Википедија mkwiki https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Википедија Разговор за Википедија Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија Портал Разговор за Портал TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 1462 5628487 5596007 2026-09-14T11:08:18Z MacedonianBoy 2538 /* Структура */ 5628487 wikitext text/x-wiki {{Лингвистика}} '''Лингвистика''' ('''јазичарство''' или '''јазикознание'''<ref>понекогаш и '''јазикословие'''</ref>) — [[Наука|научното]]<ref>{{Наведена книга|title=Linguistics: An Introduction to Linguistic Theory |url=https://archive.org/details/linguisticsintro0000unse_q1b5 |last=Fromkin |first=Victoria |authorlink=Victoria Fromkin |author2=[[Bruce Hayes]]; Susan Curtiss, [[Anna Szabolcsi]], Tim Stowell, Donca Steriade |location=Oxford |publisher=Blackwell |year=2000 |isbn=0631197117 |page=[https://archive.org/details/linguisticsintro0000unse_q1b5/page/3 3]}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Elements of General Linguistics |last=Martinet |first=André |authorlink=André Martinet |others=Tr. Elisabeth Palmer (Studies in General Linguistics, vol. i.) |location=London |publisher=Faber |year=1960 |page=15}}</ref> проучување на [[јазик]]от.<ref>{{Наведена книга|title=On Language and Linguistics |first=Michael A.&nbsp;K. |last=Halliday |authorlink=Michael Halliday |author2=Jonathan Webster |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=0826488242 |page=vii}}</ref><ref>{{наведено списание|title=Linguistics and ethnology |journal=Southwestern Journal of Anthropology |volume=4 |pages=140–47 |year=1948 |last=Greenberg |first=Joseph |authorlink=Joseph Greenberg}}</ref> Лингвистиката зазема голем број на подисциплини и науки. Постои важна тематска поделба помеѓу учењето за структурата на јазикот ([[граматика]]) и учењето за неговото [[значење]] ([[семантика]] и [[прагматика]]). Граматиката ги опфаќа [[Морфологија (лингвистика)|морфологијата]] (образувањето и составувањето на [[збор]]овите), [[синтакса]]та (правилата кои одредуваат како зборовите се комбинираат во [[Фраза|фрази]] и [[Реченица (лингвистика)|реченици]]) и [[фонологија]]та (учење за звучните системи и абстрактните звучни единици). [[Фонетика]]та пак е гранка на лингвистиката која се засега за вистинските својства на говорните звуци ([[Глас (фонетика)|гласови]]), неговорните звуци и како тие се произведуваат и [[Говорна перцепција|перцепираат]]. Останати подисциплини на лингвистиката се: [[Еволуционистичка лингвистика|еволуционистичката лингвистика]], која го разгледува потеклото на јазикот; [[Историска лингвистика|историската лингвистика]], која ги истражува промените на јазикот; [[социолингвистика]]та, која ја проучува поврзаноста помеѓу јазичаричкото варирање и социјалната структура; [[психолингвистика]]та, која го проучува односот меѓу јазичното однесување и менталните процеси што се основа на тоа однесување; [[невролингвистика]]та, која го проучува функционирањето на деловите од мозокот кои овозможуваат да се употребува јазикот; [[Усвојување на јазик|јазичното усвојување]], кое разгледува како децата го стекнуваат својот прв јазик и како децата и возрасните се стекнуваат со и го учат нивниот втор јазик, како и наредните јазици; и [[Говорна анализа|говорната анализа]], која се засега за структурата на текстовите и разговорите, и [[прагматика]]та која разгледува како е примено значењето врз основа на комбинација од јазичаричка способност, нејазичаричко знаење и контекстот на говорната уметност. Лингвистиката понекогаш се дефинира како научен приод на науката за јазикот, но на јазикот може да му се пријде од мноштво правци, а и голем број на други интелектуални дисциплини се значајни за него и влијаат на неговото учење. [[Семиотика]]та, на пример, е поврзано поле кое се засега за општото проучување на знаци и симболи, во и надвор од јазикот. Книжевни теоретичари ја изучуваат употребата на јазикот во уметничка [[книжевност]]. Лингвистиката често позајмува знаења од разновидни полиња како [[психологија]], [[логопедија]], [[информатика]], [[филозофија]], [[биологија]], [[Анатомија на човекот|човечката анатомија]], [[социологија]], [[антропологија]] и [[акустика]]. Во полето, ''јазичар'' или ''лингвист'' се користи да се опише некој кој или го изучува полето или користи јазичаричка методологија за да изучува одредени јазични групи или одредени јазици. Надвор од полето, овој поим честопати се однесува на луѓе кои зборуваат многу јазици или имаат одличен речник на зборување.<ref name="American Heritage 2000">{{наведена енциклопедија|title=Linguist|encyclopedia=The American Heritage Dictionary of the English Language|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|year=2000|isbn=978-0395825174}}</ref> == Номенклатура == [[File:Citation de Ferdinand de Saussure.jpg|thumb|Швајцарскиот лингвист [[Фердинанд де Сосир]] се смета за основач на [[семиотика]]та.]] Сè до појавата на лингвистиката како посебна наука, таа се сметала за дел од [[филологија]]та. Но, откако [[Фердинанд де Сосир]] се залагал за важноста на [[Синхрониска анализа|синхрониската анализа]], во почетокот на XX век лингвистиката се издвојува од филологијата. Сега под филологија се подразбира „наука која обединува историски, литературолошки и јазичарички проучувања“.<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?term=philology Online Etymological Dictionary: philology]</ref><ref>{{Наведена книга |last=McMahon |first=A. M. S. |year=1994 |title=Understanding Language Change |url=https://archive.org/details/understandinglan0000mcma |publisher=Cambridge University Press |page=[https://archive.org/details/understandinglan0000mcma/page/n24 9] |isbn=0-521-44665-1 |postscript=<!--None-->}}</ref> Поимот ''филологија'' бил за првпат прифатен за употреба во 1716, а иако поимот ''лингвист'' гледан како ''ученик на јазик'' датира уште од 1641, поимот ''лингвистика'' бил прифатен во 1847.<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?term=linguist Online Etymological Dictionary: linguist]</ref> Оттогаш лингвистиката е прифатена како ''општа наука за јазикот''. == Историја == {{Главна|Историја на лингвистиката}} Линвистиката како научен опит за опишување и објаснување на човечката вештина за јазикот. Во древните цивилизации, јазичаричкото учење било првично мотивирано од точниот опис на класичните литургиски јазици, најзабележливи се оние од санскритската граматика на Панини (4 век п.н.е.), или со развојот на логиката и реториката кај Грците. Во почетокот на 4-от век п.н.е., Кина исто така развила свои граматички традиции, а арапската и еврејската граматика се развила за време на средновековната доба. Модерната лингвистика почнала да се развива во 18-от век, достигнувајќи го „златното време на филологијата“ во 19-от век. Првата половина од 20-от век беше обележана со структуралното училиште кое се засновало на работата на [[Фердинанд де Сосир]] во Европа и на [[Едвард Сапир]] и [[Леонард Блумфилд]] во САД. Во 1960-тите години се имало голем напредок на многу полиња од лингвистиката, како на пример генеративната граматика на Ноам Чомски, социолингвистиката на Вилијам Лабов и модерната психолингвистика. ==Структура== Јазичаричките структури се парови на значења и форма. Секој пар значење и форма е јазичен знак. На пример, значењето „мачка“ е претставени на светско ниво со различни звучни форми, движења со рацете (знаковен јазик) и пишани форми (пишан јазик). Јазичарите кои се фокусираат на структурата се обидуваат да ги сфатат правилата во поглед на употребата на јазикот кои луѓето ги знаат. Сите јазичарички структури може да бидат поделени на делови кои се комбинирани според (не)свесни правила, преку повеќекратни нивоа на анализа. Лингвистиката има многу дисциплини кои се осврнати кон различни јазични структури. Теоријата кои ги разјаснува, предложена од Ноам Чомски, е позната како генеративна теорија на универзалната граматика. Дисциплините кои се фокусирани на структурните проучувања се: : * '''[[фонетика]]''', наука за физичките одлики на говорот, * '''[[фонологија]]''', наука за звуците (фонемите), * '''[[Морфологија (лингвистика)|морфологија]]''', наука за морфемите, * '''[[синтакса]]''', наука за подредувањето и односот на зборовите во реченицата, * '''[[семантика]]''', наука за значењата на зборовите и речениците, * '''[[прагматика]]''', наука која прочува како изгвороената единица се користи во комуникацијата, * '''[[анализа на дискурс]]''' (говор), анализа на јазикот кој се користи во текстот, * '''[[Стилистика]]''', науча за јазичаричките фактори кои го поставуваат дискурсот, * '''[[семиотика]]''', наука за симболите. == Пристап == Една од големите дебати во лингвистиката е проблемот за тоа како јазикот да биде дефиниран или разбран. Некои јазичари го користат поимот „јазик“ за да се означи хипотетскиот, внатрешен модул на човековиот ум кој им овозможува на луѓето да поседуваат јазично однесување, кое пак е дел од формалистичкиот пристап. Се смета дека [[Универзална граматика|универзалната граматика]] се смета дека ги води децата кога учат јазици. Следбениците на ова гледиште, кои претежно се тие од генеративната теорија на [[Ноам Чомски]], не сметаат дека јазикот се развил спрецифични за комуникација. Тие сметаат дека тоа има врска со процесот на структуирање на човековата мисла. Друга група јазичари го користат поимот „јазик“ за да го означат комуникацискиот систем кој се развил. Таквите [[функционални теории за граматиката]] го гледаат јазикот како алатка која се развила и се присвоила за комуникациски цели.<ref>{{Наведена книга | first=Daniela | last=Isac | author2=Charles Reiss | title=I-language: An Introduction to Linguistics as Cognitive Science, 2nd edition | url=http://linguistics.concordia.ca/i-language/ | year=2013 | publisher=Oxford University Press | isbn=978-0199660179 | access-date=2014-01-12 | archive-date=2011-07-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110706173454/http://linguistics.concordia.ca/i-language/ | url-status=dead }}</ref> === Методологија === Лингвистиката е претежно [[Описна лингвистика|описна]]. Јазичарите опишуваат и образложуваат одлики на јазикот без да се направат субјективни пресуди за тоа дали определени одлики се „добри“ или „лоши“. [[Кодификација]]та, од другата страна пак, е обид да се промовираат одредени јазични употреби на сметка од другите, односно често се фаворизираат одредени дијалекти. Ова се одвива сè со цел да се основа стандарден јазик, кој би се користел за комуникација во поголема географска област. Исто така, ова може да е алатка една група луѓе да го наметнат својот говор врз други. Крајност на кодификацијата а цензурата, која се обидува да елиминира зборови и структури од општата комуникација. === Анализа === Пред 20 век, јазичарите го анализирале јазикот на [[Дијахрона лингвистика|дијахроно ниво]], кое било историски во фокусот. Ова значи дека тие би споредувале јазични единици и се обидувале да го анализираат јазикот од поглед на тоа колку се сменил јазикот од тогаш и подоцна. Подоцна, фокусот се сменил кон [[Синхронична лингвистика|посинхроничен пристап]], каде имало анализа меѓу различни јазични форми. === Извори === Повеќето современи јазични публикации издвојуваат дека говорниот јазик е пофундаментален одошто пишаниот јазик. Ова е поради следново: * говорот се смета за поуниверзален за сите човекови суштества кои се способни да го произведат и слушнат, а има и култури каде јазикот не е пишан; * говорот се развил пред пишаниот јазик; * луѓето научиле да зборуваат и обработуваат говорен јазик полесно одошто пишан. Сепак, јазичарите се согласни дека проучувањето на пишаниот јазик може да е значајно и вредно. Истражувањата кои се засноваат на корпусот или компјутерите, пишаниот јазик е посоодветен за анализа. Изговорениот текст често е транскрибиран. == Наводи == {{reflist}} == Литература == *{{Наведена книга | title=Linguistics: An Introduction to Language and Communication | publisher=The MIT Press | author=Akmajian, Adrian; Demers, Richard; Farmer, Ann; Harnish, Robert | year=2010 | location=Cambridge, MA | isbn=0-262-51370-6}} *{{Наведена книга | first=Daniela | last=Isac | author2=Charles Reiss | title=I-language: An Introduction to Linguistics as Cognitive Science, 2nd edition | url=http://linguistics.concordia.ca/i-language/ | year=2013 | publisher=Oxford University Press | isbn=978-0199660179 | access-date=2014-01-12 | archive-date=2011-07-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110706173454/http://linguistics.concordia.ca/i-language/ | url-status=dead }} *{{Наведена книга | first=Steven | last=Pinker | title= The Language Instinct | url=https://archive.org/details/languageinstinct00pink |year=1994 |publisher=William Morrow and Company |isbn=9780140175295}} *{{Наведена книга | first=Noam | last=Chomsky |title=On Language | url=https://archive.org/details/onlanguagechomsk00chom |year=1998 |publisher=The New Press, New York |isbn=978-1565844759}} *{{Наведена книга | first=Jacques | last=Derrida | title=Of Grammatology | year=1967 | publisher=The Johns Hopkins University Press | isbn=0801858305}} *{{Наведена книга | first=David | last=Crystal | title=Linguistics | year=1990 | publisher=Penguin Books | isbn=9780140135312}} == Надворешни врски == * [http://www.sil.org/linguistics/GlossaryOfLinguisticTerms/index.htm Речник на јазичарички термини] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130210081627/http://www.sil.org/linguistics/GlossaryOfLinguisticTerms/index.htm |date=2013-02-10 }} и [http://www.sil.org/linguistics/glossary_fe/ француско-англиски речник] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130207013839/http://www.sil.org/linguistics/glossary_fe/ |date=2013-02-07 }} на [[SIL Интернационал]] * [http://www.unizar.es/departamentos/filologia_inglesa/garciala/bibliography.html Секција "лингвистика"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080906110954/http://www.unizar.es/departamentos/filologia_inglesa/garciala/bibliography.html |date=2008-09-06 }} од литературна теорија, критика и филологија од универзитетот Сарагоса, Шпанија * [http://www.royharrisonline.com/ Интегративна лингвистика] * [http://www.specgram.com/CL.1/06.schadenpoodle.guide1.html Прелиминарен водич во лингвистиката, прв дел]: резиме на различни јазичарички дисциплини и нивна практика. Постои и [http://www.specgram.com/CL.2/05.schadenpoodle.guide2.html втор дел]. * [http://www.linguistlist.org Јазичаричка листа] * [http://www.languagenews.net Лингвистиката во вестите] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060907213333/http://www.languagenews.net/ |date=2006-09-07 }} {{Лингвистика-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Лингвистика|*]] [[Категорија:Индиски пронајдоци]] kciryxm7wag8x7vjxkgfg22m6gf3f6w 5628489 5628487 2026-09-14T11:08:29Z MacedonianBoy 2538 /* Структура */ 5628489 wikitext text/x-wiki {{Лингвистика}} '''Лингвистика''' ('''јазичарство''' или '''јазикознание'''<ref>понекогаш и '''јазикословие'''</ref>) — [[Наука|научното]]<ref>{{Наведена книга|title=Linguistics: An Introduction to Linguistic Theory |url=https://archive.org/details/linguisticsintro0000unse_q1b5 |last=Fromkin |first=Victoria |authorlink=Victoria Fromkin |author2=[[Bruce Hayes]]; Susan Curtiss, [[Anna Szabolcsi]], Tim Stowell, Donca Steriade |location=Oxford |publisher=Blackwell |year=2000 |isbn=0631197117 |page=[https://archive.org/details/linguisticsintro0000unse_q1b5/page/3 3]}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Elements of General Linguistics |last=Martinet |first=André |authorlink=André Martinet |others=Tr. Elisabeth Palmer (Studies in General Linguistics, vol. i.) |location=London |publisher=Faber |year=1960 |page=15}}</ref> проучување на [[јазик]]от.<ref>{{Наведена книга|title=On Language and Linguistics |first=Michael A.&nbsp;K. |last=Halliday |authorlink=Michael Halliday |author2=Jonathan Webster |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=0826488242 |page=vii}}</ref><ref>{{наведено списание|title=Linguistics and ethnology |journal=Southwestern Journal of Anthropology |volume=4 |pages=140–47 |year=1948 |last=Greenberg |first=Joseph |authorlink=Joseph Greenberg}}</ref> Лингвистиката зазема голем број на подисциплини и науки. Постои важна тематска поделба помеѓу учењето за структурата на јазикот ([[граматика]]) и учењето за неговото [[значење]] ([[семантика]] и [[прагматика]]). Граматиката ги опфаќа [[Морфологија (лингвистика)|морфологијата]] (образувањето и составувањето на [[збор]]овите), [[синтакса]]та (правилата кои одредуваат како зборовите се комбинираат во [[Фраза|фрази]] и [[Реченица (лингвистика)|реченици]]) и [[фонологија]]та (учење за звучните системи и абстрактните звучни единици). [[Фонетика]]та пак е гранка на лингвистиката која се засега за вистинските својства на говорните звуци ([[Глас (фонетика)|гласови]]), неговорните звуци и како тие се произведуваат и [[Говорна перцепција|перцепираат]]. Останати подисциплини на лингвистиката се: [[Еволуционистичка лингвистика|еволуционистичката лингвистика]], која го разгледува потеклото на јазикот; [[Историска лингвистика|историската лингвистика]], која ги истражува промените на јазикот; [[социолингвистика]]та, која ја проучува поврзаноста помеѓу јазичаричкото варирање и социјалната структура; [[психолингвистика]]та, која го проучува односот меѓу јазичното однесување и менталните процеси што се основа на тоа однесување; [[невролингвистика]]та, која го проучува функционирањето на деловите од мозокот кои овозможуваат да се употребува јазикот; [[Усвојување на јазик|јазичното усвојување]], кое разгледува како децата го стекнуваат својот прв јазик и како децата и возрасните се стекнуваат со и го учат нивниот втор јазик, како и наредните јазици; и [[Говорна анализа|говорната анализа]], која се засега за структурата на текстовите и разговорите, и [[прагматика]]та која разгледува како е примено значењето врз основа на комбинација од јазичаричка способност, нејазичаричко знаење и контекстот на говорната уметност. Лингвистиката понекогаш се дефинира како научен приод на науката за јазикот, но на јазикот може да му се пријде од мноштво правци, а и голем број на други интелектуални дисциплини се значајни за него и влијаат на неговото учење. [[Семиотика]]та, на пример, е поврзано поле кое се засега за општото проучување на знаци и симболи, во и надвор од јазикот. Книжевни теоретичари ја изучуваат употребата на јазикот во уметничка [[книжевност]]. Лингвистиката често позајмува знаења од разновидни полиња како [[психологија]], [[логопедија]], [[информатика]], [[филозофија]], [[биологија]], [[Анатомија на човекот|човечката анатомија]], [[социологија]], [[антропологија]] и [[акустика]]. Во полето, ''јазичар'' или ''лингвист'' се користи да се опише некој кој или го изучува полето или користи јазичаричка методологија за да изучува одредени јазични групи или одредени јазици. Надвор од полето, овој поим честопати се однесува на луѓе кои зборуваат многу јазици или имаат одличен речник на зборување.<ref name="American Heritage 2000">{{наведена енциклопедија|title=Linguist|encyclopedia=The American Heritage Dictionary of the English Language|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|year=2000|isbn=978-0395825174}}</ref> == Номенклатура == [[File:Citation de Ferdinand de Saussure.jpg|thumb|Швајцарскиот лингвист [[Фердинанд де Сосир]] се смета за основач на [[семиотика]]та.]] Сè до појавата на лингвистиката како посебна наука, таа се сметала за дел од [[филологија]]та. Но, откако [[Фердинанд де Сосир]] се залагал за важноста на [[Синхрониска анализа|синхрониската анализа]], во почетокот на XX век лингвистиката се издвојува од филологијата. Сега под филологија се подразбира „наука која обединува историски, литературолошки и јазичарички проучувања“.<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?term=philology Online Etymological Dictionary: philology]</ref><ref>{{Наведена книга |last=McMahon |first=A. M. S. |year=1994 |title=Understanding Language Change |url=https://archive.org/details/understandinglan0000mcma |publisher=Cambridge University Press |page=[https://archive.org/details/understandinglan0000mcma/page/n24 9] |isbn=0-521-44665-1 |postscript=<!--None-->}}</ref> Поимот ''филологија'' бил за првпат прифатен за употреба во 1716, а иако поимот ''лингвист'' гледан како ''ученик на јазик'' датира уште од 1641, поимот ''лингвистика'' бил прифатен во 1847.<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?term=linguist Online Etymological Dictionary: linguist]</ref> Оттогаш лингвистиката е прифатена како ''општа наука за јазикот''. == Историја == {{Главна|Историја на лингвистиката}} Линвистиката како научен опит за опишување и објаснување на човечката вештина за јазикот. Во древните цивилизации, јазичаричкото учење било првично мотивирано од точниот опис на класичните литургиски јазици, најзабележливи се оние од санскритската граматика на Панини (4 век п.н.е.), или со развојот на логиката и реториката кај Грците. Во почетокот на 4-от век п.н.е., Кина исто така развила свои граматички традиции, а арапската и еврејската граматика се развила за време на средновековната доба. Модерната лингвистика почнала да се развива во 18-от век, достигнувајќи го „златното време на филологијата“ во 19-от век. Првата половина од 20-от век беше обележана со структуралното училиште кое се засновало на работата на [[Фердинанд де Сосир]] во Европа и на [[Едвард Сапир]] и [[Леонард Блумфилд]] во САД. Во 1960-тите години се имало голем напредок на многу полиња од лингвистиката, како на пример генеративната граматика на Ноам Чомски, социолингвистиката на Вилијам Лабов и модерната психолингвистика. ==Структура== Јазичаричките структури се парови на значења и форма. Секој пар значење и форма е јазичен знак. На пример, значењето „мачка“ е претставени на светско ниво со различни звучни форми, движења со рацете (знаковен јазик) и пишани форми (пишан јазик). Јазичарите кои се фокусираат на структурата се обидуваат да ги сфатат правилата во поглед на употребата на јазикот кои луѓето ги знаат. Сите јазичарички структури може да бидат поделени на делови кои се комбинирани според (не)свесни правила, преку повеќекратни нивоа на анализа. Лингвистиката има многу дисциплини кои се осврнати кон различни јазични структури. Теоријата кои ги разјаснува, предложена од Ноам Чомски, е позната како генеративна теорија на универзалната граматика. Дисциплините кои се фокусирани на структурните проучувања се: : * '''[[фонетика]]''', наука за физичките одлики на говорот, * '''[[фонологија]]''', наука за звуците (фонемите), * '''[[Морфологија (лингвистика)|морфологија]]''', наука за морфемите, * '''[[синтакса]]''', наука за подредувањето и односот на зборовите во реченицата, * '''[[семантика]]''', наука за значењата на зборовите и речениците, * '''[[прагматика]]''', наука која прочува како изгвороената единица се користи во комуникацијата, * '''[[анализа на дискурс]]''' (говор), анализа на јазикот кој се користи во текстот, * '''[[стилистика]]''', науча за јазичаричките фактори кои го поставуваат дискурсот, * '''[[семиотика]]''', наука за симболите. == Пристап == Една од големите дебати во лингвистиката е проблемот за тоа како јазикот да биде дефиниран или разбран. Некои јазичари го користат поимот „јазик“ за да се означи хипотетскиот, внатрешен модул на човековиот ум кој им овозможува на луѓето да поседуваат јазично однесување, кое пак е дел од формалистичкиот пристап. Се смета дека [[Универзална граматика|универзалната граматика]] се смета дека ги води децата кога учат јазици. Следбениците на ова гледиште, кои претежно се тие од генеративната теорија на [[Ноам Чомски]], не сметаат дека јазикот се развил спрецифични за комуникација. Тие сметаат дека тоа има врска со процесот на структуирање на човековата мисла. Друга група јазичари го користат поимот „јазик“ за да го означат комуникацискиот систем кој се развил. Таквите [[функционални теории за граматиката]] го гледаат јазикот како алатка која се развила и се присвоила за комуникациски цели.<ref>{{Наведена книга | first=Daniela | last=Isac | author2=Charles Reiss | title=I-language: An Introduction to Linguistics as Cognitive Science, 2nd edition | url=http://linguistics.concordia.ca/i-language/ | year=2013 | publisher=Oxford University Press | isbn=978-0199660179 | access-date=2014-01-12 | archive-date=2011-07-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110706173454/http://linguistics.concordia.ca/i-language/ | url-status=dead }}</ref> === Методологија === Лингвистиката е претежно [[Описна лингвистика|описна]]. Јазичарите опишуваат и образложуваат одлики на јазикот без да се направат субјективни пресуди за тоа дали определени одлики се „добри“ или „лоши“. [[Кодификација]]та, од другата страна пак, е обид да се промовираат одредени јазични употреби на сметка од другите, односно често се фаворизираат одредени дијалекти. Ова се одвива сè со цел да се основа стандарден јазик, кој би се користел за комуникација во поголема географска област. Исто така, ова може да е алатка една група луѓе да го наметнат својот говор врз други. Крајност на кодификацијата а цензурата, која се обидува да елиминира зборови и структури од општата комуникација. === Анализа === Пред 20 век, јазичарите го анализирале јазикот на [[Дијахрона лингвистика|дијахроно ниво]], кое било историски во фокусот. Ова значи дека тие би споредувале јазични единици и се обидувале да го анализираат јазикот од поглед на тоа колку се сменил јазикот од тогаш и подоцна. Подоцна, фокусот се сменил кон [[Синхронична лингвистика|посинхроничен пристап]], каде имало анализа меѓу различни јазични форми. === Извори === Повеќето современи јазични публикации издвојуваат дека говорниот јазик е пофундаментален одошто пишаниот јазик. Ова е поради следново: * говорот се смета за поуниверзален за сите човекови суштества кои се способни да го произведат и слушнат, а има и култури каде јазикот не е пишан; * говорот се развил пред пишаниот јазик; * луѓето научиле да зборуваат и обработуваат говорен јазик полесно одошто пишан. Сепак, јазичарите се согласни дека проучувањето на пишаниот јазик може да е значајно и вредно. Истражувањата кои се засноваат на корпусот или компјутерите, пишаниот јазик е посоодветен за анализа. Изговорениот текст често е транскрибиран. == Наводи == {{reflist}} == Литература == *{{Наведена книга | title=Linguistics: An Introduction to Language and Communication | publisher=The MIT Press | author=Akmajian, Adrian; Demers, Richard; Farmer, Ann; Harnish, Robert | year=2010 | location=Cambridge, MA | isbn=0-262-51370-6}} *{{Наведена книга | first=Daniela | last=Isac | author2=Charles Reiss | title=I-language: An Introduction to Linguistics as Cognitive Science, 2nd edition | url=http://linguistics.concordia.ca/i-language/ | year=2013 | publisher=Oxford University Press | isbn=978-0199660179 | access-date=2014-01-12 | archive-date=2011-07-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110706173454/http://linguistics.concordia.ca/i-language/ | url-status=dead }} *{{Наведена книга | first=Steven | last=Pinker | title= The Language Instinct | url=https://archive.org/details/languageinstinct00pink |year=1994 |publisher=William Morrow and Company |isbn=9780140175295}} *{{Наведена книга | first=Noam | last=Chomsky |title=On Language | url=https://archive.org/details/onlanguagechomsk00chom |year=1998 |publisher=The New Press, New York |isbn=978-1565844759}} *{{Наведена книга | first=Jacques | last=Derrida | title=Of Grammatology | year=1967 | publisher=The Johns Hopkins University Press | isbn=0801858305}} *{{Наведена книга | first=David | last=Crystal | title=Linguistics | year=1990 | publisher=Penguin Books | isbn=9780140135312}} == Надворешни врски == * [http://www.sil.org/linguistics/GlossaryOfLinguisticTerms/index.htm Речник на јазичарички термини] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130210081627/http://www.sil.org/linguistics/GlossaryOfLinguisticTerms/index.htm |date=2013-02-10 }} и [http://www.sil.org/linguistics/glossary_fe/ француско-англиски речник] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130207013839/http://www.sil.org/linguistics/glossary_fe/ |date=2013-02-07 }} на [[SIL Интернационал]] * [http://www.unizar.es/departamentos/filologia_inglesa/garciala/bibliography.html Секција "лингвистика"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080906110954/http://www.unizar.es/departamentos/filologia_inglesa/garciala/bibliography.html |date=2008-09-06 }} од литературна теорија, критика и филологија од универзитетот Сарагоса, Шпанија * [http://www.royharrisonline.com/ Интегративна лингвистика] * [http://www.specgram.com/CL.1/06.schadenpoodle.guide1.html Прелиминарен водич во лингвистиката, прв дел]: резиме на различни јазичарички дисциплини и нивна практика. Постои и [http://www.specgram.com/CL.2/05.schadenpoodle.guide2.html втор дел]. * [http://www.linguistlist.org Јазичаричка листа] * [http://www.languagenews.net Лингвистиката во вестите] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060907213333/http://www.languagenews.net/ |date=2006-09-07 }} {{Лингвистика-никулец}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Лингвистика|*]] [[Категорија:Индиски пронајдоци]] 7vz9ghba77dytht3lla11979vkqzuje 5628491 5628489 2026-09-14T11:12:02Z MacedonianBoy 2538 /* Надворешни врски */ 5628491 wikitext text/x-wiki {{Лингвистика}} '''Лингвистика''' ('''јазичарство''' или '''јазикознание'''<ref>понекогаш и '''јазикословие'''</ref>) — [[Наука|научното]]<ref>{{Наведена книга|title=Linguistics: An Introduction to Linguistic Theory |url=https://archive.org/details/linguisticsintro0000unse_q1b5 |last=Fromkin |first=Victoria |authorlink=Victoria Fromkin |author2=[[Bruce Hayes]]; Susan Curtiss, [[Anna Szabolcsi]], Tim Stowell, Donca Steriade |location=Oxford |publisher=Blackwell |year=2000 |isbn=0631197117 |page=[https://archive.org/details/linguisticsintro0000unse_q1b5/page/3 3]}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Elements of General Linguistics |last=Martinet |first=André |authorlink=André Martinet |others=Tr. Elisabeth Palmer (Studies in General Linguistics, vol. i.) |location=London |publisher=Faber |year=1960 |page=15}}</ref> проучување на [[јазик]]от.<ref>{{Наведена книга|title=On Language and Linguistics |first=Michael A.&nbsp;K. |last=Halliday |authorlink=Michael Halliday |author2=Jonathan Webster |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=0826488242 |page=vii}}</ref><ref>{{наведено списание|title=Linguistics and ethnology |journal=Southwestern Journal of Anthropology |volume=4 |pages=140–47 |year=1948 |last=Greenberg |first=Joseph |authorlink=Joseph Greenberg}}</ref> Лингвистиката зазема голем број на подисциплини и науки. Постои важна тематска поделба помеѓу учењето за структурата на јазикот ([[граматика]]) и учењето за неговото [[значење]] ([[семантика]] и [[прагматика]]). Граматиката ги опфаќа [[Морфологија (лингвистика)|морфологијата]] (образувањето и составувањето на [[збор]]овите), [[синтакса]]та (правилата кои одредуваат како зборовите се комбинираат во [[Фраза|фрази]] и [[Реченица (лингвистика)|реченици]]) и [[фонологија]]та (учење за звучните системи и абстрактните звучни единици). [[Фонетика]]та пак е гранка на лингвистиката која се засега за вистинските својства на говорните звуци ([[Глас (фонетика)|гласови]]), неговорните звуци и како тие се произведуваат и [[Говорна перцепција|перцепираат]]. Останати подисциплини на лингвистиката се: [[Еволуционистичка лингвистика|еволуционистичката лингвистика]], која го разгледува потеклото на јазикот; [[Историска лингвистика|историската лингвистика]], која ги истражува промените на јазикот; [[социолингвистика]]та, која ја проучува поврзаноста помеѓу јазичаричкото варирање и социјалната структура; [[психолингвистика]]та, која го проучува односот меѓу јазичното однесување и менталните процеси што се основа на тоа однесување; [[невролингвистика]]та, која го проучува функционирањето на деловите од мозокот кои овозможуваат да се употребува јазикот; [[Усвојување на јазик|јазичното усвојување]], кое разгледува како децата го стекнуваат својот прв јазик и како децата и возрасните се стекнуваат со и го учат нивниот втор јазик, како и наредните јазици; и [[Говорна анализа|говорната анализа]], која се засега за структурата на текстовите и разговорите, и [[прагматика]]та која разгледува како е примено значењето врз основа на комбинација од јазичаричка способност, нејазичаричко знаење и контекстот на говорната уметност. Лингвистиката понекогаш се дефинира како научен приод на науката за јазикот, но на јазикот може да му се пријде од мноштво правци, а и голем број на други интелектуални дисциплини се значајни за него и влијаат на неговото учење. [[Семиотика]]та, на пример, е поврзано поле кое се засега за општото проучување на знаци и симболи, во и надвор од јазикот. Книжевни теоретичари ја изучуваат употребата на јазикот во уметничка [[книжевност]]. Лингвистиката често позајмува знаења од разновидни полиња како [[психологија]], [[логопедија]], [[информатика]], [[филозофија]], [[биологија]], [[Анатомија на човекот|човечката анатомија]], [[социологија]], [[антропологија]] и [[акустика]]. Во полето, ''јазичар'' или ''лингвист'' се користи да се опише некој кој или го изучува полето или користи јазичаричка методологија за да изучува одредени јазични групи или одредени јазици. Надвор од полето, овој поим честопати се однесува на луѓе кои зборуваат многу јазици или имаат одличен речник на зборување.<ref name="American Heritage 2000">{{наведена енциклопедија|title=Linguist|encyclopedia=The American Heritage Dictionary of the English Language|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|year=2000|isbn=978-0395825174}}</ref> == Номенклатура == [[File:Citation de Ferdinand de Saussure.jpg|thumb|Швајцарскиот лингвист [[Фердинанд де Сосир]] се смета за основач на [[семиотика]]та.]] Сè до појавата на лингвистиката како посебна наука, таа се сметала за дел од [[филологија]]та. Но, откако [[Фердинанд де Сосир]] се залагал за важноста на [[Синхрониска анализа|синхрониската анализа]], во почетокот на XX век лингвистиката се издвојува од филологијата. Сега под филологија се подразбира „наука која обединува историски, литературолошки и јазичарички проучувања“.<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?term=philology Online Etymological Dictionary: philology]</ref><ref>{{Наведена книга |last=McMahon |first=A. M. S. |year=1994 |title=Understanding Language Change |url=https://archive.org/details/understandinglan0000mcma |publisher=Cambridge University Press |page=[https://archive.org/details/understandinglan0000mcma/page/n24 9] |isbn=0-521-44665-1 |postscript=<!--None-->}}</ref> Поимот ''филологија'' бил за првпат прифатен за употреба во 1716, а иако поимот ''лингвист'' гледан како ''ученик на јазик'' датира уште од 1641, поимот ''лингвистика'' бил прифатен во 1847.<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?term=linguist Online Etymological Dictionary: linguist]</ref> Оттогаш лингвистиката е прифатена како ''општа наука за јазикот''. == Историја == {{Главна|Историја на лингвистиката}} Линвистиката како научен опит за опишување и објаснување на човечката вештина за јазикот. Во древните цивилизации, јазичаричкото учење било првично мотивирано од точниот опис на класичните литургиски јазици, најзабележливи се оние од санскритската граматика на Панини (4 век п.н.е.), или со развојот на логиката и реториката кај Грците. Во почетокот на 4-от век п.н.е., Кина исто така развила свои граматички традиции, а арапската и еврејската граматика се развила за време на средновековната доба. Модерната лингвистика почнала да се развива во 18-от век, достигнувајќи го „златното време на филологијата“ во 19-от век. Првата половина од 20-от век беше обележана со структуралното училиште кое се засновало на работата на [[Фердинанд де Сосир]] во Европа и на [[Едвард Сапир]] и [[Леонард Блумфилд]] во САД. Во 1960-тите години се имало голем напредок на многу полиња од лингвистиката, како на пример генеративната граматика на Ноам Чомски, социолингвистиката на Вилијам Лабов и модерната психолингвистика. ==Структура== Јазичаричките структури се парови на значења и форма. Секој пар значење и форма е јазичен знак. На пример, значењето „мачка“ е претставени на светско ниво со различни звучни форми, движења со рацете (знаковен јазик) и пишани форми (пишан јазик). Јазичарите кои се фокусираат на структурата се обидуваат да ги сфатат правилата во поглед на употребата на јазикот кои луѓето ги знаат. Сите јазичарички структури може да бидат поделени на делови кои се комбинирани според (не)свесни правила, преку повеќекратни нивоа на анализа. Лингвистиката има многу дисциплини кои се осврнати кон различни јазични структури. Теоријата кои ги разјаснува, предложена од Ноам Чомски, е позната како генеративна теорија на универзалната граматика. Дисциплините кои се фокусирани на структурните проучувања се: : * '''[[фонетика]]''', наука за физичките одлики на говорот, * '''[[фонологија]]''', наука за звуците (фонемите), * '''[[Морфологија (лингвистика)|морфологија]]''', наука за морфемите, * '''[[синтакса]]''', наука за подредувањето и односот на зборовите во реченицата, * '''[[семантика]]''', наука за значењата на зборовите и речениците, * '''[[прагматика]]''', наука која прочува како изгвороената единица се користи во комуникацијата, * '''[[анализа на дискурс]]''' (говор), анализа на јазикот кој се користи во текстот, * '''[[стилистика]]''', науча за јазичаричките фактори кои го поставуваат дискурсот, * '''[[семиотика]]''', наука за симболите. == Пристап == Една од големите дебати во лингвистиката е проблемот за тоа како јазикот да биде дефиниран или разбран. Некои јазичари го користат поимот „јазик“ за да се означи хипотетскиот, внатрешен модул на човековиот ум кој им овозможува на луѓето да поседуваат јазично однесување, кое пак е дел од формалистичкиот пристап. Се смета дека [[Универзална граматика|универзалната граматика]] се смета дека ги води децата кога учат јазици. Следбениците на ова гледиште, кои претежно се тие од генеративната теорија на [[Ноам Чомски]], не сметаат дека јазикот се развил спрецифични за комуникација. Тие сметаат дека тоа има врска со процесот на структуирање на човековата мисла. Друга група јазичари го користат поимот „јазик“ за да го означат комуникацискиот систем кој се развил. Таквите [[функционални теории за граматиката]] го гледаат јазикот како алатка која се развила и се присвоила за комуникациски цели.<ref>{{Наведена книга | first=Daniela | last=Isac | author2=Charles Reiss | title=I-language: An Introduction to Linguistics as Cognitive Science, 2nd edition | url=http://linguistics.concordia.ca/i-language/ | year=2013 | publisher=Oxford University Press | isbn=978-0199660179 | access-date=2014-01-12 | archive-date=2011-07-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110706173454/http://linguistics.concordia.ca/i-language/ | url-status=dead }}</ref> === Методологија === Лингвистиката е претежно [[Описна лингвистика|описна]]. Јазичарите опишуваат и образложуваат одлики на јазикот без да се направат субјективни пресуди за тоа дали определени одлики се „добри“ или „лоши“. [[Кодификација]]та, од другата страна пак, е обид да се промовираат одредени јазични употреби на сметка од другите, односно често се фаворизираат одредени дијалекти. Ова се одвива сè со цел да се основа стандарден јазик, кој би се користел за комуникација во поголема географска област. Исто така, ова може да е алатка една група луѓе да го наметнат својот говор врз други. Крајност на кодификацијата а цензурата, која се обидува да елиминира зборови и структури од општата комуникација. === Анализа === Пред 20 век, јазичарите го анализирале јазикот на [[Дијахрона лингвистика|дијахроно ниво]], кое било историски во фокусот. Ова значи дека тие би споредувале јазични единици и се обидувале да го анализираат јазикот од поглед на тоа колку се сменил јазикот од тогаш и подоцна. Подоцна, фокусот се сменил кон [[Синхронична лингвистика|посинхроничен пристап]], каде имало анализа меѓу различни јазични форми. === Извори === Повеќето современи јазични публикации издвојуваат дека говорниот јазик е пофундаментален одошто пишаниот јазик. Ова е поради следново: * говорот се смета за поуниверзален за сите човекови суштества кои се способни да го произведат и слушнат, а има и култури каде јазикот не е пишан; * говорот се развил пред пишаниот јазик; * луѓето научиле да зборуваат и обработуваат говорен јазик полесно одошто пишан. Сепак, јазичарите се согласни дека проучувањето на пишаниот јазик може да е значајно и вредно. Истражувањата кои се засноваат на корпусот или компјутерите, пишаниот јазик е посоодветен за анализа. Изговорениот текст често е транскрибиран. == Наводи == {{reflist}} == Литература == *{{Наведена книга | title=Linguistics: An Introduction to Language and Communication | publisher=The MIT Press | author=Akmajian, Adrian; Demers, Richard; Farmer, Ann; Harnish, Robert | year=2010 | location=Cambridge, MA | isbn=0-262-51370-6}} *{{Наведена книга | first=Daniela | last=Isac | author2=Charles Reiss | title=I-language: An Introduction to Linguistics as Cognitive Science, 2nd edition | url=http://linguistics.concordia.ca/i-language/ | year=2013 | publisher=Oxford University Press | isbn=978-0199660179 | access-date=2014-01-12 | archive-date=2011-07-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110706173454/http://linguistics.concordia.ca/i-language/ | url-status=dead }} *{{Наведена книга | first=Steven | last=Pinker | title= The Language Instinct | url=https://archive.org/details/languageinstinct00pink |year=1994 |publisher=William Morrow and Company |isbn=9780140175295}} *{{Наведена книга | first=Noam | last=Chomsky |title=On Language | url=https://archive.org/details/onlanguagechomsk00chom |year=1998 |publisher=The New Press, New York |isbn=978-1565844759}} *{{Наведена книга | first=Jacques | last=Derrida | title=Of Grammatology | year=1967 | publisher=The Johns Hopkins University Press | isbn=0801858305}} *{{Наведена книга | first=David | last=Crystal | title=Linguistics | year=1990 | publisher=Penguin Books | isbn=9780140135312}} == Надворешни врски == * [http://www.sil.org/linguistics/GlossaryOfLinguisticTerms/index.htm Речник на јазичарички термини] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130210081627/http://www.sil.org/linguistics/GlossaryOfLinguisticTerms/index.htm |date=2013-02-10 }} и [http://www.sil.org/linguistics/glossary_fe/ француско-англиски речник] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130207013839/http://www.sil.org/linguistics/glossary_fe/ |date=2013-02-07 }} на [[SIL Интернационал]] * [http://www.unizar.es/departamentos/filologia_inglesa/garciala/bibliography.html Секција "лингвистика"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080906110954/http://www.unizar.es/departamentos/filologia_inglesa/garciala/bibliography.html |date=2008-09-06 }} од литературна теорија, критика и филологија од универзитетот Сарагоса, Шпанија * [http://www.royharrisonline.com/ Интегративна лингвистика] * [http://www.specgram.com/CL.1/06.schadenpoodle.guide1.html Прелиминарен водич во лингвистиката, прв дел]: резиме на различни јазичарички дисциплини и нивна практика. Постои и [http://www.specgram.com/CL.2/05.schadenpoodle.guide2.html втор дел]. * [http://www.linguistlist.org Јазичаричка листа] * [http://www.languagenews.net Лингвистиката во вестите] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060907213333/http://www.languagenews.net/ |date=2006-09-07 }} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Лингвистика|*]] [[Категорија:Индиски пронајдоци]] 4kt48c9sy3cbmcd4a3gsv5vmt0y97sh 10 1649 5628379 5624187 2026-09-14T04:49:05Z Bjankuloski06 332 5628379 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{/Заглавие}}</noinclude> <!-----------------СОДРЖИНАТА НА ПРЕДЛОШКАТА Е ПОД ОВОЈ РЕД-----------------------> [[Податотека:Head of Hipparchus (cropped).jpg|десно|140п|Хипарх]] * ... дека '''[[Хипарх]]''' се смета за основач на '''[[тригонометрија]]та'''? * ... дека архитектот на современо Скопје, '''[[Јосиф Михајловиќ - Јурукоски|Јосиф Михајловиќ - Јурукоски]]''', бил правнук на мијачкиот достоинственик [[Ѓурчин Кокале]]? * ... дека '''[[Пелагониска битка (1259)|Пелагониската битка]]''' (1259) одиграна кај [[Леринско|леринските]] села [[Неокази (Леринско)|Неокази]] и [[Овчарани]] му го ставила крајот на [[Четврта крстоносна војна|крстоносното]] '''[[Латинско Царство]]''' на Балканот? * ... дека средновековното име на '''[[Дојран]]''' било '''''Полин'''''? * ... дека Византијците успеале да ја надвладеат [[Петар Делјан|војската на Петар Делјан]] само поради помошта од '''[[Варјашка гарда|Викиншката гарда]]''' на [[Харалд Суровиот]] — подоцна крал на Норвешка како Харалд III, крунисан со воената слава како „''опустошувач и разорувач на Македонија''“ и опеан во скандинавска сага? * ... дека индиското име на '''[[Индија]]''' е '''Барат''' (भारत)? * ... покрај [[аритметичка средина|аритметичката]] и [[геометриска средина|геометриската]] средина, [[модус]]от, [[медијана]]та, и [[просек]]от се видови на '''[[Теореми за средна вредност|средна вредност]]'''? * ... дека галаксијата '''[[MoM-z14]]''' е најдалечното познато астрономско тело, на растојание од 33,8 милијарди [[светлосна година|светлосни години]] од нас? * ... дека во [[Русија]] живеат преку '''[[народи во Русија|190 народи]]'''? * ... дека '''[[кикиритки]]те''' потекнуваат од [[Јужна Америка]]? <!-----------------СОДРЖИНАТА НА ПРЕДЛОШКАТА Е НАД ОВОЈ РЕД-----------------------> <noinclude> ---- [[Категорија:Главна страница|Дали сте знаеле]] </noinclude> 59zczhmpbj51oax4pzn2t7kbs36xoqb 0 6227 5628250 5570124 2026-09-13T16:01:28Z CommonsDelinker 746 Бришење на "[[Слика:President_Mohamed_Morsi.jpg|President_Mohamed_Morsi.jpg]]", беше избришана од [[c:Главна страница|Заедничката ризница]] од страна на [[c:User:Infrogmation|Infrogmation]] поради: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Moha 5628250 wikitext text/x-wiki {{Infobox geopolitical organisation |name = Движење на неврзаните |image_symbol = |symbol_type = |image_map = NAM Members.svg |alt_map = |map_width = 250px |map_caption = <div style="text-align:left;margin-left:7.5em;">{{легенда|#000080|Земји членки}}{{легенда|#0066ff|Земји набљудувачи}}</div> |membership_type = Членство |membership = {{unbulleted list |120 членки |17 набљудувачи}} |admin_center_type = |admin_center = |leader_title1 = |leader_name1 = |leader_title2 = |leader_name2 = |established = 1961 во [[Белград]] |official_website = {{URL|csstc.org}} }} '''Движењето на неврзаните''' е меѓународна организација во која членуваат 121 земји членки главно [[земји во развој]]. Движењето на неврзаните се занимава со прашањето на националните борби за независност, надминувањето на сиромаштијата, економскиот развој на земјите и се противи на [[колонијализам|колонијализмот]], [[империјализам|империјализмот]] и [[нео-колонијализам|нео-колонијализмот]]. Земјите членки на Движењето на неврзаните претставуваат 55% од населението на Земјата и речиси 2/3 од членките на [[ОН|Обединетите нации]]<ref name="NAM members">{{cite web|url=https://mnoal.org/nam-members/|title=NAM Members & Observers|access-date=20 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327085806/https://mnoal.org/nam-members/|archive-date=27 March 2019|url-status=dead}}</ref><ref name="NAM about">{{cite web |title=About NAM |url=https://mnoal.org/nam-about/ |website=mnoal.org |publisher=Non Aligned Movement |access-date=20 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323135155/https://mnoal.org/nam-about/ |archive-date=23 March 2019 |url-status=dead }}</ref>. [[СФРЈ|СФР Југославија]] до својот распад беше една од основачите и предводниците на Движењето. Нејзините земји наследнички по стекнувањето на независност го изгубија интересот за членување во движењето, но некои, [[Босна и Херцеговина]] и [[Србија]], имаат статус на набљудувачи. == Самити на Движењето на неврзаните == [[Податотека:Konferencija Pokreta nesvrstanih 1961. godine.jpg|400px|thumbnail|1 самит, [[Белград]]]] [[Податотека:Meeting of the heads of state at the 16th summit of the NAM (1).jpg|400px|thumbnail|16ти самит, [[Техеран]]]] Самитите на Движењето на неврзаните обично се одржуваат на секои три години. * Првиот самит на Движењето се одржува во [[Белград]] од [[1 септември|1]] до [[6 септември]] [[1961]] година. На самитот учествуваат 25 држави: 11 од Африка и Азија и Југославија, [[Куба]] и [[Кипар]]. * Вториот самит се одржува во [[Каиро]] од [[5 октомври|5]] до [[10 октомври]] [[1964]] година. Учествуваат 46 држави, при што најголем дел од новите членки се новите независни земји од Африка. Главни теми за дискусија се [[Израелско-арапски конфликт|Израелско-арапскиот конфликт]] и [[Индиско-пакистански конфликт|Индиско-пакистанскиот конфликт]]. * Третиот самит се одржува во [[Лусака]] од [[8 септември|8]] до [[10 септември]] [[1970]] година. Учествуваат 54 држави. * Четвртиот самит се одржува во [[Алжир (град)|Алжир]] од [[5 септември|5]] до [[9 септември]] [[1973]] година. [[Светска нафтена криза од 1973 година|Светската нафтена криза од 1973 година]] е главна тема на самитот. * Петтиот самит се одржува во [[Коломбо]] од [[16 август|16]] до [[19 август]] [[1976]] година. * Шестиот самит се одржува во [[Хавана]] од [[3 септември|3]] до [[9 септември]] [[1979]] година. Главната тема на самитот е односот на Движењето кон [[СССР]] и се дискутира околу формирањето антиимперијалистички сојуз со СССР. * Седмиот самит се одржува во [[Њу Делхи]] од [[7 март|7]] до [[12 март]] [[1983]] година. * Осмиот самит се одржува во [[Хараре]] од [[1 септември|1]] до [[6 септември]] [[1986]] година. * Деветтиот самит се одржува по вторпат во [[Белград]] од [[4 септември|4]] до [[7 септември]] [[1989]] година. * Десеттиот самит се одржува во [[Џакарта]] од [[1 септември|1]] до [[7 септември]] [[1992]] година. * Единаесеттиот самит се одржува во [[Картахена]] од [[18 октомври|18]] до [[20 октомври]] [[1995]] година. * Дванаесеттиот самит се одржува во [[Дурбан]] од [[2 септември|2]] до [[3 септември]] [[1998]] година. * Тринаесеттиот самит се одржува во [[Куала Лумпур]] од [[20 февруари|20]] до [[25 февруари]] [[2003]] година. * Четиринаесеттиот самит се одржува по вторпат во [[Хавана]] од [[11 септември|11]] до [[16 септември]] [[2006]] година. На самитот е усвоена декларација со која се осудува употребата на прекумерна сила од страна на [[Израел]] во текот на [[Израелско-либанска војна од 2006 година|Израелско-либанската војна]], повикани се Обединетите Нации да бидат порепрезентативни за помалите земји членки, поддржана е иранската програма за јадрена технологија (за мирољубиви цели) и е осудена надворешната политика на [[САД]]. * Петнаесеттиот самит е одржан во [[Шарм ел-Шеик]] во [[Египет]] од 15 до 16 септември 2009. == Земји-членки == === Моментални членки === Следниве земји се членки на Движењето на неврзаните, по континент, по годината на прием:<ref name="NAM members"/> ==== Африка ==== Моментално секоја африканска земја (освен [[Јужен Судан]]) е членка на Движењето на неврзаните. {{div col|colwidth=20em}} # {{flag|Algeria}} (1961) # {{flag|Angola}} (1976) # {{flag|Benin}} (1964) # {{flag|Botswana}} (1970) # {{flag|Burkina Faso}} (1973) # {{flag|Burundi}} (1964) # {{flag|Cameroon}} (1964) # {{flag|Cape Verde}} (1976) # {{flag|Central African Republic}} (1964) # {{flag|Chad}} (1964) # {{flag|Comoros}} (1976) # {{flag|Democratic Republic of the Congo}} (1961) # {{flag|Djibouti}} (1983) # {{flag|Egypt}} (1961) # {{flag|Equatorial Guinea}} (1970) # {{flag|Eritrea}} (1995) # {{flag|Eswatini}} (1970) # {{flag|Ethiopia}} (1961) # {{flag|Gabon}} (1970) # {{flag|Gambia}} (1973) # {{flag|Ghana}} (1961) # {{flag|Guinea}} (1961) # {{flag|Guinea-Bissau}} (1976) # {{flag|Ivory Coast}} (1973) # {{flag|Kenya}} (1964) # {{flag|Lesotho}} (1970) # {{flag|Liberia}} (1964) # {{flag|Libya}} (1964) # {{flag|Madagascar}} (1973) # {{flag|Malawi}} (1964) # {{flag|Mali}} (1961) # {{flag|Mauritania}} (1964) # {{flag|Mauritius}} (1973) # {{flag|Morocco}} (1961) # {{flag|Mozambique}} (1976) # {{flag|Namibia}} (1979) # {{flag|Niger}} (1973) # {{flag|Nigeria}} (1964) # {{flag|Republic of the Congo}} (1964) # {{flag|Rwanda}} (1970) # {{flag|São Tomé and Príncipe}} (1976) # {{flag|Senegal}} (1964) # {{flag|Seychelles}} (1976) # {{flag|Sierra Leone}} (1964) # {{flag|Somalia}} (1961) # {{flag|South Africa}} (1994) # {{flag|Sudan}} (1961) # {{flag|Tanzania}} (1964) # {{flag|Togo}} (1964) # {{flag|Tunisia}} (1961) # {{flag|Uganda}} (1964) # {{flag|Zambia}} (1964) # {{flag|Zimbabwe}} (1979) {{div col end}} ==== Америка ==== {{div col|colwidth=20em}} # {{flag|Antigua and Barbuda}} (2006) # {{flag|Bahamas}} (1983) # {{flag|Barbados}} (1983) # {{flag|Belize}} (1981) # {{flag|Bolivia|state}} (1979) # {{flag|Chile}} (1973) # {{flag|Colombia}} (1983) # {{flag|Cuba}} (1961) # {{flag|Dominica}} (2006) # {{flag|Dominican Republic}} (2000) # {{flag|Ecuador}} (1983) # {{flag|Grenada}} (1979) # {{flag|Guatemala}} (1993) # {{flag|Guyana}} (1970) # {{flag|Haiti}} (2006) # {{flag|Honduras}} (1995) # {{flag|Jamaica}} (1970) # {{flag|Nicaragua}} (1979) # {{flag|Panama}} (1976) # {{flag|Peru|state}} (1973) # {{flag|Saint Kitts and Nevis}} (2006) # {{flag|Saint Lucia}} (1983) # {{flag|Saint Vincent and the Grenadines}} (2003) # {{flag|Suriname}} (1983) # {{flag|Trinidad and Tobago}} (1970) # {{flag|Venezuela|state}} (1989) {{div col end}} ==== Азија ==== {{div col|colwidth=20em}} # {{flag|Afghanistan}} (1961) # {{flag|Bahrain}} (1973) # {{flag|Bangladesh}} (1973) # {{flag|Bhutan}} (1973) # {{flag|Brunei Darussalam}} (1993) # {{flag|Cambodia}} (1961) # {{flag|India}} (1961) # {{flag|Indonesia}} (1961) # {{flag|Iran}} (1979) # {{flag|Iraq}} (1961) # {{flag|Jordan}} (1964) # {{flag|Kuwait}} (1964) # {{flag|Laos}} (1964) # {{flag|Lebanon}} (1961) # {{flag|Malaysia}} (1970) # {{flag|Maldives}} (1976) # {{flag|Mongolia}} (1993) # {{flag|Myanmar}} (1961) # {{flag|Nepal}} (1961) # {{flag|North Korea}} (1975) # {{flag|Oman}} (1973) # {{flag|Pakistan}} (1979) # {{flag|Palestine}} (1976) # {{flag|Philippines}} (1993) # {{flag|Qatar}} (1973) # {{flag|Saudi Arabia}} (1961) # {{flag|Singapore}} (1970) # {{flag|Sri Lanka}} (1961) # {{flag|Syria}} (1964) # {{flag|Thailand}} (1993) # {{flag|East Timor}} (2003) # {{flag|Turkmenistan}} (1995) # {{flag|United Arab Emirates}} (1970) # {{flag|Uzbekistan}} (1993) # {{flag|Vietnam}} (1976) # {{flag|Yemen}} (1990) {{div col end}} ==== Европа ==== {{div col|colwidth=20em}} # {{flag|Azerbaijan}} (2011) # {{flag|Belarus}} (1998) {{div col end}} ==== Океанија ==== {{div col|colwidth=20em}} # {{flag|Fiji}} (2011) # {{flag|Papua New Guinea}} (1993) # {{flag|Vanuatu}} (1983) {{div col end}} === Поранешни членки === {{div col|colwidth=20em}} # {{flag|North Yemen}} (1961–1990)<ref name="yemen"/> # {{flag|Cyprus|1960}} (1961–2004)<ref>{{cite web|title=Cyprus and the Non – Aligned Movement|url=http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/0/11E2EC1C0EE098C6C225727C002A04A8?OpenDocument|publisher=Ministry of Foreign Affairs, Republic of Cyprus|access-date=23 March 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323151409/http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/0/11E2EC1C0EE098C6C225727C002A04A8?OpenDocument|archive-date=23 March 2014}}</ref><ref name="cyprus-malta"/> # {{flag|Yugoslavia}} (1961–1992)<ref name=suspended/><ref name=NewDelhi>{{cite web|url=http://www.namegypt.org/Relevant%20Documents/07th%20Summit%20of%20the%20Non-Aligned%20Movement%20-%20Final%20Document%20(Ne.pdf|title=Final Document of the 7th Summit of the Non-Aligned Movement -(New Delhi Declaration)|access-date=18 September 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111008015328/https://www.namegypt.org/Relevant%20Documents/07th%20Summit%20of%20the%20Non-Aligned%20Movement%20-%20Final%20Document%20%28Ne.pdf|archive-date=8 October 2011}}</ref><ref>{{cite news |author=Kin, Lai Kwok |date=2 September 1992 |url=https://www.independent.co.uk/news/world/yugoslavia-casts-shadow-over-nonaligned-summit-1548802.html |title=Yugoslavia Casts Shadow over Non-Aligned Summit |work=The Independent |agency=[[Reuters]] |access-date=24 August 2012 |archive-date=8 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121108094238/http://www.independent.co.uk/news/world/yugoslavia-casts-shadow-over-nonaligned-summit-1548802.html |url-status=dead }}</ref> # {{flag|South Yemen}} (1970–1990)<ref name="yemen">{{cite book|title=State Succession and Membership in International Organizations|last=Bühler|first=Konrad|year=2001|url=https://books.google.com/books?id=Ty7NAG1Jl-8C&q=State+Succession+and+Membership+in+International+Organizations|publisher=Martinus Nijhoff Publisher|isbn=9041115536|access-date=18 November 2020|archive-date=18 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418101440/https://books.google.com/books?id=Ty7NAG1Jl-8C&q=State+Succession+and+Membership+in+International+Organizations|url-status=live}}</ref> # {{flag|Malta}} (1973–2004)<ref name="cyprus-malta">{{cite web|title=XIV Ministerial Conference of the Non-Aligned Movement|url=http://www.nam.gov.za/media/040920b.htm|publisher=South Africa Ministry for Foreign Affairs|access-date=23 March 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130601060022/http://www.nam.gov.za/media/040920b.htm|archive-date=1 June 2013}}</ref> # {{flag|Argentina}} (1973–1991)<ref name="Indira Gandhi">{{cite book |author=Indira Gandhi |author-link=Indira Gandhi |date=6 September 1973 |title=Address of Prime Minister Indira Gandhi |url=https://ris.org.in/others/NAM-RIS-Web/NAM%20Declation%20&%20Docs/Algiers%20Conference%20of%20Non-aligned%20Countries%20-%20Prime%20Minister%20Indira%20Gandhi%20%20-%206%20Sep%201973-min.pdf |location=[[New Delhi]] |publisher=[[Ministry of External Affairs (India)]] |access-date=17 April 2022 |archive-date=7 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220207120535/https://ris.org.in/others/NAM-RIS-Web/NAM%20Declaration%20%26%20Docs/Algiers%20Conference%20of%20Non-aligned%20Countries%20-%20Prime%20Minister%20Indira%20Gandhi%20%20-%206%20Sep%201973-min.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="Argentina-NAM-1991">{{cite web |title=Argentina Withdraws from Non-Aligned Movement |url=https://apnews.com/article/dad8e554dd531634d2553b6120a48287 |publisher=[[Associated Press]] |access-date=1 February 2022 |date=20 September 1991 |archive-date=1 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201161247/https://apnews.com/article/dad8e554dd531634d2553b6120a48287 |url-status=live }}</ref> {{div col end}} == Генерален секретар == {| class="wikitable sortable" !Слика !Генерален секретар !Држава !Од !До |- |[[File:Josip Broz Tito uniform portrait.jpg|104x104px]] |[[Јосип Броз-Тито]] (1892–1980) |{{Flag|Yugoslavia}} |1961 |1964 |- |[[File:Gamal Abdel Nasser (c. 1960s).jpg|101x101px]] |[[Гамал Абдел Насер]] (1918–1970) |{{Flag|United Arab Republic}} |1964 |1970 |- |[[File:Kenneth Kaunda 1964.png|97x97px]] |[[Кенет Каунда]] (1924–2021) |{{Flag|Zambia|1964}} |1970 |1973 |- |[[File:Houari Boumediene's Portrait.jpg|100x100px]] |[[Хуари Бумедиен]] (1932–1978) |{{Flag|Algeria}} |1973 |1976 |- |[[File:President John F. Kennedy Meets with Ambassador of Ceylon William Gopallawa (cropped).jpg|99x99px]] |[[Вилијам Гопалава]] (1896–1981) | rowspan="2" |{{Flag|Sri Lanka}} |1976 |1978 |- |[[File:Junius Richard Jayawardana (1906-1996).jpg|103x103px]] |[[Џуниус Ричард Џајавардене]] (1906–1996) |1978 |1979 |- |[[File:Fidel en Chile 04.jpg|96x96px]] |[[Фидел Кастро]] (1926–2016) |{{Country|Cuba}} |1979 |1983 |- |[[File:NeelamSanjeevaReddy.jpg|84x84px]] |[[Нилам Санџива Реди]] (1913–1996) | rowspan="2" |{{Flag|India}} | colspan="2" |1983 |- |[[File:Giani Zail Singh 1995 stamp of India (cropped).png|108x108px]] |[[Заил Синг]] (1916–1994) |1983 |1986 |- |[[File:Mugabe 1979 a.jpg|100x100px]] |[[Роберт Мугабе]] (1924–2019) |{{Flag|Zimbabwe}} |1986 |1989 |- |[[File:Janez Drnovšek (cropped).jpg|108x108px]] |[[Јанез Дрновшек]] (1950–2008) | rowspan="4" |{{Flag|Yugoslavia}} |1989 |1990 |- |[[File:Borisav Jovic cropped.jpg|100x100px]] |[[Борисав Јовиќ]] (1928–2021) |1990 |1991 |- |[[File:Mesic crop.jpg|100x100px]] |[[Стјепан Месиќ]] (роден 1934) | colspan="2" |1991 |- |[[File:Branko Kostić.jpg|100x100px]] |[[Бранко Костиќ]] (1939–2020) |1991 |1992 |- |[[File:S.Kragujevic, Dobrica Cosic 1961.JPG|114x114px]] |[[Добрица Ќосиќ]] (1921–2014) |{{Country|FR Yugoslavia}} | colspan="2" |1992 |- |[[File:President Suharto, 1993.jpg|96x96px]] |[[Сухарто]] (1921–2008) |{{Country|Indonesia}} |1992 |1995 |- |[[File:Samper cropped.jpg|89x89px]] |[[Ернесто Сампер]] (роден 1950) | rowspan="2" |{{Country|Colombia}} |1995 |1998 |- |[[File:Andrespastranaarango.png|95x95px]] |[[Андрес Пастрана Аранго]] (роден 1954) | colspan="2" |1998 |- |[[File:Nelson Mandela 1994.jpg|97x97px]] |[[Нелсон Мандела]] (1918–2013) | rowspan="2" |{{Flag|South Africa}} |1998 |1999 |- |[[File:SthAfrica.ThaboMbeki.01.jpg|117x117px]] |[[Табо Мбеки]] (роден 1942) |1999 |2003 |- |[[File:Putin in Malaysia - August 5 2003 - 2 (3to4).jpg|101x101px]] |[[Махатир Мохамад]] (роден 1925) | rowspan="2" |{{Country|Malaysia}} | colspan="2" |2003 |- | |[[Абдула Ахмад Бадави]] (1939–2025) |2003 |2006 |- |[[File:Fidel Castro 2000.jpg|99x99px]] |[[Фидел Кастро]]<ref>Fidel Castro, having recently undergone gastric surgery, was unable to attend the conference and was represented by his younger brother, [[2006 Cuban transfer of presidential duties|Cuba's acting president]] [[Raúl Castro]]. See [http://english.peopledaily.com.cn/200609/16/eng20060916_303402.html "Castro elected President of Non-Aligned Movement Nations"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121007163113/http://english.peopledaily.com.cn/200609/16/eng20060916_303402.html|date=7 October 2012}}. ''[[People's Daily]]''. 16 September 2006.</ref> (1926–2016) | rowspan="2" |{{Country|Cuba}} |2006 |2008 |- |[[File:Raul-castro-2015 (cropped).jpg|110x110px]] |[[Раул Кастро]] (роден 1931) |2008 |2009 |- |[[File:Hosni Mubarak - Official Photo.JPG|94x94px]] |[[Хосни Мубарак]] (1928–2020) | rowspan="3" |{{Country|Egypt}} |2009 |2011 |- |[[File:Field Marshal Mohamed Hussein Tantawi 2002.jpg|88x88px]] |[[Мохамед Хусеин Тантави]] (1935–2021) |2011 |2012 |- | |[[Мохамед Морси]] (1951–2019) | colspan="2" |2012 |- |[[File:Mahmoud Ahmadinejad 2010 (cropped).jpg|95x95px]] |[[Махмуд Ахмадинежад]] (роден 1956) | rowspan="2" |{{Country|Iran}} |2012 |2013 |- |[[File:Hassan Rouani 2017 portrait.jpg|101x101px]] |[[Хасан Рохани]] (роден 1948) |2013 |2016 |- |[[File:Nicolás Maduro cropped portrait.jpg|99x99px]] |[[Николас Мадуро]] (роден 1962) |{{Country|Venezuela|state}} |2016 |2019 |- |[[File:Ilham Aliyev 2020 (cropped).jpg|99x99px]] |[[Илхам Алиев]] (роден 1961) |{{Country|Azerbaijan}} |2019 |2024 |- |[[File:Museveni July 2012 Cropped.jpg|99x99px]] |[[Јовери Мусевени]] (роден 1944) |{{Country|Uganda}} |2024 |2027 |} == Поврзано == * [[Г-77]] * [[Трет свет]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.e-nam.org.my Официјална страница на Движењето на Неврзаните] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20071012183002/http://e-nam.org.my/ |date=2007-10-12 }} * [http://www.cubanoal.cu/ingles/index.html 14-от Самит на Неврзаните (на англиски јазик)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20061105092123/http://www.cubanoal.cu/ingles/index.html |date=2006-11-05 }} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Движење на неврзаните| ]] [[Категорија:Историја на Југославија]] 2v9zky7jgffc5ku3kkmt3dwu6yxzhrr 0 8493 5628465 5627731 2026-09-14T09:46:39Z Тиверополник 1815 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/~2026-49369-07|~2026-49369-07]] ([[User talk:~2026-49369-07|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:Buli|Buli]] 5623267 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Воено лице | име = Тодор Александров | живеел = [[4 март]] [[1881]] — [[30 август]] [[1924]] | слика = [[Податотека:BASA-10K-3-714-3(1)-Todor Alexandrov, Nice.jpg|250п]] | опис = Портрет на Александров во 1912 г.