=POWO /> == Распространетост во Македонија == Во Македонија е регистриран номиналниот подвид (''subsp. hoefftianum''), за кој во домашната ботаничка литература е наведено дека е познат единствено за околината на [[Кочани]], кај селото [[Истибања]].<ref name=FM/> ==Поврзано== *[[Здрал]] ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == {{Викивидови-ред|Erodium hoefftianum}} * [https://www.inaturalist.org/taxa/829099-Erodium-hoefftianum/ Песочен штрк (фотографија) на iNaturalist.org] [[Категорија:Здрал]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Флора на Македонија]] 4893y6wf57ommf0rrlrg0llybkr2yvs 0 1400392 5602653 5602573 2026-07-31T15:07:13Z Виолетова 1975 додадена [[Категорија:Списоци]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602653 wikitext text/x-wiki Ова е список на сите 342 вида од родот јадич, ''[[Aconitum]]'' кои се прифатени од [[Plants of the World Online]] {{As of|2024|06|20|lc=y}}. {{compact ToC|side=yes|top=yes}} ==A== {{div col}} *''[[Aconitum abietetorum]]'' {{small|W.T.Wang & L.Q.Li}} *''[[Aconitum × acuminatum]]'' {{small|Rchb.}} *''[[Aconitum acutiusculum]]'' {{small|H.R.Fletcher & Lauener}} *''[[Aconitum × acutum]]'' {{small|Rchb.}} *''[[Aconitum ajanense]]'' {{small|Steinb.}} *''[[Aconitum alboflavidum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum alboviolaceum]]'' {{small|Kom.}} *''[[Aconitum alpinonepalense]]'' {{small|Tamura}} *''[[Aconitum ambiguum]]'' {{small|Rchb.}} *''[[Aconitum amplexicaule]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum anglicum]]'' {{small|Stapf}} *''[[Aconitum angulatum]]'' {{small|Tamura}} *''[[Aconitum angusticassidatum]]'' {{small|Steinb.}} *''[[Aconitum angustifolium]]'' {{small|Bernh. ex Rchb.}} *''[[Aconitum anhuiense]]'' {{small|Lu Q.Huang, H.S.Peng & M.Z.Yin}} *''[[Aconitum anthora]]'' {{small|L.}} *''[[Aconitum apetalum]]'' {{small|(Huth) B.Fedtsch.}} *''[[Aconitum aquilonare]]'' {{small|A.Kern. ex Gáyer}} *''[[Aconitum aradanicum]]'' {{small|Stepanov}} *''[[Aconitum artemisiifolium]]'' {{small|A.I.Baranov & Skvortsov}} *''[[Aconitum arunii]]'' {{small|P.Agnihotri, D.Husain & T.Husain}} *''[[Aconitum asahikawaense]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum assamicum]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum × austriacum]]'' {{small|Mucher}} *''[[Aconitum austrokoreense]]'' {{small|Koidz.}} *''[[Aconitum axilliflorum]]'' {{small|Vorosch.}} *''[[Aconitum azumiense]]'' {{small|Kadota & Hashido}} {{div col end}} ==B== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum baburinii]]'' {{small|(Vorosch.) Schlotgauer}} *''[[Aconitum baicalense]]'' {{small|(Regel) Turcz. ex Rapaics}} *''[[Aconitum bailangense]]'' {{small|Y.Z.Zhao}} *''[[Aconitum barbatum]]'' {{small|Patrin ex Pers.}} *''[[Aconitum × bartokianum]]'' {{small|Starm.}} *''[[Aconitum basitruncatum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum × baumgartenianum]]'' {{small|Simonk.}} *''[[Aconitum × bavaricum]]'' {{small|Starm.}} *''[[Aconitum × berdaui]]'' {{small|Zapał.}} *''[[Aconitum bhedingense]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum bhutanobulbilliferum]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum biflorum]]'' {{small|Fisch. ex DC.}} *''[[Aconitum brachypodum]]'' {{small|Diels}} *''[[Aconitum bracteolatum]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum brevicalcaratum]]'' {{small|(Finet & Gagnep.) Diels}} *''[[Aconitum brevilimbum]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum brevipes]]'' {{small|(W.T.Wang) Luferov & Erst}} *''[[Aconitum brevipetalum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum brunneum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum bucovinense]]'' {{small|Zapał.}} *''[[Aconitum × bujbense]]'' {{small|Stepanov}} *''[[Aconitum bulbilliferum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum bulleyanum]]'' {{small|Diels}} *''[[Aconitum burnatii]]'' {{small|Gáyer}} {{div col end}} ==C== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum calthifolium]]'' {{small|H.F.Comber}} *''[[Aconitum × cammarum]]'' {{small|L.}} *''[[Aconitum campylorrhynchum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum cannabifolium]]'' {{small|Franch. ex Finet & Gagnep.}} *''[[Aconitum carmichaelii]]'' {{small|Debeaux}} *''[[Aconitum castellanum]]'' {{small|(Molero & C.Blanché) Rottenst.}} *''[[Aconitum changianum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum charkeviczii]]'' {{small|Vorosch.}} *''[[Aconitum chasmanthum]]'' {{small|Stapf ex Holmes}} *''[[Aconitum chayuense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum chiachaense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum chiisanense]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum chilienshanicum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum chinense]]'' {{small|Paxton}} *''[[Aconitum chloranthum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum chrysotrichum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum chuianum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum ciliare]]'' {{small|DC.}} *''[[Aconitum clusianum]]'' {{small|Rchb.}} *''[[Aconitum cochleare]]'' {{small|Vorosch.}} *''[[Aconitum columbianum]]'' {{small|Nutt.}} *''[[Aconitum consanguineum]]'' {{small|Vorosch.}} *''[[Aconitum contortum]]'' {{small|Finet & Gagnep.}} *''[[Aconitum coreanum]]'' {{small|(H.Lév.) Rapaics}} *''[[Aconitum corsicum]]'' {{small|Gáyer}} *''[[Aconitum crassiflorum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum crassifolium]]'' {{small|Steinb.}} *''[[Aconitum cryptoviviparum]]'' {{small|Stepanov}} *''[[Aconitum curvipilum]]'' {{small|Riedl}} *''[[Aconitum cymbulatum]]'' {{small|(Schmalh.) Lipsky}} {{div col end}} ==D== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum daxinganlinense]]'' {{small|Y.Z.Zhao}} *''[[Aconitum decipiens]]'' {{small|Vorosch. & Anfalov}} *''[[Aconitum degenii]]'' {{small|Gáyer}} *''[[Aconitum delavayi]]'' {{small|Franch.}} *''[[Aconitum delphiniifolium]]'' {{small|DC.}} *''[[Aconitum desoulavyi]]'' {{small|Kom.}} *''[[Aconitum dhwojii]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum diqingens]]'' {{small|Q.E.Yang & Z.D.Fang}} *''[[Aconitum dissectum]]'' {{small|D.Don}} *''[[Aconitum dolichorhynchum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum dolichostachyum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum × dragulescuanum]]'' {{small|Mucher}} *''[[Aconitum duclouxii]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Aconitum dunhuaense]]'' {{small|S.H.Li}} {{div col end}} ==E== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Euphrasia eichleri]]'' {{small|W.R.Barker}} *''[[Aconitum elliotii]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum elwesii]]'' {{small|Stapf}} *''[[Aconitum episcopale]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Aconitum × exaltatum]]'' {{small|Bernh. ex Rchb.}} {{div col end}} ==F== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum falciforme]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum fanjingshanicum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum ferox]]'' {{small|Wall. ex Ser.}} *''[[Aconitum finetianum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum firmum]]'' {{small|Rchb.}} *''[[Aconitum fischeri]]'' {{small|Rchb.}} *''[[Aconitum flavum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum fletcherianum]]'' {{small|G.Taylor}} *''[[Aconitum formosanum]]'' {{small|Tamura}} *''[[Aconitum forrestii]]'' {{small|Stapf}} *''[[Aconitum franchetii]]'' {{small|Finet & Gagnep.}} *''[[Aconitum × fudjisanense]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum fukutomei]]'' {{small|Hayata}} *''[[Aconitum funiculare]]'' {{small|Stapf}} *''[[Aconitum fusungense]]'' {{small|S.H.Li & Y.H.Huang}} {{div col end}} ==G== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum gassanense]]'' {{small|Kadota & Sh.Kato}} *''[[Aconitum × gayeri]]'' {{small|Starmuhl}} *''[[Aconitum geniculatum]]'' {{small|H.R.Fletcher & Lauener}} *''[[Aconitum georgei]]'' {{small|H.F.Comber}} *''[[Aconitum gigas]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} *''[[Aconitum glabrisepalum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum glandulosum]]'' {{small|Rapaics}} *''[[Aconitum grandibracteolatum]]'' {{small|(W.T.Wang) Luferov & Erst}} *''[[Aconitum grossedentatum]]'' {{small|(Nakai) Nakai}} *''[[Aconitum gubanovii]]'' {{small|Luferov & Vorosh.}} {{div col end}} ==H== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum habaense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum × hakusanense]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum hamatipetalum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum haridasanii]]'' {{small|R.Tiwary, Harsh Singh & D.Adhikari}} *''[[Aconitum × hebegynum]]'' {{small|DC.}} *''[[Aconitum helenae]]'' {{small|Vorosch.}} *''[[Aconitum hemsleyanum]]'' {{small|E.Pritz.}} *''[[Aconitum henryi]]'' {{small|E.Pritz. ex Diels}} *''[[Aconitum heterophylloides]]'' {{small|(Brühl) Stapf}} *''[[Aconitum heterophyllum]]'' {{small|Wall. ex Royle}} *''[[Aconitum hezuoense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum hicksii]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum hiroshi-igarashii]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum hookeri]]'' {{small|Stapf}} *''[[Aconitum hopeiense]]'' {{small|(W.T.Wang) Vorosch.}} *''[[Aconitum huiliense]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} {{div col end}} ==I== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum ichangense]]'' {{small|(Finet & Gagnep.) Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum iidemontanum]]'' {{small|Kadota, Kita & Ueda}} *''[[Aconitum iinumae]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum ikedae]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum incisofidum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum infectum]]'' {{small|Greene}} *''[[Aconitum iochanicum]]'' {{small|Ulbr.}} *''[[Aconitum iranshahrii]]'' {{small|Riedl}} {{div col end}} ==J== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum jaluense]]'' {{small|Kom.}} *''[[Aconitum japonicum]]'' {{small|Thunb.}} *''[[Aconitum jeholense]]'' {{small|Nakai & Kitag.}} *''[[Aconitum jenisseense]]'' {{small|Polozhij}} *''[[Aconitum jilongense]]'' {{small|W.T.Wang & L.Q.Li}} *''[[Aconitum jin-muratae]]'' {{small|Kadota & Nob.Tanaka}} {{div col end}} ==K== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum kagerpuense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum kamelinii]]'' {{small|A.A.Solovjev}} *''[[Aconitum karafutense]]'' {{small|Miyabe & Nakai}} *''[[Aconitum karakolicum]]'' {{small|Rapaics}} *''[[Aconitum kashmiricum]]'' {{small|Stapf ex Coventry}} *''[[Aconitum khanminthunii]]'' {{small|A.A.Solovjev & Shmakov}} *''[[Aconitum kirghistanicum]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum kirinense]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum kitadakense]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum kiyomiense]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum komarovianum]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum kongboense]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum korshinskyi]]'' {{small|Tzvelev}} *''[[Aconitum krasnoboroffii]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum krylovii]]'' {{small|Steinb.}} *''[[Aconitum kunasilense]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum kungshanense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum kurilense]]'' {{small|Takeda}} *''[[Aconitum kurramense]]'' {{small|Qureshi & Chaudhri}} *''[[Aconitum kurtuschibinicum]]'' {{small|Stepanov}} *''[[Aconitum kusnezoffii]]'' {{small|Rchb.}} *''[[Aconitum kuzenevae]]'' {{small|Vorosch.}} {{div col end}} ==L== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum laeve]]'' {{small|Royle}} *''[[Aconitum laevicaule]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum lamarckii]]'' {{small|Rchb. ex Spreng.}} *''[[Aconitum lasianthum]]'' {{small|(Rchb.) Simonk.}} *''[[Aconitum lasiocarpum]]'' {{small|(Rchb.) Gáyer}} *''[[Aconitum lasiostomum]]'' {{small|Rchb. ex Besser}} *''[[Aconitum laxifoliatum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum legendrei]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum leiwuqiense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum lethale]]'' {{small|Griff.}} *''[[Aconitum leucostomum]]'' {{small|Vorosch.}} *''[[Aconitum liangshanicum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum lianhuashanicum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum liljestrandii]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum limprichtii]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum loczyanum]]'' {{small|Rapaics}} *''[[Aconitum longe-crassidatum]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum longilobum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum longipedicellatum]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum luanchuanense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum ludingense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum ludlowii]]'' {{small|Exell}} *''[[Aconitum lycoctonifolium]]'' {{small|W.T.Wang & L.Q.Li}} *''[[Aconitum lycoctonum]]'' {{small|L.}} {{div col end}} ==M== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum macrorhynchum]]'' {{small|Turcz. ex Ledeb.}} *''[[Aconitum maninense]]'' {{small|(Skalický) Mitka}} *''[[Aconitum × mariae]]'' {{small|Rottenst., Mitka & A.V.Novikov}} *''[[Aconitum martjanovii]]'' {{small|Stepanov}} *''[[Aconitum mashikense]]'' {{small|Kadota & S.Umezawa}} *''[[Aconitum maximum]]'' {{small|Pall. ex DC.}} *''[[Aconitum metajaponicum]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum milinense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum miyabei]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum moldavicum]]'' {{small|Hacq.}} *''[[Aconitum monanthum]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum monticola]]'' {{small|Steinb.}} *''[[Aconitum moschatum]]'' {{small|(Brühl) Stapf}} {{div col end}} ==N== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum nagarum]]'' {{small|Stapf}} *''[[Aconitum nakaoi]]'' {{small|Tamura}} *''[[Aconitum namlaense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum × nanum]]'' {{small|(Baumg.) Simonk.}} *''[[Aconitum napellus]]'' {{small|L.}} *''[[Aconitum naviculare]]'' {{small|(Brühl) Stapf}} *''[[Aconitum nemorum]]'' {{small|Popov}} *''[[Aconitum neosachalinense]]'' {{small|H.Lév.}} *''[[Aconitum neotortuosum]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum nevadense]]'' {{small|R.Uechtr. ex Gáyer}} *''[[Aconitum nielamuense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum nipponicum]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum noveboracense]]'' {{small|A.Gray ex Coville}} *''[[Aconitum novoaxillare]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum novoluridum]]'' {{small|Munz}} *''[[Aconitum nutantiflorum]]'' {{small|P.K.Chang ex W.T.Wang}} {{div col end}} ==O== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum ochotense]]'' {{small|Rchb.}} *''[[Aconitum ohmorii]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum okuyamae]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum orientale]]'' {{small|Mill.}} *''[[Aconitum orochryseum]]'' {{small|Stapf}} *''[[Aconitum ouvrardianum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum ovatum]]'' {{small|Lindl.}} {{div col end}} ==P== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum palmatum]]'' {{small|D.Don}} *''[[Aconitum paradoxum]]'' {{small|Rchb.}} *''[[Aconitum × parahakonense]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum parcifolium]]'' {{small|Q.E.Yang & Z.D.Fang}} *''[[Aconitum paskoi]]'' {{small|Vorosch.}} *''[[Aconitum pauciflorum]]'' {{small|Host}} *''[[Aconitum × pawlowskii]]'' {{small|Mitka & Starm.}} *''[[Aconitum pendulicarpum]]'' {{small|P.K.Chang ex W.T.Wang}} *''[[Aconitum pendulum]]'' {{small|N.Busch}} *''[[Aconitum pentheri]]'' {{small|Hayek}} *''[[Aconitum phyllostegium]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum piepunense]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum pilipes]]'' {{small|(Rchb.) Gáyer}} *''[[Aconitum pilopetalum]]'' {{small|W.T.Wang & L.Q.Li}} *''[[Aconitum × pilosiusculum]]'' {{small|(Ser.) Jacques}} *''[[Aconitum plicatum]]'' {{small|Köhler ex Rchb.}} *''[[Aconitum poluninii]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum polycarpum]]'' {{small|P.K.Chang ex W.T.Wang}} *''[[Aconitum polyschistum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum pomeense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum popovii]]'' {{small|Steinb. & Schischk. ex Siplivinskii}} *''[[Aconitum potaninii]]'' {{small|Kom.}} *''[[Aconitum productum]]'' {{small|Rchb.}} *''[[Aconitum prominens]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum pseudobrunneum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum pseudodivaricatum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum pseudokongboense]]'' {{small|W.T.Wang & L.Q.Li}} *''[[Aconitum pseudokusnezowii]]'' {{small|Vorosch.}} *''[[Aconitum pseudolaeve]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum pseudostapfianum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum pterocaule]]'' {{small|Koidz.}} *''[[Aconitum pteropus]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum puchonroenicum]]'' {{small|Uyeki & Sakata}} *''[[Aconitum pulchellum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} {{div col end}} ==Q== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum quelpaertense]]'' {{small|Nakai}} {{div col end}} ==R== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum racemulosum]]'' {{small|Franch.}} *''[[Aconitum raddeanum]]'' {{small|Regel}} *''[[Aconitum ramulosum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum ranunculoides]]'' {{small|Turcz.}} *''[[Aconitum reclinatum]]'' {{small|A.Gray}} *''[[Aconitum refracticarpum]]'' {{small|P.K.Chang ex W.T.Wang}} *''[[Aconitum refractum]]'' {{small|(Finet & Gagnep.) Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum rhombifolium]]'' {{small|F.H.Chen}} *''[[Aconitum richardsonianum]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum rilongense]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum rockii]]'' {{small|H.R.Fletcher & Lauener}} *''[[Aconitum × ronnigeri]]'' {{small|Gáyer}} *''[[Aconitum rotundifolium]]'' {{small|Kar. & Kir.}} *''[[Aconitum rotundocassideum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum rubicundum]]'' {{small|(Ser.) Fisch. ex C.Young, J.Young & P.Young}} {{div col end}} ==S== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum sachalinense]]'' {{small|F.Schmidt}} *''[[Aconitum sajanense]]'' {{small|Kuminova}} *''[[Aconitum sanyoense]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum scaposum]]'' {{small|Franch.}} *''[[Aconitum × schneebergense]]'' {{small|Gáyer}} *''[[Aconitum sczukinii]]'' {{small|Turcz.}} *''[[Aconitum secundiflorum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum senanense]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum septentrionale]]'' {{small|Koelle}} *''[[Aconitum seravschanicum]]'' {{small|Steinb.}} *''[[Aconitum × setosum]]'' {{small|Grinţ.}} *''[[Aconitum shennongjiaense]]'' {{small|Q.Gao & Q.E.Yang}} *''[[Aconitum sherriffii]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum sikkimensis]]'' {{small|Harsh Singh, A.Pradhan & D.Adhikari}} *''[[Aconitum sinchiangense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum sinoaxillare]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum sinomontanum]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum smithii]]'' {{small|Ulbr. ex Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum soongaricum]]'' {{small|(Regel) Stapf}} *''[[Aconitum souliei]]'' {{small|Finet & Gagnep.}} *''[[Aconitum soyaense]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum spathulatum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum spiripetalum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum staintonii]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum stapfianum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum stoloniferum]]'' {{small|Vorosch.}} *''[[Aconitum stramineiflorum]]'' {{small|P.K.Chang ex W.T.Wang}} *''[[Aconitum stylosoides]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum stylosum]]'' {{small|Stapf}} *''[[Aconitum subglandulosum]]'' {{small|Khokhr.}} *''[[Aconitum sukaczevii]]'' {{small|Steinb.}} *''[[Aconitum superbum]]'' {{small|Fritsch}} *''[[Aconitum × suspensum]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum swatense]]'' {{small|Tamura}} {{div col end}} ==T== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum tabatae]]'' {{small|Tamura}} *''[[Aconitum taigicola]]'' {{small|Vorosch.}} *''[[Aconitum taipeicum]]'' {{small|Hand.-Mazz.}} *''[[Aconitum talassicum]]'' {{small|Popov}} *''[[Aconitum tangense]]'' {{small|Marquand & Airy Shaw}} *''[[Aconitum tanguticum]]'' {{small|(Maxim.) Stapf}} *''[[Aconitum tanzybeicum]]'' {{small|Stepanov}} *''[[Aconitum taronense]]'' {{small|(Hand.-Mazz.) H.R.Fletcher & Lauener}} *''[[Aconitum tatsienense]]'' {{small|Finet & Gagnep.}} *''[[Aconitum tauricum]]'' {{small|Wulfen}} *''[[Aconitum tawangense]]'' {{small|R.Tiwary, Harsh Singh & D.Adhikari}} *''[[Aconitum tenue]]'' {{small|Rydb.}} *''[[Aconitum tenuicaule]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum tenuigaleatum]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum × teppneri]]'' {{small|Mucher ex Starm.}} *''[[Aconitum tongolense]]'' {{small|Ulbr.}} *''[[Aconitum toxicum]]'' {{small|Rchb.}} *''[[Aconitum transsectum]]'' {{small|Diels}} *''[[Aconitum trisectum]]'' {{small|(W.T.Wang & L.Q.Li) Luferov & Erst}} *''[[Aconitum × triste]]'' {{small|Gáyer}} *''[[Aconitum tsaii]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum tsariense]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum tuoliense]]'' {{small|W.T.Wang}} *''[[Aconitum turczaninowii]]'' {{small|Vorosch.}} {{div col end}} ==U== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum umbrosum]]'' {{small|(Korsh.) Kom.}} *''[[Aconitum umezawae]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum uncinatum]]'' {{small|L.}} *''[[Aconitum urumqiense]]'' {{small|Z.Z.Yang}} {{div col end}} ==V== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum variegatum]]'' {{small|L.}} *''[[Aconitum vilmorinianum]]'' {{small|Kom.}} *''[[Aconitum violaceum]]'' {{small|Jacquem. ex Stapf}} *''[[Aconitum vitosanum]]'' {{small|Gáyer}} *''[[Aconitum vivantii]]'' {{small|Rottenst.}} *''[[Aconitum volubile]]'' {{small|Pall. ex Koelle}} *''[[Aconitum vulparia]]'' {{small|Rchb.}} {{div col end}} ==W== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum wajimanum]]'' {{small|Kadota}} *''[[Aconitum wangyedianense]]'' {{small|Y.Z.Zhao}} *''[[Aconitum williamsii]]'' {{small|Lauener}} *''[[Aconitum woroschilowii]]'' {{small|Luferov}} *''[[Aconitum wuchagouense]]'' {{small|Y.Z.Zhao}} *''[[Aconitum wulingense]]'' {{small|Nakai}} *''[[Aconitum wumengense]]'' {{small|J.He & E.D.Liu}} {{div col end}} ==Y== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum yamazakii]]'' {{small|Tamura & Namba}} *''[[Aconitum yangii]]'' {{small|W.T.Wang & L.Q.Li}} *''[[Aconitum yinschanicum]]'' {{small|Y.Z.Zhao}} *''[[Aconitum yunlingense]]'' {{small|Q.E.Yang & Z.D.Fang}} *''[[Aconitum yuparense]]'' {{small|Takeda}} {{div col end}} ==Z== {{compact ToC|side=yes|top=yes}} {{div col}} *''[[Aconitum zigzag]]'' {{small|H.Lév. & Vaniot}} {{div col end}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Јадич|*]] [[Категорија:Списоци]] opnd7qmzrwdktc2sqh3gdar91vhjn0e 0 1400396 5602585 2026-07-31T12:14:44Z Buli 2648 Пренасочување кон [[Тамара (грузиска кралица)]] 5602585 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Тамара (грузиска кралица)]] fxw01dggw81t9sbqi77653me2dch4ox 0 1400397 5602630 2026-07-31T13:29:10Z Ehrlich91 24281 нс 5602630 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Света Петка |слика = |големина на слика = 250п |опис = |епархија = Дебарско-кичевска |намесништво = Дебарско |парохија = Дебарско-реканска |координати = {{coord|41|29|16.2|N|20|40|32.8|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Гари |општина = Дебар |држава = Македонија |патрон = [[Света Петка]] |изградба = |завршено = |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = |архитектонски стил= }} '''Света Петка''' – помала селска [[црква (градба)|црква]] во [[дебарско]]то село [[Гари]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> == Местоположба == Црквата се наоѓа на месноста „Изворите“, сместена на падините на планината [[Стогово]]. == Историја == Црквата била изградена кон крајот на {{римски|20}} век. == Поврзано == * [[Дебарско архијерејско намесништво]] * [[Дебарско-реканска парохија]] * [[Гари]] == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Петка, Гари}} [[Категорија:Храмови посветени на Света Петка во Македонија|Гари]] 4t5q9qq3e9wor4imto3kb0jd8qkwwla 1 1400398 5602631 2026-07-31T13:31:07Z Ehrlich91 24281 Создадена страница со: {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}} 5602631 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}} pc5t1ci4uc5ulu5qdop9ehuedaq01ux 0 1400399 5602641 2026-07-31T14:52:12Z Виолетова 1975 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1354820431|Delphinium]]“ 5602641 wikitext text/x-wiki '''''Delphinium''''' е [[Род (биологија)|род]] од околу 300 [[Вид (биологија)|видови]] годишни и повеќегодишни [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] лутичиња, [[Ranunculaceae]], [[Домороден вид|автохтони]] низ целата северна хемисфера, а исто така и на високите планини на тропска Африка. Родот го воспоставил [[Карл Линеј]].<ref>{{EFloras|1|109521|Delphinium|volume=3|first=Michael J.|last=Warnock}}</ref> Сите членови на родот се отровни за луѓето и добитокот.<ref name="SNW">{{Наведена книга|title=Sierra Nevada Wildflowers: A Field Guide To Common Wildflowers And Shrubs Of The Sierra Nevada, Including Yosemite, Sequoia, And Kings Canyon National Parks|last=Wiese|first=Karen|date=2013|publisher=Falcon Guides|isbn=978-0762780341|edition=2nd|page=52}}</ref> Името на родот ''Delphinium'' потекнува од [[Старогрчки јазик|старогрчкиот]] збор {{Wikt-lang|grc|δελφίνιον}} ({{Grc-transl|δελφίνιον}}) што значи „[[делфин]]“. [[Диоскорид|Педаниј Диоскорид]] рекол дека растението го добило своето име поради цветовите во форма на делфин.<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/b23982500_0001|title=Pedanii Dioscoridis Anazarbei De materia medica libri quinque|last=Dioscorides|first=P.|publisher=Knobloch|year=1829|editor-last=Sprengel|editor-first=K.P.J.|volume=Tomus Primus|location=Leipzig|pages=420–421|quote=Flos albae violae similis, purpurascens, delphinorum effigie, unde et nomen adepta est planta.}}</ref> == Живеалиште == Видовите со кратки стебла и малку цветови, како што се ''[[Delphinium nuttallianum]]'' и ''[[Delphinium bicolor,]]'' се појавуваат во живеалишта како што се прериите и степите. Високите видови со многу цветови, како што е ''[[Delphinium occidentale]]'', се појавуваат почесто во шумите.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Sagebrush Country: A Wildflower Sanctuary|last=Taylor|first=Ronald J.|publisher=Mountain Press Pub. Co|year=1994|isbn=0-87842-280-3|edition=rev.|location=Missoula, MT|pages=36|language=en|oclc=25708726|orig-year=1992}}</ref> == Опис == [[Податотека:Delphinium_nuttallianum_4361f.JPG|лево|мини|235x235пкс| Цветовите на повеќето видови имаат пет раширени чашки и четири ливчиња (на пр. ''[[Delphinium nuttallianum]]'').]] [[Лист|Листовите]] се со три до седум назабени, зашилени лобуси во палматозна форма. Главното цветно стебло е исправено и варира во голема мера помеѓу видовите. [[Семе|Семките]] се мали и често сјајно црни. Растенијата цветаат од доцна пролет до доцно лето, а се опрашуваат од пеперуги и бумбари. И покрај токсичноста, видовите ''Delphinium'' се користат како храна од [[Ларва|ларвите]] на некои видови [[пеперуги]], вклучувајќи го ''[[Melanchra persicariae]]'' и ''[[Euplexia lucipara]]''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.plantgardener.com/how-to-plant-grow-and-care-for-delphinium-plant/|title=How To Plant, Grow, And Care For Delphinium Plant Perennial Flowers|date=2024-05-06|work=www.plantgardener.com|language=en-us|accessdate=2024-06-03}}</ref> === Избрани видови === Видовите вклучуваат: === Прераспределени видови === Неколку видови на ''Delphinium'' се прераспоредени во други родови:<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Jabbour|first=Florian|last2=Renner|first2=Susanne S.|date=March 2012|title=A phylogeny of Delphinieae (Ranunculaceae) shows that Aconitum is nested within Delphinium and that Late Miocene transitions to long life cycles in the Himalayas and Southwest China coincide with bursts in diversification|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=62|issue=3|pages=928–942|bibcode=2012MolPE..62..928J|doi=10.1016/j.ympev.2011.12.005|pmid=22182994}}</ref> == Токсичност == Сите делови од овие растенија се сметаат за токсични за луѓето, особено помладите делови,<ref name="SNW">{{Наведена книга|title=Sierra Nevada Wildflowers: A Field Guide To Common Wildflowers And Shrubs Of The Sierra Nevada, Including Yosemite, Sequoia, And Kings Canyon National Parks|last=Wiese|first=Karen|date=2013|publisher=Falcon Guides|isbn=978-0762780341|edition=2nd|page=52}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWiese2013">Wiese, Karen (2013). ''Sierra Nevada Wildflowers: A Field Guide To Common Wildflowers And Shrubs Of The Sierra Nevada, Including Yosemite, Sequoia, And Kings Canyon National Parks'' (2nd&nbsp;ed.). Falcon Guides. p.&nbsp;52. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0762780341|<bdi>978-0762780341</bdi>]].</cite></ref> предизвикуваат сериозни дигестивни непријатности доколку се проголтаат и иритација на кожата.<ref name="SNW" /><ref name="Dorling Kindersley">{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref><ref name="Olsen">{{Наведено списание|last=Olsen|first=J. D.|last2=Manners|first2=G. D.|last3=Pelletier|first3=S. W.|date=1990|title=Poisonous properties of larkspur (''Delphinium'' spp.)|journal=Collectanea Botanica|volume=19|pages=141–151|doi=10.3989/collectbot.1990.v19.122|doi-access=free}}</ref> Смртта настанува преку кардиотоксични и невромускулни блокирачки ефекти и може да се случи во рок од неколку часа по голтањето.<ref>{{Наведена книга|title=Large Animal Internal Medicine|last=Smith|first=Bradford|date=2002|publisher=Mosby|isbn=978-0-323-00946-1|edition=3rd|location=St. Louis|page=252}}</ref> Сите делови од растението содржат разни дитерпеноидни [[Алкалоид|алкалоиди]], типични за метиликаконитин, и се многу отровни.<ref name="Olsen" /> == Употреба == Сокот од цветовите, особено ''[[Delphinium consolida]]'', измешан со стипса, дава сино [[мастило]].<ref name="fig">{{Наведена книга|title=The Vegetable World, Being a History of Plants|last=Figuier|first=L.|date=1867|publisher=Harvard University|page=396}}</ref> == Наводи == {{Наводи|3}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Delphinium}} * [https://web.archive.org/web/19990501235849/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genform.pl Општа номенклатура во GRIN:] GRIN: Видови од родот ''Delphinium'' — ''со врски по видови за информации + синоними''. * [https://www.ars.usda.gov/pacific-west-area/logan-ut/poisonous-plant-research/docs/larkspur-delphinium-spp/ USDA-ARS: Larkspur— ''Delphinium'' spp.] [https://www.ars.usda.gov/pacific-west-area/logan-ut/poisonous-plant-research/docs/larkspur-delphinium-spp/ Информативен лист] — ''автохтони американски видови и токсичност при пасење''. * [http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/plant-finder/plant-details/kc/b219/delphinium-pacific-hybrids.aspx MBG—Центар за домашно градинарство Кемпер: Делфиниум „Хибриди од пацифички џин“] — ''хортикултурни информации''. * [http://delphinium.co.nz/GrowingDelphiniumInUSAAndCanada.html Dowdeswell's Ltd: „Одгледување на делфиниуми од новиот милениум во САД и Канада“] — ''хортикултурни информации''. {{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Градинарски растенија]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] 0kb43xui3wgmmytj9mk3q4dfq99oeu2 5602642 5602641 2026-07-31T14:55:08Z Виолетова 1975 5602642 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |image = Delphinium elatum var. palmatifidum as Delphinium intermedium var. palmatifidum by S. A. Drake. Edwards's Botanical Register vol. 24, t. 38 (1838).tif |image_caption = ''[[Delphinium elatum]]'' |display_parents = 2 |taxon = Delphinium |authority = [[L.]] }} '''''Delphinium''''' е [[Род (биологија)|род]] од околу 300 [[Вид (биологија)|видови]] годишни и повеќегодишни [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] лутичиња, [[Ranunculaceae]], [[Домороден вид|автохтони]] низ целата северна хемисфера, а исто така и на високите планини на тропска Африка. Родот го воспоставил [[Карл Линеј]].<ref>{{EFloras|1|109521|Delphinium|volume=3|first=Michael J.|last=Warnock}}</ref> Сите членови на родот се отровни за луѓето и добитокот.<ref name="SNW">{{Наведена книга|title=Sierra Nevada Wildflowers: A Field Guide To Common Wildflowers And Shrubs Of The Sierra Nevada, Including Yosemite, Sequoia, And Kings Canyon National Parks|last=Wiese|first=Karen|date=2013|publisher=Falcon Guides|isbn=978-0762780341|edition=2nd|page=52}}</ref> Името на родот ''Delphinium'' потекнува од [[Старогрчки јазик|старогрчкиот]] збор {{Wikt-lang|grc|δελφίνιον}} ({{Grc-transl|δελφίνιον}}) што значи „[[делфин]]“. [[Диоскорид|Педаниј Диоскорид]] рекол дека растението го добило своето име поради цветовите во форма на делфин.<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/b23982500_0001|title=Pedanii Dioscoridis Anazarbei De materia medica libri quinque|last=Dioscorides|first=P.|publisher=Knobloch|year=1829|editor-last=Sprengel|editor-first=K.P.J.|volume=Tomus Primus|location=Leipzig|pages=420–421|quote=Flos albae violae similis, purpurascens, delphinorum effigie, unde et nomen adepta est planta.}}</ref> == Живеалиште == Видовите со кратки стебла и малку цветови, како што се ''[[Delphinium nuttallianum]]'' и ''[[Delphinium bicolor,]]'' се појавуваат во живеалишта како што се прериите и степите. Високите видови со многу цветови, како што е ''[[Delphinium occidentale]]'', се појавуваат почесто во шумите.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Sagebrush Country: A Wildflower Sanctuary|last=Taylor|first=Ronald J.|publisher=Mountain Press Pub. Co|year=1994|isbn=0-87842-280-3|edition=rev.|location=Missoula, MT|pages=36|language=en|oclc=25708726|orig-year=1992}}</ref> == Опис == [[Податотека:Delphinium_nuttallianum_4361f.JPG|лево|мини|235x235пкс| Цветовите на повеќето видови имаат пет раширени чашки и четири ливчиња (на пр. ''[[Delphinium nuttallianum]]'').]] [[Лист|Листовите]] се со три до седум назабени, зашилени лобуси во палматозна форма. Главното цветно стебло е исправено и варира во голема мера помеѓу видовите. [[Семе|Семките]] се мали и често сјајно црни. Растенијата цветаат од доцна пролет до доцно лето, а се опрашуваат од пеперуги и бумбари. И покрај токсичноста, видовите ''Delphinium'' се користат како храна од [[Ларва|ларвите]] на некои видови [[пеперуги]], вклучувајќи го ''[[Melanchra persicariae]]'' и ''[[Euplexia lucipara]]''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.plantgardener.com/how-to-plant-grow-and-care-for-delphinium-plant/|title=How To Plant, Grow, And Care For Delphinium Plant Perennial Flowers|date=2024-05-06|work=www.plantgardener.com|language=en-us|accessdate=2024-06-03}}</ref> === Избрани видови === {{main|Список на видови Delphinium}} Видовите вклучуваат: {{div col|colwidth=300px}} * ''[[Delphinium andersonii]]'' * ''[[Delphinium arthriscifolium]]'' * ''[[Delphinium bakeri]]'' * ''[[Delphinium barbeyi]]'' * ''[[Delphinium bicolor]]'' * ''[[Delphinium brunonianum]]'' * ''[[Delphinium californicum]]'' * ''[[Delphinium calthifolium]]'' * ''[[Delphinium cardinale]]'' * ''[[Delphinium carolinianum]]'' * ''[[Delphinium cheilanthum]]'' * ''[[Delphinium consolida]]'' * ''[[Delphinium decorum]]'' * ''[[Delphinium denudatum]]'' * ''[[Delphinium depauperatum]]'' * ''[[Delphinium elatum]]'' * ''[[Delphinium exaltatum]]'' * ''[[Delphinium formosum]]'' * ''[[Delphinium glaucum]]'' * ''[[Delphinium gracilentum]]'' * ''[[Delphinium grandiflorum]]'' * ''[[Delphinium gypsophilum]]'' * ''[[Delphinium hansenii]]'' * ''[[Delphinium hesperium]]'' * ''[[Delphinium hutchinsoniae]]'' * ''[[Delphinium hybridum]]'' * ''[[Delphinium inopinum]]'' * ''[[Delphinium ithaburense]]'' * ''[[Delphinium leucophaeum]]'' * ''[[Delphinium luteum]]'' * ''[[Delphinium malabaricum]]'' * ''[[Delphinium nudicaule]]'' * ''[[Delphinium nuttallianum]]'' * ''[[Delphinium occidentale]]'' * ''[[Delphinium parishii]]'' * ''[[Delphinium parryi]]'' * ''[[Delphinium patens]]'' * ''[[Delphinium pavonaceum]]'' * ''[[Delphinium peregrinum]]'' * ''[[Delphinium polycladon]]'' * ''[[Delphinium purpusii]]'' * ''[[Delphinium recurvatum]]'' * ''[[Delphinium robustum]]'' * ''[[Delphinium scopulorum]]'' * ''[[Delphinium stachydeum]]'' * ''[[Delphinium tricorne]]'' * ''[[Delphinium trolliifolium]]'' * ''[[Delphinium uliginosum]]'' * ''[[Delphinium umbraculorum]]'' * ''[[Delphinium variegatum]]'' * ''[[Delphinium viridescens]]'' {{div col end}} === Прераспределени видови === Неколку видови на ''Delphinium'' се прераспоредени во други родови:<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Jabbour|first=Florian|last2=Renner|first2=Susanne S.|date=March 2012|title=A phylogeny of Delphinieae (Ranunculaceae) shows that Aconitum is nested within Delphinium and that Late Miocene transitions to long life cycles in the Himalayas and Southwest China coincide with bursts in diversification|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=62|issue=3|pages=928–942|bibcode=2012MolPE..62..928J|doi=10.1016/j.ympev.2011.12.005|pmid=22182994}}</ref> * ''D. pictum'' [[Synonym (taxonomy)|=]] ''[[Staphisagria picta]]'' * ''D. requienii'' [[Synonym (taxonomy)|=]] ''[[Staphisagria requienii]]'' * ''D. staphisagria'' [[Synonym (taxonomy)|=]] ''[[Staphisagria macrosperma]]'' == Токсичност == Сите делови од овие растенија се сметаат за токсични за луѓето, особено помладите делови,<ref name="SNW" /> предизвикуваат сериозни дигестивни непријатности доколку се проголтаат и иритација на кожата.