<br />со автограм и посвета на [[Пејо Јаворов]] | прекар = Стариот | роден-место = [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]], [[Косовски Вилает]], [[Отоманско Царство]] | починал-место = во близина на [[Лопово]], [[Пиринска Македонија]] | држава = [[Македонско национално движење]] | гранка = | служба-време = [[1898]] — [[1924]] | чин = Раководител на [[Скопски револуционерен округ|Скопскиот револуционерен округ на МРО]] {{•}} Неформален шеф на бугарското воено разузнавање на групата западни армии {{•}} Член на Централниот комитет на [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]] | единици =[[Единаесетта пешадиска македонска дивизија]] | командувал = [[Македонска револуционерна организација]] {{•}} [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]] | битки = [[Прва балканска војна]] {{•}} [[Втора балканска војна]] {{•}} [[Прва светска војна]] | одличја =[[Железен крст]] од II класа | занимања = учител, револуционер и војвода [[Податотека:Signature of Todor Alexandrov.svg|200п]] }} '''Тодор Александров Поп Орушов''' ([[Ново Село (Штипско)|Ново Село]], [[4 март]] [[1881]] — близина на [[Лопово]], [[31 август]] [[1924]]) — [[Македонци|македонски]] политички водач, војвода и еден од водачите на [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]].<ref>Енциклопедија ВМРО, Скопје, 2015, стр. 3</ref> Во 1898 година се приклучил во [[ТМОРО]]. Бил учител и раководител на месните комитети во [[Кочани]], [[Виница]], [[Кратово]], [[Ново Село (штипска населба)|Ново Село]] и [[Штип]], секретар на четата на штипскиот војвода [[Мише Развигоров]] (1905) и на кочанскиот околиски војвода [[Симеон Георгиев]]-Кочански (1907), окружен војвода на Скопскиот револуционерен округ (1907), член на ЦК на ВМОРО (1911), член во Штабот на III македонска бригада во [[Балканските војни]] и во Штабот на партизанската чета на III бригада на [[Единаесетта пешадиска македонска дивизија|XI македонска дивизија]] во [[Првата светска војна]]. По војната, заедно со [[Александар Протогеров]] и [[Петар Чаулев]], ја обновил организацијата под името ВМРО (1919) и во 1920 ја зацврстил во Пиринскиот дел на Македонија, каде што создал организациона и воена база и оттаму ги обновил оружените четнички акции во Вардарскиот дел на Македонија. Дејствувал против политиката на земјоделската влада на [[Александар Стамболиски]] за зближување со [[Кралството на СХС]]. Го потпишал [[Мајски манифест|Мајскиот манифест]] за обединување на македонските револуционерни сили (1924), но пред убиството јавно се откажал од својот потпис. ==Потекло и рани години== [[Податотека:Куќата на Тодор Александров.jpg|мини|Родната куќа на Тодор Александров|лево]]Тодор Александров е роден на [[4 март]] [[1881|1881 година]] во [[Штип]], поточно [[Ново Село (штипска населба)|населбата Ново Село]], тогаш дел од [[Отоманското Царство]]. Произлегува од религиозно семејство. Неговиот татко Александар Поп Орушев работел како свештеник и учител во [[Радовиш]]. Татко му бил активен деец во црковниот живот на [[Македонија]]. Мајка му се викала Марија Хаџи Јанева. Тодор Александаров стекнал основно образование во неговиот роден град. Во [[1895|1895 година]], Александров се запишал во [[Скопско педагошко училиште|Скопското педагошко училиште]]. Завршил со средношколско образование во учебната [[1897]]/[[1898|1898 година]]. Александров бил дел првата генерација на воспитаници од училиштето. Со поттик од [[Христо Матов]], тогашен директор на училиштето, Тодор Александров се приклучил во [[Македонската револуционерна организација]]. Александров работел како учител во [[Штипско]] и [[Кочанско]]. Помогнал со развојот на револуционерната мрежа. Особено [[Кочански револуционерен реон|Кочанскиот револуционерен реон]]. == Во македонското револуционерно движење == {{Контроверзни дејци во македонското револуционерно движење}} {{quote|''Македонците се обединија околу нивната стара институција ВМРО, која како и секогаш предизвикува сеопшто восхитување. Тодор Александров, сакан и уважуван од целиот народ, го зеде во свои раце раководењето со движењето. Роден е во Македонија, 42 годишен. Тодор Александров го посвети својот живот на македонската кауза уште кога беше на 18 годишна возраст. Тој е учител, човек со нескротлива енергија и строга моралност, народот го вика СТАРИОТ и го почитува. Војводите и комитите му се предани до крај. Таа предност е објаснението за неуспехот на српските и грчките власти, да му ги откријат скривалиштата и покрај тоа што Србија, за неговата глава таксува 700.000 динари. Тодор Александров се движи низ цела Македонија како АПОСТОЛ, тој ги посетува сите предели еден по друг. Влегува во села и градови ги собира жителите, им говори, ги советува. Тој никогаш не организира мерки за лична заштита, селаните му се предани, сите знаат каде оди и никој не помислува за предавство, напротив, сите жители на Македонија го чуваат на штрек. Александров е опкружен од една сила која не дозволува негово факање'' |Колинз|Чикаго <ref><small>''Весник Дејли Њуз''</small></ref>}} === Македонска револуционерна организација === {{quote|''Во редовите на организацијата влегуваат нови, свежи сили, кои ќе ги надминат своите учители. Меѓу многуте, ќе го споменам името на само еден од нив: тој е Тодор Александров — слабото даскалче. На изглед никој не би се посомневал дека во таа женствена надворешност се крие револуционер по душа, одличен организатор со цврст карактер и челична волја. Скромен, разумен и тактичен, познавајќи ја одблиску народната душа и болка, тој доминира на народните маси. Строг, пред сè кон себеси, тој е роден за народен водач. На него се полагаат големи надежи... ''|'''Даме Груев'''|'''Сè за Македонија, Зборникот документи за Тодор Александров''' <ref name="AI" /> }} [[Податотека:Тодор Александров 6.jpg|мини|лево|150п|Тодор Александров]][[Податотека:Todor Alexandrov IMARO and other prisoners in 1903.jpg|мини|350п|Затвореник во Скопје (бр. 53)]] Во учебната [[1897]]/[[1898|98]], на возраст од 15 година, за време на своето школување во педагошката гимназија во [[Скопје]] бил вклучен во редовите на [[Македонска револуционерна организација|Организацијата]] од страна на тогашниот директор на гимназијата, [[Христо Матов]]. Во [[1903]] г. Александров учествува во снабдување на дел од експлозивот за [[Гемиџии|Солунските атентатори]]. Во тоа време соработувал со [[Павел Шатев]] кој во своите спомени забележал: :''Тој ми остави впечаток на многу разумен, трезвен ум и подготвен за сите жртви пред олтарот на ослободувањето''.<ref><small>Шатев, П., „В Македония под робство“, София, 1983, трето издание.</small></ref> Во почетокот на [[1903]] година бил назначен за околиски раководител во Кочанскиот реон. Како резултат на предавство, на [[3 март]] [[1903]] година е осуден на 5 години затвор и казната ја издржува во скопскиот затвор [[Куршумли ан]]. По 13 месеци, во април [[1904]] година бил амнестиран. Наскоро потоа е назначен за главен учител на II-ро класно училиште во [[Штип]]. Александров заедно со [[Тодор Лазаров]] и [[Мише Развигоров]] деноноќно работел за организирањето на штипскиот револуционерен реон. Резултатите од неговата активност се забележани и од турските власти, кои во ноември [[1904]] година му забрануваат да учителствува. На [[10 јануари]] [[1905]] година неговата куќа е заградена од многуброен аскер, но Александров успева да се измолкне од војничкиот кордон и се присоединува кон четата на [[Мише Развигоров]], на која што станува секретар. Александров бил делегат на штипскиот реон на [[Скопски конгрес|Скопскиот конгрес]]. Неговото расклатено здравје го тера да стане учител во [[Бургас]] во [[1906]] година, но разбирајќи за смртта на [[Мише Развигоров]], тој го напушта учителството и заминува за [[Македонија]]. По убиството на Развигоров, станал секретар на кочанскиот околиски војвода [[Симеон Георгиев]]. На Третиот конгрес на [[Скопски револуционерен округ|Скопскиот револуционерен округ]] (ноември [[1907]]) е избран за еден од окружните војводи на овој округ. По внатрешните поделби на Организацијата, Александров се приклонил кон [[Умерно - конзервативна струја (МРО)|конзервативното крило]] и како таков учествувал во работата на [[Ќустендилски конгрес|Ќустендилскиот конгрес]] кога дошло до дефинитивен расцеп. За време на [[Младотурска револуција|Хуриетот]] не го предал оружјето и се повлекол во илегала. {{Дејци на МРО}} === Обид за обнова на Организацијата === {{quote|''Тогаш на чело на оваа организација застанал Тодор Александров, кој користејќи го вакуум просторот во раководните структури на македонското револуционерно движење, сè повеќе се наметнувал како авторитет...''|'''Предавствата и атентатите во македонската историја'''<ref name="PiAvM" /> }} По [[Младотурската револуција]], [[Радикална-реформска струја|Реформска струја]] се откажала од вооружените методи и решиле својата борба за [[Македонија]] да ја продолжат по пат на легални методи преку [[Народна федеративна партија|Народната федеративна партија]]. Наспроти нив, [[Умерно - конзервативна струја (МРО)|конзервативната струја]] предводена од [[Христо Матов]] ги запазила старите принципи на [[Македонска револуционерна организација|Организацијата]] и сметале дека ослободувањето на Македонија може да се изврши со помош на [[Бугарија]]. Оваа групација го задржала старото име [[ВМРО]] и со вооружени методи продолжила да дејствува против Младотурците. Бил формиран Централен комитет во кој влегле Тодор Александров, [[Христо Чернопеев]] и [[Петар Чаулев]], а за резервен член бил избран [[Александар Протогеров]]. Од оваа групација подоцна ќе произлезе [[ВМРО (Автономистичка)]]. ===Магарешки атентати=== {{Главна|Магарешки атентати}} {{quote|''Јас си замислував да сретнам еден страшен управувач, фанатичен и егзалтиран. Но, пред мене стоеше сосема поинаков човек. Слаб, доста висок, бледо лице, правилен профил, со прошарена брада, живи очи, понекогаш умислени, но постојано нежни. Тодор Александров, кој е на 42 години зборува спокојно, слатко, без гестови дури и за најважните прашања, за татковината и за себе. Неговото спокојство и ладнокрвноста предизвикуваат задоволство. И покрај тоа што тој човек е душата на Македонската револуција, има една железна волја, а неговиот решителен дух не престанува да ги восхитува оние кои го опкружуваат''|'''Пол Ерно''' |'''Париз, 1924&nbsp;г.'''<ref><small>''Весник Журнал''</small>'</ref>}} [[Податотека:Портрет на войводата Тодор Александров (1881-1924), заснет в Ница (Франция), началото на ХХ век.jpg|мини|лево|150п|Поретрет на Александров]][[Податотека:Todor Alexandrov Hristo Matov, Georgi Monchev, Vlade Slankov, Nikola Ivanov IMARO.JPG|мини|десно|300п|Тодор Александров, [[Христо Матов]], [[Георги Мончев]], Владимир Сланков и Никола Иванов во Димотика во Балканската војна.]] Во предвечерието на [[Првата балканска војна]], тој организирал серија атентати познати како ''[[Магарешки атентати]]''. Еден од ваквите атентати се случил во почетокот на [[1912]] година во [[Штип]], на [[1 август]] [[1912]] во [[Кочани]], а кон крајот на истиот месец во [[Дојран]]. Според некои историчари цел на атентатите: ''била возбудување на турскиот фанатизам за масовни масакри врз недолжниот македонски народ, од чиишто средини произлегувале и атентаторите. Додатно на ова, прогонувајќи ги четите по селата, и власта од своја страна прибегнувала кон терор и разоружување на населението во местата каде што се случувале атентатите''.<ref name="PiAvM"><small>''Виолета Ачковска и Никола Жежов, Предавствата и атентатите во македонската историја, Скопје, 2004''</small></ref> === Учество во војните === {{quote|''Патувањата на Тодор Александров се рамни на царски патувања, таму каде Ќе стаса Тој, на пример, во некоја далечна долина, долината добива живот, зад секое дрво будно стои стражар, секој жбун во шумата крие две очи, а селаните се собираат крај патеките изговарајќи ги во шепт зборовите: Тодор ќе минува оттука'' |'''генерал Томсон'''|'''Лондон 1923&nbsp;г.''' <ref><small>''Весник Тајмс''</small></ref>}} [[Податотека:Тодор Александров во четничка униформа.jpg|мини|лево|200п|Александров во четничка униформа]][[Податотека:Todor Alexandrov's datachment.jpg|thumb|300п|десно|Чета на Тодор Александров во Првата светска војна]] Сенародниот собир во Софија во август [[1912]] година, под претседателство на [[Александар Протогеров]], извршил морален притисок врз Бугарија да и објави војна на Турција. Истовремено со објавувањето и текот на општата мобилизација во [[Бугарија]] во втората половина на септември 1912 година, Тодор Александров, Александар Протогеров, [[Тодор Лазаров]], полковник [[Стефан Николов]], [[Петар Дрвингов]], [[Христо Матов]] и други, биле повикани кај началникот на Штабот на бугарската армија, генералот [[Иван Фичев]], од кого добиле заповед веднаш да пристапат кон организирање на доброволечки македонски оружени чети. Под раководството на Александров и Протогеров биле регрутирани повеќе илјади Македонци во рамките на т.н. [[Македонско-одринско ополчение]], кои поради нивната бројност и стравот дека би можеле да го издигнат лозунгот за ''автономна Македонија'', од страна на бугарската воена команда биле испратени да се борат на фронтот во близината на [[Одрин]], наместо во [[Македонија]].<ref name="PiAvM" /> Во целокупната балканска мешаница, соодветна улога одиграла и [[македонската емиграција во Бугарија]], која до [[1912]] година, во поголемиот дел била интензивно вклучена во политичката и револуционерна активност на ВМРО и во сите нејзини струења што се развиле во тоа време. Меѓу тогаш позабележителните жртви на веќе започнатите меѓусебни истребувања на кадрите во ВМРО, кои подоцна ќе добијат [[Список на лица убиени од ВМРО (Автономистичка)|грозоморни размери]], бил и [[Герасим Огненов]]. Тој бил убиен во [[1912]] година во Аржинското блато, по наредба на Тодор Александров. Пред почетокот на [[Втората балканска војна]] во [[1913]] година, оваа политичко-воена групација предизвикала вооружени акции и востанија во делот од Македонија под српска власт, а по почетокот на војната се борела во рамките на бугарската војска. Во време на [[Првата светска војна]], десно-ориентираната [[ВМРО]] привремено престанала да постои, а нејзините раководители, четничкиот и војводскиот кадар ја формирале т.н. 11 македонска дивизија, која броела над 30.000 луѓе со сопствен офицерски состав и се борела во рамките на бугарската војска. Во [[1913]] г. Александров е началник на разузнавачката служба на бугарските војски во [[Штип]], а за време на [[Првата светска војна]] тој е член на Штабот на партизанските одреди на ''11. Македонска дивизија'' како офицер за нарачки. Има средби со сите големи личности во тоа време, а со германскиот цар Вилхелм се среќава дури и двапати, добивајќи од него високи германски воени одликувања. [[Податотека:Тодор Александров и Георги Мончев.jpg|thumb|200px|лево|Tодор Александров и [[Георги Мончев]] во 1912 г.]][[Податотека:BASA 1933K-3-70-1 TA and Peyo Yavorov.jpg|thumb|200px|десно|Александров и [[Пејо Јаворов]]]] Поетот [[Пејо Јаворов]], пред својата смрт му се обрати на Тодор Александров со проштално писмо, со желба да биде погребан во македонска комитска облека. Желбата му е исполнета и тој е погребан на [[14 октомври]] [[1914]] година. Александров со Пејо Јаворов останале пријатели до крајот на животот на поетот. Се смета дека револверот и отровот кои послужиле во самоубиството на Јаворов биле обезбедени од страна на Тодор Александров по молбата на поетот. Долгогодишното пријателство меѓу Александров и Јаворов било криено и пребегнувано во историската наука.<ref><small>''[http://knigibg.com/book_inside.php?book_id=4274 Пейо Яворов и Тодор Александров - Приятели в живота, съратници в борбата, Цочо Билярски, УИ "Св. Климент Охридски"]''</small></ref> Неформално, тој е неприкосновен шеф на бугарското воено разузнавање на групата западни армии и како таков во април [[1917]] година напишал белешки за состојбите во [[Дебарско]] истакнувајќи: :''Навикнати со векови наназад да бидат слободни како птици во нивните непристапни планини, Албанците се посебно огорчени дека им се бара крвавиот данок и тоа за една кауза, која тие ја сметаат за туѓа. Посоченото негодување на Албанците се пројавува низ една тајна организација, за чие постоење има сериозни навестувања. Таа организација има пошироки размери и врски со албанското население во Австрија (се мисли на Република Албанија, под австриска администрација - н.з.). Имајќи го предвид националниот темперамент на Албанецот кој лесно се наведува на вооружена пресметка, тогаш нема ништо чудно ако еден ден осамнеме со бунтови во тој крај. Неопходни се брзи и ефикасни мерки!'' <ref name="FOK"><small>''КОРУМПИРАНАТА МАКЕДОНСКА ВЛАСТ И АЛБАНСКИОТ РАДИКАЛИЗАМ ЌЕ ПРЕДИЗВИКААТ МЕЃУЕТНИЧКА ВОЈНА! (в-к "Фокус", бр. 165, година IV, 14.8.1998)''</small></ref>. :''Однесувањето на Албанците, особено на оние од гр. Дебар станува застрашувачко. Поранешните симпатии кон нас не само што исчезнаа, туку им го отстапија местото на нескриените негодувања и закани. Фразите, како што се ги надминавте Србите (се мисли на ѕверствата што ги правеле Србите врз албанското население - н.з.), ќе се одмаздиме и слични на нив, се слушаат на секој чекор''.<ref name="FOK" /> ===Охридското востание=== {{Главна|Охридско востание}} {{ВМРО (Aвтономистичка)}} {{quote|''Колку голема била љубовта на Тодор Александров кон својата татковина, за да може да го победи како очајот, така и тешката болест на неговите ослабени гради и да вдахне вера кај цел еден народ, да го исправи одново на нозе подготвен за борба? Каква голема човечка особина и каква железна енергија е потребна да го поведеш одново еден осакатен народ по толку преживеани катастрофи. Факт е дека Тодор Александров во тој однос е единствениот историски пример. Дури сега ја разбираме смислата на искажаните зборови од странец кој вели дека не познава помаркантни личности на векот од Лав Толстој и Тодор Александров. Секој еден од тие титани беше единствен не само во своите татковини туку и во светот. А такви луѓе во историјата не се повторуваат. Ете зашто е толку голема тагата за великиот Тодор Александров. Ете зашто цел народ со стравопочит и благослов го шепоти името на “СТАРИОТ” на верниот свој водач. А за младите: ја преобразува тагата што ги стега во срцата, во волја и енергија за предана служба кон народот'' |'''Т.Александров во издание на македонската Студентска корпорација'''|'''Скопје,1943''' <ref><small>''Т.Александров во издание на македонската Студентска корпорација Скопје, 1943''</small></ref>}} [[Податотека:P CHAULE.jpg|мини|лево|200п|Петар Чаулев]] Во неколку наврати преговара со албанските првенци за борба против Србите и Турците, а како водач на [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]] уште во март [[1911]] г. има средба со членовите на албанските организации во [[Цетиње]], [[Црна Гора]]. Резултат на средбите е меѓусебна спогодба, како и [[Охридско востание|Охридското востание]] во септември [[1913]] г., кое [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]] го кренала против српските поробувачи, а во кое значајно учество земаат и албанските револуционери. Востанието кое избувнало во југозападна Македонија раководено од [[Петар Чаулев]], [[Павел Христов]], [[Милан Матов]] и други зафатило широк простор меѓу [[Охрид]], [[Кичево]], [[Дебар]] и [[Струга]]. Слабите српски сили на овој терен, во првиот момент, не можеле да се спротивстават на македонско-албанските востаници. На [[12 септември]] 1913 година, [[Петар Чаулев]] и Христов со своите чети влегле во [[Охрид]]. На [[6 октомври]] [[1913]] година, Битолскиот окружен началник известува дека положбата во граничните реони се смирувала. Бунтовниците биле разбиени и се повлекувале во [[Албанија]]. Според [[Иван Катарџиев]]: :''Тоа што ВМОРО на Тодор Александров била иницијатор на овие бранувања не менува ништо. Тој бил во најтесна врска со владата на В. Радославов и особено бил заинтересиран Бугарија да има силна влада способна да се бори за решавање на бугарското национално прашање во Македонија''. Тодор Александров ја продолжил својата активност и по востанието во југозападниот дел на Вардарска Македонија, сè до влегувањето на [[Бугарија]] во [[Првата светска војна]] на страната на Централниот сојуз. === Валандовска афера и учество во Првата светска војна === {{Главна|Валандовска афера од 1915 година}} {{quote|''Тој нема да го остави оружјето се дотогаш, додека Македонија не добие слобода. Неговата верба Ќе издржи пред било што. Стари жени, деца, сите работат за ослободителното дело, сите се еднакво предадени на делото и умеат да ги чуват тајните што им се доверени. За комитите на Тодор Александров животот не значи ништо, кога се работи да се посвети за тоа свето дело, за слободата'' |'''Коментар на публицистот Лонг''' |'''06.01.1924&nbsp;г.'''<ref><small>''во унгарскиот Весник, Еко Де Данјуб''</small></ref>}} [[Податотека:Портрет на Тодор Александров 2.jpg|мини|лево|150п|Портрет на Александров во војводска облека]] Бугарската влада на Радославов добила од [[Австроунгарија]] 25 милиони златни круни, а бугарската влада од своја страна ги дала на Тодор Александров. Со овие парични средства, со паролата за ''автономија на Македодонија'' и антисрпското расположение кај раководството и четниците на [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]] се започнало со подготовки за влегување на комитетски чети во оној дел од [[Македонија]] кој бил под српска власт. Четите на [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]], заедно со турски чети и потпомогнати од специјалисти за експлозив и пиротехника од [[Австроунгарија]] на [[20 март]] (стар стил) 1915 година навлегле на територијата држена од српската власт. Притоа првичната цел на нападот била да се уништи мостот преку кој поминувала железничката линија на реката Вардар кај станицата Удово за да се прекине снабдувањето на српската војска на линијата [[Солун]]-[[Скопје]]. Во нападот на трите утврдени српски пунктови кај [[Валандово]], [[Пирава]] и [[Удово]]. На чело на четите на ВМРО се наоѓале војводите: Ване Стојанов, Петар Чаулев, Љубомир Весов, Панајот Карамфилов, Тодор Петров, Никола Лефтеров, Туше Скачков, Христо Делчев и други, а нивниот број за време на нападот кај [[Валандово]] и [[Удово]] изнесувал околу 1.000 души. По вклучувањето на Бугарија во Првата светска војна, Александров се вклучува во администрирањето на ново-освоените подрачја. Во пролетта 1917 година Александров раководи со задушувањето на [[Топличко востание|Топличкото востание]] во Србија.<ref>Dimitar Bechev, "Historical Dictionary of the Republic of Macedonia", Scarecrow Press, 2009, p. 10.</ref> ===ВМРО=== {{quote|''Со своите високи квалитети, и покрај физичките страдања поради болест, која не простува, Александров беше станал легендарен конспиратор, кој дејствуваше неуморно на планините во Македонија. Неговата врховна цел беше независноста на Македонија, која во една самостојна држава Ќе ги вклучи деловите кои сега припаѓаат на Југославија, Грција и Б’лгарија, и така создавање на еден нов фактор за мир и балканска спогодба. Грчката и српската политика по тој начин го принудија Тодор Александров и Македонската организација да започнат една енергична борба. Во еден период од три-четири години македонскиот шеф ги сплоти околу себе сите малцинства, незадоволни од режимот установен во Македонија после мировниот договор'' |'''Весникот Трибун де Женев''' |'''24.09.1924&nbsp;г.''' <ref name="ReferenceA"><small>''Весникот Трибун де Женев од 24.09.1924&nbsp;г.''</small></ref>}} [[Податотека:Тодор Александров во комитска облека.jpg|мини|лево|200п|Александров во комитска облека]][[Податотека:Тодор Александров на работа.jpg|мини|десно|300п|Александров со својата чета]] По идеја на Тодор Александров, [[Петар Чаулев]] и [[Александар Протогеров]] на [[20 декември]] [[1919]] година е обновена [[Македонска револуционерна организација|Македонската револуционерна организација]] под името ''Внатрешна македонска револуционерна организација''. Претставката ''Одринско'' од името на организацијата бил отфрлен, бидејќи во [[Одринска Тракија]] се формирала [[Внатрешна Тракиска Револуционерна Организација|Внатрешната тракиска револуционерна организација]] на чело со [[Тане Николов]]. Без да се свика конгрес, Александров, Протогеров и Чаулев биле избрани за членови на Централниот комитет на [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]], а за членови на ''Задграничното представителство'' биле избрани [[Георги Баждаров]], [[Наум Томалевски]] и [[Кирил Прличев]].<ref name="VOP"><small>''[http://www.promacedonia.org/dt/dt1_1.html Тюлеков, Димитър. „ВМРО в Пиринско 1919-1934“, Унив. Изд. “Неофит Рилски”, Благоевград, 2001.]''</small></ref> Според [[Иван Катарџиев]]: ''самиот процес на создавање автономистичка ВМРО и наметнувањето на Тодор Александров за нејзин раководител бил проследен со отпори. Во тоа време, Тодор Александров ја немал поддршката на емиграцијата. Против него и неговите наметливи методи застанала група ветерани на македонското национално и револуционерно движење. Александров и Протогеров биле обвинети за узурпаторство, а поентата на обвинувањата била дека без конгрес не може да се избира раководство, а таков не бил одржан од 1908 година. Со тоа што отпорот спрема Александров бил силен и немало шанса легално да биде избран на чело на ВМРО, за да се внесе страв кај противниците, некои од нив биле убиени'' <ref name="AIK" />. На [[3 февруари]] [[1920]] година Тодор Александров, [[Александар Протогеров]], [[Иван Каранџулов]], [[Никола Стојанов]], [[Георги Баждаров]], [[Михаил Монев]], [[Аргир Манасиев]], [[Наум Томалевски]] и други, решиле да се обноват четничките акции во [[Вардарска Македонија|Вардарска]] и [[Егејска Македонија]].<ref name="VOP" /> :''ВМРО на чело со Тодор Александров сè повеќе започнала да се наметнува помеѓу македонските емигранти во Пиринска Македонија, но и во цела Бугарија. За кратко време, користејќи ги старите канали и врски од илинденскиот и предилинденскиот период, оваа организација успеала да создаде разгранета мрежа, која толку се проширила, што територијата на Пиринска Македонија била целосно претворена во нејзина база. Со помош на воено-офицерската лига во Бугарија, ВМРО успеала да се обезбеди со големо количество на оружје, за која цел биле добиени финансиски средства и од одредени кругови во Италија''.<ref name="PiAvM" /> Во мај [[1920]] година организацијата разполага со 17 чети во [[Вардарска Македонија]] и 5 во [[Егејска Македонија|Егејска]], составени од по 15 четници и тројца во резерва. Биле обновени и револуционерените окрузи: Скопски, Битолски, Струмички, Серски и Солунски, со околиските и селските реони. По целата граница на [[Бугарија]] со [[Вардарска Македонија]] биле создадени пунктови и канали. Во времето кога Александров влегувал и дејствувал во [[Вардарска Македонија]], кралска [[Југославија]] ангажирала 35.000 војници, жандари, граничари, четници, жандарски станици и гранични пунктови. Од вкупно 17.000 жандари што ги имало во [[Југославија]], 12.000 биле распоредени во Македонија. Кон крајот на [[1922]] година, неговата глава во [[Белград]] е проценета на 250.000 динари. ''Покрај агитирањето меѓу македонските емигранти и бегалци со декларативни изјави дека ќе се бори за автономна Македонија, ВМРО создала поголем број на комитски чети и селска милиција по примерот на старата Организација, од кои првите имале за задача по претходно утврден план да вршат вооружени акции во Вардарска и Егејска Македонија, а милицијата да ја обезбедува нејзината доминантна улога во Пиринска Македонија''.<ref name="PiAvM" /> :''По почетните атентати врз поединци во македонското националноослободително движење, претежно направени по наредба на ЦК на ВМРО, меѓусебните убиства се засилиле со создавањето на нова соперничка вооружена организација, составена од луѓе што се отцепиле од ВМРО. Новосоздадената МФРО (Македонска федеративна револуционерна организација) предизвикала уште поголема борба за престиж во хиерархијата на македонското револуционерно движење, а со тоа и уште повеќе акти на тероризам помеѓу двете спротивставени страни. Во тие вооружени пресметки кои однеле многу човечки жртви и пролеана македонска крв,превласт успеала да направи ВМРО, поради поголемиот вооружен потенцијал и подобрата организираност''.<ref name="PiAvM" /> === Акциите и атентатите на Тодор Александров 1920-1924 година === {{quote|''Какви се плановите на тој човек, кој само со еден гест може да ја крене Македонија на нозе? Каде се наоѓа Тој? Поставете ги прашањата на кого сакате, никој не може да Ви одговори. Белградската влада нуди огромна сума пари на оној што Ќе го донесе жив или мртов Тодор Александров, а тој независно од големите опасности го продолжува своето дело како АПОСТОЛ. Денес тој е највлијателниот меу сите Македонци кои се стремат кон независност на Македонија. Неговиот живот е легендарен, тој носи иста униформа како и неговите комити, живее ист живот со комитите, се движи пеш како и другите, спие на земја, честопати се храни само со леб, носи пушка со 250 патрони, бомби, двоглед и раница во којашто е сместена архивата. Тој е војник и дипломат истовремено, тој е шеф на партизанските одреди. На прашањето: дали не се плаши, Тој ни одговори: Ни најмалку. Јас знам ни рече Тој сè што се случува на 20 километри од околу нас. Македонија сака независност со главен град Солун. Македонците денес бараат независност во границите на Македонија пред 1912&nbsp;г., тоа е нашето барање пред Европа. За Србите има само два начина за да ни одговорат: или дефинитивно да не уништат, или да ја признаат нашата независност'' |'''Весник Журнал'''|'''септември 1923&nbsp;г.''' <ref><small>''Весник Журнал''</small></ref>}} [[Податотека:Портрет на Тодор александров 3.jpg|мини|лево|200п|Портрет на Александров]] {{multiple image<!-- begin stack of images, scroll down for article --> |direction = vertical | width = 300 |image1 = VMRO razpiska na Boris Strezov 1924.JPG| caption1 = Расписка на ЦК на ВМРО со потпис на Александров<br> |image2 = IMRO Central Committee Document 1923.JPG| caption2 =Документ на ЦК на ВМРО за наградување на Јанко Стоjaнчов со значка со црвено знаме за заслугите кон македонското ослободително дело со потписот на Тодор Александров.<br> |image3 =Факсимил - Тодор Александров.jpg| caption3 =Факсимил - Тодор Александров<br> }}<!-- End stack of images, article text starts below --> [[Податотека:Од лево на десно, прв Ѓорче Петров, четврт Тодор Александров, шести Андреј Љапчев, седми Симеон Радев, осми Војвода Стаматов.jpg|десно|мини|300п|Од лево на десно, прв Ѓорче Петров, четврт Тодор Александров, шести Андреј Љапчев, седми Симеон Радев, осми Војвода Стаматов]] Во период од [[1920]] до [[1924]] година по [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]] на чело со Александров извршила повеќе акции и [[Список на лица убиени од ВМРО (Автономистичка)|атентати]]. Во овој период биле ликвидирани голем број значајни дејци на македонското револуционерно движење, бугарски општествени дејци и членови на бугарската влада. На [[28 јуни]] [[1921]] година бил убиен еден од најистакнатите членови и идеолози на [[ТМОРО]], [[Ѓорче Петров]]. Неговото убиство било извршено од страна на Реџеп, [[Турчин]] по националност, а член на [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]]. ''Зад атентатот на Ѓорче Петров веројатно стоела ВМРО на Тодор Александров, иако последниот тоа го одрекувал, а мотивите биле личната нетрпеливост меѓу двајцата, како и разликите што помеѓу нив постоеле во однос на начините и методите на борба и патиштата за решавање на македонското прашање''.<ref name="PiAvM" /> По ова убиство, на [[16 јули]] [[1921]] година бил убиен кочанскиот војвода [[Симеон Георгиев]] - Кочански, припадник на ВМРО и близок пријател на Тодор Александров. На [[5 октомври]] [[1921]] година во близина на селото [[Саса]] бил разоружан и убиен кратовскиот војвода на ВМРО, [[Дончо Ангелов]]. Во [[1921]] година бил убиен Митруш Циклев, којшто најпрвин бил војвода на ВМРО, а потоа преминал во српска служба. Оваа убиство создало опозиција кон Александров. Покрај убиствата на дејци од македонското движење, ВМРО на Тодор Александров е најверојатно вмешана во убиствата на истакнати бугарски политичари. Министерот за внатрешни работи [[Александар Димитров]] бил убиен на [[22 октомври]] [[1921]] година од страна на [[Иван Јанев-Брло]]. На [[4 октомври]] [[1922]] година бил убиен активистот на [[БЗНС]], Александар Панов. Во [[Прага]], [[Чешка]], на [[26 август]] [[1923]] година бил убиен поранешен министер [[Рајко Даскалов]]. На [[30 октомври]] [[1923]] година бил извршен атентат врз бугарскиот политичар и еден од основачите на партијата Народно единство, д-р [[Никола Генадиев]]. Сепак најспектакуларно било убиството на бугарскиот премиер [[Александар Стамболиски]]. За неговото убиство постојат неколку верзии, а според една од нив: ''... главната улога во тоа ја имала ВМРО, повикувајќи се на податокот дека во вилата на Стамболиски во селото Славовица од страна на капетан Харлаков му била прочитана смртната казна на водачот на земјоделците од името на ВМРО и Воената лига, по што и покрај противењето на Стамболиски започнале сурови измачувања врз него и неговиот брат. Главен инквизитор бил скопскиот војвода на ВМРО, Величко Велјанов- Чичето, заштитен и обезбедуван од 30-тина четници на Организацијата. Бугарскиот премиер и неговиот брат биле измачувани, постојано биле принудувани да се збогуваат, биле натерани да си ги ископаат своите гробови, за да на крајот откако со нож му биле исечени ушите и носот, со десетици убоди, Стамболиски бил најѕверски убиен. Измачуваниот земјоделски водач, веројатно со крајни, натчовечки напори пред да почине успеал со крв на еден камен да го напише часот, денот, месецот и годината на неговото убиство: 12 ч. 14 јуни 1923 година...''<ref name="PiAvM" /> Според [[Иван Катарџиев]]: :''Кога по соборувањето на Стамболиски од власт, акција во која ВМРО одигра битна улога, Тодор Александров се обиде да биде кадровик и влијателен фактор во создавањето на надворешната политика на државата, беше поттурнат од центрите на моќта. Кога, пак, се дрзна да се оддалечи од контролата на бугарската влада и се поврза со Коминтерната, беше организирано неговото убиство, подвлекува Катарџиев, нагласувајќи дека бугарските иредентистички кругови со помош на четите на Тодор Александров од 1919 до 1924 година создале вистински пекол во вардарскиот дел на Македонија. Во тој период имало 60 четнички влегувања, а во судирите на комитските чети и српската власт настрадале над 500 невини луѓе, стотици биле затворени и малтретирани, десетици осудени''.<ref name="AIK" /> За време на [[Септемвриско востание|Септемвриското востание]] во [[1923]] година од страна на [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]] на чело со Александров биле убиени голем број на Македонци - комунисти. Меѓу убиените биле [[Тодор Чопов]], внукот од сестра на [[Гоце Делчев]], браќата Борис, Кирил и Димитар Костовски од село [[Кочариново]], Коста Сандев од село [[Зарево]], Солунско, Никола Иванов од [[Хисарлак]], Сотир Лазаров и Јанчо Хајдушки од [[Горна Џумаја]], Игнат Николов од [[Цариброд]], Васил Коритаров од [[Босилеградско]], Ташко Малев, Јордан Клинчаров и Атанас Георгиев од [[Горна Џумаја]], Иван и Георги Савов од [[Ќустендил]], Стефан од [[Одринско]], Петар Ичков од [[Горна Џумаја]], Петар Здравков од [[Велес]], Евгениј Георгиев, Сотир Календерски и Иван Марков од Горноџумајско, Никола Тодоров Нучков и Стојко Стоилов од Горна Џумаја, Ристо Стојков, Ѓорѓи Иванов Хаџијски, Борис Давитков, Илија Катачки, Методи Мазнев и Петар Димитров. :''За време на истите настани од припадниците на ВМРО, Михаил Монев (зет на Тодор Александров), Васил Мечкуевски и Иван Караџов во Горна Џумаја (Благоевград) биле убиени комунистите: Димитар Ацев-учител, Никола Лисичков - адвокат и нотарот на градот Стефан Велинов. Тие биле обесени, а нивните тела биле оставени да висат неколку дена во градот''.<ref name="PiAvM" /> Атентатите на [[ВМРО (Автономистичка)]] на чело со Александров во втората половина на [[1923]] и првата половина на [[1924]] година продолжиле. Во 1923 година бил ликвидиран архитектот [[Никола Јуруков]], еден од водачите на [[Македонска федеративна организација|Македонската емигрантска федеративна организација]] (МЕФО). На [[8 јули]] [[1923]] година во [[Софија]] бил убиен [[Таската Серски|Таската Спасов - Серски]]. „Убиството било извршено при неговата операција на слепо црево од страна на професорот Станишев, човек близок до [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]], при што Спасов, исечен бил оставен да искрвари и да умре на операционата маса.“<ref name="PiAvM" /><ref><small>''Енциклопедия България, том 6, Издателство на БАН, София, 1988 (статия Атанас Спасов)''</small></ref><ref><small>''Куманов, Милен. „Македония. Кратък исторически справочник“, София, 1993''</small></ref> На [[26 мај]] [[1924]] година од атентатор на [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]] бил убиен Милан Грашев, автор на брошурата „Мафиите и катастрофите“. На [[30 јули]] [[1924]] година во [[Виница]] бил убиен Мите Соколарски-Суџукаро. === Мајски манифест === {{Главна|Мајски манифест}} {{quote|''Со своите високи квалитети, и покрај физичките страдања поради болест, која не простува, Александров беше станал легендарен конспиратор, кој дејствуваше неуморно на планините во Македонија. Неговата врховна цел беше независноста на Македонија, која во една самостојна држава Ќе ги вклучи деловите кои сега припаѓаат на Југославија, Грција и Бугарија, и така создавање на еден нов фактор за мир и балканска спогодба. Грчката и српската политика по тој начин го принудија Тодор Александров и Македонската организација да започнат една енергична борба. Во еден период од три-четири години македонскиот шеф ги сплоти околу себе сите малцинства, незадоволни од режимот установен во Македонија после мировниот договор'' |'''Весникот Трибун де Женев''' |'''24.09.1924&nbsp;г.''' <ref name="ReferenceA"><small>''Весникот Трибун де Женев од 24.09.1924&nbsp;г.''</small></ref>}} [[Податотека:Todor Alexandrov2.jpg|мини|лево|220п|Портрет на Александров]][[Податотека:Pryaporets IMRO Declaration 5 August 1924.JPG|мини|десно|200п|Декларацијата на ЦК на ВМРО од 5 август, вестник „Прапорец“.]] Мајскиот манифест бил донесен на [[6 мај]] [[1924]] година со неговото потпишување од страна на членовите на ЦК - Тодор Александров, [[Александар Протогеров]] и [[Петар Чаулев]]. На манифестот му претходел договор за обединување на македонски револуционерни сили. Александров се обврзал дека ќе се откаже од своите неодамнешни терористички активности и ќе заземе за македонските интереси. Меѓу другото во овој манифест било истакнато: :''Браќа Македонци! Македонија, во своите природни географски граници меѓу реката Места, планините Родопи, Рила и Шар, реката Дрим, Охридското Езеро, планината Грамос, реката Бистрица и Егејското Море, со едно пространство од 65.000 кв. километра, пресечена од реките Места, Струма, Вардар, Дрим, Бистрица и надарена со најразнообразни природни богатства и благопријатни климатски услови; со своето 2.302.000 население, рознооброзно по својот етнографски состав, со својата централна економска и стратегиска положба на Балканите, меѓу басените на реката Дунав, Егејското и Јадранското Море - ги има сите услови и права за самостојно палитичко постоење, како независна држава што се управува самостојно, која ќе послужи како обединувачка, политкчка и економска алка меѓу народите и државите на Балканското Полуострово''.<ref name="ММ">[[s:Мајски манифест|<small>''Мајски манифест''</small>]]</ref> :''Зацртувајќи го во општи линии својот однос кон државните фактори на општоевропската и балканската политика, ВМРО изјавува дека таа се бори и ќе се бори со сите средства на револуционерната борба: 1. За ослободувањето и обединувањето на раскинатите делови на Македонија во една наполно независна и самостојна политичка единица, во нејзините природни, географски и етнографски граници...''<ref name="ММ" /> :''ВМРО изјавува дека во својата борба за независна Македонија и Балканската федерација смета, пред се, на обединетите револуционерни сили на целото македонско население, без разлика на вера и народност...'' <ref name="ММ" />. Тогаш е потпишана и посебна декларација според која иднината на [[Македонија]] да не се поврзува со [[Бугарија]], туку во една наполно самостојна држава, обединета во нејзините етнички граници. Со овој манифест не се согласила влада на [[Александар Цанков]]. На 5 август ЦК на ВМРО се произнел по Манифестот со Декларација бр. 772, објавена во весникот "Прапорец", во која било истакнато: :''Во првиот број на весникот “La Fédération Balcanique”, кој излегува во Виена е напечатен еден манифест, кој и се препишува на Централниот комитет на Внатрешната Македонска Револуционерна Организација. Овој документ не е на Централниот комитет. Од содржината и формата на овој манифест секој може да види, дека тој е дело на егзалтирани комунисти. Остриот јазик против владата на Бугарија и апелот кон сите Македонци и Бугари да поведат најрешителна борба против неа, како да е таа главната пречка за ослободувањето на Македонија, исто така ги издава партизанските чувства на неговите автори. Во септември минатата година, Централниот комитет на ВМРО во своја декларација го изложи карактерот на македонското ослободително движење. Во неа се кажува: Револуционерната организација ги обединува сите класи на македонскиот народ без разлика на народност, религија, пол и политички убедувања... Внатрешната Македонска Револуционерна Организација ќе продолжува да следи една линија на независно поведение. Таа смета за успехот на својата кауза на слободољубивото мислење на целиот свет и на сите организации и групи, коишто ја напишале на своите знамиња заштитата на правото за слободното самоопределување на народите... Внатрешната Македонска Револуционерна Организација не може да му служи на никоја држава и на никоја партија, во која и да е држава. Таа смета на помошта и поддршката на сите држави во нејзината борба против угнетувачите на Македонија и против непријателите на македонската слобода. За таа цел таа влегува во врски со сите големи и мали политички фактори во светот... Што се однесува до Бугарија, Централниот комитет, кога изјавува дека не е работа на ВМРО да се меша во внатрешниот и политичкиот живот, но дека ќе се бори со сите сили и средства против непријателите и злоупотребителите со нејзиното име и престиж, кои и да се и каде и да се наоѓаат тие, смета, дека е време, сите политички партии и фактори да разберат дека ВМРО е единствена компетентна да ја насочува својата дејност во преследувањето на својот идеал - слободна и независна Македонија... Тоа било, тоа е и денес становиштето на Централниот комитет. Сите други манифести, декларации и др., коишто се појавуваат или би се појавиле од негово име, ги ангажираат само нивните автори и никого друг.''<ref>Декларација од Централниот комитет на ВМРО против Манифестот од 1924 година В М Р О Слобода или смрт N 772 1 август 1924 г. Македонија</ref> Марија Коева, ќерка на Тодор Александров, истакнала: „Навистина, мојот татко се откажа од потписот на [[Мајски манифест|Мајскиот манифест]], бидејќи не сакаше [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]] да се [[Болшевизам|болшевизира]] и да биде партија, туку да си остане татковинска патриотска организација сè додека [[Македонија]] не стане држава. == Убиство на Тодор Александров == {{Главна|Убиство на Тодор Александров}} [[Податотека:TodorAlexandrov dead.jpg|мини|Тодор Александров поставен во ковчег по убиството]]На 31 август 1924 година била закажана конференција на Серскиот револуционерен округ.{{sfn|Тодоровски|2014|p=278}} На дневниот ред биле извештајот за состојбата во округот, разгледувањето на [[Мајски манифест|Мајскиот манифест]] и внатрешните недоразбирања во Организацијата.{{sfn|Тодоровски|2014|p=278}} Тодор Александров, и покрај предупредувањата од [[Кирил Прличев]] и [[Иван Михајлов]] да не оди сам во Петричко, каде што се наоѓале [[Алеко Василев]] и [[Георги Атанасов]] со своите приврзаници, решил да присуствува.{{sfn|Тодоровски|2014|p=278}} Според сведочењето на [[Аргир Манасиев]], претседател на Горноџумајското раководно тело на ВМРО, Александров на патот кон конференцијата изразил лоши претчувства и сакал да запали свеќи во блиска црква.{{sfn|Тодоровски|2014|p=279}} Во близина на селото [[Лопово]], во присуство на генерал [[Александар Протогеров]], Александров бил застрелан од двајцата нивни придружници, војводите [[Штерју Влахов ]] и [[Динчо Вретенаров]], блиски до Алеко Василев.{{sfn|Тодоровски|2014|p=279}} Притоа бил убиен и неговиот телохранител Панзо Зафиров.{{sfn|Тодоровски|2014|p=279}} Протогеров, според сопствените подоцнежни искази, се онесвестил.{{sfn|Тодоровски|2014|p=279}} Телата биле привремено сокриени во шумата.{{sfn|Тодоровски|2014|p=280}}[[Податотека:Гробот на Тодор Александров на Пирин Планина.jpg|мини|Гробот на Александров на Пирин Планина|лево]]По убиството, Алеко Василев и Георги Атанасов по телефон и со телеграма ги повикале од Софија да дојдат итно во [[Свети Врач]]: Иван Михајлов, Кирил Прличев, Михаил Монев, Панчо Михајлов и Никола Велев. Бил организиран брз погреб.{{sfn|Тодоровски|2014|p=280}} Раководството на ВМРО го криело убиството до 12 септември, додека не биле ликвидирани дел од осомничените. Во [[Горна Џумаја]] (денес Благоевград) биле убиени Алеко Василев, Георги Атанасов, како и физичките извршители Штерју Влахов и Динчо Вретенаров.{{sfn|Тодоровски|2014|p=280}} Ликвидациите биле спроведени со учество на бугарски воени и полициски сили, под раководство на министерот за војска генерал [[Иван В’лков]], во координација со Иван Михајлов.{{sfn|Тодоровски|2014|p=280}} На 13 септември 1924 година Централниот комитет на ВМРО (потпишан од А. Протогеров) објавил соопштение во кое убиството го нарекол „предавничко“ и ги посочил како физички убијци Влахов и Вретенаров, а како организатори – Алеко Василев, Георги Атанасов и нивните соработници.{{sfn|Тодоровски|2014|p=281}} ВМРО издала и брошура „''Заговорот против Тодор Александров''“, во која одговорноста ја фрлила врз левата струја во Организацијата, раководството на [[Илинденска организација|Илинденската организација]], [[Петар Чаулев]], [[Димитар Влахов]] и комунистичките кругови околу [[Димо Хаџи Димов]], со наводи дека целта била создавање „[[советска република]]“ во Петричко.{{sfn|Тодоровски|2014|p=281}} Убиството останува едно од најконтроверзните и најмалку разјаснети во историјата на македонското револуционерно движење.{{sfn|Тодоровски|2014|p=281}} Во историографијата и во сведочењата постојат неколку главни линии на толкување: * Официјална верзија на ВМРО (по убиството): Заговорот бил организиран од левите елементи во Организацијата и од лица блиски до комунистичкото движење, со наводна поддршка од Москва, со цел советизирање на Бугарија.{{sfn|Тодоровски|2014|p=282}} * Верзија за вмешаност на бугарската влада и Воениот сојуз: Дел од историчарите и современиците (вклучувајќи ги [[Георги Занков]], [[Петар Шанданов]], [[Ангел Узунов]] и подоцнежни истражувачи) сметаат дека убиството било инспирирано или организирано од владата на Александар Цанков и Воениот сојуз (преку генерал Иван В’лков), поради незадоволството од потпишувањето на Мајскиот манифест и контактите на Александров со советската страна. Според оваа линија, Иван Михајлов бил избран како нов лидер бидејќи бил сметан за попослушен.{{sfn|Тодоровски|2014|p=283}} * Лични мотиви на извршителите: Според некои понови бугарски истражувања, убиството можело да биде резултат првенствено на лични мотиви и ескалација на антиалександровските настроенија кај Штерју Влахов и Динчо Вретенаров.{{sfn|Тодоровски|2014|p=282}} * Други сведочења: Ангел Узунов (кум на Иван Михајлов) во необјавени спомени го посочува Михајлов како можен организатор во соработка со владата. Постојат и тврдења (вклучувајќи подоцнежни изјави) за директна вмешаност на Михајлов, иако тој самиот тоа го негирал. Генерал Иван В’лков пред смртта наводно укажал на улогата на генерал Иван Русев и Воениот сојуз.{{sfn|Тодоровски|2014|p=284}} Историчарите продолжуваат да водат полемики околу точниот сооднос на внатрешните конфликти во ВМРО, надворешните политички притисоци и личните амбиции. [[Податотека:Front page of the newspaper Politika, reporting the assassination of Todor Aleksandrov.png|лево|мини|Насловна страница на весникот „[[Политика (весник)|''Политика'']]“, објавена во Белград на 16 септември 1924 година, со известување за убиството на Тодор Александров]] Убиството предизвикало силен одглас. Во Бугарија било третирано како национална жалост; во Софија се одржале масовни панихиди со илјадници учесници.{{sfn|Тодоровски|2014|p=286}} Бугарскиот печат генерално ја оплакувал смртта на Александров, додека печатот во Кралството на Србите, Хрватите и Словенците и дел од чешкиот печат ја пречекале веста со задоволство.{{sfn|Тодоровски|2014|p=288}} Странските дипломати (чехословачки, австриски, германски) известувале за големиот впечаток што го оставило убиството и за внатрешните поделби во македонското движење. Подоцнежните оцени (вклучувајќи ги и оние на [[Георги Димитров]]) го делат делото на Александров на периоди, при што подоцнежниот период (по 1923–1924) се третира како обид за посамостоен револуционерен курс.{{sfn|Тодоровски|2014|p=288}} Убиството на Тодор Александров претставува пресвртна точка во историјата на ВМРО, по која Иван Михајлов се наметнал како доминантна фигура во автономистичкото крило на Организацијата. ==Чествување на Александров== [[Податотека:Todor-Alexandrov-Kyustendil-Monument-Front.jpg|300px|мини|десно|[[Сѐ за Македонија (споменик)|Сè за Македонија]]. Споменик на Александров во Ќустендил]] Во Бугарија постојат бројни споменици на Александров. Бугарските историчари сметаат дека нема никакви дилеми за односот што го имал Александров кон [[Бугарија]]. Според нив, тој сета своја волја ја насочувал за заштита и спасување на македонската бугарштина, која во неговите претстави била исконски дел од општобугарското духовно и етничко пространство. Бугарите отсекогаш, а и денес го слават Тодор Александров. Неговото име го носат улици и школи во Бугарија. За време на окупацијата на [[Македонија]] во [[Втората светска војна]], тие во [[Штип]] поставија спомен-плоча на местото на неговата родна куќа, која своевремено ја посетуваа претставници на [[Македонска патриотска организација|Македонската патриотска организација]]. Според бугарскиот претседател [[Георги Прванов]]: :''Јане Сандански... и Тодор Александров се две страни на еден ист [[медалјон]]''.<ref name="BCKoiTA"><small>''[http://bgfactor.org/index_.php?&id=14342 Бранко Цървенковски: ''"Какво общо има Тодор Александров с НАТО?"'' ]{{Мртва_врска|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''</small></ref> [[Податотека:Todor-Aleksandrov-monument.jpg|150px|мини|лево|Споменик на Тодор Александров во Борисовата градина, Софија]]Во Македонија се смета дека Тодор Александров е контроверзна фигура. Според професорот Тодор Чепреганов тој се чувствувал како Бугарин и работел за бугарските интереси. Од друга страна професорот [[Владо Поповски]] вели дека речиси целокупната фактографија по 1919-1920 година зборува за самостојност на позицијата и на улогата на ВМРО. Тодор Александров според него ја чувал самостојноста и сувереноста на ВМРО во однос на делото за ослободување на Македонија од власта на балканските држави и нејзино обединување и создавање независна македонска држава. Во март [[2008]] година во Велес била откриена биста на Тодор Александров. Таа била илегално поставена од месниот Бугарин Драги Каров, кој го решил ова на оригинален начин, со ставање на споменикот како декор во сопствениот двор. Според градоначалникот Аце Коцевски ова било голем срам за градот и подоцна бистата била урната под притискот на локалните власти. Во јули [[2012]] година било решено неговото има да го носат скопска улица и мост, а потоа Тодор Александров се здобил и со своја бронзена скулптура во градот под името „Македонски војвода на коњ“. Опозиционерите од [[СДСМ]] ја обвинија власта дека на [[пиедестал]] го става најголемиот противник на македонската кауза. Во октомври на споменикот во скопската општина [[Кисела Вода]] бил поставен натписот „Тодор Александров“, со што властите ги расчистија дилемите за кој војвода станува збор.<ref name="MKD.mk"><small>''[http://www.mkd.mk/37815/izdvojuvame/todor-aleksandrov-od-bugarski-spion-do-najgolem-makedonski-revolucioner Тодор Александров: од бугарски шпион до најголем македонски револуционер] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140219205803/http://www.mkd.mk/37815/izdvojuvame/todor-aleksandrov-od-bugarski-spion-do-najgolem-makedonski-revolucioner |date=2014-02-19 }}''</small></ref> == Галерија == <center> <gallery> Податотека:T.Al.do Karamf4.jpg|Дел од писмо на Александров<ref group="белешка" name="vg_1"/> Податотека:Todor.jpg|Фамилијата на Тодор Александров покрај неговиот гроб со парола Преку голгота кон независна Македонија Податотека:Todor Aleksandrov, Aleko pasha etc.JPG|Александров, Алеко Пашата со чета Податотека:BASA 1933K-3-75 TA cheta v gorata.jpg|Александров, Алеко паша и други дејци Податотека:Todor Aleksandrov Zrelost 1898.jpg|Школско сведителство на Александров Податотека:Vidni deici na VMORO i VMOK.JPG|Александров со истакнати дејци од македонското револуционерно движење Податотека:Todor Alexandrov in Burgas.JPG|Биста на Александров во Бургас Податотека:Bulevard Todor Alexandrov 09 - Sofia.jpg|Булевар Тодор Александров во Софија Податотека:Kjustendil VMRO.jpg|Посмртен марш во Ќустендил, септември 1924&nbsp;г. Податотека:Гробот на Тодор Александров.jpg|Гробот на Тодор Александров </gallery> </center> == Белешки == {{Reflist|group="белешка"|refs= <ref name="vg_1">Дел од писмо во кое Александров ги обвинува ''тесникот - болшевик'' [[Димо Хаџи Димов|Х. Димов]], ''анархистот - мрзливец'' [[Михаил Герџиков|Герџиков]], ''шмеќерот - велзевул'' [[Ѓорче Петров|Ѓорче]], предавниците во минатото и сега на бугарскиот народ [[Серска група|санданисти]] кои говорат и агитираат дека треба да се бара автономија на [[Македонија]], зашто таа е одделна економска и географска единица со самостоен ''македонски народ'' со сопствена историја во вековите...</ref> }} == Поврзано == * [[Сѐ за Македонија (споменик)]] == Наводи == {{наводи|2}} === Литература === *Алберт Лондр, „Комитаџии, Тероризмот на Балканот“, Култура, 1997. *Виолета Ачковска и Никола Жежов „Предавствата и атентатите во македонската историја“, Скопје, 2004. * Ленина Жила: ''Виенска „стапица“'', Скопје, ИНИ, 2014 * {{cite book|title=Тодор Александров|last=Тодоровски|first=Зоран|publisher=Државен архив на Република Македонија; Македоника литера|year=2014|isbn=978-9989-622-99-1|location=Скопје|author-link=Зоран Тодоровски}} * Жила, Ленина (2014). ''Виенска „стапица“: Историја на преговорите меѓу СССР и ВМРО на Тодор Александров''. Скопје: Институт за национална историја. [[:Податотека:Kniga Vienska Stapica.pdf|PDF]] == Надворешни врски == {{рв|Todor Alexandrov}} * [http://strumski.com/biblioteka/?id=774 "Писмо до г-н Министър Томов в София", Писмо № 343, Македонија, 20 декември 1922 година] писмо од Тодор Александров до владата на Стамболиски. * [http://strumski.com/biblioteka/?id=554 "Macedonia illustrated — Македонија во слики — La Macedoine illustree"], легендарен албум издаден во 1919 г. во Софија од Тодор Александров и проф. Любомир Милетич * [http://217.16.70.245/default.aspx?pBroj=1803&stID=37986&pR=3 Тодор Александров бил за Македонија во југословенска федерација] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20070926231726/http://217.16.70.245/default.aspx?pBroj=1803&stID=37986&pR=3 |date=2007-09-26 }} * [http://macedonian.atspace.com/knigi/adz_sp.htm Дејноста на Александров, и неговото убиство (Мемоари на Атанас Џолев)] * [http://macedonian.atspace.com/knigi/mk_sp.htm ВМРО-Автономистичка и разочарување од Иван Михајлов (Мемоари на Мирчо Кикиритков)] * [http://vmro-istorija.blog.com.mk/node/93623 Интервју на Лондонскиот „The Times“ со Тодор Александров 4 јануари 1924] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080318152802/http://vmro-istorija.blog.com.mk/node/93623 |date=2008-03-18 }} * [http://www.todoralexandrov.org/ Мрежно место, посветена на Тодор Александров] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20020310075619/http://www.todoralexandrov.org/ |date=2002-03-10 }} * [http://balder.prohosting.com/asen/todor_alex.htm Документи за убийството на Тодор Александров] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080514002848/http://balder.prohosting.com/asen/todor_alex.htm |date=2008-05-14 }} — статия от Цочо Билярски. * [http://macedonia-history.blogspot.com/2010/03/blog-post.html Дечо Добринов - Тодор Александров. Легендарният водач на ВМРО] * [http://www.macedoniainfo.com/TodorAlexandrovBG.htm Биография на български] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110613090211/http://www.macedoniainfo.com/TodorAlexandrovBG.htm |date=2011-06-13 }} * [http://vmro-istorija.blog.com.mk/node/93623 Интервю със Тодор Александров за Лондонския "The Times"] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080318152802/http://vmro-istorija.blog.com.mk/node/93623 |date=2008-03-18 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=PaXZs-FxGGY/ Песен за Тодор Александров] * [http://old.vmro.bg/modules.php?name=Encyclopedia&op=content&tid=183 Биография от сайта на ВМРО]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Нормативна контрола}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Александров, Тодор}} [[Категорија:Родени во 1881 година]] [[Категорија:Починати во 1924 година]] [[Категорија:Луѓе од Ново Село (штипска населба)]] [[Категорија:Починати во Сугарево]] [[Категорија:Дејци на ВМРО|Александров, Тодор]] [[Категорија:Бугарски офицери од Македонија|Александров, Тодор]] [[Категорија:Македонски револуционери]] [[Категорија:Носители на Железниот крст (1914) од II класа]] [[Категорија:Носители на орденот „За воена заслуга“ (Бугарија)]] [[Категорија:Дејци на Македонските братства]] fppdvxvuvrk0owvrs9a723w7mvstmci 0 10924 5628330 5618782 2026-09-13T19:41:23Z SpectralWiz 106165 5628330 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Дабјани | слика = Остатоци од Дабјани.jpg | големина на слика = 300п | опис = Остатоци од Дабјани | општина = {{општинскигрб|Општина Долнени}} | регион = {{грб|Пелагониски Регион}} | област = [[Прилепско Поле]] | население = 0 | година = 2002 | поштенски број = 7537 | повикувачки број = 048 | надморска височина = 605 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=25 | lat_sec=37 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=22 | lon_sec=00 | слава = | мрежно место = | карта = Дабјани во Општина Долнени.svg }} '''Дабјани''' — раселено село во [[Општина Долнени]], во областа [[Прилепско Поле]], во околината на градот [[Прилеп]]. На местото на коешто се наоѓало селото денес се среќаваат само остатоци. == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во северниот дел на [[Прилепското Поле]], во средишниот дел од територијата на [[Општина Долнени]]. Селото е рамничарско, сместено на надморска височина од 605 м.<ref name="енциклопедија" /> Неговиот атар зафаќа површина од 4,5 км².<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја|url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1a/%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|last=Панов|first=Митко|publisher=Патрија|year=1998|location=Скопје|page=90|language=македонски}}</ref> Дабјани е мало село, сместено помеѓу [[Бело Поле]], [[Средорек]], [[Ропотово]], [[Жабјани]] и [[Сарандиново]]. Околината е под ниви, ливади и пасишта. Во минатото, водата за пиење доаѓала од бунари.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Трифуноски|first=Јован|date=1958|title=Раселени села во Битолско-Прилепската колтина|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет – Природно-математички оддел|location=Скопје|volume=11|issue=13|pages=148-149}}</ref> Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Мера, Гола, Сабјица, Дери Вол, Шарен Петел, Пејоица, Никоа Ливада, Висои, Бисен Вир, Вирови, Чепина и Црна Земја.<ref name=":2" /> == Историја == Дабјани се смета за многу старо село. Во него некогаш постоела и црква, од која денес нема никакви видливи остатоци. Околу црквиштето има поголем број гробови. Селото се спомнува во [[Слепченски поменик|Слепченскиот поменик]] од XVII–XVIII век.<ref name=":2" /> Како и сите околни населби, во отоманско време Дабјани било чифлиг, чии сопствениците биле Турци. Од Турците сета земја („деветстотини слогови“) ја купил некојси Влав Капка од [[Крушево]]. Подоцна, тој со своите синови се иселил во [[Солун]]. Капковите синови Ристо, Никола и Ташко во селото имале три кули. Тие лете доаѓале да го соберат својот дел на производите. Дабјани припаѓало на споменатите сопственици до 1948 г.<ref name=":2" /> Во 1948 г. државната власт ја национализирала земјата на Капковци. Од таа земја и од земјата на околните села било основано државното добро „Пецо Даскалот”, така што Дабјани престанало да постои. Преостанатите селски родови се иселиле во с. [[Бело Поле]].<ref name=":2" /> Гробиштата на иселените селани лежат околу 500 м источно од селото. При неговата посета во јули 1954 година, антропологот [[Јован Трифуноски]] забележал дека таму се познавале околу 30 добро зачувани гробови од камени плочи, а некои имале и крстови. Во Дабјани сѐ уште постоеле неколку порушени куќи, како и една приземна зграда за чување на земјоделски алат. Во оваа зграда живееле две бегалски семејства од [[Егејска Македонија]].<ref name=":2" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|11 |1953|6 |1961|0 |1971|0 |1981|0 |1991|0 |1994|0 |2002|0 |2021|0 }} Во „[[Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во [[1873]] г. Дабјани е село со 19 домаќинства и 87 жители [[Македонци]].<ref>„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 76-77.</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Дабјани имало 130 жители, сите [[Македонци]].<ref name=":1">Кѫнчовъ, Василъ. Македония. Етнография и статистика. София, Българското книжовно дружество, 1900. ISBN 954430424X. стр. 246.</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Дабени'' се води како чисто македонско село во [[Прилепска Каза|Прилепската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 11 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|21}}</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“), во 1905 година Дабјани е село со 56 жители [[Македонци]].<ref>Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 148-149.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало од 25 до 50 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Селото е целосно раселено по 1953 година, кога броело само 11 жители, [[Македонци]].<ref>Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година). [http://makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Popisi__PopisNaNaselenie__PopisiNaseleniMesta/Popis_nm_1948_2002_NasPoEtnPrip_mk.px/?rxid=b7539b0f-f64f-46b7-b99d-a34d7ae55646 База на податоци МАКСтат] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211210163915/http://makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Popisi__PopisNaNaselenie__PopisiNaseleniMesta/Popis_nm_1948_2002_NasPoEtnPrip_mk.px/?rxid=b7539b0f-f64f-46b7-b99d-a34d7ae55646 |date=2021-12-10 }}. Државен завод за статистика.</ref> Според пописот од 2002 година, во селото Дабјани немало жители.<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=17 јули 2020}}</ref> Истото било потврдено и на пописот во 2021 година. {{Пописи|130|56|11|6|0|0|0|0|0|0|0}} === Иселеништво === Целосно се иселиле последните селски родови ''Кобиловски'' (2 к.), ''Ристески'' (1 к.), ''Димоски'' (1 к.) и ''Рувчевски'' (1 к) во соседното село [[Бело Поле]] во 1948 г. Постари иселеници во Бело Поле се ''Чораповци'' (4 к) од 1922 г. и ''Слабаковци'' (5 к) и ''Љасковци'' (1 к) од 1927 г. Родовите ''Бурчески'' (1 к) и ''Дајковци'' (4 к) се иселиле во 1922/23 г. во [[Кутлешево]].<ref name=":2" /> == Самоуправа и политика == Во XIX век, селото било дел од [[Прилепска Каза|Прилепската Каза]] на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]].<ref>„[https://www.oldprilep.com/dabjan/ Дабјани]“. ''OldPrilep''. 19 октомври 2014.</ref> Селото влегува во рамките на [[Општина Долнени]] од 1952 година. == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{ризница-ред|Dabjani}} {{Општина Долнени}} [[Категорија:Дабјани| ]] [[Категорија:Раселени села во Македонија]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Прилепски села]] [[Категорија:Села во Општина Долнени]] 6bp0m6t7tdq9y03ktcgpdyivkej5z8v 5628332 5628330 2026-09-13T19:43:41Z SpectralWiz 106165 5628332 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Дабјани | слика = Остатоци од Дабјани.jpg | големина на слика = 300п | опис = Остатоци од Дабјани | општина = {{општинскигрб|Општина Долнени}} | регион = {{грб|Пелагониски Регион}} | област = [[Прилепско Поле]] | население = 0 | година = 2002 | поштенски број = 7537 | повикувачки број = 048 | надморска височина = 605 | lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=25 | lat_sec=37 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=22 | lon_sec=00 | слава = | мрежно место = | карта = Дабјани во Општина Долнени.svg }} '''Дабјани''' — раселено село во [[Општина Долнени]], во областа [[Прилепско Поле]], во околината на градот [[Прилеп]]. На местото на коешто се наоѓало селото денес се среќаваат само остатоци. == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во северниот дел на [[Прилепското Поле]], во средишниот дел од територијата на [[Општина Долнени]]. Селото е рамничарско, сместено на надморска височина од 605 м.<ref name="енциклопедија" /> Неговиот атар зафаќа површина од 4,5 км².<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја|url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1a/%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|last=Панов|first=Митко|publisher=Патрија|year=1998|location=Скопје|page=90|language=македонски}}</ref> Дабјани е мало село, сместено помеѓу [[Бело Поле]], [[Средорек]], [[Ропотово]], [[Жабјани]] и [[Сарандиново]]. Околината е под ниви, ливади и пасишта. Во минатото, водата за пиење доаѓала од бунари.<ref name=":2">{{Наведено списание|last=Трифуноски|first=Јован|date=1958|title=Раселени села во Битолско-прилепската котлина|journal=Годишен зборник на Филозофскиот факултет – Природно-математички оддел|location=Скопје|volume=11|issue=13|pages=148-149|url=https://www.academia.edu/53137070/Jovan_Trifunoski_Raselena_sela_vo_bitolsko_prilepskata_kotlina|author-link=Јован Трифуноски}}</ref> Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Мера, Гола, Сабјица, Дери Вол, Шарен Петел, Пејоица, Никоа Ливада, Висои, Бисен Вир, Вирови, Чепина и Црна Земја.<ref name=":2" /> == Историја == Дабјани се смета за многу старо село. Во него некогаш постоела и црква, од која денес нема никакви видливи остатоци. Околу црквиштето има поголем број гробови. Селото се спомнува во [[Слепченски поменик|Слепченскиот поменик]] од XVII–XVIII век.<ref name=":2" /> Како и сите околни населби, во отоманско време Дабјани било чифлиг, чии сопствениците биле Турци. Од Турците сета земја („деветстотини слогови“) ја купил некојси Влав Капка од [[Крушево]]. Подоцна, тој со своите синови се иселил во [[Солун]]. Капковите синови Ристо, Никола и Ташко во селото имале три кули. Тие лете доаѓале да го соберат својот дел на производите. Дабјани припаѓало на споменатите сопственици до 1948 г.<ref name=":2" /> Во 1948 г. државната власт ја национализирала земјата на Капковци. Од таа земја и од земјата на околните села било основано државното добро „Пецо Даскалот”, така што Дабјани престанало да постои. Преостанатите селски родови се иселиле во с. [[Бело Поле]].<ref name=":2" /> Гробиштата на иселените селани лежат околу 500 м источно од селото. При неговата посета во јули 1954 година, антропологот [[Јован Трифуноски]] забележал дека таму се познавале околу 30 добро зачувани гробови од камени плочи, а некои имале и крстови. Во Дабјани сѐ уште постоеле неколку порушени куќи, како и една приземна зграда за чување на земјоделски алат. Во оваа зграда живееле две бегалски семејства од [[Егејска Македонија]].<ref name=":2" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|11 |1953|6 |1961|0 |1971|0 |1981|0 |1991|0 |1994|0 |2002|0 |2021|0 }} Во „[[Етнографија на Адријанопол, Монастир и Салоника]]“ се вели дека во [[1873]] г. Дабјани е село со 19 домаќинства и 87 жители [[Македонци]].<ref>„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 76-77.</ref> Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Дабјани имало 130 жители, сите [[Македонци]].<ref name=":1">Кѫнчовъ, Василъ. Македония. Етнография и статистика. София, Българското книжовно дружество, 1900. ISBN 954430424X. стр. 246.</ref> На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 г. ''Дабени'' се води како чисто македонско село во [[Прилепска Каза|Прилепската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 11 куќи.<ref>{{Битолски Вилает|21}}</ref> По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“), во 1905 година Дабјани е село со 56 жители [[Македонци]].<ref>Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 148-149.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало од 25 до 50 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Селото е целосно раселено по 1953 година, кога броело само 11 жители, [[Македонци]].<ref>Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година). [http://makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Popisi__PopisNaNaselenie__PopisiNaseleniMesta/Popis_nm_1948_2002_NasPoEtnPrip_mk.px/?rxid=b7539b0f-f64f-46b7-b99d-a34d7ae55646 База на податоци МАКСтат] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20211210163915/http://makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Popisi__PopisNaNaselenie__PopisiNaseleniMesta/Popis_nm_1948_2002_NasPoEtnPrip_mk.px/?rxid=b7539b0f-f64f-46b7-b99d-a34d7ae55646 |date=2021-12-10 }}. Државен завод за статистика.</ref> Според пописот од 2002 година, во селото Дабјани немало жители.<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=17 јули 2020}}</ref> Истото било потврдено и на пописот во 2021 година. {{Пописи|130|56|11|6|0|0|0|0|0|0|0}} === Иселеништво === Целосно се иселиле последните селски родови ''Кобиловски'' (2 к.), ''Ристески'' (1 к.), ''Димоски'' (1 к.) и ''Рувчевски'' (1 к) во соседното село [[Бело Поле]] во 1948 г. Постари иселеници во Бело Поле се ''Чораповци'' (4 к) од 1922 г. и ''Слабаковци'' (5 к) и ''Љасковци'' (1 к) од 1927 г. Родовите ''Бурчески'' (1 к) и ''Дајковци'' (4 к) се иселиле во 1922/23 г. во [[Кутлешево]].<ref name=":2" /> == Самоуправа и политика == Во XIX век, селото било дел од [[Прилепска Каза|Прилепската Каза]] на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]].<ref>„[https://www.oldprilep.com/dabjan/ Дабјани]“. ''OldPrilep''. 19 октомври 2014.</ref> Селото влегува во рамките на [[Општина Долнени]] од 1952 година. == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{ризница-ред|Dabjani}} {{Општина Долнени}} [[Категорија:Дабјани| ]] [[Категорија:Раселени села во Македонија]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Прилепски села]] [[Категорија:Села во Општина Долнени]] q4iw18g3any3jaw24d8fs7zbevh41ye 0 11889 5628327 5579500 2026-09-13T19:31:41Z Ehrlich91 24281 5628327 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Рамно | слика = Воздушен поглед на Рамно.jpg | големина на слика = 300п | опис = Воздушен поглед на селото Рамно | регион = {{грб|Североисточен Регион}} | општина = {{општинскигрб|Општина Старо Нагоричане}} | област = [[Козјачија]] | население = 6 | година = 2021 | поштенски број = 1302 | повикувачки број = 031 | надморска височина = | lat_dir=N | lat_deg=42 | lat_min=16 | lat_sec=40 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=58 | lon_sec=59 | слава = | мрежно место = | карта = Рамно во Општина Старо Нагоричане.svg }} '''Рамно''' — село во [[Општина Старо Нагоричане]], во областа [[Козјачија]], во околината на градот [[Куманово]]. == Потекло и значење на името == Името на селото прв пат е споменато како Рамно во турски документи од {{римски|16}} век (1570 г.). Доаѓа од поименичената придавка „рамно“ со значење на село, поле или слично.<ref name="Речник-Иванова">{{Речник-Иванова|137}}</ref> == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во североисточниот дел на подрачјето на [[Општина Старо Нагоричане]], во ридско-планинската област [[Козјачија]]. Атарот на селото на краток дел се допира со државната гранична линија со [[Србија]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=13 септември 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=254}}</ref> Селото е планинско и раштркано, чии маала се издигаат на надморска височина од 860 до 960 метри, а од градот [[Куманово]] е оддалечено 38 километри.<ref name="енциклопедија" /> До селото води локален земјен пат, кој се двои од [[Регионален пат 2244|регионалниот пат 2244]] кај селото [[Арбанашко]]. == Историја == == Стопанство == Атарот на селото зафаќа простор од 17,1&nbsp;км². На него преовладуваат пасиштата на површина од 712 [[хектар]]и, на шумите отпаѓаат 418 хектари, а на обработливите површини 367 хектари.<ref name="енциклопедија" /> Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција.<ref name="енциклопедија" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|433 |1953|426 |1961|357 |1971|261 |1981|123 |1991|61 |1994|40 |2002|21 |2021|6 }} Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Рамно живееле 475 жители, сите [[Македонци]].<ref name=":2">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 216.]</ref> Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Рамно имало 384 [[Македонци]], од кои 320 биле под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] и 64 патријаршисти.<ref>Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp. 126-127.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 500 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_36_40-42_KRIVA_PALANKA_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Рамно преминало од средно во мало село. Така, во 1961 година селото имало 357 жители, а во 1994 година бројот се намалил само на 40 жители, од кои 35 биле Македонци и пет жители Срби.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, во селото Рамно имало 21 жител, од кои 20 [[Македонци]] и 1 [[Срби]]н.<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=26 март 2017}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 6 жители, од кои 4 [[Македонци]] и 2 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|475|384|433|426|357|261|123|61|40|21|6}} === Родови === Рамно е македонско село. Според истражувањата од 1971 година родови во селото се: * '''Доселеници:''' ''Кушпарци (3 к.)'' доселени се од селото [[Војник (село)|Војник]]; ''Забелци (5 к.)'' доселени се од селото [[Трница Горна Пчиња|Трница]] во [[Горна Пчиња]] (денес во Србија). Го знаат следното родословие: Јован (жив на 73&nbsp;г. во 1971 година) Стојан-Ристе-Спаја, кој се доселил; ''Курјашци (4 к.)'' доселени се од некое блиско [[кумановско]] село; ''Ваганаровци (2 к.), Гезаци (2 к.), Ковелци (1 к.), Свиларци (5 к.) и Мартинци/Мартиновци (4 к.)'' доселени се, но не знаат од каде.<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Кумановска област|last=Трифуноски|first=Јован|publisher=|year=1974|isbn=|location=Скопје|pages=}}</ref> === Иселеништво === Постари иселеници има во околината на [[Врање]] во [[Србија]]. Во селото [[Брњаре]] (''Раманци''), потоа во [[Горна Пчиња]] (во Србија и Македонија) во селата [[Долно Стајевце]] (''Ваљавичарци и Барчани''), [[Горно Стајевце]] (''Пржинци''), [[Бабина Пољана]] (''Стојановци'') и во [[Буковљане]] (''Миленковци''). Други постари и понови иселеници по кумановските села се во [[Мутилово]] (''Крстевски''), [[Алгуња]] (''Арсиќи''), [[Долно Коњаре]] (''Митровиќи, Стојанови, Накиќи, Душан и Саво''), [[Љубодраг]] (''Козјачани''), [[Карловце]] (''Раманчани''), [[Врачевце]] (''Куштарци'') и во [[Карабичане]] (''Подкулајци и Дубовци''). Потоа иселеници има во селото [[Пепелиште]] во [[Тиквеш]]. Потоа селото [[Глогоњ]] кај [[Панчево]], во [[Куманово]] и други места.<ref name=":0" /> == Општествени установи == * Поранешно основно училиште <gallery mode="packed" heights="150п"> Податотека:Училиште во Рамно 2.jpg|Влезот Податотека:Училиште во Рамно 3.jpg|Поглед на училиштето Податотека:Училиште во Рамно.jpg|Поглед на училиштето </gallery> == Самоуправа и политика == На крајот од XIX век, Рамно било село во [[Кумановска Каза|Кумановската Каза]] на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. Селото влегува во рамките на [[Општина Старо Нагоричане]], една од малкуте општини кои не биле изменети со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Старо Нагоричане. Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Куманово, додека во периодот 1955-1965 било во некогашната општина Старо Нагоричане. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Арбанашко, во која покрај селото Рамно се наоѓале и селата Арбанашко, Буковљане, Дејловце, Длабочица, Осиче и Цветишница. Во периодот 1950-1952, селото било исто така дел од некогашната општина Арбанашко, во која влегувале селата Арбанашко, Буковљане, Длабочица, Рамно и Цветишница. === Избирачко место === Во селото постои избирачкото место бр. 1162 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместено во просториите на основното училиште.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == [[Податотека:Црква „Св. Никола“ - Рамно.jpg|мини|300п|десно|Поглед на руинираната црква „Св. Никола“ во селото]] ;Цркви * [[Црква „Св. Никола“ - Рамно|Црква „Св. Никола“]] — главна селска црква. == Редовни настани == == Личности == ;Родени во или по потекло од Рамно * [[Симка Димитриевска|Симка Јованова Димитриевска]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]]; * [[Правда Димитриевска|Правда Наскова Димитриевска]] — учесник во НОВ на Македонија; * [[Ратка Златковска]] — учесник во НОВ на Македонија; и * [[Дарка Карамфилова|Дарка Стојанова Карамфилова]] — учесник во НОВ на Македонија. == Култура и спорт == == Наводи == {{наводи|2}} == Поврзано == * [[Козјачија]] * [[Општина Старо Нагоричане]] * [[Куманово]] == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Ramno}} {{Општина Старо Нагоричане}} [[Категорија:Рамно| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Кумановски села]] [[Категорија:Села во Општина Старо Нагоричане]] gg2y2am5877de9biwkbseq2q56gaw22 5628329 5628327 2026-09-13T19:39:51Z Ehrlich91 24281 5628329 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за село во Република Македонија | име = Рамно | слика = Воздушен поглед на Рамно.jpg | големина на слика = 300п | опис = Воздушен поглед на селото Рамно | регион = {{грб|Североисточен Регион}} | општина = {{општинскигрб|Општина Старо Нагоричане}} | област = [[Козјачија]] | население = 6 | година = 2021 | поштенски број = 1302 | повикувачки број = 031 | надморска височина = 860-960 | lat_dir=N | lat_deg=42 | lat_min=16 | lat_sec=40 | lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=58 | lon_sec=59 | слава = | мрежно место = | карта = Рамно во Општина Старо Нагоричане.svg }} '''Рамно''' — село во [[Општина Старо Нагоричане]], во областа [[Козјачија]], во околината на градот [[Куманово]]. == Потекло и значење на името == Името на селото прв пат е споменато како Рамно во турски документи од {{римски|16}} век (1570 г.). Доаѓа од поименичената придавка „рамно“ со значење на село, поле или слично.<ref name="Речник-Иванова">{{Речник-Иванова|137}}</ref> == Географија и местоположба == Селото се наоѓа во североисточниот дел на подрачјето на [[Општина Старо Нагоричане]], во ридско-планинската област [[Козјачија]]. Атарот на селото на краток дел се допира со државната гранична линија со [[Србија]].<ref name="енциклопедија">{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=13 септември 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=254}}</ref> Селото е планинско и раштркано, чии маала се издигаат на надморска височина од 860 до 960 метри, а од градот [[Куманово]] е оддалечено 38 километри.<ref name="енциклопедија" /> До селото води локален земјен пат, кој се двои од [[Регионален пат 2244|регионалниот пат 2244]] кај селото [[Арбанашко]]. Куќите на ова мало село се наоѓаат во изворишниот дел на реката [[Бистрица (Пчинска)|Бистрица]], лева притока на [[Пчиња]]. Маалата се сместени на големо пространство на јужните падини на планината [[Козјак (Козјачија)|Козјак]]. На атарот на селото се наоѓа најнискиот превој на Козјак наречен Свиларце на височина од 1.160 метри. Поради тоа, тука водел значаен пат помеѓу Кумановско и [[Трговиште (Србија)|Горна Пчиња]]. Околни села се [[Арбанашко]], [[Малотино]] и други. Водата за пиење доаѓала од извори и бунари.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.scribd.com/document/381604475/%D0%88%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD-%D0%A2%D1%80%D0%B8%D1%84%D1%83%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%93%D0%BE%D1%80%D1%9A%D0%B0-%D0%9F%D1%87%D0%B8%D1%9A%D0%B0-pdf|title=Горња Пчиња|last=Трифуноски|first=Јован|authorlink=Јован Трифуноски|page=105-107|date=1964|publisher=Српска академија на науките и уметностите|location=Белград}}</ref> Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Паралово, Рид, Стара Трла, Китка, Селиште, Забел, Река, Голема Чука, Криви Рид, ’Ртина, Бара и Чука.<ref name=":0" /> Селото има многу разбиен тип. Во издвоените маала живеат семејства на само еден род. Маалата се: Ваганарско, Ковелско, Кушпарско, Курјашко, Зезачко, Забел, Мартинци, Свиларци и Иванковци. Последното маало географски припаѓа на соседната област [[Трговиште (Србија)|Горна Пчиња]], бидејќи се наоѓа на северната падина на планината Козјак. Маалата се самостојни и во минатото имале задруги.<ref name=":0" /> == Историја == == Стопанство == Атарот на селото зафаќа простор од 17,1&nbsp;км². На него преовладуваат пасиштата на површина од 712 [[хектар]]и, на шумите отпаѓаат 418 хектари, а на обработливите површини 367 хектари.<ref name="енциклопедија" /> Селото, во основа, има мешовита земјоделска функција.<ref name="енциклопедија" /> == Население == {{Население низ историјата | cols = 2 | graph-pos = bottom |1948|433 |1953|426 |1961|357 |1971|261 |1981|123 |1991|61 |1994|40 |2002|21 |2021|6 }} Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Рамно живееле 475 жители, сите [[Македонци]].<ref name=":2">[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 216.]</ref> Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Рамно имало 384 [[Македонци]], од кои 320 биле под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] и 64 патријаршисти.<ref>Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp. 126-127.</ref> Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 500 [[Македонци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_36_40-42_KRIVA_PALANKA_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}</ref> Рамно преминало од средно во мало село. Така, во 1961 година селото имало 357 жители, а во 1994 година бројот се намалил само на 40 жители, од кои 35 биле Македонци и пет жители Срби.<ref name="енциклопедија" /> Според пописот од 2002 година, во селото Рамно имало 21 жител, од кои 20 [[Македонци]] и 1 [[Срби]]н.<ref name="попис">{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=26 март 2017}}</ref> Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 6 жители, од кои 4 [[Македонци]] и 2 лица без податоци.<ref>{{Попис2021белешка}}</ref> {{Пописи|475|384|433|426|357|261|123|61|40|21|6}} === Родови === Рамно е македонско село. Според истражувањата од 1971 година родови во селото се:<ref name=":0" /> * '''Доселеници:''' ''Кушпарци (3 к.)'' доселени се од селото [[Војник (село)|Војник]]; ''Забелци (5 к.)'' доселени се од селото [[Трница Горна Пчиња|Трница]] во [[Горна Пчиња]] (денес во Србија). Го знаат следното родословие: Јован (жив на 73&nbsp;г. во 1971 година) Стојан-Ристе-Спаја, кој се доселил; ''Курјашци (4 к.)'' доселени се од некое блиско [[кумановско]] село; ''Ваганаровци (2 к.), Гезаци (2 к.), Ковелци (1 к.), Свиларци (5 к.) и Мартинци/Мартиновци (4 к.)'' доселени се, но не знаат од каде. === Иселеништво === Постари иселеници има во околината на [[Врање]] во [[Србија]]. Во селото [[Брњаре]] (''Раманци''), потоа во [[Горна Пчиња]] (во Србија и Македонија) во селата [[Долно Стајевце]] (''Ваљавичарци и Барчани''), [[Горно Стајевце]] (''Пржинци''), [[Бабина Пољана]] (''Стојановци'') и во [[Буковљане]] (''Миленковци''). Други постари и понови иселеници по кумановските села се во [[Мутилово]] (''Крстевски''), [[Алгуња]] (''Арсиќи''), [[Долно Коњаре]] (''Митровиќи, Стојанови, Накиќи, Душан и Саво''), [[Љубодраг]] (''Козјачани''), [[Карловце]] (''Раманчани''), [[Врачевце]] (''Куштарци'') и во [[Карабичане]] (''Подкулајци и Дубовци''). Потоа иселеници има во селото [[Пепелиште]] во [[Тиквеш]]. Потоа селото [[Глогоњ]] кај [[Панчево]], во [[Куманово]] и други места.<ref name=":0" /> == Општествени установи == * Поранешно основно училиште <gallery mode="packed" heights="150п"> Податотека:Училиште во Рамно 2.jpg|Влезот Податотека:Училиште во Рамно 3.jpg|Поглед на училиштето Податотека:Училиште во Рамно.jpg|Поглед на училиштето </gallery> == Самоуправа и политика == На крајот од XIX век, Рамно било село во [[Кумановска Каза|Кумановската Каза]] на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]]. Селото влегува во рамките на [[Општина Старо Нагоричане]], една од малкуте општини кои не биле изменети со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Старо Нагоричане. Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Куманово, додека во периодот 1955-1965 било во некогашната општина Старо Нагоричане. Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Арбанашко, во која покрај селото Рамно се наоѓале и селата Арбанашко, Буковљане, Дејловце, Длабочица, Осиче и Цветишница. Во периодот 1950-1952, селото било исто така дел од некогашната општина Арбанашко, во која влегувале селата Арбанашко, Буковљане, Длабочица, Рамно и Цветишница. === Избирачко место === Во селото постои избирачкото место бр. 1162 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместено во просториите на основното училиште.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}</ref> == Културни и природни знаменитости == [[Податотека:Црква „Св. Никола“ - Рамно.jpg|мини|300п|десно|Поглед на руинираната црква „Св. Никола“ во селото]] ;Цркви * [[Црква „Св. Никола“ - Рамно|Црква „Св. Никола“]] — главна селска црква. == Редовни настани == == Личности == ;Родени во или по потекло од Рамно * [[Симка Димитриевска|Симка Јованова Димитриевска]] — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]]; * [[Правда Димитриевска|Правда Наскова Димитриевска]] — учесник во НОВ на Македонија; * [[Ратка Златковска]] — учесник во НОВ на Македонија; и * [[Дарка Карамфилова|Дарка Стојанова Карамфилова]] — учесник во НОВ на Македонија. == Култура и спорт == == Наводи == {{наводи|2}} == Поврзано == * [[Козјачија]] * [[Општина Старо Нагоричане]] * [[Куманово]] == Надворешни врски == {{Ризница-ред|Ramno}} {{Општина Старо Нагоричане}} [[Категорија:Рамно| ]] [[Категорија:Села во Македонија]] [[Категорија:Кумановски села]] [[Категорија:Села во Општина Старо Нагоричане]] nja3awzp20186o2ogfvb8meg5gcmr8x 0 22395 5628378 5548824 2026-09-14T04:47:47Z Bjankuloski06 332 додадена [[Категорија:Македонија (регион)]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5628378 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Macedonian-Irredentism.png|thumb|300px|right|Регионот Македонија]] [[Податотека:Flag of North Macedonia (1992–1995).svg|thumb|250px|Знамето на Република Македонија (1991-95). Знаме со сонцето од [[Кутлеш]] кое огромното мнозинство од [[Македонците]] го чувствуваат како свое националното знаме]] '''Географската распространетост на македонскиот народ''' денес е најмногу сконцентрирана на територијата на регионот [[Македонија (регион)|Македонија]], на [[Балкански Полуостров|Балканот]], во западниот дел на [[Европа]], северниот дел на американскиот континент и на најмалиот континент во светот, [[Австралија (континент)|Австралија]]. Севкупноста на [[Македонци|македонскиот народ]] денес е околу 2 милиони луѓе.<ref>https://joshuaproject.net/people_groups/13186</ref> == Македонија == {{Историја на македонскиот народ}} Матична земја на [[Македонци|македонскиот народ]] е [[Република Македонија]]. На територија од 67.741,2 км² километри колку што зафаќа регионот [[Македонија (регион)|Македонија]] живеат околу 1,5 милиони [[Македонци]] од кои најголемиот дел во [[Република Македонија]], етничката и матична земја на [[Македонци]]те. Регионот [[Македонија (регион)|Македонија]] денес е поделен на неколку помали делови кои влегуваат во составот на 4 балкански држави. Регионот [[Македонија (регион)|Македонија]] е поделен на: [[Вардарска Македонија]] (над 99% во составот на [[Република Македонија]], останатото во составот на [[Србија]]), [[Егејска Македонија]] (во составот на [[Грција]]), [[Пиринска Македонија]] (во составот на [[Бугарија]]), [[Мала Преспа]] и [[Голо Брдо]] (во составот на [[Албанија]]) и областа [[Гора]] (во составот на [[Албанија]] и [[Косово]]). === Република Македонија === [[Република Македонија]] зафаќа 25.713 км² или околу 38% од територијата на регионот [[Македонија (регион)|Македонија]]. Според пописот на населението во [[Република Македонија]] во 2002 година бројот на Македонци во државата е '''1.297.981 (64,18%)''', односно Македонците се мнозинство во државата. Меѓутоа, во некои кругови меѓу кои и во академските кругови (пр. академикот [[Блаже Ристовски]] и неколкумина други академици на [[МАНУ]]) постои резервираност спрема во оваа бројка, при што се истакнува податокот дека бројот на Македонци во пописните години 1991 и 1994 бил 1.328.187 односно 1.378.687 така што нереално е нивниот број за само 8 години да опадне за околу 100.000 луѓе. Меѓутоа вистинскиот број на Македонци во Република Македонија е '''1.401.897 (69,31%)''' - под овој број се сметаат сите Македонци по народност (националност) без разлика на нивната вероисповед. (овој број се добива ако се види бројката на попишаните Албанци и Турци кои за мајчин јазик се изјасниле дека им е [[Македонски јазик|македонскиот]], во неколку општини населени претежно со [[Македонци муслимани]]). На територијата на [[Република Македонија]], [[Македонци]]те се распространети по целата територија. Застапеноста се движи од 20% во северозападните, 55-60% во југозападните, 85-90% во средишните и 90-95% во североисточните и источните делови на државата. === Егејска Македонија === ''Види [[Егејска Македонија]]'' [[Егејска Македонија]] го опфаќа јужниот приморски дел на регионот [[Македонија (регион)|Македонија]] и со околу 34.356 км² опфаќа 51% од територијата на регионот [[Македонија (регион)|Македонија]]. Официјална бројка на [[Македонци]] во [[Егејска Македонија]] и [[Грција]] воопшто не е позната бидејќи грчката држава не признава македонски народ и македонско малцинство и на пописните списоци не постои графа Македонец. Македонската организација [[Виножито]] (политичка партија на Македонците во Грција) вели дека во Егејска Македонија живеат околу 400.000 [[Македонци]], но големиот дел од нив се плашат да се изјаснат како Македонци, а голем дел од младото македонско население не зборува [[македонски јазик]] бидејќи во минатото тој бил строго забрануван од грчките власти. Поради силните репресии и насилните иселувања на голем број [[Македонци]] од 1913 до 1922, и населување на грчки колонисти на нивно место етничкиот карактер на егејскиот дел на [[Македонија]] е драстично изменет. Македонците од мнозинство (над 60%), денес се малцинство (со околу 19-20%) и се најмногу населени во западните и северозападните краишта и во близината на границата со [[Република Македонија]]. Македонците денес најмногу се населени во градовите [[Солун]], [[Лерин]], [[Воден]], [[Костур (град)|Костур]] и нивните околни села. === Пиринска Македонија === ''Види [[Пиринска Македонија]]'' [[Пиринска Македонија]] го опфаќа крајниот источен дел на регионот [[Македонија (регион)|Македонија]] и со своите 6.798 км² опфаќа околу 10% од територијата на областа Македонија. Според пописите од 1946 и 1955 година, спроведен во [[Бугарија]], како [[Македонци]] се изјасниле 177.035 - 70% (1946) односно 178.862 - 63% (1955) од населението на Пиринска Македонија. Во целата област според овие пописи застапеноста на Македонците е најголема во јужните и југозападните делови [[Петрич]] 85-90%, [[Сандански]] 80-85% итн, но исто така и во [[Благоевград]] 90-95% кој е најголем град во пиринскиот дел на [[Македонија]]. За време на владеењето на Георги Димитров, Македонците уживале полни малцински права, а [[Пиринска Македонија]] најпрвин добила културна автономија која подоцна преку законска рамка требало да прерасне во територијална и [[Пиринска Македонија]] да се припои кон тогашната [[Република Македонија|СР Македонија]] како кон матична држава, во рамките на Балканската федерација. По смртта на [[Георги Димитров]], од времето на режимот на [[Тодор Живков]] па сè до денес кога [[Бугарија]] е членка на [[ЕУ]] врз Македонците се спроведува националистичка и негаторска политика од бугарските власти. На пописот во 1992 година 10.803 граѓани на Република Бугарија се изјасниле како Македонци<ref name="greekhelsinki.gr">{{Наведена мрежна страница |url=http://www.greekhelsinki.gr/pdf/cedime-se-bulgaria-macedonians.PDF |title=Center for Documentation and Information on Minorities in Europe - Southeast Europe (CEDIME-SE) - Macedonians of Bulgaria |accessdate=2008-01-19 |archive-date=2006-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060723084106/http://www.greekhelsinki.gr/pdf/cedime-se-bulgaria-macedonians.PDF |url-status=dead }}</ref>. Претседателот на Бугарскиот хелсиншки комитет, Красимир Канев пак, наведува бројка од 15.000-25.000 етнички Македонци во Република Бугарија<ref name="greekhelsinki.gr"/>. Според официјални податоци пак од пописот во 2011 г., околу 1.654 души се изјасниле како Македонци<ref>[http://www.nsi.bg/census2011/NPDOCS/Census2011final.pdf Преброяване 2011 – окончателни резултати, гл. ІІІ. Основни резултати, стр. 23.]</ref> Некои од водачите на [[ОМО Илинден - Пирин]] денес во Пиринска Македонија наведуваат бројка 187.000 лица етнички [[Македонци]], а според [[ВМРО-БНД]] нема етнички Македонци во Пиринска Македонија. === Мала Преспа, Голо Брдо и Гора === [[Податотека:Grbot.jpg|250px|thumb|right|Грбот на Општина Пустец (Мала Преспа)]] ''Види [[Мала Преспа]], [[Голо Брдо]], [[Гора]]'' Македонците во [[Албанија]] најмногу се населени во три области: [[Мала Преспа]], [[Голо Брдо]] и [[Гора]] на околу 1.115 км². Од сите три области само во областа [[Мала Преспа]] на Македонците им се признати малцинските права и таму службен јазик е македонскиот, а на [[македонски јазик]] е овозможено и основно образование до четврто одделение. Во Мала Преспа живеат околу 6.000 жители сите [[Македонци]]. Според здружението на [[Македонци (муслимани)|Македонците]] од [[Гора]], Македонците во таа област претставуваат 82% од населението. Во [[Голо Брдо]] поголемиот број од Македонците се од муслиманска вероисповед, а последните години бугарските власти безуспешно се обидуваат со методи на поткупување да прикажат дека таму живее бугарско малцинство. Здруженијата на Македонците од [[Албанија]], тврдат дека во цела Албанија живеат нешто повеќе од 150.000 [[Македонци]]. == Европа == Први иселувања на [[Македонци]] од својата матична земја [[Македонија]] се забележуваат кон крајот на XVII век кога многу мажи оделе на печалба во околните балкански, а подоцна и во европските и прекуокеанските земји. Иселувањата од [[Македонија]] биле најчесто од економска и политичка природа. Голема концентрација на [[Македонци]] денес имаме во источниот дел на покраината [[Војводина]] во [[Србија]]. Во општините Качарево, Јабука, Пландиште и градот Зрењанин Македонците сочинуваат голем дел од населението (во Качарево над 40%). Во овие краишта Македонците се дојдени како колонизатори по Втората светска војна. Иселувањата на [[Македонци]] во западноеропските земји првпат се забележуваат во педесеттите години на XX век, а помасовни размери добиваат по осамостојувањето на [[Република Македонија]]. Големи македонски иселенички колонии има во [[Германија]] (околу 80.000 [[Македонци]]), [[Италија]], [[Шведска]] (најмногу во градовите Малме и Гетеборг) , [[Франција]], [[Швајцарија]], [[Велика Британија]] итн. == Северна Америка == Првите доселувања на [[Македонци]] преку Атлантскиот Океан во Северна Америка се забележуваат на почетокот на XX век, а земаат помасовни рамзери од крајот на XX век сè до денес, со оглед на економската ситуација во [[Република Македонија]]. Ислеувањата на Македонците во Америка се најповеќе од економски причини. Поради големата бројка на македонско население, Македонците активно учествуваат и во политичкиот, културниот и економскиот живот на [[САД]] и [[Канада]], а создадено е и македонско иселеничко лоби. === САД === Македонците во САД најмногу се сконцентрирани во северните и североисточните делови на државата и по брегот на [[Атлантскиот Океан]] и нивната бројка се движи помеѓу 100.000 и 150.000 луѓе. Голем број на [[Македонци]] има во сојузните држави [[Њујорк]], [[Мичиген]], [[Њу Џерси (сојузна држава)|Њу Џерси]], [[Флорида]], [[Охајо]], [[Вирџинија]], а во последно време се зголемува и бројот на Македонци во западниот дел на САД, особено во [[Калифорнија]]. Македонците во САД активно учествуваат во политичкиот (починатиот конгресмен [[Стојан Христов]]), економскиот и културниот живот на државата. === Канада === Македонците во [[Канада]] најмногу се населени во јужниот и југоисточниот дел на државата, а нивната бројност е околу 150.000 луѓе. Најголем број на [[Македонци]] има во сојузните држави и градовите [[Торонто]] (најмногу иселени од Тетовскиот и Преспанскиот регион), [[Отава]], [[Виндзор]], [[Квебек]], [[Онтарио]] и др. Македонците во Канада имаат свои македонски клубови и организации, а на последните парламентарни избори во државата имаше двајца кандидати за конгресмени [[Македонци]]. == Австралија == Првите доселувања на [[Македонци]] во [[Австралија]] се забележуваат на почетокот на XX век и во седумдесеттите и осумдесеттите години на истиот век. Македонците во [[Австралија]] се најсконцентирирани во југозападните и источните делови на државата, во сојузните држави [[Викторија]], [[Нов Јужен Велс]] и [[Источна Австралија]], и во градовите [[Сиднеј]], [[Перт]], [[Мелбурн]], [[Волонгонг]], [[Аделаид]], итн. Поголемиот дел на Македонците во Австралија се по потекло од [[Пелагонија|Битолско и Прилепско]] и [[Егејска Македонија]]. Поради својата голема бројност (над 200.000), во Сиднеј работи и паралелка на [[македонски јазик]] во една сиднејска гимназија, а Македонците во Австралија имаат и свои радио и ТВ емисии. Познати се масовните протести на Македонците во Австралија за поддршка за независноста на [[Република Македонија]] на почетокот на деведесеттите години на XX век. == Извори == {{reflist}}<!--<div class="references-small"> <references /> </div>--> [[Категорија:Македонци]] [[Категорија:Македонија (регион)]] hbpglcfti4prqmwy22l13994pp1grfq 1 36194 5628173 5074097 2026-09-13T14:54:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Рембрант ван Ријн]] 5628173 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Рембрант ван Ријн]] tj100keymcjy2wd4855irdtqyvqo8qq 0 36968 5628129 311337 2026-09-13T14:47:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Реторичко прашање]] 5628129 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Реторичко прашање]] 2cbzcnu5m2i9mo36nin82pm7vg6gjf9 0 45406 5628102 5145750 2026-09-13T12:44:54Z Gurther 105215 5628102 wikitext text/x-wiki {{Infobox Aircraft occurrence |name = Авионската несреќа кај Мостар |image = |date = 26 февруари 2004 во 8:00 часот<ref name="новамакедонија">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=212101033381&id=9&prilog=0&setIzdanie=21908|title=Загинувањето на претседателот Борис Трајковски.|language=македонски|accessdate=2010-04-10|archive-date=2010-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100217034655/http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=212101033381&id=9&prilog=0&setIzdanie=21908|url-status=dead}}</ref>. |type = Најверојатно од лошите временски услови |occurrence_type = Accident |Site = [[Босна и Херцеговина]] |passengers = 7 |crew = 2 |survivors = 0 |aircraft_type = |operator = [[Република Македонија]] |tail_number = Z3–BAB }} Владиниот авион Кингер полетува на 26.02.2004 од [[Аеродром Скопје|Скопскиот аеродром]] кон Мостар<ref name="новамакедонија">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=212101033381&id=9&prilog=0&setIzdanie=21908|title=Загинувањето на претседателот Борис Трајковски.|language=македонски|accessdate=2010-04-10|archive-date=2010-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100217034655/http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=212101033381&id=9&prilog=0&setIzdanie=21908|url-status=dead}}</ref>. Во авионот се наоѓаат: македонскиот претседател [[Борис Трајковски]], [[Димка Илкова - Бошковиќ]], [[Ристо Блажевски]] и [[Анита Лозановска]] - советници во Кабинетот на претседателот, [[Миле Крстевски]], вработен во [[МНР]], [[Борис Велинов]], [[Аце Велиновски]] - обезбедување, [[Марко Марковски]] и [[Бранко Ивановски]] - пилоти на авионот. [[Податотека:BorisTrajkovski1.jpg|десно|200px]] == 26 февруари == 06:48 - Авионот полетува од кон Мостар по маршрута на обласните контроли на летање - Скопје - Албанија - Србија и Црна Гора - Босна. 08:01 - Воздушната контрола на [[СФОР]] го губи авионот од радарската контрола на подрачјето околу [[Столац]], 30 километри јужно од [[Мостар]]. Во тој момент контролата на летот ја извршувале француски припадници на [[СФОР]]. 08:15 - Воздушната контрола на [[СФОР]] и јавува на Федералната дирекција за цивилен сообраќај дека е изгубен радио контактот со авионот на Владата на Македонија во кој се наоѓаше и претседателот на Република Македонија [[Борис Трајковски]]. 11:00 - Претседавачот на Претседателството на БиХ [[Драган Човиќ]] потврдува дека авионот на македонската делегација се урнал кај [[Столац]] во близина на [[Мостар]]. 11:30 - Портпаролот на Министерството за внатрешни работи на Муслиманско-хрватската федерација [[Неџад Вејзагиќ]], соопштува дека спасувачките екипи го пронашле местото на уривањето на авионот и оти никој од патниците не преживеал. 11:40 - Претставник на босанските власти соопштува дека спасувачките екипи на [[Република Српска]] во реонот на село [[Битуње]], [[општина Берковиќи]] ги пронашле остатоците од авионот со кој патуваше македонскиот претстедател [[Борис Тајковски]]. 13:30 - Претседавачот на Претседателството на БиХ Драган Човиќ соопштува дека Државната дирекција за цивилна авијација формирала истражен тим кој ќе ги испита сите околности. 16:00 - Спасувачките екипи на [[СФОР]] и на босанските власти, што на локацијата Долно Битоње трагале по остатоците од авионот на македонскиот претседател ја прекинале потрагата на таа локација без да пронајдат ништо. Потрагата продолжила на други локации на планината Врсник на кои се претпоставувало дека паднал авионот. 16:30 - Портпаролот во Кабинетот на претседателот на Република Македонија [[Андреј Лепавцов]] изјавил дека во Кабинетот нема официјална потврда за судбината на претседателот и за членовите на делегацијата која патувала со него. 17:00 - Портпаролот на [[СФОР]] [[Дејл Саливен]] демантира дека е пронајдена локацијата на која се урнал авионот. Министрите за надворешни работи и за безбедност, [[Младен Иваниќ]] и [[Бариша Чолак]], исто така, изјавиле дека не е пронајдено местото каде што се урнал авионот. 20:00 - Поради лошите временски услови прекината е потрагата по авионот. == 27 февруари == 07:00 - Војници на [[СФОР]] со хеликоптери ја продолжиле потрагата по остатоците од авионот. На терен се упатила и екипа од македонското Специјално владино тело што претходната вечер допатувало во [[Мостар]]. 08:30 - Спасувачка хеликоптерска единица го лоцирала местото каде што се урнал авионот. 10:30 - Министерот за правда [[Иџет Мемети]] информира дека во 10 часот и 15 минути првиот хеликоптер на босанските власти предводен од Меџида Крес заменик - јавен обвинител, задолжена за овој случај, тргнала на терен со уште еден техничар. 10:30 - Официјални претставници на [[СФОР]] и босанската полиција го известиле Кабинетот на претседателот на Република Македонија за локацијата каде што претходниот ден се урнал авинот. 11:00 - Во реонот на [[Ротимља]], 20 километри јужно од [[Мостар]] пронајдени се две тела и опашката на авионот. 11:30 - Босанските медиуми јавија дека авионот се урнал на котата 524 што се наоѓа во близина на селото [[Хусковиќи]], 15 километри од [[Мостар]]. 12:00 - Телото на претседателот [[Борис Трајковски]] и уште осум други тела се пронајдени од страна на екипите на Федерацијата на Босна и Херцеговина, на [[СФОР]] и на македонските претставници. 12:30 - Македонскиот заменик - обвинител [[Роксана Крстевска]] соопштува дека се пронајдени едно јагленисано тело, едно што не е изгорено и делови од уште пет тела. Таа потврдува дека е пронајдена и црната кутија од урнатиот авион. 13:00 - Информацијата за пронаоѓањето на телата на загинатите е соопштена и на прес-конференција во [[Мостар]] на која присуствува македонскиот министер за правда [[Иџет Мемети]] и босанскиот министер за внатрешни работи. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Борис Трајковски]] [[Категорија:Воздухопловни насреќи]] i22pze4oqdb56t7lz8gp93zs4pj8cae 5628103 5628102 2026-09-13T12:45:06Z Gurther 105215 5628103 wikitext text/x-wiki {{Внимание}}{{Infobox Aircraft occurrence |name = Авионската несреќа кај Мостар |image = |date = 26 февруари 2004 во 8:00 часот<ref name="новамакедонија">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=212101033381&id=9&prilog=0&setIzdanie=21908|title=Загинувањето на претседателот Борис Трајковски.|language=македонски|accessdate=2010-04-10|archive-date=2010-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100217034655/http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=212101033381&id=9&prilog=0&setIzdanie=21908|url-status=dead}}</ref>. |type = Најверојатно од лошите временски услови |occurrence_type = Accident |Site = [[Босна и Херцеговина]] |passengers = 7 |crew = 2 |survivors = 0 |aircraft_type = |operator = [[Република Македонија]] |tail_number = Z3–BAB }} Владиниот авион Кингер полетува на 26.02.2004 од [[Аеродром Скопје|Скопскиот аеродром]] кон Мостар<ref name="новамакедонија">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=212101033381&id=9&prilog=0&setIzdanie=21908|title=Загинувањето на претседателот Борис Трајковски.|language=македонски|accessdate=2010-04-10|archive-date=2010-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100217034655/http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=212101033381&id=9&prilog=0&setIzdanie=21908|url-status=dead}}</ref>. Во авионот се наоѓаат: македонскиот претседател [[Борис Трајковски]], [[Димка Илкова - Бошковиќ]], [[Ристо Блажевски]] и [[Анита Лозановска]] - советници во Кабинетот на претседателот, [[Миле Крстевски]], вработен во [[МНР]], [[Борис Велинов]], [[Аце Велиновски]] - обезбедување, [[Марко Марковски]] и [[Бранко Ивановски]] - пилоти на авионот. [[Податотека:BorisTrajkovski1.jpg|десно|200px]] == 26 февруари == 06:48 - Авионот полетува од кон Мостар по маршрута на обласните контроли на летање - Скопје - Албанија - Србија и Црна Гора - Босна. 08:01 - Воздушната контрола на [[СФОР]] го губи авионот од радарската контрола на подрачјето околу [[Столац]], 30 километри јужно од [[Мостар]]. Во тој момент контролата на летот ја извршувале француски припадници на [[СФОР]]. 08:15 - Воздушната контрола на [[СФОР]] и јавува на Федералната дирекција за цивилен сообраќај дека е изгубен радио контактот со авионот на Владата на Македонија во кој се наоѓаше и претседателот на Република Македонија [[Борис Трајковски]]. 11:00 - Претседавачот на Претседателството на БиХ [[Драган Човиќ]] потврдува дека авионот на македонската делегација се урнал кај [[Столац]] во близина на [[Мостар]]. 11:30 - Портпаролот на Министерството за внатрешни работи на Муслиманско-хрватската федерација [[Неџад Вејзагиќ]], соопштува дека спасувачките екипи го пронашле местото на уривањето на авионот и оти никој од патниците не преживеал. 11:40 - Претставник на босанските власти соопштува дека спасувачките екипи на [[Република Српска]] во реонот на село [[Битуње]], [[општина Берковиќи]] ги пронашле остатоците од авионот со кој патуваше македонскиот претстедател [[Борис Тајковски]]. 13:30 - Претседавачот на Претседателството на БиХ Драган Човиќ соопштува дека Државната дирекција за цивилна авијација формирала истражен тим кој ќе ги испита сите околности. 16:00 - Спасувачките екипи на [[СФОР]] и на босанските власти, што на локацијата Долно Битоње трагале по остатоците од авионот на македонскиот претседател ја прекинале потрагата на таа локација без да пронајдат ништо. Потрагата продолжила на други локации на планината Врсник на кои се претпоставувало дека паднал авионот. 16:30 - Портпаролот во Кабинетот на претседателот на Република Македонија [[Андреј Лепавцов]] изјавил дека во Кабинетот нема официјална потврда за судбината на претседателот и за членовите на делегацијата која патувала со него. 17:00 - Портпаролот на [[СФОР]] [[Дејл Саливен]] демантира дека е пронајдена локацијата на која се урнал авионот. Министрите за надворешни работи и за безбедност, [[Младен Иваниќ]] и [[Бариша Чолак]], исто така, изјавиле дека не е пронајдено местото каде што се урнал авионот. 20:00 - Поради лошите временски услови прекината е потрагата по авионот. == 27 февруари == 07:00 - Војници на [[СФОР]] со хеликоптери ја продолжиле потрагата по остатоците од авионот. На терен се упатила и екипа од македонското Специјално владино тело што претходната вечер допатувало во [[Мостар]]. 08:30 - Спасувачка хеликоптерска единица го лоцирала местото каде што се урнал авионот. 10:30 - Министерот за правда [[Иџет Мемети]] информира дека во 10 часот и 15 минути првиот хеликоптер на босанските власти предводен од Меџида Крес заменик - јавен обвинител, задолжена за овој случај, тргнала на терен со уште еден техничар. 10:30 - Официјални претставници на [[СФОР]] и босанската полиција го известиле Кабинетот на претседателот на Република Македонија за локацијата каде што претходниот ден се урнал авинот. 11:00 - Во реонот на [[Ротимља]], 20 километри јужно од [[Мостар]] пронајдени се две тела и опашката на авионот. 11:30 - Босанските медиуми јавија дека авионот се урнал на котата 524 што се наоѓа во близина на селото [[Хусковиќи]], 15 километри од [[Мостар]]. 12:00 - Телото на претседателот [[Борис Трајковски]] и уште осум други тела се пронајдени од страна на екипите на Федерацијата на Босна и Херцеговина, на [[СФОР]] и на македонските претставници. 12:30 - Македонскиот заменик - обвинител [[Роксана Крстевска]] соопштува дека се пронајдени едно јагленисано тело, едно што не е изгорено и делови од уште пет тела. Таа потврдува дека е пронајдена и црната кутија од урнатиот авион. 13:00 - Информацијата за пронаоѓањето на телата на загинатите е соопштена и на прес-конференција во [[Мостар]] на која присуствува македонскиот министер за правда [[Иџет Мемети]] и босанскиот министер за внатрешни работи. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Борис Трајковски]] [[Категорија:Воздухопловни насреќи]] trrz6dnepcsoj37y5sxciau69d41qbu 5628104 5628103 2026-09-13T12:45:33Z Gurther 105215 5628104 wikitext text/x-wiki {{Внимание}}{{Infobox Aircraft occurrence |name = Авионската несреќа кај Мостар |image = |date = 26 февруари 2004 во 8:00 часот<ref name="новамакедонија">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=212101033381&id=9&prilog=0&setIzdanie=21908|title=Загинувањето на претседателот Борис Трајковски.|language=македонски|accessdate=2010-04-10|archive-date=2010-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100217034655/http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=212101033381&id=9&prilog=0&setIzdanie=21908|url-status=dead}}</ref>. |type = Најверојатно од лошите временски услови |occurrence_type = авионската несреќа |Site = [[Босна и Херцеговина]] |passengers = 7 |crew = 2 |survivors = 0 |aircraft_type = |operator = [[Република Македонија]] |tail_number = Z3–BAB }} Владиниот авион Кингер полетува на 26.02.2004 од [[Аеродром Скопје|Скопскиот аеродром]] кон Мостар<ref name="новамакедонија">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=212101033381&id=9&prilog=0&setIzdanie=21908|title=Загинувањето на претседателот Борис Трајковски.|language=македонски|accessdate=2010-04-10|archive-date=2010-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100217034655/http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=212101033381&id=9&prilog=0&setIzdanie=21908|url-status=dead}}</ref>. Во авионот се наоѓаат: македонскиот претседател [[Борис Трајковски]], [[Димка Илкова - Бошковиќ]], [[Ристо Блажевски]] и [[Анита Лозановска]] - советници во Кабинетот на претседателот, [[Миле Крстевски]], вработен во [[МНР]], [[Борис Велинов]], [[Аце Велиновски]] - обезбедување, [[Марко Марковски]] и [[Бранко Ивановски]] - пилоти на авионот. [[Податотека:BorisTrajkovski1.jpg|десно|200px]] == 26 февруари == 06:48 - Авионот полетува од кон Мостар по маршрута на обласните контроли на летање - Скопје - Албанија - Србија и Црна Гора - Босна. 08:01 - Воздушната контрола на [[СФОР]] го губи авионот од радарската контрола на подрачјето околу [[Столац]], 30 километри јужно од [[Мостар]]. Во тој момент контролата на летот ја извршувале француски припадници на [[СФОР]]. 08:15 - Воздушната контрола на [[СФОР]] и јавува на Федералната дирекција за цивилен сообраќај дека е изгубен радио контактот со авионот на Владата на Македонија во кој се наоѓаше и претседателот на Република Македонија [[Борис Трајковски]]. 11:00 - Претседавачот на Претседателството на БиХ [[Драган Човиќ]] потврдува дека авионот на македонската делегација се урнал кај [[Столац]] во близина на [[Мостар]]. 11:30 - Портпаролот на Министерството за внатрешни работи на Муслиманско-хрватската федерација [[Неџад Вејзагиќ]], соопштува дека спасувачките екипи го пронашле местото на уривањето на авионот и оти никој од патниците не преживеал. 11:40 - Претставник на босанските власти соопштува дека спасувачките екипи на [[Република Српска]] во реонот на село [[Битуње]], [[општина Берковиќи]] ги пронашле остатоците од авионот со кој патуваше македонскиот претстедател [[Борис Тајковски]]. 13:30 - Претседавачот на Претседателството на БиХ Драган Човиќ соопштува дека Државната дирекција за цивилна авијација формирала истражен тим кој ќе ги испита сите околности. 16:00 - Спасувачките екипи на [[СФОР]] и на босанските власти, што на локацијата Долно Битоње трагале по остатоците од авионот на македонскиот претседател ја прекинале потрагата на таа локација без да пронајдат ништо. Потрагата продолжила на други локации на планината Врсник на кои се претпоставувало дека паднал авионот. 16:30 - Портпаролот во Кабинетот на претседателот на Република Македонија [[Андреј Лепавцов]] изјавил дека во Кабинетот нема официјална потврда за судбината на претседателот и за членовите на делегацијата која патувала со него. 17:00 - Портпаролот на [[СФОР]] [[Дејл Саливен]] демантира дека е пронајдена локацијата на која се урнал авионот. Министрите за надворешни работи и за безбедност, [[Младен Иваниќ]] и [[Бариша Чолак]], исто така, изјавиле дека не е пронајдено местото каде што се урнал авионот. 20:00 - Поради лошите временски услови прекината е потрагата по авионот. == 27 февруари == 07:00 - Војници на [[СФОР]] со хеликоптери ја продолжиле потрагата по остатоците од авионот. На терен се упатила и екипа од македонското Специјално владино тело што претходната вечер допатувало во [[Мостар]]. 08:30 - Спасувачка хеликоптерска единица го лоцирала местото каде што се урнал авионот. 10:30 - Министерот за правда [[Иџет Мемети]] информира дека во 10 часот и 15 минути првиот хеликоптер на босанските власти предводен од Меџида Крес заменик - јавен обвинител, задолжена за овој случај, тргнала на терен со уште еден техничар. 10:30 - Официјални претставници на [[СФОР]] и босанската полиција го известиле Кабинетот на претседателот на Република Македонија за локацијата каде што претходниот ден се урнал авинот. 11:00 - Во реонот на [[Ротимља]], 20 километри јужно од [[Мостар]] пронајдени се две тела и опашката на авионот. 11:30 - Босанските медиуми јавија дека авионот се урнал на котата 524 што се наоѓа во близина на селото [[Хусковиќи]], 15 километри од [[Мостар]]. 12:00 - Телото на претседателот [[Борис Трајковски]] и уште осум други тела се пронајдени од страна на екипите на Федерацијата на Босна и Херцеговина, на [[СФОР]] и на македонските претставници. 12:30 - Македонскиот заменик - обвинител [[Роксана Крстевска]] соопштува дека се пронајдени едно јагленисано тело, едно што не е изгорено и делови од уште пет тела. Таа потврдува дека е пронајдена и црната кутија од урнатиот авион. 13:00 - Информацијата за пронаоѓањето на телата на загинатите е соопштена и на прес-конференција во [[Мостар]] на која присуствува македонскиот министер за правда [[Иџет Мемети]] и босанскиот министер за внатрешни работи. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Борис Трајковски]] [[Категорија:Воздухопловни насреќи]] ktxhxhtdwon3tknhl06r0uowoqe3lyw 0 51107 5628247 5627340 2026-09-13T15:34:51Z Buli 2648 /* Религија и обреди */ 5628247 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |conventional_long_name = Панонски Авари |common_name = Авари |status = Царство |government_type = [[Ханат]] |common_languages = {{plainlist| *[[Прасловенски јазик]] (''late language franca'')<ref>{{Наведено списание|last1=Curta|first1=Florin|year=2004|title=The Slavic ''language franca'' (Linguistic Notes of an Archeologist Turned Historian)|url=https://www.academia.edu/227792|format=PDF|journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est|volume=31|issue=1|page=132}}</ref> *[[Туркиски јазици|Туркиски]], [[Монголски јазик|монголски]] или [[тунгуски јазици]] (можно, делумно)<ref name="Curta">{{Наведено списание |last=Curta |first=Florin |author-link=Florin Curta |date=2004 |title=The Slavic language franca (Linguistic notes of an archaeologist turned historian) |url=https://www.academia.edu/227792 |journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est |volume=31 |issue= |pages=125–148 |doi= 10.1163/187633004X00134|access-date=29 May 2015 |quote=By contrast, there is very little evidence that speakers of Slavic had any significant contact with Turkic. As a consequence, and since the latest stratum of loan words in Common Slavic is Iranian in origin, [[Johanna Nichols]] advanced the idea that the Avars spoke an Iranian, not a Turkic language.}}</ref><ref name=Helimski2004>{{Наведено списание|last1=Helimski|first1=E|year=2004|title=Die Sprache(n) der Awaren: Die mandschu-tungusische Alternative|journal=Proceedings of the First International Conference on Manchu-Tungus Studies, Vol. II|pages=59–72}}</ref><ref name="academia1">{{Наведено списание|url=https://www.academia.edu/14286788|title=Tungusic Historical Linguistics and the Buyla (a.k.a. Nagyszentmiklós) Inscription|first=José Andrés Alonso de la|last=Fuente|date=|website=academia.edu}}</ref> *[[Согдијски јазик|Согдијски]]<ref name="Harmatta">{{Наведено списание|last= Harmatta|first= János|title= Sogdian Inscriptions on Avar Objects|journal= Acta Orientalia Academiae Scientarium Hung.|volume= XLVIII|issue= 1–2|pages= 61–65|year=1995|jstor= 43391205}}</ref>}} |capital = |religion = Првично [[шаманизам]] и [[анимизам]], [[христијанство]] по 796 година |year_start = 567&nbsp; |event1 = Поразени од [[Пепин Италијански]] |date_event1 = 796 |year_end = &nbsp;по 822 година<ref>Carl Waldman & Catherine Mason, 2006, ''Encyclopedia of European Peoples, Volume 2'', New York: Infobase Publishing, p. 769.</ref> |p1 = Ломбарди |flag_p1 = |p2 = Гепиди |flag_p2 = |p3 = Историја на Хуните |s1 = Франкија |flag_s1 = Frankish Empire 481 to 814-mk.svg |s2 = Прво Бугарско Царство |image_s2 = | image_map = {{Eurasia 576 CE|center|||Map of the Avar Khaganate in Eurasia.png|none}} | image_map_caption = {{center|Аварскиот Каганат ({{Colorsample|#6B8E23}}) и главните современи политички единици {{circa|576}} }} | image_map2 = Avar Khaganate Map 602.png | image_map2_caption = Аварскиот Каганат и околните области {{circa|602}}. | image_map2_size = 300 |leader1 = {{plainlist| *[[Бајан I]] (562–602) *[[Бајан II]] (602–617) *(''Names&nbsp;unknown''&nbsp;617&nbsp;–&nbsp;c.&nbsp;802) *[[Зодан]] ([[flourished|fl.]] 803) *[[Теодор Абу-Кура|Теодор]] (? – 805)<ref>Some sources claim that Khagan Theodorus and his predecessor Zodan were one and the same; that is, Zodan assumed the name Thedours after converting to Christianity.</ref> *[[Аврам (аварски хаган)|Аврам]] (fl. 805) *[[Исак (аварски хаган)|Исак]] (? – ?)<ref>The name of Khagan Isaac appears to have been corrupted into Latin as ''Canizauci princeps Avarum'' ("Khagan Isaac, Prince of the Avars").</ref> }} |year_leader1 = |title_leader = [[Хаган]] |demonym= |area_km2= |today=}} [[File:Coins of the Avars 6th-7th centuries CE imitating Ravenna mint types of Heraclius.jpg|thumb|Кованици на Аварите од 6-ти–7 век, кои наликуваат на кованиците на [[Равена]] од [[Хераклиј]].<ref>[https://www.cngcoins.com/Coin.aspx?CoinID=133085 CNG Coins]</ref>]] '''Авари''' — евроазиски номади за кои сѐ уште нема официјална потврда од каде точно потекнуваат,<ref name="EB_Avar">{{Наведена мрежна страница |url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/45428/Avar |title=Avar |last1= |first1= |last2= |first2= |date= |website=[[Encyclopædia Britannica Online]] |publisher=[[Encyclopædia Britannica (company)|Encyclopædia Britannica]] |access-date=May 14, 2015 |quote=Avar, one of a people of undetermined origin and language...}}</ref><ref name=EOBE>{{Наведена книга |last=Frassetto |first=Michael |last2= |first2= |authorlink1= |authorlink2= |title=Encyclopedia of Barbarian Europe: Society in Transformation |language= |url=https://books.google.com/books?id=yW-GfElbafQC |accessdate=28 May 2015 |date=1 January 2003 |publisher=[[ABC-CLIO]] |location= |isbn=1576072630 |pages=54–55 |quote="The exact origins of the Avars remain uncertain..."}}</ref><ref name=WM>{{Наведена книга |last=Waldman |first=Carl |last2=Mason |first2=Catherine |authorlink1= |authorlink2= |title=Encyclopedia of European Peoples |language= |url=https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC |accessdate=5 May 2013 |year=2006 |publisher=[[Infobase Publishing]] |location= |isbn=1-4381-2918-1 |pages=46–49 }}</ref><ref name="Beckwith390">{{harvnb|Beckwith|2009|pp=390–391}}: "... the Avars certainly contained peoples belonging to several different ethnolinguistic groups, so that attempts to identify them with one or another specific eastern people are misguided."</ref><ref name="Kyzlasov">{{harvnb|Kyzlasov|1996|p=322}}: "The Juan-Juan state was undoubtedly multi-ethnic, but there is no definite evidence as to their language... Some scholars link the Central Asian Juan-Juan with the Avars who came to Europe in the mid-sixth century. According to widespread but unproven and probably unjustified opinion, the Avars spoke a language of the Mongolic group."</ref> иако се претпоставува дека имаат туркиско потекло. Овој народ живеел покрај [[Панонска низина|Панонската низина]] во околу [[6 век]] до [[9 век]],<ref name="Pohl26">Walter Pohl, ''Die Awaren: ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567–822 n. Chr'', C.H.Beck (2002), {{ISBN|978-3-406-48969-3}}, p. 26-29.</ref> каде имал изградено своја [[држава]], позната во историографијата како '''Аварски Каганат'''. Најголем нивни поход бил [[Опсада на Цариград (626)|Опсадата на Цариград]] од [[7 век]]. Во почетокот на [[8 век]], Аварите доживеале голем пораз од страна на [[Список на франкиски кралеви|франкискиот]] крал [[Карло Велики]], каде по таа битка нивната [[држава]] започнала да се распаѓа. Со доаѓањето на [[Стари Словени|Словените]], се претпоставува дека голем дел се преточиле во нив. Денеска, постојат [[Кавкаски Авари]] кои живеат во [[Русија]] и [[Азербејџан]].<ref>Historija Naroda Jugoslavije- IZDAVACKO PODUZECE „SKOLSKA KNIGA“ZAGREB</ref><ref>Аварски каганат- Јован Ковачевиќ</ref><ref>Историја на Византија- Георге Острогорски</ref> Јазикот или јазиците што ги зборувале Аварите денес се непознати.<ref name="EB_Avar"/><ref name=WM/><ref name="Beckwith390"/><ref name="Kyzlasov"/> Класичниот филолог Самуел Садецки-Кардош наведува дека повеќето од зборовите на Аварите употребени истовремено со латински или грчки текстови, се чини дека имаат потекло од монголскиот јазик.{{sfn|Szadeczky-Kardoss|1990|p=221}} Други теории сметаат дека има тунгуско потекло.<ref>{{наведени вести|url=https://sarkoboros.net/2014/09/helimski-early-european-avars-were-in-part-tungusic-speakers/|title=Helimski: Early European Avars were (in part) Tungusic speakers|date=2014-09-08|work=SARKOBOROS|access-date=2017-08-05|language=en-US|archive-date=2017-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805183016/https://sarkoboros.net/2014/09/helimski-early-european-avars-were-in-part-tungusic-speakers/|url-status=dead}}</ref> Според Садецки-Кардос, многу од титулите и редовите што ги користеле панонските Авари ги користеле и Туркијците, [[Прабугари]]те, [[Ујгури]]те и Монголците, како на пример каган, кан, кадхан, тудун, тархан и хатун.{{sfn|Szadeczky-Kardoss|1990|p=221}} Меѓутоа, постојат докази дека владејачките кланови зборувале на различни јазици, како кавкаски,<ref name=WM/> ирански,<ref name="Curta">{{Наведено списание |last=Curta |first=Florin |author-link=Florin Curta |date=2004 |title=The Slavic language franca (Linguistic notes of an archaeologist turned historian) |url=http://www.academia.edu/227792/The_Slavic_language_franca_Linguistic_notes_of_an_archaeologist_turned_historian_ |journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est |volume=31 |issue= |pages=125–148 |doi= |access-date=29 May 2015 |quote=By contrast, there is very little evidence that speakers of Slavic had any significant contact with Turkic. As a consequence, and since the latest stratum of loan words in Common Slavic is Iranian in origin, [[Johanna Nichols]] advanced the idea that the Avars spoke an Iranian, not a Turkic language.}}</ref> тунгуски,<ref name=Futaky2001>{{Наведена книга|last=Futaky|first=I.