<ref name="SNW" /><ref name="Dorling Kindersley">{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref><ref name="Olsen">{{Наведено списание|last=Olsen|first=J. D.|last2=Manners|first2=G. D.|last3=Pelletier|first3=S. W.|date=1990|title=Poisonous properties of larkspur (''Delphinium'' spp.)|journal=Collectanea Botanica|volume=19|pages=141–151|doi=10.3989/collectbot.1990.v19.122|doi-access=free}}</ref> Смртта настанува преку кардиотоксични и невромускулни блокирачки ефекти и може да се случи во рок од неколку часа по голтањето.<ref>{{Наведена книга|title=Large Animal Internal Medicine|last=Smith|first=Bradford|date=2002|publisher=Mosby|isbn=978-0-323-00946-1|edition=3rd|location=St. Louis|page=252}}</ref> Сите делови од растението содржат разни дитерпеноидни [[Алкалоид|алкалоиди]], типични за метиликаконитин, и се многу отровни.<ref name="Olsen" /> == Употреба == Сокот од цветовите, особено ''[[Delphinium consolida]]'', измешан со стипса, дава сино [[мастило]].<ref name="fig">{{Наведена книга|title=The Vegetable World, Being a History of Plants|last=Figuier|first=L.|date=1867|publisher=Harvard University|page=396}}</ref> == Наводи == {{Наводи|3}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Delphinium}} * [https://web.archive.org/web/19990501235849/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genform.pl Општа номенклатура во GRIN:] GRIN: Видови од родот ''Delphinium'' — ''со врски по видови за информации + синоними''. * [https://www.ars.usda.gov/pacific-west-area/logan-ut/poisonous-plant-research/docs/larkspur-delphinium-spp/ Информативен лист] — ''автохтони американски видови и токсичност при пасење''. * [http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/plant-finder/plant-details/kc/b219/delphinium-pacific-hybrids.aspx MBG—Центар за домашно градинарство Кемпер: Delphinium „Хибриди од пацифички џин“] * [http://delphinium.co.nz/GrowingDelphiniumInUSAAndCanada.html Dowdeswell's Ltd: „Одгледување на Delphinium од новиот милениум во САД и Канада“] — ''хортикултурни информации''. {{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Градинарски растенија]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] jzyse6bf96cqdr35ct4qzcbza1ma03t 5602643 5602642 2026-07-31T14:55:24Z Виолетова 1975 5602643 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Delphinium elatum var. palmatifidum as Delphinium intermedium var. palmatifidum by S. A. Drake. Edwards's Botanical Register vol. 24, t. 38 (1838).tif |image_caption = ''[[Delphinium elatum]]'' |display_parents = 2 |taxon = Delphinium |authority = [[L.]] }} '''''Delphinium''''' е [[Род (биологија)|род]] од околу 300 [[Вид (биологија)|видови]] годишни и повеќегодишни [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] лутичиња, [[Ranunculaceae]], [[Домороден вид|автохтони]] низ целата северна хемисфера, а исто така и на високите планини на тропска Африка. Родот го воспоставил [[Карл Линеј]].<ref>{{EFloras|1|109521|Delphinium|volume=3|first=Michael J.|last=Warnock}}</ref> Сите членови на родот се отровни за луѓето и добитокот.<ref name="SNW">{{Наведена книга|title=Sierra Nevada Wildflowers: A Field Guide To Common Wildflowers And Shrubs Of The Sierra Nevada, Including Yosemite, Sequoia, And Kings Canyon National Parks|last=Wiese|first=Karen|date=2013|publisher=Falcon Guides|isbn=978-0762780341|edition=2nd|page=52}}</ref> Името на родот ''Delphinium'' потекнува од [[Старогрчки јазик|старогрчкиот]] збор {{Wikt-lang|grc|δελφίνιον}} ({{Grc-transl|δελφίνιον}}) што значи „[[делфин]]“. [[Диоскорид|Педаниј Диоскорид]] рекол дека растението го добило своето име поради цветовите во форма на делфин.<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/b23982500_0001|title=Pedanii Dioscoridis Anazarbei De materia medica libri quinque|last=Dioscorides|first=P.|publisher=Knobloch|year=1829|editor-last=Sprengel|editor-first=K.P.J.|volume=Tomus Primus|location=Leipzig|pages=420–421|quote=Flos albae violae similis, purpurascens, delphinorum effigie, unde et nomen adepta est planta.}}</ref> == Живеалиште == Видовите со кратки стебла и малку цветови, како што се ''[[Delphinium nuttallianum]]'' и ''[[Delphinium bicolor,]]'' се појавуваат во живеалишта како што се прериите и степите. Високите видови со многу цветови, како што е ''[[Delphinium occidentale]]'', се појавуваат почесто во шумите.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Sagebrush Country: A Wildflower Sanctuary|last=Taylor|first=Ronald J.|publisher=Mountain Press Pub. Co|year=1994|isbn=0-87842-280-3|edition=rev.|location=Missoula, MT|pages=36|language=en|oclc=25708726|orig-year=1992}}</ref> == Опис == [[Податотека:Delphinium_nuttallianum_4361f.JPG|лево|мини|235x235пкс| Цветовите на повеќето видови имаат пет раширени чашки и четири ливчиња (на пр. ''[[Delphinium nuttallianum]]'').]] [[Лист|Листовите]] се со три до седум назабени, зашилени лобуси во палматозна форма. Главното цветно стебло е исправено и варира во голема мера помеѓу видовите. [[Семе|Семките]] се мали и често сјајно црни. Растенијата цветаат од доцна пролет до доцно лето, а се опрашуваат од пеперуги и бумбари. И покрај токсичноста, видовите ''Delphinium'' се користат како храна од [[Ларва|ларвите]] на некои видови [[пеперуги]], вклучувајќи го ''[[Melanchra persicariae]]'' и ''[[Euplexia lucipara]]''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.plantgardener.com/how-to-plant-grow-and-care-for-delphinium-plant/|title=How To Plant, Grow, And Care For Delphinium Plant Perennial Flowers|date=2024-05-06|work=www.plantgardener.com|language=en-us|accessdate=2024-06-03}}</ref> === Избрани видови === {{main|Список на видови Delphinium}} Видовите вклучуваат: {{div col|colwidth=300px}} * ''[[Delphinium andersonii]]'' * ''[[Delphinium arthriscifolium]]'' * ''[[Delphinium bakeri]]'' * ''[[Delphinium barbeyi]]'' * ''[[Delphinium bicolor]]'' * ''[[Delphinium brunonianum]]'' * ''[[Delphinium californicum]]'' * ''[[Delphinium calthifolium]]'' * ''[[Delphinium cardinale]]'' * ''[[Delphinium carolinianum]]'' * ''[[Delphinium cheilanthum]]'' * ''[[Delphinium consolida]]'' * ''[[Delphinium decorum]]'' * ''[[Delphinium denudatum]]'' * ''[[Delphinium depauperatum]]'' * ''[[Delphinium elatum]]'' * ''[[Delphinium exaltatum]]'' * ''[[Delphinium formosum]]'' * ''[[Delphinium glaucum]]'' * ''[[Delphinium gracilentum]]'' * ''[[Delphinium grandiflorum]]'' * ''[[Delphinium gypsophilum]]'' * ''[[Delphinium hansenii]]'' * ''[[Delphinium hesperium]]'' * ''[[Delphinium hutchinsoniae]]'' * ''[[Delphinium hybridum]]'' * ''[[Delphinium inopinum]]'' * ''[[Delphinium ithaburense]]'' * ''[[Delphinium leucophaeum]]'' * ''[[Delphinium luteum]]'' * ''[[Delphinium malabaricum]]'' * ''[[Delphinium nudicaule]]'' * ''[[Delphinium nuttallianum]]'' * ''[[Delphinium occidentale]]'' * ''[[Delphinium parishii]]'' * ''[[Delphinium parryi]]'' * ''[[Delphinium patens]]'' * ''[[Delphinium pavonaceum]]'' * ''[[Delphinium peregrinum]]'' * ''[[Delphinium polycladon]]'' * ''[[Delphinium purpusii]]'' * ''[[Delphinium recurvatum]]'' * ''[[Delphinium robustum]]'' * ''[[Delphinium scopulorum]]'' * ''[[Delphinium stachydeum]]'' * ''[[Delphinium tricorne]]'' * ''[[Delphinium trolliifolium]]'' * ''[[Delphinium uliginosum]]'' * ''[[Delphinium umbraculorum]]'' * ''[[Delphinium variegatum]]'' * ''[[Delphinium viridescens]]'' {{div col end}} === Прераспределени видови === Неколку видови на ''Delphinium'' се прераспоредени во други родови:<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Jabbour|first=Florian|last2=Renner|first2=Susanne S.|date=March 2012|title=A phylogeny of Delphinieae (Ranunculaceae) shows that Aconitum is nested within Delphinium and that Late Miocene transitions to long life cycles in the Himalayas and Southwest China coincide with bursts in diversification|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=62|issue=3|pages=928–942|bibcode=2012MolPE..62..928J|doi=10.1016/j.ympev.2011.12.005|pmid=22182994}}</ref> * ''D. pictum'' [[Synonym (taxonomy)|=]] ''[[Staphisagria picta]]'' * ''D. requienii'' [[Synonym (taxonomy)|=]] ''[[Staphisagria requienii]]'' * ''D. staphisagria'' [[Synonym (taxonomy)|=]] ''[[Staphisagria macrosperma]]'' == Токсичност == Сите делови од овие растенија се сметаат за токсични за луѓето, особено помладите делови,<ref name="SNW" /> предизвикуваат сериозни дигестивни непријатности доколку се проголтаат и иритација на кожата.<ref name="SNW" /><ref name="Dorling Kindersley">{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref><ref name="Olsen">{{Наведено списание|last=Olsen|first=J. D.|last2=Manners|first2=G. D.|last3=Pelletier|first3=S. W.|date=1990|title=Poisonous properties of larkspur (''Delphinium'' spp.)|journal=Collectanea Botanica|volume=19|pages=141–151|doi=10.3989/collectbot.1990.v19.122|doi-access=free}}</ref> Смртта настанува преку кардиотоксични и невромускулни блокирачки ефекти и може да се случи во рок од неколку часа по голтањето.<ref>{{Наведена книга|title=Large Animal Internal Medicine|last=Smith|first=Bradford|date=2002|publisher=Mosby|isbn=978-0-323-00946-1|edition=3rd|location=St. Louis|page=252}}</ref> Сите делови од растението содржат разни дитерпеноидни [[Алкалоид|алкалоиди]], типични за метиликаконитин, и се многу отровни.<ref name="Olsen" /> == Употреба == Сокот од цветовите, особено ''[[Delphinium consolida]]'', измешан со стипса, дава сино [[мастило]].<ref name="fig">{{Наведена книга|title=The Vegetable World, Being a History of Plants|last=Figuier|first=L.|date=1867|publisher=Harvard University|page=396}}</ref> == Наводи == {{Наводи|3}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Delphinium}} * [https://web.archive.org/web/19990501235849/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genform.pl Општа номенклатура во GRIN:] GRIN: Видови од родот ''Delphinium'' — ''со врски по видови за информации + синоними''. * [https://www.ars.usda.gov/pacific-west-area/logan-ut/poisonous-plant-research/docs/larkspur-delphinium-spp/ Информативен лист] — ''автохтони американски видови и токсичност при пасење''. * [http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/plant-finder/plant-details/kc/b219/delphinium-pacific-hybrids.aspx MBG—Центар за домашно градинарство Кемпер: Delphinium „Хибриди од пацифички џин“] * [http://delphinium.co.nz/GrowingDelphiniumInUSAAndCanada.html Dowdeswell's Ltd: „Одгледување на Delphinium од новиот милениум во САД и Канада“] — ''хортикултурни информации''. {{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Градинарски растенија]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] 0b5m79cfucz4s1oifn4zo3zy6p1h1lx 5602645 5602643 2026-07-31T14:58:25Z Виолетова 1975 /* Живеалиште */ 5602645 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Delphinium elatum var. palmatifidum as Delphinium intermedium var. palmatifidum by S. A. Drake. Edwards's Botanical Register vol. 24, t. 38 (1838).tif |image_caption = ''[[Delphinium elatum]]'' |display_parents = 2 |taxon = Delphinium |authority = [[L.]] }} '''''Delphinium''''' е [[Род (биологија)|род]] од околу 300 [[Вид (биологија)|видови]] годишни и повеќегодишни [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] лутичиња, [[Ranunculaceae]], [[Домороден вид|автохтони]] низ целата северна хемисфера, а исто така и на високите планини на тропска Африка. Родот го воспоставил [[Карл Линеј]].<ref>{{EFloras|1|109521|Delphinium|volume=3|first=Michael J.|last=Warnock}}</ref> Сите членови на родот се отровни за луѓето и добитокот.<ref name="SNW">{{Наведена книга|title=Sierra Nevada Wildflowers: A Field Guide To Common Wildflowers And Shrubs Of The Sierra Nevada, Including Yosemite, Sequoia, And Kings Canyon National Parks|last=Wiese|first=Karen|date=2013|publisher=Falcon Guides|isbn=978-0762780341|edition=2nd|page=52}}</ref> Името на родот ''Delphinium'' потекнува од [[Старогрчки јазик|старогрчкиот]] збор {{Wikt-lang|grc|δελφίνιον}} ({{Grc-transl|δελφίνιον}}) што значи „[[делфин]]“. [[Диоскорид|Педаниј Диоскорид]] рекол дека растението го добило своето име поради цветовите во форма на делфин.<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/b23982500_0001|title=Pedanii Dioscoridis Anazarbei De materia medica libri quinque|last=Dioscorides|first=P.|publisher=Knobloch|year=1829|editor-last=Sprengel|editor-first=K.P.J.|volume=Tomus Primus|location=Leipzig|pages=420–421|quote=Flos albae violae similis, purpurascens, delphinorum effigie, unde et nomen adepta est planta.}}</ref> Во [[Македонија]] од овој род растат три вида: ''[[Delphinium fissum]]'', ''[[Delphinium peregrinum]]'', и ''[[Delphinium balcanicum]]''.''<ref name="Флора на Македонија222222">Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 99, МАНУ, Скопје, 1985</ref>'' == Живеалиште == [[Податотека:Delphinium_nuttallianum_4361f.JPG|лево|мини|227x227px| Цветовите на повеќето видови имаат пет раширени чашки и четири ливчиња (на пр. ''[[Delphinium nuttallianum]]'').]] Видовите со кратки стебла и малку цветови, како што се ''[[Delphinium nuttallianum]]'' и ''[[Delphinium bicolor,]]'' се појавуваат во живеалишта како што се прериите и степите. Високите видови со многу цветови, како што е ''[[Delphinium occidentale]]'', се појавуваат почесто во шумите.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Sagebrush Country: A Wildflower Sanctuary|last=Taylor|first=Ronald J.|publisher=Mountain Press Pub. Co|year=1994|isbn=0-87842-280-3|edition=rev.|location=Missoula, MT|pages=36|language=en|oclc=25708726|orig-year=1992}}</ref> == Опис == [[Лист|Листовите]] се со три до седум назабени, зашилени лобуси во палматозна форма. Главното цветно стебло е исправено и варира во голема мера помеѓу видовите. [[Семе|Семките]] се мали и често сјајно црни. Растенијата цветаат од доцна пролет до доцно лето, а се опрашуваат од пеперуги и бумбари. И покрај токсичноста, видовите ''Delphinium'' се користат како храна од [[Ларва|ларвите]] на некои видови [[пеперуги]], вклучувајќи го ''[[Melanchra persicariae]]'' и ''[[Euplexia lucipara]]''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.plantgardener.com/how-to-plant-grow-and-care-for-delphinium-plant/|title=How To Plant, Grow, And Care For Delphinium Plant Perennial Flowers|date=2024-05-06|work=www.plantgardener.com|language=en-us|accessdate=2024-06-03}}</ref> === Избрани видови === {{main|Список на видови Delphinium}} Видовите вклучуваат: {{div col|colwidth=300px}} * ''[[Delphinium andersonii]]'' * ''[[Delphinium arthriscifolium]]'' * ''[[Delphinium bakeri]]'' * ''[[Delphinium barbeyi]]'' * ''[[Delphinium bicolor]]'' * ''[[Delphinium brunonianum]]'' * ''[[Delphinium californicum]]'' * ''[[Delphinium calthifolium]]'' * ''[[Delphinium cardinale]]'' * ''[[Delphinium carolinianum]]'' * ''[[Delphinium cheilanthum]]'' * ''[[Delphinium consolida]]'' * ''[[Delphinium decorum]]'' * ''[[Delphinium denudatum]]'' * ''[[Delphinium depauperatum]]'' * ''[[Delphinium elatum]]'' * ''[[Delphinium exaltatum]]'' * ''[[Delphinium formosum]]'' * ''[[Delphinium glaucum]]'' * ''[[Delphinium gracilentum]]'' * ''[[Delphinium grandiflorum]]'' * ''[[Delphinium gypsophilum]]'' * ''[[Delphinium hansenii]]'' * ''[[Delphinium hesperium]]'' * ''[[Delphinium hutchinsoniae]]'' * ''[[Delphinium hybridum]]'' * ''[[Delphinium inopinum]]'' * ''[[Delphinium ithaburense]]'' * ''[[Delphinium leucophaeum]]'' * ''[[Delphinium luteum]]'' * ''[[Delphinium malabaricum]]'' * ''[[Delphinium nudicaule]]'' * ''[[Delphinium nuttallianum]]'' * ''[[Delphinium occidentale]]'' * ''[[Delphinium parishii]]'' * ''[[Delphinium parryi]]'' * ''[[Delphinium patens]]'' * ''[[Delphinium pavonaceum]]'' * ''[[Delphinium peregrinum]]'' * ''[[Delphinium polycladon]]'' * ''[[Delphinium purpusii]]'' * ''[[Delphinium recurvatum]]'' * ''[[Delphinium robustum]]'' * ''[[Delphinium scopulorum]]'' * ''[[Delphinium stachydeum]]'' * ''[[Delphinium tricorne]]'' * ''[[Delphinium trolliifolium]]'' * ''[[Delphinium uliginosum]]'' * ''[[Delphinium umbraculorum]]'' * ''[[Delphinium variegatum]]'' * ''[[Delphinium viridescens]]'' {{div col end}} === Прераспределени видови === Неколку видови на ''Delphinium'' се прераспоредени во други родови:<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Jabbour|first=Florian|last2=Renner|first2=Susanne S.|date=March 2012|title=A phylogeny of Delphinieae (Ranunculaceae) shows that Aconitum is nested within Delphinium and that Late Miocene transitions to long life cycles in the Himalayas and Southwest China coincide with bursts in diversification|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=62|issue=3|pages=928–942|bibcode=2012MolPE..62..928J|doi=10.1016/j.ympev.2011.12.005|pmid=22182994}}</ref> * ''D. pictum'' [[Synonym (taxonomy)|=]] ''[[Staphisagria picta]]'' * ''D. requienii'' [[Synonym (taxonomy)|=]] ''[[Staphisagria requienii]]'' * ''D. staphisagria'' [[Synonym (taxonomy)|=]] ''[[Staphisagria macrosperma]]'' == Токсичност == Сите делови од овие растенија се сметаат за токсични за луѓето, особено помладите делови,<ref name="SNW" /> предизвикуваат сериозни дигестивни непријатности доколку се проголтаат и иритација на кожата.<ref name="SNW" /><ref name="Dorling Kindersley">{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref><ref name="Olsen">{{Наведено списание|last=Olsen|first=J. D.|last2=Manners|first2=G. D.|last3=Pelletier|first3=S. W.|date=1990|title=Poisonous properties of larkspur (''Delphinium'' spp.)|journal=Collectanea Botanica|volume=19|pages=141–151|doi=10.3989/collectbot.1990.v19.122|doi-access=free}}</ref> Смртта настанува преку кардиотоксични и невромускулни блокирачки ефекти и може да се случи во рок од неколку часа по голтањето.<ref>{{Наведена книга|title=Large Animal Internal Medicine|last=Smith|first=Bradford|date=2002|publisher=Mosby|isbn=978-0-323-00946-1|edition=3rd|location=St. Louis|page=252}}</ref> Сите делови од растението содржат разни дитерпеноидни [[Алкалоид|алкалоиди]], типични за метиликаконитин, и се многу отровни.<ref name="Olsen" /> == Употреба == Сокот од цветовите, особено ''[[Delphinium consolida]]'', измешан со стипса, дава сино [[мастило]].<ref name="fig">{{Наведена книга|title=The Vegetable World, Being a History of Plants|last=Figuier|first=L.|date=1867|publisher=Harvard University|page=396}}</ref> == Наводи == {{Наводи|3}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Delphinium}} * [https://web.archive.org/web/19990501235849/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genform.pl Општа номенклатура во GRIN:] GRIN: Видови од родот ''Delphinium'' — ''со врски по видови за информации + синоними''. * [https://www.ars.usda.gov/pacific-west-area/logan-ut/poisonous-plant-research/docs/larkspur-delphinium-spp/ Информативен лист] — ''автохтони американски видови и токсичност при пасење''. * [http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/plant-finder/plant-details/kc/b219/delphinium-pacific-hybrids.aspx MBG—Центар за домашно градинарство Кемпер: Delphinium „Хибриди од пацифички џин“] * [http://delphinium.co.nz/GrowingDelphiniumInUSAAndCanada.html Dowdeswell's Ltd: „Одгледување на Delphinium од новиот милениум во САД и Канада“] — ''хортикултурни информации''. {{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Градинарски растенија]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] 5nf9b9hwnuzzfhqyqstq1up5wo38umh 5602648 5602645 2026-07-31T15:05:14Z Виолетова 1975 додадена [[Категорија:Лутичиња]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602648 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Delphinium elatum var. palmatifidum as Delphinium intermedium var. palmatifidum by S. A. Drake. Edwards's Botanical Register vol. 24, t. 38 (1838).tif |image_caption = ''[[Delphinium elatum]]'' |display_parents = 2 |taxon = Delphinium |authority = [[L.]] }} '''''Delphinium''''' е [[Род (биологија)|род]] од околу 300 [[Вид (биологија)|видови]] годишни и повеќегодишни [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] лутичиња, [[Ranunculaceae]], [[Домороден вид|автохтони]] низ целата северна хемисфера, а исто така и на високите планини на тропска Африка. Родот го воспоставил [[Карл Линеј]].<ref>{{EFloras|1|109521|Delphinium|volume=3|first=Michael J.|last=Warnock}}</ref> Сите членови на родот се отровни за луѓето и добитокот.<ref name="SNW">{{Наведена книга|title=Sierra Nevada Wildflowers: A Field Guide To Common Wildflowers And Shrubs Of The Sierra Nevada, Including Yosemite, Sequoia, And Kings Canyon National Parks|last=Wiese|first=Karen|date=2013|publisher=Falcon Guides|isbn=978-0762780341|edition=2nd|page=52}}</ref> Името на родот ''Delphinium'' потекнува од [[Старогрчки јазик|старогрчкиот]] збор {{Wikt-lang|grc|δελφίνιον}} ({{Grc-transl|δελφίνιον}}) што значи „[[делфин]]“. [[Диоскорид|Педаниј Диоскорид]] рекол дека растението го добило своето име поради цветовите во форма на делфин.<ref>{{Наведена книга|url=https://archive.org/details/b23982500_0001|title=Pedanii Dioscoridis Anazarbei De materia medica libri quinque|last=Dioscorides|first=P.|publisher=Knobloch|year=1829|editor-last=Sprengel|editor-first=K.P.J.|volume=Tomus Primus|location=Leipzig|pages=420–421|quote=Flos albae violae similis, purpurascens, delphinorum effigie, unde et nomen adepta est planta.}}</ref> Во [[Македонија]] од овој род растат три вида: ''[[Delphinium fissum]]'', ''[[Delphinium peregrinum]]'', и ''[[Delphinium balcanicum]]''.''<ref name="Флора на Македонија222222">Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 99, МАНУ, Скопје, 1985</ref>'' == Живеалиште == [[Податотека:Delphinium_nuttallianum_4361f.JPG|лево|мини|227x227px| Цветовите на повеќето видови имаат пет раширени чашки и четири ливчиња (на пр. ''[[Delphinium nuttallianum]]'').]] Видовите со кратки стебла и малку цветови, како што се ''[[Delphinium nuttallianum]]'' и ''[[Delphinium bicolor,]]'' се појавуваат во живеалишта како што се прериите и степите. Високите видови со многу цветови, како што е ''[[Delphinium occidentale]]'', се појавуваат почесто во шумите.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Sagebrush Country: A Wildflower Sanctuary|last=Taylor|first=Ronald J.|publisher=Mountain Press Pub. Co|year=1994|isbn=0-87842-280-3|edition=rev.|location=Missoula, MT|pages=36|language=en|oclc=25708726|orig-year=1992}}</ref> == Опис == [[Лист|Листовите]] се со три до седум назабени, зашилени лобуси во палматозна форма. Главното цветно стебло е исправено и варира во голема мера помеѓу видовите. [[Семе|Семките]] се мали и често сјајно црни. Растенијата цветаат од доцна пролет до доцно лето, а се опрашуваат од пеперуги и бумбари. И покрај токсичноста, видовите ''Delphinium'' се користат како храна од [[Ларва|ларвите]] на некои видови [[пеперуги]], вклучувајќи го ''[[Melanchra persicariae]]'' и ''[[Euplexia lucipara]]''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.plantgardener.com/how-to-plant-grow-and-care-for-delphinium-plant/|title=How To Plant, Grow, And Care For Delphinium Plant Perennial Flowers|date=2024-05-06|work=www.plantgardener.com|language=en-us|accessdate=2024-06-03}}</ref> === Избрани видови === {{main|Список на видови Delphinium}} Видовите вклучуваат: {{div col|colwidth=300px}} * ''[[Delphinium andersonii]]'' * ''[[Delphinium arthriscifolium]]'' * ''[[Delphinium bakeri]]'' * ''[[Delphinium barbeyi]]'' * ''[[Delphinium bicolor]]'' * ''[[Delphinium brunonianum]]'' * ''[[Delphinium californicum]]'' * ''[[Delphinium calthifolium]]'' * ''[[Delphinium cardinale]]'' * ''[[Delphinium carolinianum]]'' * ''[[Delphinium cheilanthum]]'' * ''[[Delphinium consolida]]'' * ''[[Delphinium decorum]]'' * ''[[Delphinium denudatum]]'' * ''[[Delphinium depauperatum]]'' * ''[[Delphinium elatum]]'' * ''[[Delphinium exaltatum]]'' * ''[[Delphinium formosum]]'' * ''[[Delphinium glaucum]]'' * ''[[Delphinium gracilentum]]'' * ''[[Delphinium grandiflorum]]'' * ''[[Delphinium gypsophilum]]'' * ''[[Delphinium hansenii]]'' * ''[[Delphinium hesperium]]'' * ''[[Delphinium hutchinsoniae]]'' * ''[[Delphinium hybridum]]'' * ''[[Delphinium inopinum]]'' * ''[[Delphinium ithaburense]]'' * ''[[Delphinium leucophaeum]]'' * ''[[Delphinium luteum]]'' * ''[[Delphinium malabaricum]]'' * ''[[Delphinium nudicaule]]'' * ''[[Delphinium nuttallianum]]'' * ''[[Delphinium occidentale]]'' * ''[[Delphinium parishii]]'' * ''[[Delphinium parryi]]'' * ''[[Delphinium patens]]'' * ''[[Delphinium pavonaceum]]'' * ''[[Delphinium peregrinum]]'' * ''[[Delphinium polycladon]]'' * ''[[Delphinium purpusii]]'' * ''[[Delphinium recurvatum]]'' * ''[[Delphinium robustum]]'' * ''[[Delphinium scopulorum]]'' * ''[[Delphinium stachydeum]]'' * ''[[Delphinium tricorne]]'' * ''[[Delphinium trolliifolium]]'' * ''[[Delphinium uliginosum]]'' * ''[[Delphinium umbraculorum]]'' * ''[[Delphinium variegatum]]'' * ''[[Delphinium viridescens]]'' {{div col end}} === Прераспределени видови === Неколку видови на ''Delphinium'' се прераспоредени во други родови:<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Jabbour|first=Florian|last2=Renner|first2=Susanne S.|date=March 2012|title=A phylogeny of Delphinieae (Ranunculaceae) shows that Aconitum is nested within Delphinium and that Late Miocene transitions to long life cycles in the Himalayas and Southwest China coincide with bursts in diversification|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=62|issue=3|pages=928–942|bibcode=2012MolPE..62..928J|doi=10.1016/j.ympev.2011.12.005|pmid=22182994}}</ref> * ''D. pictum'' [[Synonym (taxonomy)|=]] ''[[Staphisagria picta]]'' * ''D. requienii'' [[Synonym (taxonomy)|=]] ''[[Staphisagria requienii]]'' * ''D. staphisagria'' [[Synonym (taxonomy)|=]] ''[[Staphisagria macrosperma]]'' == Токсичност == Сите делови од овие растенија се сметаат за токсични за луѓето, особено помладите делови,<ref name="SNW" /> предизвикуваат сериозни дигестивни непријатности доколку се проголтаат и иритација на кожата.<ref name="SNW" /><ref name="Dorling Kindersley">{{Наведена книга|title=RHS A-Z encyclopedia of garden plants|publisher=Dorling Kindersley|year=2008|isbn=978-1405332965|location=United Kingdom|pages=1136}}</ref><ref name="Olsen">{{Наведено списание|last=Olsen|first=J. D.|last2=Manners|first2=G. D.|last3=Pelletier|first3=S. W.|date=1990|title=Poisonous properties of larkspur (''Delphinium'' spp.)|journal=Collectanea Botanica|volume=19|pages=141–151|doi=10.3989/collectbot.1990.v19.122|doi-access=free}}</ref> Смртта настанува преку кардиотоксични и невромускулни блокирачки ефекти и може да се случи во рок од неколку часа по голтањето.<ref>{{Наведена книга|title=Large Animal Internal Medicine|last=Smith|first=Bradford|date=2002|publisher=Mosby|isbn=978-0-323-00946-1|edition=3rd|location=St. Louis|page=252}}</ref> Сите делови од растението содржат разни дитерпеноидни [[Алкалоид|алкалоиди]], типични за метиликаконитин, и се многу отровни.<ref name="Olsen" /> == Употреба == Сокот од цветовите, особено ''[[Delphinium consolida]]'', измешан со стипса, дава сино [[мастило]].<ref name="fig">{{Наведена книга|title=The Vegetable World, Being a History of Plants|last=Figuier|first=L.|date=1867|publisher=Harvard University|page=396}}</ref> == Наводи == {{Наводи|3}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Delphinium}} * [https://web.archive.org/web/19990501235849/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genform.pl Општа номенклатура во GRIN:] GRIN: Видови од родот ''Delphinium'' — ''со врски по видови за информации + синоними''. * [https://www.ars.usda.gov/pacific-west-area/logan-ut/poisonous-plant-research/docs/larkspur-delphinium-spp/ Информативен лист] — ''автохтони американски видови и токсичност при пасење''. * [http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/plant-finder/plant-details/kc/b219/delphinium-pacific-hybrids.aspx MBG—Центар за домашно градинарство Кемпер: Delphinium „Хибриди од пацифички џин“] * [http://delphinium.co.nz/GrowingDelphiniumInUSAAndCanada.html Dowdeswell's Ltd: „Одгледување на Delphinium од новиот милениум во САД и Канада“] — ''хортикултурни информации''. {{Таксонска лента}} [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Градинарски растенија]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Лутичиња]] eolq4hs17yo9ziffwuexpq420x93u16 1 1400400 5602644 2026-07-31T14:55:36Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{СЗР}} 5602644 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1400401 5602646 2026-07-31T14:59:56Z Виолетова 1975 Создадена страница со: Ова е список на видови растенија од родот ''[[Delphinium]]'':<ref>[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomygenus.aspx?id=3482 ''Delphinium'' accessions] in [[Germplasm Resources Information Network|GRIN]]. accessed 2020-07-31</ref><ref>{{cite POWO|id=328251-2|title=''Delphinium''|accessdate=13 April 2022}}</ref> {{col-start}} {{col-break}} * ''[[Delphinium alabamicum]]'': Alabama larkspur * ''Delphiniu... 5602646 wikitext text/x-wiki Ова е список на видови растенија од родот ''[[Delphinium]]'':<ref>[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomygenus.aspx?id=3482 ''Delphinium'' accessions] in [[Germplasm Resources Information Network|GRIN]]. accessed 2020-07-31</ref><ref>{{cite POWO|id=328251-2|title=''Delphinium''|accessdate=13 April 2022}}</ref> {{col-start}} {{col-break}} * ''[[Delphinium alabamicum]]'': Alabama larkspur * ''[[Delphinium alpestre]]'': Colorado larkspur * ''[[Delphinium altissimum]]'' * ''[[Delphinium andersonii]]'': Anderson's larkspur * ''[[Delphinium andesicola]]'': Chiricahua Mountain larkspur * ''[[Delphinium antoninum]]'': Tracy's larkspur * ''[[Delphinium arthriscifolium]]'' * ''[[Delphinium bakeri]]'': Baker's delphinium * ''[[Delphinium barbeyi]]'': subalpine larkspur * ''[[Delphinium basalticum]]'': basalt larkspur * ''[[Delphinium bicolor]]'': little larkspur * ''[[Delphinium brachycentrum]]'': northern larkspur * ''[[Delphinium brownii]]'' * ''[[Delphinium brunonianum]]'' * ''[[Delphinium bulleyanum]]'' * ''[[Delphinium caeruleum]]'' * ''[[Delphinium californicum]]'': California larkspur * ''[[Delphinium calthifolium]]'': from Sichuan, China * ''[[Delphinium cardinale]]'': scarlet larkspur * ''[[Delphinium carolinianum]]'': Carolina larkspur * ''[[Delphinium caseyi]]'': Casey's larkspur * ''[[Delphinium cashmerianum]]'' * ''[[Delphinium caucasicus]]'' * ''[[Delphinium chamissonis]]'': Chamisso's larkspur * ''[[Delphinium cheilanthum]]'' * ''[[Delphinium consolida]]'' * ''[[Delphinium corymbosum]]'' * ''[[Delphinium decorum]]'': coastal larkspur * ''[[Delphinium delavayi]]'' * ''[[Delphinium denudatum]]'' * ''[[Delphinium depauperatum]]'': slim larkspur * ''[[Delphinium dictyocarpum]]'' * ''[[Delphinium distichum]]'': twospike larkspur * ''[[Delphinium duhmbergii]]'' * ''[[Delphinium elatum]]'': candle larkspur * ''[[Delphinium exaltatum]]'' : tall larkspur * ''[[Delphinium fissum]]'' * ''[[Delphinium formosum]]'': showy larkspur * ''[[Delphinium geraniifolium]]'': Clark Valley larkspur * ''[[Delphinium geyeri]]'': plains larkspur * ''[[Delphinium glareosum]]'': Olympic larkspur {{col-break}} * ''[[Delphinium glaucescens]]'': smooth larkspur * ''[[Delphinium glaucum]]'': Sierra larkspur * ''[[Delphinium gracile]]'': espuelas de caballero * ''[[Delphinium gracilentum]]'': pine forest larkspur * ''[[Delphinium grandiflorum]]'': Siberian larkspur * ''[[Delphinium gypsophilum]]'': Pinoche Creek larkspur * ''[[Delphinium hansenii]]'': Eldorado larkspur * ''[[Delphinium hesperium]]'': foothill larkspur * ''[[Delphinium hutchinsoniae]]'': Monterey larkspur * ''[[Delphinium hybridum]]'' * ''[[Delphinium inopinum]]'': unexpected larkspur * ''[[Delphinium iris]]'' * ''[[Delphinium ithaburense]]'' * ''[[Delphinium leroyi]]'' * ''[[Delphinium leucophaeum]]'' * ''[[Delphinium likiangense]]'' * ''[[Delphinium linarioides]]'' * ''[[Delphinium lineapetalum]]'': thinpetal larkspur * ''[[Delphinium luteum]]'': yellow larkspur * ''[[Delphinium maackianum]]'' * ''[[Delphinium macrocentron]]'' * ''[[Delphinium madrense]]'': Sierra Madre larkspur * ''[[Delphinium menziesii]]'': Menzies' larkspur * ''[[Delphinium multiplex]]'' : Kittitas larkspur * ''[[Delphinium muscosum]]'' * ''[[Delphinium nelsonii]]'' * ''[[Delphinium newtonianum]]'': Newton's larkspur * ''[[Delphinium novomexicanum]]'': White Mountain larkspur * ''[[Delphinium nudicaule]]'': red larkspur * ''[[Delphinium nuttallianum]]'': twolobe larkspur * ''[[Delphinium nuttallii]]'': upland larkspur * ''[[Delphinium occidentale]]'': subalpine larkspur * ''[[Delphinium oreganum]]'' * ''[[Delphinium oxysepalum]]'' * ''[[Delphinium parishii]]'': desert larkspur * ''[[Delphinium parryi]]'': San Bernardino larkspur * ''[[Delphinium patens]]'': zigzag larkspur * ''[[Delphinium pavonaceum]]'' * ''[[Delphinium peregrinum]]'': violet larkspur * ''[[Delphinium polycladon]]'': mountain marsh larkspur * ''[[Delphinium przewalskii]]'' {{col-break}} * ''[[Delphinium purpusii]]'': Kern County larkspur * ''[[Delphinium pylzowii]]'' * ''[[Delphinium ramosum]]'': mountain larkspur * ''[[Delphinium recurvatum]]'': Byron larkspur * ''[[Delphinium robustum]]'': Wahatoya Creek larkspur * ''[[Delphinium roylei]]'' * ''[[Delphinium sapellonis]]'': Sapello Canyon larkspur * ''[[Delphinium scaposum]]'': tall mountain larkspur * ''[[Delphinium scopulorum]]'': Rocky Mountain larkspur * ''[[Delphinium semibarbatum]]'' * ''[[Delphinium speciosum]]'' * ''[[Delphinium stachydeum]]'': spiked larkspur * ''[[Delphinium sutchuense]]'' * ''[[Delphinium sutherlandii]]'': Sutherland's larkspur * ''[[Delphinium tatsienense]]'' * ''[[Delphinium treleasei]]'': glade larkspur * ''[[Delphinium tricorne]]'': dwarf larkspur * ''[[Delphinium triste]]'' * ''[[Delphinium trolliifolium]]'': Columbian larkspur * ''[[Delphinium uliginosum]]'': swamp larkspur * ''[[Delphinium umbraculorum]]'': umbrella larkspur * ''[[Delphinium variegatum]]'': royal larkspur * ''[[Delphinium verdunense]]'' * ''[[Delphinium vestitum]]'' * ''[[Delphinium villosum]]'' * ''[[Delphinium virescens]]'' * ''[[Delphinium viridescens]]'': Wenatchee larkspur * ''[[Delphinium viride]]'' * ''[[Delphinium wootonii]]'': Organ Mountain larkspur * ''[[Delphinium xantholeucum]]'': yellow-white larkspur * ''[[Delphinium yunnanense]]'' * ''[[Delphinium zalil]]'': zalil {{col-break}} [[File:Delphinium elatum - Dauphinelle - JPG.jpg|thumb|200px|''D. elatum'',<br/>candle larkspur]] [[File:Delphinium cardinale.jpg|thumb|200px|''D. cardinale'', scarlet larkspur]] {{col-end}} Прераспределени: * ''[[Delphinium staphisagria]]'' = ''Staphisagria staphisagria'' == Наводи == {{Reflist|32em}} 4mtbyunirkewiuk2hvshfpnoam6631s 5602647 5602646 2026-07-31T15:03:58Z Виолетова 1975 5602647 wikitext text/x-wiki Ова е список на видови растенија од родот ''[[Delphinium]]'':<ref>[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomygenus.aspx?id=3482 ''Delphinium'' accessions] in [[Germplasm Resources Information Network|GRIN]]. accessed 2020-07-31</ref><ref>{{cite POWO|id=328251-2|title=''Delphinium''|accessdate=13 April 2022}}</ref> {{col-start}} {{col-break}} * ''[[Delphinium alabamicum]]'' * ''[[Delphinium alpestre]]'' * ''[[Delphinium altissimum]]'' * ''[[Delphinium andersonii]]'' * ''[[Delphinium andesicola]]'' * ''[[Delphinium antoninum]]'' * ''[[Delphinium arthriscifolium]]'' * ''[[Delphinium bakeri]]'' * ''[[Delphinium barbeyi]]'' * ''[[Delphinium basalticum]]'' * ''[[Delphinium bicolor]]'' * ''[[Delphinium brachycentrum]]'' * ''[[Delphinium brownii]]'' * ''[[Delphinium brunonianum]]'' * ''[[Delphinium bulleyanum]]'' * ''[[Delphinium caeruleum]]'' * ''[[Delphinium californicum]]'' * ''[[Delphinium calthifolium]]'' * ''[[Delphinium cardinale]]'' * ''[[Delphinium carolinianum]]'' * ''[[Delphinium caseyi]]'' * ''[[Delphinium cashmerianum]]'' * ''[[Delphinium caucasicus]]'' * ''[[Delphinium chamissonis]]'' * ''[[Delphinium cheilanthum]]'' * ''[[Delphinium consolida]]'' * ''[[Delphinium corymbosum]]'' * ''[[Delphinium decorum]]'' * ''[[Delphinium delavayi]]'' * ''[[Delphinium denudatum]]'' * ''[[Delphinium depauperatum]]'' * ''[[Delphinium dictyocarpum]]'' * ''[[Delphinium distichum]]'' * ''[[Delphinium duhmbergii]]'' * ''[[Delphinium elatum]]'' * ''[[Delphinium exaltatum]]'' * ''[[Delphinium fissum]]'' * ''[[Delphinium formosum]]'' * ''[[Delphinium geraniifolium]]'' * ''[[Delphinium geyeri]]'' * ''[[Delphinium glareosum]]'' {{col-break}} * ''[[Delphinium glaucescens]]'' * ''[[Delphinium glaucum]]'' * ''[[Delphinium gracile]]'' * ''[[Delphinium gracilentum]]'' * ''[[Delphinium grandiflorum]]'' * ''[[Delphinium gypsophilum]]'' * ''[[Delphinium hansenii]]'' * ''[[Delphinium hesperium]]'' * ''[[Delphinium hutchinsoniae]]'' * ''[[Delphinium hybridum]]'' * ''[[Delphinium inopinum]]'' * ''[[Delphinium iris]]'' * ''[[Delphinium ithaburense]]'' * ''[[Delphinium leroyi]]'' * ''[[Delphinium leucophaeum]]'' * ''[[Delphinium likiangense]]'' * ''[[Delphinium linarioides]]'' * ''[[Delphinium lineapetalum]]'' * ''[[Delphinium luteum]]'' * ''[[Delphinium maackianum]]'' * ''[[Delphinium macrocentron]]'' * ''[[Delphinium madrense]]'' * ''[[Delphinium menziesii]]'' * ''[[Delphinium multiplex]]'' * ''[[Delphinium muscosum]]'' * ''[[Delphinium nelsonii]]'' * ''[[Delphinium newtonianum]]'' * ''[[Delphinium novomexicanum]]'' * ''[[Delphinium nudicaule]]'' * ''[[Delphinium nuttallianum]]'' * ''[[Delphinium nuttallii]]'' * ''[[Delphinium occidentale]]'' * ''[[Delphinium oreganum]]'' * ''[[Delphinium oxysepalum]]'' * ''[[Delphinium parishii]]'' * ''[[Delphinium parryi]]'' * ''[[Delphinium patens]]'' * ''[[Delphinium pavonaceum]]'' * ''[[Delphinium peregrinum]]'' * ''[[Delphinium polycladon]]'' * ''[[Delphinium przewalskii]]'' {{col-break}} * ''[[Delphinium purpusii]]'' * ''[[Delphinium pylzowii]]'' * ''[[Delphinium ramosum]]'' * ''[[Delphinium recurvatum]]'' * ''[[Delphinium robustum]]'' * ''[[Delphinium roylei]]'' * ''[[Delphinium sapellonis]]'' * ''[[Delphinium scaposum]]'' * ''[[Delphinium scopulorum]]'' * ''[[Delphinium semibarbatum]]'' * ''[[Delphinium speciosum]]'' * ''[[Delphinium stachydeum]]'' * ''[[Delphinium