|title=Nyelvtörténeti vizsgálatok a Kárpát-medencei avar-magyar kapcsolatok kérdéséhez. Mongol és mandzsu-tunguz elemek nyelvünkben|year=2001|location=Budapest|language=hu}}</ref><ref name=Helimski2000a>{{Наведена книга|last=Helimski|first=Eugene|title=Folia Orientalia 36 (Festschrift for St. Stachowski)|year=2000|pages=135–148|authorlink=Eugene Helimski|language=ru|chapter=Язык(и) аваров: тунгусо-маньчжурский аспект}}</ref><ref name=Helimski2000b>{{Наведено списание|last=Helimski|first=Eugene|title=On probable Tungus-Manchurian origin of the Buyla inscription from Nagy-Szentmiklós (preliminary communication)|journal=Studia Etymologica Cracoviensia|year=2000|issue=5|pages=43–56}}</ref><ref name=":1">{{Наведено списание|date=2016-11-12|title=Kettős honfoglalás|url=https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Kett%C5%91s_honfoglal%C3%A1s&oldid=18133161|journal=Wikipédia|language=hu}}</ref> унгарски и туркиски.<ref name="eou">[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CA%5CV%5CAvars.htm Avars] at the [[Encyclopedia of Ukraine]]</ref><ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://books.google.co.ma/books?id=I-RTt0Q6AcYC&redir_esc=y|title=Hungarians and Europe in the Early Middle Ages: An Introduction to Early Hungarian History|last=Róna-Tas|first=András|date=1999-01-01|publisher=Central European University Press|year=|isbn=9789639116481|location=|pages=116|language=en|via=}}</ref> Неколку научници сугерираат дека [[Прасловенски јазик|прасловенскиот јазик]] станал [[лингва франка]] на Аварскиот каганат.<ref name=Curta2004>{{Наведено списание|last1=Curta|first1=Florin|year=2004|title=The Slavic ''language franca'' (Linguistic Notes of an Archeologist Turned Historian)|url=http://www.academia.edu/227792/The_Slavic_language_franca_Linguistic_notes_of_an_archaeologist_turned_historian_|format=PDF|journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est|volume=31|issue=1|pages=132–148}}</ref> Според Ѓула Ласло, кон крајот на [[9 век]] панонските Авари зборувале со разни стари унгарски јазици, со што формирале аваро-унгарски континуитет со тогаш новодојдените [[Унгарци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/historia/82-01/ch01.html|title=História 1982-01{{!}}Digitális Tankönyvtár|website=www.tankonyvtar.hu|language=hu-HU|access-date=2016-11-30}}</ref> == Потекло == Аварите спаѓале во туркиската група на народи кои кон средината на [[6 век]] биле потиснати од [[Западнотуркиски Ханат|Западните Туркијци]] и се преселиле од [[Средна Азија]] во подунавјето поточно во [[Панонија]]. Тука покориле повеќе разнородни племиња меѓу кои имало [[Стари Словени|Словени]], [[Прабугари]], [[Хуни]] и создале своја [[држава]] наречена [[Аварски каганат]]. Тие живееле во родовско уредување. Кај нив владеела воена [[демократија]]. Племињата предводени од своите старешини претставувале посебни единици во војската која била поделена на единици од [[1000]] до [[10000]] [[Војник|војници]]. [[Плен]]от од воените походи, даноците кон [[Византија]] како и даноците од поробените [[народ]]и создале цврста основа за одделување според имотната состојба на родовските и племенските [[Старешина|старешини]]. [[Патријархат|Патријархалното]] ропство добива постојан облик во аварското [[општество]]. Тоа ни го покажува и постапувањето со заробениците од војните на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]]. Според легендата на [[Свети Димитриј Солунски|Св. Димитрија]]: „''за неколку десетици години се создало ново племе со нов племенски поглавар според нивниот обичај''“. [[Аварски каганат|Аварскиот каганат]] претставувал „''држава''“ во која Аварите биле доминантни а останатите [[племе|племиња]] биле поробени маси. Аварската [[војска]] била цврсто обединета под водство на [[кагано]]т а аварската [[коњаница]] била многу посилна од словенската [[пешадија]]. == Историја == === Создавањето на Аварскиот каганат === Кон средината на [[6 век]] Аварите упаднале во [[Панонија]] и формирале своја држава наречена [[Аварски каганат]]. Во неа влегле многу разнородни племиња кои Аварите ги потчиниле меѓу кои имало [[Стари Словени|Словени]], [[Хуни]] и [[Прабугари]]. Аварите биле доминантни во [[каганат]]от а другите [[племе|племиња]] им биле потчинети. На чело на каганатот стоел [[каган]] кој раководел со аварската војска а под негова контрола биле и војските на потчините племиња. Аварите имале околу [[20000]] [[војник|војници]] а со приклучување на [[Хуни]]те, [[Прабугари]]те и [[Стари Словени|Словените]] вкупно броеле 50000 војници. [[Византија]] се наоѓала под постојан притисок на Аварите во средното [[Дунав|Подунавие]]. Борбите меѓу [[Византија]] и Аварите започнала преку премините на реките [[Сава]] и [[Дунав]]. По тригодишна опсада аварскиот каган Бајан во 582 година го освоил [[Сирмиум]]. Така започнал походот кон [[Цариград]]. [[Податотека:East Roman.jpg|thumb|300px|Европа околу 600 година]] === Походот кон Цариград === По падот на [[Сирмиум]] и смрта на царот [[Тибериј]] во [[582]] година за време на владеењето на [[цар]]от Маврикуј продолжиле [[Византија|Византиско]]-аварските војни, кои завршиле со опсдата на [[Солун]] во [[586]] година. „''За тоа како е освоен јасно изложува ценетиот Менадер''“ ова го обајаснува [[Теофилакт Симоката]] во врска со паѓањето на Сирмиум. Аварите поставувале тешки услови за [[Византија]]. Аварскиот [[каган]] барал од [[Цариград]] [[слон]]ови кои подоцна ги вратил, а за возврат барал зголемување на данокот од 80000 на [[100000]] [[златник|златници]]. Поради овие барања во [[584]] година избила нова [[војна]] меѓу [[Византија]] и Аварите. Со оваа војна може да се поврзе и опсадата на [[Солун]] од страна на [[5000]] [[Стари Словени|Словени]] која претрпела неуспех. Прв град кој бил на удар на аварските напади бил [[Сингидурум]]. Во оваа аварска офанзива бил заземен градот Августа кој се наоѓал на брегот на [[реките]] [[Огуста]] и [[Дунав]] во денешна [[Бугарија]]. Бил заземен [[Виминациум]] и бил опседнат Анхијал а нивната околина била опустошена и запалена. Поради ова [[цар]]от Маврикиј решил да преговара со Аварите. Било испратено пратеништво кое го предводеле [[сенатор]]от Елпидиј и старешината на царската гарда Коментиол. Ова пратеништво немало успех. Во [[585]] година во [[Цариград]] пристигнал [[каган]]овиот преговарач Таргитиј кој барал [[данок]]от да се зголеми на две години за 100,000 златници. Барањето било прифатено и бил постиганат мир. Во [[586]] година, [[Стари Словени|Словени]]те од [[Влашка]] провалиле во [[Тракија]] и ја опустошиле но биле поразени кај реката Ергинија. Овој упад на Словените било причина за нови непрјателства. „''Каганот ги викнал кон себе сите неверници од Склавиниите и кон Словените ги придружил [[варвари]]те од другите племиња''“. Така велел [[писатело]]т на чудата на [[Свети Димитрија Солунски|Св. Димитрија Солунски]]. Во [[Солун]] се наоѓала малку војска која била неискусна. Првиот ден опсадниците вршеле грабежи по околината на [[Солун]] но наредниот ден настанал глад. [[Трет]]иот [[ден]] биле донесени воени справи, но настанал судир меѓу самите Авари. Дошла група на бегалци. Не успеал обидот за заземање на Касандриската капија. Седмиот ден настанало затишје. Осмиот ден стигнале нови бегалци кои барале прибежиште во [[град]]от за да се заштитат од [[чума]]та која започнала да владее меѓу аварските војници. Набрзо започнало повлекување на аварските војници кои оставиле зад себе многу [[оружје]] и [[роб]]ови. Во летото [[558]] година, аварскиот [[каган]] испратил словенски чети да ја пустошат [[Тракија]]. [[Византија|Византискиот]] војсководец Коментиол успеал на Словените да им преземе дел од пленот. Аварската војска ја заземала и разрушила Рацијарија (Арчар на [[Дунав]] во [[Бугарија]]), Бононија ([[Видин]]), Аквис ([[Видовград]] кај [[Неготино]]), Дуросторум (кај [[Силстира]] во [[Бугарија]]) и Тропајон (Акадмилиси меѓу Констанца и Силистрија). Првиот пораз Аварите го доживеале кај [[град]]от Томис. [[Византија|византиската]] [[војска]] броела 40,000 регрути кои ја бранеле линијата Чернодава-Констанса. Со одредот раководел хипостратегот Мартин. Тој го спасил [[град]]от Томис од разурнување. [[Војна]]та траела до [[587]] година а главното жариште била [[Тракија]]. Во заробеништво на Аварите паднал градителот на византиските воени справи Буса кој ги поучил да изградат опсадни справи. [[Византија|византиските]] команданти Каст и Ансимут биле заробени од Аварите и за нив бил нуден [[откуп]] од голема количина на [[злато]]. На местото на Коментиол за воен стратег бил поставен Јован Мистиг а за хипостатег Лангобард Дроктон. Одлучната битка се водела кај [[Адријанопол]] ([[Едрене]]), каде што [[Византија|византиската]] [[војска]] ја извојувала победа над Аварите и тие се повлекувале преку [[Дунав]]. Во [[558]] година биле обновени непријателствата и Аварите ги нападнале [[Скитија]] и [[Мизија]] а во следниот напад заедно со [[Стари Словени|Словени]]те ја заземале [[Тесалија]], [[Хелада]], Стар [[Епир]], [[Атика]], Евбојаи стигнале на [[Пелопонез]]. Кон крајот на [[591]] и почетокот на [[592]] година, царот [[Маврикиј]] склучил мир со [[Персија|Персијците]] за да ја префрли војската на [[Балкан]]от. За да се одржи мирот на Аварите им бил плаќан данок сè до [[593]] година кога [[каган]]от побарал зголемување на данокот кое барање Византијците го одбиле и започнала нова [[војна]]. === Новата војна со Византија === [[Податотека:Avari pljene balkanske zemlje, K. Mandrović (1885).jpg|мини|лево|Аварите ги ограбуваат балканските земји]] Како и во претходната [[војна]] борбите започнале околу [[Сингидунум]]. Аварската [[коњаница]] морала да ги премине [[Дунав]] и [[Сава]]. [[Каганот]] им наредил на Словените да градат [[Чамец|чамци]] кои населението на [[Сингидунум]] ги спалувало. Аварите успеале да поминат една од [[Река|реките]] и го опколиле [[град]]от. Меѓутоа каганот наредил повлекување на [[војска]]та и таа се повлекла во [[шатор]]ите. [[Војска]]та се улогорила во [[Сирмиум]]. Војската ја преминала Сава кај Сирмиум и се поделила во два дела. Едниот дел тргнал во грабеж со намера да сее страв и со него раководел аварскиот војсководач Самур. Вториот дел бил под команда на самиот [[каган]] и за пет дена стигнал до Бононија. Од Бононија ги продолжил нападите сè до Хераклеја на [[Мраморно Море|Мраморното Море]]. Тука Аварите уништиле еден дел од царската [[коњаница]] и ја запалиле [[црква]]та посветена на маченицата Гликерија. Со овој напад Аварите за првпат непосредно го загрозуваат [[Цариград]]. Потоа Аварите ја запоседнале [[тврдина]]та Чорлу кај Хераклеја. Опсадата траела до [[есен]]. Еден од [[Византија|византиските]] [[офицер]]и намерно дозволил Аварите да го заробат и да му го пронајдат [[писмо]]то во кое пишувало дека [[цар]]от Маврикиј планирал изненаден поход против Аварите. [[Стартег]]от Приск водел [[борба]] со Словените на долен [[Дунав]] и тргнал во офанзива на левиот брег. Победите над словенските племенски водачи Ардагаст и Мусокија изразиле недоверба кај аварскиот [[каган]]. [[Цар]]от Маврикиј го сменил стартегот Приск, а за нов заповедник го поставил неговиот брат Петар. Поради бунтот на византиските војници Приск ги пренел војниците на десниот брег на [[Дунав]]. Ова било причина за доаѓање на аварско пратеништво во Пирсковиот [[логор]]. Меѓу Аварите имало и такви кои не сакале [[војна]]. Ова струја ја предводел кагановиот [[пратеник]] Таргитиј. Кај [[каган]]от како пратеник отишол [[доктор]]от Теодор кој го одвратил од [[војна]]та. Пирск им испорачал на Аварите 5,000 заробени [[Словени]], но ова наишло на отпор во [[цариград]]скиот двор. Следната [[595]] година операциите против Аварите ги предводел братот на царот Петар. Тој водел борби со [[Стари Словени|Словени]]те во долна [[Мизија]], околу Марцианапол и византиската војска избила на [[Дунав]] кај градот Асемон на брегот на реката Асма кај Никополис. Тука тие изгубиле една битка со [[Прабугари]]те кои биле аварски поданици. [[Војна]]та со Словените доживеала пораз и довело до нови промени во војниот врв на чие чело повторно застанал стратегот Приск. Во [[596]] година од Астик Приск избил на [[Дунав]] и стигнал во Горна Нова. По неуспешните преговори со Аварите војната продолжила. Повторно прв на удар на Аварите бил [[Сингидиунум]]. Аварите го срушиле [[Сингидунум]] и извршиле масовно преселување на [[население]]то во [[Сирмиум]]. [[Византија|Византиската]] [[војска]] се префрлила на ада Синг, а од таму во [[Цариград]] каде започнале нови преговори со [[каган]]от. Бидејќи [[каган]]от се заканувал дека ќе ги уништи [[Византија|Византиските]] [[градо]]ви Пирск го испратил својот помошник Гудиин во Сингидунум. Аварите поставиле обрач од запрежни коли кој не ги издржал нападите. Следната [[597]] година, Аварите тргнале преку [[Мизија]] и [[Тракија]] кон [[Црно Море]] и [[Цариград]]. Во овој напад била погодена провинцијата [[Далмација]] во која Аварите срушиле 40 [[Тврдина|тврдини]] и [[град]]от Вонке. Гудуин пратил 2,000 хоплити да ја следат аљварската војска , тие фатиле тројца пијани Авари кои го издале местото каде што го собрале пленот и Гудуин им го собрал пленот и му го испратил на стратегот Приск. „За осумнаесет и повеќе месеци измеѓу Ромеите и варварите на [[Дунав]] не се случило ништо што било врено да се спомене. Во есента [[599]] година [[каган]]от со [[војска]] продрел до [[кастум]]от Томеа, каде што аварската војска презимила. Царската војска пред [[Велигден]] патила од глад а каганот, кога слушнал за тоа чудо побарал од стратегот Приск коли на кои ќе испрати намирници за [[поклон]] за да може војската среќно да ги проведе празниците. За возврат Приск му дал на каганот [[бибер]], разни мириси [[цимет]] и др. Војсководецот Коментиол бил поставен за командант на [[војска]]та која тргнала кон Никополеза да се судрат со Аварите. Во Долна [[Мизија]] на [[река]]та Јантрос, Аварите го поразиле одредот на Коментиол. Потоа паднала [[тврдина]]та Дризипера. Меѓу Аварите се појавила чума која одземала животи на седум каганови [[син]]ови. Дошло до преговори во [[тврдина]]та Дризипера каде што бил сколопен мир. [[Дунав]] повторно станал граница меѓу [[Византија|Византиското]] царство и [[Каганат]]от. [[Византија]] добила право да поминува преку [[Дунав]] и да се бори против [[Стари Словени|Словените]]. [[Византија]] го зголемила данокот од 100000 на 120000 златници. Но веќе во [[600]] год. [[Византија]] го раскинала договорот. [[Маврикиј Тибериј (владетел)|Царот Маврикиј]] испратил војска на левиот брег на [[Дунав]], стратегот Приск ја преземал врховната команда. Дошло до нова битка во која загинале 300 [[Византија|византиски]] [[Војник|војници]], и 4000 аварски војници. И на крајот борбата завршила со пораз на Аварите. После [[десет]] дена дошло до нов судир. Аварите повторно биле поразени и се повлекле на [[Тис]]а. На Тиса се одиграле две битки во кои [[Византија|Византијците]] извојувале победа. После битката [[Тиса]] ја преминале 4000 војници кои влегле во три гепидски села каде убиле 30000 луѓе и се вратиле назд со плен. После битката Авариете повторно навалиле на [[Тиса]] каде повторно доживеале пораз. По победата над Аварите [[Византија|византиската]] војска заробила околу 3000 Авари, 8000 [[Словени]] 3200 Гепиди и останати [[варвари]]. Приск ги испратил заробениците во Томеа кај Рацијарија поради што било испратено аварско пратеништво во [[Цариград]] кое го натерало царот Маврикиј да ги ослободи заробениците и бил постигнат [[мир]]. Во [[601]] год. царевиот брат Петар станал стратег на [[Европа]] и со војска избил на [[Дунав]] во Паластол, а во есен се префрил во [[Дарданија]] бидејќи дознал дека се собрал нов аварски одред под водство на војсководецот Апсих. Дошло до преговори меѓу стратегот Петар и Апсих и се договориле [[Византија|Византијците]] да се повлечат во [[Тракија]], а Аварите во [[каструм]]от [[Константиол]]. Во [[602]] год. [[Византија|Византијците]] биле известени дека [[каган]]от планира нов напад на [[Цариград]]. Стратегот Петар се спремил за војна против [[Стари Словени|Словени]]те кои биле под аварска власт. На чело на флотата што што преминувала преку [[Дунав]] бил поставен Стрибон Бон, а на чело на војската хипостратегот Гудуин. Гудуин извојувал значајни победи над [[Словени]]те. Дошло до аварско –византиски сојуз против [[Стари Словени|Словени]]те. === Сојузот на Аварите и Византија против Словените === Во овој поход Аварите ги уништиле и раселиле [[Анти]]те чиешто име не се помнува веќе во изворите. Во меѓувреме дошло до одредени судири меѓу аварските кланови и еден дел од нив побегнале на територија на [[Византија]]. Во редовите на византиската војска дошло до побуна на која ја предводел центурионот Фока кој станал нов [[император]]. За време на [[цар]]от Фока владеел мир меѓу [[Византија]] и Аварите. Тој го зголемил данокот од 120000 златници на 200000 златници. [[Византија|Византиската]] [[војска]] се префрлила кон [[исток]] да се бори против [[Сасанидско Царство|Персијците]]. Аварите заедно со [[Словените]] започнале да навлегуваат на [[Балкан]]от и да пустошат. „На едно место скитските Хариби (Авари), правејќи се мирни, разбојнички ограбувале, а на друго место волците [[Словени]] застанувајќи заедно копнената борба ја прошируваат на [[море]]. === Словенско-аварски сојуз против Византија === После поразот кај [[Солун]], словенските племиња побарале помош од Аварите за борба со [[Византија]]. [[Словени|Словенските]] претставници му ветиле на [[каган]]от добар дел од [[плен]]от ако им помогне да го освојат [[Солун]]. Бил постигнат договор меѓу Аварите и [[Словени]]те и [[каган]]от се упатил кон [[Солун]] со еден одред [[коњаница]]. Аварите убиле и заробиле повеќе земјоделци со [[добиток]] и алат. Ова предизвикало паника во [[Солун]]. Неколку години подоцна и самиот [[каган]] пристигнал кај [[Солун]] и го опколил поставувајќи воени справи. На [[град]]от му пристигнала воена помош на чело со префектот Хариј. Кога видел дека не може да го освои [[град]]от, каганот почнал да изнудува дарови, но бил одбиен и заради одмазда ги запалил [[Црква|црквите]] надвор од градот. На крајот граѓаните морале да му удоволат на каганот и тој се повлекол, опсадата траела [[33]] дена. Истата година бил заземен [[Драч]]. Аварите се населиле во [[Драч]]ката и Атинската област. Пред нив Лакедајмонците побегнале во [[Сицилија]] каде се населиле во долината Демен, недалеку од [[Таормина]] и оттаму вршиле постојани поморски напади на Аварите кај [[Драч]]. Првиот аварски напад на [[Цариград]] се случил во [[623]] год. [[Каган]]от и [[цар]]от Ираклиј биле во преговори за [[мир]]. Аварската [[војска]] дошла до [[Теодосиј|Теодосиевиот]] [[ѕид]] и заробиле бројно население и извршиле грабежи. Биле ограбени неколку цркви меѓу кои Св. Кузмaн и Св. Дамјан во Влахерини и Св. Архангел во Промонт. Целиот плен и заробениците биле одведени преку [[Дунав]], а самиот цар Ираклиј едвај се спасил бегајќи во [[Цариград]]. [[Кагано]]т започнал нов напад на [[Цариград]] бидејќи царот Ираклиј заминал во [[Мала Азија]] да се бори со Персијците. Аварската [[војска]] се наоѓала во [[Тракија]]. „Над [[Цариград]] се надвил злокобен виор од [[Тракија]]. Аварски коњаници избиле кај Дуги. Тие сакале да воспостават врски со Персијците под водство на Шахрабараз, на Халкедон. Магистерот Бон испратил [[делегација]] на преговори со Аварите. Меѓутоа обидот за преговори бил без успех. Каганот барал [[храна]] за своите [[Војник|војници]] и граѓаните на [[Цариград]] му испратиле. Петтиот ден од опсадата делегација од граѓани водела преговори за примирје, но Аварите поставиле неприфатливи услови, а тоа било сите граѓани да го напуштат [[Цариград]] со една кошула. Аварите се договориле со Персијците заедно да го заземат предгадието на [[Цариград]]и да ги срушат сите [[Црква|цркви]] и царски приватни [[Куќа|куќи]]. Аварите ја заземале црквата св. [[Богородица]] и тука се утврдиле. Магистерот Бон дал предвремен сигнал за напад и Словените тргнале од реката Барбис во [[напад]]. Биле запалени со таканаречен [[течен оган]] голем број загинале, а преживеаните се правеле мртви или се криеле. Опсадат траела [[9]] дена од [[29]] јули [[626]] год. На крајот Аварите биле поразени. Последиците од поразот биле катастрофални за Аварите. Поразот на Аварите го натерало персискиот војсководец Шахрбараза да се повлече од Халкедон. Дошло до раскол во аварската [[војска]] и голем број Авари избегале во [[Цариград]]. [[Каган]]от наредил да се погубат поглем број [[Стари Словени|Словени]] што ги сметал за виновни за поразот и тоа довело до судири помеѓу Аварите и [[Стари Словени|Словени]]те. „Партите со оган ги пустошат Персијците и Скитите (Аварите) ги убиваат Словените и потоа стануваат убиени и окрвавени со меѓусебно убивање во многу работи се попречени за водење единствена [[борба]].“ === Вториот каганат и Византиското царство === Контактите меѓу [[Каганат]]от и [[Византија]] се обновуваат во [[678]] год. после неуспешната арапска опсада на [[Цариград]]. Истата година [[цар]]от [[Константин IV]] извојувал победоносен [[мир]] кај западните [[крал]]еви кои барале мир и сојуз со [[Цариград]] и му праќале поклони и заедно со нив се јавува и аварскиот [[каган]]. „А царот попуштил на нивните молби и го одобрил мирот како господар. Аварите претставувале опасност за новата [[Прво Бугарско Царство|бугарска држава]]. Еден дел од прабугарските [[клан]]ови под водство на Кубратовиот [[син]] се населил во [[каганат]]от во [[Панонија]] признавајќи ја врховната власт на каганот. Во областа околу [[Сирмиум]], Аварите населиле [[Ромеи|ромејско]] население кое говорело [[Грчки јазик|грчки]] и се измешало со Аварите и [[Прабугари]]те но го задржило [[христијанство]]то. Аварите ова население го сметале за посебно и [[каганот]] за водач им го поставил Кубер кој ја признал врховната власт на каганот. [[Ромеи]]те заедно со останатото население се кренало против Аварите. Во разни битки против Аварите од [[680]] до [[685]] год. На крајот тие ги победиле Аварите и [[каганот]] бил приморан да се повлече на север. Длабоко во внатрешноста на [[Балкан]]от во [[Епир]] се задржал еден помал аварски енклав до крајот на [[8]] век. Од крајот на [[7]] и почетокот на [[8]] век [[каганат]]от не претставувал посебен фактор на [[Балкан]]от. Од [[811]] год. [[Византија|византискиот]] [[цар]] [[Никифор I Цариградски|Никифор]] повел офанзива против [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]]. [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]] собрале на своја страна аварски наемници заедно со [[Стари Словени|Словени]] и во една битка му нанеле тежок пораз на [[Византија|Византиското царство]]. Војската била разбиена а [[Византија|византискиот]] [[цар]] Никифор загинал. Во [[814]] год. на новиот [[цар]] му пристигнала вест за нов напад од страна на [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]] на чија страна имало и Авари но до тоа не дошло поради смрта на [[Прво Бугарско Царство|бугарскиот]] [[цар]] [[Крум]]. == Религија и обреди == Религијата на Аварите е тешко да се реконструира поради ограничените и фрагментарни извори. Според Валтер Пол, не може едноставно да се реконструира аварската религија врз основа на податоци за други степски народи од различни периоди. Можни се споредби со религиозните верувања и обреди на современите старотурски и хазарски заедници, особено кога постои и соодветен археолошки материјал, но разликите меѓу Аварите и другите степски империи мора да се земат предвид. Затоа компаративните податоци за степската религија служат првенствено како поширок контекст, а не како директен доказ за верувањата на Аварите.{{sfn|Pohl|2018|p=254–255}} Во византиските извори се зачувани неколку податоци за религиозните практики поврзани со Аварите и со другите степски народи. [[Теофилакт Симоката]], во своето изложување за потеклото на Аварите, забележува дека старите Турци особено го почитувале огнот. Во пошироката византиска претстава за степските народи, магијата била важен елемент. Во 566 г. аварската победа над Франките била припишана на магиски вештини и создавање илузии, додека ''Suda'' известува дека Аварите некогаш ги измамиле римските извидници со создавање вештачки дожд и темнина, со што можеле незабележано да им се приближат. Пол го наведува овој материјал како сведоштво за начинот на кој византиските автори ги претставувале степските народи, а не како сигурен доказ за конкретни аварски магиски практики.{{sfn|Pohl|2018|p=255–256}} Единствениот познат аварски висок свештеник е Bookolabras, за чија титула Теофилакт Симоката дава значење „маѓепсник, свештеник“. Неговата функција е позната поради аферата со една од жените на каганот [[Бајан I|Бајан]], по која Bookolabras избегал. Бајан бил подготвен да ги прекине преговорите со Римјаните доколку бегалецот не му биде предаден. Слична титула, ''kolobros'', е позната и од бугарски натписи и се поврзува со старотурското ''qolobur'', ''qolaguz'' или ''qulavuz'', со значење „водич“ или „водач“. Пол наведува дека ''böqü-qulavuz'' можеби означувало „висок свештеник“.{{sfn|Pohl|2018|p=255–256}} Религиозните обреди имале и политичка функција, особено при заклетвите. Во еден од најзначајните опишани случаи, каганот Бајан го извлекол мечот пред жителите на [[Сингидунум]] и ја изрекол аварската заклетва. Тој повикал врз себе и врз целиот аварски народ уништување со меч, оган од небото, паѓање на околните планини и шуми и излевање на реката Сава доколку неговите намери при изградбата на мостовите преку Сава биле насочени против Римјаните. Потоа се понудил да се заколне и според римскиот обичај, при што се преправал дека со голема почит ги прифаќа книгите со кои требало да се заколне.{{sfn|Pohl|2018|p=256–257}} Заклетвата со меч не била единствена форма на религиозно санкционирање на политичките обврски. Таа била позната и кај Бугарите, додека кај други степски народи се среќаваат различни форми на самопроколнување при заколнување. Во друг случај, според сведоштвото на прогонетиот лангобардски крал Пектрит, аварскиот каган се чувствувал обврзан со заклетва дадена „пред идол“. Овие сведоштва покажуваат дека заклетвите биле поврзани со религиозни санкции и со политичките односи на аварскиот двор.{{sfn|Pohl|2018|p=256–257}} Во поширокиот степски контекст, небесниот бог Тенгри (Tängri) се сметал за највисоко божество кај повеќето пагански степски народи. Теофилакт Симоката пишува дека старите Турци го почитувале како бог оној „што го создал небото и земјата“ и дека нему му жртвувале коњи, говеда и овци. [[Орхонски натписи|Орхонските натписи]] покажуваат дека кај старите Турци Тенгри бил поврзан со владеењето на каганот и со неговото божествено легитимирање. Теофилакт исто така наведува дека старите Турци ги почитувале воздухот и водата и ја славеле земјата. Сепак, нема директен доказ за аварска владетелска идеологија поврзана со Тенгри.{{sfn|Pohl|2018|p=257–258}} Постои и археолошки наод што бил толкуван како можен одраз на Тенгризмот во аварски контекст. Историчарот Иштван Бона предложил дека претстава изгребана на коскен сад од Мокрин можеби го одразува светогледот поврзан со Тенгри. На неа е прикажано дрво со девет гранки, израснато од столб на двоен рид, кое се издига кон Сонцето и Месечината, додека под него пасат говеда. Сепак, Пол смета дека е поверојатно претставите на дрвото во аварската уметност да биле под влијание на доцноантичката иконографија на дрвото на животот. Затоа овој наод не може сигурно да се земе како доказ за Тенгризам кај Аварите.{{sfn|Pohl|2018|p=257–258}} Археологијата дава значајни податоци за погребните обичаи на Аварите, иако археолошките наоди од гробовите првенствено ги покажуваат заедничките традиции и обичаи на заедницата, а не нужно личните религиозни претстави на погребаните. Кај европските Авари била вообичаена [[Инхумација|инхумацијата]]. Починатите често биле положувани во ковчези направени од даски или од издлабени стебла, а ориентацијата на гробовите варирала според периодот, па дури и во рамките на исти периоди. Во некои случаи начинот на уредување на гробот остава впечаток на внимателно уреден „животен простор“ како последно место за престој на покојникот.{{sfn|Pohl|2018|p=258–259}} Прилозите во гробовите биле распространети. Особено често било положувано месо, иако неговиот вид, квалитет и зачуваност значително се разликувале меѓу различните гробишта. Погребувањето коњи, исто така, било релативно често кај Аварите. Во гробот можел да биде положен цел коњ или само негови делови, а во некои случаи коњот бил кремиран на местото на погребот и неговите остатоци биле положени заедно со покојникот.{{sfn|Pohl|2018|p=259}} Аварите вложувале значителни средства во прилозите во гробовите, а богатите погребувања можат да содржат големи количества злато и сребро. Сепак, во споредба со централноазиските степи, кај Аварите не се потврдени големи кургани со подземни комори, богато украсени гробници со фрески, камени статуи или надгробни натписи. Пол затоа ја оценува нивната меморијална култура како релативно скромна. Документ од 808 г. споменува ''tumuli'', односно гробни могили, кај аварските населби во близина на езерото Нојзидл, но археолошките истражувања не потврдиле големи кургани од типот познат во други делови на степата.{{sfn|Pohl|2018|p=259}} Христијанството било присутно меѓу дел од населението во рамките на Аварскиот каганат, но аварската елита останала паганска до воспоставувањето на франкската власт. Кога Бајан требало да се заколне на Библијата, најнапред морало да му биде објаснето значењето на книгата. Мисионерските обиди во VII и VIII век немале значаен успех. Меѓу оние што планирале или презеле мисионерски активности кон Словените и Аварите биле Колумбан околу 610 г., Амандус, Емерам и Руперт.{{sfn|Pohl|2018|p=260–261}} Аварите прифаќале верска разновидност меѓу потчинетото население. Особено значајни се христијанските заедници поврзани со таканаречената Кестељска култура околу езерото [[Балатон]]. Најочигледен археолошки доказ е базиликата во тврдината Фенекпуста. Во гробовите од Кестељ–Фенекпуста се пронајдени дискообразни фибули со христијански мотиви, кои Пол ги поврзува со поклонички спомени од Палестина. Христијански заедници постоеле и на други места, вклучувајќи ги Саварија и околината на Сопијана.{{sfn|Pohl|2018|p=261–262}} Сепак, христијанските предмети пронајдени во гробовите од аварскиот период не можат сами по себе да се сметаат за доказ дека нивните носители биле христијани. Фибулите, ампулите, светилките, крстовите и другите предмети со христијанска симболика можеле да бидат прифатени и како егзотични или магиски предмети. Христијанската симболика можела да биде вклучена во нехристијанскиот светоглед без нужно да претставува прифаќање на христијанството. Во такви услови можел да се појави синкретизам со христијански елементи.{{sfn|Pohl|2018|p=261–262}} Аварската елита започнала да го прифаќа христијанството под франкска власт по освојувањето во 796 г. Некои аварски првенци биле крстени и добиле христијански имиња, меѓу кои Абрахам и Теодор. Сепак, мисионерските резултати биле ограничени. Дури околу средината на IX век Франките успеале да воспостават пофункционален црковен центар за Панонија во Мосапурц ([[Залавар]]), во близина на Кестељ. Можно е губењето на сакралните политички традиции да придонело за брзото исчезнување на Аварите од историските извори.{{sfn|Pohl|2018|p=262}} == Наводи == {{наводи|2}} === Извори === {{cite book| last = Pohl| first = Walter| title = The Avars: A Steppe Empire in Central Europe| publisher = Cornell University Press| year = 2018| location = Ithaca and London| isbn = 978-0-8014-4210-0| translator-last = Sayers| translator-first = William| language = en| orig-year = 1988| orig-language = de| orig-title = Die Awaren: Ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567–822 n. Chr.}} == Надворешни врски == * {{Commons category-inline|Eurasian Avars}} {{Туркиски народи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Туркиски народи]] [[Категорија:Народи во Русија]] [[Категорија:Народи во Азербејџан]] [[Категорија:Прво Бугарско Царство]] [[Категорија:Византија во 6 век]] [[Категорија:Голема преселба на народите]] jg8llyie0qrla4bsdjdk49lb7iv0e8u 5628248 5628247 2026-09-13T15:47:15Z Buli 2648 /* Религија и обреди */ 5628248 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |conventional_long_name = Панонски Авари |common_name = Авари |status = Царство |government_type = [[Ханат]] |common_languages = {{plainlist| *[[Прасловенски јазик]] (''late language franca'')<ref>{{Наведено списание|last1=Curta|first1=Florin|year=2004|title=The Slavic ''language franca'' (Linguistic Notes of an Archeologist Turned Historian)|url=https://www.academia.edu/227792|format=PDF|journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est|volume=31|issue=1|page=132}}</ref> *[[Туркиски јазици|Туркиски]], [[Монголски јазик|монголски]] или [[тунгуски јазици]] (можно, делумно)<ref name="Curta">{{Наведено списание |last=Curta |first=Florin |author-link=Florin Curta |date=2004 |title=The Slavic language franca (Linguistic notes of an archaeologist turned historian) |url=https://www.academia.edu/227792 |journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est |volume=31 |issue= |pages=125–148 |doi= 10.1163/187633004X00134|access-date=29 May 2015 |quote=By contrast, there is very little evidence that speakers of Slavic had any significant contact with Turkic. As a consequence, and since the latest stratum of loan words in Common Slavic is Iranian in origin, [[Johanna Nichols]] advanced the idea that the Avars spoke an Iranian, not a Turkic language.}}</ref><ref name=Helimski2004>{{Наведено списание|last1=Helimski|first1=E|year=2004|title=Die Sprache(n) der Awaren: Die mandschu-tungusische Alternative|journal=Proceedings of the First International Conference on Manchu-Tungus Studies, Vol. II|pages=59–72}}</ref><ref name="academia1">{{Наведено списание|url=https://www.academia.edu/14286788|title=Tungusic Historical Linguistics and the Buyla (a.k.a. Nagyszentmiklós) Inscription|first=José Andrés Alonso de la|last=Fuente|date=|website=academia.edu}}</ref> *[[Согдијски јазик|Согдијски]]<ref name="Harmatta">{{Наведено списание|last= Harmatta|first= János|title= Sogdian Inscriptions on Avar Objects|journal= Acta Orientalia Academiae Scientarium Hung.|volume= XLVIII|issue= 1–2|pages= 61–65|year=1995|jstor= 43391205}}</ref>}} |capital = |religion = Првично [[шаманизам]] и [[анимизам]], [[христијанство]] по 796 година |year_start = 567&nbsp; |event1 = Поразени од [[Пепин Италијански]] |date_event1 = 796 |year_end = &nbsp;по 822 година<ref>Carl Waldman & Catherine Mason, 2006, ''Encyclopedia of European Peoples, Volume 2'', New York: Infobase Publishing, p. 769.</ref> |p1 = Ломбарди |flag_p1 = |p2 = Гепиди |flag_p2 = |p3 = Историја на Хуните |s1 = Франкија |flag_s1 = Frankish Empire 481 to 814-mk.svg |s2 = Прво Бугарско Царство |image_s2 = | image_map = {{Eurasia 576 CE|center|||Map of the Avar Khaganate in Eurasia.png|none}} | image_map_caption = {{center|Аварскиот Каганат ({{Colorsample|#6B8E23}}) и главните современи политички единици {{circa|576}} }} | image_map2 = Avar Khaganate Map 602.png | image_map2_caption = Аварскиот Каганат и околните области {{circa|602}}. | image_map2_size = 300 |leader1 = {{plainlist| *[[Бајан I]] (562–602) *[[Бајан II]] (602–617) *(''Names&nbsp;unknown''&nbsp;617&nbsp;–&nbsp;c.&nbsp;802) *[[Зодан]] ([[flourished|fl.]] 803) *[[Теодор Абу-Кура|Теодор]] (? – 805)<ref>Some sources claim that Khagan Theodorus and his predecessor Zodan were one and the same; that is, Zodan assumed the name Thedours after converting to Christianity.</ref> *[[Аврам (аварски хаган)|Аврам]] (fl. 805) *[[Исак (аварски хаган)|Исак]] (? – ?)<ref>The name of Khagan Isaac appears to have been corrupted into Latin as ''Canizauci princeps Avarum'' ("Khagan Isaac, Prince of the Avars").</ref> }} |year_leader1 = |title_leader = [[Хаган]] |demonym= |area_km2= |today=}} [[File:Coins of the Avars 6th-7th centuries CE imitating Ravenna mint types of Heraclius.jpg|thumb|Кованици на Аварите од 6-ти–7 век, кои наликуваат на кованиците на [[Равена]] од [[Хераклиј]].<ref>[https://www.cngcoins.com/Coin.aspx?CoinID=133085 CNG Coins]</ref>]] '''Авари''' — евроазиски номади за кои сѐ уште нема официјална потврда од каде точно потекнуваат,<ref name="EB_Avar">{{Наведена мрежна страница |url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/45428/Avar |title=Avar |last1= |first1= |last2= |first2= |date= |website=[[Encyclopædia Britannica Online]] |publisher=[[Encyclopædia Britannica (company)|Encyclopædia Britannica]] |access-date=May 14, 2015 |quote=Avar, one of a people of undetermined origin and language...}}</ref><ref name=EOBE>{{Наведена книга |last=Frassetto |first=Michael |last2= |first2= |authorlink1= |authorlink2= |title=Encyclopedia of Barbarian Europe: Society in Transformation |language= |url=https://books.google.com/books?id=yW-GfElbafQC |accessdate=28 May 2015 |date=1 January 2003 |publisher=[[ABC-CLIO]] |location= |isbn=1576072630 |pages=54–55 |quote="The exact origins of the Avars remain uncertain..."}}</ref><ref name=WM>{{Наведена книга |last=Waldman |first=Carl |last2=Mason |first2=Catherine |authorlink1= |authorlink2= |title=Encyclopedia of European Peoples |language= |url=https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC |accessdate=5 May 2013 |year=2006 |publisher=[[Infobase Publishing]] |location= |isbn=1-4381-2918-1 |pages=46–49 }}</ref><ref name="Beckwith390">{{harvnb|Beckwith|2009|pp=390–391}}: "... the Avars certainly contained peoples belonging to several different ethnolinguistic groups, so that attempts to identify them with one or another specific eastern people are misguided."</ref><ref name="Kyzlasov">{{harvnb|Kyzlasov|1996|p=322}}: "The Juan-Juan state was undoubtedly multi-ethnic, but there is no definite evidence as to their language... Some scholars link the Central Asian Juan-Juan with the Avars who came to Europe in the mid-sixth century. According to widespread but unproven and probably unjustified opinion, the Avars spoke a language of the Mongolic group."</ref> иако се претпоставува дека имаат туркиско потекло. Овој народ живеел покрај [[Панонска низина|Панонската низина]] во околу [[6 век]] до [[9 век]],<ref name="Pohl26">Walter Pohl, ''Die Awaren: ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567–822 n. Chr'', C.H.Beck (2002), {{ISBN|978-3-406-48969-3}}, p. 26-29.</ref> каде имал изградено своја [[држава]], позната во историографијата како '''Аварски Каганат'''. Најголем нивни поход бил [[Опсада на Цариград (626)|Опсадата на Цариград]] од [[7 век]]. Во почетокот на [[8 век]], Аварите доживеале голем пораз од страна на [[Список на франкиски кралеви|франкискиот]] крал [[Карло Велики]], каде по таа битка нивната [[држава]] започнала да се распаѓа. Со доаѓањето на [[Стари Словени|Словените]], се претпоставува дека голем дел се преточиле во нив. Денеска, постојат [[Кавкаски Авари]] кои живеат во [[Русија]] и [[Азербејџан]].<ref>Historija Naroda Jugoslavije- IZDAVACKO PODUZECE „SKOLSKA KNIGA“ZAGREB</ref><ref>Аварски каганат- Јован Ковачевиќ</ref><ref>Историја на Византија- Георге Острогорски</ref> Јазикот или јазиците што ги зборувале Аварите денес се непознати.<ref name="EB_Avar"/><ref name=WM/><ref name="Beckwith390"/><ref name="Kyzlasov"/> Класичниот филолог Самуел Садецки-Кардош наведува дека повеќето од зборовите на Аварите употребени истовремено со латински или грчки текстови, се чини дека имаат потекло од монголскиот јазик.{{sfn|Szadeczky-Kardoss|1990|p=221}} Други теории сметаат дека има тунгуско потекло.<ref>{{наведени вести|url=https://sarkoboros.net/2014/09/helimski-early-european-avars-were-in-part-tungusic-speakers/|title=Helimski: Early European Avars were (in part) Tungusic speakers|date=2014-09-08|work=SARKOBOROS|access-date=2017-08-05|language=en-US|archive-date=2017-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805183016/https://sarkoboros.net/2014/09/helimski-early-european-avars-were-in-part-tungusic-speakers/|url-status=dead}}</ref> Според Садецки-Кардос, многу од титулите и редовите што ги користеле панонските Авари ги користеле и Туркијците, [[Прабугари]]те, [[Ујгури]]те и Монголците, како на пример каган, кан, кадхан, тудун, тархан и хатун.{{sfn|Szadeczky-Kardoss|1990|p=221}} Меѓутоа, постојат докази дека владејачките кланови зборувале на различни јазици, како кавкаски,<ref name=WM/> ирански,<ref name="Curta">{{Наведено списание |last=Curta |first=Florin |author-link=Florin Curta |date=2004 |title=The Slavic language franca (Linguistic notes of an archaeologist turned historian) |url=http://www.academia.edu/227792/The_Slavic_language_franca_Linguistic_notes_of_an_archaeologist_turned_historian_ |journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est |volume=31 |issue= |pages=125–148 |doi= |access-date=29 May 2015 |quote=By contrast, there is very little evidence that speakers of Slavic had any significant contact with Turkic. As a consequence, and since the latest stratum of loan words in Common Slavic is Iranian in origin, [[Johanna Nichols]] advanced the idea that the Avars spoke an Iranian, not a Turkic language.}}</ref> тунгуски,<ref name=Futaky2001>{{Наведена книга|last=Futaky|first=I.|title=Nyelvtörténeti vizsgálatok a Kárpát-medencei avar-magyar kapcsolatok kérdéséhez. Mongol és mandzsu-tunguz elemek nyelvünkben|year=2001|location=Budapest|language=hu}}</ref><ref name=Helimski2000a>{{Наведена книга|last=Helimski|first=Eugene|title=Folia Orientalia 36 (Festschrift for St. Stachowski)|year=2000|pages=135–148|authorlink=Eugene Helimski|language=ru|chapter=Язык(и) аваров: тунгусо-маньчжурский аспект}}</ref><ref name=Helimski2000b>{{Наведено списание|last=Helimski|first=Eugene|title=On probable Tungus-Manchurian origin of the Buyla inscription from Nagy-Szentmiklós (preliminary communication)|journal=Studia Etymologica Cracoviensia|year=2000|issue=5|pages=43–56}}</ref><ref name=":1">{{Наведено списание|date=2016-11-12|title=Kettős honfoglalás|url=https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Kett%C5%91s_honfoglal%C3%A1s&oldid=18133161|journal=Wikipédia|language=hu}}</ref> унгарски и туркиски.<ref name="eou">[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CA%5CV%5CAvars.htm Avars] at the [[Encyclopedia of Ukraine]]</ref><ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://books.google.co.ma/books?id=I-RTt0Q6AcYC&redir_esc=y|title=Hungarians and Europe in the Early Middle Ages: An Introduction to Early Hungarian History|last=Róna-Tas|first=András|date=1999-01-01|publisher=Central European University Press|year=|isbn=9789639116481|location=|pages=116|language=en|via=}}</ref> Неколку научници сугерираат дека [[Прасловенски јазик|прасловенскиот јазик]] станал [[лингва франка]] на Аварскиот каганат.<ref name=Curta2004>{{Наведено списание|last1=Curta|first1=Florin|year=2004|title=The Slavic ''language franca'' (Linguistic Notes of an Archeologist Turned Historian)|url=http://www.academia.edu/227792/The_Slavic_language_franca_Linguistic_notes_of_an_archaeologist_turned_historian_|format=PDF|journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est|volume=31|issue=1|pages=132–148}}</ref> Според Ѓула Ласло, кон крајот на [[9 век]] панонските Авари зборувале со разни стари унгарски јазици, со што формирале аваро-унгарски континуитет со тогаш новодојдените [[Унгарци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/historia/82-01/ch01.html|title=História 1982-01{{!}}Digitális Tankönyvtár|website=www.tankonyvtar.hu|language=hu-HU|access-date=2016-11-30}}</ref> == Потекло == Аварите спаѓале во туркиската група на народи кои кон средината на [[6 век]] биле потиснати од [[Западнотуркиски Ханат|Западните Туркијци]] и се преселиле од [[Средна Азија]] во подунавјето поточно во [[Панонија]]. Тука покориле повеќе разнородни племиња меѓу кои имало [[Стари Словени|Словени]], [[Прабугари]], [[Хуни]] и создале своја [[држава]] наречена [[Аварски каганат]]. Тие живееле во родовско уредување. Кај нив владеела воена [[демократија]]. Племињата предводени од своите старешини претставувале посебни единици во војската која била поделена на единици од [[1000]] до [[10000]] [[Војник|војници]]. [[Плен]]от од воените походи, даноците кон [[Византија]] како и даноците од поробените [[народ]]и создале цврста основа за одделување според имотната состојба на родовските и племенските [[Старешина|старешини]]. [[Патријархат|Патријархалното]] ропство добива постојан облик во аварското [[општество]]. Тоа ни го покажува и постапувањето со заробениците од војните на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]]. Според легендата на [[Свети Димитриј Солунски|Св. Димитрија]]: „''за неколку десетици години се создало ново племе со нов племенски поглавар според нивниот обичај''“. [[Аварски каганат|Аварскиот каганат]] претставувал „''држава''“ во која Аварите биле доминантни а останатите [[племе|племиња]] биле поробени маси. Аварската [[војска]] била цврсто обединета под водство на [[кагано]]т а аварската [[коњаница]] била многу посилна од словенската [[пешадија]]. == Историја == === Создавањето на Аварскиот каганат === Кон средината на [[6 век]] Аварите упаднале во [[Панонија]] и формирале своја држава наречена [[Аварски каганат]]. Во неа влегле многу разнородни племиња кои Аварите ги потчиниле меѓу кои имало [[Стари Словени|Словени]], [[Хуни]] и [[Прабугари]]. Аварите биле доминантни во [[каганат]]от а другите [[племе|племиња]] им биле потчинети. На чело на каганатот стоел [[каган]] кој раководел со аварската војска а под негова контрола биле и војските на потчините племиња. Аварите имале околу [[20000]] [[војник|војници]] а со приклучување на [[Хуни]]те, [[Прабугари]]те и [[Стари Словени|Словените]] вкупно броеле 50000 војници. [[Византија]] се наоѓала под постојан притисок на Аварите во средното [[Дунав|Подунавие]]. Борбите меѓу [[Византија]] и Аварите започнала преку премините на реките [[Сава]] и [[Дунав]]. По тригодишна опсада аварскиот каган Бајан во 582 година го освоил [[Сирмиум]]. Така започнал походот кон [[Цариград]]. [[Податотека:East Roman.jpg|thumb|300px|Европа околу 600 година]] === Походот кон Цариград === По падот на [[Сирмиум]] и смрта на царот [[Тибериј]] во [[582]] година за време на владеењето на [[цар]]от Маврикуј продолжиле [[Византија|Византиско]]-аварските војни, кои завршиле со опсдата на [[Солун]] во [[586]] година. „''За тоа како е освоен јасно изложува ценетиот Менадер''“ ова го обајаснува [[Теофилакт Симоката]] во врска со паѓањето на Сирмиум. Аварите поставувале тешки услови за [[Византија]]. Аварскиот [[каган]] барал од [[Цариград]] [[слон]]ови кои подоцна ги вратил, а за возврат барал зголемување на данокот од 80000 на [[100000]] [[златник|златници]]. Поради овие барања во [[584]] година избила нова [[војна]] меѓу [[Византија]] и Аварите. Со оваа војна може да се поврзе и опсадата на [[Солун]] од страна на [[5000]] [[Стари Словени|Словени]] која претрпела неуспех. Прв град кој бил на удар на аварските напади бил [[Сингидурум]]. Во оваа аварска офанзива бил заземен градот Августа кој се наоѓал на брегот на [[реките]] [[Огуста]] и [[Дунав]] во денешна [[Бугарија]]. Бил заземен [[Виминациум]] и бил опседнат Анхијал а нивната околина била опустошена и запалена. Поради ова [[цар]]от Маврикиј решил да преговара со Аварите. Било испратено пратеништво кое го предводеле [[сенатор]]от Елпидиј и старешината на царската гарда Коментиол. Ова пратеништво немало успех. Во [[585]] година во [[Цариград]] пристигнал [[каган]]овиот преговарач Таргитиј кој барал [[данок]]от да се зголеми на две години за 100,000 златници. Барањето било прифатено и бил постиганат мир. Во [[586]] година, [[Стари Словени|Словени]]те од [[Влашка]] провалиле во [[Тракија]] и ја опустошиле но биле поразени кај реката Ергинија. Овој упад на Словените било причина за нови непрјателства. „''Каганот ги викнал кон себе сите неверници од Склавиниите и кон Словените ги придружил [[варвари]]те од другите племиња''“. Така велел [[писатело]]т на чудата на [[Свети Димитрија Солунски|Св. Димитрија Солунски]]. Во [[Солун]] се наоѓала малку војска која била неискусна. Првиот ден опсадниците вршеле грабежи по околината на [[Солун]] но наредниот ден настанал глад. [[Трет]]иот [[ден]] биле донесени воени справи, но настанал судир меѓу самите Авари. Дошла група на бегалци. Не успеал обидот за заземање на Касандриската капија. Седмиот ден настанало затишје. Осмиот ден стигнале нови бегалци кои барале прибежиште во [[град]]от за да се заштитат од [[чума]]та која започнала да владее меѓу аварските војници. Набрзо започнало повлекување на аварските војници кои оставиле зад себе многу [[оружје]] и [[роб]]ови. Во летото [[558]] година, аварскиот [[каган]] испратил словенски чети да ја пустошат [[Тракија]]. [[Византија|Византискиот]] војсководец Коментиол успеал на Словените да им преземе дел од пленот. Аварската војска ја заземала и разрушила Рацијарија (Арчар на [[Дунав]] во [[Бугарија]]), Бононија ([[Видин]]), Аквис ([[Видовград]] кај [[Неготино]]), Дуросторум (кај [[Силстира]] во [[Бугарија]]) и Тропајон (Акадмилиси меѓу Констанца и Силистрија). Првиот пораз Аварите го доживеале кај [[град]]от Томис. [[Византија|византиската]] [[војска]] броела 40,000 регрути кои ја бранеле линијата Чернодава-Констанса. Со одредот раководел хипостратегот Мартин. Тој го спасил [[град]]от Томис од разурнување. [[Војна]]та траела до [[587]] година а главното жариште била [[Тракија]]. Во заробеништво на Аварите паднал градителот на византиските воени справи Буса кој ги поучил да изградат опсадни справи. [[Византија|византиските]] команданти Каст и Ансимут биле заробени од Аварите и за нив бил нуден [[откуп]] од голема количина на [[злато]]. На местото на Коментиол за воен стратег бил поставен Јован Мистиг а за хипостатег Лангобард Дроктон. Одлучната битка се водела кај [[Адријанопол]] ([[Едрене]]), каде што [[Византија|византиската]] [[војска]] ја извојувала победа над Аварите и тие се повлекувале преку [[Дунав]]. Во [[558]] година биле обновени непријателствата и Аварите ги нападнале [[Скитија]] и [[Мизија]] а во следниот напад заедно со [[Стари Словени|Словени]]те ја заземале [[Тесалија]], [[Хелада]], Стар [[Епир]], [[Атика]], Евбојаи стигнале на [[Пелопонез]]. Кон крајот на [[591]] и почетокот на [[592]] година, царот [[Маврикиј]] склучил мир со [[Персија|Персијците]] за да ја префрли војската на [[Балкан]]от. За да се одржи мирот на Аварите им бил плаќан данок сè до [[593]] година кога [[каган]]от побарал зголемување на данокот кое барање Византијците го одбиле и започнала нова [[војна]]. === Новата војна со Византија === [[Податотека:Avari pljene balkanske zemlje, K. Mandrović (1885).jpg|мини|лево|Аварите ги ограбуваат балканските земји]] Како и во претходната [[војна]] борбите започнале околу [[Сингидунум]]. Аварската [[коњаница]] морала да ги премине [[Дунав]] и [[Сава]]. [[Каганот]] им наредил на Словените да градат [[Чамец|чамци]] кои населението на [[Сингидунум]] ги спалувало. Аварите успеале да поминат една од [[Река|реките]] и го опколиле [[град]]от. Меѓутоа каганот наредил повлекување на [[војска]]та и таа се повлекла во [[шатор]]ите. [[Војска]]та се улогорила во [[Сирмиум]]. Војската ја преминала Сава кај Сирмиум и се поделила во два дела. Едниот дел тргнал во грабеж со намера да сее страв и со него раководел аварскиот војсководач Самур. Вториот дел бил под команда на самиот [[каган]] и за пет дена стигнал до Бононија. Од Бононија ги продолжил нападите сè до Хераклеја на [[Мраморно Море|Мраморното Море]]. Тука Аварите уништиле еден дел од царската [[коњаница]] и ја запалиле [[црква]]та посветена на маченицата Гликерија. Со овој напад Аварите за првпат непосредно го загрозуваат [[Цариград]]. Потоа Аварите ја запоседнале [[тврдина]]та Чорлу кај Хераклеја. Опсадата траела до [[есен]]. Еден од [[Византија|византиските]] [[офицер]]и намерно дозволил Аварите да го заробат и да му го пронајдат [[писмо]]то во кое пишувало дека [[цар]]от Маврикиј планирал изненаден поход против Аварите. [[Стартег]]от Приск водел [[борба]] со Словените на долен [[Дунав]] и тргнал во офанзива на левиот брег. Победите над словенските племенски водачи Ардагаст и Мусокија изразиле недоверба кај аварскиот [[каган]]. [[Цар]]от Маврикиј го сменил стартегот Приск, а за нов заповедник го поставил неговиот брат Петар. Поради бунтот на византиските војници Приск ги пренел војниците на десниот брег на [[Дунав]]. Ова било причина за доаѓање на аварско пратеништво во Пирсковиот [[логор]]. Меѓу Аварите имало и такви кои не сакале [[војна]]. Ова струја ја предводел кагановиот [[пратеник]] Таргитиј. Кај [[каган]]от како пратеник отишол [[доктор]]от Теодор кој го одвратил од [[војна]]та. Пирск им испорачал на Аварите 5,000 заробени [[Словени]], но ова наишло на отпор во [[цариград]]скиот двор. Следната [[595]] година операциите против Аварите ги предводел братот на царот Петар. Тој водел борби со [[Стари Словени|Словени]]те во долна [[Мизија]], околу Марцианапол и византиската војска избила на [[Дунав]] кај градот Асемон на брегот на реката Асма кај Никополис. Тука тие изгубиле една битка со [[Прабугари]]те кои биле аварски поданици. [[Војна]]та со Словените доживеала пораз и довело до нови промени во војниот врв на чие чело повторно застанал стратегот Приск. Во [[596]] година од Астик Приск избил на [[Дунав]] и стигнал во Горна Нова. По неуспешните преговори со Аварите војната продолжила. Повторно прв на удар на Аварите бил [[Сингидиунум]]. Аварите го срушиле [[Сингидунум]] и извршиле масовно преселување на [[население]]то во [[Сирмиум]]. [[Византија|Византиската]] [[војска]] се префрлила на ада Синг, а од таму во [[Цариград]] каде започнале нови преговори со [[каган]]от. Бидејќи [[каган]]от се заканувал дека ќе ги уништи [[Византија|Византиските]] [[градо]]ви Пирск го испратил својот помошник Гудиин во Сингидунум. Аварите поставиле обрач од запрежни коли кој не ги издржал нападите. Следната [[597]] година, Аварите тргнале преку [[Мизија]] и [[Тракија]] кон [[Црно Море]] и [[Цариград]]. Во овој напад била погодена провинцијата [[Далмација]] во која Аварите срушиле 40 [[Тврдина|тврдини]] и [[град]]от Вонке. Гудуин пратил 2,000 хоплити да ја следат аљварската војска , тие фатиле тројца пијани Авари кои го издале местото каде што го собрале пленот и Гудуин им го собрал пленот и му го испратил на стратегот Приск. „За осумнаесет и повеќе месеци измеѓу Ромеите и варварите на [[Дунав]] не се случило ништо што било врено да се спомене. Во есента [[599]] година [[каган]]от со [[војска]] продрел до [[кастум]]от Томеа, каде што аварската војска презимила. Царската војска пред [[Велигден]] патила од глад а каганот, кога слушнал за тоа чудо побарал од стратегот Приск коли на кои ќе испрати намирници за [[поклон]] за да може војската среќно да ги проведе празниците. За возврат Приск му дал на каганот [[бибер]], разни мириси [[цимет]] и др. Војсководецот Коментиол бил поставен за командант на [[војска]]та која тргнала кон Никополеза да се судрат со Аварите. Во Долна [[Мизија]] на [[река]]та Јантрос, Аварите го поразиле одредот на Коментиол. Потоа паднала [[тврдина]]та Дризипера. Меѓу Аварите се појавила чума која одземала животи на седум каганови [[син]]ови. Дошло до преговори во [[тврдина]]та Дризипера каде што бил сколопен мир. [[Дунав]] повторно станал граница меѓу [[Византија|Византиското]] царство и [[Каганат]]от. [[Византија]] добила право да поминува преку [[Дунав]] и да се бори против [[Стари Словени|Словените]]. [[Византија]] го зголемила данокот од 100000 на 120000 златници. Но веќе во [[600]] год. [[Византија]] го раскинала договорот. [[Маврикиј Тибериј (владетел)|Царот Маврикиј]] испратил војска на левиот брег на [[Дунав]], стратегот Приск ја преземал врховната команда. Дошло до нова битка во која загинале 300 [[Византија|византиски]] [[Војник|војници]], и 4000 аварски војници. И на крајот борбата завршила со пораз на Аварите. После [[десет]] дена дошло до нов судир. Аварите повторно биле поразени и се повлекле на [[Тис]]а. На Тиса се одиграле две битки во кои [[Византија|Византијците]] извојувале победа. После битката [[Тиса]] ја преминале 4000 војници кои влегле во три гепидски села каде убиле 30000 луѓе и се вратиле назд со плен. После битката Авариете повторно навалиле на [[Тиса]] каде повторно доживеале пораз. По победата над Аварите [[Византија|византиската]] војска заробила околу 3000 Авари, 8000 [[Словени]] 3200 Гепиди и останати [[варвари]]. Приск ги испратил заробениците во Томеа кај Рацијарија поради што било испратено аварско пратеништво во [[Цариград]] кое го натерало царот Маврикиј да ги ослободи заробениците и бил постигнат [[мир]]. Во [[601]] год. царевиот брат Петар станал стратег на [[Европа]] и со војска избил на [[Дунав]] во Паластол, а во есен се префрил во [[Дарданија]] бидејќи дознал дека се собрал нов аварски одред под водство на војсководецот Апсих. Дошло до преговори меѓу стратегот Петар и Апсих и се договориле [[Византија|Византијците]] да се повлечат во [[Тракија]], а Аварите во [[каструм]]от [[Константиол]]. Во [[602]] год. [[Византија|Византијците]] биле известени дека [[каган]]от планира нов напад на [[Цариград]]. Стратегот Петар се спремил за војна против [[Стари Словени|Словени]]те кои биле под аварска власт. На чело на флотата што што преминувала преку [[Дунав]] бил поставен Стрибон Бон, а на чело на војската хипостратегот Гудуин. Гудуин извојувал значајни победи над [[Словени]]те. Дошло до аварско –византиски сојуз против [[Стари Словени|Словени]]те. === Сојузот на Аварите и Византија против Словените === Во овој поход Аварите ги уништиле и раселиле [[Анти]]те чиешто име не се помнува веќе во изворите. Во меѓувреме дошло до одредени судири меѓу аварските кланови и еден дел од нив побегнале на територија на [[Византија]]. Во редовите на византиската војска дошло до побуна на која ја предводел центурионот Фока кој станал нов [[император]]. За време на [[цар]]от Фока владеел мир меѓу [[Византија]] и Аварите. Тој го зголемил данокот од 120000 златници на 200000 златници. [[Византија|Византиската]] [[војска]] се префрлила кон [[исток]] да се бори против [[Сасанидско Царство|Персијците]]. Аварите заедно со [[Словените]] започнале да навлегуваат на [[Балкан]]от и да пустошат. „На едно место скитските Хариби (Авари), правејќи се мирни, разбојнички ограбувале, а на друго место волците [[Словени]] застанувајќи заедно копнената борба ја прошируваат на [[море]]. === Словенско-аварски сојуз против Византија === После поразот кај [[Солун]], словенските племиња побарале помош од Аварите за борба со [[Византија]]. [[Словени|Словенските]] претставници му ветиле на [[каган]]от добар дел од [[плен]]от ако им помогне да го освојат [[Солун]]. Бил постигнат договор меѓу Аварите и [[Словени]]те и [[каган]]от се упатил кон [[Солун]] со еден одред [[коњаница]]. Аварите убиле и заробиле повеќе земјоделци со [[добиток]] и алат. Ова предизвикало паника во [[Солун]]. Неколку години подоцна и самиот [[каган]] пристигнал кај [[Солун]] и го опколил поставувајќи воени справи. На [[град]]от му пристигнала воена помош на чело со префектот Хариј. Кога видел дека не може да го освои [[град]]от, каганот почнал да изнудува дарови, но бил одбиен и заради одмазда ги запалил [[Црква|црквите]] надвор од градот. На крајот граѓаните морале да му удоволат на каганот и тој се повлекол, опсадата траела [[33]] дена. Истата година бил заземен [[Драч]]. Аварите се населиле во [[Драч]]ката и Атинската област. Пред нив Лакедајмонците побегнале во [[Сицилија]] каде се населиле во долината Демен, недалеку од [[Таормина]] и оттаму вршиле постојани поморски напади на Аварите кај [[Драч]]. Првиот аварски напад на [[Цариград]] се случил во [[623]] год. [[Каган]]от и [[цар]]от Ираклиј биле во преговори за [[мир]]. Аварската [[војска]] дошла до [[Теодосиј|Теодосиевиот]] [[ѕид]] и заробиле бројно население и извршиле грабежи. Биле ограбени неколку цркви меѓу кои Св. Кузмaн и Св. Дамјан во Влахерини и Св. Архангел во Промонт. Целиот плен и заробениците биле одведени преку [[Дунав]], а самиот цар Ираклиј едвај се спасил бегајќи во [[Цариград]]. [[Кагано]]т започнал нов напад на [[Цариград]] бидејќи царот Ираклиј заминал во [[Мала Азија]] да се бори со Персијците. Аварската [[војска]] се наоѓала во [[Тракија]]. „Над [[Цариград]] се надвил злокобен виор од [[Тракија]]. Аварски коњаници избиле кај Дуги. Тие сакале да воспостават врски со Персијците под водство на Шахрабараз, на Халкедон. Магистерот Бон испратил [[делегација]] на преговори со Аварите. Меѓутоа обидот за преговори бил без успех. Каганот барал [[храна]] за своите [[Војник|војници]] и граѓаните на [[Цариград]] му испратиле. Петтиот ден од опсадата делегација од граѓани водела преговори за примирје, но Аварите поставиле неприфатливи услови, а тоа било сите граѓани да го напуштат [[Цариград]] со една кошула. Аварите се договориле со Персијците заедно да го заземат предгадието на [[Цариград]]и да ги срушат сите [[Црква|цркви]] и царски приватни [[Куќа|куќи]]. Аварите ја заземале црквата св. [[Богородица]] и тука се утврдиле. Магистерот Бон дал предвремен сигнал за напад и Словените тргнале од реката Барбис во [[напад]]. Биле запалени со таканаречен [[течен оган]] голем број загинале, а преживеаните се правеле мртви или се криеле. Опсадат траела [[9]] дена од [[29]] јули [[626]] год. На крајот Аварите биле поразени. Последиците од поразот биле катастрофални за Аварите. Поразот на Аварите го натерало персискиот војсководец Шахрбараза да се повлече од Халкедон. Дошло до раскол во аварската [[војска]] и голем број Авари избегале во [[Цариград]]. [[Каган]]от наредил да се погубат поглем број [[Стари Словени|Словени]] што ги сметал за виновни за поразот и тоа довело до судири помеѓу Аварите и [[Стари Словени|Словени]]те. „Партите со оган ги пустошат Персијците и Скитите (Аварите) ги убиваат Словените и потоа стануваат убиени и окрвавени со меѓусебно убивање во многу работи се попречени за водење единствена [[борба]].“ === Вториот каганат и Византиското царство === Контактите меѓу [[Каганат]]от и [[Византија]] се обновуваат во [[678]] год. после неуспешната арапска опсада на [[Цариград]]. Истата година [[цар]]от [[Константин IV]] извојувал победоносен [[мир]] кај западните [[крал]]еви кои барале мир и сојуз со [[Цариград]] и му праќале поклони и заедно со нив се јавува и аварскиот [[каган]]. „А царот попуштил на нивните молби и го одобрил мирот како господар. Аварите претставувале опасност за новата [[Прво Бугарско Царство|бугарска држава]]. Еден дел од прабугарските [[клан]]ови под водство на Кубратовиот [[син]] се населил во [[каганат]]от во [[Панонија]] признавајќи ја врховната власт на каганот. Во областа околу [[Сирмиум]], Аварите населиле [[Ромеи|ромејско]] население кое говорело [[Грчки јазик|грчки]] и се измешало со Аварите и [[Прабугари]]те но го задржило [[христијанство]]то. Аварите ова население го сметале за посебно и [[каганот]] за водач им го поставил Кубер кој ја признал врховната власт на каганот. [[Ромеи]]те заедно со останатото население се кренало против Аварите. Во разни битки против Аварите од [[680]] до [[685]] год. На крајот тие ги победиле Аварите и [[каганот]] бил приморан да се повлече на север. Длабоко во внатрешноста на [[Балкан]]от во [[Епир]] се задржал еден помал аварски енклав до крајот на [[8]] век. Од крајот на [[7]] и почетокот на [[8]] век [[каганат]]от не претставувал посебен фактор на [[Балкан]]от. Од [[811]] год. [[Византија|византискиот]] [[цар]] [[Никифор I Цариградски|Никифор]] повел офанзива против [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]]. [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]] собрале на своја страна аварски наемници заедно со [[Стари Словени|Словени]] и во една битка му нанеле тежок пораз на [[Византија|Византиското царство]]. Војската била разбиена а [[Византија|византискиот]] [[цар]] Никифор загинал. Во [[814]] год. на новиот [[цар]] му пристигнала вест за нов напад од страна на [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]] на чија страна имало и Авари но до тоа не дошло поради смрта на [[Прво Бугарско Царство|бугарскиот]] [[цар]] [[Крум]]. == Религија и обреди == Религијата на Аварите е тешко да се реконструира поради ограничените и фрагментарни извори. Според Валтер Пол, не може едноставно да се реконструира аварската религија врз основа на податоци за други степски народи од различни периоди. Можни се споредби со религиозните верувања и обреди на современите старотурски и хазарски заедници, особено кога постои и соодветен археолошки материјал, но разликите меѓу Аварите и другите степски империи мора да се земат предвид. Затоа компаративните податоци за степската религија служат првенствено како поширок контекст, а не како директен доказ за верувањата на Аварите.{{sfn|Pohl|2018|p=254–255}} Во византиските извори се зачувани неколку податоци за религиозните практики поврзани со Аварите и со другите степски народи. [[Теофилакт Симоката]], во своето изложување за потеклото на Аварите, забележува дека старите Турци особено го почитувале огнот. Во пошироката византиска претстава за степските народи, магијата била важен елемент. Во 566 г. аварската победа над Франките била припишана на магиски вештини и создавање илузии, додека ''Suda'' известува дека Аварите некогаш ги измамиле римските извидници со создавање вештачки дожд и темнина, со што можеле незабележано да им се приближат. Пол го наведува овој материјал како сведоштво за начинот на кој византиските автори ги претставувале степските народи, а не како сигурен доказ за конкретни аварски магиски практики.{{sfn|Pohl|2018|p=255–256}} Единствениот познат аварски висок свештеник е Bookolabras, за чија титула Теофилакт Симоката дава значење „маѓепсник, свештеник“. Неговата функција е позната поради аферата со една од жените на каганот [[Бајан I|Бајан]], по која Bookolabras избегал. Бајан бил подготвен да ги прекине преговорите со Римјаните доколку бегалецот не му биде предаден. Слична титула, ''kolobros'', е позната и од бугарски натписи и се поврзува со старотурското ''qolobur'', ''qolaguz'' или ''qulavuz'', со значење „водич“ или „водач“. Пол наведува дека ''böqü-qulavuz'' можеби означувало „висок свештеник“.{{sfn|Pohl|2018|p=255–256}} Религиозните обреди имале и политичка функција, особено при заклетвите. Во еден од најзначајните опишани случаи, каганот Бајан го извлекол мечот пред жителите на [[Сингидунум]] и ја изрекол аварската заклетва. Тој повикал врз себе и врз целиот аварски народ уништување со меч, оган од небото, паѓање на околните планини и шуми и излевање на реката Сава доколку неговите намери при изградбата на мостовите преку Сава биле насочени против Римјаните. Потоа се понудил да се заколне и според римскиот обичај, при што се преправал дека со голема почит ги прифаќа книгите со кои требало да се заколне.{{sfn|Pohl|2018|p=256–257}} Заклетвата со меч не била единствена форма на религиозно санкционирање на политичките обврски. Таа била позната и кај [[Прабугари|Бугарите]], додека кај други степски народи се среќаваат различни форми на самопроколнување при заколнување. Во друг случај, според сведоштвото на прогонетиот лангобардски крал [[Пектарит]], аварскиот каган се чувствувал обврзан со заклетва дадена „пред идол“. Овие сведоштва покажуваат дека заклетвите биле поврзани со религиозни санкции и со политичките односи на аварскиот двор.{{sfn|Pohl|2018|p=256–257}} Во поширокиот степски контекст, небесниот бог Тенгри (Tängri) се сметал за највисоко божество кај повеќето пагански степски народи. Теофилакт Симоката пишува дека старите Турци го почитувале како бог оној „што го создал небото и земјата“ и дека нему му жртвувале коњи, говеда и овци. [[Орхонски натписи|Орхонските натписи]] покажуваат дека кај старите Турци Тенгри бил поврзан со владеењето на каганот и со неговото божествено легитимирање. Теофилакт исто така наведува дека старите Турци ги почитувале воздухот и водата и ја славеле земјата. Сепак, нема директен доказ за аварска владетелска идеологија поврзана со Тенгри.{{sfn|Pohl|2018|p=257–258}} Постои и археолошки наод што бил толкуван како можен одраз на Тенгризмот во аварски контекст. Историчарот Иштван Бона предложил дека претстава изгребана на коскен сад од Мокрин можеби го одразува светогледот поврзан со Тенгри. На неа е прикажано дрво со девет гранки, израснато од столб на двоен рид, кое се издига кон Сонцето и Месечината, додека под него пасат говеда. Сепак, Пол смета дека е поверојатно претставите на дрвото во аварската уметност да биле под влијание на доцноантичката иконографија на дрвото на животот. Затоа овој наод не може сигурно да се земе како доказ за Тенгризам кај Аварите.{{sfn|Pohl|2018|p=257–258}} Археологијата дава значајни податоци за погребните обичаи на Аварите, иако археолошките наоди од гробовите првенствено ги покажуваат заедничките традиции и обичаи на заедницата, а не нужно личните религиозни претстави на погребаните. Кај европските Авари била вообичаена [[Инхумација|инхумацијата]]. Починатите често биле положувани во ковчези направени од даски или од издлабени стебла, а ориентацијата на гробовите варирала според периодот, па дури и во рамките на исти периоди. Во некои случаи начинот на уредување на гробот остава впечаток на внимателно уреден „животен простор“ како последно место за престој на покојникот.{{sfn|Pohl|2018|p=258–259}} Прилозите во гробовите биле распространети. Особено често било положувано месо, иако неговиот вид, квалитет и зачуваност значително се разликувале меѓу различните гробишта. Погребувањето коњи, исто така, било релативно често кај Аварите. Во гробот можел да биде положен цел коњ или само негови делови, а во некои случаи коњот бил кремиран на местото на погребот и неговите остатоци биле положени заедно со покојникот.{{sfn|Pohl|2018|p=259}} Аварите вложувале значителни средства во прилозите во гробовите, а богатите погребувања можат да содржат големи количества злато и сребро. Сепак, во споредба со централноазиските степи, кај Аварите не се потврдени големи кургани со подземни комори, богато украсени гробници со фрески, камени статуи или надгробни натписи. Пол затоа ја оценува нивната меморијална култура како релативно скромна. Документ од 808 г. споменува ''tumuli'', односно гробни могили, кај аварските населби во близина на езерото Нојзидл, но археолошките истражувања не потврдиле големи кургани од типот познат во други делови на степата.{{sfn|Pohl|2018|p=259}} Христијанството било присутно меѓу дел од населението во рамките на Аварскиот каганат, но аварската елита останала паганска до воспоставувањето на франкската власт. Кога Бајан требало да се заколне на Библијата, најнапред морало да му биде објаснето значењето на книгата. Мисионерските обиди во VII и VIII век немале значаен успех. Меѓу оние што планирале или презеле мисионерски активности кон Словените и Аварите биле [[Колумбан]] околу 610 г., [[Амандус]], [[Емерам]] и [[Руперт]].{{sfn|Pohl|2018|p=260–261}} Аварите прифаќале верска разновидност меѓу потчинетото население. Особено значајни се христијанските заедници поврзани со таканаречената Кестељска култура околу езерото [[Балатон]]. Најочигледен археолошки доказ е базиликата во тврдината Фенекпуста. Во гробовите од Кестељ–Фенекпуста се пронајдени дискообразни фибули со христијански мотиви, кои Пол ги поврзува со поклонички спомени од Палестина. Христијански заедници постоеле и на други места, вклучувајќи ги Саварија и околината на Сопијана.{{sfn|Pohl|2018|p=261–262}} Сепак, христијанските предмети пронајдени во гробовите од аварскиот период не можат сами по себе да се сметаат за доказ дека нивните носители биле христијани. Фибулите, ампулите, светилките, крстовите и другите предмети со христијанска симболика можеле да бидат прифатени и како егзотични или магиски предмети. Христијанската симболика можела да биде вклучена во нехристијанскиот светоглед без нужно да претставува прифаќање на христијанството. Во такви услови можел да се појави синкретизам со христијански елементи.{{sfn|Pohl|2018|p=261–262}} Аварската елита започнала да го прифаќа христијанството под франкска власт по освојувањето во 796 г. Некои аварски првенци биле крстени и добиле христијански имиња, меѓу кои Абрахам и Теодор. Сепак, мисионерските резултати биле ограничени. Дури околу средината на IX век Франките успеале да воспостават пофункционален црковен центар за Панонија во Мосапурц ([[Залавар]]), во близина на Кестељ. Можно е губењето на сакралните политички традиции да придонело за брзото исчезнување на Аварите од историските извори.{{sfn|Pohl|2018|p=262}} == Наводи == {{наводи|2}} === Извори === {{cite book| last = Pohl| first = Walter| title = The Avars: A Steppe Empire in Central Europe| publisher = Cornell University Press| year = 2018| location = Ithaca and London| isbn = 978-0-8014-4210-0| translator-last = Sayers| translator-first = William| language = en| orig-year = 1988| orig-language = de| orig-title = Die Awaren: Ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567–822 n. Chr.}} == Надворешни врски == * {{Commons category-inline|Eurasian Avars}} {{Туркиски народи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Туркиски народи]] [[Категорија:Народи во Русија]] [[Категорија:Народи во Азербејџан]] [[Категорија:Прво Бугарско Царство]] [[Категорија:Византија во 6 век]] [[Категорија:Голема преселба на народите]] scg01f0y5ljo0ngcwporkrcnmv50n5y 5628249 5628248 2026-09-13T15:59:14Z Buli 2648 /* Религија и обреди */ 5628249 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |conventional_long_name = Панонски Авари |common_name = Авари |status = Царство |government_type = [[Ханат]] |common_languages = {{plainlist| *[[Прасловенски јазик]] (''late language franca'')<ref>{{Наведено списание|last1=Curta|first1=Florin|year=2004|title=The Slavic ''language franca'' (Linguistic Notes of an Archeologist Turned Historian)|url=https://www.academia.edu/227792|format=PDF|journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est|volume=31|issue=1|page=132}}</ref> *[[Туркиски јазици|Туркиски]], [[Монголски јазик|монголски]] или [[тунгуски јазици]] (можно, делумно)<ref name="Curta">{{Наведено списание |last=Curta |first=Florin |author-link=Florin Curta |date=2004 |title=The Slavic language franca (Linguistic notes of an archaeologist turned historian) |url=https://www.academia.edu/227792 |journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est |volume=31 |issue= |pages=125–148 |doi= 10.1163/187633004X00134|access-date=29 May 2015 |quote=By contrast, there is very little evidence that speakers of Slavic had any significant contact with Turkic. As a consequence, and since the latest stratum of loan words in Common Slavic is Iranian in origin, [[Johanna Nichols]] advanced the idea that the Avars spoke an Iranian, not a Turkic language.}}</ref><ref name=Helimski2004>{{Наведено списание|last1=Helimski|first1=E|year=2004|title=Die Sprache(n) der Awaren: Die mandschu-tungusische Alternative|journal=Proceedings of the First International Conference on Manchu-Tungus Studies, Vol. II|pages=59–72}}</ref><ref name="academia1">{{Наведено списание|url=https://www.academia.edu/14286788|title=Tungusic Historical Linguistics and the Buyla (a.k.a. Nagyszentmiklós) Inscription|first=José Andrés Alonso de la|last=Fuente|date=|website=academia.edu}}</ref> *[[Согдијски јазик|Согдијски]]<ref name="Harmatta">{{Наведено списание|last= Harmatta|first= János|title= Sogdian Inscriptions on Avar Objects|journal= Acta Orientalia Academiae Scientarium Hung.|volume= XLVIII|issue= 1–2|pages= 61–65|year=1995|jstor= 43391205}}</ref>}} |capital = |religion = Првично [[шаманизам]] и [[анимизам]], [[христијанство]] по 796 година |year_start = 567&nbsp; |event1 = Поразени од [[Пепин Италијански]] |date_event1 = 796 |year_end = &nbsp;по 822 година<ref>Carl Waldman & Catherine Mason, 2006, ''Encyclopedia of European Peoples, Volume 2'', New York: Infobase Publishing, p. 769.</ref> |p1 = Ломбарди |flag_p1 = |p2 = Гепиди |flag_p2 = |p3 = Историја на Хуните |s1 = Франкија |flag_s1 = Frankish Empire 481 to 814-mk.svg |s2 = Прво Бугарско Царство |image_s2 = | image_map = {{Eurasia 576 CE|center|||Map of the Avar Khaganate in Eurasia.png|none}} | image_map_caption = {{center|Аварскиот Каганат ({{Colorsample|#6B8E23}}) и главните современи политички единици {{circa|576}} }} | image_map2 = Avar Khaganate Map 602.png | image_map2_caption = Аварскиот Каганат и околните области {{circa|602}}. | image_map2_size = 300 |leader1 = {{plainlist| *[[Бајан I]] (562–602) *[[Бајан II]] (602–617) *(''Names&nbsp;unknown''&nbsp;617&nbsp;–&nbsp;c.&nbsp;802) *[[Зодан]] ([[flourished|fl.]] 803) *[[Теодор Абу-Кура|Теодор]] (? – 805)<ref>Some sources claim that Khagan Theodorus and his predecessor Zodan were one and the same; that is, Zodan assumed the name Thedours after converting to Christianity.</ref> *[[Аврам (аварски хаган)|Аврам]] (fl. 805) *[[Исак (аварски хаган)|Исак]] (? – ?)<ref>The name of Khagan Isaac appears to have been corrupted into Latin as ''Canizauci princeps Avarum'' ("Khagan Isaac, Prince of the Avars").</ref> }} |year_leader1 = |title_leader = [[Хаган]] |demonym= |area_km2= |today=}} [[File:Coins of the Avars 6th-7th centuries CE imitating Ravenna mint types of Heraclius.jpg|thumb|Кованици на Аварите од 6-ти–7 век, кои наликуваат на кованиците на [[Равена]] од [[Хераклиј]].<ref>[https://www.cngcoins.com/Coin.aspx?CoinID=133085 CNG Coins]</ref>]] '''Авари''' — евроазиски номади за кои сѐ уште нема официјална потврда од каде точно потекнуваат,<ref name="EB_Avar">{{Наведена мрежна страница |url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/45428/Avar |title=Avar |last1= |first1= |last2= |first2= |date= |website=[[Encyclopædia Britannica Online]] |publisher=[[Encyclopædia Britannica (company)|Encyclopædia Britannica]] |access-date=May 14, 2015 |quote=Avar, one of a people of undetermined origin and language...}}</ref><ref name=EOBE>{{Наведена книга |last=Frassetto |first=Michael |last2= |first2= |authorlink1= |authorlink2= |title=Encyclopedia of Barbarian Europe: Society in Transformation |language= |url=https://books.google.com/books?id=yW-GfElbafQC |accessdate=28 May 2015 |date=1 January 2003 |publisher=[[ABC-CLIO]] |location= |isbn=1576072630 |pages=54–55 |quote="The exact origins of the Avars remain uncertain..."}}</ref><ref name=WM>{{Наведена книга |last=Waldman |first=Carl |last2=Mason |first2=Catherine |authorlink1= |authorlink2= |title=Encyclopedia of European Peoples |language= |url=https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC |accessdate=5 May 2013 |year=2006 |publisher=[[Infobase Publishing]] |location= |isbn=1-4381-2918-1 |pages=46–49 }}</ref><ref name="Beckwith390">{{harvnb|Beckwith|2009|pp=390–391}}: "... the Avars certainly contained peoples belonging to several different ethnolinguistic groups, so that attempts to identify them with one or another specific eastern people are misguided."</ref><ref name="Kyzlasov">{{harvnb|Kyzlasov|1996|p=322}}: "The Juan-Juan state was undoubtedly multi-ethnic, but there is no definite evidence as to their language... Some scholars link the Central Asian Juan-Juan with the Avars who came to Europe in the mid-sixth century. According to widespread but unproven and probably unjustified opinion, the Avars spoke a language of the Mongolic group."</ref> иако се претпоставува дека имаат туркиско потекло. Овој народ живеел покрај [[Панонска низина|Панонската низина]] во околу [[6 век]] до [[9 век]],<ref name="Pohl26">Walter Pohl, ''Die Awaren: ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567–822 n. Chr'', C.H.Beck (2002), {{ISBN|978-3-406-48969-3}}, p. 26-29.</ref> каде имал изградено своја [[држава]], позната во историографијата како '''Аварски Каганат'''. Најголем нивни поход бил [[Опсада на Цариград (626)|Опсадата на Цариград]] од [[7 век]]. Во почетокот на [[8 век]], Аварите доживеале голем пораз од страна на [[Список на франкиски кралеви|франкискиот]] крал [[Карло Велики]], каде по таа битка нивната [[држава]] започнала да се распаѓа. Со доаѓањето на [[Стари Словени|Словените]], се претпоставува дека голем дел се преточиле во нив. Денеска, постојат [[Кавкаски Авари]] кои живеат во [[Русија]] и [[Азербејџан]].<ref>Historija Naroda Jugoslavije- IZDAVACKO PODUZECE „SKOLSKA KNIGA“ZAGREB</ref><ref>Аварски каганат- Јован Ковачевиќ</ref><ref>Историја на Византија- Георге Острогорски</ref> Јазикот или јазиците што ги зборувале Аварите денес се непознати.<ref name="EB_Avar"/><ref name=WM/><ref name="Beckwith390"/><ref name="Kyzlasov"/> Класичниот филолог Самуел Садецки-Кардош наведува дека повеќето од зборовите на Аварите употребени истовремено со латински или грчки текстови, се чини дека имаат потекло од монголскиот јазик.{{sfn|Szadeczky-Kardoss|1990|p=221}} Други теории сметаат дека има тунгуско потекло.<ref>{{наведени вести|url=https://sarkoboros.net/2014/09/helimski-early-european-avars-were-in-part-tungusic-speakers/|title=Helimski: Early European Avars were (in part) Tungusic speakers|date=2014-09-08|work=SARKOBOROS|access-date=2017-08-05|language=en-US|archive-date=2017-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805183016/https://sarkoboros.net/2014/09/helimski-early-european-avars-were-in-part-tungusic-speakers/|url-status=dead}}</ref> Според Садецки-Кардос, многу од титулите и редовите што ги користеле панонските Авари ги користеле и Туркијците, [[Прабугари]]те, [[Ујгури]]те и Монголците, како на пример каган, кан, кадхан, тудун, тархан и хатун.{{sfn|Szadeczky-Kardoss|1990|p=221}} Меѓутоа, постојат докази дека владејачките кланови зборувале на различни јазици, како кавкаски,<ref name=WM/> ирански,<ref name="Curta">{{Наведено списание |last=Curta |first=Florin |author-link=Florin Curta |date=2004 |title=The Slavic language franca (Linguistic notes of an archaeologist turned historian) |url=http://www.academia.edu/227792/The_Slavic_language_franca_Linguistic_notes_of_an_archaeologist_turned_historian_ |journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est |volume=31 |issue= |pages=125–148 |doi= |access-date=29 May 2015 |quote=By contrast, there is very little evidence that speakers of Slavic had any significant contact with Turkic. As a consequence, and since the latest stratum of loan words in Common Slavic is Iranian in origin, [[Johanna Nichols]] advanced the idea that the Avars spoke an Iranian, not a Turkic language.}}</ref> тунгуски,<ref name=Futaky2001>{{Наведена книга|last=Futaky|first=I.|title=Nyelvtörténeti vizsgálatok a Kárpát-medencei avar-magyar kapcsolatok kérdéséhez. Mongol és mandzsu-tunguz elemek nyelvünkben|year=2001|location=Budapest|language=hu}}</ref><ref name=Helimski2000a>{{Наведена книга|last=Helimski|first=Eugene|title=Folia Orientalia 36 (Festschrift for St. Stachowski)|year=2000|pages=135–148|authorlink=Eugene Helimski|language=ru|chapter=Язык(и) аваров: тунгусо-маньчжурский аспект}}</ref><ref name=Helimski2000b>{{Наведено списание|last=Helimski|first=Eugene|title=On probable Tungus-Manchurian origin of the Buyla inscription from Nagy-Szentmiklós (preliminary communication)|journal=Studia Etymologica Cracoviensia|year=2000|issue=5|pages=43–56}}</ref><ref name=":1">{{Наведено списание|date=2016-11-12|title=Kettős honfoglalás|url=https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Kett%C5%91s_honfoglal%C3%A1s&oldid=18133161|journal=Wikipédia|language=hu}}</ref> унгарски и туркиски.<ref name="eou">[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CA%5CV%5CAvars.htm Avars] at the [[Encyclopedia of Ukraine]]</ref><ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://books.google.co.ma/books?id=I-RTt0Q6AcYC&redir_esc=y|title=Hungarians and Europe in the Early Middle Ages: An Introduction to Early Hungarian History|last=Róna-Tas|first=András|date=1999-01-01|publisher=Central European University Press|year=|isbn=9789639116481|location=|pages=116|language=en|via=}}</ref> Неколку научници сугерираат дека [[Прасловенски јазик|прасловенскиот јазик]] станал [[лингва франка]] на Аварскиот каганат.<ref name=Curta2004>{{Наведено списание|last1=Curta|first1=Florin|year=2004|title=The Slavic ''language franca'' (Linguistic Notes of an Archeologist Turned Historian)|url=http://www.academia.edu/227792/The_Slavic_language_franca_Linguistic_notes_of_an_archaeologist_turned_historian_|format=PDF|journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est|volume=31|issue=1|pages=132–148}}</ref> Според Ѓула Ласло, кон крајот на [[9 век]] панонските Авари зборувале со разни стари унгарски јазици, со што формирале аваро-унгарски континуитет со тогаш новодојдените [[Унгарци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/historia/82-01/ch01.html|title=História 1982-01{{!}}Digitális Tankönyvtár|website=www.tankonyvtar.hu|language=hu-HU|access-date=2016-11-30}}</ref> == Потекло == Аварите спаѓале во туркиската група на народи кои кон средината на [[6 век]] биле потиснати од [[Западнотуркиски Ханат|Западните Туркијци]] и се преселиле од [[Средна Азија]] во подунавјето поточно во [[Панонија]]. Тука покориле повеќе разнородни племиња меѓу кои имало [[Стари Словени|Словени]], [[Прабугари]], [[Хуни]] и создале своја [[држава]] наречена [[Аварски каганат]]. Тие живееле во родовско уредување. Кај нив владеела воена [[демократија]]. Племињата предводени од своите старешини претставувале посебни единици во војската која била поделена на единици од [[1000]] до [[10000]] [[Војник|војници]]. [[Плен]]от од воените походи, даноците кон [[Византија]] како и даноците од поробените [[народ]]и создале цврста основа за одделување според имотната состојба на родовските и племенските [[Старешина|старешини]]. [[Патријархат|Патријархалното]] ропство добива постојан облик во аварското [[општество]]. Тоа ни го покажува и постапувањето со заробениците од војните на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]]. Според легендата на [[Свети Димитриј Солунски|Св. Димитрија]]: „''за неколку десетици години се создало ново племе со нов племенски поглавар според нивниот обичај''“. [[Аварски каганат|Аварскиот каганат]] претставувал „''држава''“ во која Аварите биле доминантни а останатите [[племе|племиња]] биле поробени маси. Аварската [[војска]] била цврсто обединета под водство на [[кагано]]т а аварската [[коњаница]] била многу посилна од словенската [[пешадија]]. == Историја == === Создавањето на Аварскиот каганат === Кон средината на [[6 век]] Аварите упаднале во [[Панонија]] и формирале своја држава наречена [[Аварски каганат]]. Во неа влегле многу разнородни племиња кои Аварите ги потчиниле меѓу кои имало [[Стари Словени|Словени]], [[Хуни]] и [[Прабугари]]. Аварите биле доминантни во [[каганат]]от а другите [[племе|племиња]] им биле потчинети. На чело на каганатот стоел [[каган]] кој раководел со аварската војска а под негова контрола биле и војските на потчините племиња. Аварите имале околу [[20000]] [[војник|војници]] а со приклучување на [[Хуни]]те, [[Прабугари]]те и [[Стари Словени|Словените]] вкупно броеле 50000 војници. [[Византија]] се наоѓала под постојан притисок на Аварите во средното [[Дунав|Подунавие]]. Борбите меѓу [[Византија]] и Аварите започнала преку премините на реките [[Сава]] и [[Дунав]]. По тригодишна опсада аварскиот каган Бајан во 582 година го освоил [[Сирмиум]]. Така започнал походот кон [[Цариград]]. [[Податотека:East Roman.jpg|thumb|300px|Европа околу 600 година]] === Походот кон Цариград === По падот на [[Сирмиум]] и смрта на царот [[Тибериј]] во [[582]] година за време на владеењето на [[цар]]от Маврикуј продолжиле [[Византија|Византиско]]-аварските војни, кои завршиле со опсдата на [[Солун]] во [[586]] година. „''За тоа како е освоен јасно изложува ценетиот Менадер''“ ова го обајаснува [[Теофилакт Симоката]] во врска со паѓањето на Сирмиум. Аварите поставувале тешки услови за [[Византија]]. Аварскиот [[каган]] барал од [[Цариград]] [[слон]]ови кои подоцна ги вратил, а за возврат барал зголемување на данокот од 80000 на [[100000]] [[златник|златници]]. Поради овие барања во [[584]] година избила нова [[војна]] меѓу [[Византија]] и Аварите. Со оваа војна може да се поврзе и опсадата на [[Солун]] од страна на [[5000]] [[Стари Словени|Словени]] која претрпела неуспех. Прв град кој бил на удар на аварските напади бил [[Сингидурум]]. Во оваа аварска офанзива бил заземен градот Августа кој се наоѓал на брегот на [[реките]] [[Огуста]] и [[Дунав]] во денешна [[Бугарија]]. Бил заземен [[Виминациум]] и бил опседнат Анхијал а нивната околина била опустошена и запалена. Поради ова [[цар]]от Маврикиј решил да преговара со Аварите. Било испратено пратеништво кое го предводеле [[сенатор]]от Елпидиј и старешината на царската гарда Коментиол. Ова пратеништво немало успех. Во [[585]] година во [[Цариград]] пристигнал [[каган]]овиот преговарач Таргитиј кој барал [[данок]]от да се зголеми на две години за 100,000 златници. Барањето било прифатено и бил постиганат мир. Во [[586]] година, [[Стари Словени|Словени]]те од [[Влашка]] провалиле во [[Тракија]] и ја опустошиле но биле поразени кај реката Ергинија. Овој упад на Словените било причина за нови непрјателства. „''Каганот ги викнал кон себе сите неверници од Склавиниите и кон Словените ги придружил [[варвари]]те од другите племиња''“. Така велел [[писатело]]т на чудата на [[Свети Димитрија Солунски|Св. Димитрија Солунски]]. Во [[Солун]] се наоѓала малку војска која била неискусна. Првиот ден опсадниците вршеле грабежи по околината на [[Солун]] но наредниот ден настанал глад. [[Трет]]иот [[ден]] биле донесени воени справи, но настанал судир меѓу самите Авари. Дошла група на бегалци. Не успеал обидот за заземање на Касандриската капија. Седмиот ден настанало затишје. Осмиот ден стигнале нови бегалци кои барале прибежиште во [[град]]от за да се заштитат од [[чума]]та која започнала да владее меѓу аварските војници. Набрзо започнало повлекување на аварските војници кои оставиле зад себе многу [[оружје]] и [[роб]]ови. Во летото [[558]] година, аварскиот [[каган]] испратил словенски чети да ја пустошат [[Тракија]]. [[Византија|Византискиот]] војсководец Коментиол успеал на Словените да им преземе дел од пленот. Аварската војска ја заземала и разрушила Рацијарија (Арчар на [[Дунав]] во [[Бугарија]]), Бононија ([[Видин]]), Аквис ([[Видовград]] кај [[Неготино]]), Дуросторум (кај [[Силстира]] во [[Бугарија]]) и Тропајон (Акадмилиси меѓу Констанца и Силистрија). Првиот пораз Аварите го доживеале кај [[град]]от Томис. [[Византија|византиската]] [[војска]] броела 40,000 регрути кои ја бранеле линијата Чернодава-Констанса. Со одредот раководел хипостратегот Мартин. Тој го спасил [[град]]от Томис од разурнување. [[Војна]]та траела до [[587]] година а главното жариште била [[Тракија]]. Во заробеништво на Аварите паднал градителот на византиските воени справи Буса кој ги поучил да изградат опсадни справи. [[Византија|византиските]] команданти Каст и Ансимут биле заробени од Аварите и за нив бил нуден [[откуп]] од голема количина на [[злато]]. На местото на Коментиол за воен стратег бил поставен Јован Мистиг а за хипостатег Лангобард Дроктон. Одлучната битка се водела кај [[Адријанопол]] ([[Едрене]]), каде што [[Византија|византиската]] [[војска]] ја извојувала победа над Аварите и тие се повлекувале преку [[Дунав]]. Во [[558]] година биле обновени непријателствата и Аварите ги нападнале [[Скитија]] и [[Мизија]] а во следниот напад заедно со [[Стари Словени|Словени]]те ја заземале [[Тесалија]], [[Хелада]], Стар [[Епир]], [[Атика]], Евбојаи стигнале на [[Пелопонез]]. Кон крајот на [[591]] и почетокот на [[592]] година, царот [[Маврикиј]] склучил мир со [[Персија|Персијците]] за да ја префрли војската на [[Балкан]]от. За да се одржи мирот на Аварите им бил плаќан данок сè до [[593]] година кога [[каган]]от побарал зголемување на данокот кое барање Византијците го одбиле и започнала нова [[војна]]. === Новата војна со Византија === [[Податотека:Avari pljene balkanske zemlje, K. Mandrović (1885).jpg|мини|лево|Аварите ги ограбуваат балканските земји]] Како и во претходната [[војна]] борбите започнале околу [[Сингидунум]]. Аварската [[коњаница]] морала да ги премине [[Дунав]] и [[Сава]]. [[Каганот]] им наредил на Словените да градат [[Чамец|чамци]] кои населението на [[Сингидунум]] ги спалувало. Аварите успеале да поминат една од [[Река|реките]] и го опколиле [[град]]от. Меѓутоа каганот наредил повлекување на [[војска]]та и таа се повлекла во [[шатор]]ите. [[Војска]]та се улогорила во [[Сирмиум]]. Војската ја преминала Сава кај Сирмиум и се поделила во два дела. Едниот дел тргнал во грабеж со намера да сее страв и со него раководел аварскиот војсководач Самур. Вториот дел бил под команда на самиот [[каган]] и за пет дена стигнал до Бононија. Од Бононија ги продолжил нападите сè до Хераклеја на [[Мраморно Море|Мраморното Море]]. Тука Аварите уништиле еден дел од царската [[коњаница]] и ја запалиле [[црква]]та посветена на маченицата Гликерија. Со овој напад Аварите за првпат непосредно го загрозуваат [[Цариград]]. Потоа Аварите ја запоседнале [[тврдина]]та Чорлу кај Хераклеја. Опсадата траела до [[есен]]. Еден од [[Византија|византиските]] [[офицер]]и намерно дозволил Аварите да го заробат и да му го пронајдат [[писмо]]то во кое пишувало дека [[цар]]от Маврикиј планирал изненаден поход против Аварите. [[Стартег]]от Приск водел [[борба]] со Словените на долен [[Дунав]] и тргнал во офанзива на левиот брег. Победите над словенските племенски водачи Ардагаст и Мусокија изразиле недоверба кај аварскиот [[каган]]. [[Цар]]от Маврикиј го сменил стартегот Приск, а за нов заповедник го поставил неговиот брат Петар. Поради бунтот на византиските војници Приск ги пренел војниците на десниот брег на [[Дунав]]. Ова било причина за доаѓање на аварско пратеништво во Пирсковиот [[логор]]. Меѓу Аварите имало и такви кои не сакале [[војна]]. Ова струја ја предводел кагановиот [[пратеник]] Таргитиј. Кај [[каган]]от како пратеник отишол [[доктор]]от Теодор кој го одвратил од [[војна]]та. Пирск им испорачал на Аварите 5,000 заробени [[Словени]], но ова наишло на отпор во [[цариград]]скиот двор. Следната [[595]] година операциите против Аварите ги предводел братот на царот Петар. Тој водел борби со [[Стари Словени|Словени]]те во долна [[Мизија]], околу Марцианапол и византиската војска избила на [[Дунав]] кај градот Асемон на брегот на реката Асма кај Никополис. Тука тие изгубиле една битка со [[Прабугари]]те кои биле аварски поданици. [[Војна]]та со Словените доживеала пораз и довело до нови промени во војниот врв на чие чело повторно застанал стратегот Приск. Во [[596]] година од Астик Приск избил на [[Дунав]] и стигнал во Горна Нова. По неуспешните преговори со Аварите војната продолжила. Повторно прв на удар на Аварите бил [[Сингидиунум]]. Аварите го срушиле [[Сингидунум]] и извршиле масовно преселување на [[население]]то во [[Сирмиум]]. [[Византија|Византиската]] [[војска]] се префрлила на ада Синг, а од таму во [[Цариград]] каде започнале нови преговори со [[каган]]от. Бидејќи [[каган]]от се заканувал дека ќе ги уништи [[Византија|Византиските]] [[градо]]ви Пирск го испратил својот помошник Гудиин во Сингидунум. Аварите поставиле обрач од запрежни коли кој не ги издржал нападите. Следната [[597]] година, Аварите тргнале преку [[Мизија]] и [[Тракија]] кон [[Црно Море]] и [[Цариград]]. Во овој напад била погодена провинцијата [[Далмација]] во која Аварите срушиле 40 [[Тврдина|тврдини]] и [[град]]от Вонке. Гудуин пратил 2,000 хоплити да ја следат аљварската војска , тие фатиле тројца пијани Авари кои го издале местото каде што го собрале пленот и Гудуин им го собрал пленот и му го испратил на стратегот Приск. „За осумнаесет и повеќе месеци измеѓу Ромеите и варварите на [[Дунав]] не се случило ништо што било врено да се спомене. Во есента [[599]] година [[каган]]от со [[војска]] продрел до [[кастум]]от Томеа, каде што аварската војска презимила. Царската војска пред [[Велигден]] патила од глад а каганот, кога слушнал за тоа чудо побарал од стратегот Приск коли на кои ќе испрати намирници за [[поклон]] за да може војската среќно да ги проведе празниците. За возврат Приск му дал на каганот [[бибер]], разни мириси [[цимет]] и др. Војсководецот Коментиол бил поставен за командант на [[војска]]та која тргнала кон Никополеза да се судрат со Аварите. Во Долна [[Мизија]] на [[река]]та Јантрос, Аварите го поразиле одредот на Коментиол. Потоа паднала [[тврдина]]та Дризипера. Меѓу Аварите се појавила чума која одземала животи на седум каганови [[син]]ови. Дошло до преговори во [[тврдина]]та Дризипера каде што бил сколопен мир. [[Дунав]] повторно станал граница меѓу [[Византија|Византиското]] царство и [[Каганат]]от. [[Византија]] добила право да поминува преку [[Дунав]] и да се бори против [[Стари Словени|Словените]]. [[Византија]] го зголемила данокот од 100000 на 120000 златници. Но веќе во [[600]] год. [[Византија]] го раскинала договорот. [[Маврикиј Тибериј (владетел)|Царот Маврикиј]] испратил војска на левиот брег на [[Дунав]], стратегот Приск ја преземал врховната команда. Дошло до нова битка во која загинале 300 [[Византија|византиски]] [[Војник|војници]], и 4000 аварски војници. И на крајот борбата завршила со пораз на Аварите. После [[десет]] дена дошло до нов судир. Аварите повторно биле поразени и се повлекле на [[Тис]]а. На Тиса се одиграле две битки во кои [[Византија|Византијците]] извојувале победа. После битката [[Тиса]] ја преминале 4000 војници кои влегле во три гепидски села каде убиле 30000 луѓе и се вратиле назд со плен. После битката Авариете повторно навалиле на [[Тиса]] каде повторно доживеале пораз. По победата над Аварите [[Византија|византиската]] војска заробила околу 3000 Авари, 8000 [[Словени]] 3200 Гепиди и останати [[варвари]]. Приск ги испратил заробениците во Томеа кај Рацијарија поради што било испратено аварско пратеништво во [[Цариград]] кое го натерало царот Маврикиј да ги ослободи заробениците и бил постигнат [[мир]]. Во [[601]] год. царевиот брат Петар станал стратег на [[Европа]] и со војска избил на [[Дунав]] во Паластол, а во есен се префрил во [[Дарданија]] бидејќи дознал дека се собрал нов аварски одред под водство на војсководецот Апсих. Дошло до преговори меѓу стратегот Петар и Апсих и се договориле [[Византија|Византијците]] да се повлечат во [[Тракија]], а Аварите во [[каструм]]от [[Константиол]]. Во [[602]] год. [[Византија|Византијците]] биле известени дека [[каган]]от планира нов напад на [[Цариград]]. Стратегот Петар се спремил за војна против [[Стари Словени|Словени]]те кои биле под аварска власт. На чело на флотата што што преминувала преку [[Дунав]] бил поставен Стрибон Бон, а на чело на војската хипостратегот Гудуин. Гудуин извојувал значајни победи над [[Словени]]те. Дошло до аварско –византиски сојуз против [[Стари Словени|Словени]]те. === Сојузот на Аварите и Византија против Словените === Во овој поход Аварите ги уништиле и раселиле [[Анти]]те чиешто име не се помнува веќе во изворите. Во меѓувреме дошло до одредени судири меѓу аварските кланови и еден дел од нив побегнале на територија на [[Византија]]. Во редовите на византиската војска дошло до побуна на која ја предводел центурионот Фока кој станал нов [[император]]. За време на [[цар]]от Фока владеел мир меѓу [[Византија]] и Аварите. Тој го зголемил данокот од 120000 златници на 200000 златници. [[Византија|Византиската]] [[војска]] се префрлила кон [[исток]] да се бори против [[Сасанидско Царство|Персијците]]. Аварите заедно со [[Словените]] започнале да навлегуваат на [[Балкан]]от и да пустошат. „На едно место скитските Хариби (Авари), правејќи се мирни, разбојнички ограбувале, а на друго место волците [[Словени]] застанувајќи заедно копнената борба ја прошируваат на [[море]]. === Словенско-аварски сојуз против Византија === После поразот кај [[Солун]], словенските племиња побарале помош од Аварите за борба со [[Византија]]. [[Словени|Словенските]] претставници му ветиле на [[каган]]от добар дел од [[плен]]от ако им помогне да го освојат [[Солун]]. Бил постигнат договор меѓу Аварите и [[Словени]]те и [[каган]]от се упатил кон [[Солун]] со еден одред [[коњаница]]. Аварите убиле и заробиле повеќе земјоделци со [[добиток]] и алат. Ова предизвикало паника во [[Солун]]. Неколку години подоцна и самиот [[каган]] пристигнал кај [[Солун]] и го опколил поставувајќи воени справи. На [[град]]от му пристигнала воена помош на чело со префектот Хариј. Кога видел дека не може да го освои [[град]]от, каганот почнал да изнудува дарови, но бил одбиен и заради одмазда ги запалил [[Црква|црквите]] надвор од градот. На крајот граѓаните морале да му удоволат на каганот и тој се повлекол, опсадата траела [[33]] дена. Истата година бил заземен [[Драч]]. Аварите се населиле во [[Драч]]ката и Атинската област. Пред нив Лакедајмонците побегнале во [[Сицилија]] каде се населиле во долината Демен, недалеку од [[Таормина]] и оттаму вршиле постојани поморски напади на Аварите кај [[Драч]]. Првиот аварски напад на [[Цариград]] се случил во [[623]] год. [[Каган]]от и [[цар]]от Ираклиј биле во преговори за [[мир]]. Аварската [[војска]] дошла до [[Теодосиј|Теодосиевиот]] [[ѕид]] и заробиле бројно население и извршиле грабежи. Биле ограбени неколку цркви меѓу кои Св. Кузмaн и Св. Дамјан во Влахерини и Св. Архангел во Промонт. Целиот плен и заробениците биле одведени преку [[Дунав]], а самиот цар Ираклиј едвај се спасил бегајќи во [[Цариград]]. [[Кагано]]т започнал нов напад на [[Цариград]] бидејќи царот Ираклиј заминал во [[Мала Азија]] да се бори со Персијците. Аварската [[војска]] се наоѓала во [[Тракија]]. „Над [[Цариград]] се надвил злокобен виор од [[Тракија]]. Аварски коњаници избиле кај Дуги. Тие сакале да воспостават врски со Персијците под водство на Шахрабараз, на Халкедон. Магистерот Бон испратил [[делегација]] на преговори со Аварите. Меѓутоа обидот за преговори бил без успех. Каганот барал [[храна]] за своите [[Војник|војници]] и граѓаните на [[Цариград]] му испратиле. Петтиот ден од опсадата делегација од граѓани водела преговори за примирје, но Аварите поставиле неприфатливи услови, а тоа било сите граѓани да го напуштат [[Цариград]] со една кошула. Аварите се договориле со Персијците заедно да го заземат предгадието на [[Цариград]]и да ги срушат сите [[Црква|цркви]] и царски приватни [[Куќа|куќи]]. Аварите ја заземале црквата св. [[Богородица]] и тука се утврдиле. Магистерот Бон дал предвремен сигнал за напад и Словените тргнале од реката Барбис во [[напад]]. Биле запалени со таканаречен [[течен оган]] голем број загинале, а преживеаните се правеле мртви или се криеле. Опсадат траела [[9]] дена од [[29]] јули [[626]] год. На крајот Аварите биле поразени. Последиците од поразот биле катастрофални за Аварите. Поразот на Аварите го натерало персискиот војсководец Шахрбараза да се повлече од Халкедон. Дошло до раскол во аварската [[војска]] и голем број Авари избегале во [[Цариград]]. [[Каган]]от наредил да се погубат поглем број [[Стари Словени|Словени]] што ги сметал за виновни за поразот и тоа довело до судири помеѓу Аварите и [[Стари Словени|Словени]]те. „Партите со оган ги пустошат Персијците и Скитите (Аварите) ги убиваат Словените и потоа стануваат убиени и окрвавени со меѓусебно убивање во многу работи се попречени за водење единствена [[борба]].“ === Вториот каганат и Византиското царство === Контактите меѓу [[Каганат]]от и [[Византија]] се обновуваат во [[678]] год. после неуспешната арапска опсада на [[Цариград]]. Истата година [[цар]]от [[Константин IV]] извојувал победоносен [[мир]] кај западните [[крал]]еви кои барале мир и сојуз со [[Цариград]] и му праќале поклони и заедно со нив се јавува и аварскиот [[каган]]. „А царот попуштил на нивните молби и го одобрил мирот како господар. Аварите претставувале опасност за новата [[Прво Бугарско Царство|бугарска држава]]. Еден дел од прабугарските [[клан]]ови под водство на Кубратовиот [[син]] се населил во [[каганат]]от во [[Панонија]] признавајќи ја врховната власт на каганот. Во областа околу [[Сирмиум]], Аварите населиле [[Ромеи|ромејско]] население кое говорело [[Грчки јазик|грчки]] и се измешало со Аварите и [[Прабугари]]те но го задржило [[христијанство]]то. Аварите ова население го сметале за посебно и [[каганот]] за водач им го поставил Кубер кој ја признал врховната власт на каганот. [[Ромеи]]те заедно со останатото население се кренало против Аварите. Во разни битки против Аварите од [[680]] до [[685]] год. На крајот тие ги победиле Аварите и [[каганот]] бил приморан да се повлече на север. Длабоко во внатрешноста на [[Балкан]]от во [[Епир]] се задржал еден помал аварски енклав до крајот на [[8]] век. Од крајот на [[7]] и почетокот на [[8]] век [[каганат]]от не претставувал посебен фактор на [[Балкан]]от. Од [[811]] год. [[Византија|византискиот]] [[цар]] [[Никифор I Цариградски|Никифор]] повел офанзива против [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]]. [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]] собрале на своја страна аварски наемници заедно со [[Стари Словени|Словени]] и во една битка му нанеле тежок пораз на [[Византија|Византиското царство]]. Војската била разбиена а [[Византија|византискиот]] [[цар]] Никифор загинал. Во [[814]] год. на новиот [[цар]] му пристигнала вест за нов напад од страна на [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]] на чија страна имало и Авари но до тоа не дошло поради смрта на [[Прво Бугарско Царство|бугарскиот]] [[цар]] [[Крум]]. == Религија и обреди == Религијата на Аварите е тешко да се реконструира поради ограничените и фрагментарни извори. Според Валтер Пол, не може едноставно да се реконструира аварската религија врз основа на податоци за други степски народи од различни периоди. Можни се споредби со религиозните верувања и обреди на современите старотурски и хазарски заедници, особено кога постои и соодветен археолошки материјал, но разликите меѓу Аварите и другите степски империи мора да се земат предвид. Затоа компаративните податоци за степската религија служат првенствено како поширок контекст, а не како директен доказ за верувањата на Аварите.{{sfn|Pohl|2018|p=254–255}} Во византиските извори се зачувани неколку податоци за религиозните практики поврзани со Аварите и со другите степски народи. [[Теофилакт Симоката]], во своето изложување за потеклото на Аварите, забележува дека старите Турци особено го почитувале огнот. Во пошироката византиска претстава за степските народи, магијата била важен елемент. Во 566 г. аварската победа над Франките била припишана на магиски вештини и создавање илузии, додека ''Suda'' известува дека Аварите некогаш ги измамиле римските извидници со создавање вештачки дожд и темнина, со што можеле незабележано да им се приближат. Пол го наведува овој материјал како сведоштво за начинот на кој византиските автори ги претставувале степските народи, а не како сигурен доказ за конкретни аварски магиски практики.{{sfn|Pohl|2018|p=255–256}} Единствениот познат аварски висок свештеник е Bookolabras, за чија титула Теофилакт Симоката дава значење „маѓепсник, свештеник“. Неговата функција е позната поради аферата со една од жените на каганот [[Бајан I|Бајан]], по која Bookolabras избегал. Бајан бил подготвен да ги прекине преговорите со Римјаните доколку бегалецот не му биде предаден. Слична титула, ''kolobros'', е позната и од бугарски натписи и се поврзува со старотурското ''qolobur'', ''qolaguz'' или ''qulavuz'', со значење „водич“ или „водач“. Пол наведува дека ''böqü-qulavuz'' можеби означувало „висок свештеник“.{{sfn|Pohl|2018|p=255–256}} Религиозните обреди имале и политичка функција, особено при заклетвите. Во еден од најзначајните опишани случаи, каганот Бајан го извлекол мечот пред жителите на [[Сингидунум]] и ја изрекол аварската заклетва. Тој повикал врз себе и врз целиот аварски народ уништување со меч, оган од небото, паѓање на околните планини и шуми и излевање на реката Сава доколку неговите намери при изградбата на мостовите преку Сава биле насочени против Римјаните. Потоа се понудил да се заколне и според римскиот обичај, при што се преправал дека со голема почит ги прифаќа книгите со кои требало да се заколне.{{sfn|Pohl|2018|p=256–257}} Заклетвата со меч не била единствена форма на религиозно санкционирање на политичките обврски. Таа била позната и кај [[Прабугари|Бугарите]], додека кај други степски народи се среќаваат различни форми на самопроколнување при заколнување. Во друг случај, според сведоштвото на прогонетиот лангобардски крал [[Пектарит]], аварскиот каган се чувствувал обврзан со заклетва дадена „пред идол“. Овие сведоштва покажуваат дека заклетвите биле поврзани со религиозни санкции и со политичките односи на аварскиот двор.{{sfn|Pohl|2018|p=256–257}} Во поширокиот степски контекст, небесниот бог Тенгри (Tängri) се сметал за највисоко божество кај повеќето пагански степски народи. Теофилакт Симоката пишува дека старите Турци го почитувале како бог оној „што го создал небото и земјата“ и дека нему му жртвувале коњи, говеда и овци. [[Орхонски натписи|Орхонските натписи]] покажуваат дека кај старите Турци Тенгри бил поврзан со владеењето на каганот и со неговото божествено легитимирање. Теофилакт исто така наведува дека старите Турци ги почитувале воздухот и водата и ја славеле земјата. Сепак, нема директен доказ за аварска владетелска идеологија поврзана со Тенгри.{{sfn|Pohl|2018|p=257–258}} Постои и археолошки наод што бил толкуван како можен одраз на Тенгризмот во аварски контекст. Историчарот Иштван Бона предложил дека претстава изгребана на коскен сад од Мокрин можеби го одразува светогледот поврзан со Тенгри. На неа е прикажано дрво со девет гранки, израснато од столб на двоен рид, кое се издига кон Сонцето и Месечината, додека под него пасат говеда. Сепак, Пол смета дека е поверојатно претставите на дрвото во аварската уметност да биле под влијание на доцноантичката иконографија на дрвото на животот. Затоа овој наод не може сигурно да се земе како доказ за Тенгризам кај Аварите.{{sfn|Pohl|2018|p=257–258}} Археологијата дава значајни податоци за погребните обичаи на Аварите, иако археолошките наоди од гробовите првенствено ги покажуваат заедничките традиции и обичаи на заедницата, а не нужно личните религиозни претстави на погребаните. Кај европските Авари била вообичаена [[Инхумација|инхумацијата]]. Починатите често биле положувани во ковчези направени од даски или од издлабени стебла, а ориентацијата на гробовите варирала според периодот, па дури и во рамките на исти периоди. Во некои случаи начинот на уредување на гробот остава впечаток на внимателно уреден „животен простор“ како последно место за престој на покојникот.{{sfn|Pohl|2018|p=258–259}} Прилозите во гробовите биле распространети. Особено често било положувано месо, иако неговиот вид, квалитет и зачуваност значително се разликувале меѓу различните гробишта. Погребувањето коњи, исто така, било релативно често кај Аварите. Во гробот можел да биде положен цел коњ или само негови делови, а во некои случаи коњот бил кремиран на местото на погребот и неговите остатоци биле положени заедно со покојникот.{{sfn|Pohl|2018|p=259}} Аварите вложувале значителни средства во прилозите во гробовите, а богатите погребувања можат да содржат големи количества злато и сребро. Сепак, во споредба со централноазиските степи, кај Аварите не се потврдени големи кургани со подземни комори, богато украсени гробници со фрески, камени статуи или надгробни натписи. Пол затоа ја оценува нивната меморијална култура како релативно скромна. Документ од 808 г. споменува ''tumuli'', односно гробни могили, кај аварските населби во близина на езерото Нојзидл, но археолошките истражувања не потврдиле големи кургани од типот познат во други делови на степата.{{sfn|Pohl|2018|p=259}} Христијанството било присутно меѓу дел од населението во рамките на Аварскиот каганат, но аварската елита останала паганска до воспоставувањето на франкската власт. Кога Бајан требало да се заколне на Библијата, најнапред морало да му биде објаснето значењето на книгата. Мисионерските обиди во VII и VIII век немале значаен успех. Меѓу оние што планирале или презеле мисионерски активности кон Словените и Аварите биле [[Колумбан]] околу 610 г., [[Амандус]], [[Емерам]] и [[Руперт]].{{sfn|Pohl|2018|p=260–261}} Аварите прифаќале верска разновидност меѓу потчинетото население. Особено значајни се христијанските заедници поврзани со таканаречената Кестељска култура околу езерото [[Балатон]]. Најочигледен археолошки доказ е базиликата во тврдината Фенекпуста. Во гробовите од Кестељ–Фенекпуста се пронајдени дискообразни фибули со христијански мотиви, кои Пол ги поврзува со поклонички спомени од Палестина. Христијански заедници постоеле и на други места, вклучувајќи ги Саварија и околината на Сопијана.{{sfn|Pohl|2018|p=261–262}} Сепак, христијанските предмети пронајдени во гробовите од аварскиот период не можат сами по себе да се сметаат за доказ дека нивните носители биле христијани. Фибулите, ампулите, светилките, крстовите и другите предмети со христијанска симболика можеле да бидат прифатени и како егзотични или магиски предмети. Христијанската симболика можела да биде вклучена во нехристијанскиот светоглед без нужно да претставува прифаќање на христијанството. Во такви услови можел да се појави синкретизам со христијански елементи.{{sfn|Pohl|2018|p=261–262}} Аварската елита започнала да го прифаќа христијанството под франкска власт по освојувањето во 796 г. Некои аварски првенци биле крстени и добиле христијански имиња, меѓу кои Абрахам и Теодор. Сепак, мисионерските резултати биле ограничени. Дури околу средината на IX век Франките успеале да воспостават пофункционален црковен центар за Панонија во Мосапурц ([[Залавар]]), во близина на Кестељ. Можно е губењето на сакралните политички традиции да придонело за брзото исчезнување на Аварите од историските извори.{{sfn|Pohl|2018|p=262}} == Наводи == {{наводи|2}} === Извори === {{cite book| last = Pohl| first = Walter| title = The Avars: A Steppe Empire in Central Europe| publisher = Cornell University Press| year = 2018| location = Ithaca and London| isbn = 978-0-8014-4210-0| translator-last = Sayers| translator-first = William| language = en| orig-year = 1988| orig-language = de| orig-title = Die Awaren: Ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567–822 n. Chr.}} == Надворешни врски == * {{Commons category-inline|Eurasian Avars}} {{Туркиски народи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Туркиски народи]] [[Категорија:Народи во Русија]] [[Категорија:Народи во Азербејџан]] [[Категорија:Прво Бугарско Царство]] [[Категорија:Византија во 6 век]] [[Категорија:Голема преселба на народите]] g2u6xadp31dltc3mdhy94k8bgrjdw9i 5628251 5628249 2026-09-13T16:01:49Z Buli 2648 /* Религија и обреди */ 5628251 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |conventional_long_name = Панонски Авари |common_name = Авари |status = Царство |government_type = [[Ханат]] |common_languages = {{plainlist| *[[Прасловенски јазик]] (''late language franca'')<ref>{{Наведено списание|last1=Curta|first1=Florin|year=2004|title=The Slavic ''language franca'' (Linguistic Notes of an Archeologist Turned Historian)|url=https://www.academia.edu/227792|format=PDF|journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est|volume=31|issue=1|page=132}}</ref> *[[Туркиски јазици|Туркиски]], [[Монголски јазик|монголски]] или [[тунгуски јазици]] (можно, делумно)<ref name="Curta">{{Наведено списание |last=Curta |first=Florin |author-link=Florin Curta |date=2004 |title=The Slavic language franca (Linguistic notes of an archaeologist turned historian) |url=https://www.academia.edu/227792 |journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est |volume=31 |issue= |pages=125–148 |doi= 10.1163/187633004X00134|access-date=29 May 2015 |quote=By contrast, there is very little evidence that speakers of Slavic had any significant contact with Turkic. As a consequence, and since the latest stratum of loan words in Common Slavic is Iranian in origin, [[Johanna Nichols]] advanced the idea that the Avars spoke an Iranian, not a Turkic language.}}</ref><ref name=Helimski2004>{{Наведено списание|last1=Helimski|first1=E|year=2004|title=Die Sprache(n) der Awaren: Die mandschu-tungusische Alternative|journal=Proceedings of the First International Conference on Manchu-Tungus Studies, Vol. II|pages=59–72}}</ref><ref name="academia1">{{Наведено списание|url=https://www.academia.edu/14286788|title=Tungusic Historical Linguistics and the Buyla (a.k.a. Nagyszentmiklós) Inscription|first=José Andrés Alonso de la|last=Fuente|date=|website=academia.edu}}</ref> *[[Согдијски јазик|Согдијски]]<ref name="Harmatta">{{Наведено списание|last= Harmatta|first= János|title= Sogdian Inscriptions on Avar Objects|journal= Acta Orientalia Academiae Scientarium Hung.|volume= XLVIII|issue= 1–2|pages= 61–65|year=1995|jstor= 43391205}}</ref>}} |capital = |religion = Првично [[шаманизам]] и [[анимизам]], [[христијанство]] по 796 година |year_start = 567&nbsp; |event1 = Поразени од [[Пепин Италијански]] |date_event1 = 796 |year_end = &nbsp;по 822 година<ref>Carl Waldman & Catherine Mason, 2006, ''Encyclopedia of European Peoples, Volume 2'', New York: Infobase Publishing, p. 769.</ref> |p1 = Ломбарди |flag_p1 = |p2 = Гепиди |flag_p2 = |p3 = Историја на Хуните |s1 = Франкија |flag_s1 = Frankish Empire 481 to 814-mk.svg |s2 = Прво Бугарско Царство |image_s2 = | image_map = {{Eurasia 576 CE|center|||Map of the Avar Khaganate in Eurasia.png|none}} | image_map_caption = {{center|Аварскиот Каганат ({{Colorsample|#6B8E23}}) и главните современи политички единици {{circa|576}} }} | image_map2 = Avar Khaganate Map 602.png | image_map2_caption = Аварскиот Каганат и околните области {{circa|602}}. | image_map2_size = 300 |leader1 = {{plainlist| *[[Бајан I]] (562–602) *[[Бајан II]] (602–617) *(''Names&nbsp;unknown''&nbsp;617&nbsp;–&nbsp;c.&nbsp;802) *[[Зодан]] ([[flourished|fl.]] 803) *[[Теодор Абу-Кура|Теодор]] (? – 805)<ref>Some sources claim that Khagan Theodorus and his predecessor Zodan were one and the same; that is, Zodan assumed the name Thedours after converting to Christianity.</ref> *[[Аврам (аварски хаган)|Аврам]] (fl. 805) *[[Исак (аварски хаган)|Исак]] (? – ?)<ref>The name of Khagan Isaac appears to have been corrupted into Latin as ''Canizauci princeps Avarum'' ("Khagan Isaac, Prince of the Avars").</ref> }} |year_leader1 = |title_leader = [[Хаган]] |demonym= |area_km2= |today=}} [[File:Coins of the Avars 6th-7th centuries CE imitating Ravenna mint types of Heraclius.jpg|thumb|Кованици на Аварите од 6-ти–7 век, кои наликуваат на кованиците на [[Равена]] од [[Хераклиј]].<ref>[https://www.cngcoins.com/Coin.aspx?CoinID=133085 CNG Coins]</ref>]] '''Авари''' — евроазиски номади за кои сѐ уште нема официјална потврда од каде точно потекнуваат,<ref name="EB_Avar">{{Наведена мрежна страница |url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/45428/Avar |title=Avar |last1= |first1= |last2= |first2= |date= |website=[[Encyclopædia Britannica Online]] |publisher=[[Encyclopædia Britannica (company)|Encyclopædia Britannica]] |access-date=May 14, 2015 |quote=Avar, one of a people of undetermined origin and language...}}</ref><ref name=EOBE>{{Наведена книга |last=Frassetto |first=Michael |last2= |first2= |authorlink1= |authorlink2= |title=Encyclopedia of Barbarian Europe: Society in Transformation |language= |url=https://books.google.com/books?id=yW-GfElbafQC |accessdate=28 May 2015 |date=1 January 2003 |publisher=[[ABC-CLIO]] |location= |isbn=1576072630 |pages=54–55 |quote="The exact origins of the Avars remain uncertain..."}}</ref><ref name=WM>{{Наведена книга |last=Waldman |first=Carl |last2=Mason |first2=Catherine |authorlink1= |authorlink2= |title=Encyclopedia of European Peoples |language= |url=https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC |accessdate=5 May 2013 |year=2006 |publisher=[[Infobase Publishing]] |location= |isbn=1-4381-2918-1 |pages=46–49 }}</ref><ref name="Beckwith390">{{harvnb|Beckwith|2009|pp=390–391}}: "... the Avars certainly contained peoples belonging to several different ethnolinguistic groups, so that attempts to identify them with one or another specific eastern people are misguided."</ref><ref name="Kyzlasov">{{harvnb|Kyzlasov|1996|p=322}}: "The Juan-Juan state was undoubtedly multi-ethnic, but there is no definite evidence as to their language... Some scholars link the Central Asian Juan-Juan with the Avars who came to Europe in the mid-sixth century. According to widespread but unproven and probably unjustified opinion, the Avars spoke a language of the Mongolic group."</ref> иако се претпоставува дека имаат туркиско потекло. Овој народ живеел покрај [[Панонска низина|Панонската низина]] во околу [[6 век]] до [[9 век]],<ref name="Pohl26">Walter Pohl, ''Die Awaren: ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567–822 n. Chr'', C.H.Beck (2002), {{ISBN|978-3-406-48969-3}}, p. 26-29.</ref> каде имал изградено своја [[држава]], позната во историографијата како '''Аварски Каганат'''. Најголем нивни поход бил [[Опсада на Цариград (626)|Опсадата на Цариград]] од [[7 век]]. Во почетокот на [[8 век]], Аварите доживеале голем пораз од страна на [[Список на франкиски кралеви|франкискиот]] крал [[Карло Велики]], каде по таа битка нивната [[држава]] започнала да се распаѓа. Со доаѓањето на [[Стари Словени|Словените]], се претпоставува дека голем дел се преточиле во нив. Денеска, постојат [[Кавкаски Авари]] кои живеат во [[Русија]] и [[Азербејџан]].<ref>Historija Naroda Jugoslavije- IZDAVACKO PODUZECE „SKOLSKA KNIGA“ZAGREB</ref><ref>Аварски каганат- Јован Ковачевиќ</ref><ref>Историја на Византија- Георге Острогорски</ref> Јазикот или јазиците што ги зборувале Аварите денес се непознати.<ref name="EB_Avar"/><ref name=WM/><ref name="Beckwith390"/><ref name="Kyzlasov"/> Класичниот филолог Самуел Садецки-Кардош наведува дека повеќето од зборовите на Аварите употребени истовремено со латински или грчки текстови, се чини дека имаат потекло од монголскиот јазик.{{sfn|Szadeczky-Kardoss|1990|p=221}} Други теории сметаат дека има тунгуско потекло.<ref>{{наведени вести|url=https://sarkoboros.net/2014/09/helimski-early-european-avars-were-in-part-tungusic-speakers/|title=Helimski: Early European Avars were (in part) Tungusic speakers|date=2014-09-08|work=SARKOBOROS|access-date=2017-08-05|language=en-US|archive-date=2017-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805183016/https://sarkoboros.net/2014/09/helimski-early-european-avars-were-in-part-tungusic-speakers/|url-status=dead}}</ref> Според Садецки-Кардос, многу од титулите и редовите што ги користеле панонските Авари ги користеле и Туркијците, [[Прабугари]]те, [[Ујгури]]те и Монголците, како на пример каган, кан, кадхан, тудун, тархан и хатун.{{sfn|Szadeczky-Kardoss|1990|p=221}} Меѓутоа, постојат докази дека владејачките кланови зборувале на различни јазици, како кавкаски,<ref name=WM/> ирански,<ref name="Curta">{{Наведено списание |last=Curta |first=Florin |author-link=Florin Curta |date=2004 |title=The Slavic language franca (Linguistic notes of an archaeologist turned historian) |url=http://www.academia.edu/227792/The_Slavic_language_franca_Linguistic_notes_of_an_archaeologist_turned_historian_ |journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est |volume=31 |issue= |pages=125–148 |doi= |access-date=29 May 2015 |quote=By contrast, there is very little evidence that speakers of Slavic had any significant contact with Turkic. As a consequence, and since the latest stratum of loan words in Common Slavic is Iranian in origin, [[Johanna Nichols]] advanced the idea that the Avars spoke an Iranian, not a Turkic language.}}</ref> тунгуски,<ref name=Futaky2001>{{Наведена книга|last=Futaky|first=I.|title=Nyelvtörténeti vizsgálatok a Kárpát-medencei avar-magyar kapcsolatok kérdéséhez. Mongol és mandzsu-tunguz elemek nyelvünkben|year=2001|location=Budapest|language=hu}}</ref><ref name=Helimski2000a>{{Наведена книга|last=Helimski|first=Eugene|title=Folia Orientalia 36 (Festschrift for St. Stachowski)|year=2000|pages=135–148|authorlink=Eugene Helimski|language=ru|chapter=Язык(и) аваров: тунгусо-маньчжурский аспект}}</ref><ref name=Helimski2000b>{{Наведено списание|last=Helimski|first=Eugene|title=On probable Tungus-Manchurian origin of the Buyla inscription from Nagy-Szentmiklós (preliminary communication)|journal=Studia Etymologica Cracoviensia|year=2000|issue=5|pages=43–56}}</ref><ref name=":1">{{Наведено списание|date=2016-11-12|title=Kettős honfoglalás|url=https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Kett%C5%91s_honfoglal%C3%A1s&oldid=18133161|journal=Wikipédia|language=hu}}</ref> унгарски и туркиски.<ref name="eou">[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CA%5CV%5CAvars.htm Avars] at the [[Encyclopedia of Ukraine]]</ref><ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://books.google.co.ma/books?id=I-RTt0Q6AcYC&redir_esc=y|title=Hungarians and Europe in the Early Middle Ages: An Introduction to Early Hungarian History|last=Róna-Tas|first=András|date=1999-01-01|publisher=Central European University Press|year=|isbn=9789639116481|location=|pages=116|language=en|via=}}</ref> Неколку научници сугерираат дека [[Прасловенски јазик|прасловенскиот јазик]] станал [[лингва франка]] на Аварскиот каганат.<ref name=Curta2004>{{Наведено списание|last1=Curta|first1=Florin|year=2004|title=The Slavic ''language franca'' (Linguistic Notes of an Archeologist Turned Historian)|url=http://www.academia.edu/227792/The_Slavic_language_franca_Linguistic_notes_of_an_archaeologist_turned_historian_|format=PDF|journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est|volume=31|issue=1|pages=132–148}}</ref> Според Ѓула Ласло, кон крајот на [[9 век]] панонските Авари зборувале со разни стари унгарски јазици, со што формирале аваро-унгарски континуитет со тогаш новодојдените [[Унгарци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/historia/82-01/ch01.html|title=História 1982-01{{!