sutchuense]]'' * ''[[Delphinium sutherlandii]]'' * ''[[Delphinium tatsienense]]'' * ''[[Delphinium treleasei]]'' * ''[[Delphinium tricorne]]'' * ''[[Delphinium triste]]'' * ''[[Delphinium trolliifolium]]'' * ''[[Delphinium uliginosum]]'' * ''[[Delphinium umbraculorum]]'' * ''[[Delphinium variegatum]]'' * ''[[Delphinium verdunense]]'' * ''[[Delphinium vestitum]]'' * ''[[Delphinium villosum]]'' * ''[[Delphinium virescens]]'' * ''[[Delphinium viridescens]]'' * ''[[Delphinium viride]]'' * ''[[Delphinium wootonii]]'' * ''[[Delphinium xantholeucum]]'' * ''[[Delphinium yunnanense]]'' * ''[[Delphinium zalil]]'' {{col-break}} [[File:Delphinium elatum - Dauphinelle - JPG.jpg|thumb|200px|''D. elatum'',<br/>candle larkspur]] [[File:Delphinium cardinale.jpg|thumb|200px|''D. cardinale'', scarlet larkspur]] {{col-end}} Прераспределени: * ''[[Delphinium staphisagria]]'' = ''Staphisagria staphisagria'' == Наводи == {{Reflist|32em}} dwhqlgypoqaenvahf4if20pucem9ljd 5602650 5602647 2026-07-31T15:06:35Z Виолетова 1975 5602650 wikitext text/x-wiki Ова е список на видови растенија од родот ''[[Delphinium]]'':<ref>[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomygenus.aspx?id=3482 ''Delphinium'' accessions] in [[Germplasm Resources Information Network|GRIN]]. accessed 2020-07-31</ref><ref>{{cite POWO|id=328251-2|title=''Delphinium''|accessdate=13 April 2022}}</ref> {{col-start}} {{col-break}} * ''[[Delphinium alabamicum]]'' * ''[[Delphinium alpestre]]'' * ''[[Delphinium altissimum]]'' * ''[[Delphinium andersonii]]'' * ''[[Delphinium andesicola]]'' * ''[[Delphinium antoninum]]'' * ''[[Delphinium arthriscifolium]]'' * ''[[Delphinium bakeri]]'' * ''[[Delphinium barbeyi]]'' * ''[[Delphinium basalticum]]'' * ''[[Delphinium bicolor]]'' * ''[[Delphinium brachycentrum]]'' * ''[[Delphinium brownii]]'' * ''[[Delphinium brunonianum]]'' * ''[[Delphinium bulleyanum]]'' * ''[[Delphinium caeruleum]]'' * ''[[Delphinium californicum]]'' * ''[[Delphinium calthifolium]]'' * ''[[Delphinium cardinale]]'' * ''[[Delphinium carolinianum]]'' * ''[[Delphinium caseyi]]'' * ''[[Delphinium cashmerianum]]'' * ''[[Delphinium caucasicus]]'' * ''[[Delphinium chamissonis]]'' * ''[[Delphinium cheilanthum]]'' * ''[[Delphinium consolida]]'' * ''[[Delphinium corymbosum]]'' * ''[[Delphinium decorum]]'' * ''[[Delphinium delavayi]]'' * ''[[Delphinium denudatum]]'' * ''[[Delphinium depauperatum]]'' * ''[[Delphinium dictyocarpum]]'' * ''[[Delphinium distichum]]'' * ''[[Delphinium duhmbergii]]'' * ''[[Delphinium elatum]]'' * ''[[Delphinium exaltatum]]'' * ''[[Delphinium fissum]]'' * ''[[Delphinium formosum]]'' * ''[[Delphinium geraniifolium]]'' * ''[[Delphinium geyeri]]'' * ''[[Delphinium glareosum]]'' {{col-break}} * ''[[Delphinium glaucescens]]'' * ''[[Delphinium glaucum]]'' * ''[[Delphinium gracile]]'' * ''[[Delphinium gracilentum]]'' * ''[[Delphinium grandiflorum]]'' * ''[[Delphinium gypsophilum]]'' * ''[[Delphinium hansenii]]'' * ''[[Delphinium hesperium]]'' * ''[[Delphinium hutchinsoniae]]'' * ''[[Delphinium hybridum]]'' * ''[[Delphinium inopinum]]'' * ''[[Delphinium iris]]'' * ''[[Delphinium ithaburense]]'' * ''[[Delphinium leroyi]]'' * ''[[Delphinium leucophaeum]]'' * ''[[Delphinium likiangense]]'' * ''[[Delphinium linarioides]]'' * ''[[Delphinium lineapetalum]]'' * ''[[Delphinium luteum]]'' * ''[[Delphinium maackianum]]'' * ''[[Delphinium macrocentron]]'' * ''[[Delphinium madrense]]'' * ''[[Delphinium menziesii]]'' * ''[[Delphinium multiplex]]'' * ''[[Delphinium muscosum]]'' * ''[[Delphinium nelsonii]]'' * ''[[Delphinium newtonianum]]'' * ''[[Delphinium novomexicanum]]'' * ''[[Delphinium nudicaule]]'' * ''[[Delphinium nuttallianum]]'' * ''[[Delphinium nuttallii]]'' * ''[[Delphinium occidentale]]'' * ''[[Delphinium oreganum]]'' * ''[[Delphinium oxysepalum]]'' * ''[[Delphinium parishii]]'' * ''[[Delphinium parryi]]'' * ''[[Delphinium patens]]'' * ''[[Delphinium pavonaceum]]'' * ''[[Delphinium peregrinum]]'' * ''[[Delphinium polycladon]]'' * ''[[Delphinium przewalskii]]'' {{col-break}} * ''[[Delphinium purpusii]]'' * ''[[Delphinium pylzowii]]'' * ''[[Delphinium ramosum]]'' * ''[[Delphinium recurvatum]]'' * ''[[Delphinium robustum]]'' * ''[[Delphinium roylei]]'' * ''[[Delphinium sapellonis]]'' * ''[[Delphinium scaposum]]'' * ''[[Delphinium scopulorum]]'' * ''[[Delphinium semibarbatum]]'' * ''[[Delphinium speciosum]]'' * ''[[Delphinium stachydeum]]'' * ''[[Delphinium sutchuense]]'' * ''[[Delphinium sutherlandii]]'' * ''[[Delphinium tatsienense]]'' * ''[[Delphinium treleasei]]'' * ''[[Delphinium tricorne]]'' * ''[[Delphinium triste]]'' * ''[[Delphinium trolliifolium]]'' * ''[[Delphinium uliginosum]]'' * ''[[Delphinium umbraculorum]]'' * ''[[Delphinium variegatum]]'' * ''[[Delphinium verdunense]]'' * ''[[Delphinium vestitum]]'' * ''[[Delphinium villosum]]'' * ''[[Delphinium virescens]]'' * ''[[Delphinium viridescens]]'' * ''[[Delphinium viride]]'' * ''[[Delphinium wootonii]]'' * ''[[Delphinium xantholeucum]]'' * ''[[Delphinium yunnanense]]'' * ''[[Delphinium zalil]]'' {{col-break}} [[File:Delphinium elatum - Dauphinelle - JPG.jpg|thumb|200px|''D. elatum'']] [[File:Delphinium cardinale.jpg|thumb|200px|''D. cardinale'']] {{col-end}} Прераспределени: * ''[[Delphinium staphisagria]]'' = ''Staphisagria staphisagria'' == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Списоци]] 9n1nkntylvcfrgfpckgqd1imxlxer6u 1 1400402 5602660 2026-07-31T15:46:11Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5602660 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1400403 5602661 2026-07-31T15:46:40Z P.Nedelkovski 47736 Пренасочување кон [[Песочен здрал]] 5602661 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Песочен здрал]] jhbcwh2e4cjb39ukufdg9kt68yufe83 0 1400404 5602662 2026-07-31T15:47:20Z P.Nedelkovski 47736 Пренасочување кон [[Песочен здрал]] 5602662 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Песочен здрал]] jhbcwh2e4cjb39ukufdg9kt68yufe83 0 1400405 5602664 2026-07-31T16:01:06Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1078924392|Erodium ciconium]]“ 5602664 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Erodium ciconium (7072216665).jpg|genus=Erodium|species=ciconium|authority=(L.) L'Hér.|synonyms=''Erodium viscosum''}} '''''Штркоклунест здрал (Erodium ciconium)''''' - [[Вид (биологија)|вид]] [[едногодишно растение]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[здравци]]. Тие имаат самоодржлива облик на раст и едноставни, широки лисја. Поедини примероци можат да достигнат висина до 21 см.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eol.org/pages/595136|title=Erodium ciconium (L.) L'Hér. - Encyclopedia of Life|work=eol.org|accessdate=2022-02-04}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.maltawildplants.com/GERN/Erodium_ciconium.php|title=Erodium ciconium (Sand Storkbill) : MaltaWildPlants.com - the online Flora of the Maltese Islands.|last=Mifsud|first=Stephen|date=2002-08-23|work=www.maltawildplants.com|language=en-us|accessdate=2022-02-16}}</ref> == Наводи == {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Малта]] [[Категорија:Здрал]] o3zctsin6fc0fy8e9gmi1kiu7918fy2 5602685 5602664 2026-07-31T16:48:42Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5602685 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Erodium ciconium (7072216665).jpg|genus=Erodium|species=ciconium|authority=(L.) L'Hér.|synonyms=''Erodium viscosum''}} '''Штркоклунест здрал''' ({{langx|la|Erodium ciconium}}) — [[Вид (биологија)|вид]] [[едногодишно растение]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[здравци]]. Тие имаат самоодржлива облик на раст и едноставни, широки лисја. Поедини примероци можат да достигнат висина до 21 см.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eol.org/pages/595136|title=Erodium ciconium (L.) L'Hér. - Encyclopedia of Life|work=eol.org|accessdate=2022-02-04}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.maltawildplants.com/GERN/Erodium_ciconium.php|title=Erodium ciconium (Sand Storkbill) : MaltaWildPlants.com - the online Flora of the Maltese Islands.|last=Mifsud|first=Stephen|date=2002-08-23|work=www.maltawildplants.com|language=en-us|accessdate=2022-02-16}}</ref> == Опис == Растението е повеќе или помалку влакнесто, со поединечни стебла или уште од основата разгрането. Достигнува висина од 10 до 50 см. [[Стебло|Стеблото]] е покриено со расперени, густи, жлездести влакна, додека во долниот дел има и влакна свртени надолу.<ref name=FM>{{наведена книга |title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, Том I, свеска 6 |last=Мицевски |first=Кирил |authorlink=Кирил Мицевски |author= |year=2005 |publisher= [[МАНУ]]|location=Скопје |isbn=9989-101-46-9 (св. 6)|page=1511-1512|pages=1433-1715 |url= |accessdate=31 јули 2026}}</ref> === Листови === [[Лист|Листовите]] се со лачно искривени и свртени нагоре влакна, кои на горната страна се поретки, а на долната страна се погусти и придружени со жлездести влакна. Имаат јајцевиден до долгнавесто-јајцевиден облик со должина од 6 до 10 см. Во долниот дел листовите се перести и обично имаат 1 или 2 пара ливчиња, додека во горниот дел се длабоко пересто насечени и имаат интеркаларни лобуси помеѓу оддалечените делови. Ливчињата се пересто или двојно-пересто насечени, а завршниот (терминалниот) сегмент е пересто насечен со тапо назабени лобуси.<ref name=FM/> [[Лисна дршка|Лисните дршки]] (како кај базалните, така и кај стеблените листови) се подолги од [[Лиска (лист)|лиската]] (ламината). По нивната површина има расперени подолги и поретки прости влакна, со погусти и покуси жлездести влакна. [[Прилисник|Прилисниците]] се јајцевидни до ланцетни, долги околу 6 мм, ципести, со розова боја (по средината поцрвени), ситно влакнести по површината и со прости, нежни цилии по рабовите.<ref name=FM/> === Цветови === [[Цвет|Цветовите]] се распоредени во штитести [[соцветие|соцветија]]. [[Прицветник|Прицветниците]] (брактеите) се неколку на број, јајцевидни или јајцевидно-ланцетни, ципести, со розова или кафеава боја. [[Цветна дршка|Дршката]] на [[Соцветие|соцветието]] е покриена со густи жлездести влакна и ретки прости, лачно искривени влакна. Самите цветни дршки се густо жлездесто влакнести и по прецветувањето имаат одлика да се спуштаат надолу.<ref name=FM/> [[Чашка (ботаника)|Чашката]] е долга 5 до 7 мм, а во фаза на плодоносење се издолжува и достигнува должина од 9 до 14 мм. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се ципести, со 3 или 5 јасно воочливи зелени жили, покриени со густи, куси, жлездести влакна и завршуваат со шиловидно продолжение со големина од 1,5 до 3 мм. Венчето е црвеникаво-виолетово, а неговите [[Венечно ливче|венечни ливчиња]] се малку подолги од чашкините.<ref name=FM/> === Плод === Плодните делови се долги од 8 до 10 мм, покриени со долги, бели, четинести влакна измешани со куси прости и жлездести влакна. На самиот врв имаат 2 вдлабнатини обраснати со жлездести влакна. Клунестиот дел на плодот е исклучително долг и достигнува од 6 до 10 см, покриен со куси, полурасперени, четинести влакна и жлездести влакна во основата.<ref name=FM/> == Живелиште == Штркоклунестиот здрал успева по тревести места, покрај грмушести растенија, како и на рудерални станишта (покрај ѓубришта и патишта), на [[надморска височина]] до 1.500 м.<ref name=FM/> ==Распространетост== === Распространетост во Македонија === Во Македонија видот има поширока распространетост и официјално е регистриран на следниве месности:<ref name=FM/> * Околината на [[Скопје]] * [[Таорска Клисура]] * Клисурата на реката [[Пчиња]] * Клисурата на реката [[Бабуна]] * Околината на [[Велес]] * [[Штип]] * [[Пробиштип]] – кај манастирот „Костомар“ * [[Куманово]] – с. [[Доброшане]] * [[Овче Поле]] – покрај реката [[Брегалница]] * Околината на [[Валандово]] * [[Дебар]] – с. [[Баниште]] == Поврзано == * [[Здрал]] == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{рвр|Erodium ciconium}} {{Викивидови-ред|Erodium ciconium}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Малта]] [[Категорија:Здрал]] kxqw05dg5si4yzzr7av6f1mao6clho6 5602688 5602685 2026-07-31T16:57:57Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5602688 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Erodium ciconium (7072216665).jpg|genus=Erodium|species=ciconium|authority=(L.) L'Hér.|synonyms=''Erodium viscosum''}} '''Штркоклунест здрал''' ({{langx|la|Erodium ciconium}}) — [[Вид (биологија)|вид]] [[едногодишно растение]] од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[здравци]]. Тие имаат самоодржлива облик на раст и едноставни, широки лисја. Поедини примероци можат да достигнат висина до 21 см.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eol.org/pages/595136|title=Erodium ciconium (L.) L'Hér. - Encyclopedia of Life|work=eol.org|accessdate=2022-02-04}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.maltawildplants.com/GERN/Erodium_ciconium.php|title=Erodium ciconium (Sand Storkbill) : MaltaWildPlants.com - the online Flora of the Maltese Islands.|last=Mifsud|first=Stephen|date=2002-08-23|work=www.maltawildplants.com|language=en-us|accessdate=2022-02-16}}</ref> == Опис == Растението е повеќе или помалку влакнесто, со поединечни стебла или уште од основата разгрането. Достигнува висина од 10 до 50 см. [[Стебло|Стеблото]] е покриено со расперени, густи, жлездести влакна, додека во долниот дел има и влакна свртени надолу.<ref name=FM>{{наведена книга |title=ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, Том I, свеска 6 |last=Мицевски |first=Кирил |authorlink=Кирил Мицевски |author= |year=2005 |publisher= [[МАНУ]]|location=Скопје |isbn=9989-101-46-9 (св. 6)|page=1511-1512|pages=1433-1715 |url= |accessdate=31 јули 2026}}</ref> === Листови === [[Лист|Листовите]] се со лачно искривени и свртени нагоре влакна, кои на горната страна се поретки, а на долната страна се погусти и придружени со жлездести влакна. Имаат јајцевиден до долгнавесто-јајцевиден облик со должина од 6 до 10 см. Во долниот дел листовите се перести и обично имаат 1 или 2 пара ливчиња, додека во горниот дел се длабоко пересто насечени и имаат интеркаларни лобуси помеѓу оддалечените делови. Ливчињата се пересто или двојно-пересто насечени, а завршниот (терминалниот) сегмент е пересто насечен со тапо назабени лобуси.<ref name=FM/> [[Лисна дршка|Лисните дршки]] (како кај базалните, така и кај стеблените листови) се подолги од [[Лиска (лист)|лиската]] (ламината). По нивната површина има расперени подолги и поретки прости влакна, со погусти и покуси жлездести влакна. [[Прилисник|Прилисниците]] се јајцевидни до ланцетни, долги околу 6 мм, ципести, со розова боја (по средината поцрвени), ситно влакнести по површината и со прости, нежни цилии по рабовите.<ref name=FM/> === Цветови === [[Цвет|Цветовите]] се распоредени во штитести [[соцветие|соцветија]]. [[Прицветник|Прицветниците]] (брактеите) се неколку на број, јајцевидни или јајцевидно-ланцетни, ципести, со розова или кафеава боја. [[Цветна дршка|Дршката]] на [[Соцветие|соцветието]] е покриена со густи жлездести влакна и ретки прости, лачно искривени влакна. Самите цветни дршки се густо жлездесто влакнести и по прецветувањето имаат одлика да се спуштаат надолу.<ref name=FM/> [[Чашка (ботаника)|Чашката]] е долга 5 до 7 мм, а во фаза на плодоносење се издолжува и достигнува должина од 9 до 14 мм. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] се ципести, со 3 или 5 јасно воочливи зелени жили, покриени со густи, куси, жлездести влакна и завршуваат со шиловидно продолжение со големина од 1,5 до 3 мм. Венчето е црвеникаво-виолетово, а неговите [[Венечно ливче|венечни ливчиња]] се малку подолги од чашкините.<ref name=FM/> === Плод === Плодните делови се долги од 8 до 10 мм, покриени со долги, бели, четинести влакна измешани со куси прости и жлездести влакна. На самиот врв имаат 2 вдлабнатини обраснати со жлездести влакна. Клунестиот дел на плодот е исклучително долг и достигнува од 6 до 10 см, покриен со куси, полурасперени, четинести влакна и жлездести влакна во основата.<ref name=FM/> == Живелиште == Штркоклунестиот здрал успева по тревести места, покрај грмушести растенија, како и на рудерални станишта (покрај ѓубришта и патишта), на [[надморска височина]] до 1.500 м.<ref name=FM/> ==Распространетост== Подрачја на природна распространетост на видот се:<ref>[https://github.com/tdwg/wgsrpd/blob/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf {{aut|Brummitt, R.K.}} 2001. TDWG – World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions, 2^nd Edition]</ref> *Европа **Средна Европа ***Чехословачка, Унгарија **Југозападна Европа ***Балеарски Острови, Корзика, Франција, Сардинија, Шпанија **Југоисточна Европа ***Албанија, Бугарија, Грција, Италија, Крит, Романија, Сицилија, Европска Турција, Југославија **Источна Европа ***Крим, Украина, *Африка **Северна Африка ***Алжир, Египет, Либија, Мароко, Тунис **Макаронезија ***Канарски Острови *Азија **Средна Азија ***Казахстан, Туркменистан, Таџикистан, Узбекистан **Кавказ ***Закавказје, Северен Кавказ **Западна Азија ***Авганистан, Кипар, Источноегејски Острови, Иран, Ирак, Либан-Сирија, Палестина, Синај, Турција **Арапски Полуостров ***Кувајт, Саудиска Арабија **Индиски Потконтинент ***Пакистан === Распространетост во Македонија === Во Македонија видот има поширока распространетост и официјално е регистриран на следниве месности:<ref name=FM/> * Околината на [[Скопје]] * [[Таорска Клисура]] * Клисурата на реката [[Пчиња]] * Клисурата на реката [[Бабуна]] * Околината на [[Велес]] * [[Штип]] * [[Пробиштип]] – кај манастирот „Костомар“ * [[Куманово]] – с. [[Доброшане]] * [[Овче Поле]] – покрај реката [[Брегалница]] * Околината на [[Валандово]] * [[Дебар]] – с. [[Баниште]] == Поврзано == * [[Здрал]] == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== {{рвр|Erodium ciconium}} {{Викивидови-ред|Erodium ciconium}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Малта]] [[Категорија:Здрал]] q0dl18x5gohau44dt1eal9zupk2gzy6 0 1400406 5602665 2026-07-31T16:03:08Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Infobox animanga/Header | image = Shaman King vol. 32.png | caption = Корицата на 32-то томотно издание ([[Jump Comics]]) | ja_kanji = シャーマンキング | ja_romaji = Шаман кингу | genre = {{ubl|авантура<ref>{{cite web|url=https://www.viz.com/shaman-king|title=Official Website for Shaman King|publisher=[[Viz Media]]|archive-url=https://web.archive.org/web/2016... 5602665 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = Shaman King vol. 32.png | caption = Корицата на 32-то томотно издание ([[Jump Comics]]) | ja_kanji = シャーマンキング | ja_romaji = Шаман кингу | genre = {{ubl|авантура<ref>{{cite web|url=https://www.viz.com/shaman-king|title=Official Website for Shaman King|publisher=[[Viz Media]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926122108/http://www.viz.com/shaman-king|archive-date=September 26, 2016}}</ref>|натприродно<ref name=abrupt/>}} }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Хиројуки Такеи]] | publisher = {{ubl|[[Shueisha]] (поранешен)|[[Kodansha]] (тековен)}} | publisher_en = {{English manga publisher|AUS=[[Madman Entertainment]]|NA={{ubl|[[Viz Media]]|(поранешен)|[[Kodansha USA]]|(тековен)}}}} | imprint = {{ubl|[[Jump Comics]]|(оригинално издание)|Magazine Edge KC|(издание на Kodansha)}} | magazine = [[Weekly Shоnen Jump]] | magazine_en = {{English manga magazine|NA=[[Shonen Jump]]}} | first = 30 јуни 1998 | last = 30 август 2004 | volumes = {{ubl|32 (оригинално издание)|35 (издание на Kodansha)}} | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = TV series | director = [[Сеиџи Мизушима]] | producer = {{ubl|Фукаши Азума|Наоки Сасада|Такатоши Чино}} | writer = Кацухико Коиде | music = Тошијуки Омори | studio = [[Xebec (studio)|Xebec]] | licensee = {{English anime licensee|AUS=Madman Entertainment|EU=[[Jetix Europe|Fox Kids Europe/Jetix Europe]]<ref>{{Cite web|url=https://www.digitalspy.com/tv/a11624/fox-kids-europe-adds-three-new-shows/|title=Fox Kids Europe adds three new shows|publisher=[[Digital Spy]]|date=28 August 2003|access-date=December 15, 2020|archive-date=April 7, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407181915/https://www.digitalspy.com/tv/a11624/fox-kids-europe-adds-three-new-shows/|url-status=live}}</ref>|NA=[[Discotek Media]]}} | network = [[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]]) | network_en = {{English anime network | AU = [[Network 10|Network Ten]] | AUS = Cartoon Network | BI = Fox Kids / Jetix | CA = YTV | PH = [[Cartoon Network (Filipino TV channel)|Cartoon Network]] | US = [[Fox Broadcasting Company|Fox]] ([[4Kids TV|FoxBox / 4Kids TV]]) }} | first = 4 јули 2001 | last = 25 септември 2002 | episodes = 64 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Funbari Poem | author = Хиројуки Такэи | publisher = Shueisha | publisher_en = {{English manga publisher|AUS=Madman Entertainment|NA={{ubl|Viz Media|(поранешен)|Kodansha USA|(тековен)}}}} | magazine = [[Akamaru Jump]] | first = 15 јуни 2003 | last = 15 септември 2004 }} {{Infobox animanga/Video | type = TV series | director = Џоџи Фурута | writer = [[Шоџи Јонемура]] | music = [[Јуки Хајаши (композитор)|Јуки Хајаши]] | studio = [[Bridge (студио)|Bridge]] | licensee = [[Netflix]] (права за пренос) | network = TXN (TV Tokyo) | first = 1 април 2021 | last = 21 април 2022 | episodes = 52 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Other | title = Поврзана манга | content = * ''[[Shaman King: Zero|Zero]]'' * ''[[Shaman King: Flowers|Flowers]]'' * ''[[Shaman King: The Super Star|The Super Star]]'' * ''[[Shaman King: Red Crimson|Red Crimson]]'' * ''[[Shaman King: Marcos|Marcos]]'' * ''[[Shaman King & a Garden|& a Garden]]'' }} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{нихонго-н|'''''Кралот на шаманите'''''|シャーマンキング|Шаман кингу||en=Shaman King}} — [[манга]] на Хиројуки Такеи, која излегувала од 1998 до 2004 г. во списанието ''[[Weekly Shonen Jump]]'', како и нејзината [[аниме]]-адаптација, создадена од студиото [[Xebec]] во соработка со [[TV Tokyo]]. Според делото излегле многу видеоигри, игра со колекционерски карти и разновидни реквизити. Издавачката куќа [[Shueisha]] првично ја издала [[манга]]та во 32 тома, во кои приказната останала незавршена, но во текот на ''Jump Festa 2008'' било објавено ново издание канзембан на целата серија. Новата верзија — ''Shaman King Kanzen-Ban'' — излегла во 27 тома, вклучувајќи дополнителни глави и завршеток на заплетот на целата приказна. Исто така, за ''Shaman King Kanzen-Ban'' биле прецртани многу кадри од претходно издадените глави во подобрена графика без промена на заплетот. == Содржина == На секои 500 години, Ѕвездата на Судбината, Лаго, проаѓа низ небото, известувајќи ги сите [[шаман]]и во светот дека започнал Големиот турнир на шаманите. Ѕвездата на Судбината секогаш е придружувана од Раго — ѕвезда што му носи уништување и хаос на светот. Шаманите се способни да гледаат духови и да се борат заедно со нив како едно целина. Целта на Турнирот е да се поминат сите испитувања и борби и да се стане кралот на шаманите, обединувајќи се со Духовниот Крал — најголемиот и најсилниот дух во светот. Добивајќи ја моќта на духовниот крал, шаманот станува толку моќен што може да управува со целиот [[живот]] на Земјата. Главниот лик Јо, од родот Асакура, мора да стане кралот на шаманите и да ја спречи претстојната несреќа. Јо брзо си наоѓа пријатели што исто така се шамани, како и обичниот младич Морти, кој му станува најдобар пријател. За да ја поминат квалификациската фаза на „Турнирот на шаманите“, тие мораат да им зададат по еден удар на членовите на советот во борба за правото да се борат за титулата кралот на шаманите. Јо и сите негови пријатели успешно ја минуваат оваа рунда и добиваат мобилен оракул. Тој ги известува шаманите за информациите околу борбите, на пример, за местото на одржување на борбата и за противникот. По извесно време, Јо дознава за својот брат близнак — Хао Асакура. Веќе третпат по ред, Хаo, древен шаман, телепат и гатач, сонува да победи на Турнирот. Неговата цел е да го уништи човештвото, бидејќи смета дека човештвото ја уништува планетата. Тој верува дека само Шаманското Кралство, создадено и управувано од него, ќе постои во склад и согласност со природата. Тој веќе бил победен двапати — пред 1000 (во родот Асакура) и пред 500 (племето Пачи) години, со огромни напори. Секојпат кога се прераѓа, стапува сѐ посилен и помоќен, па сѐ потешко е да се справи човек со него. Овој пат се преродил во древната шаманска династија Асакура, што потекнува од неговото првично [[Инкарнација|прераѓање]], и само неговиот брат близнак Јо со духот Амидамару имаат шанса да му се спротивстават. == Медиуми == === Манга === Издавачката куќа [[Shueisha]] првично ја издала [[манга]]та во 32 тома, во кои приказната останала незавршена, но во текот на ''Jump Festa 2008'' било објавено ново издание канзембан на целата серија. Новата верзија — ''Shaman King Kanzen-Ban'' — излегла во 27 тома, вклучувајќи дополнителни глави и завршеток на заплетот на целата приказна. Исто така, за ''Shaman King Kanzen-Ban'' биле прецртани многу кадри од претходно издадените глави во подобрена графика без промена на заплетот. === Аниме === Од 4 јули 2001 до 25 септември 2002 г., на телеканалите [[TV Tokyo]] и [[Animax]] се прикажувала аниме-серијата. Производството на серијата било доверено на студиото [[Xebec]], под водство на режисерот [[Сеиџи Мизушима]], по сценариото на Кацухико Коиде. За ликовниот дизајн бил задолжен Акио Таками, а главен уметник бил Тошихиса Којама. Музичката придружба ја напишале Тошијуки Омори и Го Такахаши. На 12 јуни 2020 г. била најавена обнова на аниме-серијата, која претставувала целосна адаптација на изворните заплети на мангата. Серијата започнала да се прикажува од 1 април 2021 г. и целосно завршила на 21 април 2022 г. со 52 епизоди. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Shaman King}} * {{матична|https://pocket.shonenmagazine.com/episode/10834108156656983361|Матична страница на мангата на ''Pocket Shonen Magazine''}} {{in lang|ja}} * {{матична|http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/shaman/|Матична страница на анимето}} {{in lang|ja}} * {{матична|https://shamanking-project.com/|Матична страница на анимето (од 2021)}} {{in lang|ja}} * {{Anime News Network|манга|1604}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Манга од 1998 година]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 2003 година]] if2hzwpd48youc2phhkqzx5k6antebh 5602668 5602665 2026-07-31T16:07:55Z Andrew012p 85224 5602668 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = [[Податотека:Shaman king volume 1 cover (Кралот на шаманите).webp|230px]] | caption = Корицата на првиот том, вклучувајќи го Јо Асакура | ja_kanji = シャーマンキング | ja_romaji = Шаман кингу | genre = {{ubl|авантура<ref>{{cite web|url=https://www.viz.com/shaman-king|title=Official Website for Shaman King|publisher=[[Viz Media]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926122108/http://www.viz.com/shaman-king|archive-date=September 26, 2016}}</ref>|натприродно<ref name=abrupt/>}} }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Хиројуки Такеи]] | publisher = {{ubl|[[Shueisha]] (поранешен)|[[Kodansha]] (тековен)}} | publisher_en = {{English manga publisher|AUS=[[Madman Entertainment]]|NA={{ubl|[[Viz Media]]|(поранешен)|[[Kodansha USA]]|(тековен)}}}} | imprint = {{ubl|[[Jump Comics]]|(оригинално издание)|Magazine Edge KC|(издание на Kodansha)}} | magazine = [[Weekly Shоnen Jump]] | magazine_en = {{English manga magazine|NA=[[Shonen Jump]]}} | first = 30 јуни 1998 | last = 30 август 2004 | volumes = {{ubl|32 (оригинално издание)|35 (издание на Kodansha)}} | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = TV series | director = [[Сеиџи Мизушима]] | producer = {{ubl|Фукаши Азума|Наоки Сасада|Такатоши Чино}} | writer = Кацухико Коиде | music = Тошијуки Омори | studio = [[Xebec (studio)|Xebec]] | licensee = {{English anime licensee|AUS=Madman Entertainment|EU=[[Jetix Europe|Fox Kids Europe/Jetix Europe]]<ref>{{Cite web|url=https://www.digitalspy.com/tv/a11624/fox-kids-europe-adds-three-new-shows/|title=Fox Kids Europe adds three new shows|publisher=[[Digital Spy]]|date=28 August 2003|access-date=December 15, 2020|archive-date=April 7, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407181915/https://www.digitalspy.com/tv/a11624/fox-kids-europe-adds-three-new-shows/|url-status=live}}</ref>|NA=[[Discotek Media]]}} | network = [[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]]) | network_en = {{English anime network | AU = [[Network 10|Network Ten]] | AUS = Cartoon Network | BI = Fox Kids / Jetix | CA = YTV | PH = [[Cartoon Network (Filipino TV channel)|Cartoon Network]] | US = [[Fox Broadcasting Company|Fox]] ([[4Kids TV|FoxBox / 4Kids TV]]) }} | first = 4 јули 2001 | last = 25 септември 2002 | episodes = 64 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Funbari Poem | author = Хиројуки Такэи | publisher = Shueisha | publisher_en = {{English manga publisher|AUS=Madman Entertainment|NA={{ubl|Viz Media|(поранешен)|Kodansha USA|(тековен)}}}} | magazine = [[Akamaru Jump]] | first = 15 јуни 2003 | last = 15 септември 2004 }} {{Infobox animanga/Video | type = TV series | director = Џоџи Фурута | writer = [[Шоџи Јонемура]] | music = [[Јуки Хајаши (композитор)|Јуки Хајаши]] | studio = [[Bridge (студио)|Bridge]] | licensee = [[Netflix]] (права за пренос) | network = TXN (TV Tokyo) | first = 1 април 2021 | last = 21 април 2022 | episodes = 52 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Other | title = Поврзана манга | content = * ''[[Shaman King: Zero|Zero]]'' * ''[[Shaman King: Flowers|Flowers]]'' * ''[[Shaman King: The Super Star|The Super Star]]'' * ''[[Shaman King: Red Crimson|Red Crimson]]'' * ''[[Shaman King: Marcos|Marcos]]'' * ''[[Shaman King & a Garden|& a Garden]]'' }} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{нихонго-н|'''''Кралот на шаманите'''''|シャーマンキング|Шаман кингу||en=Shaman King}} — [[манга]] на Хиројуки Такеи, која излегувала од 1998 до 2004 г. во списанието ''[[Weekly Shonen Jump]]'', како и нејзината [[аниме]]-адаптација, создадена од студиото [[Xebec]] во соработка со [[TV Tokyo]]. Според делото излегле многу видеоигри, игра со колекционерски карти и разновидни реквизити. Издавачката куќа [[Shueisha]] првично ја издала [[манга]]та во 32 тома, во кои приказната останала незавршена, но во текот на ''Jump Festa 2008'' било објавено ново издание канзембан на целата серија. Новата верзија — ''Shaman King Kanzen-Ban'' — излегла во 27 тома, вклучувајќи дополнителни глави и завршеток на заплетот на целата приказна. Исто така, за ''Shaman King Kanzen-Ban'' биле прецртани многу кадри од претходно издадените глави во подобрена графика без промена на заплетот. == Содржина == На секои 500 години, Ѕвездата на Судбината, Лаго, проаѓа низ небото, известувајќи ги сите [[шаман]]и во светот дека започнал Големиот турнир на шаманите. Ѕвездата на Судбината секогаш е придружувана од Раго — ѕвезда што му носи уништување и хаос на светот. Шаманите се способни да гледаат духови и да се борат заедно со нив како едно целина. Целта на Турнирот е да се поминат сите испитувања и борби и да се стане кралот на шаманите, обединувајќи се со Духовниот Крал — најголемиот и најсилниот дух во светот. Добивајќи ја моќта на духовниот крал, шаманот станува толку моќен што може да управува со целиот [[живот]] на Земјата. Главниот лик Јо, од родот Асакура, мора да стане кралот на шаманите и да ја спречи претстојната несреќа. Јо брзо си наоѓа пријатели што исто така се шамани, како и обичниот младич Морти, кој му станува најдобар пријател. За да ја поминат квалификациската фаза на „Турнирот на шаманите“, тие мораат да им зададат по еден удар на членовите на советот во борба за правото да се борат за титулата кралот на шаманите. Јо и сите негови пријатели успешно ја минуваат оваа рунда и добиваат мобилен оракул. Тој ги известува шаманите за информациите околу борбите, на пример, за местото на одржување на борбата и за противникот. По извесно време, Јо дознава за својот брат близнак — Хао Асакура. Веќе третпат по ред, Хаo, древен шаман, телепат и гатач, сонува да победи на Турнирот. Неговата цел е да го уништи човештвото, бидејќи смета дека човештвото ја уништува планетата. Тој верува дека само Шаманското Кралство, создадено и управувано од него, ќе постои во склад и согласност со природата. Тој веќе бил победен двапати — пред 1000 (во родот Асакура) и пред 500 (племето Пачи) години, со огромни напори. Секојпат кога се прераѓа, стапува сѐ посилен и помоќен, па сѐ потешко е да се справи човек со него. Овој пат се преродил во древната шаманска династија Асакура, што потекнува од неговото првично [[Инкарнација|прераѓање]], и само неговиот брат близнак Јо со духот Амидамару имаат шанса да му се спротивстават. == Медиуми == === Манга === Издавачката куќа [[Shueisha]] првично ја издала [[манга]]та во 32 тома, во кои приказната останала незавршена, но во текот на ''Jump Festa 2008'' било објавено ново издание канзембан на целата серија. Новата верзија — ''Shaman King Kanzen-Ban'' — излегла во 27 тома, вклучувајќи дополнителни глави и завршеток на заплетот на целата приказна. Исто така, за ''Shaman King Kanzen-Ban'' биле прецртани многу кадри од претходно издадените глави во подобрена графика без промена на заплетот. === Аниме === Од 4 јули 2001 до 25 септември 2002 г., на телеканалите [[TV Tokyo]] и [[Animax]] се прикажувала аниме-серијата. Производството на серијата било доверено на студиото [[Xebec]], под водство на режисерот [[Сеиџи Мизушима]], по сценариото на Кацухико Коиде. За ликовниот дизајн бил задолжен Акио Таками, а главен уметник бил Тошихиса Којама. Музичката придружба ја напишале Тошијуки Омори и Го Такахаши. На 12 јуни 2020 г. била најавена обнова на аниме-серијата, која претставувала целосна адаптација на изворните заплети на мангата. Серијата започнала да се прикажува од 1 април 2021 г. и целосно завршила на 21 април 2022 г. со 52 епизоди. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Shaman King}} * {{матична|https://pocket.shonenmagazine.com/episode/10834108156656983361|Матична страница на мангата на ''Pocket Shonen Magazine''}} {{in lang|ja}} * {{матична|http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/shaman/|Матична страница на анимето}} {{in lang|ja}} * {{матична|https://shamanking-project.com/|Матична страница на анимето (од 2021)}} {{in lang|ja}} * {{Anime News Network|манга|1604}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Манга од 1998 година]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 2003 година]] 25bur0evud4fzn2hdb9wr9563ob4jep 5602669 5602668 2026-07-31T16:08:46Z Andrew012p 85224 5602669 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = [[Податотека:Shaman king volume 1 cover (Кралот на шаманите).webp|230px]] | caption = Корицата на првиот том, вклучувајќи го Јо Асакура | ja_kanji = シャーマンキング | ja_romaji = Шаман кингу | genre = {{ubl|авантура<ref>{{cite web|url=https://www.viz.com/shaman-king|title=Official Website for Shaman King|publisher=[[Viz Media]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926122108/http://www.viz.com/shaman-king|archive-date=September 26, 2016}}</ref>|натприродно}} }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Хиројуки Такеи]] | publisher = {{ubl|[[Shueisha]] (поранешен)|[[Kodansha]] (тековен)}} | publisher_en = {{English manga publisher|AUS=[[Madman Entertainment]]|NA={{ubl|[[Viz Media]]|(поранешен)|[[Kodansha USA]]|(тековен)}}}} | imprint = {{ubl|[[Jump Comics]]|(оригинално издание)|Magazine Edge KC|(издание на Kodansha)}} | magazine = [[Weekly Shоnen Jump]] | magazine_en = {{English manga magazine|NA=[[Shonen Jump]]}} | first = 30 јуни 1998 | last = 30 август 2004 | volumes = {{ubl|32 (оригинално издание)|35 (издание на Kodansha)}} | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = TV series | director = [[Сеиџи Мизушима]] | producer = {{ubl|Фукаши Азума|Наоки Сасада|Такатоши Чино}} | writer = Кацухико Коиде | music = Тошијуки Омори | studio = [[Xebec (studio)|Xebec]] | licensee = {{English anime licensee|AUS=Madman Entertainment|EU=[[Jetix Europe|Fox Kids Europe/Jetix Europe]]<ref>{{Cite web|url=https://www.digitalspy.com/tv/a11624/fox-kids-europe-adds-three-new-shows/|title=Fox Kids Europe adds three new shows|publisher=[[Digital Spy]]|date=28 August 2003|access-date=December 15, 2020|archive-date=April 7, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407181915/https://www.digitalspy.com/tv/a11624/fox-kids-europe-adds-three-new-shows/|url-status=live}}</ref>|NA=[[Discotek Media]]}} | network = [[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]]) | network_en = {{English anime network | AU = [[Network 10|Network Ten]] | AUS = Cartoon Network | BI = Fox Kids / Jetix | CA = YTV | PH = [[Cartoon Network (Filipino TV channel)|Cartoon Network]] | US = [[Fox Broadcasting Company|Fox]] ([[4Kids TV|FoxBox / 4Kids TV]]) }} | first = 4 јули 2001 | last = 25 септември 2002 | episodes = 64 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Funbari Poem | author = Хиројуки Такэи | publisher = Shueisha | publisher_en = {{English manga publisher|AUS=Madman Entertainment|NA={{ubl|Viz Media|(поранешен)|Kodansha USA|(тековен)}}}} | magazine = [[Akamaru Jump]] | first = 15 јуни 2003 | last = 15 септември 2004 }} {{Infobox animanga/Video | type = TV series | director = Џоџи Фурута | writer = [[Шоџи Јонемура]] | music = [[Јуки Хајаши (композитор)|Јуки Хајаши]] | studio = [[Bridge (студио)|Bridge]] | licensee = [[Netflix]] (права за пренос) | network = TXN (TV Tokyo) | first = 1 април 2021 | last = 21 април 2022 | episodes = 52 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Other | title = Поврзана манга | content = * ''[[Shaman King: Zero|Zero]]'' * ''[[Shaman King: Flowers|Flowers]]'' * ''[[Shaman King: The Super Star|The Super Star]]'' * ''[[Shaman King: Red Crimson|Red Crimson]]'' * ''[[Shaman King: Marcos|Marcos]]'' * ''[[Shaman King & a Garden|& a Garden]]'' }} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{нихонго-н|'''''Кралот на шаманите'''''|シャーマンキング|Шаман кингу||en=Shaman King}} — [[манга]] на Хиројуки Такеи, која излегувала од 1998 до 2004 г. во списанието ''[[Weekly Shonen Jump]]'', како и нејзината [[аниме]]-адаптација, создадена од студиото [[Xebec]] во соработка со [[TV Tokyo]]. Според делото излегле многу видеоигри, игра со колекционерски карти и разновидни реквизити. Издавачката куќа [[Shueisha]] првично ја издала [[манга]]та во 32 тома, во кои приказната останала незавршена, но во текот на ''Jump Festa 2008'' било објавено ново издание канзембан на целата серија. Новата верзија — ''Shaman King Kanzen-Ban'' — излегла во 27 тома, вклучувајќи дополнителни глави и завршеток на заплетот на целата приказна. Исто така, за ''Shaman King Kanzen-Ban'' биле прецртани многу кадри од претходно издадените глави во подобрена графика без промена на заплетот. == Содржина == На секои 500 години, Ѕвездата на Судбината, Лаго, проаѓа низ небото, известувајќи ги сите [[шаман]]и во светот дека започнал Големиот турнир на шаманите. Ѕвездата на Судбината секогаш е придружувана од Раго — ѕвезда што му носи уништување и хаос на светот. Шаманите се способни да гледаат духови и да се борат заедно со нив како едно целина. Целта на Турнирот е да се поминат сите испитувања и борби и да се стане кралот на шаманите, обединувајќи се со Духовниот Крал — најголемиот и најсилниот дух во светот. Добивајќи ја моќта на духовниот крал, шаманот станува толку моќен што може да управува со целиот [[живот]] на Земјата. Главниот лик Јо, од родот Асакура, мора да стане кралот на шаманите и да ја спречи претстојната несреќа. Јо брзо си наоѓа пријатели што исто така се шамани, како и обичниот младич Морти, кој му станува најдобар пријател. За да ја поминат квалификациската фаза на „Турнирот на шаманите“, тие мораат да им зададат по еден удар на членовите на советот во борба за правото да се борат за титулата кралот на шаманите. Јо и сите негови пријатели успешно ја минуваат оваа рунда и добиваат мобилен оракул. Тој ги известува шаманите за информациите околу борбите, на пример, за местото на одржување на борбата и за противникот. По извесно време, Јо дознава за својот брат близнак — Хао Асакура. Веќе третпат по ред, Хаo, древен шаман, телепат и гатач, сонува да победи на Турнирот. Неговата цел е да го уништи човештвото, бидејќи смета дека човештвото ја уништува планетата. Тој верува дека само Шаманското Кралство, создадено и управувано од него, ќе постои во склад и согласност со природата. Тој веќе бил победен двапати — пред 1000 (во родот Асакура) и пред 500 (племето Пачи) години, со огромни напори. Секојпат кога се прераѓа, стапува сѐ посилен и помоќен, па сѐ потешко е да се справи човек со него. Овој пат се преродил во древната шаманска династија Асакура, што потекнува од неговото првично [[Инкарнација|прераѓање]], и само неговиот брат близнак Јо со духот Амидамару имаат шанса да му се спротивстават. == Медиуми == === Манга === Издавачката куќа [[Shueisha]] првично ја издала [[манга]]та во 32 тома, во кои приказната останала незавршена, но во текот на ''Jump Festa 2008'' било објавено ново издание канзембан на целата серија. Новата верзија — ''Shaman King Kanzen-Ban'' — излегла во 27 тома, вклучувајќи дополнителни глави и завршеток на заплетот на целата приказна. Исто така, за ''Shaman King Kanzen-Ban'' биле прецртани многу кадри од претходно издадените глави во подобрена графика без промена на заплетот. === Аниме === Од 4 јули 2001 до 25 септември 2002 г., на телеканалите [[TV Tokyo]] и [[Animax]] се прикажувала аниме-серијата. Производството на серијата било доверено на студиото [[Xebec]], под водство на режисерот [[Сеиџи Мизушима]], по сценариото на Кацухико Коиде. За ликовниот дизајн бил задолжен Акио Таками, а главен уметник бил Тошихиса Којама. Музичката придружба ја напишале Тошијуки Омори и Го Такахаши. На 12 јуни 2020 г. била најавена обнова на аниме-серијата, која претставувала целосна адаптација на изворните заплети на мангата. Серијата започнала да се прикажува од 1 април 2021 г. и целосно завршила на 21 април 2022 г. со 52 епизоди. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Shaman King}} * {{матична|https://pocket.shonenmagazine.com/episode/10834108156656983361|Матична страница на мангата на ''Pocket Shonen Magazine''}} {{in lang|ja}} * {{матична|http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/shaman/|Матична страница на анимето}} {{in lang|ja}} * {{матична|https://shamanking-project.com/|Матична страница на анимето (од 2021)}} {{in lang|ja}} * {{Anime News Network|манга|1604}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Манга од 1998 година]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 2003 година]] 02hnuvh0g2kqo3gmmzysnjaz84qwjvo 5602670 5602669 2026-07-31T16:12:01Z Andrew012p 85224 5602670 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = [[Податотека:Shaman king volume 1 cover (Кралот на шаманите).webp|230px]] | caption = Корицата на првиот том, вклучувајќи го Јо Асакура | ja_kanji = シャーマンキング | ja_romaji = Шаман кингу | genre = {{ubl|авантура<ref>{{cite web|url=https://www.viz.com/shaman-king|title=Official Website for Shaman King|publisher=[[Viz Media]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926122108/http://www.viz.com/shaman-king|archive-date=September 26, 2016}}</ref>|натприродно}} }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Хиројуки Такеи]] | publisher = {{ubl|[[Shueisha]] (поранешен)|[[Kodansha]] (тековен)}} | publisher_en = {{English manga publisher|AUS=[[Madman Entertainment]]|NA={{ubl|[[Viz Media]]|(поранешен)|[[Kodansha USA]]|(тековен)}}}} | imprint = {{ubl|[[Jump Comics]]|(оригинално издание)|Magazine Edge KC|(издание на Kodansha)}} | magazine = [[Weekly Shоnen Jump]] | magazine_en = {{English manga magazine|NA=[[Shonen Jump]]}} | first = 30 јуни 1998 | last = 30 август 2004 | volumes = {{ubl|32 (оригинално издание)|35 (издание на Kodansha)}} | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = TV series | director = [[Сеиџи Мизушима]] | producer = {{ubl|Фукаши Азума|Наоки Сасада|Такатоши Чино}} | writer = Кацухико Коиде | music = Тошијуки Омори | studio = [[Xebec (studio)|Xebec]] | licensee = {{English anime licensee|AUS=Madman Entertainment|EU=[[Jetix Europe|Fox Kids Europe/Jetix Europe]]<ref>{{Cite web|url=https://www.digitalspy.com/tv/a11624/fox-kids-europe-adds-three-new-shows/|title=Fox Kids Europe adds three new shows|publisher=[[Digital Spy]]|date=28 August 2003|access-date=December 15, 2020|archive-date=April 7, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407181915/https://www.digitalspy.com/tv/a11624/fox-kids-europe-adds-three-new-shows/|url-status=live}}</ref>|NA=[[Discotek Media]]}} | network = [[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]]) | network_en = {{English anime network | AU = [[Network 10|Network Ten]] | AUS = Cartoon Network | BI = Fox Kids / Jetix | CA = YTV | PH = [[Cartoon Network (Filipino TV channel)|Cartoon Network]] | US = [[Fox Broadcasting Company|Fox]] ([[4Kids TV|FoxBox / 4Kids TV]]) }} | first = 4 јули 2001 | last = 25 септември 2002 | episodes = 64 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Funbari Poem | author = Хиројуки Такэи | publisher = Shueisha | publisher_en = {{English manga publisher|AUS=Madman Entertainment|NA={{ubl|Viz Media|(поранешен)|Kodansha USA|(тековен)}}}} | magazine = [[Akamaru Jump]] | first = 15 јуни 2003 | last = 15 септември 2004 }} {{Infobox animanga/Video | type = TV series | director = Џоџи Фурута | writer = [[Шоџи Јонемура]] | music = [[Јуки Хајаши (композитор)|Јуки Хајаши]] | studio = [[Bridge (студио)|Bridge]] | licensee = [[Netflix]] (права за пренос) | network = TXN (TV Tokyo) | first = 1 април 2021 | last = 21 април 2022 | episodes = 52 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Other | title = Поврзана манга | content = * ''[[Shaman King: Zero|Zero]]'' * ''[[Shaman King: Flowers|Flowers]]'' * ''[[Shaman King: The Super Star|The Super Star]]'' * ''[[Shaman King: Red Crimson|Red Crimson]]'' * ''[[Shaman King: Marcos|Marcos]]'' * ''[[Shaman King & a Garden|& a Garden]]'' }} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{нихонго-н|'''''Кралот на шаманите'''''|シャーマンキング|Шаман кингу||en=Shaman King}} — [[манга]] на Хиројуки Такеи, која излегувала од 1998 до 2004 г. во списанието ''[[Weekly Shonen Jump]]'', како и нејзината [[аниме]]-адаптација, создадена од студиото [[Xebec]] во соработка со [[TV Tokyo]]. Според делото излегле многу видеоигри, игра со колекционерски карти и разновидни реквизити. Издавачката куќа [[Shueisha]] првично ја издала [[манга]]та во 32 тома, во кои приказната останала незавршена, но во текот на ''Jump Festa 2008'' било објавено ново издание канзембан на целата серија. Новата верзија — ''Shaman King Kanzen-Ban'' — излегла во 27 тома, вклучувајќи дополнителни глави и завршеток на заплетот на целата приказна. Исто така, за ''Shaman King Kanzen-Ban'' биле прецртани многу кадри од претходно издадените глави во подобрена графика без промена на заплетот. == Содржина == На секои 500 години, Ѕвездата на Судбината, Лаго, проаѓа низ небото, известувајќи ги сите [[шаман]]и во светот дека започнал Големиот турнир на шаманите. Ѕвездата на Судбината секогаш е придружувана од Раго — ѕвезда што му носи уништување и хаос на светот. Шаманите се способни да гледаат духови и да се борат заедно со нив како едно целина. Целта на Турнирот е да се поминат сите испитувања и борби и да се стане кралот на шаманите, обединувајќи се со Духовниот Крал — најголемиот и најсилниот дух во светот. Добивајќи ја моќта на духовниот крал, шаманот станува толку моќен што може да управува со целиот [[живот]] на Земјата. Главниот лик Јо, од родот Асакура, мора да стане кралот на шаманите и да ја спречи претстојната несреќа. Јо брзо си наоѓа пријатели што исто така се шамани, како и обичниот младич Морти, кој му станува најдобар пријател. За да ја поминат квалификациската фаза на „Турнирот на шаманите“, тие мораат да им зададат по еден удар на членовите на советот во борба за правото да се борат за титулата кралот на шаманите. Јо и сите негови пријатели успешно ја минуваат оваа рунда и добиваат мобилен оракул. Тој ги известува шаманите за информациите околу борбите, на пример, за местото на одржување на борбата и за противникот. По извесно време, Јо дознава за својот брат близнак — Хао Асакура. Веќе третпат по ред, Хаo, древен шаман, телепат и гатач, сонува да победи на Турнирот. Неговата цел е да го уништи човештвото, бидејќи смета дека човештвото ја уништува планетата. Тој верува дека само Шаманското Кралство, создадено и управувано од него, ќе постои во склад и согласност со природата. Тој веќе бил победен двапати — пред 1000 (во родот Асакура) и пред 500 (племето Пачи) години, со огромни напори. Секојпат кога се прераѓа, стапува сѐ посилен и помоќен, па сѐ потешко е да се справи човек со него. Овој пат се преродил во древната шаманска династија Асакура, што потекнува од неговото првично прераѓање, и само неговиот брат близнак Јо со духот Амидамару имаат шанса да му се спротивстават. == Медиуми == === Манга === Издавачката куќа [[Shueisha]] првично ја издала [[манга]]та во 32 тома, во кои приказната останала незавршена, но во текот на ''Jump Festa 2008'' било објавено ново издание канзембан на целата серија. Новата верзија — ''Shaman King Kanzen-Ban'' — излегла во 27 тома, вклучувајќи дополнителни глави и завршеток на заплетот на целата приказна. Исто така, за ''Shaman King Kanzen-Ban'' биле прецртани многу кадри од претходно издадените глави во подобрена графика без промена на заплетот. === Аниме === Од 4 јули 2001 до 25 септември 2002 г., на телеканалите [[TV Tokyo]] и [[Animax]] се прикажувала аниме-серијата. Производството на серијата било доверено на студиото [[Xebec]], под водство на режисерот [[Сеиџи Мизушима]], по сценариото на Кацухико Коиде. За ликовниот дизајн бил задолжен Акио Таками, а главен уметник бил Тошихиса Којама. Музичката придружба ја напишале Тошијуки Омори и Го Такахаши. На 12 јуни 2020 г. била најавена обнова на аниме-серијата, која претставувала целосна адаптација на изворните заплети на мангата. Серијата започнала да се прикажува од 1 април 2021 г. и целосно завршила на 21 април 2022 г. со 52 епизоди. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Shaman King}} * {{матична|https://pocket.shonenmagazine.com/episode/10834108156656983361|Матична страница на мангата на ''Pocket Shonen Magazine''}} {{in lang|ja}} * {{матична|http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/shaman/|Матична страница на анимето}} {{in lang|ja}} * {{матична|https://shamanking-project.com/|Матична страница на анимето (од 2021)}} {{in lang|ja}} * {{Anime News Network|манга|1604}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Манга од 1998 година]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 2003 година]] jsznuxsabdbuc31bpdbl9vb11zfta43 5602681 5602670 2026-07-31T16:33:50Z Andrew012p 85224 /* Медиуми */ 5602681 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = [[Податотека:Shaman king volume 1 cover (Кралот на шаманите).webp|230px]] | caption = Корицата на првиот том, вклучувајќи го Јо Асакура | ja_kanji = シャーマンキング | ja_romaji = Шаман кингу | genre = {{ubl|авантура<ref>{{cite web|url=https://www.viz.com/shaman-king|title=Official Website for Shaman King|publisher=[[Viz Media]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926122108/http://www.viz.com/shaman-king|archive-date=September 26, 2016}}</ref>|натприродно}} }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Хиројуки Такеи]] | publisher = {{ubl|[[Shueisha]] (поранешен)|[[Kodansha]] (тековен)}} | publisher_en = {{English manga publisher|AUS=[[Madman Entertainment]]|NA={{ubl|[[Viz Media]]|(поранешен)|[[Kodansha USA]]|(тековен)}}}} | imprint = {{ubl|[[Jump Comics]]|(оригинално издание)|Magazine Edge KC|(издание на Kodansha)}} | magazine = [[Weekly Shоnen Jump]] | magazine_en = {{English manga magazine|NA=[[Shonen Jump]]}} | first = 30 јуни 1998 | last = 30 август 2004 | volumes = {{ubl|32 (оригинално издание)|35 (издание на Kodansha)}} | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = TV series | director = [[Сеиџи Мизушима]] | producer = {{ubl|Фукаши Азума|Наоки Сасада|Такатоши Чино}} | writer = Кацухико Коиде | music = Тошијуки Омори | studio = [[Xebec (studio)|Xebec]] | licensee = {{English anime licensee|AUS=Madman Entertainment|EU=[[Jetix Europe|Fox Kids Europe/Jetix Europe]]<ref>{{Cite web|url=https://www.digitalspy.com/tv/a11624/fox-kids-europe-adds-three-new-shows/|title=Fox Kids Europe adds three new shows|publisher=[[Digital Spy]]|date=28 August 2003|access-date=December 15, 2020|archive-date=April 7, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407181915/https://www.digitalspy.com/tv/a11624/fox-kids-europe-adds-three-new-shows/|url-status=live}}</ref>|NA=[[Discotek Media]]}} | network = [[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]]) | network_en = {{English anime network | AU = [[Network 10|Network Ten]] | AUS = Cartoon Network | BI = Fox Kids / Jetix | CA = YTV | PH = [[Cartoon Network (Filipino TV channel)|Cartoon Network]] | US = [[Fox Broadcasting Company|Fox]] ([[4Kids TV|FoxBox / 4Kids TV]]) }} | first = 4 јули 2001 | last = 25 септември 2002 | episodes = 64 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Funbari Poem | author = Хиројуки Такэи | publisher = Shueisha | publisher_en = {{English manga publisher|AUS=Madman Entertainment|NA={{ubl|Viz Media|(поранешен)|Kodansha USA|(тековен)}}}} | magazine = [[Akamaru Jump]] | first = 15 јуни 2003 | last = 15 септември 2004 }} {{Infobox animanga/Video | type = TV series | director = Џоџи Фурута | writer = [[Шоџи Јонемура]] | music = [[Јуки Хајаши (композитор)|Јуки Хајаши]] | studio = [[Bridge (студио)|Bridge]] | licensee = [[Netflix]] (права за пренос) | network = TXN (TV Tokyo) | first = 1 април 2021 | last = 21 април 2022 | episodes = 52 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Other | title = Поврзана манга | content = * ''[[Shaman King: Zero|Zero]]'' * ''[[Shaman King: Flowers|Flowers]]'' * ''[[Shaman King: The Super Star|The Super Star]]'' * ''[[Shaman King: Red Crimson|Red Crimson]]'' * ''[[Shaman King: Marcos|Marcos]]'' * ''[[Shaman King & a Garden|& a Garden]]'' }} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{нихонго-н|'''''Кралот на шаманите'''''|シャーマンキング|Шаман кингу||en=Shaman King}} — [[манга]] на Хиројуки Такеи, која излегувала од 1998 до 2004 г. во списанието ''[[Weekly Shonen Jump]]'', како и нејзината [[аниме]]-адаптација, создадена од студиото [[Xebec]] во соработка со [[TV Tokyo]]. Според делото излегле многу видеоигри, игра со колекционерски карти и разновидни реквизити. Издавачката куќа [[Shueisha]] првично ја издала [[манга]]та во 32 тома, во кои приказната останала незавршена, но во текот на ''Jump Festa 2008'' било објавено ново издание канзембан на целата серија. Новата верзија — ''Shaman King Kanzen-Ban'' — излегла во 27 тома, вклучувајќи дополнителни глави и завршеток на заплетот на целата приказна. Исто така, за ''Shaman King Kanzen-Ban'' биле прецртани многу кадри од претходно издадените глави во подобрена графика без промена на заплетот. == Содржина == На секои 500 години, Ѕвездата на Судбината, Лаго, проаѓа низ небото, известувајќи ги сите [[шаман]]и во светот дека започнал Големиот турнир на шаманите. Ѕвездата на Судбината секогаш е придружувана од Раго — ѕвезда што му носи уништување и хаос на светот. Шаманите се способни да гледаат духови и да се борат заедно со нив како едно целина. Целта на Турнирот е да се поминат сите испитувања и борби и да се стане кралот на шаманите, обединувајќи се со Духовниот Крал — најголемиот и најсилниот дух во светот. Добивајќи ја моќта на духовниот крал, шаманот станува толку моќен што може да управува со целиот [[живот]] на Земјата. Главниот лик Јо, од родот Асакура, мора да стане кралот на шаманите и да ја спречи претстојната несреќа. Јо брзо си наоѓа пријатели што исто така се шамани, како и обичниот младич Морти, кој му станува најдобар пријател. За да ја поминат квалификациската фаза на „Турнирот на шаманите“, тие мораат да им зададат по еден удар на членовите на советот во борба за правото да се борат за титулата кралот на шаманите. Јо и сите негови пријатели успешно ја минуваат оваа рунда и добиваат мобилен оракул. Тој ги известува шаманите за информациите околу борбите, на пример, за местото на одржување на борбата и за противникот. По извесно време, Јо дознава за својот брат близнак — Хао Асакура. Веќе третпат по ред, Хаo, древен шаман, телепат и гатач, сонува да победи на Турнирот. Неговата цел е да го уништи човештвото, бидејќи смета дека човештвото ја уништува планетата. Тој верува дека само Шаманското Кралство, создадено и управувано од него, ќе постои во склад и согласност со природата. Тој веќе бил победен двапати — пред 1000 (во родот Асакура) и пред 500 (племето Пачи) години, со огромни напори. Секојпат кога се прераѓа, стапува сѐ посилен и помоќен, па сѐ потешко е да се справи човек со него. Овој пат се преродил во древната шаманска династија Асакура, што потекнува од неговото првично прераѓање, и само неговиот брат близнак Јо со духот Амидамару имаат шанса да му се спротивстават. == Медиуми == === Манга === Издавачката куќа [[Shueisha]] првично ја издала [[манга]]та во 32 тома, во кои приказната останала незавршена, но во текот на ''Jump Festa 2008'' било објавено ново издание канзембан на целата серија. Новата верзија — ''Shaman King Kanzen-Ban'' — излегла во 27 тома, вклучувајќи дополнителни глави и завршеток на заплетот на целата приказна. Исто така, за ''Shaman King Kanzen-Ban'' биле прецртани многу кадри од претходно издадените глави во подобрена графика без промена на заплетот. === Аниме === Од 4 јули 2001 до 25 септември 2002 г., на телеканалите [[TV Tokyo]] и [[Animax]] се прикажувала аниме-серијата. Производството на серијата било доверено на студиото [[Xebec]], под водство на режисерот [[Сеиџи Мизушима]], по сценариото на Кацухико Коиде. За ликовниот дизајн бил задолжен Акио Таками, а главен уметник бил Тошихиса Којама. Музичката придружба ја напишале Тошијуки Омори и Го Такахаши. На 12 јуни 2020 г. била најавена обнова на аниме-серијата, која претставувала целосна адаптација на изворните заплети на мангата. Серијата започнала да се прикажува од 1 април 2021 г. и целосно завршила на 21 април 2022 г. со 52 епизоди. === Музика === {| style="border-collapse: collapse;" width="100%" cellspacing="2" cellpadding="2" border="1" | colspan="5" | === Почетни теми (јапонска верзија) === |- ! # ! Изворен наслов ! Романизација ! Изведувач ! Епизоди |- bgcolor="#e5e5e5" | 1 | ''Over Soul'' | (н/п) | [[Мегуми Хајашибара]] | 1 — 34 |- | 2 | ''Northern Lights'' | (н/п) | [[Мегуми Хајашибара]] | 35 — 64 |- bgcolor="#ccccff" | colspan="5" | === Завршни теми (јапонска верзија) === |- ! # ! Изворен наслов ! Романизација ! Изведувач ! Епизоди |- bgcolor="#e5e5e5" | 1 | ''Trust You'' | (н/п) | [[Мегуми Хајашибара]] | 1 — 34 |- | 2 | 面影 | Omokage, ''Reminiscent'' | [[Мегуми Хајашибара]] | 35 — 63 |- bgcolor="#e5e5e5" | 3 | 魂かさねて | Tamashii Kasanete, ''Souls Overlap'' | [[Јуко Сато]] | 64 |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Shaman King}} * {{матична|https://pocket.shonenmagazine.com/episode/10834108156656983361|Матична страница на мангата на ''Pocket Shonen Magazine''}} {{in lang|ja}} * {{матична|http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/shaman/|Матична страница на анимето}} {{in lang|ja}} * {{матична|https://shamanking-project.com/|Матична страница на анимето (од 2021)}} {{in lang|ja}} * {{Anime News Network|манга|1604}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Манга од 1998 година]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 2003 година]] nisox8g9fhomc33s69pa0i40mtvqv4a 5602682 5602681 2026-07-31T16:35:52Z Andrew012p 85224 /* Медиуми */ 5602682 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | image = [[Податотека:Shaman king volume 1 cover (Кралот на шаманите).webp|230px]] | caption = Корицата на првиот том, вклучувајќи го Јо Асакура | ja_kanji = シャーマンキング | ja_romaji = Шаман кингу | genre = {{ubl|авантура<ref>{{cite web|url=https://www.viz.com/shaman-king|title=Official Website for Shaman King|publisher=[[Viz Media]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926122108/http://www.viz.com/shaman-king|archive-date=September 26, 2016}}</ref>|натприродно}} }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Хиројуки Такеи]] | publisher = {{ubl|[[Shueisha]] (поранешен)|[[Kodansha]] (тековен)}} | publisher_en = {{English manga publisher|AUS=[[Madman Entertainment]]|NA={{ubl|[[Viz Media]]|(поранешен)|[[Kodansha USA]]|(тековен)}}}} | imprint = {{ubl|[[Jump Comics]]|(оригинално издание)|Magazine Edge KC|(издание на Kodansha)}} | magazine = [[Weekly Shоnen Jump]] | magazine_en = {{English manga magazine|NA=[[Shonen Jump]]}} | first = 30 јуни 1998 | last = 30 август 2004 | volumes = {{ubl|32 (оригинално издание)|35 (издание на Kodansha)}} | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = TV series | director = [[Сеиџи Мизушима]] | producer = {{ubl|Фукаши Азума|Наоки Сасада|Такатоши Чино}} | writer = Кацухико Коиде | music = Тошијуки Омори | studio = [[Xebec (studio)|Xebec]] | licensee = {{English anime licensee|AUS=Madman Entertainment|EU=[[Jetix Europe|Fox Kids Europe/Jetix Europe]]<ref>{{Cite web|url=https://www.digitalspy.com/tv/a11624/fox-kids-europe-adds-three-new-shows/|title=Fox Kids Europe adds three new shows|publisher=[[Digital Spy]]|date=28 August 2003|access-date=December 15, 2020|archive-date=April 7, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407181915/https://www.digitalspy.com/tv/a11624/fox-kids-europe-adds-three-new-shows/|url-status=live}}</ref>|NA=[[Discotek Media]]}} | network = [[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]]) | network_en = {{English anime network | AU = [[Network 10|Network Ten]] | AUS = Cartoon Network | BI = Fox Kids / Jetix | CA = YTV | PH = [[Cartoon Network (Filipino TV channel)|Cartoon Network]] | US = [[Fox Broadcasting Company|Fox]] ([[4Kids TV|FoxBox / 4Kids TV]]) }} | first = 4 јули 2001 | last = 25 септември 2002 | episodes = 64 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | title = Funbari Poem | author = Хиројуки Такэи | publisher = Shueisha | publisher_en = {{English manga publisher|AUS=Madman Entertainment|NA={{ubl|Viz Media|(поранешен)|Kodansha USA|(тековен)}}}} | magazine = [[Akamaru Jump]] | first = 15 јуни 2003 | last = 15 септември 2004 }} {{Infobox animanga/Video | type = TV series | director = Џоџи Фурута | writer = [[Шоџи Јонемура]] | music = [[Јуки Хајаши (композитор)|Јуки Хајаши]] | studio = [[Bridge (студио)|Bridge]] | licensee = [[Netflix]] (права за пренос) | network = TXN (TV Tokyo) | first = 1 април 2021 | last = 21 април 2022 | episodes = 52 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Other | title = Поврзана манга | content = * ''[[Shaman King: Zero|Zero]]'' * ''[[Shaman King: Flowers|Flowers]]'' * ''[[Shaman King: The Super Star|The Super Star]]'' * ''[[Shaman King: Red Crimson|Red Crimson]]'' * ''[[Shaman King: Marcos|Marcos]]'' * ''[[Shaman King & a Garden|& a Garden]]'' }} {{Infobox animanga/Footer|portal=yes}} {{нихонго-н|'''''Кралот на шаманите'''''|シャーマンキング|Шаман кингу||en=Shaman King}} — [[манга]] на Хиројуки Такеи, која излегувала од 1998 до 2004 г. во списанието ''[[Weekly Shonen Jump]]'', како и нејзината [[аниме]]-адаптација, создадена од студиото [[Xebec]] во соработка со [[TV Tokyo]]. Според делото излегле многу видеоигри, игра со колекционерски карти и разновидни реквизити. Издавачката куќа [[Shueisha]] првично ја издала [[манга]]та во 32 тома, во кои приказната останала незавршена, но во текот на ''Jump Festa 2008'' било објавено ново издание канзембан на целата серија. Новата верзија — ''Shaman King Kanzen-Ban'' — излегла во 27 тома, вклучувајќи дополнителни глави и завршеток на заплетот на целата приказна. Исто така, за ''Shaman King Kanzen-Ban'' биле прецртани многу кадри од претходно издадените глави во подобрена графика без промена на заплетот. == Содржина == На секои 500 години, Ѕвездата на Судбината, Лаго, проаѓа низ небото, известувајќи ги сите [[шаман]]и во светот дека започнал Големиот турнир на шаманите. Ѕвездата на Судбината секогаш е придружувана од Раго — ѕвезда што му носи уништување и хаос на светот. Шаманите се способни да гледаат духови и да се борат заедно со нив како едно целина. Целта на Турнирот е да се поминат сите испитувања и борби и да се стане кралот на шаманите, обединувајќи се со Духовниот Крал — најголемиот и најсилниот дух во светот. Добивајќи ја моќта на духовниот крал, шаманот станува толку моќен што може да управува со целиот [[живот]] на Земјата. Главниот лик Јо, од родот Асакура, мора да стане кралот на шаманите и да ја спречи претстојната несреќа. Јо брзо си наоѓа пријатели што исто така се шамани, како и обичниот младич Морти, кој му станува најдобар пријател. За да ја поминат квалификациската фаза на „Турнирот на шаманите“, тие мораат да им зададат по еден удар на членовите на советот во борба за правото да се борат за титулата кралот на шаманите. Јо и сите негови пријатели успешно ја минуваат оваа рунда и добиваат мобилен оракул. Тој ги известува шаманите за информациите околу борбите, на пример, за местото на одржување на борбата и за противникот. По извесно време, Јо дознава за својот брат близнак — Хао Асакура. Веќе третпат по ред, Хаo, древен шаман, телепат и гатач, сонува да победи на Турнирот. Неговата цел е да го уништи човештвото, бидејќи смета дека човештвото ја уништува планетата. Тој верува дека само Шаманското Кралство, создадено и управувано од него, ќе постои во склад и согласност со природата. Тој веќе бил победен двапати — пред 1000 (во родот Асакура) и пред 500 (племето Пачи) години, со огромни напори. Секојпат кога се прераѓа, стапува сѐ посилен и помоќен, па сѐ потешко е да се справи човек со него. Овој пат се преродил во древната шаманска династија Асакура, што потекнува од неговото првично прераѓање, и само неговиот брат близнак Јо со духот Амидамару имаат шанса да му се спротивстават. == Медиуми == === Манга === Издавачката куќа [[Shueisha]] првично ја издала [[манга]]та во 32 тома, во кои приказната останала незавршена, но во текот на ''Jump Festa 2008'' било објавено ново издание канзембан на целата серија. Новата верзија — ''Shaman King Kanzen-Ban'' — излегла во 27 тома, вклучувајќи дополнителни глави и завршеток на заплетот на целата приказна. Исто така, за ''Shaman King Kanzen-Ban'' биле прецртани многу кадри од претходно издадените глави во подобрена графика без промена на заплетот. === Аниме === Од 4 јули 2001 до 25 септември 2002 г., на телеканалите [[TV Tokyo]] и [[Animax]] се прикажувала аниме-серијата. Производството на серијата било доверено на студиото [[Xebec]], под водство на режисерот [[Сеиџи Мизушима]], по сценариото на Кацухико Коиде. За ликовниот дизајн бил задолжен Акио Таками, а главен уметник бил Тошихиса Којама. Музичката придружба ја напишале Тошијуки Омори и Го Такахаши. На 12 јуни 2020 г. била најавена обнова на аниме-серијата, која претставувала целосна адаптација на изворните заплети на мангата. Серијата започнала да се прикажува од 1 април 2021 г. и целосно завршила на 21 април 2022 г. со 52 епизоди. === Музика === {| style="border-collapse: collapse;" width="100%" cellspacing="2" cellpadding="2" border="1" | colspan="5" | === Почетни теми (јапонска верзија) === |- ! # ! Изворен наслов ! Романизација ! Изведувач ! Епизоди |- bgcolor="#e5e5e5" | 1 | ''Over Soul'' | (n/a) | [[Мегуми Хајашибара]] | 1 — 34 |- | 2 | ''Northern Lights'' | (n/a) | [[Мегуми Хајашибара]] | 35 — 64 |- bgcolor="#ccccff" | colspan="5" | === Завршни теми (јапонска верзија) === |- ! # ! Изворен наслов ! Романизација ! Изведувач ! Епизоди |- bgcolor="#e5e5e5" | 1 | ''Trust You'' | (n/a) | [[Мегуми Хајашибара]] | 1 — 34 |- | 2 | 面影 | Omokage, ''Reminiscent'' | [[Мегуми Хајашибара]] | 35 — 63 |- bgcolor="#e5e5e5" | 3 | 魂かさねて | Tamashii Kasanete, ''Souls Overlap'' | [[Јуко Сато]] | 64 |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Shaman King}} * {{матична|https://pocket.shonenmagazine.com/episode/10834108156656983361|Матична страница на мангата на ''Pocket Shonen Magazine''}} {{in lang|ja}} * {{матична|http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/shaman/|Матична страница на анимето}} {{in lang|ja}} * {{матична|https://shamanking-project.com/|Матична страница на анимето (од 2021)}} {{in lang|ja}} * {{Anime News Network|манга|1604}} [[Категорија:Манги]] [[Категорија:Манга од 1998 година]] [[Категорија:Аниме-серии]] [[Категорија:Манга од 2003 година]] 0b9nv72p50ba8qxhr8umeyy0w39dpi4 1 1400407 5602666 2026-07-31T16:03:26Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5602666 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 6 1400408 5602667 2026-07-31T16:07:15Z Andrew012p 85224 {{Податоци за неслободна слика |Опис = корица на манга |Извор = https://shamanking.fandom.com/wiki/Shaman_King?file=Shaman_king_volume_1_cover.png |Дел = цел |Ниска_резолуција = |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Кралот на шаманите |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} 5602667 wikitext text/x-wiki == Опис == {{Податоци за неслободна слика |Опис = корица на манга |Извор = https://shamanking.fandom.com/wiki/Shaman_King?file=Shaman_king_volume_1_cover.png |Дел = цел |Ниска_резолуција = |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Кралот на шаманите |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} == Лиценцирање == {{Корица на книга}} 9c1kohetbw4ates11qsc0mg0u4n7jie 0 1400409 5602671 2026-07-31T16:21:31Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: [[Податотека:Witsen's Shaman.JPG|thumb|Шаман во [[Сибир]]. Цртеж на Н. Витсен]] '''Шаман''' — според религиозните и мистичните верувања на [[шаманизам|шаманизмот]], човек што претставува посредник во комуникацијата помеѓу материјалниот и духовниот свет. == Потекло... 5602671 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Witsen's Shaman.JPG|thumb|Шаман во [[Сибир]]. Цртеж на Н. Витсен]] '''Шаман''' — според религиозните и мистичните верувања на [[шаманизам|шаманизмот]], човек што претставува посредник во комуникацијата помеѓу материјалниот и духовниот свет. == Потекло на зборот == Поимот „шаман“ го има во многу јазици низ светот. Според една верзија, зборот потекнува од [[санскрит|санскритскиот]] ''шраман'' ([[wikt:श्रमण|श्रमण]] ''śramaṇa'') — патувачки [[Пустиник|отшелник]], духовен подвижник аскет за време на [[Стара Индија|Стара Индија]]. Заедно со [[будизам|будизмот]], овој поим се проширил низ Азија и преку [[евенкиски јазик]] навлегол во македонскиот и западните јазици.<ref>{{книга |автор=[[Элиаде, Мирча|Eliade Mircea]] |язык=en |заглавие=Shamanism: Archaic Techniques of Ecstasy |ссылка=https://books.google.ru/books?id=K8-MkQEACAAJ |место= |издательство=Arkana Books |год=1989 |pages=495 |allpages=610 |серия= |isbn=9780140191554 |archive-date=2023-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230119181108/https://books.google.ru/books?id=K8-MkQEACAAJ }}</ref><ref name="B W Fortson">''Indo-European Language and Culture: An Introduction'' by Benjamin W. Fortson, IV (ISBN 1-4443-5968-1)</ref> Според друга верзија, зборот има изворно тунгуско-манџурско потекло и произлегува од коренот ''са'' (''са-ми/hа-ми/ша-ми'') „знае“ + ''-ман'' (наставка за склоност на лице кон нешто), дословно: ''саман'' „оној што знае [она што на другите не им е дадено]“.<ref>{{Книга|заглавие=Сравнительный словарь тунгусо-маньчжурских языков|год=1977|место=Л.|издательство=Наука|страницы=49—51}}</ref><ref>{{книга |автор=[[Василевич, Глафира Макарьевна|Василевич Г. М.]]|заглавие=Русско-эвенкийский словарь|ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место= |издательство=М.|год=1948|серия= |isbn= |тираж= |ref= }}</ref><ref>{{Книга|заглавие=Эвенкийско-русский словарь|ответственный=сост. Г. М. Василевич|год=1958|место=М.|издательство=Гос. изд-во иностранных и национальных словарей|страницы=771}}</ref> == Атрибути на шаманот == Атрибути на шаманот при шамански обреди или други ритуали се ритуалната маска / покривката за глава, облеката, шаманските додатоци обдарени со мистична моќ, ѓерданот и тамбурата. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Shamans}} [[Категорија:Шаманизам]] 2124kymdhbe6xlyg178fgqssdsrg729 5602675 5602671 2026-07-31T16:26:39Z Andrew012p 85224 5602675 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Witsen's Shaman.JPG|thumb|Шаман во [[Сибир]]. Цртеж на Н. Витсен]] '''Шаман''' — според религиозните и мистичните верувања на [[шаманизам|шаманизмот]], човек што претставува посредник во комуникацијата помеѓу материјалниот и духовниот свет. == Потекло на зборот == Поимот „шаман“ го има во многу јазици низ светот. Според една верзија, зборот потекнува од [[санскрит|санскритскиот]] ''шраман'' ([[wikt:श्रमण|श्रमण]] ''śramaṇa'') — патувачки [[Пустиник|отшелник]], духовен подвижник аскет за време на [[Стара Индија|Стара Индија]]. Заедно со [[будизам|будизмот]], овој поим се проширил низ Азија и преку [[евенкиски јазик]] навлегол во македонскиот и западните јазици.<ref>''Eliade Mircea.''&#x20;[https://books.google.ru/books?id=K8-MkQEACAAJ Shamanism: Archaic Techniques of Ecstasy&#x20;<small>(англ.)</small>.&#x20;— Arkana Books], 1989.&#x20;— P.&#x20;495.&#x20;— 610&#x20;p.&#x20;— ISBN 9780140191554</ref> Според друга верзија, зборот има изворно тунгуско-манџурско потекло и произлегува од коренот ''са'' (''са-ми/hа-ми/ша-ми'') „знае“ + ''-ман'' (наставка за склоност на лице кон нешто), дословно: ''саман'' „оној што знае [она што на другите не им е дадено]“.<ref>Сравнительный словарь тунгусо-маньчжурских языков.&#x20;— <abbr>Л.</abbr>: Наука, 1977.&#x20;— С.&#x20;49—51. (руски)</ref> == Атрибути на шаманот == Атрибути на шаманот при шамански обреди или други ритуали се ритуалната маска / покривката за глава, облеката, шаманските додатоци обдарени со мистична моќ, ѓерданот и тамбурата. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Shamans}} [[Категорија:Шаманизам]] 7len1g8gzzucoswjdydaen3windi7yt 1 1400410 5602672 2026-07-31T16:21:39Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5602672 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 1 1400411 5602686 2026-07-31T16:49:28Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5602686 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1400412 5602689 2026-07-31T16:58:40Z P.Nedelkovski 47736 Пренасочување кон [[Штркоклунест здрал]] 5602689 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Штркоклунест здрал]] n0ywym5n4zysfaojxsmjs883eyrky7f 0 1400413 5602691 2026-07-31T17:05:12Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Infobox musical artist | name = Blackpink | image = 20240809 Blackpink Pink Carpet 09.png | landscape = yes | alt = Blackpink во август 2024 година | caption = Blackpink во 2024 г.<br />Л–Д: Лиса, Џису, Џени, Роуз | origin = [[Сеул]], Јужна Кореја | genre = {{hlist|[[к-поп]]|[[електронска музика]]|хип-хо... 5602691 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Blackpink | image = 20240809 Blackpink Pink Carpet 09.png | landscape = yes | alt = Blackpink во август 2024 година | caption = Blackpink во 2024 г.