}}Digitális Tankönyvtár|website=www.tankonyvtar.hu|language=hu-HU|access-date=2016-11-30}}</ref> == Потекло == Аварите спаѓале во туркиската група на народи кои кон средината на [[6 век]] биле потиснати од [[Западнотуркиски Ханат|Западните Туркијци]] и се преселиле од [[Средна Азија]] во подунавјето поточно во [[Панонија]]. Тука покориле повеќе разнородни племиња меѓу кои имало [[Стари Словени|Словени]], [[Прабугари]], [[Хуни]] и создале своја [[држава]] наречена [[Аварски каганат]]. Тие живееле во родовско уредување. Кај нив владеела воена [[демократија]]. Племињата предводени од своите старешини претставувале посебни единици во војската која била поделена на единици од [[1000]] до [[10000]] [[Војник|војници]]. [[Плен]]от од воените походи, даноците кон [[Византија]] како и даноците од поробените [[народ]]и создале цврста основа за одделување според имотната состојба на родовските и племенските [[Старешина|старешини]]. [[Патријархат|Патријархалното]] ропство добива постојан облик во аварското [[општество]]. Тоа ни го покажува и постапувањето со заробениците од војните на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]]. Според легендата на [[Свети Димитриј Солунски|Св. Димитрија]]: „''за неколку десетици години се создало ново племе со нов племенски поглавар според нивниот обичај''“. [[Аварски каганат|Аварскиот каганат]] претставувал „''држава''“ во која Аварите биле доминантни а останатите [[племе|племиња]] биле поробени маси. Аварската [[војска]] била цврсто обединета под водство на [[кагано]]т а аварската [[коњаница]] била многу посилна од словенската [[пешадија]]. == Историја == === Создавањето на Аварскиот каганат === Кон средината на [[6 век]] Аварите упаднале во [[Панонија]] и формирале своја држава наречена [[Аварски каганат]]. Во неа влегле многу разнородни племиња кои Аварите ги потчиниле меѓу кои имало [[Стари Словени|Словени]], [[Хуни]] и [[Прабугари]]. Аварите биле доминантни во [[каганат]]от а другите [[племе|племиња]] им биле потчинети. На чело на каганатот стоел [[каган]] кој раководел со аварската војска а под негова контрола биле и војските на потчините племиња. Аварите имале околу [[20000]] [[војник|војници]] а со приклучување на [[Хуни]]те, [[Прабугари]]те и [[Стари Словени|Словените]] вкупно броеле 50000 војници. [[Византија]] се наоѓала под постојан притисок на Аварите во средното [[Дунав|Подунавие]]. Борбите меѓу [[Византија]] и Аварите започнала преку премините на реките [[Сава]] и [[Дунав]]. По тригодишна опсада аварскиот каган Бајан во 582 година го освоил [[Сирмиум]]. Така започнал походот кон [[Цариград]]. [[Податотека:East Roman.jpg|thumb|300px|Европа околу 600 година]] === Походот кон Цариград === По падот на [[Сирмиум]] и смрта на царот [[Тибериј]] во [[582]] година за време на владеењето на [[цар]]от Маврикуј продолжиле [[Византија|Византиско]]-аварските војни, кои завршиле со опсдата на [[Солун]] во [[586]] година. „''За тоа како е освоен јасно изложува ценетиот Менадер''“ ова го обајаснува [[Теофилакт Симоката]] во врска со паѓањето на Сирмиум. Аварите поставувале тешки услови за [[Византија]]. Аварскиот [[каган]] барал од [[Цариград]] [[слон]]ови кои подоцна ги вратил, а за возврат барал зголемување на данокот од 80000 на [[100000]] [[златник|златници]]. Поради овие барања во [[584]] година избила нова [[војна]] меѓу [[Византија]] и Аварите. Со оваа војна може да се поврзе и опсадата на [[Солун]] од страна на [[5000]] [[Стари Словени|Словени]] која претрпела неуспех. Прв град кој бил на удар на аварските напади бил [[Сингидурум]]. Во оваа аварска офанзива бил заземен градот Августа кој се наоѓал на брегот на [[реките]] [[Огуста]] и [[Дунав]] во денешна [[Бугарија]]. Бил заземен [[Виминациум]] и бил опседнат Анхијал а нивната околина била опустошена и запалена. Поради ова [[цар]]от Маврикиј решил да преговара со Аварите. Било испратено пратеништво кое го предводеле [[сенатор]]от Елпидиј и старешината на царската гарда Коментиол. Ова пратеништво немало успех. Во [[585]] година во [[Цариград]] пристигнал [[каган]]овиот преговарач Таргитиј кој барал [[данок]]от да се зголеми на две години за 100,000 златници. Барањето било прифатено и бил постиганат мир. Во [[586]] година, [[Стари Словени|Словени]]те од [[Влашка]] провалиле во [[Тракија]] и ја опустошиле но биле поразени кај реката Ергинија. Овој упад на Словените било причина за нови непрјателства. „''Каганот ги викнал кон себе сите неверници од Склавиниите и кон Словените ги придружил [[варвари]]те од другите племиња''“. Така велел [[писатело]]т на чудата на [[Свети Димитрија Солунски|Св. Димитрија Солунски]]. Во [[Солун]] се наоѓала малку војска која била неискусна. Првиот ден опсадниците вршеле грабежи по околината на [[Солун]] но наредниот ден настанал глад. [[Трет]]иот [[ден]] биле донесени воени справи, но настанал судир меѓу самите Авари. Дошла група на бегалци. Не успеал обидот за заземање на Касандриската капија. Седмиот ден настанало затишје. Осмиот ден стигнале нови бегалци кои барале прибежиште во [[град]]от за да се заштитат од [[чума]]та која започнала да владее меѓу аварските војници. Набрзо започнало повлекување на аварските војници кои оставиле зад себе многу [[оружје]] и [[роб]]ови. Во летото [[558]] година, аварскиот [[каган]] испратил словенски чети да ја пустошат [[Тракија]]. [[Византија|Византискиот]] војсководец Коментиол успеал на Словените да им преземе дел од пленот. Аварската војска ја заземала и разрушила Рацијарија (Арчар на [[Дунав]] во [[Бугарија]]), Бононија ([[Видин]]), Аквис ([[Видовград]] кај [[Неготино]]), Дуросторум (кај [[Силстира]] во [[Бугарија]]) и Тропајон (Акадмилиси меѓу Констанца и Силистрија). Првиот пораз Аварите го доживеале кај [[град]]от Томис. [[Византија|византиската]] [[војска]] броела 40,000 регрути кои ја бранеле линијата Чернодава-Констанса. Со одредот раководел хипостратегот Мартин. Тој го спасил [[град]]от Томис од разурнување. [[Војна]]та траела до [[587]] година а главното жариште била [[Тракија]]. Во заробеништво на Аварите паднал градителот на византиските воени справи Буса кој ги поучил да изградат опсадни справи. [[Византија|византиските]] команданти Каст и Ансимут биле заробени од Аварите и за нив бил нуден [[откуп]] од голема количина на [[злато]]. На местото на Коментиол за воен стратег бил поставен Јован Мистиг а за хипостатег Лангобард Дроктон. Одлучната битка се водела кај [[Адријанопол]] ([[Едрене]]), каде што [[Византија|византиската]] [[војска]] ја извојувала победа над Аварите и тие се повлекувале преку [[Дунав]]. Во [[558]] година биле обновени непријателствата и Аварите ги нападнале [[Скитија]] и [[Мизија]] а во следниот напад заедно со [[Стари Словени|Словени]]те ја заземале [[Тесалија]], [[Хелада]], Стар [[Епир]], [[Атика]], Евбојаи стигнале на [[Пелопонез]]. Кон крајот на [[591]] и почетокот на [[592]] година, царот [[Маврикиј]] склучил мир со [[Персија|Персијците]] за да ја префрли војската на [[Балкан]]от. За да се одржи мирот на Аварите им бил плаќан данок сè до [[593]] година кога [[каган]]от побарал зголемување на данокот кое барање Византијците го одбиле и започнала нова [[војна]]. === Новата војна со Византија === [[Податотека:Avari pljene balkanske zemlje, K. Mandrović (1885).jpg|мини|лево|Аварите ги ограбуваат балканските земји]] Како и во претходната [[војна]] борбите започнале околу [[Сингидунум]]. Аварската [[коњаница]] морала да ги премине [[Дунав]] и [[Сава]]. [[Каганот]] им наредил на Словените да градат [[Чамец|чамци]] кои населението на [[Сингидунум]] ги спалувало. Аварите успеале да поминат една од [[Река|реките]] и го опколиле [[град]]от. Меѓутоа каганот наредил повлекување на [[војска]]та и таа се повлекла во [[шатор]]ите. [[Војска]]та се улогорила во [[Сирмиум]]. Војската ја преминала Сава кај Сирмиум и се поделила во два дела. Едниот дел тргнал во грабеж со намера да сее страв и со него раководел аварскиот војсководач Самур. Вториот дел бил под команда на самиот [[каган]] и за пет дена стигнал до Бононија. Од Бононија ги продолжил нападите сè до Хераклеја на [[Мраморно Море|Мраморното Море]]. Тука Аварите уништиле еден дел од царската [[коњаница]] и ја запалиле [[црква]]та посветена на маченицата Гликерија. Со овој напад Аварите за првпат непосредно го загрозуваат [[Цариград]]. Потоа Аварите ја запоседнале [[тврдина]]та Чорлу кај Хераклеја. Опсадата траела до [[есен]]. Еден од [[Византија|византиските]] [[офицер]]и намерно дозволил Аварите да го заробат и да му го пронајдат [[писмо]]то во кое пишувало дека [[цар]]от Маврикиј планирал изненаден поход против Аварите. [[Стартег]]от Приск водел [[борба]] со Словените на долен [[Дунав]] и тргнал во офанзива на левиот брег. Победите над словенските племенски водачи Ардагаст и Мусокија изразиле недоверба кај аварскиот [[каган]]. [[Цар]]от Маврикиј го сменил стартегот Приск, а за нов заповедник го поставил неговиот брат Петар. Поради бунтот на византиските војници Приск ги пренел војниците на десниот брег на [[Дунав]]. Ова било причина за доаѓање на аварско пратеништво во Пирсковиот [[логор]]. Меѓу Аварите имало и такви кои не сакале [[војна]]. Ова струја ја предводел кагановиот [[пратеник]] Таргитиј. Кај [[каган]]от како пратеник отишол [[доктор]]от Теодор кој го одвратил од [[војна]]та. Пирск им испорачал на Аварите 5,000 заробени [[Словени]], но ова наишло на отпор во [[цариград]]скиот двор. Следната [[595]] година операциите против Аварите ги предводел братот на царот Петар. Тој водел борби со [[Стари Словени|Словени]]те во долна [[Мизија]], околу Марцианапол и византиската војска избила на [[Дунав]] кај градот Асемон на брегот на реката Асма кај Никополис. Тука тие изгубиле една битка со [[Прабугари]]те кои биле аварски поданици. [[Војна]]та со Словените доживеала пораз и довело до нови промени во војниот врв на чие чело повторно застанал стратегот Приск. Во [[596]] година од Астик Приск избил на [[Дунав]] и стигнал во Горна Нова. По неуспешните преговори со Аварите војната продолжила. Повторно прв на удар на Аварите бил [[Сингидиунум]]. Аварите го срушиле [[Сингидунум]] и извршиле масовно преселување на [[население]]то во [[Сирмиум]]. [[Византија|Византиската]] [[војска]] се префрлила на ада Синг, а од таму во [[Цариград]] каде започнале нови преговори со [[каган]]от. Бидејќи [[каган]]от се заканувал дека ќе ги уништи [[Византија|Византиските]] [[градо]]ви Пирск го испратил својот помошник Гудиин во Сингидунум. Аварите поставиле обрач од запрежни коли кој не ги издржал нападите. Следната [[597]] година, Аварите тргнале преку [[Мизија]] и [[Тракија]] кон [[Црно Море]] и [[Цариград]]. Во овој напад била погодена провинцијата [[Далмација]] во која Аварите срушиле 40 [[Тврдина|тврдини]] и [[град]]от Вонке. Гудуин пратил 2,000 хоплити да ја следат аљварската војска , тие фатиле тројца пијани Авари кои го издале местото каде што го собрале пленот и Гудуин им го собрал пленот и му го испратил на стратегот Приск. „За осумнаесет и повеќе месеци измеѓу Ромеите и варварите на [[Дунав]] не се случило ништо што било врено да се спомене. Во есента [[599]] година [[каган]]от со [[војска]] продрел до [[кастум]]от Томеа, каде што аварската војска презимила. Царската војска пред [[Велигден]] патила од глад а каганот, кога слушнал за тоа чудо побарал од стратегот Приск коли на кои ќе испрати намирници за [[поклон]] за да може војската среќно да ги проведе празниците. За возврат Приск му дал на каганот [[бибер]], разни мириси [[цимет]] и др. Војсководецот Коментиол бил поставен за командант на [[војска]]та која тргнала кон Никополеза да се судрат со Аварите. Во Долна [[Мизија]] на [[река]]та Јантрос, Аварите го поразиле одредот на Коментиол. Потоа паднала [[тврдина]]та Дризипера. Меѓу Аварите се појавила чума која одземала животи на седум каганови [[син]]ови. Дошло до преговори во [[тврдина]]та Дризипера каде што бил сколопен мир. [[Дунав]] повторно станал граница меѓу [[Византија|Византиското]] царство и [[Каганат]]от. [[Византија]] добила право да поминува преку [[Дунав]] и да се бори против [[Стари Словени|Словените]]. [[Византија]] го зголемила данокот од 100000 на 120000 златници. Но веќе во [[600]] год. [[Византија]] го раскинала договорот. [[Маврикиј Тибериј (владетел)|Царот Маврикиј]] испратил војска на левиот брег на [[Дунав]], стратегот Приск ја преземал врховната команда. Дошло до нова битка во која загинале 300 [[Византија|византиски]] [[Војник|војници]], и 4000 аварски војници. И на крајот борбата завршила со пораз на Аварите. После [[десет]] дена дошло до нов судир. Аварите повторно биле поразени и се повлекле на [[Тис]]а. На Тиса се одиграле две битки во кои [[Византија|Византијците]] извојувале победа. После битката [[Тиса]] ја преминале 4000 војници кои влегле во три гепидски села каде убиле 30000 луѓе и се вратиле назд со плен. После битката Авариете повторно навалиле на [[Тиса]] каде повторно доживеале пораз. По победата над Аварите [[Византија|византиската]] војска заробила околу 3000 Авари, 8000 [[Словени]] 3200 Гепиди и останати [[варвари]]. Приск ги испратил заробениците во Томеа кај Рацијарија поради што било испратено аварско пратеништво во [[Цариград]] кое го натерало царот Маврикиј да ги ослободи заробениците и бил постигнат [[мир]]. Во [[601]] год. царевиот брат Петар станал стратег на [[Европа]] и со војска избил на [[Дунав]] во Паластол, а во есен се префрил во [[Дарданија]] бидејќи дознал дека се собрал нов аварски одред под водство на војсководецот Апсих. Дошло до преговори меѓу стратегот Петар и Апсих и се договориле [[Византија|Византијците]] да се повлечат во [[Тракија]], а Аварите во [[каструм]]от [[Константиол]]. Во [[602]] год. [[Византија|Византијците]] биле известени дека [[каган]]от планира нов напад на [[Цариград]]. Стратегот Петар се спремил за војна против [[Стари Словени|Словени]]те кои биле под аварска власт. На чело на флотата што што преминувала преку [[Дунав]] бил поставен Стрибон Бон, а на чело на војската хипостратегот Гудуин. Гудуин извојувал значајни победи над [[Словени]]те. Дошло до аварско –византиски сојуз против [[Стари Словени|Словени]]те. === Сојузот на Аварите и Византија против Словените === Во овој поход Аварите ги уништиле и раселиле [[Анти]]те чиешто име не се помнува веќе во изворите. Во меѓувреме дошло до одредени судири меѓу аварските кланови и еден дел од нив побегнале на територија на [[Византија]]. Во редовите на византиската војска дошло до побуна на која ја предводел центурионот Фока кој станал нов [[император]]. За време на [[цар]]от Фока владеел мир меѓу [[Византија]] и Аварите. Тој го зголемил данокот од 120000 златници на 200000 златници. [[Византија|Византиската]] [[војска]] се префрлила кон [[исток]] да се бори против [[Сасанидско Царство|Персијците]]. Аварите заедно со [[Словените]] започнале да навлегуваат на [[Балкан]]от и да пустошат. „На едно место скитските Хариби (Авари), правејќи се мирни, разбојнички ограбувале, а на друго место волците [[Словени]] застанувајќи заедно копнената борба ја прошируваат на [[море]]. === Словенско-аварски сојуз против Византија === После поразот кај [[Солун]], словенските племиња побарале помош од Аварите за борба со [[Византија]]. [[Словени|Словенските]] претставници му ветиле на [[каган]]от добар дел од [[плен]]от ако им помогне да го освојат [[Солун]]. Бил постигнат договор меѓу Аварите и [[Словени]]те и [[каган]]от се упатил кон [[Солун]] со еден одред [[коњаница]]. Аварите убиле и заробиле повеќе земјоделци со [[добиток]] и алат. Ова предизвикало паника во [[Солун]]. Неколку години подоцна и самиот [[каган]] пристигнал кај [[Солун]] и го опколил поставувајќи воени справи. На [[град]]от му пристигнала воена помош на чело со префектот Хариј. Кога видел дека не може да го освои [[град]]от, каганот почнал да изнудува дарови, но бил одбиен и заради одмазда ги запалил [[Црква|црквите]] надвор од градот. На крајот граѓаните морале да му удоволат на каганот и тој се повлекол, опсадата траела [[33]] дена. Истата година бил заземен [[Драч]]. Аварите се населиле во [[Драч]]ката и Атинската област. Пред нив Лакедајмонците побегнале во [[Сицилија]] каде се населиле во долината Демен, недалеку од [[Таормина]] и оттаму вршиле постојани поморски напади на Аварите кај [[Драч]]. Првиот аварски напад на [[Цариград]] се случил во [[623]] год. [[Каган]]от и [[цар]]от Ираклиј биле во преговори за [[мир]]. Аварската [[војска]] дошла до [[Теодосиј|Теодосиевиот]] [[ѕид]] и заробиле бројно население и извршиле грабежи. Биле ограбени неколку цркви меѓу кои Св. Кузмaн и Св. Дамјан во Влахерини и Св. Архангел во Промонт. Целиот плен и заробениците биле одведени преку [[Дунав]], а самиот цар Ираклиј едвај се спасил бегајќи во [[Цариград]]. [[Кагано]]т започнал нов напад на [[Цариград]] бидејќи царот Ираклиј заминал во [[Мала Азија]] да се бори со Персијците. Аварската [[војска]] се наоѓала во [[Тракија]]. „Над [[Цариград]] се надвил злокобен виор од [[Тракија]]. Аварски коњаници избиле кај Дуги. Тие сакале да воспостават врски со Персијците под водство на Шахрабараз, на Халкедон. Магистерот Бон испратил [[делегација]] на преговори со Аварите. Меѓутоа обидот за преговори бил без успех. Каганот барал [[храна]] за своите [[Војник|војници]] и граѓаните на [[Цариград]] му испратиле. Петтиот ден од опсадата делегација од граѓани водела преговори за примирје, но Аварите поставиле неприфатливи услови, а тоа било сите граѓани да го напуштат [[Цариград]] со една кошула. Аварите се договориле со Персијците заедно да го заземат предгадието на [[Цариград]]и да ги срушат сите [[Црква|цркви]] и царски приватни [[Куќа|куќи]]. Аварите ја заземале црквата св. [[Богородица]] и тука се утврдиле. Магистерот Бон дал предвремен сигнал за напад и Словените тргнале од реката Барбис во [[напад]]. Биле запалени со таканаречен [[течен оган]] голем број загинале, а преживеаните се правеле мртви или се криеле. Опсадат траела [[9]] дена од [[29]] јули [[626]] год. На крајот Аварите биле поразени. Последиците од поразот биле катастрофални за Аварите. Поразот на Аварите го натерало персискиот војсководец Шахрбараза да се повлече од Халкедон. Дошло до раскол во аварската [[војска]] и голем број Авари избегале во [[Цариград]]. [[Каган]]от наредил да се погубат поглем број [[Стари Словени|Словени]] што ги сметал за виновни за поразот и тоа довело до судири помеѓу Аварите и [[Стари Словени|Словени]]те. „Партите со оган ги пустошат Персијците и Скитите (Аварите) ги убиваат Словените и потоа стануваат убиени и окрвавени со меѓусебно убивање во многу работи се попречени за водење единствена [[борба]].“ === Вториот каганат и Византиското царство === Контактите меѓу [[Каганат]]от и [[Византија]] се обновуваат во [[678]] год. после неуспешната арапска опсада на [[Цариград]]. Истата година [[цар]]от [[Константин IV]] извојувал победоносен [[мир]] кај западните [[крал]]еви кои барале мир и сојуз со [[Цариград]] и му праќале поклони и заедно со нив се јавува и аварскиот [[каган]]. „А царот попуштил на нивните молби и го одобрил мирот како господар. Аварите претставувале опасност за новата [[Прво Бугарско Царство|бугарска држава]]. Еден дел од прабугарските [[клан]]ови под водство на Кубратовиот [[син]] се населил во [[каганат]]от во [[Панонија]] признавајќи ја врховната власт на каганот. Во областа околу [[Сирмиум]], Аварите населиле [[Ромеи|ромејско]] население кое говорело [[Грчки јазик|грчки]] и се измешало со Аварите и [[Прабугари]]те но го задржило [[христијанство]]то. Аварите ова население го сметале за посебно и [[каганот]] за водач им го поставил Кубер кој ја признал врховната власт на каганот. [[Ромеи]]те заедно со останатото население се кренало против Аварите. Во разни битки против Аварите од [[680]] до [[685]] год. На крајот тие ги победиле Аварите и [[каганот]] бил приморан да се повлече на север. Длабоко во внатрешноста на [[Балкан]]от во [[Епир]] се задржал еден помал аварски енклав до крајот на [[8]] век. Од крајот на [[7]] и почетокот на [[8]] век [[каганат]]от не претставувал посебен фактор на [[Балкан]]от. Од [[811]] год. [[Византија|византискиот]] [[цар]] [[Никифор I Цариградски|Никифор]] повел офанзива против [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]]. [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]] собрале на своја страна аварски наемници заедно со [[Стари Словени|Словени]] и во една битка му нанеле тежок пораз на [[Византија|Византиското царство]]. Војската била разбиена а [[Византија|византискиот]] [[цар]] Никифор загинал. Во [[814]] год. на новиот [[цар]] му пристигнала вест за нов напад од страна на [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]] на чија страна имало и Авари но до тоа не дошло поради смрта на [[Прво Бугарско Царство|бугарскиот]] [[цар]] [[Крум]]. == Религија и обреди == Религијата на Аварите е тешко да се реконструира поради ограничените и фрагментарни извори. Според Валтер Пол, не може едноставно да се реконструира аварската религија врз основа на податоци за други степски народи од различни периоди. Можни се споредби со религиозните верувања и обреди на современите старотурски и хазарски заедници, особено кога постои и соодветен археолошки материјал, но разликите меѓу Аварите и другите степски империи мора да се земат предвид. Затоа компаративните податоци за степската религија служат првенствено како поширок контекст, а не како директен доказ за верувањата на Аварите.{{sfn|Pohl|2018|p=254–255}} Во византиските извори се зачувани неколку податоци за религиозните практики поврзани со Аварите и со другите степски народи. [[Теофилакт Симоката]], во своето изложување за потеклото на Аварите, забележува дека старите Турци особено го почитувале огнот. Во пошироката византиска претстава за степските народи, магијата била важен елемент. Во 566 г. аварската победа над Франките била припишана на магиски вештини и создавање илузии, додека ''Suda'' известува дека Аварите некогаш ги измамиле римските извидници со создавање вештачки дожд и темнина, со што можеле незабележано да им се приближат. Овој материјал е сведоштво за начинот на кој византиските автори ги претставувале степските народи, а не како сигурен доказ за конкретни аварски магиски практики.{{sfn|Pohl|2018|p=255–256}} Единствениот познат аварски висок свештеник е Bookolabras, за чија титула Теофилакт Симоката дава значење „маѓепсник, свештеник“. Неговата функција е позната поради аферата со една од жените на каганот [[Бајан I|Бајан]], по која Bookolabras избегал. Бајан бил подготвен да ги прекине преговорите со Римјаните доколку бегалецот не му биде предаден. Слична титула, ''kolobros'', е позната и од бугарски натписи и се поврзува со старотурското ''qolobur'', ''qolaguz'' или ''qulavuz'', со значење „водич“ или „водач“. Пол наведува дека ''böqü-qulavuz'' можеби означувало „висок свештеник“.{{sfn|Pohl|2018|p=255–256}} Религиозните обреди имале и политичка функција, особено при заклетвите. Во еден од најзначајните опишани случаи, каганот Бајан го извлекол мечот пред жителите на [[Сингидунум]] и ја изрекол аварската заклетва. Тој повикал врз себе и врз целиот аварски народ уништување со меч, оган од небото, паѓање на околните планини и шуми и излевање на реката Сава доколку неговите намери при изградбата на мостовите преку Сава биле насочени против Римјаните. Потоа се понудил да се заколне и според римскиот обичај, при што се преправал дека со голема почит ги прифаќа книгите со кои требало да се заколне.{{sfn|Pohl|2018|p=256–257}} Заклетвата со меч не била единствена форма на религиозно санкционирање на политичките обврски. Таа била позната и кај [[Прабугари|Бугарите]], додека кај други степски народи се среќаваат различни форми на самопроколнување при заколнување. Во друг случај, според сведоштвото на прогонетиот лангобардски крал [[Пектарит]], аварскиот каган се чувствувал обврзан со заклетва дадена „пред идол“. Овие сведоштва покажуваат дека заклетвите биле поврзани со религиозни санкции и со политичките односи на аварскиот двор.{{sfn|Pohl|2018|p=256–257}} Во поширокиот степски контекст, небесниот бог Тенгри (Tängri) се сметал за највисоко божество кај повеќето пагански степски народи. Теофилакт Симоката пишува дека старите Турци го почитувале како бог оној „што го создал небото и земјата“ и дека нему му жртвувале коњи, говеда и овци. [[Орхонски натписи|Орхонските натписи]] покажуваат дека кај старите Турци Тенгри бил поврзан со владеењето на каганот и со неговото божествено легитимирање. Теофилакт исто така наведува дека старите Турци ги почитувале воздухот и водата и ја славеле земјата. Сепак, нема директен доказ за аварска владетелска идеологија поврзана со Тенгри.{{sfn|Pohl|2018|p=257–258}} Постои и археолошки наод што бил толкуван како можен одраз на Тенгризмот во аварски контекст. Историчарот Иштван Бона предложил дека претстава изгребана на коскен сад од Мокрин можеби го одразува светогледот поврзан со Тенгри. На неа е прикажано дрво со девет гранки, израснато од столб на двоен рид, кое се издига кон Сонцето и Месечината, додека под него пасат говеда. Сепак, Пол смета дека е поверојатно претставите на дрвото во аварската уметност да биле под влијание на доцноантичката иконографија на дрвото на животот. Затоа овој наод не може сигурно да се земе како доказ за Тенгризам кај Аварите.{{sfn|Pohl|2018|p=257–258}} Археологијата дава значајни податоци за погребните обичаи на Аварите, иако археолошките наоди од гробовите првенствено ги покажуваат заедничките традиции и обичаи на заедницата, а не нужно личните религиозни претстави на погребаните. Кај европските Авари била вообичаена [[Инхумација|инхумацијата]]. Починатите често биле положувани во ковчези направени од даски или од издлабени стебла, а ориентацијата на гробовите варирала според периодот, па дури и во рамките на исти периоди. Во некои случаи начинот на уредување на гробот остава впечаток на внимателно уреден „животен простор“ како последно место за престој на покојникот.{{sfn|Pohl|2018|p=258–259}} Прилозите во гробовите биле распространети. Особено често било положувано месо, иако неговиот вид, квалитет и зачуваност значително се разликувале меѓу различните гробишта. Погребувањето коњи, исто така, било релативно често кај Аварите. Во гробот можел да биде положен цел коњ или само негови делови, а во некои случаи коњот бил кремиран на местото на погребот и неговите остатоци биле положени заедно со покојникот.{{sfn|Pohl|2018|p=259}} Аварите вложувале значителни средства во прилозите во гробовите, а богатите погребувања можат да содржат големи количества злато и сребро. Сепак, во споредба со централноазиските степи, кај Аварите не се потврдени големи кургани со подземни комори, богато украсени гробници со фрески, камени статуи или надгробни натписи. Пол затоа ја оценува нивната меморијална култура како релативно скромна. Документ од 808 г. споменува ''tumuli'', односно гробни могили, кај аварските населби во близина на езерото Нојзидл, но археолошките истражувања не потврдиле големи кургани од типот познат во други делови на степата.{{sfn|Pohl|2018|p=259}} Христијанството било присутно меѓу дел од населението во рамките на Аварскиот каганат, но аварската елита останала паганска до воспоставувањето на франкската власт. Кога Бајан требало да се заколне на Библијата, најнапред морало да му биде објаснето значењето на книгата. Мисионерските обиди во VII и VIII век немале значаен успех. Меѓу оние што планирале или презеле мисионерски активности кон Словените и Аварите биле [[Колумбан]] околу 610 г., [[Амандус]], [[Емерам]] и [[Руперт]].{{sfn|Pohl|2018|p=260–261}} Аварите прифаќале верска разновидност меѓу потчинетото население. Особено значајни се христијанските заедници поврзани со таканаречената Кестељска култура околу езерото [[Балатон]]. Најочигледен археолошки доказ е базиликата во тврдината Фенекпуста. Во гробовите од Кестељ–Фенекпуста се пронајдени дискообразни фибули со христијански мотиви, кои Пол ги поврзува со поклонички спомени од Палестина. Христијански заедници постоеле и на други места, вклучувајќи ги Саварија и околината на Сопијана.{{sfn|Pohl|2018|p=261–262}} Сепак, христијанските предмети пронајдени во гробовите од аварскиот период не можат сами по себе да се сметаат за доказ дека нивните носители биле христијани. Фибулите, ампулите, светилките, крстовите и другите предмети со христијанска симболика можеле да бидат прифатени и како егзотични или магиски предмети. Христијанската симболика можела да биде вклучена во нехристијанскиот светоглед без нужно да претставува прифаќање на христијанството. Во такви услови можел да се појави синкретизам со христијански елементи.{{sfn|Pohl|2018|p=261–262}} Аварската елита започнала да го прифаќа христијанството под франкска власт по освојувањето во 796 г. Некои аварски првенци биле крстени и добиле христијански имиња, меѓу кои Абрахам и Теодор. Сепак, мисионерските резултати биле ограничени. Дури околу средината на IX век Франките успеале да воспостават пофункционален црковен центар за Панонија во Мосапурц ([[Залавар]]), во близина на Кестељ. Можно е губењето на сакралните политички традиции да придонело за брзото исчезнување на Аварите од историските извори.{{sfn|Pohl|2018|p=262}} == Наводи == {{наводи|2}} === Извори === {{cite book| last = Pohl| first = Walter| title = The Avars: A Steppe Empire in Central Europe| publisher = Cornell University Press| year = 2018| location = Ithaca and London| isbn = 978-0-8014-4210-0| translator-last = Sayers| translator-first = William| language = en| orig-year = 1988| orig-language = de| orig-title = Die Awaren: Ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567–822 n. Chr.}} == Надворешни врски == * {{Commons category-inline|Eurasian Avars}} {{Туркиски народи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Туркиски народи]] [[Категорија:Народи во Русија]] [[Категорија:Народи во Азербејџан]] [[Категорија:Прво Бугарско Царство]] [[Категорија:Византија во 6 век]] [[Категорија:Голема преселба на народите]] gtikn2xuh0blyqy4g8qoklzo1uldei7 5628252 5628251 2026-09-13T16:02:19Z Buli 2648 /* Религија и обреди */ 5628252 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |conventional_long_name = Панонски Авари |common_name = Авари |status = Царство |government_type = [[Ханат]] |common_languages = {{plainlist| *[[Прасловенски јазик]] (''late language franca'')<ref>{{Наведено списание|last1=Curta|first1=Florin|year=2004|title=The Slavic ''language franca'' (Linguistic Notes of an Archeologist Turned Historian)|url=https://www.academia.edu/227792|format=PDF|journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est|volume=31|issue=1|page=132}}</ref> *[[Туркиски јазици|Туркиски]], [[Монголски јазик|монголски]] или [[тунгуски јазици]] (можно, делумно)<ref name="Curta">{{Наведено списание |last=Curta |first=Florin |author-link=Florin Curta |date=2004 |title=The Slavic language franca (Linguistic notes of an archaeologist turned historian) |url=https://www.academia.edu/227792 |journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est |volume=31 |issue= |pages=125–148 |doi= 10.1163/187633004X00134|access-date=29 May 2015 |quote=By contrast, there is very little evidence that speakers of Slavic had any significant contact with Turkic. As a consequence, and since the latest stratum of loan words in Common Slavic is Iranian in origin, [[Johanna Nichols]] advanced the idea that the Avars spoke an Iranian, not a Turkic language.}}</ref><ref name=Helimski2004>{{Наведено списание|last1=Helimski|first1=E|year=2004|title=Die Sprache(n) der Awaren: Die mandschu-tungusische Alternative|journal=Proceedings of the First International Conference on Manchu-Tungus Studies, Vol. II|pages=59–72}}</ref><ref name="academia1">{{Наведено списание|url=https://www.academia.edu/14286788|title=Tungusic Historical Linguistics and the Buyla (a.k.a. Nagyszentmiklós) Inscription|first=José Andrés Alonso de la|last=Fuente|date=|website=academia.edu}}</ref> *[[Согдијски јазик|Согдијски]]<ref name="Harmatta">{{Наведено списание|last= Harmatta|first= János|title= Sogdian Inscriptions on Avar Objects|journal= Acta Orientalia Academiae Scientarium Hung.|volume= XLVIII|issue= 1–2|pages= 61–65|year=1995|jstor= 43391205}}</ref>}} |capital = |religion = Првично [[шаманизам]] и [[анимизам]], [[христијанство]] по 796 година |year_start = 567&nbsp; |event1 = Поразени од [[Пепин Италијански]] |date_event1 = 796 |year_end = &nbsp;по 822 година<ref>Carl Waldman & Catherine Mason, 2006, ''Encyclopedia of European Peoples, Volume 2'', New York: Infobase Publishing, p. 769.</ref> |p1 = Ломбарди |flag_p1 = |p2 = Гепиди |flag_p2 = |p3 = Историја на Хуните |s1 = Франкија |flag_s1 = Frankish Empire 481 to 814-mk.svg |s2 = Прво Бугарско Царство |image_s2 = | image_map = {{Eurasia 576 CE|center|||Map of the Avar Khaganate in Eurasia.png|none}} | image_map_caption = {{center|Аварскиот Каганат ({{Colorsample|#6B8E23}}) и главните современи политички единици {{circa|576}} }} | image_map2 = Avar Khaganate Map 602.png | image_map2_caption = Аварскиот Каганат и околните области {{circa|602}}. | image_map2_size = 300 |leader1 = {{plainlist| *[[Бајан I]] (562–602) *[[Бајан II]] (602–617) *(''Names&nbsp;unknown''&nbsp;617&nbsp;–&nbsp;c.&nbsp;802) *[[Зодан]] ([[flourished|fl.]] 803) *[[Теодор Абу-Кура|Теодор]] (? – 805)<ref>Some sources claim that Khagan Theodorus and his predecessor Zodan were one and the same; that is, Zodan assumed the name Thedours after converting to Christianity.</ref> *[[Аврам (аварски хаган)|Аврам]] (fl. 805) *[[Исак (аварски хаган)|Исак]] (? – ?)<ref>The name of Khagan Isaac appears to have been corrupted into Latin as ''Canizauci princeps Avarum'' ("Khagan Isaac, Prince of the Avars").</ref> }} |year_leader1 = |title_leader = [[Хаган]] |demonym= |area_km2= |today=}} [[File:Coins of the Avars 6th-7th centuries CE imitating Ravenna mint types of Heraclius.jpg|thumb|Кованици на Аварите од 6-ти–7 век, кои наликуваат на кованиците на [[Равена]] од [[Хераклиј]].<ref>[https://www.cngcoins.com/Coin.aspx?CoinID=133085 CNG Coins]</ref>]] '''Авари''' — евроазиски номади за кои сѐ уште нема официјална потврда од каде точно потекнуваат,<ref name="EB_Avar">{{Наведена мрежна страница |url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/45428/Avar |title=Avar |last1= |first1= |last2= |first2= |date= |website=[[Encyclopædia Britannica Online]] |publisher=[[Encyclopædia Britannica (company)|Encyclopædia Britannica]] |access-date=May 14, 2015 |quote=Avar, one of a people of undetermined origin and language...}}</ref><ref name=EOBE>{{Наведена книга |last=Frassetto |first=Michael |last2= |first2= |authorlink1= |authorlink2= |title=Encyclopedia of Barbarian Europe: Society in Transformation |language= |url=https://books.google.com/books?id=yW-GfElbafQC |accessdate=28 May 2015 |date=1 January 2003 |publisher=[[ABC-CLIO]] |location= |isbn=1576072630 |pages=54–55 |quote="The exact origins of the Avars remain uncertain..."}}</ref><ref name=WM>{{Наведена книга |last=Waldman |first=Carl |last2=Mason |first2=Catherine |authorlink1= |authorlink2= |title=Encyclopedia of European Peoples |language= |url=https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC |accessdate=5 May 2013 |year=2006 |publisher=[[Infobase Publishing]] |location= |isbn=1-4381-2918-1 |pages=46–49 }}</ref><ref name="Beckwith390">{{harvnb|Beckwith|2009|pp=390–391}}: "... the Avars certainly contained peoples belonging to several different ethnolinguistic groups, so that attempts to identify them with one or another specific eastern people are misguided."</ref><ref name="Kyzlasov">{{harvnb|Kyzlasov|1996|p=322}}: "The Juan-Juan state was undoubtedly multi-ethnic, but there is no definite evidence as to their language... Some scholars link the Central Asian Juan-Juan with the Avars who came to Europe in the mid-sixth century. According to widespread but unproven and probably unjustified opinion, the Avars spoke a language of the Mongolic group."</ref> иако се претпоставува дека имаат туркиско потекло. Овој народ живеел покрај [[Панонска низина|Панонската низина]] во околу [[6 век]] до [[9 век]],<ref name="Pohl26">Walter Pohl, ''Die Awaren: ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567–822 n. Chr'', C.H.Beck (2002), {{ISBN|978-3-406-48969-3}}, p. 26-29.</ref> каде имал изградено своја [[држава]], позната во историографијата како '''Аварски Каганат'''. Најголем нивни поход бил [[Опсада на Цариград (626)|Опсадата на Цариград]] од [[7 век]]. Во почетокот на [[8 век]], Аварите доживеале голем пораз од страна на [[Список на франкиски кралеви|франкискиот]] крал [[Карло Велики]], каде по таа битка нивната [[држава]] започнала да се распаѓа. Со доаѓањето на [[Стари Словени|Словените]], се претпоставува дека голем дел се преточиле во нив. Денеска, постојат [[Кавкаски Авари]] кои живеат во [[Русија]] и [[Азербејџан]].<ref>Historija Naroda Jugoslavije- IZDAVACKO PODUZECE „SKOLSKA KNIGA“ZAGREB</ref><ref>Аварски каганат- Јован Ковачевиќ</ref><ref>Историја на Византија- Георге Острогорски</ref> Јазикот или јазиците што ги зборувале Аварите денес се непознати.<ref name="EB_Avar"/><ref name=WM/><ref name="Beckwith390"/><ref name="Kyzlasov"/> Класичниот филолог Самуел Садецки-Кардош наведува дека повеќето од зборовите на Аварите употребени истовремено со латински или грчки текстови, се чини дека имаат потекло од монголскиот јазик.{{sfn|Szadeczky-Kardoss|1990|p=221}} Други теории сметаат дека има тунгуско потекло.<ref>{{наведени вести|url=https://sarkoboros.net/2014/09/helimski-early-european-avars-were-in-part-tungusic-speakers/|title=Helimski: Early European Avars were (in part) Tungusic speakers|date=2014-09-08|work=SARKOBOROS|access-date=2017-08-05|language=en-US|archive-date=2017-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805183016/https://sarkoboros.net/2014/09/helimski-early-european-avars-were-in-part-tungusic-speakers/|url-status=dead}}</ref> Според Садецки-Кардос, многу од титулите и редовите што ги користеле панонските Авари ги користеле и Туркијците, [[Прабугари]]те, [[Ујгури]]те и Монголците, како на пример каган, кан, кадхан, тудун, тархан и хатун.{{sfn|Szadeczky-Kardoss|1990|p=221}} Меѓутоа, постојат докази дека владејачките кланови зборувале на различни јазици, како кавкаски,<ref name=WM/> ирански,<ref name="Curta">{{Наведено списание |last=Curta |first=Florin |author-link=Florin Curta |date=2004 |title=The Slavic language franca (Linguistic notes of an archaeologist turned historian) |url=http://www.academia.edu/227792/The_Slavic_language_franca_Linguistic_notes_of_an_archaeologist_turned_historian_ |journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est |volume=31 |issue= |pages=125–148 |doi= |access-date=29 May 2015 |quote=By contrast, there is very little evidence that speakers of Slavic had any significant contact with Turkic. As a consequence, and since the latest stratum of loan words in Common Slavic is Iranian in origin, [[Johanna Nichols]] advanced the idea that the Avars spoke an Iranian, not a Turkic language.}}</ref> тунгуски,<ref name=Futaky2001>{{Наведена книга|last=Futaky|first=I.|title=Nyelvtörténeti vizsgálatok a Kárpát-medencei avar-magyar kapcsolatok kérdéséhez. Mongol és mandzsu-tunguz elemek nyelvünkben|year=2001|location=Budapest|language=hu}}</ref><ref name=Helimski2000a>{{Наведена книга|last=Helimski|first=Eugene|title=Folia Orientalia 36 (Festschrift for St. Stachowski)|year=2000|pages=135–148|authorlink=Eugene Helimski|language=ru|chapter=Язык(и) аваров: тунгусо-маньчжурский аспект}}</ref><ref name=Helimski2000b>{{Наведено списание|last=Helimski|first=Eugene|title=On probable Tungus-Manchurian origin of the Buyla inscription from Nagy-Szentmiklós (preliminary communication)|journal=Studia Etymologica Cracoviensia|year=2000|issue=5|pages=43–56}}</ref><ref name=":1">{{Наведено списание|date=2016-11-12|title=Kettős honfoglalás|url=https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Kett%C5%91s_honfoglal%C3%A1s&oldid=18133161|journal=Wikipédia|language=hu}}</ref> унгарски и туркиски.<ref name="eou">[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CA%5CV%5CAvars.htm Avars] at the [[Encyclopedia of Ukraine]]</ref><ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://books.google.co.ma/books?id=I-RTt0Q6AcYC&redir_esc=y|title=Hungarians and Europe in the Early Middle Ages: An Introduction to Early Hungarian History|last=Róna-Tas|first=András|date=1999-01-01|publisher=Central European University Press|year=|isbn=9789639116481|location=|pages=116|language=en|via=}}</ref> Неколку научници сугерираат дека [[Прасловенски јазик|прасловенскиот јазик]] станал [[лингва франка]] на Аварскиот каганат.<ref name=Curta2004>{{Наведено списание|last1=Curta|first1=Florin|year=2004|title=The Slavic ''language franca'' (Linguistic Notes of an Archeologist Turned Historian)|url=http://www.academia.edu/227792/The_Slavic_language_franca_Linguistic_notes_of_an_archaeologist_turned_historian_|format=PDF|journal=East Central Europe/L'Europe du Centre-Est|volume=31|issue=1|pages=132–148}}</ref> Според Ѓула Ласло, кон крајот на [[9 век]] панонските Авари зборувале со разни стари унгарски јазици, со што формирале аваро-унгарски континуитет со тогаш новодојдените [[Унгарци]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/historia/82-01/ch01.html|title=História 1982-01{{!}}Digitális Tankönyvtár|website=www.tankonyvtar.hu|language=hu-HU|access-date=2016-11-30}}</ref> == Потекло == Аварите спаѓале во туркиската група на народи кои кон средината на [[6 век]] биле потиснати од [[Западнотуркиски Ханат|Западните Туркијци]] и се преселиле од [[Средна Азија]] во подунавјето поточно во [[Панонија]]. Тука покориле повеќе разнородни племиња меѓу кои имало [[Стари Словени|Словени]], [[Прабугари]], [[Хуни]] и создале своја [[држава]] наречена [[Аварски каганат]]. Тие живееле во родовско уредување. Кај нив владеела воена [[демократија]]. Племињата предводени од своите старешини претставувале посебни единици во војската која била поделена на единици од [[1000]] до [[10000]] [[Војник|војници]]. [[Плен]]от од воените походи, даноците кон [[Византија]] како и даноците од поробените [[народ]]и создале цврста основа за одделување според имотната состојба на родовските и племенските [[Старешина|старешини]]. [[Патријархат|Патријархалното]] ропство добива постојан облик во аварското [[општество]]. Тоа ни го покажува и постапувањето со заробениците од војните на [[Балкански Полуостров|Балканскиот Полуостров]]. Според легендата на [[Свети Димитриј Солунски|Св. Димитрија]]: „''за неколку десетици години се создало ново племе со нов племенски поглавар според нивниот обичај''“. [[Аварски каганат|Аварскиот каганат]] претставувал „''држава''“ во која Аварите биле доминантни а останатите [[племе|племиња]] биле поробени маси. Аварската [[војска]] била цврсто обединета под водство на [[кагано]]т а аварската [[коњаница]] била многу посилна од словенската [[пешадија]]. == Историја == === Создавањето на Аварскиот каганат === Кон средината на [[6 век]] Аварите упаднале во [[Панонија]] и формирале своја држава наречена [[Аварски каганат]]. Во неа влегле многу разнородни племиња кои Аварите ги потчиниле меѓу кои имало [[Стари Словени|Словени]], [[Хуни]] и [[Прабугари]]. Аварите биле доминантни во [[каганат]]от а другите [[племе|племиња]] им биле потчинети. На чело на каганатот стоел [[каган]] кој раководел со аварската војска а под негова контрола биле и војските на потчините племиња. Аварите имале околу [[20000]] [[војник|војници]] а со приклучување на [[Хуни]]те, [[Прабугари]]те и [[Стари Словени|Словените]] вкупно броеле 50000 војници. [[Византија]] се наоѓала под постојан притисок на Аварите во средното [[Дунав|Подунавие]]. Борбите меѓу [[Византија]] и Аварите започнала преку премините на реките [[Сава]] и [[Дунав]]. По тригодишна опсада аварскиот каган Бајан во 582 година го освоил [[Сирмиум]]. Така започнал походот кон [[Цариград]]. [[Податотека:East Roman.jpg|thumb|300px|Европа околу 600 година]] === Походот кон Цариград === По падот на [[Сирмиум]] и смрта на царот [[Тибериј]] во [[582]] година за време на владеењето на [[цар]]от Маврикуј продолжиле [[Византија|Византиско]]-аварските војни, кои завршиле со опсдата на [[Солун]] во [[586]] година. „''За тоа како е освоен јасно изложува ценетиот Менадер''“ ова го обајаснува [[Теофилакт Симоката]] во врска со паѓањето на Сирмиум. Аварите поставувале тешки услови за [[Византија]]. Аварскиот [[каган]] барал од [[Цариград]] [[слон]]ови кои подоцна ги вратил, а за возврат барал зголемување на данокот од 80000 на [[100000]] [[златник|златници]]. Поради овие барања во [[584]] година избила нова [[војна]] меѓу [[Византија]] и Аварите. Со оваа војна може да се поврзе и опсадата на [[Солун]] од страна на [[5000]] [[Стари Словени|Словени]] која претрпела неуспех. Прв град кој бил на удар на аварските напади бил [[Сингидурум]]. Во оваа аварска офанзива бил заземен градот Августа кој се наоѓал на брегот на [[реките]] [[Огуста]] и [[Дунав]] во денешна [[Бугарија]]. Бил заземен [[Виминациум]] и бил опседнат Анхијал а нивната околина била опустошена и запалена. Поради ова [[цар]]от Маврикиј решил да преговара со Аварите. Било испратено пратеништво кое го предводеле [[сенатор]]от Елпидиј и старешината на царската гарда Коментиол. Ова пратеништво немало успех. Во [[585]] година во [[Цариград]] пристигнал [[каган]]овиот преговарач Таргитиј кој барал [[данок]]от да се зголеми на две години за 100,000 златници. Барањето било прифатено и бил постиганат мир. Во [[586]] година, [[Стари Словени|Словени]]те од [[Влашка]] провалиле во [[Тракија]] и ја опустошиле но биле поразени кај реката Ергинија. Овој упад на Словените било причина за нови непрјателства. „''Каганот ги викнал кон себе сите неверници од Склавиниите и кон Словените ги придружил [[варвари]]те од другите племиња''“. Така велел [[писатело]]т на чудата на [[Свети Димитрија Солунски|Св. Димитрија Солунски]]. Во [[Солун]] се наоѓала малку војска која била неискусна. Првиот ден опсадниците вршеле грабежи по околината на [[Солун]] но наредниот ден настанал глад. [[Трет]]иот [[ден]] биле донесени воени справи, но настанал судир меѓу самите Авари. Дошла група на бегалци. Не успеал обидот за заземање на Касандриската капија. Седмиот ден настанало затишје. Осмиот ден стигнале нови бегалци кои барале прибежиште во [[град]]от за да се заштитат од [[чума]]та која започнала да владее меѓу аварските војници. Набрзо започнало повлекување на аварските војници кои оставиле зад себе многу [[оружје]] и [[роб]]ови. Во летото [[558]] година, аварскиот [[каган]] испратил словенски чети да ја пустошат [[Тракија]]. [[Византија|Византискиот]] војсководец Коментиол успеал на Словените да им преземе дел од пленот. Аварската војска ја заземала и разрушила Рацијарија (Арчар на [[Дунав]] во [[Бугарија]]), Бононија ([[Видин]]), Аквис ([[Видовград]] кај [[Неготино]]), Дуросторум (кај [[Силстира]] во [[Бугарија]]) и Тропајон (Акадмилиси меѓу Констанца и Силистрија). Првиот пораз Аварите го доживеале кај [[град]]от Томис. [[Византија|византиската]] [[војска]] броела 40,000 регрути кои ја бранеле линијата Чернодава-Констанса. Со одредот раководел хипостратегот Мартин. Тој го спасил [[град]]от Томис од разурнување. [[Војна]]та траела до [[587]] година а главното жариште била [[Тракија]]. Во заробеништво на Аварите паднал градителот на византиските воени справи Буса кој ги поучил да изградат опсадни справи. [[Византија|византиските]] команданти Каст и Ансимут биле заробени од Аварите и за нив бил нуден [[откуп]] од голема количина на [[злато]]. На местото на Коментиол за воен стратег бил поставен Јован Мистиг а за хипостатег Лангобард Дроктон. Одлучната битка се водела кај [[Адријанопол]] ([[Едрене]]), каде што [[Византија|византиската]] [[војска]] ја извојувала победа над Аварите и тие се повлекувале преку [[Дунав]]. Во [[558]] година биле обновени непријателствата и Аварите ги нападнале [[Скитија]] и [[Мизија]] а во следниот напад заедно со [[Стари Словени|Словени]]те ја заземале [[Тесалија]], [[Хелада]], Стар [[Епир]], [[Атика]], Евбојаи стигнале на [[Пелопонез]]. Кон крајот на [[591]] и почетокот на [[592]] година, царот [[Маврикиј]] склучил мир со [[Персија|Персијците]] за да ја префрли војската на [[Балкан]]от. За да се одржи мирот на Аварите им бил плаќан данок сè до [[593]] година кога [[каган]]от побарал зголемување на данокот кое барање Византијците го одбиле и започнала нова [[војна]]. === Новата војна со Византија === [[Податотека:Avari pljene balkanske zemlje, K. Mandrović (1885).jpg|мини|лево|Аварите ги ограбуваат балканските земји]] Како и во претходната [[војна]] борбите започнале околу [[Сингидунум]]. Аварската [[коњаница]] морала да ги премине [[Дунав]] и [[Сава]]. [[Каганот]] им наредил на Словените да градат [[Чамец|чамци]] кои населението на [[Сингидунум]] ги спалувало. Аварите успеале да поминат една од [[Река|реките]] и го опколиле [[град]]от. Меѓутоа каганот наредил повлекување на [[војска]]та и таа се повлекла во [[шатор]]ите. [[Војска]]та се улогорила во [[Сирмиум]]. Војската ја преминала Сава кај Сирмиум и се поделила во два дела. Едниот дел тргнал во грабеж со намера да сее страв и со него раководел аварскиот војсководач Самур. Вториот дел бил под команда на самиот [[каган]] и за пет дена стигнал до Бононија. Од Бононија ги продолжил нападите сè до Хераклеја на [[Мраморно Море|Мраморното Море]]. Тука Аварите уништиле еден дел од царската [[коњаница]] и ја запалиле [[црква]]та посветена на маченицата Гликерија. Со овој напад Аварите за првпат непосредно го загрозуваат [[Цариград]]. Потоа Аварите ја запоседнале [[тврдина]]та Чорлу кај Хераклеја. Опсадата траела до [[есен]]. Еден од [[Византија|византиските]] [[офицер]]и намерно дозволил Аварите да го заробат и да му го пронајдат [[писмо]]то во кое пишувало дека [[цар]]от Маврикиј планирал изненаден поход против Аварите. [[Стартег]]от Приск водел [[борба]] со Словените на долен [[Дунав]] и тргнал во офанзива на левиот брег. Победите над словенските племенски водачи Ардагаст и Мусокија изразиле недоверба кај аварскиот [[каган]]. [[Цар]]от Маврикиј го сменил стартегот Приск, а за нов заповедник го поставил неговиот брат Петар. Поради бунтот на византиските војници Приск ги пренел војниците на десниот брег на [[Дунав]]. Ова било причина за доаѓање на аварско пратеништво во Пирсковиот [[логор]]. Меѓу Аварите имало и такви кои не сакале [[војна]]. Ова струја ја предводел кагановиот [[пратеник]] Таргитиј. Кај [[каган]]от како пратеник отишол [[доктор]]от Теодор кој го одвратил од [[војна]]та. Пирск им испорачал на Аварите 5,000 заробени [[Словени]], но ова наишло на отпор во [[цариград]]скиот двор. Следната [[595]] година операциите против Аварите ги предводел братот на царот Петар. Тој водел борби со [[Стари Словени|Словени]]те во долна [[Мизија]], околу Марцианапол и византиската војска избила на [[Дунав]] кај градот Асемон на брегот на реката Асма кај Никополис. Тука тие изгубиле една битка со [[Прабугари]]те кои биле аварски поданици. [[Војна]]та со Словените доживеала пораз и довело до нови промени во војниот врв на чие чело повторно застанал стратегот Приск. Во [[596]] година од Астик Приск избил на [[Дунав]] и стигнал во Горна Нова. По неуспешните преговори со Аварите војната продолжила. Повторно прв на удар на Аварите бил [[Сингидиунум]]. Аварите го срушиле [[Сингидунум]] и извршиле масовно преселување на [[население]]то во [[Сирмиум]]. [[Византија|Византиската]] [[војска]] се префрлила на ада Синг, а од таму во [[Цариград]] каде започнале нови преговори со [[каган]]от. Бидејќи [[каган]]от се заканувал дека ќе ги уништи [[Византија|Византиските]] [[градо]]ви Пирск го испратил својот помошник Гудиин во Сингидунум. Аварите поставиле обрач од запрежни коли кој не ги издржал нападите. Следната [[597]] година, Аварите тргнале преку [[Мизија]] и [[Тракија]] кон [[Црно Море]] и [[Цариград]]. Во овој напад била погодена провинцијата [[Далмација]] во која Аварите срушиле 40 [[Тврдина|тврдини]] и [[град]]от Вонке. Гудуин пратил 2,000 хоплити да ја следат аљварската војска , тие фатиле тројца пијани Авари кои го издале местото каде што го собрале пленот и Гудуин им го собрал пленот и му го испратил на стратегот Приск. „За осумнаесет и повеќе месеци измеѓу Ромеите и варварите на [[Дунав]] не се случило ништо што било врено да се спомене. Во есента [[599]] година [[каган]]от со [[војска]] продрел до [[кастум]]от Томеа, каде што аварската војска презимила. Царската војска пред [[Велигден]] патила од глад а каганот, кога слушнал за тоа чудо побарал од стратегот Приск коли на кои ќе испрати намирници за [[поклон]] за да може војската среќно да ги проведе празниците. За возврат Приск му дал на каганот [[бибер]], разни мириси [[цимет]] и др. Војсководецот Коментиол бил поставен за командант на [[војска]]та која тргнала кон Никополеза да се судрат со Аварите. Во Долна [[Мизија]] на [[река]]та Јантрос, Аварите го поразиле одредот на Коментиол. Потоа паднала [[тврдина]]та Дризипера. Меѓу Аварите се појавила чума која одземала животи на седум каганови [[син]]ови. Дошло до преговори во [[тврдина]]та Дризипера каде што бил сколопен мир. [[Дунав]] повторно станал граница меѓу [[Византија|Византиското]] царство и [[Каганат]]от. [[Византија]] добила право да поминува преку [[Дунав]] и да се бори против [[Стари Словени|Словените]]. [[Византија]] го зголемила данокот од 100000 на 120000 златници. Но веќе во [[600]] год. [[Византија]] го раскинала договорот. [[Маврикиј Тибериј (владетел)|Царот Маврикиј]] испратил војска на левиот брег на [[Дунав]], стратегот Приск ја преземал врховната команда. Дошло до нова битка во која загинале 300 [[Византија|византиски]] [[Војник|војници]], и 4000 аварски војници. И на крајот борбата завршила со пораз на Аварите. После [[десет]] дена дошло до нов судир. Аварите повторно биле поразени и се повлекле на [[Тис]]а. На Тиса се одиграле две битки во кои [[Византија|Византијците]] извојувале победа. После битката [[Тиса]] ја преминале 4000 војници кои влегле во три гепидски села каде убиле 30000 луѓе и се вратиле назд со плен. После битката Авариете повторно навалиле на [[Тиса]] каде повторно доживеале пораз. По победата над Аварите [[Византија|византиската]] војска заробила околу 3000 Авари, 8000 [[Словени]] 3200 Гепиди и останати [[варвари]]. Приск ги испратил заробениците во Томеа кај Рацијарија поради што било испратено аварско пратеништво во [[Цариград]] кое го натерало царот Маврикиј да ги ослободи заробениците и бил постигнат [[мир]]. Во [[601]] год. царевиот брат Петар станал стратег на [[Европа]] и со војска избил на [[Дунав]] во Паластол, а во есен се префрил во [[Дарданија]] бидејќи дознал дека се собрал нов аварски одред под водство на војсководецот Апсих. Дошло до преговори меѓу стратегот Петар и Апсих и се договориле [[Византија|Византијците]] да се повлечат во [[Тракија]], а Аварите во [[каструм]]от [[Константиол]]. Во [[602]] год. [[Византија|Византијците]] биле известени дека [[каган]]от планира нов напад на [[Цариград]]. Стратегот Петар се спремил за војна против [[Стари Словени|Словени]]те кои биле под аварска власт. На чело на флотата што што преминувала преку [[Дунав]] бил поставен Стрибон Бон, а на чело на војската хипостратегот Гудуин. Гудуин извојувал значајни победи над [[Словени]]те. Дошло до аварско –византиски сојуз против [[Стари Словени|Словени]]те. === Сојузот на Аварите и Византија против Словените === Во овој поход Аварите ги уништиле и раселиле [[Анти]]те чиешто име не се помнува веќе во изворите. Во меѓувреме дошло до одредени судири меѓу аварските кланови и еден дел од нив побегнале на територија на [[Византија]]. Во редовите на византиската војска дошло до побуна на која ја предводел центурионот Фока кој станал нов [[император]]. За време на [[цар]]от Фока владеел мир меѓу [[Византија]] и Аварите. Тој го зголемил данокот од 120000 златници на 200000 златници. [[Византија|Византиската]] [[војска]] се префрлила кон [[исток]] да се бори против [[Сасанидско Царство|Персијците]]. Аварите заедно со [[Словените]] започнале да навлегуваат на [[Балкан]]от и да пустошат. „На едно место скитските Хариби (Авари), правејќи се мирни, разбојнички ограбувале, а на друго место волците [[Словени]] застанувајќи заедно копнената борба ја прошируваат на [[море]]. === Словенско-аварски сојуз против Византија === После поразот кај [[Солун]], словенските племиња побарале помош од Аварите за борба со [[Византија]]. [[Словени|Словенските]] претставници му ветиле на [[каган]]от добар дел од [[плен]]от ако им помогне да го освојат [[Солун]]. Бил постигнат договор меѓу Аварите и [[Словени]]те и [[каган]]от се упатил кон [[Солун]] со еден одред [[коњаница]]. Аварите убиле и заробиле повеќе земјоделци со [[добиток]] и алат. Ова предизвикало паника во [[Солун]]. Неколку години подоцна и самиот [[каган]] пристигнал кај [[Солун]] и го опколил поставувајќи воени справи. На [[град]]от му пристигнала воена помош на чело со префектот Хариј. Кога видел дека не може да го освои [[град]]от, каганот почнал да изнудува дарови, но бил одбиен и заради одмазда ги запалил [[Црква|црквите]] надвор од градот. На крајот граѓаните морале да му удоволат на каганот и тој се повлекол, опсадата траела [[33]] дена. Истата година бил заземен [[Драч]]. Аварите се населиле во [[Драч]]ката и Атинската област. Пред нив Лакедајмонците побегнале во [[Сицилија]] каде се населиле во долината Демен, недалеку од [[Таормина]] и оттаму вршиле постојани поморски напади на Аварите кај [[Драч]]. Првиот аварски напад на [[Цариград]] се случил во [[623]] год. [[Каган]]от и [[цар]]от Ираклиј биле во преговори за [[мир]]. Аварската [[војска]] дошла до [[Теодосиј|Теодосиевиот]] [[ѕид]] и заробиле бројно население и извршиле грабежи. Биле ограбени неколку цркви меѓу кои Св. Кузмaн и Св. Дамјан во Влахерини и Св. Архангел во Промонт. Целиот плен и заробениците биле одведени преку [[Дунав]], а самиот цар Ираклиј едвај се спасил бегајќи во [[Цариград]]. [[Кагано]]т започнал нов напад на [[Цариград]] бидејќи царот Ираклиј заминал во [[Мала Азија]] да се бори со Персијците. Аварската [[војска]] се наоѓала во [[Тракија]]. „Над [[Цариград]] се надвил злокобен виор од [[Тракија]]. Аварски коњаници избиле кај Дуги. Тие сакале да воспостават врски со Персијците под водство на Шахрабараз, на Халкедон. Магистерот Бон испратил [[делегација]] на преговори со Аварите. Меѓутоа обидот за преговори бил без успех. Каганот барал [[храна]] за своите [[Војник|војници]] и граѓаните на [[Цариград]] му испратиле. Петтиот ден од опсадата делегација од граѓани водела преговори за примирје, но Аварите поставиле неприфатливи услови, а тоа било сите граѓани да го напуштат [[Цариград]] со една кошула. Аварите се договориле со Персијците заедно да го заземат предгадието на [[Цариград]]и да ги срушат сите [[Црква|цркви]] и царски приватни [[Куќа|куќи]]. Аварите ја заземале црквата св. [[Богородица]] и тука се утврдиле. Магистерот Бон дал предвремен сигнал за напад и Словените тргнале од реката Барбис во [[напад]]. Биле запалени со таканаречен [[течен оган]] голем број загинале, а преживеаните се правеле мртви или се криеле. Опсадат траела [[9]] дена од [[29]] јули [[626]] год. На крајот Аварите биле поразени. Последиците од поразот биле катастрофални за Аварите. Поразот на Аварите го натерало персискиот војсководец Шахрбараза да се повлече од Халкедон. Дошло до раскол во аварската [[војска]] и голем број Авари избегале во [[Цариград]]. [[Каган]]от наредил да се погубат поглем број [[Стари Словени|Словени]] што ги сметал за виновни за поразот и тоа довело до судири помеѓу Аварите и [[Стари Словени|Словени]]те. „Партите со оган ги пустошат Персијците и Скитите (Аварите) ги убиваат Словените и потоа стануваат убиени и окрвавени со меѓусебно убивање во многу работи се попречени за водење единствена [[борба]].“ === Вториот каганат и Византиското царство === Контактите меѓу [[Каганат]]от и [[Византија]] се обновуваат во [[678]] год. после неуспешната арапска опсада на [[Цариград]]. Истата година [[цар]]от [[Константин IV]] извојувал победоносен [[мир]] кај западните [[крал]]еви кои барале мир и сојуз со [[Цариград]] и му праќале поклони и заедно со нив се јавува и аварскиот [[каган]]. „А царот попуштил на нивните молби и го одобрил мирот како господар. Аварите претставувале опасност за новата [[Прво Бугарско Царство|бугарска држава]]. Еден дел од прабугарските [[клан]]ови под водство на Кубратовиот [[син]] се населил во [[каганат]]от во [[Панонија]] признавајќи ја врховната власт на каганот. Во областа околу [[Сирмиум]], Аварите населиле [[Ромеи|ромејско]] население кое говорело [[Грчки јазик|грчки]] и се измешало со Аварите и [[Прабугари]]те но го задржило [[христијанство]]то. Аварите ова население го сметале за посебно и [[каганот]] за водач им го поставил Кубер кој ја признал врховната власт на каганот. [[Ромеи]]те заедно со останатото население се кренало против Аварите. Во разни битки против Аварите од [[680]] до [[685]] год. На крајот тие ги победиле Аварите и [[каганот]] бил приморан да се повлече на север. Длабоко во внатрешноста на [[Балкан]]от во [[Епир]] се задржал еден помал аварски енклав до крајот на [[8]] век. Од крајот на [[7]] и почетокот на [[8]] век [[каганат]]от не претставувал посебен фактор на [[Балкан]]от. Од [[811]] год. [[Византија|византискиот]] [[цар]] [[Никифор I Цариградски|Никифор]] повел офанзива против [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]]. [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]] собрале на своја страна аварски наемници заедно со [[Стари Словени|Словени]] и во една битка му нанеле тежок пораз на [[Византија|Византиското царство]]. Војската била разбиена а [[Византија|византискиот]] [[цар]] Никифор загинал. Во [[814]] год. на новиот [[цар]] му пристигнала вест за нов напад од страна на [[Прво Бугарско Царство|Бугарите]] на чија страна имало и Авари но до тоа не дошло поради смрта на [[Прво Бугарско Царство|бугарскиот]] [[цар]] [[Крум]]. == Религија и обреди == Религијата на Аварите е тешко да се реконструира поради ограничените и фрагментарни извори. Според Валтер Пол, не може едноставно да се реконструира аварската религија врз основа на податоци за други степски народи од различни периоди. Можни се споредби со религиозните верувања и обреди на современите старотурски и хазарски заедници, особено кога постои и соодветен археолошки материјал, но разликите меѓу Аварите и другите степски империи мора да се земат предвид. Затоа компаративните податоци за степската религија служат првенствено како поширок контекст, а не како директен доказ за верувањата на Аварите.{{sfn|Pohl|2018|p=254–255}} Во византиските извори се зачувани неколку податоци за религиозните практики поврзани со Аварите и со другите степски народи. [[Теофилакт Симоката]], во своето изложување за потеклото на Аварите, забележува дека старите Турци особено го почитувале огнот. Во пошироката византиска претстава за степските народи, магијата била важен елемент. Во 566 г. аварската победа над Франките била припишана на магиски вештини и создавање илузии, додека ''Suda'' известува дека Аварите некогаш ги измамиле римските извидници со создавање вештачки дожд и темнина, со што можеле незабележано да им се приближат. Овој материјал е сведоштво за начинот на кој византиските автори ги претставувале степските народи, а не сигурен доказ за конкретни аварски магиски практики.{{sfn|Pohl|2018|p=255–256}} Единствениот познат аварски висок свештеник е Bookolabras, за чија титула Теофилакт Симоката дава значење „маѓепсник, свештеник“. Неговата функција е позната поради аферата со една од жените на каганот [[Бајан I|Бајан]], по која Bookolabras избегал. Бајан бил подготвен да ги прекине преговорите со Римјаните доколку бегалецот не му биде предаден. Слична титула, ''kolobros'', е позната и од бугарски натписи и се поврзува со старотурското ''qolobur'', ''qolaguz'' или ''qulavuz'', со значење „водич“ или „водач“. Пол наведува дека ''böqü-qulavuz'' можеби означувало „висок свештеник“.{{sfn|Pohl|2018|p=255–256}} Религиозните обреди имале и политичка функција, особено при заклетвите. Во еден од најзначајните опишани случаи, каганот Бајан го извлекол мечот пред жителите на [[Сингидунум]] и ја изрекол аварската заклетва. Тој повикал врз себе и врз целиот аварски народ уништување со меч, оган од небото, паѓање на околните планини и шуми и излевање на реката Сава доколку неговите намери при изградбата на мостовите преку Сава биле насочени против Римјаните. Потоа се понудил да се заколне и според римскиот обичај, при што се преправал дека со голема почит ги прифаќа книгите со кои требало да се заколне.{{sfn|Pohl|2018|p=256–257}} Заклетвата со меч не била единствена форма на религиозно санкционирање на политичките обврски. Таа била позната и кај [[Прабугари|Бугарите]], додека кај други степски народи се среќаваат различни форми на самопроколнување при заколнување. Во друг случај, според сведоштвото на прогонетиот лангобардски крал [[Пектарит]], аварскиот каган се чувствувал обврзан со заклетва дадена „пред идол“. Овие сведоштва покажуваат дека заклетвите биле поврзани со религиозни санкции и со политичките односи на аварскиот двор.{{sfn|Pohl|2018|p=256–257}} Во поширокиот степски контекст, небесниот бог Тенгри (Tängri) се сметал за највисоко божество кај повеќето пагански степски народи. Теофилакт Симоката пишува дека старите Турци го почитувале како бог оној „што го создал небото и земјата“ и дека нему му жртвувале коњи, говеда и овци. [[Орхонски натписи|Орхонските натписи]] покажуваат дека кај старите Турци Тенгри бил поврзан со владеењето на каганот и со неговото божествено легитимирање. Теофилакт исто така наведува дека старите Турци ги почитувале воздухот и водата и ја славеле земјата. Сепак, нема директен доказ за аварска владетелска идеологија поврзана со Тенгри.