<br />Л–Д: Лиса, Џису, Џени, Роуз | origin = [[Сеул]], Јужна Кореја | genre = {{hlist|[[к-поп]]|[[електронска музика]]|[[хип-хоп]]|трап}} | works = | years_active = {{start date|2016}}— | label = {{hlist|[[YG Entertainment|YG]]|[[YGEX]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[Universal Music Japan|Universal]]|[[Polydor Records|Polydor]]<ref>{{Cite web|title=Polydor Records Artists|work=Polydor Official Website |url=https://www.polydor.co.uk/artists/|access-date=January 22, 2026|archive-date=April 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230417093732/https://www.polydor.co.uk/artists/|url-status=dead}}</ref>}} | website = {{URL|blackpinkofficial.com}} | current_members = * Џису * Џени * Роуз * Лиса }} '''Blackpink''' ({{Langx|ko|블랙핑크}}, {{Langx|ja|ブラックピンク}}) — јужнокорејска женска група основана во 2016 г. од страна на [[YG Entertainment]]. Колективот се состои од четири членки: Џису, Џени, Роуз и Лиса. Дебитирале на 8 август 2016 г. со сингл-албумот ''[[Square One]]''. Blackpink станале првата женска група на [[YG Entertainment]] по дебито на [[2NE1]] во 2009 г. Нивните први пет сингла биле продадени во САД во тираж од 113.000 дигитални примероци, а сите нивни албуми се искачиле на врвот на топ-листата за дигитални албуми на ''Billboard''; Blackpink ја зазеле највисоката позиција за женска корејска група на топ-листата ''Social 50'';<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|title=Happy Anniversary, Blackpink: A Breakdown of Their Major Chart Accomplishments After 1 Year|work=Billboard|date=2017-08-11|access-date=2017-11-03|archive-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812025955/http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|url-status=live}}</ref> тие станале првите корејски изведувачи што влегле во топ-25 летни песни на [[YouTube]] со сингловите како ''As If It’s Your Last''. Заклучно со 2022 г., Blackpink важат за најуспешната [[к-поп]] женска група, чии албуми оствариле највисоки позиции на [[Billboard Hot 100|Billboard Hot 100]] и [[Billboard 200|Billboard 200]]. Тие се и првата женска к-поп група со четири сингла на првото место на светската топ-листа за продажба на дигитални песни на ''Billboard''. Во времето на објавувањето, ''Ddu-Du Ddu-Du'' било најгледаното корејско музичко видео во првите 24 часа на YouTube, а во јануари 2024 г. станало најгледаното музичко видео од некоја к-поп група на веб-страницата. Оваа позиција ја задржало до денес, заостанувајќи меѓу корејските изведувачи само зад хитот на раперот [[Psy]], ''Gangnam Style''. На трето место се наоѓа уште еден хит на групата, ''Kill This Love'', чиј спот бил најгледано видео во 24 часа воопшто (рекорд што подоцна го собориле [[BTS]] со хитот ''Boy with Luv'', потоа првото место повторно го зазеле BLACKPINK со песната ''How You Like That'', за подоцна повторно да бидат надминати од BTS — најпрвин со песната ''Dynamite'', а потоа и со ''Permission to Dance''). == Членки == {| class="wikitable" |- ! colspan=2 align="center" | Сценско име ! colspan=2 align="center" | Вистинско име ! rowspan=2 align="center" | Датум на раѓање ! rowspan=2 align="center" | Улога во групата |- ! align="center" | Мак. ! align="center" | Англ. ! align="center" | На македонски ! align="center" | [[Хангул]] / [[Тајландско писмо|Тајландско писмо]] |- |align="center" | Џису || align="center" | Jisoo |align="center" | Ким Џису || align="center" | 김지수 |align="center" | 3 јануари 1995 |align="center" | водечки вокал, визуел |- |align="center" | Џени || align="center" | Jennie |align="center" | Ким Дженни || align="center" | 김제니 |align="center" | 16 јануари 1996 |align="center" | главна раперка, водечки вокал |- |align="center" | Роуз || align="center" | Rosé | align="center"| Пак Чеён<ref>Има и англиско име — Розана Пак</ref>|| align="center" | 박채영 |align="center" | 11 февруари 1997 |align="center" | главен вокал, водечка танчарка |- |align="center" | Лиса || align="center" | Lisa |align="center" | Лалиса Манобан<ref>При раѓање — Пранприја Манобан</ref>|| align="center" | ลลิสา มโนบาล | align="center"| 27 март 1997 |align="center" | главна танчарка, водечка раперка, макне |} == Дискографија == {{col-begin}} {{col-2}} ==== Корејски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[The Album (альбом BLACKPINK)|The Album]]'' (2020) * ''[[Born Pink]]'' (2022) === Миниалбуми === * ''[[Square Up]]'' (2018) * ''[[Kill This Love]]'' (2019) * ''Deadline'' (2026) {{col-2}} ==== Јапонски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[Blackpink In Your Area]]'' (2018) === Миниалбуми === * ''Blackpink'' (2017) {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Blackpink}} * {{матична|http://www.blackpinkofficial.com/}} (корејски и англиски) i1fst2dryga7o00fc7xtjvzfvcl5uf3 5602693 5602691 2026-07-31T17:06:45Z Andrew012p 85224 /* Членки */ 5602693 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Blackpink | image = 20240809 Blackpink Pink Carpet 09.png | landscape = yes | alt = Blackpink во август 2024 година | caption = Blackpink во 2024 г.<br />Л–Д: Лиса, Џису, Џени, Роуз | origin = [[Сеул]], Јужна Кореја | genre = {{hlist|[[к-поп]]|[[електронска музика]]|[[хип-хоп]]|трап}} | works = | years_active = {{start date|2016}}— | label = {{hlist|[[YG Entertainment|YG]]|[[YGEX]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[Universal Music Japan|Universal]]|[[Polydor Records|Polydor]]<ref>{{Cite web|title=Polydor Records Artists|work=Polydor Official Website |url=https://www.polydor.co.uk/artists/|access-date=January 22, 2026|archive-date=April 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230417093732/https://www.polydor.co.uk/artists/|url-status=dead}}</ref>}} | website = {{URL|blackpinkofficial.com}} | current_members = * Џису * Џени * Роуз * Лиса }} '''Blackpink''' ({{Langx|ko|블랙핑크}}, {{Langx|ja|ブラックピンク}}) — јужнокорејска женска група основана во 2016 г. од страна на [[YG Entertainment]]. Колективот се состои од четири членки: Џису, Џени, Роуз и Лиса. Дебитирале на 8 август 2016 г. со сингл-албумот ''[[Square One]]''. Blackpink станале првата женска група на [[YG Entertainment]] по дебито на [[2NE1]] во 2009 г. Нивните први пет сингла биле продадени во САД во тираж од 113.000 дигитални примероци, а сите нивни албуми се искачиле на врвот на топ-листата за дигитални албуми на ''Billboard''; Blackpink ја зазеле највисоката позиција за женска корејска група на топ-листата ''Social 50'';<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|title=Happy Anniversary, Blackpink: A Breakdown of Their Major Chart Accomplishments After 1 Year|work=Billboard|date=2017-08-11|access-date=2017-11-03|archive-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812025955/http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|url-status=live}}</ref> тие станале првите корејски изведувачи што влегле во топ-25 летни песни на [[YouTube]] со сингловите како ''As If It’s Your Last''. Заклучно со 2022 г., Blackpink важат за најуспешната [[к-поп]] женска група, чии албуми оствариле највисоки позиции на [[Billboard Hot 100|Billboard Hot 100]] и [[Billboard 200|Billboard 200]]. Тие се и првата женска к-поп група со четири сингла на првото место на светската топ-листа за продажба на дигитални песни на ''Billboard''. Во времето на објавувањето, ''Ddu-Du Ddu-Du'' било најгледаното корејско музичко видео во првите 24 часа на YouTube, а во јануари 2024 г. станало најгледаното музичко видео од некоја к-поп група на веб-страницата. Оваа позиција ја задржало до денес, заостанувајќи меѓу корејските изведувачи само зад хитот на раперот [[Psy]], ''Gangnam Style''. На трето место се наоѓа уште еден хит на групата, ''Kill This Love'', чиј спот бил најгледано видео во 24 часа воопшто (рекорд што подоцна го собориле [[BTS]] со хитот ''Boy with Luv'', потоа првото место повторно го зазеле BLACKPINK со песната ''How You Like That'', за подоцна повторно да бидат надминати од BTS — најпрвин со песната ''Dynamite'', а потоа и со ''Permission to Dance''). == Членки == {| class="wikitable" |- ! colspan=2 align="center" | Сценско име ! colspan=2 align="center" | Вистинско име ! rowspan=2 align="center" | Датум на раѓање ! rowspan=2 align="center" | Улога во групата |- ! align="center" | Мак. ! align="center" | Англ. ! align="center" | На македонски ! align="center" | [[Хангул]] / [[Тајландско писмо|Тајландско писмо]] |- |align="center" | Џису || align="center" | Jisoo |align="center" | Ким Џису || align="center" | 김지수 |align="center" | 3 јануари 1995 |align="center" | водечки вокал, визуел |- |align="center" | Џени || align="center" | Jennie |align="center" | Ким Џенни || align="center" | 김제니 |align="center" | 16 јануари 1996 |align="center" | главна раперка, водечки вокал |- |align="center" | Роуз || align="center" | Rosé | align="center"| Пак Чјон<ref>Има и англиско име — Розана Пак</ref>|| align="center" | 박채영 |align="center" | 11 февруари 1997 |align="center" | главен вокал, водечка танчарка |- |align="center" | Лиса || align="center" | Lisa |align="center" | Лалиса Манобан<ref>При раѓање — Пранприја Манобан</ref>|| align="center" | ลลิสา มโนบาล | align="center"| 27 март 1997 |align="center" | главна танчарка, водечка раперка, макне |} == Дискографија == {{col-begin}} {{col-2}} ==== Корејски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[The Album (альбом BLACKPINK)|The Album]]'' (2020) * ''[[Born Pink]]'' (2022) === Миниалбуми === * ''[[Square Up]]'' (2018) * ''[[Kill This Love]]'' (2019) * ''Deadline'' (2026) {{col-2}} ==== Јапонски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[Blackpink In Your Area]]'' (2018) === Миниалбуми === * ''Blackpink'' (2017) {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Blackpink}} * {{матична|http://www.blackpinkofficial.com/}} (корејски и англиски) 7xkf3aacbwdqbed43zflliwsld08pis 5602694 5602693 2026-07-31T17:07:56Z Andrew012p 85224 /* Надворешни врски */ 5602694 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Blackpink | image = 20240809 Blackpink Pink Carpet 09.png | landscape = yes | alt = Blackpink во август 2024 година | caption = Blackpink во 2024 г.<br />Л–Д: Лиса, Џису, Џени, Роуз | origin = [[Сеул]], Јужна Кореја | genre = {{hlist|[[к-поп]]|[[електронска музика]]|[[хип-хоп]]|трап}} | works = | years_active = {{start date|2016}}— | label = {{hlist|[[YG Entertainment|YG]]|[[YGEX]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[Universal Music Japan|Universal]]|[[Polydor Records|Polydor]]<ref>{{Cite web|title=Polydor Records Artists|work=Polydor Official Website |url=https://www.polydor.co.uk/artists/|access-date=January 22, 2026|archive-date=April 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230417093732/https://www.polydor.co.uk/artists/|url-status=dead}}</ref>}} | website = {{URL|blackpinkofficial.com}} | current_members = * Џису * Џени * Роуз * Лиса }} '''Blackpink''' ({{Langx|ko|블랙핑크}}, {{Langx|ja|ブラックピンク}}) — јужнокорејска женска група основана во 2016 г. од страна на [[YG Entertainment]]. Колективот се состои од четири членки: Џису, Џени, Роуз и Лиса. Дебитирале на 8 август 2016 г. со сингл-албумот ''[[Square One]]''. Blackpink станале првата женска група на [[YG Entertainment]] по дебито на [[2NE1]] во 2009 г. Нивните први пет сингла биле продадени во САД во тираж од 113.000 дигитални примероци, а сите нивни албуми се искачиле на врвот на топ-листата за дигитални албуми на ''Billboard''; Blackpink ја зазеле највисоката позиција за женска корејска група на топ-листата ''Social 50'';<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|title=Happy Anniversary, Blackpink: A Breakdown of Their Major Chart Accomplishments After 1 Year|work=Billboard|date=2017-08-11|access-date=2017-11-03|archive-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812025955/http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|url-status=live}}</ref> тие станале првите корејски изведувачи што влегле во топ-25 летни песни на [[YouTube]] со сингловите како ''As If It’s Your Last''. Заклучно со 2022 г., Blackpink важат за најуспешната [[к-поп]] женска група, чии албуми оствариле највисоки позиции на [[Billboard Hot 100|Billboard Hot 100]] и [[Billboard 200|Billboard 200]]. Тие се и првата женска к-поп група со четири сингла на првото место на светската топ-листа за продажба на дигитални песни на ''Billboard''. Во времето на објавувањето, ''Ddu-Du Ddu-Du'' било најгледаното корејско музичко видео во првите 24 часа на YouTube, а во јануари 2024 г. станало најгледаното музичко видео од некоја к-поп група на веб-страницата. Оваа позиција ја задржало до денес, заостанувајќи меѓу корејските изведувачи само зад хитот на раперот [[Psy]], ''Gangnam Style''. На трето место се наоѓа уште еден хит на групата, ''Kill This Love'', чиј спот бил најгледано видео во 24 часа воопшто (рекорд што подоцна го собориле [[BTS]] со хитот ''Boy with Luv'', потоа првото место повторно го зазеле BLACKPINK со песната ''How You Like That'', за подоцна повторно да бидат надминати од BTS — најпрвин со песната ''Dynamite'', а потоа и со ''Permission to Dance''). == Членки == {| class="wikitable" |- ! colspan=2 align="center" | Сценско име ! colspan=2 align="center" | Вистинско име ! rowspan=2 align="center" | Датум на раѓање ! rowspan=2 align="center" | Улога во групата |- ! align="center" | Мак. ! align="center" | Англ. ! align="center" | На македонски ! align="center" | [[Хангул]] / [[Тајландско писмо|Тајландско писмо]] |- |align="center" | Џису || align="center" | Jisoo |align="center" | Ким Џису || align="center" | 김지수 |align="center" | 3 јануари 1995 |align="center" | водечки вокал, визуел |- |align="center" | Џени || align="center" | Jennie |align="center" | Ким Џенни || align="center" | 김제니 |align="center" | 16 јануари 1996 |align="center" | главна раперка, водечки вокал |- |align="center" | Роуз || align="center" | Rosé | align="center"| Пак Чјон<ref>Има и англиско име — Розана Пак</ref>|| align="center" | 박채영 |align="center" | 11 февруари 1997 |align="center" | главен вокал, водечка танчарка |- |align="center" | Лиса || align="center" | Lisa |align="center" | Лалиса Манобан<ref>При раѓање — Пранприја Манобан</ref>|| align="center" | ลลิสา มโนบาล | align="center"| 27 март 1997 |align="center" | главна танчарка, водечка раперка, макне |} == Дискографија == {{col-begin}} {{col-2}} ==== Корејски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[The Album (альбом BLACKPINK)|The Album]]'' (2020) * ''[[Born Pink]]'' (2022) === Миниалбуми === * ''[[Square Up]]'' (2018) * ''[[Kill This Love]]'' (2019) * ''Deadline'' (2026) {{col-2}} ==== Јапонски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[Blackpink In Your Area]]'' (2018) === Миниалбуми === * ''Blackpink'' (2017) {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Blackpink}} * {{матична|http://www.blackpinkofficial.com/}} (корејски и англиски) [[Категорија:Музички групи основани во 2016 година]] [[Категорија:Јужнокорејски женски групи]] teb647fz3lo6oyddx7kjpl796g7szy6 5602695 5602694 2026-07-31T17:08:40Z Andrew012p 85224 /* Членки */ 5602695 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Blackpink | image = 20240809 Blackpink Pink Carpet 09.png | landscape = yes | alt = Blackpink во август 2024 година | caption = Blackpink во 2024 г.<br />Л–Д: Лиса, Џису, Џени, Роуз | origin = [[Сеул]], Јужна Кореја | genre = {{hlist|[[к-поп]]|[[електронска музика]]|[[хип-хоп]]|трап}} | works = | years_active = {{start date|2016}}— | label = {{hlist|[[YG Entertainment|YG]]|[[YGEX]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[Universal Music Japan|Universal]]|[[Polydor Records|Polydor]]<ref>{{Cite web|title=Polydor Records Artists|work=Polydor Official Website |url=https://www.polydor.co.uk/artists/|access-date=January 22, 2026|archive-date=April 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230417093732/https://www.polydor.co.uk/artists/|url-status=dead}}</ref>}} | website = {{URL|blackpinkofficial.com}} | current_members = * Џису * Џени * Роуз * Лиса }} '''Blackpink''' ({{Langx|ko|블랙핑크}}, {{Langx|ja|ブラックピンク}}) — јужнокорејска женска група основана во 2016 г. од страна на [[YG Entertainment]]. Колективот се состои од четири членки: Џису, Џени, Роуз и Лиса. Дебитирале на 8 август 2016 г. со сингл-албумот ''[[Square One]]''. Blackpink станале првата женска група на [[YG Entertainment]] по дебито на [[2NE1]] во 2009 г. Нивните први пет сингла биле продадени во САД во тираж од 113.000 дигитални примероци, а сите нивни албуми се искачиле на врвот на топ-листата за дигитални албуми на ''Billboard''; Blackpink ја зазеле највисоката позиција за женска корејска група на топ-листата ''Social 50'';<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|title=Happy Anniversary, Blackpink: A Breakdown of Their Major Chart Accomplishments After 1 Year|work=Billboard|date=2017-08-11|access-date=2017-11-03|archive-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812025955/http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|url-status=live}}</ref> тие станале првите корејски изведувачи што влегле во топ-25 летни песни на [[YouTube]] со сингловите како ''As If It’s Your Last''. Заклучно со 2022 г., Blackpink важат за најуспешната [[к-поп]] женска група, чии албуми оствариле највисоки позиции на [[Billboard Hot 100|Billboard Hot 100]] и [[Billboard 200|Billboard 200]]. Тие се и првата женска к-поп група со четири сингла на првото место на светската топ-листа за продажба на дигитални песни на ''Billboard''. Во времето на објавувањето, ''Ddu-Du Ddu-Du'' било најгледаното корејско музичко видео во првите 24 часа на YouTube, а во јануари 2024 г. станало најгледаното музичко видео од некоја к-поп група на веб-страницата. Оваа позиција ја задржало до денес, заостанувајќи меѓу корејските изведувачи само зад хитот на раперот [[Psy]], ''Gangnam Style''. На трето место се наоѓа уште еден хит на групата, ''Kill This Love'', чиј спот бил најгледано видео во 24 часа воопшто (рекорд што подоцна го собориле [[BTS]] со хитот ''Boy with Luv'', потоа првото место повторно го зазеле BLACKPINK со песната ''How You Like That'', за подоцна повторно да бидат надминати од BTS — најпрвин со песната ''Dynamite'', а потоа и со ''Permission to Dance''). == Членови == {| class="wikitable" |- ! colspan=2 align="center" | Сценско име ! colspan=2 align="center" | Вистинско име ! rowspan=2 align="center" | Датум на раѓање ! rowspan=2 align="center" | Улога во групата |- ! align="center" | Мак. ! align="center" | Англ. ! align="center" | На македонски ! align="center" | [[Хангул]] / [[Тајландско писмо|Тајландско писмо]] |- |align="center" | Џису || align="center" | Jisoo |align="center" | Ким Џису || align="center" | 김지수 |align="center" | 3 јануари 1995 |align="center" | водечки вокал, визуел |- |align="center" | Џени || align="center" | Jennie |align="center" | Ким Џенни || align="center" | 김제니 |align="center" | 16 јануари 1996 |align="center" | главна раперка, водечки вокал |- |align="center" | Роуз || align="center" | Rosé | align="center"| Пак Чјон<ref>Има и англиско име — Розана Пак</ref>|| align="center" | 박채영 |align="center" | 11 февруари 1997 |align="center" | главен вокал, водечка танчарка |- |align="center" | Лиса || align="center" | Lisa |align="center" | Лалиса Манобан<ref>При раѓање — Пранприја Манобан</ref>|| align="center" | ลลิสา มโนบาล | align="center"| 27 март 1997 |align="center" | главна танчарка, водечка раперка, макне |} == Дискографија == {{col-begin}} {{col-2}} ==== Корејски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[The Album (альбом BLACKPINK)|The Album]]'' (2020) * ''[[Born Pink]]'' (2022) === Миниалбуми === * ''[[Square Up]]'' (2018) * ''[[Kill This Love]]'' (2019) * ''Deadline'' (2026) {{col-2}} ==== Јапонски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[Blackpink In Your Area]]'' (2018) === Миниалбуми === * ''Blackpink'' (2017) {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Blackpink}} * {{матична|http://www.blackpinkofficial.com/}} (корејски и англиски) [[Категорија:Музички групи основани во 2016 година]] [[Категорија:Јужнокорејски женски групи]] h2vh52liqwdtbl0kc0try1aubc8og7g 5602696 5602695 2026-07-31T17:10:48Z Andrew012p 85224 5602696 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Blackpink | image = 20240809 Blackpink Pink Carpet 09.png | landscape = yes | alt = Blackpink во август 2024 година | caption = Blackpink во 2024 г.<br />Л–Д: Лиса, Џису, Џени, Розе | origin = [[Сеул]], Јужна Кореја | genre = {{hlist|[[к-поп]]|[[електронска музика]]|[[хип-хоп]]|трап}} | works = | years_active = {{start date|2016}}— | label = {{hlist|[[YG Entertainment|YG]]|[[YGEX]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[Universal Music Japan|Universal]]|[[Polydor Records|Polydor]]<ref>{{Cite web|title=Polydor Records Artists|work=Polydor Official Website |url=https://www.polydor.co.uk/artists/|access-date=January 22, 2026|archive-date=April 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230417093732/https://www.polydor.co.uk/artists/|url-status=dead}}</ref>}} | website = {{URL|blackpinkofficial.com}} | current_members = * Џису * Џени * Розе * Лиса }} '''Blackpink''' ({{Langx|ko|블랙핑크}}, {{Langx|ja|ブラックピンク}}) — јужнокорејска женска група основана во 2016 г. од страна на [[YG Entertainment]]. Колективот се состои од четири членки: Џису, Џени, Розе и Лиса. Дебитирале на 8 август 2016 г. со сингл-албумот ''[[Square One]]''. Blackpink станале првата женска група на [[YG Entertainment]] по дебито на [[2NE1]] во 2009 г. Нивните први пет сингла биле продадени во САД во тираж од 113.000 дигитални примероци, а сите нивни албуми се искачиле на врвот на топ-листата за дигитални албуми на ''Billboard''; Blackpink ја зазеле највисоката позиција за женска корејска група на топ-листата ''Social 50'';<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|title=Happy Anniversary, Blackpink: A Breakdown of Their Major Chart Accomplishments After 1 Year|work=Billboard|date=2017-08-11|access-date=2017-11-03|archive-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812025955/http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|url-status=live}}</ref> тие станале првите корејски изведувачи што влегле во топ-25 летни песни на [[YouTube]] со сингловите како ''As If It’s Your Last''. Заклучно со 2022 г., Blackpink важат за најуспешната [[к-поп]] женска група, чии албуми оствариле највисоки позиции на [[Billboard Hot 100|Billboard Hot 100]] и [[Billboard 200|Billboard 200]]. Тие се и првата женска к-поп група со четири сингла на првото место на светската топ-листа за продажба на дигитални песни на ''Billboard''. Во времето на објавувањето, ''Ddu-Du Ddu-Du'' било најгледаното корејско музичко видео во првите 24 часа на YouTube, а во јануари 2024 г. станало најгледаното музичко видео од некоја к-поп група на веб-страницата. Оваа позиција ја задржало до денес, заостанувајќи меѓу корејските изведувачи само зад хитот на раперот [[Psy]], ''Gangnam Style''. На трето место се наоѓа уште еден хит на групата, ''Kill This Love'', чиј спот бил најгледано видео во 24 часа воопшто (рекорд што подоцна го собориле [[BTS]] со хитот ''Boy with Luv'', потоа првото место повторно го зазеле BLACKPINK со песната ''How You Like That'', за подоцна повторно да бидат надминати од BTS — најпрвин со песната ''Dynamite'', а потоа и со ''Permission to Dance''). == Членови == {| class="wikitable" |- ! colspan=2 align="center" | Сценско име ! colspan=2 align="center" | Вистинско име ! rowspan=2 align="center" | Датум на раѓање ! rowspan=2 align="center" | Улога во групата |- ! align="center" | Мак. ! align="center" | Англ. ! align="center" | На македонски ! align="center" | [[Хангул]] / [[Тајландско писмо|Тајландско писмо]] |- |align="center" | Џису || align="center" | Jisoo |align="center" | Ким Џису || align="center" | 김지수 |align="center" | 3 јануари 1995 |align="center" | водечки вокал, визуел |- |align="center" | Џени || align="center" | Jennie |align="center" | Ким Џенни || align="center" | 김제니 |align="center" | 16 јануари 1996 |align="center" | главна раперка, водечки вокал |- |align="center" | Розе || align="center" | Rosé | align="center"| Пак Чјон<ref>Има и англиско име — Розана Пак</ref>|| align="center" | 박채영 |align="center" | 11 февруари 1997 |align="center" | главен вокал, водечка танчарка |- |align="center" | Лиса || align="center" | Lisa |align="center" | Лалиса Манобан<ref>При раѓање — Пранприја Манобан</ref>|| align="center" | ลลิสา มโนบาล | align="center"| 27 март 1997 |align="center" | главна танчарка, водечка раперка, макне |} == Дискографија == {{col-begin}} {{col-2}} ==== Корејски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[The Album (альбом BLACKPINK)|The Album]]'' (2020) * ''[[Born Pink]]'' (2022) === Миниалбуми === * ''[[Square Up]]'' (2018) * ''[[Kill This Love]]'' (2019) * ''Deadline'' (2026) {{col-2}} ==== Јапонски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[Blackpink In Your Area]]'' (2018) === Миниалбуми === * ''Blackpink'' (2017) {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Blackpink}} * {{матична|http://www.blackpinkofficial.com/}} (корејски и англиски) [[Категорија:Музички групи основани во 2016 година]] [[Категорија:Јужнокорејски женски групи]] k8v5p3czrz5yr1yqht424fomje96970 5602698 5602696 2026-07-31T17:12:10Z Andrew012p 85224 5602698 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Blackpink | image = 20240809 Blackpink Pink Carpet 09.png | landscape = yes | alt = Blackpink во август 2024 година | caption = Blackpink во 2024 г.<br />Л–Д: Лиса, Џису, Џени, Розе | origin = [[Сеул]], Јужна Кореја | genre = {{hlist|[[к-поп]]|[[електронска музика]]|[[хип-хоп]]|трап}} | works = | years_active = {{start date|2016}}— | label = {{hlist|[[YG Entertainment|YG]]|[[YGEX]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[Universal Music Japan|Universal]]|[[Polydor Records|Polydor]]<ref>{{Cite web|title=Polydor Records Artists|work=Polydor Official Website |url=https://www.polydor.co.uk/artists/|access-date=January 22, 2026|archive-date=April 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230417093732/https://www.polydor.co.uk/artists/|url-status=dead}}</ref>}} | website = {{URL|blackpinkofficial.com}} | current_members = * Џису * Џени * Розе * Лиса }} '''Blackpink''' ({{Langx|ko|블랙핑크}}, {{Langx|ja|ブラックピンク}}) — јужнокорејска женска група основана во 2016 г. од страна на [[YG Entertainment]]. Колективот се состои од четири членки: Џису, Џени, Розе и Лиса. Дебитирале на 8 август 2016 г. со сингл-албумот ''[[Square One]]''. Blackpink станале првата женска група на [[YG Entertainment]] по дебито на [[2NE1]] во 2009 г. Нивните први пет сингла биле продадени во САД во тираж од 113.000 дигитални примероци, а сите нивни албуми се искачиле на врвот на топ-листата за дигитални албуми на ''Billboard''; Blackpink ја зазеле највисоката позиција за женска корејска група на топ-листата ''Social 50'';<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|title=Happy Anniversary, Blackpink: A Breakdown of Their Major Chart Accomplishments After 1 Year|work=Billboard|date=2017-08-11|access-date=2017-11-03|archive-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812025955/http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|url-status=live}}</ref> тие станале првите корејски изведувачи што влегле во топ-25 летни песни на [[YouTube]] со сингловите како ''As If It’s Your Last''. Заклучно со 2022 г., Blackpink важат за најуспешната [[к-поп]] женска група, чии албуми оствариле највисоки позиции на [[Billboard Hot 100|Billboard Hot 100]] и [[Billboard 200|Billboard 200]]. Тие се и првата женска к-поп група со четири сингла на првото место на светската топ-листа за продажба на дигитални песни на ''Billboard''. Во времето на објавувањето, ''Ddu-Du Ddu-Du'' било најгледаното корејско музичко видео во првите 24 часа на YouTube, а во јануари 2024 г. станало најгледаното музичко видео од некоја к-поп група на веб-страницата. Оваа позиција ја задржало до денес, заостанувајќи меѓу корејските изведувачи само зад хитот на раперот [[Psy]], ''Gangnam Style''. На трето место се наоѓа уште еден хит на групата, ''Kill This Love'', чиј спот бил најгледано видео во 24 часа воопшто (рекорд што подоцна го собориле [[BTS]] со хитот ''Boy with Luv'', потоа првото место повторно го зазеле BLACKPINK со песната ''How You Like That'', за подоцна повторно да бидат надминати од BTS — најпрвин со песната ''Dynamite'', а потоа и со ''Permission to Dance''). == Членови == {| class="wikitable" |- ! colspan=2 align="center" | Сценско име ! colspan=2 align="center" | Вистинско име ! rowspan=2 align="center" | Датум на раѓање ! rowspan=2 align="center" | Улога во групата |- ! align="center" | Мак. ! align="center" | Англ. ! align="center" | На македонски ! align="center" | [[Хангул]] / [[Тајландско писмо|Тајландско писмо]] |- |align="center" | Џису || align="center" | Jisoo |align="center" | Ким Џису || align="center" | 김지수 |align="center" | 3 јануари 1995 |align="center" | водечки вокал, визуел |- |align="center" | Џени || align="center" | Jennie |align="center" | Ким Џени || align="center" | 김제니 |align="center" | 16 јануари 1996 |align="center" | главна раперка, водечки вокал |- |align="center" | Розе || align="center" | Rosé | align="center"| Парк Чејонг<ref>Има и англиско име — Розана Парк</ref>|| align="center" | 박채영 |align="center" | 11 февруари 1997 |align="center" | главен вокал, водечка танчарка |- |align="center" | Лиса || align="center" | Lisa |align="center" | Лалиса Манобан<ref>При раѓање — Пранприја Манобан</ref>|| align="center" | ลลิสา มโนบาล | align="center"| 27 март 1997 |align="center" | главна танчарка, водечка раперка, макне |} == Дискографија == {{col-begin}} {{col-2}} ==== Корејски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[The Album (альбом BLACKPINK)|The Album]]'' (2020) * ''[[Born Pink]]'' (2022) === Миниалбуми === * ''[[Square Up]]'' (2018) * ''[[Kill This Love]]'' (2019) * ''Deadline'' (2026) {{col-2}} ==== Јапонски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[Blackpink In Your Area]]'' (2018) === Миниалбуми === * ''Blackpink'' (2017) {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Blackpink}} * {{матична|http://www.blackpinkofficial.com/}} (корејски и англиски) [[Категорија:Музички групи основани во 2016 година]] [[Категорија:Јужнокорејски женски групи]] gzf7nxrxh4swopkm4tgacgj7kdyrbza 5602699 5602698 2026-07-31T17:13:50Z Andrew012p 85224 /* Дискографија */ 5602699 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Blackpink | image = 20240809 Blackpink Pink Carpet 09.png | landscape = yes | alt = Blackpink во август 2024 година | caption = Blackpink во 2024 г.<br />Л–Д: Лиса, Џису, Џени, Розе | origin = [[Сеул]], Јужна Кореја | genre = {{hlist|[[к-поп]]|[[електронска музика]]|[[хип-хоп]]|трап}} | works = | years_active = {{start date|2016}}— | label = {{hlist|[[YG Entertainment|YG]]|[[YGEX]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[Universal Music Japan|Universal]]|[[Polydor Records|Polydor]]<ref>{{Cite web|title=Polydor Records Artists|work=Polydor Official Website |url=https://www.polydor.co.uk/artists/|access-date=January 22, 2026|archive-date=April 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230417093732/https://www.polydor.co.uk/artists/|url-status=dead}}</ref>}} | website = {{URL|blackpinkofficial.com}} | current_members = * Џису * Џени * Розе * Лиса }} '''Blackpink''' ({{Langx|ko|블랙핑크}}, {{Langx|ja|ブラックピンク}}) — јужнокорејска женска група основана во 2016 г. од страна на [[YG Entertainment]]. Колективот се состои од четири членки: Џису, Џени, Розе и Лиса. Дебитирале на 8 август 2016 г. со сингл-албумот ''[[Square One]]''. Blackpink станале првата женска група на [[YG Entertainment]] по дебито на [[2NE1]] во 2009 г. Нивните први пет сингла биле продадени во САД во тираж од 113.000 дигитални примероци, а сите нивни албуми се искачиле на врвот на топ-листата за дигитални албуми на ''Billboard''; Blackpink ја зазеле највисоката позиција за женска корејска група на топ-листата ''Social 50'';<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|title=Happy Anniversary, Blackpink: A Breakdown of Their Major Chart Accomplishments After 1 Year|work=Billboard|date=2017-08-11|access-date=2017-11-03|archive-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812025955/http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|url-status=live}}</ref> тие станале првите корејски изведувачи што влегле во топ-25 летни песни на [[YouTube]] со сингловите како ''As If It’s Your Last''. Заклучно со 2022 г., Blackpink важат за најуспешната [[к-поп]] женска група, чии албуми оствариле највисоки позиции на [[Billboard Hot 100|Billboard Hot 100]] и [[Billboard 200|Billboard 200]]. Тие се и првата женска к-поп група со четири сингла на првото место на светската топ-листа за продажба на дигитални песни на ''Billboard''. Во времето на објавувањето, ''Ddu-Du Ddu-Du'' било најгледаното корејско музичко видео во првите 24 часа на YouTube, а во јануари 2024 г. станало најгледаното музичко видео од некоја к-поп група на веб-страницата. Оваа позиција ја задржало до денес, заостанувајќи меѓу корејските изведувачи само зад хитот на раперот [[Psy]], ''Gangnam Style''. На трето место се наоѓа уште еден хит на групата, ''Kill This Love'', чиј спот бил најгледано видео во 24 часа воопшто (рекорд што подоцна го собориле [[BTS]] со хитот ''Boy with Luv'', потоа првото место повторно го зазеле BLACKPINK со песната ''How You Like That'', за подоцна повторно да бидат надминати од BTS — најпрвин со песната ''Dynamite'', а потоа и со ''Permission to Dance''). == Членови == {| class="wikitable" |- ! colspan=2 align="center" | Сценско име ! colspan=2 align="center" | Вистинско име ! rowspan=2 align="center" | Датум на раѓање ! rowspan=2 align="center" | Улога во групата |- ! align="center" | Мак. ! align="center" | Англ. ! align="center" | На македонски ! align="center" | [[Хангул]] / [[Тајландско писмо|Тајландско писмо]] |- |align="center" | Џису || align="center" | Jisoo |align="center" | Ким Џису || align="center" | 김지수 |align="center" | 3 јануари 1995 |align="center" | водечки вокал, визуел |- |align="center" | Џени || align="center" | Jennie |align="center" | Ким Џени || align="center" | 김제니 |align="center" | 16 јануари 1996 |align="center" | главна раперка, водечки вокал |- |align="center" | Розе || align="center" | Rosé | align="center"| Парк Чејонг<ref>Има и англиско име — Розана Парк</ref>|| align="center" | 박채영 |align="center" | 11 февруари 1997 |align="center" | главен вокал, водечка танчарка |- |align="center" | Лиса || align="center" | Lisa |align="center" | Лалиса Манобан<ref>При раѓање — Пранприја Манобан</ref>|| align="center" | ลลิสา มโนบาล | align="center"| 27 март 1997 |align="center" | главна танчарка, водечка раперка, макне |} == Дискографија == {{col-begin}} {{col-2}} ==== Корејски албуми ==== === Студиски албуми === * ''The Album'' (2020) * ''[[Born Pink]]'' (2022) === Миниалбуми === * ''[[Square Up]]'' (2018) * ''[[Kill This Love]]'' (2019) * ''Deadline'' (2026) {{col-2}} ==== Јапонски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[Blackpink In Your Area]]'' (2018) === Миниалбуми === * ''Blackpink'' (2017) {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Blackpink}} * {{матична|http://www.blackpinkofficial.com/}} (корејски и англиски) [[Категорија:Музички групи основани во 2016 година]] [[Категорија:Јужнокорејски женски групи]] 1ey9aznl5n07sqg3g5r99duhinwnb99 5602701 5602699 2026-07-31T17:16:56Z Andrew012p 85224 /* Членови */ 5602701 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Blackpink | image = 20240809 Blackpink Pink Carpet 09.png | landscape = yes | alt = Blackpink во август 2024 година | caption = Blackpink во 2024 г.<br />Л–Д: Лиса, Џису, Џени, Розе | origin = [[Сеул]], Јужна Кореја | genre = {{hlist|[[к-поп]]|[[електронска музика]]|[[хип-хоп]]|трап}} | works = | years_active = {{start date|2016}}— | label = {{hlist|[[YG Entertainment|YG]]|[[YGEX]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[Universal Music Japan|Universal]]|[[Polydor Records|Polydor]]<ref>{{Cite web|title=Polydor Records Artists|work=Polydor Official Website |url=https://www.polydor.co.uk/artists/|access-date=January 22, 2026|archive-date=April 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230417093732/https://www.polydor.co.uk/artists/|url-status=dead}}</ref>}} | website = {{URL|blackpinkofficial.com}} | current_members = * Џису * Џени * Розе * Лиса }} '''Blackpink''' ({{Langx|ko|블랙핑크}}, {{Langx|ja|ブラックピンク}}) — јужнокорејска женска група основана во 2016 г. од страна на [[YG Entertainment]]. Колективот се состои од четири членки: Џису, Џени, Розе и Лиса. Дебитирале на 8 август 2016 г. со сингл-албумот ''[[Square One]]''. Blackpink станале првата женска група на [[YG Entertainment]] по дебито на [[2NE1]] во 2009 г. Нивните први пет сингла биле продадени во САД во тираж од 113.000 дигитални примероци, а сите нивни албуми се искачиле на врвот на топ-листата за дигитални албуми на ''Billboard''; Blackpink ја зазеле највисоката позиција за женска корејска група на топ-листата ''Social 50'';<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|title=Happy Anniversary, Blackpink: A Breakdown of Their Major Chart Accomplishments After 1 Year|work=Billboard|date=2017-08-11|access-date=2017-11-03|archive-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812025955/http://www.billboard.com/articles/columns/k-town/7898029/blackpink-one-year-anniversary-chart-statistics-bubbling-under|url-status=live}}</ref> тие станале првите корејски изведувачи што влегле во топ-25 летни песни на [[YouTube]] со сингловите како ''As If It’s Your Last''. Заклучно со 2022 г., Blackpink важат за најуспешната [[к-поп]] женска група, чии албуми оствариле највисоки позиции на [[Billboard Hot 100|Billboard Hot 100]] и [[Billboard 200|Billboard 200]]. Тие се и првата женска к-поп група со четири сингла на првото место на светската топ-листа за продажба на дигитални песни на ''Billboard''. Во времето на објавувањето, ''Ddu-Du Ddu-Du'' било најгледаното корејско музичко видео во првите 24 часа на YouTube, а во јануари 2024 г. станало најгледаното музичко видео од некоја к-поп група на веб-страницата. Оваа позиција ја задржало до денес, заостанувајќи меѓу корејските изведувачи само зад хитот на раперот [[Psy]], ''Gangnam Style''. На трето место се наоѓа уште еден хит на групата, ''Kill This Love'', чиј спот бил најгледано видео во 24 часа воопшто (рекорд што подоцна го собориле [[BTS]] со хитот ''Boy with Luv'', потоа првото место повторно го зазеле BLACKPINK со песната ''How You Like That'', за подоцна повторно да бидат надминати од BTS — најпрвин со песната ''Dynamite'', а потоа и со ''Permission to Dance''). == Членови == {| class="wikitable" |- ! colspan=2 align="center" | Сценско име ! colspan=2 align="center" | Вистинско име ! rowspan=2 align="center" | Датум на раѓање ! rowspan=2 align="center" | Улога во групата |- ! align="center" | Мак. ! align="center" | Англ. ! align="center" | На македонски ! align="center" | [[Хангул]] / [[Тајландско писмо|Тајландски]] |- |align="center" | Џису || align="center" | Jisoo |align="center" | Ким Џису || align="center" | 김지수 |align="center" | 3 јануари 1995 |align="center" | водечки вокал, визуел |- |align="center" | Џени || align="center" | Jennie |align="center" | Ким Џени || align="center" | 김제니 |align="center" | 16 јануари 1996 |align="center" | главна раперка, водечки вокал |- |align="center" | Розе || align="center" | Rosé | align="center"| Парк Чејонг<ref>Има и англиско име — Розана Парк</ref>|| align="center" | 박채영 |align="center" | 11 февруари 1997 |align="center" | главен вокал, водечка танчарка |- |align="center" | Лиса || align="center" | Lisa |align="center" | Лалиса Манобан<ref>При раѓање — Пранприја Манобан</ref>|| align="center" | ลลิสา มโนบาล | align="center"| 27 март 1997 |align="center" | главна танчарка, водечка раперка, макне |} == Дискографија == {{col-begin}} {{col-2}} ==== Корејски албуми ==== === Студиски албуми === * ''The Album'' (2020) * ''[[Born Pink]]'' (2022) === Миниалбуми === * ''[[Square Up]]'' (2018) * ''[[Kill This Love]]'' (2019) * ''Deadline'' (2026) {{col-2}} ==== Јапонски албуми ==== === Студиски албуми === * ''[[Blackpink In Your Area]]'' (2018) === Миниалбуми === * ''Blackpink'' (2017) {{col-end}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Blackpink}} * {{матична|http://www.blackpinkofficial.com/}} (корејски и англиски) [[Категорија:Музички групи основани во 2016 година]] [[Категорија:Јужнокорејски женски групи]] h1xjcbcq0guhcklag1npup19nqgwnbg 1 1400414 5602692 2026-07-31T17:05:23Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5602692 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1400415 5602704 2026-07-31T18:42:18Z Gurther 105215 Создадена страница со: {{Инфокутија Личност|name=Костадин Палешутски|birth_name=Костадин Љубенов Палешутски|birth_date=[[8 мај]] [[1939]] {{мали|(возр. 87)}}|birth_place=[[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]], [[Општина Грмен|Грменско]], [[Пиринска Македонија]]|alma mater=[[Софиски универзитет]]|occupation=Историчар... 5602704 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност|name=Костадин Палешутски|birth_name=Костадин Љубенов Палешутски|birth_date=[[8 мај]] [[1939]] {{мали|(возр. 87)}}|birth_place=[[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]], [[Општина Грмен|Грменско]], [[Пиринска Македонија]]|alma mater=[[Софиски универзитет]]|occupation=Историчар и професор|ethnicity=[[Македонец]]}} '''Костадин Љубенов Палешутски''' (р. [[8 мај]] [[1939]] во [[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]]) — [[Македонец|македонски]] [[историчар]] и професор. Претежно познат по неговото истражување на [[Македонското прашање]]. == Животопис == Костадин Палешутски е роден на [[8 мај]] [[1939|1939 година]] во [[Пирински Македонци|македонското]] [[Скребатно (Пиринско)|село Скребатно, Пиринска Македонија]]. Стекнал основно образование во [[Општина Грмен|Грменско]]. Стекнал више образование во [[Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]]. Дипломирал во [[1962|1962 година]] за [[Историја]]. Меѓу 1962-[[1964|1964 година]] работел како професор по историја во [[Неврокоп]]. Специјализирал во Белград и Загреб меѓу [[1966]]-[[1967|1967 година]]. Освен тоа, бил кандидат за историски науки од [[1969|1969 година]].<ref>Чолов, Петър. Български историци. Биографично-библиографски справочник. София, Академично издателство „Проф. Марин Дринов“, 1999, с. 215.</ref> Во [[1971|1971 година]], Службениот весник на [[Народна Република Бугарија]] изјавила вработување за асистен-историчар. Поточно за новиот век на [[Историја на Бугарија|историјата на Бугарија]]. Двата кандидати биле Палешутски и Стефан Дојнов од Царева Ливада, [[Габрово (област)|Габровско]]. Дисертација на Палешутски било за [[Македонското прашање]] додека на Дојнов било за [[Бугарска преродба|преродбата во Бугарија]]. Според тогашниот закон за високо образование, било предвидувано предност за дисертации од иста област. Поради тоа, тогашниот совет било во дилема за дали [[историјата на македонскиот народ]] и историјата на Бугарија била заедничка. Како резултат на тоа тие побарале помош од Министерството за образование на Бугарија, добиле одговор дека требало да одлучи Советот на Софискиот факултет. Со таа цел била основана комисија која го донела одлуката: ''нема заедничка историја меѓу Македонија и Бугарија''.<ref>{{Наведени вести|url=https://kultura.bg/web/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BF%D0%BE-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8A%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81/|title=История по целесъобразност или целесъобразна история|last=Дечев|first=Стефан|date=18 декември 2019|work=Култура}}</ref> Во [[1976|1976 година]] продолжил со неговото образование во [[Москва]]. Од [[1975|1975 година]] сѐ до [[1990|1990 година]], работел како член на Државната сигурност — огранок на [[КГБ|Комитетот за државна сигурност на Советскиот Сојуз]].<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:1XtsTuUcHzkJ:ceacbg.com/images/pdf/230-%25D0%2592%25D0%2590%25D0%259A.pdf+&hl=en&pid=bl&srcid=ADGEESg_zJT9Ma4VwSUlAHvbK6hi5eZIMLXUyfLl6fCrYlp088ob1y7X7dBzdf37cwrm9MXH82mk6cfPW3t4AUGOuso3sXlla1-4IrWd-oYNwK7nPgixwZsP2B5D2y1JDLvneqocaspu&sig=AHIEtbSA9AiIEx7Fq0EkkxzmAr6ls6a8AA Р Е Ш Е Н И Е № 230/16.06.2011 г. на Комисията за разкриване на документите, стр.69 – 70], ceacbg.com</ref> По падот на [[комунизмот]] во Бугарија, Палешутски почнал да работи во југозападен универзитет „Неофит Рилски“ во [[Горна Џумаја]].<ref>[http://agencia.bg/news/15/5853 С митинг край гробищата започна демокрацията в Благоевград], agencia.bg, 30.11.2011 г.</ref> == Дела == * „[http://www.promacedonia.org/kp_b/index.html Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 – 1941]“ (1983). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://macedonia.kroraina.com/kp_ju/index.html Югославската комунистическа партия и македонският въпрос, 1919 – 1945]“ (1985). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://www.strumski.com/books/Kostadin_Paleshutski_Makedonskoto_Osvoboditelno_Dvizhenie_Sled_WWI.pdf Македонското освободително движение след Първата световна война (1918 – 1924)]“ (1993). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „Македонското освободително движение 1924 – 1934“ (1998). Софија: Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ == Наводи == {{Наводи}} 1qyf4cq0qk0vn7vomyjo1twuc8a2g5n 5602705 5602704 2026-07-31T18:43:13Z Gurther 105215 5602705 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност|name=Костадин Палешутски|birth_name=Костадин Љубенов Палешутски|birth_date=[[8 мај]] [[1939]] {{мали|(возр. 87)}}|birth_place=[[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]], [[Општина Грмен|Грменско]], [[Пиринска Македонија]]|alma mater=[[Софиски универзитет]]|occupation=Историчар и професор|ethnicity=[[Македонец]]}} '''Костадин Љубенов Палешутски''' (р. [[8 мај]] [[1939]] во [[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]]) — [[Македонец|македонски]] [[историчар]] и професор. Претежно познат по неговото истражување на [[Македонското прашање]]. == Животопис == Костадин Палешутски е роден на [[8 мај]] [[1939|1939 година]] во [[Пирински Македонци|македонското]] [[Скребатно (Пиринско)|село Скребатно, Пиринска Македонија]]. Стекнал основно образование во [[Општина Грмен|Грменско]]. Стекнал више образование во [[Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]]. Дипломирал во [[1962|1962 година]] за [[Историја]]. Меѓу 1962-[[1964|1964 година]] работел како професор по историја во [[Неврокоп]]. Специјализирал во Белград и Загреб меѓу [[1966]]-[[1967|1967 година]]. Освен тоа, бил кандидат за историски науки од [[1969|1969 година]].<ref>Чолов, Петър. Български историци. Биографично-библиографски справочник. София, Академично издателство „Проф. Марин Дринов“, 1999, с. 215.</ref> Во [[1971|1971 година]], Службениот весник на [[Народна Република Бугарија]] изјавила вработување за асистен-историчар. Поточно за новиот век на [[Историја на Бугарија|историјата на Бугарија]]. Двата кандидати биле Палешутски и Стефан Дојнов од Царева Ливада, [[Габрово (област)|Габровско]]. Дисертација на Палешутски било за [[Македонското прашање]] додека на Дојнов било за [[Бугарска преродба|преродбата во Бугарија]]. Според тогашниот закон за високо образование, било предвидувано предност за дисертации од иста област. Поради тоа, тогашниот совет било во дилема за дали [[историјата на македонскиот народ]] и историјата на Бугарија била заедничка. Како резултат на тоа тие побарале помош од Министерството за образование на Бугарија, добиле одговор дека требало да одлучи Советот на Софискиот факултет. Со таа цел била основана комисија која го донела одлуката: ''нема заедничка историја меѓу Македонија и Бугарија''.<ref>{{Наведени вести|url=https://kultura.bg/web/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BF%D0%BE-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8A%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81/|title=История по целесъобразност или целесъобразна история|last=Дечев|first=Стефан|date=18 декември 2019|work=Култура}}</ref> Во [[1976|1976 година]] продолжил со неговото образование во [[Москва]]. Од [[1975|1975 година]] сѐ до [[1990|1990 година]], работел како член на Државната сигурност — огранок на [[КГБ|Комитетот за државна сигурност на Советскиот Сојуз]].<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:1XtsTuUcHzkJ:ceacbg.com/images/pdf/230-%25D0%2592%25D0%2590%25D0%259A.pdf+&hl=en&pid=bl&srcid=ADGEESg_zJT9Ma4VwSUlAHvbK6hi5eZIMLXUyfLl6fCrYlp088ob1y7X7dBzdf37cwrm9MXH82mk6cfPW3t4AUGOuso3sXlla1-4IrWd-oYNwK7nPgixwZsP2B5D2y1JDLvneqocaspu&sig=AHIEtbSA9AiIEx7Fq0EkkxzmAr6ls6a8AA Р Е Ш Е Н И Е № 230/16.06.2011 г. на Комисията за разкриване на документите, стр.69 – 70], ceacbg.com</ref> По падот на [[комунизмот]] во Бугарија, Палешутски почнал да работи во југозападен универзитет „Неофит Рилски“ во [[Горна Џумаја]].<ref>[http://agencia.bg/news/15/5853 С митинг край гробищата започна демокрацията в Благоевград], agencia.bg, 30.11.2011 г.</ref> == Дела == * „[http://www.promacedonia.org/kp_b/index.html Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 – 1941]“ (1983). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://macedonia.kroraina.com/kp_ju/index.html Югославската комунистическа партия и македонският въпрос, 1919 – 1945]“ (1985). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://www.strumski.com/books/Kostadin_Paleshutski_Makedonskoto_Osvoboditelno_Dvizhenie_Sled_WWI.pdf Македонското освободително движение след Първата световна война (1918 – 1924)]“ (1993). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „Македонското освободително движение 1924 – 1934“ (1998). Софија: Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Палешутски, Костадин}} 45nflvo42aljg7smtx6wp7ni93beduq 5602711 5602705 2026-07-31T18:46:30Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Скребатно (Пиринско)]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602711 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност|name=Костадин Палешутски|birth_name=Костадин Љубенов Палешутски|birth_date=[[8 мај]] [[1939]] {{мали|(возр. 87)}}|birth_place=[[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]], [[Општина Грмен|Грменско]], [[Пиринска Македонија]]|alma mater=[[Софиски универзитет]]|occupation=Историчар и професор|ethnicity=[[Македонец]]}} '''Костадин Љубенов Палешутски''' (р. [[8 мај]] [[1939]] во [[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]]) — [[Македонец|македонски]] [[историчар]] и професор. Претежно познат по неговото истражување на [[Македонското прашање]]. == Животопис == Костадин Палешутски е роден на [[8 мај]] [[1939|1939 година]] во [[Пирински Македонци|македонското]] [[Скребатно (Пиринско)|село Скребатно, Пиринска Македонија]]. Стекнал основно образование во [[Општина Грмен|Грменско]]. Стекнал више образование во [[Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]]. Дипломирал во [[1962|1962 година]] за [[Историја]]. Меѓу 1962-[[1964|1964 година]] работел како професор по историја во [[Неврокоп]]. Специјализирал во Белград и Загреб меѓу [[1966]]-[[1967|1967 година]]. Освен тоа, бил кандидат за историски науки од [[1969|1969 година]].<ref>Чолов, Петър. Български историци. Биографично-библиографски справочник. София, Академично издателство „Проф. Марин Дринов“, 1999, с. 215.</ref> Во [[1971|1971 година]], Службениот весник на [[Народна Република Бугарија]] изјавила вработување за асистен-историчар. Поточно за новиот век на [[Историја на Бугарија|историјата на Бугарија]]. Двата кандидати биле Палешутски и Стефан Дојнов од Царева Ливада, [[Габрово (област)|Габровско]]. Дисертација на Палешутски било за [[Македонското прашање]] додека на Дојнов било за [[Бугарска преродба|преродбата во Бугарија]]. Според тогашниот закон за високо образование, било предвидувано предност за дисертации од иста област. Поради тоа, тогашниот совет било во дилема за дали [[историјата на македонскиот народ]] и историјата на Бугарија била заедничка. Како резултат на тоа тие побарале помош од Министерството за образование на Бугарија, добиле одговор дека требало да одлучи Советот на Софискиот факултет. Со таа цел била основана комисија која го донела одлуката: ''нема заедничка историја меѓу Македонија и Бугарија''.<ref>{{Наведени вести|url=https://kultura.bg/web/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BF%D0%BE-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8A%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81/|title=История по целесъобразност или целесъобразна история|last=Дечев|first=Стефан|date=18 декември 2019|work=Култура}}</ref> Во [[1976|1976 година]] продолжил со неговото образование во [[Москва]]. Од [[1975|1975 година]] сѐ до [[1990|1990 година]], работел како член на Државната сигурност — огранок на [[КГБ|Комитетот за државна сигурност на Советскиот Сојуз]].<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:1XtsTuUcHzkJ:ceacbg.com/images/pdf/230-%25D0%2592%25D0%2590%25D0%259A.pdf+&hl=en&pid=bl&srcid=ADGEESg_zJT9Ma4VwSUlAHvbK6hi5eZIMLXUyfLl6fCrYlp088ob1y7X7dBzdf37cwrm9MXH82mk6cfPW3t4AUGOuso3sXlla1-4IrWd-oYNwK7nPgixwZsP2B5D2y1JDLvneqocaspu&sig=AHIEtbSA9AiIEx7Fq0EkkxzmAr6ls6a8AA Р Е Ш Е Н И Е № 230/16.06.2011 г. на Комисията за разкриване на документите, стр.69 – 70], ceacbg.com</ref> По падот на [[комунизмот]] во Бугарија, Палешутски почнал да работи во југозападен универзитет „Неофит Рилски“ во [[Горна Џумаја]].<ref>[http://agencia.bg/news/15/5853 С митинг край гробищата започна демокрацията в Благоевград], agencia.bg, 30.11.2011 г.</ref> == Дела == * „[http://www.promacedonia.org/kp_b/index.html Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 – 1941]“ (1983). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://macedonia.kroraina.com/kp_ju/index.html Югославската комунистическа партия и македонският въпрос, 1919 – 1945]“ (1985). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://www.strumski.com/books/Kostadin_Paleshutski_Makedonskoto_Osvoboditelno_Dvizhenie_Sled_WWI.pdf Македонското освободително движение след Първата световна война (1918 – 1924)]“ (1993). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „Македонското освободително движение 1924 – 1934“ (1998). Софија: Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Палешутски, Костадин}} [[Категорија:Скребатно (Пиринско)]] 60sylztml84r08xha9n9cpaka8amh8l 5602712 5602711 2026-07-31T18:46:39Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Родени во 1939 година]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602712 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност|name=Костадин Палешутски|birth_name=Костадин Љубенов Палешутски|birth_date=[[8 мај]] [[1939]] {{мали|(возр. 87)}}|birth_place=[[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]], [[Општина Грмен|Грменско]], [[Пиринска Македонија]]|alma mater=[[Софиски универзитет]]|occupation=Историчар и професор|ethnicity=[[Македонец]]}} '''Костадин Љубенов Палешутски''' (р. [[8 мај]] [[1939]] во [[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]]) — [[Македонец|македонски]] [[историчар]] и професор. Претежно познат по неговото истражување на [[Македонското прашање]]. == Животопис == Костадин Палешутски е роден на [[8 мај]] [[1939|1939 година]] во [[Пирински Македонци|македонското]] [[Скребатно (Пиринско)|село Скребатно, Пиринска Македонија]]. Стекнал основно образование во [[Општина Грмен|Грменско]]. Стекнал више образование во [[Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]]. Дипломирал во [[1962|1962 година]] за [[Историја]]. Меѓу 1962-[[1964|1964 година]] работел како професор по историја во [[Неврокоп]]. Специјализирал во Белград и Загреб меѓу [[1966]]-[[1967|1967 година]]. Освен тоа, бил кандидат за историски науки од [[1969|1969 година]].<ref>Чолов, Петър. Български историци. Биографично-библиографски справочник. София, Академично издателство „Проф. Марин Дринов“, 1999, с. 215.</ref> Во [[1971|1971 година]], Службениот весник на [[Народна Република Бугарија]] изјавила вработување за асистен-историчар. Поточно за новиот век на [[Историја на Бугарија|историјата на Бугарија]]. Двата кандидати биле Палешутски и Стефан Дојнов од Царева Ливада, [[Габрово (област)|Габровско]]. Дисертација на Палешутски било за [[Македонското прашање]] додека на Дојнов било за [[Бугарска преродба|преродбата во Бугарија]]. Според тогашниот закон за високо образование, било предвидувано предност за дисертации од иста област. Поради тоа, тогашниот совет било во дилема за дали [[историјата на македонскиот народ]] и историјата на Бугарија била заедничка. Како резултат на тоа тие побарале помош од Министерството за образование на Бугарија, добиле одговор дека требало да одлучи Советот на Софискиот факултет. Со таа цел била основана комисија која го донела одлуката: ''нема заедничка историја меѓу Македонија и Бугарија''.<ref>{{Наведени вести|url=https://kultura.bg/web/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BF%D0%BE-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8A%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81/|title=История по целесъобразност или целесъобразна история|last=Дечев|first=Стефан|date=18 декември 2019|work=Култура}}</ref> Во [[1976|1976 година]] продолжил со неговото образование во [[Москва]]. Од [[1975|1975 година]] сѐ до [[1990|1990 година]], работел како член на Државната сигурност — огранок на [[КГБ|Комитетот за државна сигурност на Советскиот Сојуз]].<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:1XtsTuUcHzkJ:ceacbg.com/images/pdf/230-%25D0%2592%25D0%2590%25D0%259A.pdf+&hl=en&pid=bl&srcid=ADGEESg_zJT9Ma4VwSUlAHvbK6hi5eZIMLXUyfLl6fCrYlp088ob1y7X7dBzdf37cwrm9MXH82mk6cfPW3t4AUGOuso3sXlla1-4IrWd-oYNwK7nPgixwZsP2B5D2y1JDLvneqocaspu&sig=AHIEtbSA9AiIEx7Fq0EkkxzmAr6ls6a8AA Р Е Ш Е Н И Е № 230/16.06.2011 г. на Комисията за разкриване на документите, стр.69 – 70], ceacbg.com</ref> По падот на [[комунизмот]] во Бугарија, Палешутски почнал да работи во југозападен универзитет „Неофит Рилски“ во [[Горна Џумаја]].<ref>[http://agencia.bg/news/15/5853 С митинг край гробищата започна демокрацията в Благоевград], agencia.bg, 30.11.2011 г.</ref> == Дела == * „[http://www.promacedonia.org/kp_b/index.html Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 – 1941]“ (1983). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://macedonia.kroraina.com/kp_ju/index.html Югославската комунистическа партия и македонският въпрос, 1919 – 1945]“ (1985). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://www.strumski.com/books/Kostadin_Paleshutski_Makedonskoto_Osvoboditelno_Dvizhenie_Sled_WWI.pdf Македонското освободително движение след Първата световна война (1918 – 1924)]“ (1993). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „Македонското освободително движение 1924 – 1934“ (1998). Софија: Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Палешутски, Костадин}} [[Категорија:Скребатно (Пиринско)]] [[Категорија:Родени во 1939 година]] bww6s6njydvpjv63vznmtvwm8lrviyj 5602713 5602712 2026-07-31T18:46:47Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Луѓе од Пиринска Македонија]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602713 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност|name=Костадин Палешутски|birth_name=Костадин Љубенов Палешутски|birth_date=[[8 мај]] [[1939]] {{мали|(возр. 87)}}|birth_place=[[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]], [[Општина Грмен|Грменско]], [[Пиринска Македонија]]|alma mater=[[Софиски универзитет]]|occupation=Историчар и професор|ethnicity=[[Македонец]]}} '''Костадин Љубенов Палешутски''' (р. [[8 мај]] [[1939]] во [[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]]) — [[Македонец|македонски]] [[историчар]] и професор. Претежно познат по неговото истражување на [[Македонското прашање]]. == Животопис == Костадин Палешутски е роден на [[8 мај]] [[1939|1939 година]] во [[Пирински Македонци|македонското]] [[Скребатно (Пиринско)|село Скребатно, Пиринска Македонија]]. Стекнал основно образование во [[Општина Грмен|Грменско]]. Стекнал више образование во [[Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]]. Дипломирал во [[1962|1962 година]] за [[Историја]]. Меѓу 1962-[[1964|1964 година]] работел како професор по историја во [[Неврокоп]]. Специјализирал во Белград и Загреб меѓу [[1966]]-[[1967|1967 година]]. Освен тоа, бил кандидат за историски науки од [[1969|1969 година]].<ref>Чолов, Петър. Български историци. Биографично-библиографски справочник. София, Академично издателство „Проф. Марин Дринов“, 1999, с. 215.</ref> Во [[1971|1971 година]], Службениот весник на [[Народна Република Бугарија]] изјавила вработување за асистен-историчар. Поточно за новиот век на [[Историја на Бугарија|историјата на Бугарија]]. Двата кандидати биле Палешутски и Стефан Дојнов од Царева Ливада, [[Габрово (област)|Габровско]]. Дисертација на Палешутски било за [[Македонското прашање]] додека на Дојнов било за [[Бугарска преродба|преродбата во Бугарија]]. Според тогашниот закон за високо образование, било предвидувано предност за дисертации од иста област. Поради тоа, тогашниот совет било во дилема за дали [[историјата на македонскиот народ]] и историјата на Бугарија била заедничка. Како резултат на тоа тие побарале помош од Министерството за образование на Бугарија, добиле одговор дека требало да одлучи Советот на Софискиот факултет. Со таа цел била основана комисија која го донела одлуката: ''нема заедничка историја меѓу Македонија и Бугарија''.<ref>{{Наведени вести|url=https://kultura.bg/web/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BF%D0%BE-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8A%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81/|title=История по целесъобразност или целесъобразна история|last=Дечев|first=Стефан|date=18 декември 2019|work=Култура}}</ref> Во [[1976|1976 година]] продолжил со неговото образование во [[Москва]]. Од [[1975|1975 година]] сѐ до [[1990|1990 година]], работел како член на Државната сигурност — огранок на [[КГБ|Комитетот за државна сигурност на Советскиот Сојуз]].<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:1XtsTuUcHzkJ:ceacbg.com/images/pdf/230-%25D0%2592%25D0%2590%25D0%259A.pdf+&hl=en&pid=bl&srcid=ADGEESg_zJT9Ma4VwSUlAHvbK6hi5eZIMLXUyfLl6fCrYlp088ob1y7X7dBzdf37cwrm9MXH82mk6cfPW3t4AUGOuso3sXlla1-4IrWd-oYNwK7nPgixwZsP2B5D2y1JDLvneqocaspu&sig=AHIEtbSA9AiIEx7Fq0EkkxzmAr6ls6a8AA Р Е Ш Е Н И Е № 230/16.06.2011 г. на Комисията за разкриване на документите, стр.69 – 70], ceacbg.com</ref> По падот на [[комунизмот]] во Бугарија, Палешутски почнал да работи во југозападен универзитет „Неофит Рилски“ во [[Горна Џумаја]].<ref>[http://agencia.bg/news/15/5853 С митинг край гробищата започна демокрацията в Благоевград], agencia.bg, 30.11.2011 г.</ref> == Дела == * „[http://www.promacedonia.org/kp_b/index.html Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 – 1941]“ (1983). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://macedonia.kroraina.com/kp_ju/index.html Югославската комунистическа партия и македонският въпрос, 1919 – 1945]“ (1985). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://www.strumski.com/books/Kostadin_Paleshutski_Makedonskoto_Osvoboditelno_Dvizhenie_Sled_WWI.pdf Македонското освободително движение след Първата световна война (1918 – 1924)]“ (1993). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „Македонското освободително движение 1924 – 1934“ (1998). Софија: Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Палешутски, Костадин}} [[Категорија:Скребатно (Пиринско)]] [[Категорија:Родени во 1939 година]] [[Категорија:Луѓе од Пиринска Македонија]] l2xvdrt79l9qvzvhz8ep3uhs2lgt9fb 5602714 5602713 2026-07-31T18:46:54Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Македонци во Бугарија]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602714 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност|name=Костадин Палешутски|birth_name=Костадин Љубенов Палешутски|birth_date=[[8 мај]] [[1939]] {{мали|(возр. 87)}}|birth_place=[[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]], [[Општина Грмен|Грменско]], [[Пиринска Македонија]]|alma mater=[[Софиски универзитет]]|occupation=Историчар и професор|ethnicity=[[Македонец]]}} '''Костадин Љубенов Палешутски''' (р. [[8 мај]] [[1939]] во [[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]]) — [[Македонец|македонски]] [[историчар]] и професор. Претежно познат по неговото истражување на [[Македонското прашање]]. == Животопис == Костадин Палешутски е роден на [[8 мај]] [[1939|1939 година]] во [[Пирински Македонци|македонското]] [[Скребатно (Пиринско)|село Скребатно, Пиринска Македонија]]. Стекнал основно образование во [[Општина Грмен|Грменско]]. Стекнал више образование во [[Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]]. Дипломирал во [[1962|1962 година]] за [[Историја]]. Меѓу 1962-[[1964|1964 година]] работел како професор по историја во [[Неврокоп]]. Специјализирал во Белград и Загреб меѓу [[1966]]-[[1967|1967 година]]. Освен тоа, бил кандидат за историски науки од [[1969|1969 година]].<ref>Чолов, Петър. Български историци. Биографично-библиографски справочник. София, Академично издателство „Проф. Марин Дринов“, 1999, с. 215.</ref> Во [[1971|1971 година]], Службениот весник на [[Народна Република Бугарија]] изјавила вработување за асистен-историчар. Поточно за новиот век на [[Историја на Бугарија|историјата на Бугарија]]. Двата кандидати биле Палешутски и Стефан Дојнов од Царева Ливада, [[Габрово (област)|Габровско]]. Дисертација на Палешутски било за [[Македонското прашање]] додека на Дојнов било за [[Бугарска преродба|преродбата во Бугарија]]. Според тогашниот закон за високо образование, било предвидувано предност за дисертации од иста област. Поради тоа, тогашниот совет било во дилема за дали [[историјата на македонскиот народ]] и историјата на Бугарија била заедничка. Како резултат на тоа тие побарале помош од Министерството за образование на Бугарија, добиле одговор дека требало да одлучи Советот на Софискиот факултет. Со таа цел била основана комисија која го донела одлуката: ''нема заедничка историја меѓу Македонија и Бугарија''.<ref>{{Наведени вести|url=https://kultura.bg/web/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BF%D0%BE-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8A%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81/|title=История по целесъобразност или целесъобразна история|last=Дечев|first=Стефан|date=18 декември 2019|work=Култура}}</ref> Во [[1976|1976 година]] продолжил со неговото образование во [[Москва]]. Од [[1975|1975 година]] сѐ до [[1990|1990 година]], работел како член на Државната сигурност — огранок на [[КГБ|Комитетот за државна сигурност на Советскиот Сојуз]].<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:1XtsTuUcHzkJ:ceacbg.com/images/pdf/230-%25D0%2592%25D0%2590%25D0%259A.pdf+&hl=en&pid=bl&srcid=ADGEESg_zJT9Ma4VwSUlAHvbK6hi5eZIMLXUyfLl6fCrYlp088ob1y7X7dBzdf37cwrm9MXH82mk6cfPW3t4AUGOuso3sXlla1-4IrWd-oYNwK7nPgixwZsP2B5D2y1JDLvneqocaspu&sig=AHIEtbSA9AiIEx7Fq0EkkxzmAr6ls6a8AA Р Е Ш Е Н И Е № 230/16.06.2011 г. на Комисията за разкриване на документите, стр.69 – 70], ceacbg.com</ref> По падот на [[комунизмот]] во Бугарија, Палешутски почнал да работи во југозападен универзитет „Неофит Рилски“ во [[Горна Џумаја]].<ref>[http://agencia.bg/news/15/5853 С митинг край гробищата започна демокрацията в Благоевград], agencia.bg, 30.11.2011 г.</ref> == Дела == * „[http://www.promacedonia.org/kp_b/index.html Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 – 1941]“ (1983). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://macedonia.kroraina.com/kp_ju/index.html Югославската комунистическа партия и македонският въпрос, 1919 – 1945]“ (1985). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://www.strumski.com/books/Kostadin_Paleshutski_Makedonskoto_Osvoboditelno_Dvizhenie_Sled_WWI.pdf Македонското освободително движение след Първата световна война (1918 – 1924)]“ (1993). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „Македонското освободително движение 1924 – 1934“ (1998). Софија: Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Палешутски, Костадин}} [[Категорија:Скребатно (Пиринско)]] [[Категорија:Родени во 1939 година]] [[Категорија:Луѓе од Пиринска Македонија]] [[Категорија:Македонци во Бугарија]] goq0tqahvi771jxexr32gypbqk00cp9 5602715 5602714 2026-07-31T18:47:32Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Македонски историчари]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602715 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност|name=Костадин Палешутски|birth_name=Костадин Љубенов Палешутски|birth_date=[[8 мај]] [[1939]] {{мали|(возр. 87)}}|birth_place=[[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]], [[Општина Грмен|Грменско]], [[Пиринска Македонија]]|alma mater=[[Софиски универзитет]]|occupation=Историчар и професор|ethnicity=[[Македонец]]}} '''Костадин Љубенов Палешутски''' (р. [[8 мај]] [[1939]] во [[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]]) — [[Македонец|македонски]] [[историчар]] и професор. Претежно познат по неговото истражување на [[Македонското прашање]]. == Животопис == Костадин Палешутски е роден на [[8 мај]] [[1939|1939 година]] во [[Пирински Македонци|македонското]] [[Скребатно (Пиринско)|село Скребатно, Пиринска Македонија]]. Стекнал основно образование во [[Општина Грмен|Грменско]]. Стекнал више образование во [[Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]]. Дипломирал во [[1962|1962 година]] за [[Историја]]. Меѓу 1962-[[1964|1964 година]] работел како професор по историја во [[Неврокоп]]. Специјализирал во Белград и Загреб меѓу [[1966]]-[[1967|1967 година]]. Освен тоа, бил кандидат за историски науки од [[1969|1969 година]].<ref>Чолов, Петър. Български историци. Биографично-библиографски справочник. София, Академично издателство „Проф. Марин Дринов“, 1999, с. 215.</ref> Во [[1971|1971 година]], Службениот весник на [[Народна Република Бугарија]] изјавила вработување за асистен-историчар. Поточно за новиот век на [[Историја на Бугарија|историјата на Бугарија]]. Двата кандидати биле Палешутски и Стефан Дојнов од Царева Ливада, [[Габрово (област)|Габровско]]. Дисертација на Палешутски било за [[Македонското прашање]] додека на Дојнов било за [[Бугарска преродба|преродбата во Бугарија]]. Според тогашниот закон за високо образование, било предвидувано предност за дисертации од иста област. Поради тоа, тогашниот совет било во дилема за дали [[историјата на македонскиот народ]] и историјата на Бугарија била заедничка. Како резултат на тоа тие побарале помош од Министерството за образование на Бугарија, добиле одговор дека требало да одлучи Советот на Софискиот факултет. Со таа цел била основана комисија која го донела одлуката: ''нема заедничка историја меѓу Македонија и Бугарија''.<ref>{{Наведени вести|url=https://kultura.bg/web/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BF%D0%BE-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8A%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81/|title=История по целесъобразност или целесъобразна история|last=Дечев|first=Стефан|date=18 декември 2019|work=Култура}}</ref> Во [[1976|1976 година]] продолжил со неговото образование во [[Москва]]. Од [[1975|1975 година]] сѐ до [[1990|1990 година]], работел како член на Државната сигурност — огранок на [[КГБ|Комитетот за државна сигурност на Советскиот Сојуз]].<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:1XtsTuUcHzkJ:ceacbg.com/images/pdf/230-%25D0%2592%25D0%2590%25D0%259A.pdf+&hl=en&pid=bl&srcid=ADGEESg_zJT9Ma4VwSUlAHvbK6hi5eZIMLXUyfLl6fCrYlp088ob1y7X7dBzdf37cwrm9MXH82mk6cfPW3t4AUGOuso3sXlla1-4IrWd-oYNwK7nPgixwZsP2B5D2y1JDLvneqocaspu&sig=AHIEtbSA9AiIEx7Fq0EkkxzmAr6ls6a8AA Р Е Ш Е Н И Е № 230/16.06.2011 г. на Комисията за разкриване на документите, стр.69 – 70], ceacbg.com</ref> По падот на [[комунизмот]] во Бугарија, Палешутски почнал да работи во југозападен универзитет „Неофит Рилски“ во [[Горна Џумаја]].<ref>[http://agencia.bg/news/15/5853 С митинг край гробищата започна демокрацията в Благоевград], agencia.bg, 30.11.2011 г.</ref> == Дела == * „[http://www.promacedonia.org/kp_b/index.html Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 – 1941]“ (1983). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://macedonia.kroraina.com/kp_ju/index.html Югославската комунистическа партия и македонският въпрос, 1919 – 1945]“ (1985). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://www.strumski.com/books/Kostadin_Paleshutski_Makedonskoto_Osvoboditelno_Dvizhenie_Sled_WWI.pdf Македонското освободително движение след Първата световна война (1918 – 1924)]“ (1993). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „Македонското освободително движение 1924 – 1934“ (1998). Софија: Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Палешутски, Костадин}} [[Категорија:Скребатно (Пиринско)]] [[Категорија:Родени во 1939 година]] [[Категорија:Луѓе од Пиринска Македонија]] [[Категорија:Македонци во Бугарија]] [[Категорија:Македонски историчари]] pkpr0lkonbfzlo68a4d4g01fa42iclh 5602716 5602715 2026-07-31T18:47:40Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Македонски учители]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602716 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност|name=Костадин Палешутски|birth_name=Костадин Љубенов Палешутски|birth_date=[[8 мај]] [[1939]] {{мали|(возр. 87)}}|birth_place=[[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]], [[Општина Грмен|Грменско]], [[Пиринска Македонија]]|alma mater=[[Софиски универзитет]]|occupation=Историчар и професор|ethnicity=[[Македонец]]}} '''Костадин Љубенов Палешутски''' (р. [[8 мај]] [[1939]] во [[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]]) — [[Македонец|македонски]] [[историчар]] и професор. Претежно познат по неговото истражување на [[Македонското прашање]]. == Животопис == Костадин Палешутски е роден на [[8 мај]] [[1939|1939 година]] во [[Пирински Македонци|македонското]] [[Скребатно (Пиринско)|село Скребатно, Пиринска Македонија]]. Стекнал основно образование во [[Општина Грмен|Грменско]]. Стекнал више образование во [[Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]]. Дипломирал во [[1962|1962 година]] за [[Историја]]. Меѓу 1962-[[1964|1964 година]] работел како професор по историја во [[Неврокоп]]. Специјализирал во Белград и Загреб меѓу [[1966]]-[[1967|1967 година]]. Освен тоа, бил кандидат за историски науки од [[1969|1969 година]].<ref>Чолов, Петър. Български историци. Биографично-библиографски справочник. София, Академично издателство „Проф. Марин Дринов“, 1999, с. 215.</ref> Во [[1971|1971 година]], Службениот весник на [[Народна Република Бугарија]] изјавила вработување за асистен-историчар. Поточно за новиот век на [[Историја на Бугарија|историјата на Бугарија]]. Двата кандидати биле Палешутски и Стефан Дојнов од Царева Ливада, [[Габрово (област)|Габровско]]. Дисертација на Палешутски било за [[Македонското прашање]] додека на Дојнов било за [[Бугарска преродба|преродбата во Бугарија]]. Според тогашниот закон за високо образование, било предвидувано предност за дисертации од иста област. Поради тоа, тогашниот совет било во дилема за дали [[историјата на македонскиот народ]] и историјата на Бугарија била заедничка. Како резултат на тоа тие побарале помош од Министерството за образование на Бугарија, добиле одговор дека требало да одлучи Советот на Софискиот факултет. Со таа цел била основана комисија која го донела одлуката: ''нема заедничка историја меѓу Македонија и Бугарија''.<ref>{{Наведени вести|url=https://kultura.bg/web/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BF%D0%BE-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8A%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81/|title=История по целесъобразност или целесъобразна история|last=Дечев|first=Стефан|date=18 декември 2019|work=Култура}}</ref> Во [[1976|1976 година]] продолжил со неговото образование во [[Москва]]. Од [[1975|1975 година]] сѐ до [[1990|1990 година]], работел како член на Државната сигурност — огранок на [[КГБ|Комитетот за државна сигурност на Советскиот Сојуз]].<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:1XtsTuUcHzkJ:ceacbg.com/images/pdf/230-%25D0%2592%25D0%2590%25D0%259A.pdf+&hl=en&pid=bl&srcid=ADGEESg_zJT9Ma4VwSUlAHvbK6hi5eZIMLXUyfLl6fCrYlp088ob1y7X7dBzdf37cwrm9MXH82mk6cfPW3t4AUGOuso3sXlla1-4IrWd-oYNwK7nPgixwZsP2B5D2y1JDLvneqocaspu&sig=AHIEtbSA9AiIEx7Fq0EkkxzmAr6ls6a8AA Р Е Ш Е Н И Е № 230/16.06.2011 г. на Комисията за разкриване на документите, стр.69 – 70], ceacbg.com</ref> По падот на [[комунизмот]] во Бугарија, Палешутски почнал да работи во југозападен универзитет „Неофит Рилски“ во [[Горна Џумаја]].<ref>[http://agencia.bg/news/15/5853 С митинг край гробищата започна демокрацията в Благоевград], agencia.bg, 30.11.2011 г.</ref> == Дела == * „[http://www.promacedonia.org/kp_b/index.html Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 – 1941]“ (1983). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://macedonia.kroraina.com/kp_ju/index.html Югославската комунистическа партия и македонският въпрос, 1919 – 1945]“ (1985). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://www.strumski.com/books/Kostadin_Paleshutski_Makedonskoto_Osvoboditelno_Dvizhenie_Sled_WWI.pdf Македонското освободително движение след Първата световна война (1918 – 1924)]“ (1993). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „Македонското освободително движение 1924 – 1934“ (1998). Софија: Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Палешутски, Костадин}} [[Категорија:Скребатно (Пиринско)]] [[Категорија:Родени во 1939 година]] [[Категорија:Луѓе од Пиринска Македонија]] [[Категорија:Македонци во Бугарија]] [[Категорија:Македонски историчари]] [[Категорија:Македонски учители]] fjd3z4mr5t0o77kuo7xcamnw1skmob7 5602717 5602716 2026-07-31T18:47:55Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602717 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Личност|name=Костадин Палешутски|birth_name=Костадин Љубенов Палешутски|birth_date=[[8 мај]] [[1939]] {{мали|(возр. 87)}}|birth_place=[[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]], [[Општина Грмен|Грменско]], [[Пиринска Македонија]]|alma mater=[[Софиски универзитет]]|occupation=Историчар и професор|ethnicity=[[Македонец]]}} '''Костадин Љубенов Палешутски''' (р. [[8 мај]] [[1939]] во [[Скребатно (Пиринско)|Скребатно]]) — [[Македонец|македонски]] [[историчар]] и професор. Претежно познат по неговото истражување на [[Македонското прашање]]. == Животопис == Костадин Палешутски е роден на [[8 мај]] [[1939|1939 година]] во [[Пирински Македонци|македонското]] [[Скребатно (Пиринско)|село Скребатно, Пиринска Македонија]]. Стекнал основно образование во [[Општина Грмен|Грменско]]. Стекнал више образование во [[Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“|Софискиот универзитет]]. Дипломирал во [[1962|1962 година]] за [[Историја]]. Меѓу 1962-[[1964|1964 година]] работел како професор по историја во [[Неврокоп]]. Специјализирал во Белград и Загреб меѓу [[1966]]-[[1967|1967 година]]. Освен тоа, бил кандидат за историски науки од [[1969|1969 година]].<ref>Чолов, Петър. Български историци. Биографично-библиографски справочник. София, Академично издателство „Проф. Марин Дринов“, 1999, с. 215.</ref> Во [[1971|1971 година]], Службениот весник на [[Народна Република Бугарија]] изјавила вработување за асистен-историчар. Поточно за новиот век на [[Историја на Бугарија|историјата на Бугарија]]. Двата кандидати биле Палешутски и Стефан Дојнов од Царева Ливада, [[Габрово (област)|Габровско]]. Дисертација на Палешутски било за [[Македонското прашање]] додека на Дојнов било за [[Бугарска преродба|преродбата во Бугарија]]. Според тогашниот закон за високо образование, било предвидувано предност за дисертации од иста област. Поради тоа, тогашниот совет било во дилема за дали [[историјата на македонскиот народ]] и историјата на Бугарија била заедничка. Како резултат на тоа тие побарале помош од Министерството за образование на Бугарија, добиле одговор дека требало да одлучи Советот на Софискиот факултет. Со таа цел била основана комисија која го донела одлуката: ''нема заедничка историја меѓу Македонија и Бугарија''.<ref>{{Наведени вести|url=https://kultura.bg/web/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BF%D0%BE-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8A%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81/|title=История по целесъобразност или целесъобразна история|last=Дечев|first=Стефан|date=18 декември 2019|work=Култура}}</ref> Во [[1976|1976 година]] продолжил со неговото образование во [[Москва]]. Од [[1975|1975 година]] сѐ до [[1990|1990 година]], работел како член на Државната сигурност — огранок на [[КГБ|Комитетот за државна сигурност на Советскиот Сојуз]].<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:1XtsTuUcHzkJ:ceacbg.com/images/pdf/230-%25D0%2592%25D0%2590%25D0%259A.pdf+&hl=en&pid=bl&srcid=ADGEESg_zJT9Ma4VwSUlAHvbK6hi5eZIMLXUyfLl6fCrYlp088ob1y7X7dBzdf37cwrm9MXH82mk6cfPW3t4AUGOuso3sXlla1-4IrWd-oYNwK7nPgixwZsP2B5D2y1JDLvneqocaspu&sig=AHIEtbSA9AiIEx7Fq0EkkxzmAr6ls6a8AA Р Е Ш Е Н И Е № 230/16.06.2011 г. на Комисията за разкриване на документите, стр.69 – 70], ceacbg.com</ref> По падот на [[комунизмот]] во Бугарија, Палешутски почнал да работи во југозападен универзитет „Неофит Рилски“ во [[Горна Џумаја]].<ref>[http://agencia.bg/news/15/5853 С митинг край гробищата започна демокрацията в Благоевград], agencia.bg, 30.11.2011 г.</ref> == Дела == * „[http://www.promacedonia.org/kp_b/index.html Македонският въпрос в буржоазна Югославия 1918 – 1941]“ (1983). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://macedonia.kroraina.com/kp_ju/index.html Югославската комунистическа партия и македонският въпрос, 1919 – 1945]“ (1985). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „[https://www.strumski.com/books/Kostadin_Paleshutski_Makedonskoto_Osvoboditelno_Dvizhenie_Sled_WWI.pdf Македонското освободително движение след Първата световна война (1918 – 1924)]“ (1993). Софија: [[БАН|Българската академия на науките]] * „Македонското освободително движение 1924 – 1934“ (1998). Софија: Академично издателство „Проф. Марин Дринов“ == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Палешутски, Костадин}} [[Категорија:Скребатно (Пиринско)]] [[Категорија:Родени во 1939 година]] [[Категорија:Луѓе од Пиринска Македонија]] [[Категорија:Македонци во Бугарија]] [[Категорија:Македонски историчари]] [[Категорија:Македонски учители]] [[Категорија:Македонски преселници во Софија]] af2y5b7z33u89g797xglt9kjo031she 1 1400416 5602706 2026-07-31T18:44:47Z Gurther 105215 Создадена страница со: {{СЗР}}{{ВПМ}}{{ВППМ}} 5602706 wikitext text/x-wiki {{СЗР}}{{ВПМ}}{{ВППМ}} bto1wlq6h6om97y9t7fpnuaaoxv0174 14 1400417 5602708 2026-07-31T18:45:58Z Gurther 105215 Создадена празна страница 5602708 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 5602709 5602708 2026-07-31T18:46:11Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Села во Пиринска Македонија]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602709 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Села во Пиринска Македонија]] buw7y0ocu1850b65ua155ljs6ir3w5x 5602710 5602709 2026-07-31T18:46:17Z Gurther 105215 додадена [[Категорија:Општина Грмен]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5602710 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Села во Пиринска Македонија]] [[Категорија:Општина Грмен]] 4yshgo9fp1bvbnk5hyutlmwre9upt0s 0 1400418 5602758 2026-07-31T23:36:31Z SpectralWiz 106165 Создадена страница со: {{Infobox person | name = Јан Дубови | image = | image_size = | caption = | native_name = Jan Dubový | native_name_lang = cs | other_names = | birth_name = Јан Дубови | birth_date = {{роден на|9|февруари|1892}} | birth_place = {{роден во|Лазце}}, [[Австроунгарија]] | death_date = {{починал на и возрас... 5602758 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Јан Дубови | image = | image_size = | caption = | native_name = Jan Dubový | native_name_lang = cs | other_names = | birth_name = Јан Дубови | birth_date = {{роден на|9|февруари|1892}} | birth_place = {{роден во|Лазце}}, [[Австроунгарија]] | death_date = {{починал на и возраст|df=yes|1969|8|19|1892|2|9}} | death_place = {{починал во|Либерец}}, [[Чехословачка]] | nationality = [[Австроунгарија|Австроунгарeц]]<br>[[Чехословачка|Чехословак]] | ethnicity = [[Чеси|Чех]] | occupation = [[архитект]] | alma_mater = | years_active = | known_for = | notable_works = во текстот | style = | spouse = | children = | parents = | relatives = | awards = | website = | footnotes = }} '''Јан Дубови''' ({{Langx|cs|Jan Dubový}}) ([[Лазце]], [[9 февруари]] [[1892]] – [[Либерец]], [[19 август]] [[1969]]) — [[чешки]] [[архитект]] од меѓувоениот период. == Животопис == Роден е на 9 февруари 1892 г. во селото [[Лазце]] во [[Моравија]], тогаш дел од [[Австроунгарија]], денес во [[Чешка]].<ref name=":0">{{Наведена книга|url=|title=Градителите во Македонија XVIII - XX век|last=Константиновски|first=Георги|publisher=Табернакул|year=2001|isbn=9989-647-88-7|location=Скопје|pages=70-71}}</ref><ref name=":1">{{Наведена книга|title=Лексикон српских архитеката XIX и XX века|last=Маневић|first=Зоран|publisher=Клуб архитеката|year=1999|location=Београд|pages=51-53}}</ref> Произлегувал од ѕидарско семејство. Студирал на [[Архитектонски факултет - Прага|Архитектонскиот факултет]] при [[Технички универзитет (Прага)|Техничкиот универзитет]] во [[Прага]],<ref name=":1" /> каде што дипломирал во 1916 г. под менторство на истакнатиот архитект [[Јозеф Фанта]]. По дипломирањето се вработил во градежното претпријатие на друг архитект — [[Мат Блеха|Матеј Блеха]].<ref name=":1" /> По крајот на [[Првата светска војна]], во 1922 г. се преселил во [[Белград]], каде што продолжил да работи во филијата на истото претпријатие, иако по извесно време го напуштил претпријатието и како стручно лице со солидна техничка основа се вработил како општински архитект-урбанист во градот.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> На 36-годишна возраст, како архитект со современи гледишта во Белград ја основал [[Група на модернистички архитекти|Групата на модернистички архитекти]] во 1928 г.<ref name=":0" /><ref>{{Наведена книга|title=Život na ivici: Stanovanje sirotinje u Beogradu 1919-1941|last=Vuksanović-Macura|first=Zlata|publisher=Orion art|year=2012|location=Beograd|pages=119}}</ref> Во периодот 1929–1934 г. проектирал голем број објекти од станбен и општествен карактер.<ref name=":0" /> Позначаен објект од тоа време му е [[Белградска опсерваторија|Опсерваторијата]] на [[Шума Ѕвездара|Sвездара]] во Белград (1930). Воедно, Дубови бил и претседател на Чехословачката беседа во тогашното [[Кралство СХС|Кралство]] [[Кралство СХС|СХС]].<ref>{{Наведена дисертација|last=Trojan|first=Pavel|title=Češi a Bělehrad 1918 – 1939|date=2009|type=Diplomová práce|publisher=Masarykova univerzita|page=42|url=https://dspace.cuni.cz/bitstream/handle/20.500.11956/21666/DPTX_2008_2_11210_ASZK10001_116171_0_74922.pdf?sequence=1&isAllowed=y|access-date=31 јули 2026}}</ref> Во 1934 г. се преселил во [[Битола]]. Таму проектирал голем број индивидуални семејни куќи, меѓу кои позначајна била куќата на просветниот работник [[Петар Мачкиќ]] (1937). Меѓутоа, тој подоцна преселил во [[Скопје]], каде што се вработил во бирото на инж. [[Кирил Жерновски]].<ref name=":0" /> По крајот на [[Втората светска војна]] се вработил во Архитектонското одделение при Министерството за градежништво во Скопје, каде што работел заедно со [[Сотир Томоски]], [[Михо Чакеља]] и [[Иван Артемушкин]].<ref name=":0" /> Од 1941 до 1947 г. предавал во Средната техничка школа во [[Ниш]]. Подоцна се вратил во [[Чехословачка]].<ref name=":1" /> Починал на 19 август 1969 г. во [[Либерец]]. == Објекти == За време на својот престој во Македонија, Дубови проектирал повеќе индивидуални семејни куќи. Од нив позначајни се: * 1935: Основното училиште „[[ОУ „Стив Наумов“ - Битола|Вук Караџиќ]]“ во Битола; * 1935: Споменикот на рускиот конзул [[Александар Ростковски|Ростовски]] во Битола; * 1936: Планинарскиот дом на [[Пелистер]]; * 1936: Индивидуалната семејна куќа (Сут+П+1) на Петар Мачкиќ на ул. „Кичевска“ бр. 20 во Битола; * 1936: [[Зграда на ул. „Орце Николов“ бр. 115 (Скопје)|Индивидуалната семејна куќа]] (Сут+П+1) на Зденка Буста на ул. „Кнез Арсен“ бр. 115 во Скопје; * 1937: Индивидуалната семејна куќа (П+1) на Јован Стефановиќ на аголот од ул. „Лесновска“ и кеј „13 Октомври“ во Скопје; * 1938: Индивидуалната семејна куќа (П) на Атанас Ничевиќ на ул. „Кумановски пат“ во Скопје; * 1938: Станбениот објект (П+2) на Милан Кодак на ул. „Цар Никола“ бр. 3 и „Принц Павле“ во Скопје; * 1938: Индивидуалната семејна куќа (П+1) на Јосип Мерумка на ул. „Јустинијанова“ бр. 14 во Скопје; * 1938: Станбениот објект (П+1) на Страхиња Јовановиќ на ул. „Венец на Св. Сава“ бр. 74 во Скопје; * 1940: Продавницата за чевли (П+1) на Марија Стефановиќ на ул. „Крал Петар“ во Скопје.<ref name=":0" /> == Наводи == {{Наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Дубови, Јан}} [[Категорија:Чешки архитекти]] gqm9f4i9cmbf6s37x90z068dfkogyjt 0 1400419 5602771 2026-08-01T06:18:41Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1366357483|Aiguille Blanche de Peuterey]]“ 5602771 wikitext text/x-wiki '''Егиј Бланш де Петере''' ('''Aiguille Blanche de Peuterey''' ''Бела игла на Петере'', 4.112 м) - [[планина]] во [[Масив Монблан|масивот Монблан]] во [[Италија]]. Се смета за најтешка и најсериозна за искачување од [[Список на алпски планини над 4000 метри|алпските планини над 4000 метри]]. Планината има три врвови: * ''Поант Гисфелт'' (4.112 м) * ''Поант'' ''Сејмур Кинг'' (4.107 м) * ''Поант'' ''Џонс'' (4.104 м) Трите врвови се именувани по [[Паул Гисфелт]], [[Хенри Сејмур Кинг]] и [[Хамфри Овен Џонс]]. == Искачувања == Највисоката точка, ''Поант Гисфелт'', првпат ја искачил Хенри Сејмур Кинг со водичите Емил Реј, Амброс Суперсаксо и Алојз Антаматен на 31 јули 1885 година. Во јули 1882 година, [[Френсис Мејтланд Балфур]], млад професор по англиски јазик, го загубил животот додека се обидувал да се искачи на сè уште неискачениот врв на Егиј Бланш, заедно со неговиот водич Јохан Петрус (чичко на [[Јозеф Кнубел]]). [[C. D. Cunningham|Канингем]] и [[Емил Реј]] вознемирено и тивко гледале како двојката тргнува на пат на 18-ти,<ref name="Gos">{{Наведено списание|last=Gos|first=Charles|date=1937|title=A Winter's Day at Courmayeur|url=https://www.alpinejournal.org.uk/Contents/Contents_1938_files/AJ50%20228-238%20Gos%20Winter%20in%20Courmayeur.pdf|journal=The Alpine Journal|volume=49-50|page=232|access-date=12 November 2015}}</ref> {{Rp|231}}и Реј бил тој што подоцна бил водач на групата за пребарување што ги вратила нивните тела во [[Курмајер]].<ref>{{Наведено списание|last=Cunningham|first=C.D.|last2=Abney|first2=Cptn W. de W.|date=1888|title=The Pioneers of the Alps|url=https://archive.org/download/pioneersofalps1859cunn/pioneersofalps1859cunn.pdf|journal=The Alpine Journal|access-date=16 November 2015}}</ref> == Гребен Петере == [[Податотека:AiguillesPeuterey0002.jpg|лево|мини| Егиј де Петере гледан од Вал Вени. Егиј Бланш де Петере (крајно лево, горе), Егиј Ноар де Петере (десно)]] Заедно со својот сосед – [[Егиј Ноар де Петере]] (3.773 м) – Егиј Бланш образува дел од гребенот Петере што води, преку врвот [[Гран Пилие д’Англ]], до врвот на [[Монблан]]. [[Џејмс Еклс]], со водичите Алфонс и Мишел Пајо, први се искачиле на горниот дел од гребенот за време на нивното прво искачување на [[Монблан де Курмајер]] на 31 јули 1877 година. Самиот главен гребен првпат бил искачен преку кулоар на страната на Бренва од [[Паул Гисфелт]] со Емил Реј, [[Кристијан Клукер]] и Сезар Олие од 15 до 19 август 1893 година (второто искачување било една недела подоцна од Клукер и [[Џон Перси Фарар]]). Првото искачување на целосниот гребен вклучувајќи го Егиј Ноар де Петере било на 28-31 јули 1934 година од страна на Адолф Гетнер, Лудвиг Шмадерер и Фердинанд Кробат. == Наводи == == Надворешни врски == [[Категорија:Планини на Алпите]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Четириилјадници на Алпите]] [[Категорија:Масив Монблан]] si71r5ar8xwu0z378u704d3f08fhpqa 5602773 5602771 2026-08-01T06:30:06Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5602773 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Планина | name = Егиј Бланш де Петере | photo = Blanche de Peuterey.JPG | photo_caption = Северната страна на Егиј Бланш де Петере со нејзините три врвови, видена од Поант Елбронер | elevation_m = 4.112 | elevation_ref = | prominence_m = | prominence_ref= | range = [[Грајски Алпи]] | parent_peak = | listing = | location = [[Долина на Аоста]], [[Италија]] | map = Италија | map_caption = Местоположба на Егиј Бланш де Петере | lat_d = 45 | lat_m = 49 | lat_s = 28 | lat_NS = N | long_d = 6 | long_m = 52 | long_s = 58 | long_EW = E | region = | coordinates = {{coord|45|49|28|N|6|52|58|E|type:mountain_region:IT|display=inline,title}} | type = [[Гранит]] | first_ascent = 31 јули 1885 година од страна на сер [[Хенри Кинг, 1. Баронет|Хенри Сејмур Кинг]] со водичите [[Емил Реј]], Амброс Суперсаксо и Алојз Антаматен | easiest_route = Југоисточен гребен (D+) }} '''Егиј Бланш де Петере''' ({{langx|fr|Aiguille Blanche de Peuterey}} - ''Бела игла на Петере'', 4.112 м) — [[планина]] во [[Масив Монблан|масивот Монблан]] во [[Италија]]. Се смета за најтешка и најсериозна за искачување од [[Список на алпски планини над 4000 метри|алпските планини над 4000 метри]]. Планината има три врвови: * ''Поант Гисфелт'' (4.112 м) * ''Поант Сејмур Кинг'' (4.107 м) * ''Поант Џонс'' (4.104 м) Трите врвови се именувани по [[Паул Гисфелт]], [[Хенри Сејмур Кинг]] и [[Хамфри Овен Џонс]]. == Искачувања == Највисоката точка, ''Поант Гисфелт'', првпат ја искачил Хенри Сејмур Кинг со водичите Емил Реј, Амброс Суперсаксо и Алојз Антаматен на 31 јули 1885 година. Во јули 1882 година, [[Френсис Мејтланд Балфур]], млад професор по англиски јазик, го загубил животот додека се обидувал да се искачи на сè уште неискачениот врв на Егиј Бланш, заедно со неговиот водич Јохан Петрус (чичко на [[Јозеф Кнубел]]). [[C. D. Cunningham|Канингем]] и [[Емил Реј]] вознемирено и тивко гледале како двојката тргнува на пат на 18-ти,<ref name="Gos">{{Наведено списание|last=Gos|first=Charles|date=1937|title=A Winter's Day at Courmayeur|url=https://www.alpinejournal.org.uk/Contents/Contents_1938_files/AJ50%20228-238%20Gos%20Winter%20in%20Courmayeur.pdf|journal=The Alpine Journal|volume=49-50|page=232|access-date=12 November 2015}}</ref> {{Rp|231}}и Реј бил тој што подоцна бил водач на групата за пребарување што ги вратила нивните тела во [[Курмајер]].<ref>{{Наведено списание|last=Cunningham|first=C.D.|last2=Abney|first2=Cptn W. de W.|date=1888|title=The Pioneers of the Alps|url=https://archive.org/download/pioneersofalps1859cunn/pioneersofalps1859cunn.pdf|journal=The Alpine Journal|access-date=16 November 2015}}</ref> == Гребен Петере == [[Податотека:AiguillesPeuterey0002.jpg|лево|мини| Егиј де Петере гледан од Вал Вени. Егиј Бланш де Петере (крајно лево, горе), Егиј Ноар де Петере (десно)]] Заедно со својот сосед – [[Егиј Ноар де Петере]] (3.773 м) – Егиј Бланш образува дел од гребенот Петере што води, преку врвот [[Гран Пилие д’Англ]], до врвот на [[Монблан]]. [[Џејмс Еклс]], со водичите Алфонс и Мишел Пајо, први се искачиле на горниот дел од гребенот за време на нивното прво искачување на [[Монблан де Курмајер]] на 31 јули 1877 година. Самиот главен гребен првпат бил искачен преку кулоар на страната на Бренва од [[Паул Гисфелт]] со Емил Реј, [[Кристијан Клукер]] и Сезар Олие од 15 до 19 август 1893 година (второто искачување било една недела подоцна од Клукер и [[Џон Перси Фарар]]). Првото искачување на целосниот гребен вклучувајќи го Егиј Ноар де Петере било на 28-31 јули 1934 година од страна на Адолф Гетнер, Лудвиг Шмадерер и Фердинанд Кробат. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.summitpost.org/mountain/rock/151151/aiguille-blanche-de-peuterey.html The Aiguille Blanche de Peuterey on SummitPost] [[Категорија:Планини на Алпите]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Четириилјадници на Алпите]] [[Категорија:Масив Монблан]] 7qiw3oae79q4jfvti9m2jspqf0joz84 5602793 5602773 2026-08-01T09:31:53Z P.Nedelkovski 47736 5602793 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Планина | name = Егиј Бланш де Петере | photo = Blanche de Peuterey.JPG | photo_caption = Северната страна на Егиј Бланш де Петере со нејзините три врвови, видена од Поант Елбронер | elevation_m = 4.112 | elevation_ref = | prominence_m = | prominence_ref= | range = [[Грајски Алпи]] | parent_peak = | listing = | location = [[Долина на Аоста]], [[Италија]] | map = Италија | map_caption = Местоположба на Егиј Бланш де Петере | lat_d = 45 | lat_m = 49 | lat_s = 28 | lat_NS = N | long_d = 6 | long_m = 52 | long_s = 58 | long_EW = E | region = | coordinates = {{coord|45|49|28|N|6|52|58|E|type:mountain_region:IT|display=inline,title}} | type = [[Гранит]] | first_ascent = 31 јули 1885 година од страна на сер [[Хенри Кинг, 1. Баронет|Хенри Сејмур Кинг]] со водичите [[Емил Реј]], Амброс Суперсаксо и Алојз Антаматен | easiest_route = Југоисточен гребен (D+) }} '''Егиј Бланш де Петере''' ({{langx|fr|Aiguille Blanche de Peuterey}} - ''Бела Игла на Петере'', 4.112 м) — [[планина]] во [[Масив Монблан|масивот Монблан]] во [[Италија]]. Се смета за најтешка и најсериозна за искачување од [[Список на алпски планини над 4000 метри|алпските планини над 4000 метри]]. Планината има три врвови: * ''Поант Гисфелт'' (4.112 м) * ''Поант Сејмур Кинг'' (4.107 м) * ''Поант Џонс'' (4.104 м) Трите врвови се именувани по [[Паул Гисфелт]], [[Хенри Сејмур Кинг]] и [[Хамфри Овен Џонс]]. == Искачувања == Највисоката точка, ''Поант Гисфелт'', првпат ја искачил Хенри Сејмур Кинг со водичите Емил Реј, Амброс Суперсаксо и Алојз Антаматен на 31 јули 1885 година. Во јули 1882 година, [[Френсис Мејтланд Балфур]], млад професор по англиски јазик, го загубил животот додека се обидувал да се искачи на сè уште неискачениот врв на Егиј Бланш, заедно со неговиот водич Јохан Петрус (чичко на [[Јозеф Кнубел]]). [[C. D. Cunningham|Канингем]] и [[Емил Реј]] вознемирено и тивко гледале како двојката тргнува на пат на 18-ти,<ref name="Gos">{{Наведено списание|last=Gos|first=Charles|date=1937|title=A Winter's Day at Courmayeur|url=https://www.alpinejournal.org.uk/Contents/Contents_1938_files/AJ50%20228-238%20Gos%20Winter%20in%20Courmayeur.pdf|journal=The Alpine Journal|volume=49-50|page=232|access-date=12 November 2015}}</ref> {{Rp|231}}и Реј бил тој што подоцна бил водач на групата за пребарување што ги вратила нивните тела во [[Курмајер]].<ref>{{Наведено списание|last=Cunningham|first=C.D.|last2=Abney|first2=Cptn W. de W.|date=1888|title=The Pioneers of the Alps|url=https://archive.org/download/pioneersofalps1859cunn/pioneersofalps1859cunn.pdf|journal=The Alpine Journal|access-date=16 November 2015}}</ref> == Гребен Петере == [[Податотека:AiguillesPeuterey0002.jpg|лево|мини| Егиј де Петере гледан од Вал Вени. Егиј Бланш де Петере (крајно лево, горе), Егиј Ноар де Петере (десно)]] Заедно со својот сосед – [[Егиј Ноар де Петере]] (3.773 м) – Егиј Бланш образува дел од гребенот Петере што води, преку врвот [[Гран Пилие д’Англ]], до врвот на [[Монблан]]. [[Џејмс Еклс]], со водичите Алфонс и Мишел Пајо, први се искачиле на горниот дел од гребенот за време на нивното прво искачување на [[Монблан де Курмајер]] на 31 јули 1877 година. Самиот главен гребен првпат бил искачен преку кулоар на страната на Бренва од [[Паул Гисфелт]] со Емил Реј, [[Кристијан Клукер]] и Сезар Олие од 15 до 19 август 1893 година (второто искачување било една недела подоцна од Клукер и [[Џон Перси Фарар]]). Првото искачување на целосниот гребен вклучувајќи го Егиј Ноар де Петере било на 28-31 јули 1934 година од страна на Адолф Гетнер, Лудвиг Шмадерер и Фердинанд Кробат. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.summitpost.org/mountain/rock/151151/aiguille-blanche-de-peuterey.html The Aiguille Blanche de Peuterey on SummitPost] [[Категорија:Планини на Алпите]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Четириилјадници на Алпите]] [[Категорија:Масив Монблан]] rszayczqrqmv3m7waeh78czp9gn727e 1 1400420 5602774 2026-08-01T06:30:20Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5602774 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 14 1400421 5602775 2026-08-01T06:38:53Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{Commons category|Massif du Mont-Blanc}} {{Cat main|Масив Монблан}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Монблан, масив}} [[Категорија:Планински венци на Алпите]] [[Категорија:Планински венци во Франција]] [[Категорија:Планински венци во Италија]] [[Категорија:Планински венци во Швајцарија]] 5602775 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Massif du Mont-Blanc}} {{Cat main|Масив Монблан}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Монблан, масив}} [[Категорија:Планински венци на Алпите]] [[Категорија:Планински венци во Франција]] [[Категорија:Планински венци во Италија]] [[Категорија:Планински венци во Швајцарија]] qhx4wq4blg7ssded5kpy2sljhsxaxoo 14 1400422 5602776 2026-08-01T06:46:19Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{GeoGroupTemplate}} '''Алпски четириилјадници''' се [[планина|планините]] со надморска височина од 4000 метри или повеќе во [[Алпите]] во [[Франција]], [[Италија]] и [[Швајцарија]]. За целосен список составен од [[Меѓународен сојуз на алпски здруженија|МСАЗ]], вклучува... 5602776 wikitext text/x-wiki {{GeoGroupTemplate}} '''Алпски четириилјадници''' се [[планина|планините]] со надморска височина од 4000 метри или повеќе во [[Алпите]] во [[Франција]], [[Италија]] и [[Швајцарија]]. За целосен список составен од [[Меѓународен сојуз на алпски здруженија|МСАЗ]], вклучувајќи ги сите споредни врвови, ''видете'' [[Список на алпски четириилјадници]]. За пониските врвови, „видете“ [[:Категорија:Планини на Алпите]] и [[:Категорија:Алпски триилјадници]]. [[Категорија:Планини на Алпите]] [[Категорија:Четириилјадници|Алпи]] sifty7eeoodokk617xuv5gt7xiekh51 0 1400423 5602777 2026-08-01T07:47:47Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: [[File:Tent camping along the Sulayr trail in La Taha, Sierra Nevada National Park (DSCF5147).jpg|thumb|[[Шатр|Кампување]] во [[Национален парк Сиера Невада (Шпанија)|Националниот парк Сиера Невада]]]] [[File:Milyon yıldızlı otel.jpg|thumb|[[Шатр|Кампување]] во [[Турција]]]] '''Кампување''' — вид рекреација во природа... 5602777 wikitext text/x-wiki [[File:Tent camping along the Sulayr trail in La Taha, Sierra Nevada National Park (DSCF5147).jpg|thumb|[[Шатр|Кампување]] во [[Национален парк Сиера Невада (Шпанија)|Националниот парк Сиера Невада]]]] [[File:Milyon yıldızlı otel.jpg|thumb|[[Шатр|Кампување]] во [[Турција]]]] '''Кампување''' — вид рекреација во природа или образование во природа што вклучува ноќевање со основно привремено засолниште, како што е [[шатор]]. Кампувањето исто така може да вклучува рекреативно возило (кампер), заштитени кабини, постојан шатор, засолниште како бивак или [[церада]], мрежа за лежење или воопшто без засолниште. Обично, учесниците ги напуштаат градските или уредените средини за да поминат време на отворено, извршувајќи активности што им пружат задоволство или како облик на образовно искуство. Поминувањето на ноќта надвор од дома го разликува кампувањето од дневен излет, [[пикник]] и други активности на отворено. Кампувањето како [[рекреација|рекреативна]] активност станало популарно меѓу елитите во раниот XX век. Со текот на времето, неговата популарност се зголемила и меѓу другите социоекономски слоеви. Днешните кампери често ги посетуваат јавните природни ресурси како што се националните и државните паркови, дивите подрачја и комерцијалните кампувалишта. Во некои земји, вклучувајќи ги Шведска и Шкотска, јавното кампување е законски дозволено и на приватно земјиште. Кампувањето е клучен дел од многу младински организации ширум светот, како што е извидништвото, кои го користат за да учат самодоверба и екипна работа. Училишните патувања за кампување исто така имаат бројни придобивки и можат да играат суштинска улога во личниот раст и развој на учениците.<ref>{{Cite web|url=https://campkulin.com.au/why-school-camping-should-be-a-priority/|title=The Benefits of School Camping Trips|work=Camp Kulin by Matt Godfrey|date=March 29, 2023|access-date=July 11, 2023|archive-date=August 19, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819023640/https://campkulin.com.au/why-school-camping-should-be-a-priority/|url-status=dead}}</ref> [[File:Grand Canyon National Park, Camping, IMG 2691,.jpg|thumb|[[Шатр|Кампување]] во [[Аризона]], [[Национален парк Гранд Кањон]], кампувалиште, 6 април]] == Определба == [[File:Unidentified group of men camping.jpg|thumb|Кампување во [[Онтарио]], {{Circa|1907}}]] Академскиот речник за содржини на Кембриџ го определува кампувањето како:<ref>{{Cite web |title=Meaning of camping in English |url=https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/camping |access-date=20 June 2022 |website=Cambridge Dictionary |archive-date=16 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230516144809/http://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/camping |url-status=live }}</ref> {{Quote|text=Чинот на престојување и спиење на отворено еден или повеќе дена и ноќи, обично во шатор.|source=}}Речникот „[[Енциклопедија Британика|Британика]]“ го определува кампувањето како:<ref>{{Cite web |title=Camping Definition & Meaning {{!}} Britannica Dictionary |url=https://www.britannica.com/dictionary/camping |access-date=2025-06-01 |website=www.britannica.com |language=en-US}}</ref> {{Quote|text=Активноста на спиење на отворено во шатор, обично за задоволство.}} Кампувањето опишува низа активности и пристапи кон сместувањето на отворено. Преживувачите и дивите кампери обично тргнуваат со што помалку опрема за да можат да се снајдат. Други кампери можат да користат специјализирана опрема за кампување дизајнирана да обезбеди удобност, вклучувајќи сопствени извори на енергија и топлина, како и мебел за кампување. Кампувањето може да се комбинира со пешачење, како во пешачењето со ранец, и често се практикува заедно со други активности на отворено, како што се кајакарство, алпинизам, [[риболов]] и [[лов]]. Фастпекинг вклучува и [[трчање]] и кампување. Не постои универзално прифатена определба за тоа што е, а што не е кампување. Исто како и со [[мотел|мотелите]], кои опслужуваат и рекреативни гости и деловни гости, истото кампувалиште може истовремено да опслужува рекреативни кампери, училишни екскурзии, мигранти работници и бесќиќници. Во основа, тоа одразува комбинација од намера и природата на вклучените активности. Детскиот [[летен камп]] со оброци во трпезарија и сместување во спални кабини може да има „камп“ во своето име, но не го одразува духот и формата на „кампувањето“ како што е општо разбрано. Слично на тоа, начинот на живот на една [[бескуќништво|бескуќна]] личност може да вклучува многу вообичаени активности за кампување, како што е спиење на отворено и подготовка на оброци на [[оган]], но не ја одразува доброволната природа и потрагата по духовна регенерација кои се составен дел од кампувањето. == Популарност == === САД === Според инфографик направен од Red Rover Camping и заснован на податоци од Извештајот за американски кампери за 2014 г., објавен од The Coleman Company, Inc. и Outdoor Foundation, кампувањето во Соединетите Држави добива на популарност по пад од 4,2 милиони учесници во периодот од 2011 до 2012 г.<ref>{{Cite web |url=http://www.outdoorfoundation.org/pdf/research.camping.2014.pdf |title=2014 American Camper Report |publisher=The Coleman Company, Inc. and the Outdoor Foundation |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150405060353/http://www.outdoorfoundation.org/pdf/research.camping.2014.pdf |archive-date=5 April 2015 |access-date=17 June 2015}}</ref> === Обединето Кралство === Според податоците обезбедени од Истражувањето за туризам на Обединетото Кралство спроведено од Visit England, британските жители оствариле речиси 4,5 милиони одмори со кампување и караванирање во текот на првата половина на 2015 г., со просек од 3,7 ноќевања.<ref>{{Cite web |url=https://www.visitengland.com/sites/default/files/gbts_june_2015_detailed_report_final_1.pdf |title=Great Britain Tourism Survey |date=June 2015 |publisher=VisitEngland |access-date=21 October 2015 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074142/https://www.visitengland.com/sites/default/files/gbts_june_2015_detailed_report_final_1.pdf |url-status=dead }}</ref> Како и во САД, кампувањето добива на популарност, со зголемување на патувањата од 8 % во споредба со истиот период во 2014 г. Караванскиот клуб и Клубот за кампување и караванирање ги претставуваат камперите во ОК. Шкотска дозволува „диво кампување“ на приватно земјиште во дивина. === Франција === Податоците собрани од Националната федерација за хотелски туризам на отворено (FNHPA) покажуваат дека во 2015 г. биле остварени околу 113 милиони ноќевања во француските кампови, што претставува зголемување од 3,9 % во однос на истиот период во 2014 г. Француските одморачи оствариле 77 милиони од овие ноќевања, додека остатокот го сочинувале други националности, меѓу кои најбројни биле холандските, германските и британските туристи. Француската влада се надева дека до 2030 г. ќе привлекува по 100 милиони туристи годишно. Најпопуларна регија за кампување е Лангдок и Русијон со околу 19.331.663 поминати ноќевања во камповите во текот на 2015 г., додека департманот со најмногу кампови е Вандеја.<ref>{{Cite news |url=http://www.gocampfrance.co.uk/camping-in-france/camping-france-statistics |title=French Camping Statistics |newspaper=Go Camp France |date=16 September 2016 |archive-date=29 December 2017 |access-date=25 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171229172015/http://www.gocampfrance.co.uk/camping-in-france/camping-france-statistics |url-status=live }}</ref> === Македонија === Во Македонија, кампувањето и туризмот во природа сѐ повеќе добиваат на популарност, особено преку развојот на планинскиот туризам, авантуристичките тури и рекреативните активности во Националните паркови [[Маврово]], [[Пелистер]] и [[Галичица]]. Според податоците од Државниот завод за статистика, бројот на домашни и странски туристи што остваруваат ноќевања во алтернативни сместувачки капацитети, планинарски домчиња и уредени кампувалишта бележи постојан пораст, поттикнат од зголемениот интерес за истражување на природните реткости, екотуризмот и селскиот развој.<ref>{{Cite web |title=Соопштенија за туризам |publisher=[[Државен завод за статистика на Република Северна Македонија|Државен завод за статистика]] |url=https://www.stat.gov.mk |access-date=2026-08-01}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20100528004529/http://cdi.uvm.edu/collections/getCollection.xql?title=Long%20Trail%20Photographs Images of historic camping and hiking on the Long Trail, Center for Digital Initiatives, University of Vermont Library] * [http://watch.opb.org/video/2365530785/ Reflections of Summer: Car Camping!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170208084302/http://watch.opb.org/video/2365530785/ |date=2017-02-08 }} Video produced by [[Oregon Field Guide]] * [https://edisondigital.rutgers.edu/document/X001A3AU#?c=&m=&s=&cv=&xywh=-126%2C10%204%2C1486%2C767. Letter from Henry Ford to Thomas Edison thanking him for including his family on a camping trip.] [[Категорија:Кампување| ]] [[Категорија:Вештини за опстанок]] [[Категорија:Видови туризам]] hpfpazc1aivu38fsl9rfx0zy86icrwq 5602808 5602777 2026-08-01T10:35:52Z Andrew012p 85224 5602808 wikitext text/x-wiki [[File:Tent camping along the Sulayr trail in La Taha, Sierra Nevada National Park (DSCF5147).jpg|thumb|Кампување во Националниот парк Сиера Невада]] [[File:Milyon yıldızlı otel.jpg|thumb|Кампување во [[Турција]]]] '''Кампување''' — вид рекреација во природа или образование во природа што вклучува ноќевање со основно привремено засолниште, како што е [[шатор]]. Кампувањето исто така може да вклучува рекреативно возило (кампер), заштитени кабини, постојан шатор, засолниште како бивак или [[церада]], мрежа за лежење или воопшто без засолниште. Обично, учесниците ги напуштаат градските или уредените средини за да поминат време на отворено, извршувајќи активности што им пружат задоволство или како облик на образовно искуство. Поминувањето на ноќта надвор од дома го разликува кампувањето од дневен излет, [[пикник]] и други активности на отворено. Кампувањето како [[рекреација|рекреативна]] активност станало популарно меѓу елитите во раниот XX век. Со текот на времето, неговата популарност се зголемила и меѓу другите социоекономски слоеви. Днешните кампери често ги посетуваат јавните природни ресурси како што се националните и државните паркови, дивите подрачја и комерцијалните кампувалишта. Во некои земји, вклучувајќи ги Шведска и Шкотска, јавното кампување е законски дозволено и на приватно земјиште. Кампувањето е клучен дел од многу младински организации ширум светот, како што е извидништвото, кои го користат за да учат самодоверба и екипна работа. Училишните патувања за кампување исто така имаат бројни придобивки и можат да играат суштинска улога во личниот раст и развој на учениците.<ref>{{Cite web|url=https://campkulin.com.au/why-school-camping-should-be-a-priority/|title=The Benefits of School Camping Trips|work=Camp Kulin by Matt Godfrey|date=March 29, 2023|access-date=July 11, 2023|archive-date=August 19, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819023640/https://campkulin.com.au/why-school-camping-should-be-a-priority/|url-status=dead}}</ref> [[File:Grand Canyon National Park, Camping, IMG 2691,.jpg|thumb|Кампување во [[Аризона]], Национален парк Гранд Кањон, кампувалиште, 6 април]] == Определба == [[File:Unidentified group of men camping.jpg|thumb|Кампување во [[Онтарио]], {{Circa|1907}}]] Академскиот речник за содржини на Кембриџ го определува кампувањето како:<ref>{{Cite web |title=Meaning of camping in English |url=https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/camping |access-date=20 June 2022 |website=Cambridge Dictionary |archive-date=16 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230516144809/http://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/camping |url-status=live }}</ref> {{Quote|text=Чинот на престојување и спиење на отворено еден или повеќе дена и ноќи, обично во шатор.|source=}}Речникот „[[Енциклопедија Британика|Британика]]“ го определува кампувањето како:<ref>{{Cite web |title=Camping Definition & Meaning {{!}} Britannica Dictionary |url=https://www.britannica.com/dictionary/camping |access-date=2025-06-01 |website=www.britannica.com |language=en-US}}</ref> {{Quote|text=Активноста на спиење на отворено во шатор, обично за задоволство.