{{sfn|Pohl|2018|p=257–258}} Постои и археолошки наод што бил толкуван како можен одраз на Тенгризмот во аварски контекст. Историчарот Иштван Бона предложил дека претстава изгребана на коскен сад од Мокрин можеби го одразува светогледот поврзан со Тенгри. На неа е прикажано дрво со девет гранки, израснато од столб на двоен рид, кое се издига кон Сонцето и Месечината, додека под него пасат говеда. Сепак, Пол смета дека е поверојатно претставите на дрвото во аварската уметност да биле под влијание на доцноантичката иконографија на дрвото на животот. Затоа овој наод не може сигурно да се земе како доказ за Тенгризам кај Аварите.{{sfn|Pohl|2018|p=257–258}} Археологијата дава значајни податоци за погребните обичаи на Аварите, иако археолошките наоди од гробовите првенствено ги покажуваат заедничките традиции и обичаи на заедницата, а не нужно личните религиозни претстави на погребаните. Кај европските Авари била вообичаена [[Инхумација|инхумацијата]]. Починатите често биле положувани во ковчези направени од даски или од издлабени стебла, а ориентацијата на гробовите варирала според периодот, па дури и во рамките на исти периоди. Во некои случаи начинот на уредување на гробот остава впечаток на внимателно уреден „животен простор“ како последно место за престој на покојникот.{{sfn|Pohl|2018|p=258–259}} Прилозите во гробовите биле распространети. Особено често било положувано месо, иако неговиот вид, квалитет и зачуваност значително се разликувале меѓу различните гробишта. Погребувањето коњи, исто така, било релативно често кај Аварите. Во гробот можел да биде положен цел коњ или само негови делови, а во некои случаи коњот бил кремиран на местото на погребот и неговите остатоци биле положени заедно со покојникот.{{sfn|Pohl|2018|p=259}} Аварите вложувале значителни средства во прилозите во гробовите, а богатите погребувања можат да содржат големи количества злато и сребро. Сепак, во споредба со централноазиските степи, кај Аварите не се потврдени големи кургани со подземни комори, богато украсени гробници со фрески, камени статуи или надгробни натписи. Пол затоа ја оценува нивната меморијална култура како релативно скромна. Документ од 808 г. споменува ''tumuli'', односно гробни могили, кај аварските населби во близина на езерото Нојзидл, но археолошките истражувања не потврдиле големи кургани од типот познат во други делови на степата.{{sfn|Pohl|2018|p=259}} Христијанството било присутно меѓу дел од населението во рамките на Аварскиот каганат, но аварската елита останала паганска до воспоставувањето на франкската власт. Кога Бајан требало да се заколне на Библијата, најнапред морало да му биде објаснето значењето на книгата. Мисионерските обиди во VII и VIII век немале значаен успех. Меѓу оние што планирале или презеле мисионерски активности кон Словените и Аварите биле [[Колумбан]] околу 610 г., [[Амандус]], [[Емерам]] и [[Руперт]].{{sfn|Pohl|2018|p=260–261}} Аварите прифаќале верска разновидност меѓу потчинетото население. Особено значајни се христијанските заедници поврзани со таканаречената Кестељска култура околу езерото [[Балатон]]. Најочигледен археолошки доказ е базиликата во тврдината Фенекпуста. Во гробовите од Кестељ–Фенекпуста се пронајдени дискообразни фибули со христијански мотиви, кои Пол ги поврзува со поклонички спомени од Палестина. Христијански заедници постоеле и на други места, вклучувајќи ги Саварија и околината на Сопијана.{{sfn|Pohl|2018|p=261–262}} Сепак, христијанските предмети пронајдени во гробовите од аварскиот период не можат сами по себе да се сметаат за доказ дека нивните носители биле христијани. Фибулите, ампулите, светилките, крстовите и другите предмети со христијанска симболика можеле да бидат прифатени и како егзотични или магиски предмети. Христијанската симболика можела да биде вклучена во нехристијанскиот светоглед без нужно да претставува прифаќање на христијанството. Во такви услови можел да се појави синкретизам со христијански елементи.{{sfn|Pohl|2018|p=261–262}} Аварската елита започнала да го прифаќа христијанството под франкска власт по освојувањето во 796 г. Некои аварски првенци биле крстени и добиле христијански имиња, меѓу кои Абрахам и Теодор. Сепак, мисионерските резултати биле ограничени. Дури околу средината на IX век Франките успеале да воспостават пофункционален црковен центар за Панонија во Мосапурц ([[Залавар]]), во близина на Кестељ. Можно е губењето на сакралните политички традиции да придонело за брзото исчезнување на Аварите од историските извори.{{sfn|Pohl|2018|p=262}} == Наводи == {{наводи|2}} === Извори === {{cite book| last = Pohl| first = Walter| title = The Avars: A Steppe Empire in Central Europe| publisher = Cornell University Press| year = 2018| location = Ithaca and London| isbn = 978-0-8014-4210-0| translator-last = Sayers| translator-first = William| language = en| orig-year = 1988| orig-language = de| orig-title = Die Awaren: Ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567–822 n. Chr.}} == Надворешни врски == * {{Commons category-inline|Eurasian Avars}} {{Туркиски народи}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Туркиски народи]] [[Категорија:Народи во Русија]] [[Категорија:Народи во Азербејџан]] [[Категорија:Прво Бугарско Царство]] [[Категорија:Византија во 6 век]] [[Категорија:Голема преселба на народите]] gtcfzr2sueupdqrm17oyofxyvz47h68 0 51230 5628494 5374681 2026-09-14T11:25:15Z BT405 9277 5628494 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision | name = Евровизија 2004 | image = ESC 2004 logo.png | image_size = 200px | caption = Официјално лого на Изборот за песна на Евровизија 2004 | semi_final_date = [[12 мај]] [[2004]] | final_date = [[14 мај]] [[2004]] | edition = 49 | host = {{Esc|Турција}} | venue = [[Abdi İpekçi Arena]], [[Истанбул]], [[Турција]] | presenters = Korhan Abay<br />Meltem Cumbul | emiter = [[TRT]] | winner = {{Esc|Украина}}<br />[[Руслана]]<br />„[[Wild Dances]]“ | director = TRT production team | executive_producer = Bülent Osma | musical_director = Süheyl Denizci | producer = TRT | designer = TRT design team | entries = 36 | debuting = {{Esc|Албанија}}<br />{{Esc|Белорусија}}<br />{{Esc|Србија и Црна Гора}}<br />{{Esc|Андора}} | returning = ''Нема'' | nonparticipating = {{Esc|Унгарија}}<br />{{Esc|Литванија}}<br />{{Esc|Малта}} (пауза во полуфинале/не се квалификувала - пример: Италија, Луксембург, Монако и др.) | vote = Систем на телегласање и жири; воведено е полуфинале за сите земји кои не биле во топ 10 претходната година. | previous = 2003 | next = 2005 | website = |url=https://eurovision.tv/event/istanbul-2004 eurovision.tv|веб-страница=https://eurovision.tv/event/istanbul-2004 eurovision.tv}} '''Изборот за песна на Евровизија 2004''' беше 49. издание на [[Избор за песна на Евровизија]], одржано во [[Истанбул]], [[Турција]], по победата на Сертаб Еренер минатата година. Ова беше првпат натпреварот да се организира во земја со мнозинско муслиманско население и првпат да се воведе дводелнет формат со полуфинале и финале. Полуфиналето се одржа на [[12 мај]], а големото финале на [[14 мај]] [[2004]] година во [[Abdi İpekçi Arena]]. Водители на спектакуларното шоу беа Мелтем Џумбул и Корхан Абај. Официјалниот слоган на ова издание беше '''„Под исто небо“''' (англиски: *Under The Same Sky*, турски: *Aynı Gökyüzü Altında*), со кој се симболизираше обединувањето на европските народи и култури преку музиката. Победник на фестивалот беше [[Украина]] со енергичната етно-рок песна „[[Wild Dances]]“, изведена од харизматичната [[Руслана]]. Ова беше прва победа за Украина на натпреварот. За [[Македонија]], ова издание донесе одличен резултат со новата евровизиска ера: [[Тоше Проески]] со песната „[[Ангел си ти]]“ заврши на високото 14. место во финалето, откако претходно успешно ја мина полуфиналната вечер. == Локација == Натпреварот се одржа во прочуената [[Abdi İpekçi Arena]] во Истанбул, мултифункционална спортска сала со капацитет од околу 10.000 гледачи. Сценографијата ги комбинираше турските традиционални мотиви со модерни технолошки елементи, со впечатлива огромна челична конструкција и амбиентално осветлување.[[Податотека:Eurovision 2004 Opening Ceremony Sertab Erener.jpg|мини|десно|Настапот на [[Сертаб Еренер]] на отворањето.]] == Организација и формат == Поради огромниот пораст на заинтересирани земји членки, Европската радиодифузна унија (EBU) и турскиот сервис TRT го воведоа револуционерниот систем со **полуфинале**. Единствено директно пласирани во финалето беа земјите од „Големата четворка“ (Обединетото Кралство, Германија, Франција, Шпанија) и првите 10 земји од претходната година (2003). Сите останати мораа да се борат за пласман во финалето преку средината на неделата. == Учесници во финалето == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; direction:ltr; text-align:center;" ! Место ! style="text-align:left;" | Земја ! style="text-align:left;" | Емитер ! style="text-align:left;" | Изведувач ! style="text-align:left;" | Песна ! Јазик ! style="text-align:left;" | Автор/и ! Поени |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || [[NTU]] || [[Руслана]] || „[[Wild Dances]]“ || Англиски, Украински || Ruslana Lyжичко, Oleksandr Ksenofontov || 280 |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} || [[UJRT]] / [[RTS]] / [[RTCG]] || [[Željko Joksimović]] & [[Ad Hoc Orchestra]] || „[[Lane moje]]“ (Лане моје) || Српски || Željko Joksimović, Leontina Vukomanović || 263 |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || [[ЕРТ]] || [[Sakis Rouvas]] || „[[Shake It]]“ || Англиски || Nikos Terzis, Antonis Pappas || 252 |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || [[TRT]] || [[Athena (турска група)|Athena]] || „[[For Real]]“ || Англиски || Gökhan Özoğuz, Hakan Özoğuz || 195 |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || [[CyBC]] || [[Lisa Andreas]] || „[[Stronger Every Minute]]“ || Англиски || Mike Connaris || 170 |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || [[SVT]] || [[Lena Philipsson]] || „[[It Hurts (песна на Лена Филипсон)|It Hurts]]“ || Англиски || Thomas G:son || 170 |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}} || [[RTSH]] || [[Anjeza Shahini]] || „[[The Image of You]]“ || Англиски || Edi Meola, Sokol Marsi || 106 |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Германија}} || [[ARD]] || [[Max Mutzke]] || „[[Can't Wait Until Tonight]]“ || Англиски, Турски || Stefan Raab || 93 |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || [[РТВБиХ]] || [[Deen]] || „[[In the Disco]]“ || Англиски || Vesna Pisarović || 91 |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || [[TVE]] || [[Ramón (шпански пејач)|Ramón]] || „[[Para llenarme de ti]]“ || Шпански || Kike Santander || 87 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || [[Прв канал (Русија)|Прв канал]] || [[Julia Savicheva]] || „[[Believe Me]]“ || Англиски || Maxim Fadeev, Brenda Liddiard || 67 |- | 12 || style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || [[ХРТ]] || [[Ivan Mikulić]] || „[[Daje se zna]]“ || Англиски || Mirko Šenkovski Geronimo, Vesna Pisarović, Ante Pecotić || 50 |- | 13 || style="text-align:left;" | {{Esc|Малта}} || [[PBS (Малта)|PBS]] || [[Julie & Ludwig]] || „[[On Again Off Again]]“ || Англиски || Philip Vella, Gerard James Borg || 50 |- | 14 || style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || [[МРТ]] || [[Тоше Проески]] || „[[Ангел си ти]]“ || Англиски || Григор Копров, Огнен Неделковски, Dore Bozickovic || 47 |- | 15 || style="text-align:left;" | {{Esc|Франција}} || [[France Télévisions]] || [[Jonathan Cerrada]] || „[[À chaque pas]]“ || Француски, Шпански || Jonathan Cerrada, Steve Gergey, Ben Adams || 40 |- | 16 || style="text-align:left;" | {{Esc|Велика Британија}}|| [[BBC]] || [[James Fox]] || „[[Hold On to Our Love]]“ || Англиски || Gary Hughes, Chris Neil || 29 |- | 17 || style="text-align:left;" | {{Esc|Исланд}} || [[RÚV]] || [[Jóhanna Vigdís Arnardóttir|Jónsi]] || „[[Heaven (песна на Јонси)|Heaven]]“ || Англиски || Sveinbjörn I. Baldvinsson, Magnús Þór Sigmundsson || 16 |- | 18 || style="text-align:left;" | {{Esc|Холандија}}|| [[NOS]] || [[Re-Union]] || „[[Without You (песна на Ри-Јунион)|Without You]]“ || Англиски || Ed van Otterdijk, Angeline Bretveld || 11 |- | 19 || style="text-align:left;" | {{Esc|Романија}}|| [[TVR]] || [[Sanda Ladoși]] || „[[I Admit]]“ || Англиски || Robert Turcescu, Dinu Olărescu || 18 |- | 20 || style="text-align:left;" | {{Esc|Ирска}} || [[Radio Telefís Éireann|RTÉ]] || [[Chris Doran]] || „[[If My World Stopped Turning]]“ || Англиски || Brian McFadden, Jonathan Shorten || 7 |} == Полуфинале == Полуфиналната вечер се одржа на [[12 мај]] [[2004]] година. Земјите кои се пласираа меѓу првите 10 обезбедија место во големото финале. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; direction:ltr; text-align:center;" ! Место ! style="text-align:left;" | Земја ! style="text-align:left;" | Изведувач ! style="text-align:left;" | Песна ! Поени |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} || [[Željko Joksimović]] || „[[Lane moje]]“ || 263 |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || [[Руслана]] || „[[Wild Dances]]“ || 256 |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || [[Sakis Rouvas]] || „[[Shake It]]“ || 238 |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}} || [[Anjeza Shahini]] || „[[The Image of You]]“ || 167 |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || [[Lisa Andreas]] || „[[Stronger Every Minute]]“ || 149 |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Esc|Холандија}} || [[Re-Union]] || „[[Without You (песна на Ри-Јунион)|Without You]]“ || 146 |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || [[Deen]] || „[[In the Disco]]“ || 133 |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Малта}} || [[Julie & Ludwig]] || „[[On Again Off Again]]“ || 74 |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || [[Ivan Mikulić]] || „[[Daje se zna]]“ || 72 |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || [[Тоше Проески]] || „[[Ангел си ти|Life]]“ || 71 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Esc|Израел}} || [[David D'Or]] || „Le'ha'amin“ || 57 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Esc|Естонија}} || [[Neiokõsõ]] || „Tii“ || 57 |- | 13 || style="text-align:left;" | {{Esc|Данска}} || [[Tomas Thordarson]] || „Shame on You“ || 56 |- | 14 || style="text-align:left;" | {{Esc|Финска}} || [[Jari Sillanpää]] || „Takes 2 to Tango“ || 51 |- | 15 || style="text-align:left;" | {{Esc|Португалија}} || [[Sofia Vitória]] || „Foi magia“ || 38 |- | 16 || style="text-align:left;" | {{Esc|Литванија}} || [[Linas ir Simona]] || „What's Happened to Your Love“ || 26 |- | 17 || style="text-align:left;" | {{Esc|Латвија}} || [[Fomins & Kleins]] || „Dziesma par laimi“ || 23 |- | 18 || style="text-align:left;" | {{Esc|Андора}}|| [[Marta Roure]] || „Jugarem a estimar-nos“ || 12 |- | 19 || style="text-align:left;" | {{Esc|Белорусија}} || [[Aleksandra & Konstantin]] || „My Galileo“ || 10 |- | 19 || style="text-align:left;" | {{Esc|Монако}} || [[Maryon (пејачка)|Maryon]] || „Notre planète“ || 10 |- | 21 || style="text-align:left;" | {{Esc|Словенија}} || [[Platin]] || „Stay Forever“ || 5 |- | 22 || style="text-align:left;" | {{Esc|Швајцарија}} || [[Piero Esteriore & the MusicStars]] || „Celebrate“ || 0 |} == Претставници при гласањето во финалето == {| class="wikitable" style="width:100%; direction:ltr;" ! Место ! style="text-align:left;" | Земја ! style="text-align:left;" | Претставник |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || style="text-align:left;" | Anne Igartiburu |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Австрија}} || style="text-align:left;" | Dodo Roscic |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Esc|Норвешка}} || style="text-align:left;" | Ingvild Helljesen |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Франција}} || style="text-align:left;" | Alex Taylor |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} || style="text-align:left;" | Nataša Miljković |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Esc|Малта}} || style="text-align:left;" | Claire Agius |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Холандија}} || style="text-align:left;" | Esther Hart |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Германија}} || style="text-align:left;" | Thomas Anders |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}} || style="text-align:left;" | Zhani Ciko |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || style="text-align:left;" | Pavlo Shylko |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || style="text-align:left;" | Barbara Kolar |- | 12 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || style="text-align:left;" | Mija Martina |- | 13 || style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}} || style="text-align:left;" | Dessert |- | 14 || style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || style="text-align:left;" | Yana Churikova |- | 15 || style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || style="text-align:left;" | Каролина Гочева |- | 16 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || style="text-align:left;" | Alexis Kostalas |- | 17 || style="text-align:left;" | {{Esc|Исланд}} || style="text-align:left;" | Sigrún Daría Guðmundsdóttir |- | 18 || style="text-align:left;" | {{Esc|Ирска}} || style="text-align:left;" | Johnny Logan |- | 19 || style="text-align:left;" | {{Esc|Полска}} || style="text-align:left;" | Maciej Orłoś |- | 20 || style="text-align:left;" | {{Esc|Обединето Кралство}} || style="text-align:left;" | Lorraine Kelly |- | 21 || style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || style="text-align:left;" | Loukas Hamatsos |- | 22 || style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || style="text-align:left;" | Meltem Ersan Yazgan |- | 23 || style="text-align:left;" | {{Esc|Романија}} || style="text-align:left;" | Andreea Marin |- | 24 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || style="text-align:left;" | Jovan Radomir |} == Детални резултати од полуфиналето == {| class="wikitable" style="font-size:80%; text-align:center;" |- ! colspan="2" rowspan="2" | ! rowspan="2" style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Вкупно поени ! colspan="33" | Земји кои гласаат |- ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Андора ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Албанија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Австрија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Босна и Херцеговина ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Белгија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Белорусија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Швајцарија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Србија и Црна Гора ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Кипар ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Германија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Данска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Естонија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Шпанија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Финска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Обединето Кралство ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Грција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Хрватска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Ирска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Израел ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Исланд ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Литванија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Латвија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Монако ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Македонија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Малта ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Холандија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Норвешка ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Португалија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Романија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Шведска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Словенија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Турција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Украина |- ! rowspan="22" | Учесници | style="text-align:left;" | Финска | 51 || || 7 || || 1 || || || || || 6 || || 7 || 3 || || style="background:#ccc;" | || 5 || || || || || 3 || || || 6 || 2 || || || 3 || || || 8 || || || |- | style="text-align:left;" | Белорусија | 10 || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || 2 || || || || || || || || || 1 || 2 || || || || || || || || || || || 5 |- | style="text-align:left;" | Швајцарија | 0 || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Латвија | 23 || || || || || || 4 || || || || || || 5 || || || || || || 4 || 2 || || 6 || style="background:#ccc;" | || 2 || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Израел | 57 || 3 || 5 || 1 || 2 || 3 || || || 3 || 2 || 1 || 2 || || || 4 || 2 || 2 || 3 || || style="background:#ccc;" | || || || || || || 6 || 2 || || || 7 || 5 || || 4 || |- | style="text-align:left;" | Андора | 12 || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || || || || 12 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Португалија | 38 || 12 || || || 4 || || || 7 || || || || || || 6 || || || || || || || || || || 1 || || || || || style="background:#ccc;" | || 8 || || || || |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Малта''' | style="background:#FFE4C4;" | '''74''' || 5 || 6 || || 4 || 1 || || || || || 4 || 10 || || || || 5 || 1 || 1 || 1 || 6 || 2 || 7 || 7 || || 4 || style="background:#ccc;" | || 3 || || || 4 || || 1 || || 2 |- | style="text-align:left;" | Монако | 10 || 4 || 2 || || || || || || || 4 || || || || || || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Грција''' | style="background:#FFE4C4;" | '''238''' || 8 || '''12''' || 5 || 5 || 10 || 8 || 3 || 10 || '''12''' || 10 || 3 || 4 || 7 || 5 || '''12''' || style="background:#ccc;" | || 6 || 2 || '''12''' || 6 || 8 || 6 || 4 || 7 || '''12''' || 6 || 5 || 8 || '''12''' || 4 || 4 || '''12''' || 10 |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Украина''' | style="background:#FFE4C4;" | '''256''' || 10 || 3 || 4 || 7 || 8 || '''12''' || 2 || 8 || 8 || 6 || 6 || '''12''' || 10 || 8 || 7 || 7 || 8 || 10 || 10 || 10 || '''12''' || 10 || 5 || 8 || 10 || 7 || 7 || '''12''' || 7 || 6 || 8 || 8 || style="background:#ccc;" | |- | style="text-align:left;" | Литванија | 26 || || || || || || 2 || || || 7 || || || || || || || || 2 || 3 || 1 || || style="background:#ccc;" | || 8 || || 3 || || || || || || || || || |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Албанија''' | style="background:#FFE4C4;" | '''167''' || 6 || style="background:#ccc;" | || 7 || 6 || 5 || || 10 || 6 || 1 || 8 || 7 || 1 || 2 || 6 || 6 || 8 || 7 || 5 || 4 || 4 || || 5 || 3 || '''12''' || 8 || 5 || 8 || 2 || 6 || 7 || 5 || 6 || 1 |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Кипар''' | style="background:#FFE4C4;" | '''149''' || 2 || || 6 || || 6 || 6 || 1 || 2 || style="background:#ccc;" | || 4 || 5 || 6 || 1 || 7 || 10 || '''12''' || 2 || 8 || 3 || 8 || 4 || 3 || '''12''' || || 5 || 10 || 4 || 3 || 1 || 3 || 3 || 5 || 7 |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Македонија''' | style="background:#FFE4C4;" | '''71''' || || 8 || 2 || 8 || || || 5 || '''12''' || || 3 || 1 || || || || || 4 || 5 || || || || || || || style="background:#ccc;" | || 1 || 1 || || || || 4 || 2 || 6 || 3 |- | style="text-align:left;" | Словенија | 5 || || || || 1 || || || || || || || || || || || || || 3 || || || || || || || 1 || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || |- | style="text-align:left;" | Естонија | 57 || || 1 || || || || || || 4 || || || || style="background:#ccc;" | || || '''12''' || 1 || || || || || || 7 || 10 || '''12''' || || || || || 1 || 5 || || 1 || || 3 |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Хрватска''' | style="background:#FFE4C4;" | '''72''' || || || 8 || 10 || || 7 || 6 || 5 || || 5 || || || || 1 || || || style="background:#ccc;" | || || || || 3 || 1 || || 6 || || 4 || || 1 || || || 7 || || 8 |- | style="text-align:left;" | Данска | 56 || || || 3 || || || || || || 3 || || style="background:#ccc;" | || 3 || || 4 || || || || || 5 || '''12''' || || || 10 || || 2 || || || 6 || || 2 || 5 || 1 || |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Србија и Црна Гора''' | style="background:#FFE4C4;" | '''263''' || 1 || 4 || '''12''' || '''12''' || 7 || 10 || '''12''' || style="background:#ccc;" | || 10 || '''12''' || 10 || || 8 || 10 || 8 || 10 || '''12''' || 6 || 8 || || 1 || 4 || 7 || 10 || 4 || '''12''' || 10 || 10 || 10 || '''12''' || '''12''' || 7 || '''12''' |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Босна и Херцеговина''' | style="background:#FFE4C4;" | '''133''' || || 10 || 10 || style="background:#ccc;" | || 3 || || 8 || 7 || || 7 || '''12''' || || || || 4 || || 10 || 7 || || || || || || 5 || || 8 || '''12''' || || || 10 || 10 || '''10''' || |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Холандија''' | style="background:#FFE4C4;" | '''146''' || 7 || || 3 || 2 || '''12''' || 5 || 4 || 1 || 5 || 2 || 8 || 8 || 5 || 3 || 3 || 6 || 4 || '''12''' || 7 || 5 || 5 || 2 || 8 || 3 || 7 || style="background:#ccc;" | || || 2 || 6 || 3 || || 2 || 2 |} === 12 поени во полуфиналето === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Број ! Учесник ! Земји кои доделиле 12 поени |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Австрија}}, {{Esc|Босна и Херцеговина}}, {{Esc|Хрватска}}, {{Esc|Германија}}, {{Esc|Холандија}}, {{Esc|Словенија}}, {{Esc|Шведска}}, {{Esc|Швајцарија}}, {{Esc|Украина}} |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}}, {{Esc|Кипар}}, {{Esc|Израел}}, {{Esc|Малта}}, {{Esc|Романија}}, {{Esc|Турција}}, {{Esc|Обединето Кралство}} |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Белорусија}}, {{Esc|Естонија}}, {{Esc|Литванија}}, {{Esc|Португалија}} |- | rowspan="4" | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Данска}}, {{Esc|Норвешка}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}}, {{Esc|Монако}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Естонија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Финска}}, {{Esc|Латвија}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Холандија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}}, {{Esc|Ирска}} |- | rowspan="5" | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Андора}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Данска}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Исланд}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Португалија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Андора}} |} == Детални резултати од финалето == {| class="wikitable" style="font-size:80%; text-align:center;" |- ! colspan="2" rowspan="2" | ! rowspan="2" style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Вкупно поени ! colspan="36" | Земји кои гласаат |- ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Андора ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Албанија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Австрија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Босна и Херцеговина ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Белгија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Белорусија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Швајцарија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Србија и Црна Гора ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Кипар ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Германија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Данска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Естонија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Шпанија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Финска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Франција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Обединето Кралство ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Грција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Хрватска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Ирска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Израел ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Исланд ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Литванија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Латвија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Монако ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Македонија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Малта ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Холандија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Норвешка ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Полска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Португалија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Романија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Русија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Шведска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Словенија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Турција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Украина |- ! rowspan="24" | Учесници | style="text-align:left;" | Шпанија | 87 || '''12''' || || || || 7 || 2 || 6 || || 7 || 2 || || || style="background:#ccc;" | || || 8 || || 3 || || || 8 || 1 || || || || 3 || 1 || 3 || 4 || || 1 || '''12''' || 5 || || || 2 || |- | style="text-align:left;" | Австрија | 9 || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || || || || || 4 || || || || 5 || || || || || || || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Норвешка | 3 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || 3 || || || |- | style="text-align:left;" | Франција | 40 || 7 || 1 || || || 10 || || 2 || || || || || || 4 || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || '''12''' || || || || || || || 2 || || 4 || || || |- | style="text-align:left;" | Србија и Црна Гора | 263 || 2 || 7 || '''12''' || '''12''' || 3 || 7 || '''12''' || style="background:#ccc;" | || '''12''' || 10 || 7 || 1 || 6 || 10 || 10 || 3 || 8 || '''12''' || 3 || 7 || 7 || 2 || 5 || 1 || 10 || 6 || 10 || 6 || 5 || 7 || 8 || 10 || '''12''' || '''12''' || 8 || '''12''' |- | style="text-align:left;" | Малта | 50 || 6 || 3 || || 1 || || || || || || || 1 || 6 || || || || 2 || 1 || 2 || 6 || 4 || || || 4 || 6 || || 3 || style="background:#ccc;" | || || || 3 || 1 || || || || || 1 |- | style="text-align:left;" | Холандија | 11 || || || || || 6 || || || || || || || || 3 || || || || || || || || || || || || || 2 || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Германија | 93 || || 2 || 10 || 3 || || || 10 || || || style="background:#ccc;" | || 2 || '''12''' || || 7 || 4 || || 1 || 4 || || || || 1 || || || 7 || || 3 || 1 || 6 || 8 || 4 || || || 3 || 5 || |- | style="text-align:left;" | Албанија | 106 || || || 5 || 4 || 1 || || 7 || 8 || || 5 || 4 || || || 3 || 1 || 1 || 10 || 6 || 2 || || 4 || || 1 || || '''12''' || 10 || 1 || 3 || || || 1 || || 7 || 4 || 6 || |- | style="text-align:left; background:#FEF200;" | '''Украина''' | style="background:#FEF200;" | '''280''' || 10 || 5 || 4 || 6 || 5 || 10 || || 10 || 8 || 6 || 5 || '''12''' || 8 || 8 || 2 || 5 || 7 || 8 || 7 || '''12''' || '''12''' || '''12''' || '''12''' || 6 || 8 || 8 || 7 || 7 || '''12''' || 10 || 6 || '''12''' || 10 || 8 || '''12''' || style="background:#ccc;" | |- | style="text-align:left;" | Хрватска | 50 || || || 3 || 10 || || 5 || 3 || 5 || || 1 || || || || 1 || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || 5 || || || || || || || 5 || || 5 || || 7 |- | style="text-align:left;" | Босна и Херцеговина | 91 || || 10 || 7 || style="background:#ccc;" | || || || 5 || 6 || || || 8 || || || || || || || 10 || || || || || || || 4 || 4 || || 2 || 10 || || || || 8 || 10 || 7 || |- | style="text-align:left;" | Белгија | 7 || 1 || || || || style="background:#ccc;" | || || || || 1 || || || || || || || || || || || || || || || || || || 5 || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Русија | 67 || || || || || || '''12''' || 1 || 6 || || || || || 8 || || 4 || || || 2 || || 6 || || 8 || 10 || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || 10 |- | style="text-align:left;" | Македонија | 47 || || || || 6 || || || 8 || 1 || '''12''' || || || || || || || || || 5 || || || || || || || style="background:#ccc;" | || 1 || || || || || || || 7 || 4 || 3 || |- | style="text-align:left;" | Грција | 252 || 8 || '''12''' || 2 || 5 || 8 || 6 || 4 || 7 || '''12''' || 7 || 3 || 5 || 7 || 6 || 6 || '''12''' || style="background:#ccc;" | || 7 || 5 || 10 || 6 || 10 || 7 || 10 || 7 || '''12''' || 6 || 2 || 7 || 6 || '''12''' || 7 || 4 || 6 || 10 || 8 |- | style="text-align:left;" | Исланд | 16 || || || || || || || || || || || 2 || || || || 2 || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || 5 || || || 5 || || || || || 2 || || || |- | style="text-align:left;" | Ирска | 7 || || || || || || || || || || || || || || || || 7 || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Полска | 27 || || || || || || || || || 2 || 4 || || || || 1 || || || 4 || || || 3 || 7 || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || 1 || || || 5 |- | style="text-align:left;" | Обединето Кралство | 29 || || || || || || 1 || || || || || || || 4 || || || style="background:#ccc;" | || || || 8 || 2 || || 3 || || || || 4 || || || || 2 || || 2 || 1 || 2 || || |- | style="text-align:left;" | Кипар | 170 || 4 || || 6 || || 4 || 8 || 2 || 3 || style="background:#ccc;" | || 8 || 6 || 7 || 3 || 7 || 5 || 10 || '''12''' || 4 || 10 || 3 || 10 || 5 || 4 || 2 || 7 || 8 || 4 || 4 || 3 || 3 || 6 || 6 || 1 || 1 || 4 || |- | style="text-align:left;" | Турција | 195 || 3 || 8 || 8 || 7 || '''12''' || 3 || 8 || 2 || 4 || '''12''' || 10 || || 2 || 5 || '''12''' || 6 || 6 || 3 || 1 || 2 || 5 || 3 || 2 || 8 || 6 || || '''12''' || 8 || 8 || || 10 || 8 || 5 || || style="background:#ccc;" | || 6 |- | style="text-align:left;" | Романија | 18 || || || || || || || || || 3 || || || || 10 || || || || || || || 1 || || || || || || || || || || 4 || style="background:#ccc;" | || || || || || |- | style="text-align:left;" | Шведска | 170 || 5 || 4 || 3 || || 7 || 3 || 3 || 5 || 5 || 8 || 10 || 6 || 2 || 10 || 6 || 10 || 3 || 1 || 3 || 10 || 8 || '''12''' || 8 || 10 || 2 || 8 || 7 || 10 || 4 || 2 || 1 || 1 || style="background:#ccc;" | || 3 || 1 || |} === 12 поени во финалето === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Број ! Учесник ! Земји кои доделиле 12 поени |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Естонија}}, {{Esc|Исланд}}, {{Esc|Израел}}, {{Esc|Латвија}}, {{Esc|Литванија}}, {{Esc|Полска}}, {{Esc|Русија}}, {{Esc|Турција}} |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Австрија}}, {{Esc|Босна и Херцеговина}}, {{Esc|Хрватска}}, {{Esc|Словенија}}, {{Esc|Шведска}}, {{Esc|Швајцарија}}, {{Esc|Украина}} |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}}, {{Esc|Кипар}}, {{Esc|Малта}}, {{Esc|Романија}}, {{Esc|Обединето Кралство}} |- | rowspan="2" | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Данска}}, {{Esc|Финска}}, {{Esc|Ирска}}, {{Esc|Норвешка}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}}, {{Esc|Франција}}, {{Esc|Германија}}, {{Esc|Холандија}} |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Андора}}, {{Esc|Португалија}} |- | rowspan="6" | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Франција}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Монако}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Германија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Белорусија}} |} [[Категорија:Избор за песна на Евровизија 2004| ]] [[Категорија:Избор за песна на Евровизија по години]] [[Категорија:2004 година во Турција]] {{Никулец}} {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Турска музика]] [[Категорија:Култура на Истанбул]] [[Категорија:Музиката во 2004 година]] 3qf1f3ipsq9jl9n74fxm2ab7v7uexsl 5628495 5628494 2026-09-14T11:28:28Z BT405 9277 5628495 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision | name = Евровизија 2004 | image = ESC 2004 logo.png | image_size = 200px | caption = Официјално лого на Изборот за песна на Евровизија 2004 | semi_final_date = [[12 мај]] [[2004]] | final_date = [[14 мај]] [[2004]] | edition = 49 | host = {{Esc|Турција}} | venue = [[Abdi İpekçi Arena]], [[Истанбул]], [[Турција]] | presenters = Korhan Abay<br />Meltem Cumbul | emiter = [[TRT]] | winner = {{Esc|Украина}}<br />[[Руслана]]<br />„[[Wild Dances]]“ | director = TRT production team | executive_producer = Bülent Osma | musical_director = Süheyl Denizci | producer = TRT | designer = TRT design team | entries = 36 | debuting = {{Esc|Албанија}}<br />{{Esc|Белорусија}}<br />{{Esc|Србија и Црна Гора}}<br />{{Esc|Андора}} | returning = ''Нема'' | nonparticipating = {{Esc|Унгарија}}<br />{{Esc|Литванија}}<br />{{Esc|Малта}} (пауза во полуфинале/не се квалификувала - пример: Италија, Луксембург, Монако и др.) | vote = Систем на телегласање и жири; воведено е полуфинале за сите земји кои не биле во топ 10 претходната година. | previous = 2003 | next = 2005 | website = |url=https://eurovision.tv/event/istanbul-2004 eurovision.tv|веб-страница=https://eurovision.tv/event/istanbul-2004 eurovision.tv|карта=ESC_2004_Map_2.svg|finalists=1|notqualified=1|past=1}} '''Изборот за песна на Евровизија 2004''' беше 49. издание на [[Избор за песна на Евровизија]], одржано во [[Истанбул]], [[Турција]], по победата на Сертаб Еренер минатата година. Ова беше првпат натпреварот да се организира во земја со мнозинско муслиманско население и првпат да се воведе дводелнет формат со полуфинале и финале. Полуфиналето се одржа на [[12 мај]], а големото финале на [[14 мај]] [[2004]] година во [[Abdi İpekçi Arena]]. Водители на спектакуларното шоу беа Мелтем Џумбул и Корхан Абај. Официјалниот слоган на ова издание беше '''„Под исто небо“''' (англиски: *Under The Same Sky*, турски: *Aynı Gökyüzü Altında*), со кој се симболизираше обединувањето на европските народи и култури преку музиката. Победник на фестивалот беше [[Украина]] со енергичната етно-рок песна „[[Wild Dances]]“, изведена од харизматичната [[Руслана]]. Ова беше прва победа за Украина на натпреварот. За [[Македонија]], ова издание донесе одличен резултат со новата евровизиска ера: [[Тоше Проески]] со песната „[[Ангел си ти]]“ заврши на високото 14. место во финалето, откако претходно успешно ја мина полуфиналната вечер. == Локација == Натпреварот се одржа во прочуената [[Abdi İpekçi Arena]] во Истанбул, мултифункционална спортска сала со капацитет од околу 10.000 гледачи. Сценографијата ги комбинираше турските традиционални мотиви со модерни технолошки елементи, со впечатлива огромна челична конструкција и амбиентално осветлување.[[Податотека:Eurovision 2004 Opening Ceremony Sertab Erener.jpg|мини|десно|Настапот на [[Сертаб Еренер]] на отворањето.]] == Организација и формат == Поради огромниот пораст на заинтересирани земји членки, Европската радиодифузна унија (EBU) и турскиот сервис TRT го воведоа револуционерниот систем со **полуфинале**. Единствено директно пласирани во финалето беа земјите од „Големата четворка“ (Обединетото Кралство, Германија, Франција, Шпанија) и првите 10 земји од претходната година (2003). Сите останати мораа да се борат за пласман во финалето преку средината на неделата. == Учесници во финалето == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; direction:ltr; text-align:center;" ! Место ! style="text-align:left;" | Земја ! style="text-align:left;" | Емитер ! style="text-align:left;" | Изведувач ! style="text-align:left;" | Песна ! Јазик ! style="text-align:left;" | Автор/и ! Поени |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || [[NTU]] || [[Руслана]] || „[[Wild Dances]]“ || Англиски, Украински || Ruslana Lyжичко, Oleksandr Ksenofontov || 280 |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} || [[UJRT]] / [[RTS]] / [[RTCG]] || [[Željko Joksimović]] & [[Ad Hoc Orchestra]] || „[[Lane moje]]“ (Лане моје) || Српски || Željko Joksimović, Leontina Vukomanović || 263 |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || [[ЕРТ]] || [[Sakis Rouvas]] || „[[Shake It]]“ || Англиски || Nikos Terzis, Antonis Pappas || 252 |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || [[TRT]] || [[Athena (турска група)|Athena]] || „[[For Real]]“ || Англиски || Gökhan Özoğuz, Hakan Özoğuz || 195 |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || [[CyBC]] || [[Lisa Andreas]] || „[[Stronger Every Minute]]“ || Англиски || Mike Connaris || 170 |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || [[SVT]] || [[Lena Philipsson]] || „[[It Hurts (песна на Лена Филипсон)|It Hurts]]“ || Англиски || Thomas G:son || 170 |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}} || [[RTSH]] || [[Anjeza Shahini]] || „[[The Image of You]]“ || Англиски || Edi Meola, Sokol Marsi || 106 |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Германија}} || [[ARD]] || [[Max Mutzke]] || „[[Can't Wait Until Tonight]]“ || Англиски, Турски || Stefan Raab || 93 |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || [[РТВБиХ]] || [[Deen]] || „[[In the Disco]]“ || Англиски || Vesna Pisarović || 91 |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || [[TVE]] || [[Ramón (шпански пејач)|Ramón]] || „[[Para llenarme de ti]]“ || Шпански || Kike Santander || 87 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || [[Прв канал (Русија)|Прв канал]] || [[Julia Savicheva]] || „[[Believe Me]]“ || Англиски || Maxim Fadeev, Brenda Liddiard || 67 |- | 12 || style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || [[ХРТ]] || [[Ivan Mikulić]] || „[[Daje se zna]]“ || Англиски || Mirko Šenkovski Geronimo, Vesna Pisarović, Ante Pecotić || 50 |- | 13 || style="text-align:left;" | {{Esc|Малта}} || [[PBS (Малта)|PBS]] || [[Julie & Ludwig]] || „[[On Again Off Again]]“ || Англиски || Philip Vella, Gerard James Borg || 50 |- | 14 || style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || [[МРТ]] || [[Тоше Проески]] || „[[Ангел си ти]]“ || Англиски || Григор Копров, Огнен Неделковски, Dore Bozickovic || 47 |- | 15 || style="text-align:left;" | {{Esc|Франција}} || [[France Télévisions]] || [[Jonathan Cerrada]] || „[[À chaque pas]]“ || Француски, Шпански || Jonathan Cerrada, Steve Gergey, Ben Adams || 40 |- | 16 || style="text-align:left;" | {{Esc|Велика Британија}}|| [[BBC]] || [[James Fox]] || „[[Hold On to Our Love]]“ || Англиски || Gary Hughes, Chris Neil || 29 |- | 17 || style="text-align:left;" | {{Esc|Исланд}} || [[RÚV]] || [[Jóhanna Vigdís Arnardóttir|Jónsi]] || „[[Heaven (песна на Јонси)|Heaven]]“ || Англиски || Sveinbjörn I. Baldvinsson, Magnús Þór Sigmundsson || 16 |- | 18 || style="text-align:left;" | {{Esc|Холандија}}|| [[NOS]] || [[Re-Union]] || „[[Without You (песна на Ри-Јунион)|Without You]]“ || Англиски || Ed van Otterdijk, Angeline Bretveld || 11 |- | 19 || style="text-align:left;" | {{Esc|Романија}}|| [[TVR]] || [[Sanda Ladoși]] || „[[I Admit]]“ || Англиски || Robert Turcescu, Dinu Olărescu || 18 |- | 20 || style="text-align:left;" | {{Esc|Ирска}} || [[Radio Telefís Éireann|RTÉ]] || [[Chris Doran]] || „[[If My World Stopped Turning]]“ || Англиски || Brian McFadden, Jonathan Shorten || 7 |} == Полуфинале == Полуфиналната вечер се одржа на [[12 мај]] [[2004]] година. Земјите кои се пласираа меѓу првите 10 обезбедија место во големото финале. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; direction:ltr; text-align:center;" ! Место ! style="text-align:left;" | Земја ! style="text-align:left;" | Изведувач ! style="text-align:left;" | Песна ! Поени |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} || [[Željko Joksimović]] || „[[Lane moje]]“ || 263 |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || [[Руслана]] || „[[Wild Dances]]“ || 256 |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || [[Sakis Rouvas]] || „[[Shake It]]“ || 238 |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}} || [[Anjeza Shahini]] || „[[The Image of You]]“ || 167 |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || [[Lisa Andreas]] || „[[Stronger Every Minute]]“ || 149 |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Esc|Холандија}} || [[Re-Union]] || „[[Without You (песна на Ри-Јунион)|Without You]]“ || 146 |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || [[Deen]] || „[[In the Disco]]“ || 133 |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Малта}} || [[Julie & Ludwig]] || „[[On Again Off Again]]“ || 74 |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || [[Ivan Mikulić]] || „[[Daje se zna]]“ || 72 |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || [[Тоше Проески]] || „[[Ангел си ти|Life]]“ || 71 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Esc|Израел}} || [[David D'Or]] || „Le'ha'amin“ || 57 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Esc|Естонија}} || [[Neiokõsõ]] || „Tii“ || 57 |- | 13 || style="text-align:left;" | {{Esc|Данска}} || [[Tomas Thordarson]] || „Shame on You“ || 56 |- | 14 || style="text-align:left;" | {{Esc|Финска}} || [[Jari Sillanpää]] || „Takes 2 to Tango“ || 51 |- | 15 || style="text-align:left;" | {{Esc|Португалија}} || [[Sofia Vitória]] || „Foi magia“ || 38 |- | 16 || style="text-align:left;" | {{Esc|Литванија}} || [[Linas ir Simona]] || „What's Happened to Your Love“ || 26 |- | 17 || style="text-align:left;" | {{Esc|Латвија}} || [[Fomins & Kleins]] || „Dziesma par laimi“ || 23 |- | 18 || style="text-align:left;" | {{Esc|Андора}}|| [[Marta Roure]] || „Jugarem a estimar-nos“ || 12 |- | 19 || style="text-align:left;" | {{Esc|Белорусија}} || [[Aleksandra & Konstantin]] || „My Galileo“ || 10 |- | 19 || style="text-align:left;" | {{Esc|Монако}} || [[Maryon (пејачка)|Maryon]] || „Notre planète“ || 10 |- | 21 || style="text-align:left;" | {{Esc|Словенија}} || [[Platin]] || „Stay Forever“ || 5 |- | 22 || style="text-align:left;" | {{Esc|Швајцарија}} || [[Piero Esteriore & the MusicStars]] || „Celebrate“ || 0 |} == Претставници при гласањето во финалето == {| class="wikitable" style="width:100%; direction:ltr;" ! Место ! style="text-align:left;" | Земја ! style="text-align:left;" | Претставник |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || style="text-align:left;" | Anne Igartiburu |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Австрија}} || style="text-align:left;" | Dodo Roscic |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Esc|Норвешка}} || style="text-align:left;" | Ingvild Helljesen |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Франција}} || style="text-align:left;" | Alex Taylor |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} || style="text-align:left;" | Nataša Miljković |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Esc|Малта}} || style="text-align:left;" | Claire Agius |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Холандија}} || style="text-align:left;" | Esther Hart |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Германија}} || style="text-align:left;" | Thomas Anders |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}} || style="text-align:left;" | Zhani Ciko |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || style="text-align:left;" | Pavlo Shylko |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || style="text-align:left;" | Barbara Kolar |- | 12 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || style="text-align:left;" | Mija Martina |- | 13 || style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}} || style="text-align:left;" | Dessert |- | 14 || style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || style="text-align:left;" | Yana Churikova |- | 15 || style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || style="text-align:left;" | Каролина Гочева |- | 16 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || style="text-align:left;" | Alexis Kostalas |- | 17 || style="text-align:left;" | {{Esc|Исланд}} || style="text-align:left;" | Sigrún Daría Guðmundsdóttir |- | 18 || style="text-align:left;" | {{Esc|Ирска}} || style="text-align:left;" | Johnny Logan |- | 19 || style="text-align:left;" | {{Esc|Полска}} || style="text-align:left;" | Maciej Orłoś |- | 20 || style="text-align:left;" | {{Esc|Обединето Кралство}} || style="text-align:left;" | Lorraine Kelly |- | 21 || style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || style="text-align:left;" | Loukas Hamatsos |- | 22 || style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || style="text-align:left;" | Meltem Ersan Yazgan |- | 23 || style="text-align:left;" | {{Esc|Романија}} || style="text-align:left;" | Andreea Marin |- | 24 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || style="text-align:left;" | Jovan Radomir |} == Детални резултати од полуфиналето == {| class="wikitable" style="font-size:80%; text-align:center;" |- ! colspan="2" rowspan="2" | ! rowspan="2" style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Вкупно поени ! colspan="33" | Земји кои гласаат |- ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Андора ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Албанија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Австрија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Босна и Херцеговина ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Белгија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Белорусија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Швајцарија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Србија и Црна Гора ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Кипар ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Германија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Данска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Естонија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Шпанија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Финска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Обединето Кралство ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Грција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Хрватска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Ирска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Израел ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Исланд ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Литванија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Латвија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Монако ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Македонија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Малта ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Холандија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Норвешка ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Португалија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Романија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Шведска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Словенија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Турција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Украина |- ! rowspan="22" | Учесници | style="text-align:left;" | Финска | 51 || || 7 || || 1 || || || || || 6 || || 7 || 3 || || style="background:#ccc;" | || 5 || || || || || 3 || || || 6 || 2 || || || 3 || || || 8 || || || |- | style="text-align:left;" | Белорусија | 10 || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || 2 || || || || || || || || || 1 || 2 || || || || || || || || || || || 5 |- | style="text-align:left;" | Швајцарија | 0 || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Латвија | 23 || || || || || || 4 || || || || || || 5 || || || || || || 4 || 2 || || 6 || style="background:#ccc;" | || 2 || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Израел | 57 || 3 || 5 || 1 || 2 || 3 || || || 3 || 2 || 1 || 2 || || || 4 || 2 || 2 || 3 || || style="background:#ccc;" | || || || || || || 6 || 2 || || || 7 || 5 || || 4 || |- | style="text-align:left;" | Андора | 12 || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || || || || 12 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Португалија | 38 || 12 || || || 4 || || || 7 || || || || || || 6 || || || || || || || || || || 1 || || || || || style="background:#ccc;" | || 8 || || || || |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Малта''' | style="background:#FFE4C4;" | '''74''' || 5 || 6 || || 4 || 1 || || || || || 4 || 10 || || || || 5 || 1 || 1 || 1 || 6 || 2 || 7 || 7 || || 4 || style="background:#ccc;" | || 3 || || || 4 || || 1 || || 2 |- | style="text-align:left;" | Монако | 10 || 4 || 2 || || || || || || || 4 || || || || || || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Грција''' | style="background:#FFE4C4;" | '''238''' || 8 || '''12''' || 5 || 5 || 10 || 8 || 3 || 10 || '''12''' || 10 || 3 || 4 || 7 || 5 || '''12''' || style="background:#ccc;" | || 6 || 2 || '''12''' || 6 || 8 || 6 || 4 || 7 || '''12''' || 6 || 5 || 8 || '''12''' || 4 || 4 || '''12''' || 10 |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Украина''' | style="background:#FFE4C4;" | '''256''' || 10 || 3 || 4 || 7 || 8 || '''12''' || 2 || 8 || 8 || 6 || 6 || '''12''' || 10 || 8 || 7 || 7 || 8 || 10 || 10 || 10 || '''12''' || 10 || 5 || 8 || 10 || 7 || 7 || '''12''' || 7 || 6 || 8 || 8 || style="background:#ccc;" | |- | style="text-align:left;" | Литванија | 26 || || || || || || 2 || || || 7 || || || || || || || || 2 || 3 || 1 || || style="background:#ccc;" | || 8 || || 3 || || || || || || || || || |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Албанија''' | style="background:#FFE4C4;" | '''167''' || 6 || style="background:#ccc;" | || 7 || 6 || 5 || || 10 || 6 || 1 || 8 || 7 || 1 || 2 || 6 || 6 || 8 || 7 || 5 || 4 || 4 || || 5 || 3 || '''12''' || 8 || 5 || 8 || 2 || 6 || 7 || 5 || 6 || 1 |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Кипар''' | style="background:#FFE4C4;" | '''149''' || 2 || || 6 || || 6 || 6 || 1 || 2 || style="background:#ccc;" | || 4 || 5 || 6 || 1 || 7 || 10 || '''12''' || 2 || 8 || 3 || 8 || 4 || 3 || '''12''' || || 5 || 10 || 4 || 3 || 1 || 3 || 3 || 5 || 7 |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Македонија''' | style="background:#FFE4C4;" | '''71''' || || 8 || 2 || 8 || || || 5 || '''12''' || || 3 || 1 || || || || || 4 || 5 || || || || || || || style="background:#ccc;" | || 1 || 1 || || || || 4 || 2 || 6 || 3 |- | style="text-align:left;" | Словенија | 5 || || || || 1 || || || || || || || || || || || || || 3 || || || || || || || 1 || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || |- | style="text-align:left;" | Естонија | 57 || || 1 || || || || || || 4 || || || || style="background:#ccc;" | || || '''12''' || 1 || || || || || || 7 || 10 || '''12''' || || || || || 1 || 5 || || 1 || || 3 |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Хрватска''' | style="background:#FFE4C4;" | '''72''' || || || 8 || 10 || || 7 || 6 || 5 || || 5 || || || || 1 || || || style="background:#ccc;" | || || || || 3 || 1 || || 6 || || 4 || || 1 || || || 7 || || 8 |- | style="text-align:left;" | Данска | 56 || || || 3 || || || || || || 3 || || style="background:#ccc;" | || 3 || || 4 || || || || || 5 || '''12''' || || || 10 || || 2 || || || 6 || || 2 || 5 || 1 || |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Србија и Црна Гора''' | style="background:#FFE4C4;" | '''263''' || 1 || 4 || '''12''' || '''12''' || 7 || 10 || '''12''' || style="background:#ccc;" | || 10 || '''12''' || 10 || || 8 || 10 || 8 || 10 || '''12''' || 6 || 8 || || 1 || 4 || 7 || 10 || 4 || '''12''' || 10 || 10 || 10 || '''12''' || '''12''' || 7 || '''12''' |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Босна и Херцеговина''' | style="background:#FFE4C4;" | '''133''' || || 10 || 10 || style="background:#ccc;" | || 3 || || 8 || 7 || || 7 || '''12''' || || || || 4 || || 10 || 7 || || || || || || 5 || || 8 || '''12''' || || || 10 || 10 || '''10''' || |- | style="text-align:left; background:#FFE4C4;" | '''Холандија''' | style="background:#FFE4C4;" | '''146''' || 7 || || 3 || 2 || '''12''' || 5 || 4 || 1 || 5 || 2 || 8 || 8 || 5 || 3 || 3 || 6 || 4 || '''12''' || 7 || 5 || 5 || 2 || 8 || 3 || 7 || style="background:#ccc;" | || || 2 || 6 || 3 || || 2 || 2 |} === 12 поени во полуфиналето === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Број ! Учесник ! Земји кои доделиле 12 поени |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Австрија}}, {{Esc|Босна и Херцеговина}}, {{Esc|Хрватска}}, {{Esc|Германија}}, {{Esc|Холандија}}, {{Esc|Словенија}}, {{Esc|Шведска}}, {{Esc|Швајцарија}}, {{Esc|Украина}} |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}}, {{Esc|Кипар}}, {{Esc|Израел}}, {{Esc|Малта}}, {{Esc|Романија}}, {{Esc|Турција}}, {{Esc|Обединето Кралство}} |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Белорусија}}, {{Esc|Естонија}}, {{Esc|Литванија}}, {{Esc|Португалија}} |- | rowspan="4" | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Данска}}, {{Esc|Норвешка}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}}, {{Esc|Монако}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Естонија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Финска}}, {{Esc|Латвија}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Холандија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}}, {{Esc|Ирска}} |- | rowspan="5" | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Андора}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Данска}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Исланд}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Португалија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Андора}} |} == Детални резултати од финалето == {| class="wikitable" style="font-size:80%; text-align:center;" |- ! colspan="2" rowspan="2" | ! rowspan="2" style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Вкупно поени ! colspan="36" | Земји кои гласаат |- ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Андора ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Албанија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Австрија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Босна и Херцеговина ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Белгија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Белорусија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Швајцарија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Србија и Црна Гора ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Кипар ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Германија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Данска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Естонија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Шпанија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Финска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Франција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Обединето Кралство ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Грција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Хрватска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Ирска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Израел ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Исланд ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Литванија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Латвија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Монако ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Македонија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Малта ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Холандија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Норвешка ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Полска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Португалија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Романија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Русија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Шведска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Словенија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Турција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Украина |- ! rowspan="24" | Учесници | style="text-align:left;" | Шпанија | 87 || '''12''' || || || || 7 || 2 || 6 || || 7 || 2 || || || style="background:#ccc;" | || || 8 || || 3 || || || 8 || 1 || || || || 3 || 1 || 3 || 4 || || 1 || '''12''' || 5 || || || 2 || |- | style="text-align:left;" | Австрија | 9 || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || || || || || 4 || || || || 5 || || || || || || || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Норвешка | 3 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || 3 || || || |- | style="text-align:left;" | Франција | 40 || 7 || 1 || || || 10 || || 2 || || || || || || 4 || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || '''12''' || || || || || || || 2 || || 4 || || || |- | style="text-align:left;" | Србија и Црна Гора | 263 || 2 || 7 || '''12''' || '''12''' || 3 || 7 || '''12''' || style="background:#ccc;" | || '''12''' || 10 || 7 || 1 || 6 || 10 || 10 || 3 || 8 || '''12''' || 3 || 7 || 7 || 2 || 5 || 1 || 10 || 6 || 10 || 6 || 5 || 7 || 8 || 10 || '''12''' || '''12''' || 8 || '''12''' |- | style="text-align:left;" | Малта | 50 || 6 || 3 || || 1 || || || || || || || 1 || 6 || || || || 2 || 1 || 2 || 6 || 4 || || || 4 || 6 || || 3 || style="background:#ccc;" | || || || 3 || 1 || || || || || 1 |- | style="text-align:left;" | Холандија | 11 || || || || || 6 || || || || || || || || 3 || || || || || || || || || || || || || 2 || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Германија | 93 || || 2 || 10 || 3 || || || 10 || || || style="background:#ccc;" | || 2 || '''12''' || || 7 || 4 || || 1 || 4 || || || || 1 || || || 7 || || 3 || 1 || 6 || 8 || 4 || || || 3 || 5 || |- | style="text-align:left;" | Албанија | 106 || || || 5 || 4 || 1 || || 7 || 8 || || 5 || 4 || || || 3 || 1 || 1 || 10 || 6 || 2 || || 4 || || 1 || || '''12''' || 10 || 1 || 3 || || || 1 || || 7 || 4 || 6 || |- | style="text-align:left; background:#FEF200;" | '''Украина''' | style="background:#FEF200;" | '''280''' || 10 || 5 || 4 || 6 || 5 || 10 || || 10 || 8 || 6 || 5 || '''12''' || 8 || 8 || 2 || 5 || 7 || 8 || 7 || '''12''' || '''12''' || '''12''' || '''12''' || 6 || 8 || 8 || 7 || 7 || '''12''' || 10 || 6 || '''12''' || 10 || 8 || '''12''' || style="background:#ccc;" | |- | style="text-align:left;" | Хрватска | 50 || || || 3 || 10 || || 5 || 3 || 5 || || 1 || || || || 1 || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || 5 || || || || || || || 5 || || 5 || || 7 |- | style="text-align:left;" | Босна и Херцеговина | 91 || || 10 || 7 || style="background:#ccc;" | || || || 5 || 6 || || || 8 || || || || || || || 10 || || || || || || || 4 || 4 || || 2 || 10 || || || || 8 || 10 || 7 || |- | style="text-align:left;" | Белгија | 7 || 1 || || || || style="background:#ccc;" | || || || || 1 || || || || || || || || || || || || || || || || || || 5 || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Русија | 67 || || || || || || '''12''' || 1 || 6 || || || || || 8 || || 4 || || || 2 || || 6 || || 8 || 10 || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || 10 |- | style="text-align:left;" | Македонија | 47 || || || || 6 || || || 8 || 1 || '''12''' || || || || || || || || || 5 || || || || || || || style="background:#ccc;" | || 1 || || || || || || || 7 || 4 || 3 || |- | style="text-align:left;" | Грција | 252 || 8 || '''12''' || 2 || 5 || 8 || 6 || 4 || 7 || '''12''' || 7 || 3 || 5 || 7 || 6 || 6 || '''12''' || style="background:#ccc;" | || 7 || 5 || 10 || 6 || 10 || 7 || 10 || 7 || '''12''' || 6 || 2 || 7 || 6 || '''12''' || 7 || 4 || 6 || 10 || 8 |- | style="text-align:left;" | Исланд | 16 || || || || || || || || || || || 2 || || || || 2 || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || 5 || || || 5 || || || || || 2 || || || |- | style="text-align:left;" | Ирска | 7 || || || || || || || || || || || || || || || || 7 || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left;" | Полска | 27 || || || || || || || || || 2 || 4 || || || || 1 || || || 4 || || || 3 || 7 || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || 1 || || || 5 |- | style="text-align:left;" | Обединето Кралство | 29 || || || || || || 1 || || || || || || || 4 || || || style="background:#ccc;" | || || || 8 || 2 || || 3 || || || || 4 || || || || 2 || || 2 || 1 || 2 || || |- | style="text-align:left;" | Кипар | 170 || 4 || || 6 || || 4 || 8 || 2 || 3 || style="background:#ccc;" | || 8 || 6 || 7 || 3 || 7 || 5 || 10 || '''12''' || 4 || 10 || 3 || 10 || 5 || 4 || 2 || 7 || 8 || 4 || 4 || 3 || 3 || 6 || 6 || 1 || 1 || 4 || |- | style="text-align:left;" | Турција | 195 || 3 || 8 || 8 || 7 || '''12''' || 3 || 8 || 2 || 4 || '''12''' || 10 || || 2 || 5 || '''12''' || 6 || 6 || 3 || 1 || 2 || 5 || 3 || 2 || 8 || 6 || || '''12''' || 8 || 8 || || 10 || 8 || 5 || || style="background:#ccc;" | || 6 |- | style="text-align:left;" | Романија | 18 || || || || || || || || || 3 || || || || 10 || || || || || || || 1 || || || || || || || || || || 4 || style="background:#ccc;" | || || || || || |- | style="text-align:left;" | Шведска | 170 || 5 || 4 || 3 || || 7 || 3 || 3 || 5 || 5 || 8 || 10 || 6 || 2 || 10 || 6 || 10 || 3 || 1 || 3 || 10 || 8 || '''12''' || 8 || 10 || 2 || 8 || 7 || 10 || 4 || 2 || 1 || 1 || style="background:#ccc;" | || 3 || 1 || |} === 12 поени во финалето === {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Број ! Учесник ! Земји кои доделиле 12 поени |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Естонија}}, {{Esc|Исланд}}, {{Esc|Израел}}, {{Esc|Латвија}}, {{Esc|Литванија}}, {{Esc|Полска}}, {{Esc|Русија}}, {{Esc|Турција}} |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Австрија}}, {{Esc|Босна и Херцеговина}}, {{Esc|Хрватска}}, {{Esc|Словенија}}, {{Esc|Шведска}}, {{Esc|Швајцарија}}, {{Esc|Украина}} |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}}, {{Esc|Кипар}}, {{Esc|Малта}}, {{Esc|Романија}}, {{Esc|Обединето Кралство}} |- | rowspan="2" | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Данска}}, {{Esc|Финска}}, {{Esc|Ирска}}, {{Esc|Норвешка}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}}, {{Esc|Франција}}, {{Esc|Германија}}, {{Esc|Холандија}} |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Андора}}, {{Esc|Португалија}} |- | rowspan="6" | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Албанија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Франција}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Монако}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Германија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Србија и Црна Гора}} |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || style="text-align:left;" | {{Esc|Белорусија}} |} [[Категорија:Избор за песна на Евровизија 2004| ]] [[Категорија:Избор за песна на Евровизија по години]] [[Категорија:2004 година во Турција]] {{Никулец}} {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Турска музика]] [[Категорија:Култура на Истанбул]] [[Категорија:Музиката во 2004 година]] q43rfigbzlq8hse73jr1xcyjxq495jg 0 56693 5628108 5475217 2026-09-13T14:37:56Z Jingiby 1525 ситна поправка 5628108 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = Борис Спиров |image = |image_size = 220px |caption = |order = |office = Претседател на Собранието |term_start = 30 декември 1946 |term_end = 30 декември 1947 |predecessor = |successor = [[Димитар Несторов]] |birth_date = {{Birth date|1897|9|22|df=y}} |birth_place = {{роден во|Брждани}}, [[Османлиско Царство]] |death_date = {{починал на и возраст|df=yes|1974|10|19|1897|9|22}} |death_place = {{починал во|Софија}}, [[НР Бугарија]] |other_names = |movement = |alma_mater = |occupation = |profession = |religion = |signature = }} '''Борис Спиров''' (с. [[Брждани]], [[Кичево|Кичевско]], {{роден|22|септември|1897}} година - [[1974]]) — бугарски и македонски лекар и политичар. ==Животопис== Потекнува од земјоделско печалбарско, но и револуционерно семејство. Татко му и неговиот чичко биле селски војводи, вклучени во македонското револуционерно ослободително движење. И самиот Борис Спиров бил член на [[ВМРО (Обединета)]]. Основното петгодишно образование го завршил во родното село. Три класа завршил во тогашната кичевска прогимназија,<ref name="Борис Спиров">Група автори: „Д-р Борис Спиров“, Другово-Кичево, 2006 г.