}} Кампувањето опишува низа активности и пристапи кон сместувањето на отворено. Преживувачите и дивите кампери обично тргнуваат со што помалку опрема за да можат да се снајдат. Други кампери можат да користат специјализирана опрема за кампување дизајнирана да обезбеди удобност, вклучувајќи сопствени извори на енергија и топлина, како и мебел за кампување. Кампувањето може да се комбинира со пешачење, како во пешачењето со ранец, и често се практикува заедно со други активности на отворено, како што се кајакарство, алпинизам, [[риболов]] и [[лов]]. Брзото планинско пешачење со лесен ранец вклучува и [[трчање]] и кампување. Не постои универзално прифатена определба за тоа што е, а што не е кампување. Исто како и со [[мотел|мотелите]], кои опслужуваат и рекреативни гости и деловни гости, истото кампувалиште може истовремено да опслужува рекреативни кампери, училишни екскурзии, мигранти работници и бездомници. Во основа, тоа одразува комбинација од намера и природата на вклучените активности. Детскиот летен камп со оброци во трпезарија и сместување во спални кабини може да има „камп“ во своето име, но не го одразува духот и формата на „кампувањето“ како што е општо разбрано. Слично на тоа, начинот на живот на една [[Бездомништво|бездомна]] личност може да вклучува многу вообичаени активности за кампување, како што е спиење на отворено и подготовка на оброци на [[оган]], но не ја одразува доброволната природа и потрагата по духовна регенерација, кои се составен дел од кампувањето. == Популарност == === САД === Според инфографик направен од Red Rover Camping и заснован на податоци од Извештајот за американски кампери за 2014 г., објавен од The Coleman Company, Inc. и Outdoor Foundation, кампувањето во Соединетите Држави добива на популарност по пад од 4,2 милиони учесници во периодот од 2011 до 2012 г.<ref>{{Cite web |url=http://www.outdoorfoundation.org/pdf/research.camping.2014.pdf |title=2014 American Camper Report |publisher=The Coleman Company, Inc. and the Outdoor Foundation |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150405060353/http://www.outdoorfoundation.org/pdf/research.camping.2014.pdf |archive-date=5 April 2015 |access-date=17 June 2015}}</ref> === Обединето Кралство === Според податоците обезбедени од Истражувањето за туризам на Обединетото Кралство спроведено од Visit England, британските жители оствариле речиси 4,5 милиони одмори со кампување и караванирање во текот на првата половина на 2015 г., со просек од 3,7 ноќевања.<ref>{{Cite web |url=https://www.visitengland.com/sites/default/files/gbts_june_2015_detailed_report_final_1.pdf |title=Great Britain Tourism Survey |date=June 2015 |publisher=VisitEngland |access-date=21 October 2015 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074142/https://www.visitengland.com/sites/default/files/gbts_june_2015_detailed_report_final_1.pdf |url-status=dead }}</ref> Како и во САД, кампувањето добива на популарност, со зголемување на патувањата од 8 % во споредба со истиот период во 2014 г. Караванскиот клуб и Клубот за кампување и караванирање ги претставуваат камперите во ОК. Шкотска дозволува „диво кампување“ на приватно земјиште во дивина. === Франција === Податоците собрани од Националната федерација за хотелски туризам на отворено (FNHPA) покажуваат дека во 2015 г. биле остварени околу 113 милиони ноќевања во француските кампови, што претставува зголемување од 3,9 % во однос на истиот период во 2014 г. Француските одморачи оствариле 77 милиони од овие ноќевања, додека остатокот го сочинувале други националности, меѓу кои најбројни биле холандските, германските и британските туристи. Француската влада се надева дека до 2030 г. ќе привлекува по 100 милиони туристи годишно. Најпопуларна регија за кампување е Лангдок и Русијон со околу 19.331.663 поминати ноќевања во камповите во текот на 2015 г., додека департманот со најмногу кампови е Вандеја.<ref>{{Cite news |url=http://www.gocampfrance.co.uk/camping-in-france/camping-france-statistics |title=French Camping Statistics |newspaper=Go Camp France |date=16 September 2016 |archive-date=29 December 2017 |access-date=25 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171229172015/http://www.gocampfrance.co.uk/camping-in-france/camping-france-statistics |url-status=live }}</ref> === Македонија === Во Македонија, кампувањето и туризмот во природа сѐ повеќе добиваат на популарност, особено преку развојот на планинскиот туризам, авантуристичките тури и рекреативните активности во Националните паркови [[Маврово]], [[Пелистер]] и [[Галичица]]. Според податоците од Државниот завод за статистика, бројот на домашни и странски туристи што остваруваат ноќевања во алтернативни сместувачки капацитети, планинарски домчиња и уредени кампувалишта бележи постојан пораст, поттикнат од зголемениот интерес за истражување на природните реткости, екотуризмот и селскиот развој.<ref>{{Cite web |title=Соопштенија за туризам |publisher=[[Државен завод за статистика на Република Северна Македонија|Државен завод за статистика]] |url=https://www.stat.gov.mk |access-date=2026-08-01}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20100528004529/http://cdi.uvm.edu/collections/getCollection.xql?title=Long%20Trail%20Photographs Images of historic camping and hiking on the Long Trail, Center for Digital Initiatives, University of Vermont Library] * [http://watch.opb.org/video/2365530785/ Reflections of Summer: Car Camping!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170208084302/http://watch.opb.org/video/2365530785/ |date=2017-02-08 }} Video produced by [[Oregon Field Guide]] * [https://edisondigital.rutgers.edu/document/X001A3AU#?c=&m=&s=&cv=&xywh=-126%2C10%204%2C1486%2C767. Letter from Henry Ford to Thomas Edison thanking him for including his family on a camping trip.] [[Категорија:Кампување| ]] [[Категорија:Вештини за опстанок]] [[Категорија:Видови туризам]] qx2ewfludlk0acreq2tx0mytf9yw4os 5602809 5602808 2026-08-01T10:36:34Z Andrew012p 85224 5602809 wikitext text/x-wiki [[File:Tent camping along the Sulayr trail in La Taha, Sierra Nevada National Park (DSCF5147).jpg|thumb|Кампување во Националниот парк Сиера Невада]] [[File:Milyon yıldızlı otel.jpg|thumb|Кампување во [[Турција]]]] '''Кампување''' или '''кампинг''' — вид рекреација во природа или образование во природа што вклучува ноќевање со основно привремено засолниште, како што е [[шатор]]. Кампувањето исто така може да вклучува рекреативно возило (кампер), заштитени кабини, постојан шатор, засолниште како бивак или [[церада]], мрежа за лежење или воопшто без засолниште. Обично, учесниците ги напуштаат градските или уредените средини за да поминат време на отворено, извршувајќи активности што им пружат задоволство или како облик на образовно искуство. Поминувањето на ноќта надвор од дома го разликува кампувањето од дневен излет, [[пикник]] и други активности на отворено. Кампувањето како [[рекреација|рекреативна]] активност станало популарно меѓу елитите во раниот XX век. Со текот на времето, неговата популарност се зголемила и меѓу другите социоекономски слоеви. Днешните кампери често ги посетуваат јавните природни ресурси како што се националните и државните паркови, дивите подрачја и комерцијалните кампувалишта. Во некои земји, вклучувајќи ги Шведска и Шкотска, јавното кампување е законски дозволено и на приватно земјиште. Кампувањето е клучен дел од многу младински организации ширум светот, како што е извидништвото, кои го користат за да учат самодоверба и екипна работа. Училишните патувања за кампување исто така имаат бројни придобивки и можат да играат суштинска улога во личниот раст и развој на учениците.<ref>{{Cite web|url=https://campkulin.com.au/why-school-camping-should-be-a-priority/|title=The Benefits of School Camping Trips|work=Camp Kulin by Matt Godfrey|date=March 29, 2023|access-date=July 11, 2023|archive-date=August 19, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819023640/https://campkulin.com.au/why-school-camping-should-be-a-priority/|url-status=dead}}</ref> [[File:Grand Canyon National Park, Camping, IMG 2691,.jpg|thumb|Кампување во [[Аризона]], Национален парк Гранд Кањон, кампувалиште, 6 април]] == Определба == [[File:Unidentified group of men camping.jpg|thumb|Кампување во [[Онтарио]], {{Circa|1907}}]] Академскиот речник за содржини на Кембриџ го определува кампувањето како:<ref>{{Cite web |title=Meaning of camping in English |url=https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/camping |access-date=20 June 2022 |website=Cambridge Dictionary |archive-date=16 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230516144809/http://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/camping |url-status=live }}</ref> {{Quote|text=Чинот на престојување и спиење на отворено еден или повеќе дена и ноќи, обично во шатор.|source=}}Речникот „[[Енциклопедија Британика|Британика]]“ го определува кампувањето како:<ref>{{Cite web |title=Camping Definition & Meaning {{!}} Britannica Dictionary |url=https://www.britannica.com/dictionary/camping |access-date=2025-06-01 |website=www.britannica.com |language=en-US}}</ref> {{Quote|text=Активноста на спиење на отворено во шатор, обично за задоволство.}} Кампувањето опишува низа активности и пристапи кон сместувањето на отворено. Преживувачите и дивите кампери обично тргнуваат со што помалку опрема за да можат да се снајдат. Други кампери можат да користат специјализирана опрема за кампување дизајнирана да обезбеди удобност, вклучувајќи сопствени извори на енергија и топлина, како и мебел за кампување. Кампувањето може да се комбинира со пешачење, како во пешачењето со ранец, и често се практикува заедно со други активности на отворено, како што се кајакарство, алпинизам, [[риболов]] и [[лов]]. Брзото планинско пешачење со лесен ранец вклучува и [[трчање]] и кампување. Не постои универзално прифатена определба за тоа што е, а што не е кампување. Исто како и со [[мотел|мотелите]], кои опслужуваат и рекреативни гости и деловни гости, истото кампувалиште може истовремено да опслужува рекреативни кампери, училишни екскурзии, мигранти работници и бездомници. Во основа, тоа одразува комбинација од намера и природата на вклучените активности. Детскиот летен камп со оброци во трпезарија и сместување во спални кабини може да има „камп“ во своето име, но не го одразува духот и формата на „кампувањето“ како што е општо разбрано. Слично на тоа, начинот на живот на една [[Бездомништво|бездомна]] личност може да вклучува многу вообичаени активности за кампување, како што е спиење на отворено и подготовка на оброци на [[оган]], но не ја одразува доброволната природа и потрагата по духовна регенерација, кои се составен дел од кампувањето. == Популарност == === САД === Според инфографик направен од Red Rover Camping и заснован на податоци од Извештајот за американски кампери за 2014 г., објавен од The Coleman Company, Inc. и Outdoor Foundation, кампувањето во Соединетите Држави добива на популарност по пад од 4,2 милиони учесници во периодот од 2011 до 2012 г.<ref>{{Cite web |url=http://www.outdoorfoundation.org/pdf/research.camping.2014.pdf |title=2014 American Camper Report |publisher=The Coleman Company, Inc. and the Outdoor Foundation |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150405060353/http://www.outdoorfoundation.org/pdf/research.camping.2014.pdf |archive-date=5 April 2015 |access-date=17 June 2015}}</ref> === Обединето Кралство === Според податоците обезбедени од Истражувањето за туризам на Обединетото Кралство спроведено од Visit England, британските жители оствариле речиси 4,5 милиони одмори со кампување и караванирање во текот на првата половина на 2015 г., со просек од 3,7 ноќевања.<ref>{{Cite web |url=https://www.visitengland.com/sites/default/files/gbts_june_2015_detailed_report_final_1.pdf |title=Great Britain Tourism Survey |date=June 2015 |publisher=VisitEngland |access-date=21 October 2015 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074142/https://www.visitengland.com/sites/default/files/gbts_june_2015_detailed_report_final_1.pdf |url-status=dead }}</ref> Како и во САД, кампувањето добива на популарност, со зголемување на патувањата од 8 % во споредба со истиот период во 2014 г. Караванскиот клуб и Клубот за кампување и караванирање ги претставуваат камперите во ОК. Шкотска дозволува „диво кампување“ на приватно земјиште во дивина. === Франција === Податоците собрани од Националната федерација за хотелски туризам на отворено (FNHPA) покажуваат дека во 2015 г. биле остварени околу 113 милиони ноќевања во француските кампови, што претставува зголемување од 3,9 % во однос на истиот период во 2014 г. Француските одморачи оствариле 77 милиони од овие ноќевања, додека остатокот го сочинувале други националности, меѓу кои најбројни биле холандските, германските и британските туристи. Француската влада се надева дека до 2030 г. ќе привлекува по 100 милиони туристи годишно. Најпопуларна регија за кампување е Лангдок и Русијон со околу 19.331.663 поминати ноќевања во камповите во текот на 2015 г., додека департманот со најмногу кампови е Вандеја.<ref>{{Cite news |url=http://www.gocampfrance.co.uk/camping-in-france/camping-france-statistics |title=French Camping Statistics |newspaper=Go Camp France |date=16 September 2016 |archive-date=29 December 2017 |access-date=25 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171229172015/http://www.gocampfrance.co.uk/camping-in-france/camping-france-statistics |url-status=live }}</ref> === Македонија === Во Македонија, кампувањето и туризмот во природа сѐ повеќе добиваат на популарност, особено преку развојот на планинскиот туризам, авантуристичките тури и рекреативните активности во Националните паркови [[Маврово]], [[Пелистер]] и [[Галичица]]. Според податоците од Државниот завод за статистика, бројот на домашни и странски туристи што остваруваат ноќевања во алтернативни сместувачки капацитети, планинарски домчиња и уредени кампувалишта бележи постојан пораст, поттикнат од зголемениот интерес за истражување на природните реткости, екотуризмот и селскиот развој.<ref>{{Cite web |title=Соопштенија за туризам |publisher=[[Државен завод за статистика на Република Северна Македонија|Државен завод за статистика]] |url=https://www.stat.gov.mk |access-date=2026-08-01}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20100528004529/http://cdi.uvm.edu/collections/getCollection.xql?title=Long%20Trail%20Photographs Images of historic camping and hiking on the Long Trail, Center for Digital Initiatives, University of Vermont Library] * [http://watch.opb.org/video/2365530785/ Reflections of Summer: Car Camping!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170208084302/http://watch.opb.org/video/2365530785/ |date=2017-02-08 }} Video produced by [[Oregon Field Guide]] * [https://edisondigital.rutgers.edu/document/X001A3AU#?c=&m=&s=&cv=&xywh=-126%2C10%204%2C1486%2C767. Letter from Henry Ford to Thomas Edison thanking him for including his family on a camping trip.] [[Категорија:Кампување| ]] [[Категорија:Вештини за опстанок]] [[Категорија:Видови туризам]] 37u2p0zjcm2upp6mri29iy1hj4cs8ur 5602810 5602809 2026-08-01T10:55:50Z Andrew012p 85224 5602810 wikitext text/x-wiki [[File:Tent camping along the Sulayr trail in La Taha, Sierra Nevada National Park (DSCF5147).jpg|thumb|Кампување во Националниот парк Сиера Невада]] [[File:Milyon yıldızlı otel.jpg|thumb|Кампување во [[Турција]]]] '''Кампување''' — вид рекреација во природа или образование во природа што вклучува ноќевање со основно привремено засолниште, како што е [[шатор]]. Кампувањето исто така може да вклучува рекреативно возило (кампер), заштитени кабини, постојан шатор, засолниште како бивак или [[церада]], мрежа за лежење или воопшто без засолниште. Обично, учесниците ги напуштаат градските или уредените средини за да поминат време на отворено, извршувајќи активности што им пружат задоволство или како облик на образовно искуство. Поминувањето на ноќта надвор од дома го разликува кампувањето од дневен излет, [[пикник]] и други активности на отворено. Кампувањето како [[рекреација|рекреативна]] активност станало популарно меѓу елитите во раниот XX век. Со текот на времето, неговата популарност се зголемила и меѓу другите социоекономски слоеви. Днешните кампери често ги посетуваат јавните природни ресурси како што се националните и државните паркови, дивите подрачја и комерцијалните кампувалишта. Во некои земји, вклучувајќи ги Шведска и Шкотска, јавното кампување е законски дозволено и на приватно земјиште. Кампувањето е клучен дел од многу младински организации ширум светот, како што е извидништвото, кои го користат за да учат самодоверба и екипна работа. Училишните патувања за кампување исто така имаат бројни придобивки и можат да играат суштинска улога во личниот раст и развој на учениците.<ref>{{Cite web|url=https://campkulin.com.au/why-school-camping-should-be-a-priority/|title=The Benefits of School Camping Trips|work=Camp Kulin by Matt Godfrey|date=March 29, 2023|access-date=July 11, 2023|archive-date=August 19, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819023640/https://campkulin.com.au/why-school-camping-should-be-a-priority/|url-status=dead}}</ref> [[File:Grand Canyon National Park, Camping, IMG 2691,.jpg|thumb|Кампување во [[Аризона]], Национален парк Гранд Кањон, кампувалиште, 6 април]] == Определба == [[File:Unidentified group of men camping.jpg|thumb|Кампување во [[Онтарио]], {{Circa|1907}}]] Академскиот речник за содржини на Кембриџ го определува кампувањето како:<ref>{{Cite web |title=Meaning of camping in English |url=https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/camping |access-date=20 June 2022 |website=Cambridge Dictionary |archive-date=16 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230516144809/http://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/camping |url-status=live }}</ref> {{Quote|text=Чинот на престојување и спиење на отворено еден или повеќе дена и ноќи, обично во шатор.|source=}}Речникот „[[Енциклопедија Британика|Британика]]“ го определува кампувањето како:<ref>{{Cite web |title=Camping Definition & Meaning {{!}} Britannica Dictionary |url=https://www.britannica.com/dictionary/camping |access-date=2025-06-01 |website=www.britannica.com |language=en-US}}</ref> {{Quote|text=Активноста на спиење на отворено во шатор, обично за задоволство.}} Кампувањето опишува низа активности и пристапи кон сместувањето на отворено. Преживувачите и дивите кампери обично тргнуваат со што помалку опрема за да можат да се снајдат. Други кампери можат да користат специјализирана опрема за кампување дизајнирана да обезбеди удобност, вклучувајќи сопствени извори на енергија и топлина, како и мебел за кампување. Кампувањето може да се комбинира со пешачење, како во пешачењето со ранец, и често се практикува заедно со други активности на отворено, како што се кајакарство, алпинизам, [[риболов]] и [[лов]]. Брзото планинско пешачење со лесен ранец вклучува и [[трчање]] и кампување. Не постои универзално прифатена определба за тоа што е, а што не е кампување. Исто како и со [[мотел|мотелите]], кои опслужуваат и рекреативни гости и деловни гости, истото кампувалиште може истовремено да опслужува рекреативни кампери, училишни екскурзии, мигранти работници и бездомници. Во основа, тоа одразува комбинација од намера и природата на вклучените активности. Детскиот летен камп со оброци во трпезарија и сместување во спални кабини може да има „камп“ во своето име, но не го одразува духот и формата на „кампувањето“ како што е општо разбрано. Слично на тоа, начинот на живот на една [[Бездомништво|бездомна]] личност може да вклучува многу вообичаени активности за кампување, како што е спиење на отворено и подготовка на оброци на [[оган]], но не ја одразува доброволната природа и потрагата по духовна регенерација, кои се составен дел од кампувањето. == Популарност == === САД === Според инфографик направен од Red Rover Camping и заснован на податоци од Извештајот за американски кампери за 2014 г., објавен од The Coleman Company, Inc. и Outdoor Foundation, кампувањето во Соединетите Држави добива на популарност по пад од 4,2 милиони учесници во периодот од 2011 до 2012 г.<ref>{{Cite web |url=http://www.outdoorfoundation.org/pdf/research.camping.2014.pdf |title=2014 American Camper Report |publisher=The Coleman Company, Inc. and the Outdoor Foundation |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150405060353/http://www.outdoorfoundation.org/pdf/research.camping.2014.pdf |archive-date=5 April 2015 |access-date=17 June 2015}}</ref> === Обединето Кралство === Според податоците обезбедени од Истражувањето за туризам на Обединетото Кралство спроведено од Visit England, британските жители оствариле речиси 4,5 милиони одмори со кампување и караванирање во текот на првата половина на 2015 г., со просек од 3,7 ноќевања.<ref>{{Cite web |url=https://www.visitengland.com/sites/default/files/gbts_june_2015_detailed_report_final_1.pdf |title=Great Britain Tourism Survey |date=June 2015 |publisher=VisitEngland |access-date=21 October 2015 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074142/https://www.visitengland.com/sites/default/files/gbts_june_2015_detailed_report_final_1.pdf |url-status=dead }}</ref> Како и во САД, кампувањето добива на популарност, со зголемување на патувањата од 8 % во споредба со истиот период во 2014 г. Караванскиот клуб и Клубот за кампување и караванирање ги претставуваат камперите во ОК. Шкотска дозволува „диво кампување“ на приватно земјиште во дивина. === Франција === Податоците собрани од Националната федерација за хотелски туризам на отворено (FNHPA) покажуваат дека во 2015 г. биле остварени околу 113 милиони ноќевања во француските кампови, што претставува зголемување од 3,9 % во однос на истиот период во 2014 г. Француските одморачи оствариле 77 милиони од овие ноќевања, додека остатокот го сочинувале други националности, меѓу кои најбројни биле холандските, германските и британските туристи. Француската влада се надева дека до 2030 г. ќе привлекува по 100 милиони туристи годишно. Најпопуларна регија за кампување е Лангдок и Русијон со околу 19.331.663 поминати ноќевања во камповите во текот на 2015 г., додека департманот со најмногу кампови е Вандеја.<ref>{{Cite news |url=http://www.gocampfrance.co.uk/camping-in-france/camping-france-statistics |title=French Camping Statistics |newspaper=Go Camp France |date=16 September 2016 |archive-date=29 December 2017 |access-date=25 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171229172015/http://www.gocampfrance.co.uk/camping-in-france/camping-france-statistics |url-status=live }}</ref> === Македонија === Во Македонија, кампувањето и туризмот во природа сѐ повеќе добиваат на популарност, особено преку развојот на планинскиот туризам, авантуристичките тури и рекреативните активности во Националните паркови [[Маврово]], [[Пелистер]] и [[Галичица]]. Според податоците од Државниот завод за статистика, бројот на домашни и странски туристи што остваруваат ноќевања во алтернативни сместувачки капацитети, планинарски домчиња и уредени кампувалишта бележи постојан пораст, поттикнат од зголемениот интерес за истражување на природните реткости, екотуризмот и селскиот развој.<ref>{{Cite web |title=Соопштенија за туризам |publisher=[[Државен завод за статистика на Република Северна Македонија|Државен завод за статистика]] |url=https://www.stat.gov.mk |access-date=2026-08-01}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20100528004529/http://cdi.uvm.edu/collections/getCollection.xql?title=Long%20Trail%20Photographs Images of historic camping and hiking on the Long Trail, Center for Digital Initiatives, University of Vermont Library] * [http://watch.opb.org/video/2365530785/ Reflections of Summer: Car Camping!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170208084302/http://watch.opb.org/video/2365530785/ |date=2017-02-08 }} Video produced by [[Oregon Field Guide]] * [https://edisondigital.rutgers.edu/document/X001A3AU#?c=&m=&s=&cv=&xywh=-126%2C10%204%2C1486%2C767. Letter from Henry Ford to Thomas Edison thanking him for including his family on a camping trip.] [[Категорија:Кампување| ]] [[Категорија:Вештини за опстанок]] [[Категорија:Видови туризам]] qx2ewfludlk0acreq2tx0mytf9yw4os 5602811 5602810 2026-08-01T10:57:05Z Andrew012p 85224 5602811 wikitext text/x-wiki [[File:Tent camping along the Sulayr trail in La Taha, Sierra Nevada National Park (DSCF5147).jpg|thumb|Кампување во Националниот парк Сиера Невада]] [[File:Milyon yıldızlı otel.jpg|thumb|Кампување во [[Турција]]]] '''Кампување''' — вид рекреација во природа или образование во природа што вклучува ноќевање со основно привремено засолниште, како што е [[шатор]]. Кампувањето исто така може да вклучува рекреативно возило (кампер), заштитени кабини, постојан шатор, засолниште како бивак или [[церада]], мрежа за лежење или воопшто без засолниште. Обично, учесниците ги напуштаат градските или уредените средини за да поминат време на отворено, извршувајќи активности што им пружат задоволство или како облик на образовно искуство. Поминувањето на ноќта надвор од дома го разликува кампувањето од дневен излет, [[пикник]] и други активности на отворено. Кампувањето како [[рекреација|рекреативна]] активност станало популарно меѓу елитите во раниот XX век. Со текот на времето, неговата популарност се зголемила и меѓу другите социоекономски слоеви. Днешните кампери често ги посетуваат јавните природни ресурси како што се националните и државните паркови, дивите подрачја и комерцијалните кампувалишта. Во некои земји, вклучувајќи ги Шведска и Шкотска, јавното кампување е законски дозволено и на приватно земјиште. Кампувањето е клучен дел од многу младински организации ширум светот, како што е извидништвото, кои го користат за да учат самодоверба и екипна работа. Училишните патувања за кампување исто така имаат бројни придобивки и можат да играат суштинска улога во личниот раст и развој на учениците.<ref>{{Cite web|url=https://campkulin.com.au/why-school-camping-should-be-a-priority/|title=The Benefits of School Camping Trips|work=Camp Kulin by Matt Godfrey|date=March 29, 2023|access-date=July 11, 2023|archive-date=August 19, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819023640/https://campkulin.com.au/why-school-camping-should-be-a-priority/|url-status=dead}}</ref> [[File:Grand Canyon National Park, Camping, IMG 2691,.jpg|thumb|Кампување во [[Аризона]], Национален парк Гранд Кањон, кампувалиште, 6 април]] == Определба == [[File:Unidentified group of men camping.jpg|thumb|Кампување во [[Онтарио]], {{Circa|1907}}]] Академскиот речник за содржини на Кембриџ го определува кампувањето како:<ref>{{Cite web |title=Meaning of camping in English |url=https://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/camping |access-date=20 June 2022 |website=Cambridge Dictionary |archive-date=16 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230516144809/http://dictionary.cambridge.org/us/dictionary/english/camping |url-status=live }}</ref> {{Quote|text=Чинот на престојување и спиење на отворено еден или повеќе дена и ноќи, обично во шатор.|source=}}Речникот „[[Енциклопедија Британика|Британика]]“ го определува кампувањето како:<ref>{{Cite web |title=Camping Definition & Meaning {{!}} Britannica Dictionary |url=https://www.britannica.com/dictionary/camping |access-date=2025-06-01 |website=www.britannica.com |language=en-US}}</ref> {{Quote|text=Активноста на спиење на отворено во шатор, обично за задоволство.}} Кампувањето опишува низа активности и пристапи кон сместувањето на отворено. Преживувачите и дивите кампери обично тргнуваат со што помалку опрема за да можат да се снајдат. Други кампери можат да користат специјализирана опрема за кампување дизајнирана да обезбеди удобност, вклучувајќи сопствени извори на енергија и топлина, како и мебел за кампување. Кампувањето може да се комбинира со пешачење, како во пешачењето со ранец, и често се практикува заедно со други активности на отворено, како што се кајакарство, алпинизам, [[риболов]] и [[лов]]. Брзото планинско пешачење со лесен ранец вклучува и [[трчање]] и кампување. Не постои универзално прифатена определба за тоа што е, а што не е кампување. Исто како и со [[мотел|мотелите]], кои опслужуваат и рекреативни гости и деловни гости, истото кампувалиште може истовремено да опслужува рекреативни кампери, училишни екскурзии, мигранти работници и бездомници. Во основа, тоа одразува комбинација од намера и природата на вклучените активности. Детскиот летен камп со оброци во трпезарија и сместување во спални кабини може да има „камп“ во своето име, но не го одразува духот и формата на „кампувањето“ како што е општо разбрано. Слично на тоа, начинот на живот на една [[Бездомништво|бездомна]] личност може да вклучува многу вообичаени активности за кампување, како што е спиење на отворено и подготовка на оброци на [[оган]], но не ја одразува доброволната природа и потрагата по духовна регенерација, кои се составен дел од кампувањето. == Популарност == === САД === Според инфографик направен од Red Rover Camping и заснован на податоци од Извештајот за американски кампери за 2014 г., објавен од The Coleman Company, Inc. и Outdoor Foundation, кампувањето во Соединетите Држави добива на популарност по пад од 4,2 милиони учесници во периодот од 2011 до 2012 г.<ref>{{Cite web |url=http://www.outdoorfoundation.org/pdf/research.camping.2014.pdf |title=2014 American Camper Report |publisher=The Coleman Company, Inc. and the Outdoor Foundation |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150405060353/http://www.outdoorfoundation.org/pdf/research.camping.2014.pdf |archive-date=5 April 2015 |access-date=17 June 2015}}</ref> === Обединето Кралство === Според податоците обезбедени од Истражувањето за туризам на Обединетото Кралство спроведено од Visit England, британските жители оствариле речиси 4,5 милиони одмори со кампување и караванирање во текот на првата половина на 2015 г., со просек од 3,7 ноќевања.<ref>{{Cite web |url=https://www.visitengland.com/sites/default/files/gbts_june_2015_detailed_report_final_1.pdf |title=Great Britain Tourism Survey |date=June 2015 |publisher=VisitEngland |access-date=21 October 2015 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074142/https://www.visitengland.com/sites/default/files/gbts_june_2015_detailed_report_final_1.pdf |url-status=dead }}</ref> Како и во САД, кампувањето добива на популарност, со зголемување на патувањата од 8 % во споредба со истиот период во 2014 г. Караванскиот клуб и Клубот за кампување и караванирање ги претставуваат камперите во ОК. Шкотска дозволува „диво кампување“ на приватно земјиште во дивина. === Франција === Податоците собрани од Националната федерација за хотелски туризам на отворено (FNHPA) покажуваат дека во 2015 г. биле остварени околу 113 милиони ноќевања во француските кампови, што претставува зголемување од 3,9 % во однос на истиот период во 2014 г. Француските одморачи оствариле 77 милиони од овие ноќевања, додека остатокот го сочинувале други националности, меѓу кои најбројни биле холандските, германските и британските туристи. Француската влада се надева дека до 2030 г. ќе привлекува по 100 милиони туристи годишно. Најпопуларна регија за кампување е Лангдок и Русијон со околу 19.331.663 поминати ноќевања во камповите во текот на 2015 г., додека департманот со најмногу кампови е Вандеја.<ref>{{Cite news |url=http://www.gocampfrance.co.uk/camping-in-france/camping-france-statistics |title=French Camping Statistics |newspaper=Go Camp France |date=16 September 2016 |archive-date=29 December 2017 |access-date=25 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171229172015/http://www.gocampfrance.co.uk/camping-in-france/camping-france-statistics |url-status=live }}</ref> === Македонија === Во Македонија, кампувањето и туризмот во природа сѐ повеќе добиваат на популарност, особено преку развојот на планинскиот туризам, авантуристичките тури и рекреативните активности во Националните паркови [[Маврово]], [[Пелистер]] и [[Галичица]]. Според податоците од Државниот завод за статистика, бројот на домашни и странски туристи што остваруваат ноќевања во алтернативни сместувачки капацитети, планинарски домчиња и уредени кампувалишта бележи постојан пораст, поттикнат од зголемениот интерес за истражување на природните реткости, екотуризмот и селскиот развој.<ref>{{Cite web |title=Соопштенија за туризам |publisher=[[Државен завод за статистика на Република Македонија|Државен завод за статистика]] |url=https://www.stat.gov.mk |access-date=2026-08-01}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20100528004529/http://cdi.uvm.edu/collections/getCollection.xql?title=Long%20Trail%20Photographs Images of historic camping and hiking on the Long Trail, Center for Digital Initiatives, University of Vermont Library] * [http://watch.opb.org/video/2365530785/ Reflections of Summer: Car Camping!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170208084302/http://watch.opb.org/video/2365530785/ |date=2017-02-08 }} Video produced by [[Oregon Field Guide]] * [https://edisondigital.rutgers.edu/document/X001A3AU#?c=&m=&s=&cv=&xywh=-126%2C10%204%2C1486%2C767. Letter from Henry Ford to Thomas Edison thanking him for including his family on a camping trip.] [[Категорија:Кампување| ]] [[Категорија:Вештини за опстанок]] [[Категорија:Видови туризам]] tvi5dncmwlh599fview2d9lbvla9qji 1 1400424 5602778 2026-08-01T08:02:51Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{СЗР}} 5602778 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 10 1400425 5602787 2026-08-01T09:08:26Z Stariot Golman 89502 Создадена страница со: {{Football coach history |name=Тренери на ФК Олимпик Лион |teamname=ФК Олимпик Лион |state = {{{state|}}} |managerlist=Список на тренери на ФК Олимпик Лион |bgcolor=white |textcolor=#26559B |bordercolor=#DD0000 |list = * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950-1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954-1955) * {{flagsport|FRA}} Лисјен Труп... 5602787 wikitext text/x-wiki {{Football coach history |name=Тренери на ФК Олимпик Лион |teamname=ФК Олимпик Лион |state = {{{state|}}} |managerlist=Список на тренери на ФК Олимпик Лион |bgcolor=white |textcolor=#26559B |bordercolor=#DD0000 |list = * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950-1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954-1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955-1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959-1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернадес]] (1961-1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966-1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968-1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976-1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980-1981) * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981-1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983-1985) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987-1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988-1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993-1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995-1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996-2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000-2002) * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002-2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007-2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008-2011) * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011-2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015-2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019-2021) * {{flagsport|NED}} [[Петер Бос]] (2021-2022) * {{flagsport|FRA}} [[Лоран Блан]] (2022-2023) * {{flagsport|ITA}} [[Фабио Гросо]] (2023) * {{flagsport|FRA}} [[Пјер Саж]] (2023-2025) * {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] (2025-денес) }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион|Тренери]] [[Категорија:Навигациски предлошки за тренери низ историјата на фудбалски клубови во Франција|Олимпик Лион]] </noinclude> ewp77xvf2xybeqz122tng0iveo84sex 5602798 5602787 2026-08-01T09:42:26Z Stariot Golman 89502 5602798 wikitext text/x-wiki {{Football coach history |name=Тренери на ФК Олимпик Лион |teamname=ФК Олимпик Лион |state = {{{state|}}} |managerlist=Список на тренери на ФК Олимпик Лион |bgcolor=white |textcolor=#26559B |bordercolor=#DD0000 |list = * {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950-1954) * {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954-1955) * {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955-1959) * {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959-1961) * {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернандес]] (1961-1962) * {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966) * {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966-1968) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968-1976) * {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976-1980) * {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980-1981) * {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981-1983) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983-1985) * {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987) * {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987-1988) * {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988) * {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988-1993) * {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993-1995) * {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995-1996) * {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996-2000) * {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000-2002) * {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002-2005) * {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007) * {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007-2008) * {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008-2011) * {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011-2014) * {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015) * {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015-2019) * {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019) * {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019-2021) * {{flagsport|NED}} [[Петер Бос]] (2021-2022) * {{flagsport|FRA}} [[Лоран Блан]] (2022-2023) * {{flagsport|ITA}} [[Фабио Гросо]] (2023) * {{flagsport|FRA}} [[Пјер Саж]] (2023-2025) * {{flagsport|POR}} [[Пауло Фонсека]] (2025-денес) }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Категорија:ФК Олимпик Лион|Тренери]] [[Категорија:Навигациски предлошки за тренери низ историјата на фудбалски клубови во Франција|Олимпик Лион]] </noinclude> mdvyu986uucztwr4skpfy81c3iewn7v