</ref> која ја нарекувале ''егзархиски пансион'', истовремено работејќи и како овчарче кое извршувало и земјоделски работи. Школувањето го продолжил во [[Софија]], каде што татко му отворил кафеана што ја наследил братот на Борис Спиров, а во која и самиот тој работел за да обезбеди средства за своето натамошно школување. Во текот на 1916 година, Борис бил мобилизиран во Пешадискиот баталјон, во рамите на 41. пешадиска софиска дивизија.<ref name="Борис Спиров"/> Во периодот од септември 1916 до март 1917 година, тој бил испратен на [[Македонски фронт|Македонскиот фронт]]. Во [[1919]] година со успех завршил гимназија во [[Софија]]. Во [[1921]] година почнал да студира медицина во [[Австрија]]. Медицинските студии ги продолжува во [[Лајпциг]] (Германија), каде што во [[1928]] година дипломирал, а потоа одбранил и докторска дисертација од областа на медицинските науки. Извесно време работел како лекар во Плевенско ([[Бугарија]]), а подоцна во [[Плевен]] имал и приватна медицинска ординација. Во [[1928]] година бил член на Бугарската работничка партија, а од 1931 година и член на нелегалната Комунистичка партија на Бугарија. Поради неговата комунистичка активност често бил прогонуван, затворан и мачен, па дури и двапати бил осудуван на смрт и во последен момент бил амнестиран. Во својство на претседател на Обласниот комитет на [[Отечествен фронт|Отечествениот фронт]] на Плевен, на [[9 септември]] [[1944]] година зел активно учество во преземањето на власта од фашистите, а учествувал и во организирањето на новата власт. На [[20 септември]] [[1944]] година бил доброволец во бригадата „Гоце Делчев“, што била формирана во Софија и бил шеф на санитетската служба. Таквата должност подоцна ја извршувал и во [[Пехчево]], во штабот на Брегалничко-струмичкиот корпус. На [[27 септември]] [[1944]] година е кооптиран за член на [[АСНОМ]] како народен пратеник од Кичевско. На Второто заседание на АСНОМ во декември истата година е избран за прв секретар на [[Президиум на АСНОМ|Президиумот на АСНОМ]]. Истовремено бил и член на Извршниот одбор на [[Народен фронт на Македонија|Единствениот народноослободителен фронт]] (ЕНОФ). На Третото заседание на АСНОМ, на [[16 април]] [[1945]] година, бил преизбран за прв секретар на Президиумот на Народното собрание на Народна Република Македонија. Во [[1946]] година извесно време бил и министер за социјални грижи, а во ноември истата година бил избран за претседател на Уставотворното собрание на НР Македонија. Од [[30 декември]] [[1946]] до [[30 декември]] [[1947]] година е претседател на Народното собрание на Македонија, а потоа бил прв потпретседател на Президиумот на Народното собрание, сè до крајот на [[1950]] година кога му завршува редовниот пратенички мандат. При формирањето на Медицинскиот факултет во Скопје е избран за професор на Медицинскиот факултет во првиот наставнички состав. Во почетоците на факултетот бил избран за продекан. Повеќе години работи како шеф на Одделот при Хигиенскиот завод на НРМ, при што значајни се неговите епидемиолошки испитувања на заразните болести во Македонија, посебно на маларијата, тифусот и распространетоста на гушавоста во Западна Македонија. Игра важна улога во основањето на Македонското лекарско друштво чиј прв претседател е во периодот од [[1946]] до [[1948]] година. По пензионирањето во 1960-тите, работел приватно во Скопје. Подоцна се преселил во Бугарија, каде ги поминал последните години од животот. Во 1966 година Президиумот на Народното собрание на Народна Република Бугарија го одликувала Борис Спиров со „Орден 9 септември“.<ref name="Борис Спиров"/> Починал на 19 октомври 1974 година во Софија, а бил погребан во Плевен. == Надворешни врски == * [http://www.sobranie.mk/default.asp?ItemID=F1C04A1F3A6BFE498808E94F4EEE1B32 Биографија, Собрание на Република Македонија] * [http://mld.org.mk/?page_id=98 Биографија, Македонското лекарско друштво] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130726024322/http://mld.org.mk/?page_id=98 |date=2013-07-26 }} == Наводи == {{наводи}} {{start box}} {{S-off}} {{succession box|title=[[Претседател на Собранието на Македонија]]|before=[[Методија Андонов]]|after=[[Димитар Несторов]]|years=1946-1947}} {{end box}} {{Претседател на Собранието на Социјалистичка Република Македонија}} [[Категорија:Претседатели на Владата на СР Македонија]] [[Категорија:Македонски лекари]] [[Категорија:Брждани]] [[Категорија:Луѓе од Кичево]] [[Категорија:Македонски преселници во Плевен]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] iq8e56rcja7b11motyhihkel8lrdpga 5628292 5628108 2026-09-13T18:21:00Z Ehrlich91 24281 Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/Jingiby|Jingiby]]) и ја поврати преработката 5475217 на InternetArchiveBot 5628292 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = Борис Спиров |image = |image_size = 220px |caption = |order = |office = Претседател на Собранието |term_start = 30 декември 1946 |term_end = 30 декември 1947 |predecessor = |successor = [[Димитар Несторов]] |birth_date = {{Birth date|1897|9|22|df=y}} |birth_place = {{роден во|Брждани}}, [[Османлиско Царство]] |death_date = {{починал на и возраст|df=yes|1974|10|19|1897|9|22}} |death_place = {{починал во|Софија}}, [[НР Бугарија]] |other_names = |movement = |alma_mater = |occupation = |profession = |religion = |signature = }} '''Борис Спиров''' (с. [[Брждани]], [[Кичево|Кичевско]], {{роден|22|септември|1897}} година - [[1974]]) — македонски лекар и политичар. ==Животопис== Потекнува од земјоделско печалбарско, но и револуционерно семејство. Татко му и неговиот чичко биле селски војводи, вклучени во македонското револуционерно ослободително движење. И самиот Борис Спиров бил член на [[ВМРО (Обединета)]]. Основното петгодишно образование го завршил во родното село. Три класа завршил во тогашната кичевска прогимназија,<ref name="Борис Спиров">Група автори: „Д-р Борис Спиров“, Другово-Кичево, 2006 г.</ref> која ја нарекувале ''егзархиски пансион'', истовремено работејќи и како овчарче кое извршувало и земјоделски работи. Школувањето го продолжил во [[Софија]], каде што татко му отворил кафеана што ја наследил братот на Борис Спиров, а во која и самиот тој работел за да обезбеди средства за своето натамошно школување. Во текот на 1916 година, Борис бил мобилизиран во Пешадискиот баталјон, во рамите на 41. пешадиска софиска дивизија.<ref name="Борис Спиров"/> Во периодот од септември 1916 до март 1917 година, тој бил испратен на [[Македонски фронт|Македонскиот фронт]]. Во [[1919]] година со успех завршил гимназија во [[Софија]]. Во [[1921]] година почнал да студира медицина во [[Австрија]]. Медицинските студии ги продолжува во [[Лајпциг]] (Германија), каде што во [[1928]] година дипломирал, а потоа одбранил и докторска дисертација од областа на медицинските науки. Извесно време работел како лекар во Плевенско ([[Бугарија]]), а подоцна во [[Плевен]] имал и приватна медицинска ординација. Во [[1928]] година бил член на Бугарската работничка партија, а од 1931 година и член на нелегалната Комунистичка партија на Бугарија. Поради неговата комунистичка активност често бил прогонуван, затворан и мачен, па дури и двапати бил осудуван на смрт и во последен момент бил амнестиран. Во својство на претседател на Обласниот комитет на [[Отечествен фронт|Отечествениот фронт]] на Плевен, на [[9 септември]] [[1944]] година зел активно учество во преземањето на власта од фашистите, а учествувал и во организирањето на новата власт. На [[20 септември]] [[1944]] година бил доброволец во бригадата „Гоце Делчев“, што била формирана во Софија и бил шеф на санитетската служба. Таквата должност подоцна ја извршувал и во [[Пехчево]], во штабот на Брегалничко-струмичкиот корпус. На [[27 септември]] [[1944]] година е кооптиран за член на [[АСНОМ]] како народен пратеник од Кичевско. На Второто заседание на АСНОМ во декември истата година е избран за прв секретар на [[Президиум на АСНОМ|Президиумот на АСНОМ]]. Истовремено бил и член на Извршниот одбор на [[Народен фронт на Македонија|Единствениот народноослободителен фронт]] (ЕНОФ). На Третото заседание на АСНОМ, на [[16 април]] [[1945]] година, бил преизбран за прв секретар на Президиумот на Народното собрание на Народна Република Македонија. Во [[1946]] година извесно време бил и министер за социјални грижи, а во ноември истата година бил избран за претседател на Уставотворното собрание на НР Македонија. Од [[30 декември]] [[1946]] до [[30 декември]] [[1947]] година е претседател на Народното собрание на Македонија, а потоа бил прв потпретседател на Президиумот на Народното собрание, сè до крајот на [[1950]] година кога му завршува редовниот пратенички мандат. При формирањето на Медицинскиот факултет во Скопје е избран за професор на Медицинскиот факултет во првиот наставнички состав. Во почетоците на факултетот бил избран за продекан. Повеќе години работи како шеф на Одделот при Хигиенскиот завод на НРМ, при што значајни се неговите епидемиолошки испитувања на заразните болести во Македонија, посебно на маларијата, тифусот и распространетоста на гушавоста во Западна Македонија. Игра важна улога во основањето на Македонското лекарско друштво чиј прв претседател е во периодот од [[1946]] до [[1948]] година. По пензионирањето во 1960-тите, работел приватно во Скопје. Подоцна се преселил во Бугарија, каде ги поминал последните години од животот. Во 1966 година Президиумот на Народното собрание на Народна Република Бугарија го одликувала Борис Спиров со „Орден 9 септември“.<ref name="Борис Спиров"/> Починал на 19 октомври 1974 година во Софија, а бил погребан во Плевен. == Надворешни врски == * [http://www.sobranie.mk/default.asp?ItemID=F1C04A1F3A6BFE498808E94F4EEE1B32 Биографија, Собрание на Република Македонија] * [http://mld.org.mk/?page_id=98 Биографија, Македонското лекарско друштво] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130726024322/http://mld.org.mk/?page_id=98 |date=2013-07-26 }} == Наводи == {{наводи}} {{start box}} {{S-off}} {{succession box|title=[[Претседател на Собранието на Македонија]]|before=[[Методија Андонов]]|after=[[Димитар Несторов]]|years=1946-1947}} {{end box}} {{Претседател на Собранието на Социјалистичка Република Македонија}} [[Категорија:Претседатели на Владата на СР Македонија]] [[Категорија:Македонски лекари]] [[Категорија:Брждани]] [[Категорија:Луѓе од Кичево]] [[Категорија:Македонски преселници во Плевен]] [[Категорија:Делегати на Второто заседание на АСНОМ]] dkaxcw1e7wejxuwjoulht60csmvi7aw 100 68434 5628293 404806 2026-09-13T18:22:38Z HeptaXI 136735 5628293 wikitext text/x-wiki *...дека [[Ордо Темпли Оријентис|О.Т.О.]] е меѓународна организација создадена од Теодор Ројс и Карл Келнер кон крајот на XIX век како Academia Masonica (во која подоцна се иницира и [[Алистер Кроули]])? *...дека [[дрво на смртта|дрвото на смртта]] е спротивно од аспект на [[дрво на животот|дрвото на животот]] со системот [[Кабала]]? [[Категорија:Портал:Окултизам]] 10m1cddamfzro3f2os008snrbkyyrjf 0 155234 5628110 715088 2026-09-13T14:43:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Аниште]] 5628110 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Аниште]] b4bvnrbdd62gv78lh32msijrjcrvfyt 10 156011 5628286 5626089 2026-09-13T17:48:22Z MacedonianBoy 2538 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/Buli|Buli]] ([[User talk:Buli|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:Тиверополник|Тиверополник]] 4575156 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country Olympics |NOC=AFG |NOCname=Авганистански национален олимписки комитет |games={{{games|}}} |competitors={{{competitors|}}} |sports={{{sports|}}} |flagbearer={{{flagbearer|}}} |officials={{{officials|}}} |gold={{{gold|0}}} |silver={{{silver|0}}} |bronze={{{bronze|0}}} |total={{{total|0}}} |rank={{{rank|}}} |summerappearances=[[Авганистан на Летните олимписки игри 1936|1936]]{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 1948|1948]]{{•}} <span style="color:#aaa">1952</span>{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 1956|1956]]{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 1960|1960]]{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 1964|1964]]{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 1968|1968]]{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 1972|1972]]{{•}} <span style="color:#aaa">1976</span>{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 1980|1980]]{{•}} <span style="color:#aaa">1984</span>{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 1988|1988]]{{•}} <span style="color:#aaa">1992</span>{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 1996|1996]]{{•}} <span style="color:#aaa">2000</span>{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 2004|2004]]{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 2008|2008]]{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 2012|2012]]{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 2016|2016]]{{•}} [[Авганистан на Летните олимписки игри 2020|2020]] }}<noinclude>{{•}} [[Категорија:Предлошки за земји на Олимписките игри|Авганистан]] </noinclude> jysmm0rhg318v1s11v6s66oy36g1hv1 10 156019 5628311 5626080 2026-09-13T19:17:50Z MacedonianBoy 2538 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/Buli|Buli]] ([[User talk:Buli|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] 4596350 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country Olympics |NOC=ALG |oldcode={{{oldcode|}}} |NOCname=Алжирски олимписки комитет |games={{{games|}}} |competitors={{{competitors|}}} |sports={{{sports|}}} |flagbearer={{{flagbearer|}}} |officials={{{officials|}}} |gold={{{gold|0}}} |silver={{{silver|0}}} |bronze={{{bronze|0}}} |total={{{total|0}}} |rank={{{rank|}}} |summerappearances=[[Алжир на Летните олимписки игри 1964|1964]]{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 1968|1968]]{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 1972|1972]]{{•}} <span style="color:#aaa">1976</span>{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 1980|1980]]{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 1984|1984]]{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 1988|1988]]{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 1992|1992]]{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 1996|1996]]{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 2000|2000]]{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 2004|2004]]{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 2008|2008]]{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 2012|2012]]{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 2016|2016]]{{•}} [[Алжир на Летните олимписки игри 2020|2020]] |winterappearances=[[Алжир на Зимските олимписки игри 1992|1992]]{{•}} <span style="color:#aaa">1994</span>{{•}} <span style="color:#aaa">1998</span>{{•}} <span style="color:#aaa">2002</span>{{•}} [[Алжир на Зимските олимписки игри 2006|2006]]{{•}} [[Алжир на Зимските олимписки игри 2010|2010]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за земји на Олимписките игри|Алжир]] </noinclude> q0r50s2nf4vwcv9t2x7j0mg1jv97mi4 10 156022 5628313 5626115 2026-09-13T19:18:42Z MacedonianBoy 2538 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/Buli|Buli]] ([[User talk:Buli|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] 4596351 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country Olympics |NOC=ASA |NOCname=Национален олимписки комитет на Американска Самоа<br/>[http://www.oceaniasport.com/amsam/ официјално мрежно место] |games={{{games|}}} |competitors={{{competitors|}}} |sports={{{sports|}}} |flagbearer={{{flagbearer|}}} |officials={{{officials|}}} |gold={{{gold|0}}} |silver={{{silver|0}}} |bronze={{{bronze|0}}} |total={{{total|0}}} |rank={{{rank|}}} |summerappearances=[[Американска Самоа на Летните олимписки игри 1988|1988]]{{•}} [[Американска Самоа на Летните олимписки игри 1992|1992]]{{•}} [[Американска Самоа на Летните олимписки игри 1996|1996]]{{•}} [[Американска Самоа на Летните олимписки игри 2000|2000]]{{•}} [[Американска Самоа на Летните олимписки игри 2004|2004]]{{•}} [[Американска Самоа на Летните олимписки игри 2008|2008]]{{•}} [[Американска Самоа на Летните олимписки игри 2012|2012]]{{•}} [[Американска Самоа на Летните олимписки игри 2016|2016]]{{•}} [[Американска Самоа на Летните олимписки игри 2020|2020]] |winterappearances=[[Американска Самоа на Зимските олимписки игри 1994|1994]]{{•}} <span style="color:#aaa">1998</span>{{•}} <span style="color:#aaa">2002</span>{{•}} <span style="color:#aaa">2006</span> }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за земји на Олимписките игри|Американска Самоа]] </noinclude> bihr9qso6owfbovh25hg4j4eob0wcm2 10 156026 5628310 5626111 2026-09-13T19:16:52Z MacedonianBoy 2538 Отповикана преработката [[Special:Diff/5626111|5626111]] на [[Special:Contributions/Buli|Buli]] ([[User talk:Buli|разговор]]) 5628310 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country Olympics |NOC=AZE |NOCname=Национален олимписки комитет на Азербејџанската Република<br/>[http://www.olympic.az/ официјално мрежно место] {{az icon}} {{en}} |games={{{games|}}} |competitors={{{competitors|}}} |sports={{{sports|}}} |flagbearer={{{flagbearer|}}} |officials={{{officials|}}} |gold={{{gold|0}}} |silver={{{silver|0}}} |bronze={{{bronze|0}}} |total={{{total|0}}} |rank={{{rank|}}} |summerappearances=[[Азербејџан на Летните олимписки игри 1996|1996]]{{•}} [[Азербејџан на Летните олимписки игри 2000|2000]]{{•}} [[Азербејџан на Летните олимписки игри 2004|2004]]{{•}} [[Азербејџан на Летните олимписки игри 2008|2008]]{{•}} [[Азербејџан на Летните олимписки игри 2012|2012]]{{•}} [[Азербејџан на Летните олимписки игри 2016|2016]]{{•}} [[Азербејџан на Летните олимписки игри 2020|2020]] |winterappearances=<span style="color:#aaa">1994</span>{{•}} [[Азербејџан на Зимските олимписки игри 1998|1998]]{{•}} [[Азербејџан на Зимските олимписки игри 2002|2002]]{{•}} [[Азербејџан на Зимските олимписки игри 2006|2006]]{{•}} [[Азербејџан на Зимските олимписки игри 2010|2010]]{{•}} [[Азербејџан на Зимските олимписки игри 2014|2014]]{{•}} [[Азербејџан на Зимските олимписки игри 2018|2018]]{{•}} [[Азербејџан на Зимските олимписки игри 2022|2022]] |seealso={{flagIOC|URS}} (1952–1988)<br/>{{flagIOC|EUN|- 1992}} (1992) }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за земји на Олимписките игри|Азербејџан]] [[Категорија:Азербејџан на Олимписките игри|Ψ]] </noinclude> socwqa8fjjh0i6c55633yb7piv6lhpy 10 156034 5628318 5625962 2026-09-13T19:20:32Z MacedonianBoy 2538 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/Buli|Buli]] ([[User talk:Buli|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] 4596352 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country Olympics |NOC=AND |NOCname=Олимписки комитет на Андора |flagcaption={{{flagcaption|}}} |games={{{games|}}} |competitors={{{competitors|}}} |sports={{{sports|}}} |flagbearer={{{flagbearer|}}} |officials={{{officials|}}} |gold={{{gold|0}}} |silver={{{silver|0}}} |bronze={{{bronze|0}}} |total={{{total|0}}} |rank={{{rank|}}} |summerappearances=[[Андора на Летните олимписки игри 1976|1976]]{{•}} [[Андора на Летните олимписки игри 1980|1980]]{{•}} [[Андора на Летните олимписки игри 1984|1984]]{{•}} [[Андора на Летните олимписки игри 1988|1988]]{{•}} [[Андора на Летните олимписки игри 1992|1992]]{{•}} [[Андора на Летните олимписки игри 1996|1996]]{{•}} [[Андора на Летните олимписки игри 2000|2000]]{{•}} [[Андора на Летните олимписки игри 2004|2004]]{{•}} [[Андора на Летните олимписки игри 2008|2008]]{{•}} [[Андора на Летните олимписки игри 2012|2012]]{{•}} [[Андора на Летните олимписки игри 2016|2016]]{{•}} [[Андора на Летните олимписки игри 2020|2020]] |winterappearances=[[Андора на Зимските олимписки игри 1976|1976]]{{•}} [[Андора на Зимските олимписки игри 1980|1980]]{{•}} [[Андора на Зимските олимписки игри 1984|1984]]{{•}} [[Андора на Зимските олимписки игри 1988|1988]]{{•}} [[Андора на Зимските олимписки игри 1992|1992]]{{•}} [[Андора на Зимските олимписки игри 1994|1994]]{{•}} [[Андора на Зимските олимписки игри 1998|1998]]{{•}} [[Андора на Зимските олимписки игри 2002|2002]]{{•}} [[Андора на Зимските олимписки игри 2006|2006]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за земји на Олимписките игри|Андора]] </noinclude> ia5vl8ndgky3gi6nceximl08jl6os1a 10 156037 5628316 5626073 2026-09-13T19:19:42Z MacedonianBoy 2538 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/Buli|Buli]] ([[User talk:Buli|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:Тиверополник|Тиверополник]] 4575737 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country Olympics |NOC=ANG |NOCname=Анголски олимписки комитет<br/>[http://www.coa-olympang.org/ официјално мрежно место] {{pt icon}} |games={{{games|}}} |competitors={{{competitors|}}} |sports={{{sports|}}} |flagbearer={{{flagbearer|}}} |officials={{{officials|}}} |gold={{{gold|0}}} |silver={{{silver|0}}} |bronze={{{bronze|0}}} |total={{{total|0}}} |rank={{{rank|}}} |summerappearances=[[Ангола на Летните олимписки игри 1980|1980]]{{•}} <span style="color:#aaa">1984</span>{{•}} [[Ангола на Летните олимписки игри 1988|1988]]{{•}} [[Ангола на Летните олимписки игри 1922|1992]]{{•}} [[Ангола на Летните олимписки игри 1996|1996]]{{•}} [[Ангола на Летните олимписки игри 2000|2000]]{{•}} [[Ангола на Летните олимписки игри 2004|2004]]{{•}} [[Ангола на Летните олимписки игри 2008|2008]]{{•}} [[Ангола на Летните олимписки игри 2012|2012]]{{•}} [[Ангола на Летните олимписки игри 2016|2016]]{{•}} [[Ангола на Летните олимписки игри 2020|2020]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за земји на Олимписките игри|Ангола]] </noinclude> sdatybuwgx8gbk7lmz3xvj9750vu1nh 10 156040 5628320 5626077 2026-09-13T19:21:40Z MacedonianBoy 2538 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/Buli|Buli]] ([[User talk:Buli|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:Тиверополник|Тиверополник]] 4577066 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country Olympics |NOC=ANT |NOCname=Олимписка асоцијација на Антигва и Барбуда |games={{{games|}}} |competitors={{{competitors|}}} |sports={{{sports|}}} |flagbearer={{{flagbearer|}}} |officials={{{officials|}}} |gold={{{gold|0}}} |silver={{{silver|0}}} |bronze={{{bronze|0}}} |total={{{total|0}}} |rank={{{rank|}}} |summerappearances=[[Антигва и Барбуда на Летните олимписки игри 1976|1976]]{{•}} <span style="color:#aaa">1980</span>{{•}} [[Антигва и Барбуда на Летните олимписки игри 1984|1984]]{{•}} [[Антигва и Барбуда на Летните олимписки игри 1988|1988]]{{•}} [[Антигва и Барбуда на Летните олимписки игри 1992|1992]]{{•}} [[Антигва и Барбуда на Летните олимписки игри 1996|1996]]{{•}} [[Антигва и Барбуда на Летните олимписки игри 2000|2000]]{{•}} [[Антигва и Барбуда на Летните олимписки игри 2004|2004]]{{•}} [[Антигва и Барбуда на Летните олимписки игри 2008|2008]]{{•}} [[Антигва и Барбуда на Летните олимписки игри 2012|2012]]{{•}} [[Антигва и Барбуда на Летните олимписки игри 2016|2016]]{{•}} [[Антигва и Барбуда на Летните олимписки игри 2020|2020]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за земји на Олимписките игри|Антигва и Барбуда]] </noinclude> algw42lcxrr8z4klnuhfrxh8jts7npl 10 156047 5628322 5626058 2026-09-13T19:22:34Z MacedonianBoy 2538 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/Buli|Buli]] ([[User talk:Buli|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] 4621912 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country Olympics |NOC=ARG |NOCname=Олимписки комитет на Аргентина<br/>[http://www.coarg.org.ar/ официјално мрежно место] {{es}} |games={{{games|}}} |competitors={{{competitors|}}} |sports={{{sports|}}} |flagbearer={{{flagbearer|}}} |officials={{{officials|}}} |gold={{{gold|0}}} |silver={{{silver|0}}} |bronze={{{bronze|0}}} |total={{{total|0}}} |rank={{{rank|}}} |summerappearances=<span style="color:#aaa">1896</span>{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1900|1900]]{{•}} <span style="color:#aaa">1904</span>{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1908|1908]]{{•}} <span style="color:#aaa">1912</span>{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1920|1920]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1924|1924]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1928|1928]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1932|1932]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1936|1936]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1948|1948]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1952|1952]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1956|1956]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1960|1960]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1964|1964]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1968|1968]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1972|1972]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1976|1976]]{{•}} <span style="color:#aaa">1980</span>{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1984|1984]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1988|1988]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1992|1992]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1996|1996]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 2000|2000]]{{•}} [[2004|2004]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 2008|2008]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 2012|2012]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 2016|2016]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 2020|2020]] |winterappearances=<span style="color:#aaa">1924</span>{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1928|1928]]{{•}} <span style="color:#aaa">1932</span>{{•}} <span style="color:#aaa">1936</span>{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1948|1948]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1952|1952]]{{•}} <span style="color:#aaa">1956</span>{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1960|1960]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1964|1964]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1968|1968]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1972|1972]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1976|1976]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1980|1980]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1984|1984]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1988|1988]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1992|1992]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1994|1994]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1998|1998]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 2002|2002]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 2006|2006]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за земји на Олимписките игри|Аргентина]] </noinclude> jkez4v95185vb392c3l3qu8zu2ha78x 5628324 5628322 2026-09-13T19:24:20Z MacedonianBoy 2538 5628324 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country Olympics |NOC=ARG |NOCname=Олимписки комитет на Аргентина<br/>[http://www.coarg.org.ar/ официјално мрежно место] {{es}} |games={{{games|}}} |competitors={{{competitors|}}} |sports={{{sports|}}} |flagbearer={{{flagbearer|}}} |officials={{{officials|}}} |gold={{{gold|0}}} |silver={{{silver|0}}} |bronze={{{bronze|0}}} |total={{{total|0}}} |rank={{{rank|}}} |summerappearances=<span style="color:#aaa">1896</span>{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1900|1900]]{{•}} <span style="color:#aaa">1904</span>{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1908|1908]]{{•}} <span style="color:#aaa">1912</span>{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1920|1920]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1924|1924]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1928|1928]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1932|1932]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1936|1936]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1948|1948]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1952|1952]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1956|1956]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1960|1960]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1964|1964]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1968|1968]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1972|1972]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1976|1976]]{{•}} <span style="color:#aaa">1980</span>{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1984|1984]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1988|1988]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1992|1992]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 1996|1996]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 2000|2000]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 2004|2004]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 2008|2008]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 2012|2012]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 2016|2016]]{{•}} [[Аргентина на Летните олимписки игри 2020|2020]] |winterappearances=<span style="color:#aaa">1924</span>{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1928|1928]]{{•}} <span style="color:#aaa">1932</span>{{•}} <span style="color:#aaa">1936</span>{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1948|1948]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1952|1952]]{{•}} <span style="color:#aaa">1956</span>{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1960|1960]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1964|1964]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1968|1968]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1972|1972]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1976|1976]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1980|1980]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1984|1984]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1988|1988]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1992|1992]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1994|1994]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 1998|1998]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 2002|2002]]{{•}} [[Аргентина на Зимските олимписки игри 2006|2006]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за земји на Олимписките игри|Аргентина]] </noinclude> bw8902u9fgwgg9j2i0tqa0e269n4ekp 10 156051 5628325 5626075 2026-09-13T19:25:07Z MacedonianBoy 2538 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/Buli|Buli]] ([[User talk:Buli|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] 4642214 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country Olympics |NOC=ARU |NOCname=Олимписки комитет на Аруба<br/>[http://www.olympicaruba.com/ официјално мрежно место] {{Јазична икона|pap|папименто}} |games={{{games|}}} |competitors={{{competitors|}}} |sports={{{sports|}}} |flagbearer={{{flagbearer|}}} |officials={{{officials|}}} |gold={{{gold|0}}} |silver={{{silver|0}}} |bronze={{{bronze|0}}} |total={{{total|0}}} |rank={{{rank|}}} |summerappearances=[[Аруба на Летните олимписки игри 1998|1988]]{{•}} [[Аруба на Летните олимписки игри 1992|1992]]{{•}} [[Аруба на Летните олимписки игри 1996|1996]]{{•}} [[Аруба на Летните олимписки игри 2000|2000]]{{•}} [[Аруба на Летните олимписки игри 2004|2004]]{{•}} [[Аруба на Летните олимписки игри 2008|2008]]{{•}} [[Аруба на Летните олимписки игри 2012|2012]]{{•}} [[Аруба на Летните олимписки игри 2016|2016]]{{•}} [[Аруба на Летните олимписки игри 2020|2020]] }}<noinclude> [[Категорија:Предлошки за земји на Олимписките игри|Аруба]] </noinclude> es4lzjfqq1g9wjkumejq0q0o1p7no4p 0 160355 5628126 742738 2026-09-13T14:46:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Османије (покраина)]] 5628126 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Османије (покраина)]] tgx7f786oboafn8204fqwh3vaghnkyi 0 160417 5628125 742833 2026-09-13T14:46:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Чанкири (покраина)]] 5628125 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Чанкири (покраина)]] gf481888o0q3stlgnndxj3twtur03es 0 173656 5628273 5580182 2026-09-13T16:45:21Z SpectralWiz 106165 5628273 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Место во Грција |name = Извор |name_local = Ανάβρα |image_skyline = |caption_skyline = |city_flag = |city_seal = |nickname = |image_map = {{ПолКарта | Егејска Македонија Меглен | ширина = | опис = <center>Местоположба на Извор во општината [[Меглен]] и областа [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]]</center> | релјефна = | натпис = Извор | натпис_гол = | положба = | позадина = | бележник = | бележник_гол = | врска = | ГШ_степ = 41 | ГШ_мин = 3 | ГШ_сек = 0 | ГШ_прав = N | ГД_степ = 22 | ГД_мин = 7 | ГД_сек = 16 | ГД_прав = E }} |map_caption = Местоположба во областа |lat_deg = 41 |lat_min = 3.0 |lon_deg = 22 |lon_min = 7.16 |elevation_min = |elevation = 180 |elevation_max = |periph = [[Западна Македонија (Грција)|Западна Македонија]] |periphunit = [[Постол (округ)|Постолски]] |prefec = |municipality = [[Меглен]] |municunit = [[Капињани]] |established_c = |established_m = |districts = |mayor = |party = |since = |population_as_of = |population = иселено |area = |population_metro = |area_metro = |population_urban = |area_urban = |population_village = |area_village = |pop_municipality = |area_municipality = |pop_municunit = |area_municunit = |pop_community = |area_community = |postal_code = |area_code = |licence = |website = }} '''Извор''' ({{langx|el|Ανάβρα}}, ''Анавра''; до 1926&nbsp;г. ''Ίσβορο'', ''Исворо''<ref>[http://pandektis.ekt.gr/dspace/handle/123456789/170428 Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Ίσβορο -- Ανάβρα]</ref>) — поранешно село во [[Мегленско]], [[Егејска Македонија]], на територијата на денешната општина [[Меглен]] на [[Постол (округ)|Постолскиот Округ]] во областа [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]], Грција. Сè до неговото растурање непосредно пред [[Балкански војни|Балканските војни]], било населено исклучиво со [[Македонци]].<ref name="НМЕМ">{{НМЕМ|дел= II|страница=90}}</ref> == Географија == Селото било сместнео во северниот дел на областа Маглен, во јужното подножје на плнината [[Пиново]]. Лежело западно од [[Фуштани]] и северозападно од [[Кожушани]].<ref name="НМЕМ" /> == Историја == === Во Отоманското Царство === Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) во 1900 г. во Извор живееле 70 [[Македонци]]-[[христијани]].<ref name="БИМ">{{БИМ}}</ref><ref>{{МЕС|148|2_03}}</ref> Целото христијанско население на селото било под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]]. По податоци на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 г. во ''Извор (Izvor)'' имало 88 Македонци под егзархијата.<ref name="БИМ" /><ref>Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp. 102 – 103.</ref> === Во Грција === За време на [[Прва балканска војна|Првата балканска војна]] во 1912 г. селото било окупирано од грчка војска и неговото население се иселило во [[Бугарија]]. Во 1913 г. е заведено како напуштено и понатаму не е обновено<ref name="НМЕМ" /> Во 1926 г. празното село е преименувано во Анавра. Во 1928 г. е отпишано, и неговиот атар е припоен кон соседното [[Фуштани]].<ref>[http://4dim-aridaias.pel.sch.gr/almopia/dimotika2/foustani.htm Φούστανη.]</ref> == Поврзано == * [[Меглен]] == Наводи == {{наводи}} {{Меглен}} [[Категорија:Историски села во Меглен]] 2nhbqxmpn4qmwvpq5z9q0gb8n1hcekr 1 179335 5628166 5346144 2026-09-13T14:53:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Нешвил]] 5628166 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Нешвил]] f2tyzgdhb4f32s8zeb2ty8o3uwe4es8 1 191907 5628170 3109708 2026-09-13T14:53:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Рахел Раус]] 5628170 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Рахел Раус]] q9ngiz5f580bb81ysugbswyiqc5o8fn 0 202705 5628488 5628001 2026-09-14T11:08:21Z BT405 9277 5628488 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision | name = Евровизија 2003 | image = ESC 2003 logo.png | image_size = 200px | caption = Официјално лого на Изборот за песна на Евровизија 2003 | date = [[24 мај]] [[2003]] | edition = 48 | host = {{Esc|Латвија}} | venue = [[Skonto Hall]], [[Рига]], [[Латвија]] | presenters = Marie N<br />Renārs Kaupers | emiter = [[Латвиска телевизија|LTV]] | winner = {{Esc|Турција}}<br />[[Sertab Erener]]<br />„[[Everyway That I Can]]“ | director = Arvīds Babris | executive_producer = Ilona Spriņģe | musical_director = Romāns Vendiņš | producer = Līga Zeļģe | designer = Aigars Ozoliņš | entries = 26 | debuting = ''Нема'' | returning = {{Esc|Исланд}} {{Esc|Ирска}} {{Esc|Холандија}} {{Esc|Норвешка}} {{Esc|Полска}} {{Esc|Португалија}} | nonparticipating = {{Esc|Данска}} {{Esc|Финска}} {{Esc|Литванија}} {{Esc|Македонија}} {{Esc|Романија}} {{Esc|Швајцарија}} | vote = Секоја земја доделува 12, 10, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 и 1 поен за своите 10 омилени песни преку телегласање или жири. | previous = 2002 | next = 2004 | website = https://eurovision.tv/event/riga-2003 eurovision.tv |map=ESC_2003_Map_2.svg|finalists=1|past=1|url=https://eurovision.tv/event/riga-2003 eurovision.tv|slogan=Magical Rendez-vous}} '''Изборот за песна на Евровизија 2003''' беше 48. издание на [[Избор за песна на Евровизија]], одржано на [[24 мај]] [[2003]] година во халата [[Skonto Hall]] во [[Рига]], [[Латвија]]. Ова беше првпат натпреварот да се одржи во Латвија, благодарение на победата на Marie N претходната година. Водители на шоуто беа ланската победничка Marie N и Renārs Kaupers, пејачот на групата Brainstorm. Победник беше [[Турција]] со поп-ѕвездата [[Sertab Erener]] и нејзината енергична етно-поп песна „[[Everyway That I Can]]“. Ова беше прва победа во историјата на Турција на натпреварот. За [[Македонија]], ова издание значи пауза од учеството поради петгодишниот систем на квалификации кој ја остави земјата надвор од финалето оваа година. == Локација == Натпреварот се одржа во [[Skonto Hall]] во латвиската престолнина Рига. Областа беше специјално преуредена и адаптирана за потребите на евровизиското шоу, со капацитет од околу 6.500 гледачи. Сценографијата го носи мотото „Мешајте се“ (''I'll Be Staring / Magical Rendezvous''), акцентирајќи ја културната разновидност. == Организација и формат == Латвискиот јавен сервис LTV се соочи со одредени финансиски и кадровски предизвици во раните фази на подготовката, но со силна поддршка од владата и градот Рига успеа навремено да го заврши организацискиот процес. Системот на испаѓање врз основа на петгодишниот просек продолжи да важи, што значеше враќање на Исланд, Ирска, Холандија, Норвешка, Полска и Португалија, додека Данска, Финска, Литванија, Македонија, Романија и Швајцарија мораа да се повлечат. == Учесници == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; direction:ltr; text-align:center;" ! Место ! style="text-align:left;" | Земја ! style="text-align:left;" | Емитер ! style="text-align:left;" | Изведувач ! style="text-align:left;" | Песна ! Јазик ! style="text-align:left;" | Автор/и ! Поени |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || [[TRT]] || [[Sertab Erener]] || „[[Everyway That I Can]]“ || Англиски || Demir Demirkan, Sertab Erener || 167 |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}} || [[VRT]] || [[Urban Trad]] || „[[Sanomi]]“ || Измислен јазик || Yves Barbieux || 165 |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || [[Прв канал (Русија)|ОРТ]] || [[t.A.T.u.]] || „[[Ne ver', ne boysia]]“ (Не верь, не бойся) || Руски || Valery Polienko, Marsik Zhailauov, Ivan Shapovalov || 164 |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Норвешка}} || [[NRK]] || [[Jostein Hasselgård]] || „[[I'm Not Afraid to Love You]]“ || Англиски || Arve Furset, Vidian || 123 |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || [[SVT]] || [[Fame (шведски дует)|Fame]] || „[[Give Me Your Love]]“ || Англиски || Calle Kindbom, Carl Lösnitz || 107 |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Esc|Австрија}} || [[ORF]] || [[Alf Poier]] || „[[Weil der Mensch zählt]]“ || Германски (штирски дијалект) || Alf Poier || 101 |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Полска}} || [[Телевизија Полска|TVP]] || [[Ich Troje]] || „[[Keine Grenzen – Żadnych granic]]“ || Германски, Полски, Руски || André Franke, Joachim Horn-Bernges, Jacek Łągwa, Michał Wiśniewski || 90 |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || [[TVE]] || [[Beth (шпанска пејачка)|Beth]] || „[[Dime]]“ || Шпански || Amaya Martínez, Jesús Pérez || 81 |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Esc|Исланд}} || [[RÚV]] || [[Birgitta Haukdal]] || „[[Open Your Heart (песна на Биргита Хаукдал)|Open Your Heart]]“ || Англиски || Hallgrímur Óskarsson, Sveinbjörn I. Baldvinsson, Njörður P. Njarðvík || 81 |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Esc|Романија}} || [[TVR]] || [[Nicoleta Matei|Nicola]] || „[[Don't Break My Heart]]“ || Англиски || Mihai Alexandru, Andreea Andrei || 73 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Esc|Ирска}} || [[Radio Telefís Éireann|RTÉ]] || [[Mickey Harte]] || „[[We've Got the World]]“ || Англиски || Keith Molloy, Martin Brannigan || 53 |- | 12 || style="text-align:left;" | {{Esc|Германија}} || [[ARD]] || [[Luise Lunendorf|Lou]] || „[[Let's Get Happy]]“ || Англиски || Ralph Siegel, Bernd Meinunger || 53 |- | 13 || style="text-align:left;" | {{Esc|Малта}} || [[PBS (Малта)|PBS]] || [[Lynn Chircop]] || „[[To Dream Again]]“ || Англиски || Ronald Pisani, Aldo Spiteri || 4 |- | 14 || style="text-align:left;" | {{Esc|Холандија}} || [[NOS]] || [[Esther Hart]] || „[[One More Night]]“ || Англиски || Tjeerd Oosterhuis, Jozef Engelen || 45 |- | 15 || style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || [[CyBC]] || [[Stella Georgiadou]] || „[[Feeling Alive]]“ || Англиски || Constantina Konstantinou, Andreas Anastasiis || 15 |- | 16 || style="text-align:left;" | {{Esc|Франција}} || [[France Télévisions]] || [[Louisa Baïleche]] || „[[Monts et merveilles]]“ || Француски || Hélène Blazy, Marc Paelinck || 19 |- | 17 || style="text-align:left;" | {{Esc|Естонија}} || [[Естонска телевизија|ETV]] || [[Ruffus]] || „[[Eighties Coming Back]]“ || Англиски || Vaiko Eplik || 14 |- | 18 || style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || [[ХРТ]] || [[Claudia Beni]] || „[[Više nisam tvoja]]“ || Англиски, Хрватски || Andrej Babić || 29 |- | 19 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || [[ЕРТ]] || [[Mando (грчка пејачка)|Mando]] || „[[Never Let You Go]]“ || Англиски || Mando, Teris Siannis || 25 |- | 20 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || [[РТВБиХ]] || [[Mija Martina]] || „[[Ne brini]]“ || Хрватски, Англиски || Ines Prajo, Arjana Kunštek || 27 |- | 21 || style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || [[NTU]] || [[Olexandr Ponomaryov]] || „[[Hasta la Vista]]“ || Англиски || Svyatoslav Vakarchuk, Michael Nekrasov || 30 |- | 22 || style="text-align:left;" | {{Esc|Латвија}} || [[LTV]] || [[F.L.Y.]] || „[[Hello from Mars]]“ || Англиски || Mārtiņš Freimanis, Lauris Reiniks || 5 |- | 23 || style="text-align:left;" | {{Esc|Обединето Кралство}} || [[BBC]] || [[Jemini]] || „[[Cry Baby]]“ || Англиски || Martin Isherwood, John Collins || 0 |- | 24 || style="text-align:left;" | {{Esc|Словенија}} || [[RTVSLO]] || [[Karmen Stavec]] || „[[Nanana]]“ || Англиски || Raay, Jana Šušteršič || 7 |- | 25 || style="text-align:left;" | {{Esc|Израел}} || [[IBA]] || [[Lior Narkis]] || „[[Words for Love]]“ (מילים לאהבה) || Хебрејски, Англиски || Yossi Gispan, Uri Kariv || 17 |- | 26 || style="text-align:left;" | {{Esc|Португалија}} || [[RTP]] || [[Rita Guerra]] || „[[Deixa-me sonhar]]“ || Португалски, Англиски || Paulo Martins || 13 |} == Детално гласање == {| class="wikitable" style="font-size:85%; text-align:center;" |- ! colspan="2" rowspan="2" | ! rowspan="2" style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Вкупно поени ! colspan="26" | Земји кои гласаат |- ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Исланд ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Австрија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Ирска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Турција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Малта ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Босна и Херцеговина ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Португалија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Хрватска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Кипар ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Германија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Русија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Шпанија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Израел ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Холандија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Обединето Кралство ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Украина ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Грција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Белгија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Франција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Шведска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Полска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Словенија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Латвија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Норвешка ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Романија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Естонија |- ! rowspan="26" | Учесници | style="text-align:left;" | Исланд | 81 || style="background:#ccc;" | || 7 || 3 || 6 || 5 || 2 || || 6 || 1 || 4 || 1 || 8 || || || 1 || 4 || 8 || 1 || 2 || 10 || 5 || || || 7 || 5 || 5 |- | style="text-align:left;" | Австрија | 101 || 8 || style="background:#ccc;" | 5 || 4 || || || 6 || 10 || 6 || 6 || 6 || 6 || 5 || 6 || 3 || 2 || 1 || 4 || 4 || 8 || 4 || 10 || || 7 || || || |- | style="text-align:left;" | Ирска | 53 || 6 || 4 || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || 7 || || 5 || 10 || || 5 || || || 2 || 2 || 1 || 8 || 3 || || |- | style="text-align:left; background:#fff200;" | '''Турција''' | '''167''' || 1 || 10 || 2 || style="background:#ccc;" | 10 || 8 || 8 || 3 || 10 || 12 || 10 || 10 || 10 || 8 || 4 || 3 || 12 || 3 || 10 || 3 || || 6 || 10 || || 12 || 7 | |- | style="text-align:left;" | Малта | 4 || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || 3 || 1 |- | style="text-align:left;" | Босна и Херцеговина | 27 || || 6 || || || || style="background:#ccc;" | || 12 || || || || || || || || || || || || 7 || || || 2 || || || || |- | style="text-align:left;" | Португалија | 13 || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || 2 || || || || || || || 3 || || || || || || 8 || | |- | style="text-align:left;" | Хрватска | 29 || || 5 || || || || 7 || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || 5 || 5 || || || 1 || 3 || || || 3 | |- | style="text-align:left;" | Кипар | 15 || || || || || 2 || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || 4 || || || || || || || || || 9 | |- | style="text-align:left;" | Германија | 53 || 3 || || 1 || 7 || 3 || 4 || 2 || 1 || 2 || style="background:#ccc;" | 2 || || 6 || 2 || 8 || || 2 || || || 6 || || || || 4 || || || 2 |- | style="text-align:left;" | Русија | 164 || 10 || 3 || 10 || 12 || 8 || || 7 || 4 || 8 || 3 || style="background:#ccc;" | 4 || 12 || 10 || 1 || 12 || 6 || 2 || 12 || 10 || 5 || 12 || 4 || 2 || 1 || 2 || 4 |- | style="text-align:left;" | Шпанија | 81 || 5 || || || 8 || 1 || 10 || 12 || 5 || 5 || || || style="background:#ccc;" | 3 || 1 || 6 || || 3 || 6 || 6 || 1 || || 3 || 6 || || || 6 || |- | style="text-align:left;" | Израел | 17 || || || || || || 3 || || || || || 5 || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || 7 || || 2 || | |- | style="text-align:left;" | Холандија | 45 || 7 || || 7 || 3 || || || || || 3 || 2 || || || || style="background:#ccc;" | 5 || 5 || || || 2 || || || 1 || 5 || 5 || || || |- | style="text-align:left;" | Обединето Кралство | 0 || || || || || || || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || || || | |- | style="text-align:left;" | Украина | 30 || || 1 || || 2 || || || || || 4 || || 8 || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || 8 || || 5 || || 2 || | |- | style="text-align:left;" | Грција | 25 || 4 || || || 1 || || || || || 12 || 5 || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || 1 || || || || || || 2 | |- | style="text-align:left;" | Белгија | 165 || 12 || 12 || 8 || 10 || 7 || 1 || 5 || 7 || 7 || 7 || 7 || 3 || 7 || 12 || 7 || 8 || 10 || style="background:#ccc;" | 7 || 6 || 7 || 7 || 8 || 6 || 5 || 4 || 10 |- | style="text-align:left;" | Франција | 19 || || || || || || || || || || 8 || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || 8 || || 3 || || || | |- | style="text-align:left;" | Шведска | 107 || || 8 || 6 || || 4 || || 4 || 2 || || 4 || 3 || 5 || 1 || 4 || 10 || 7 || 7 || 1 || 8 || style="background:#ccc;" | || || 12 || 10 || 6 || 5 | |- | style="text-align:left;" | Полска | 90 || 2 || || 12 || 5 || || 5 || || 8 || || 8 || 4 || || 4 || || || 10 || 8 || || || 4 || style="background:#ccc;" | 6 || || 12 || 4 || 10 || 2 |- | style="text-align:left;" | Словенија | 7 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || 3 || 4 || | |- | style="text-align:left;" | Латвија | 5 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || 5 || | |- | style="text-align:left;" | Норвешка | 123 || || 2 || || 5 || 12 || || || 3 || || 12 || 7 || || 2 || 7 || 6 || 6 || || 12 || 12 || 12 || 3 || 7 || 1 || style="background:#ccc;" | 12 || 12 | |- | style="text-align:left;" | Романија | 73 || || || || || 6 || || || 10 || || || || 1 || || || 8 || 4 || || 6 || 5 || 2 || 5 || || || || style="background:#ccc;" | 8 | |- | style="text-align:left;" | Естонија | 14 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || 1 || style="background:#ccc;" | |} === 12 поени === {| class="wikitable" style="width:100%; direction:ltr; text-align:center;" ! Број ! Учесник ! Земји кои дале 12 поени |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Норвешка}} || style="text-align:left;" | [[Ирска]], [[Исланд]], [[Шведска]], [[Естонија]] |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || style="text-align:left;" | [[Естонија]], [[Латвија]], [[Словенија]], [[Хрватска]] |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}} || style="text-align:left;" | [[Франција]], [[Шпанија]], [[Полска]] |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || style="text-align:left;" | [[Австрија]], [[Босна и Херцеговина]] |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Полска}} || style="text-align:left;" | [[Германија]], [[Малта]] |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || style="text-align:left;" | [[Словенија]] |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || style="text-align:left;" | [[Кипар]] |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || style="text-align:left;" | [[Португалија]] |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || style="text-align:left;" | [[Романија]] |} == Претставници при гласањето == {| class="wikitable" style="width:100%; direction:ltr;" ! Место ! style="text-align:left;" | Земја ! style="text-align:left;" | Претставник |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Исланд}} || style="text-align:left;" | Flugger |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Австрија}} || style="text-align:left;" | Dodo Roscic |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Esc|Ирска}} || style="text-align:left;" | Pamela Ballantine |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || style="text-align:left;" | Meltem Ersan Yazgan |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Esc|Малта}} || style="text-align:left;" | Sharon Borg |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || style="text-align:left;" | Ana Vilenica |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Португалија}} || style="text-align:left;" | Helena Ramos |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || style="text-align:left;" | Davor Meštrović |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || style="text-align:left;" | Loukas Hamatsos |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Esc|Германија}} || style="text-align:left;" | Axel Bulthaupt |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || style="text-align:left;" | Yana Churikova |- | 12 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || style="text-align:left;" | Anne Igartiburu |- | 13 || style="text-align:left;" | {{Esc|Израел}} || style="text-align:left;" | Michal Zuares |- | 14 || style="text-align:left;" | {{Esc|Холандија}} || style="text-align:left;" | Mandy Huydts |- | 15 || style="text-align:left;" | {{Esc|Велика Британија}} || style="text-align:left;" | Colin Berry |- | 16 || style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || style="text-align:left;" | Pavlo Shylko |- | 17 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || style="text-align:left;" | Alexis Kostalas |- | 18 || style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}} || style="text-align:left;" | Corinne Boulangier |- | 19 || style="text-align:left;" | {{Esc|Франција}} || style="text-align:left;" | Sandrine François |- | 20 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || style="text-align:left;" | Kayo Shekoni |- | 21 || style="text-align:left;" | {{Esc|Полска}} || style="text-align:left;" | Maciej Orłoś |- | 22 || style="text-align:left;" | {{Esc|Словенија}} || style="text-align:left;" | Peter Poles |- | 23 || style="text-align:left;" | {{Esc|Латвија}} || style="text-align:left;" | Ģirts Līcis |- | 24 || style="text-align:left;" | {{Esc|Норвешка}} || style="text-align:left;" | Roald Haug |- | 25 || style="text-align:left;" | {{Esc|Романија}} || style="text-align:left;" | Leonard Miron |- | 26 || style="text-align:left;" | {{Esc|Естонија}} || style="text-align:left;" | Ines |} == Емитери и коментатори == {| class="wikitable" style="width:100%; direction:ltr;" ! Земја ! Емитер ! Канал/и ! Коментатор/и |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Австрија}} || [[ORF]] || ORF1 || Martin Blumenau |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}} || [[RTBF]] / [[VRT]] || La Une, VRT TV1 || Jean-Pierre Hautier, André Vermeulen |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || [[РТВБиХ]] || TVBiH || Dejan Kukrić |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Велика Британија}} || [[BBC]] || BBC One, BBC Radio 2 || Terry Wogan, Ken Bruce |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Германија}} || [[ARD]] || Das Erste || Peter Urban |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || [[ЕРТ]] || ET1 || Dafni Bokota |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Естонија}} || [[Естонска телевизија|ETV]] || ETV || Marko Reikop |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Израел}} || [[IBA]] || Channel 1 || Без коментатор |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Ирска}} || [[Radio Telefís Éireann|RTÉ]] || RTÉ One, RTÉ Radio 1 || Marty Whelan, Larry Gogan |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Исланд}} || [[RÚV]] || Sjónvarpið || Gísli Marteinn Baldursson |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || [[CyBC]] || RIK 1 || Evi Papamichail |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Латвија}} || [[LTV]] || LTV1 || Kārlis Streips |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Норвешка}} || [[NRK]] || NRK1 || Jostein Pedersen |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Полска}} || [[Телевизија Полска|TVP]] || TVP1 || Artur Orzech |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Португалија}} || [[RTP]] || RTP1 || Eládio Clímaco |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Романија}} || [[TVR]] || TVR1 || Andreea Marin |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || [[Прв канал (Русија)|ОРТ]] || Perviy Kanal || Yuri Aksyuta, Elena Baulina |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Словенија}} || [[RTVSLO]] || SLO1 || Andrea F |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || [[TRT]] || TRT 1 || Bülend Özveren |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Украина}} || [[NTU]] || Pershyi Natsionalnyi || Pavlo Shylko |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Франција}} || [[France Télévisions]] || France 3 || Laurent Ruquier, Isabelle Giordano |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Холандија}} || [[NOS]] || Nederland 2 || Willem van Beusekom |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || [[ХРТ]] || HRT 1 || Daniela Trbović |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || [[SVT]] || SVT1 || Pekka Heino |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || [[TVE]] || La Primera || José Luis Uribarri |} [[Категорија:Избор за песна на Евровизија 2003| ]] [[Категорија:Избор за песна на Евровизија по години]] [[Категорија:2003 година во Латвија]] {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија 2003]] [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Латвиска музика]] [[Категорија:Рига]] [[Категорија:Музиката во 2003 година]] 7jft7tj5vm120vu9r4heugy7qet1538 0 202710 5628490 5627938 2026-09-14T11:09:01Z BT405 9277 5628490 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision | name = Евровизија 2002 | image = ESC 2002 logo.png | image_size = 200px | caption = Официјално лого на Изборот за песна на Евровизија 2002 | date = [[25 мај]] [[2002]] | edition = 47 | host = {{Esc|Естонија}} | venue = [[Saku Suurhall]], [[Талин]], [[Естонија]] | presenters = Annely Peebo<br />Marko Matvere | emiter = [[Естонска телевизија|ETV]] | winner = {{Esc|Латвија}}<br />[[Marie N]]<br />„[[I Wanna]]“ | director = Renāras Lepmets | executive_producer = Juhan Paadam | musical_director = Alar Kotkas | producer = Renate Lombbak | designer = Iir Hermeliin | entries = 24 | debuting = ''Нема'' | returning = {{Esc|Австрија}}<br />{{Esc|Белгија}}<br />{{Esc|Кипар}}<br />{{Esc|Финска}}<br />{{Esc|Македонија}}<br />{{Esc|Романија}}<br />{{Esc|Швајцарија}} | nonparticipating = {{Esc|Исланд}}<br />{{Esc|Ирска}}<br />{{Esc|Холандија}}<br />{{Esc|Норвешка}}<br />{{Esc|Полска}}<br />{{Esc|Португалија}} | vote = Секоја земја доделува 12, 10, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 и 1 поен за своите 10 омилени песни преку телегласање или жири. | previous = 2001 | next = 2003 | website = https://eurovision.tv/event/tallinn-2002 eurovision.tv |map=ESC_1994_Map_2.svg|finalists=1|past=1|url=https://eurovision.tv/event/tallinn-2002 eurovision.tv|slogan=A Modern Fairytale}} '''Изборот за песна на Евровизија 2002''' беше 47. издание на [[Избор за песна на Евровизија]], одржано на [[25 мај]] [[2002]] година во арената [[Saku Suurhall]] во [[Талин]], [[Естонија]]. Ова беше првпат натпреварот да се одржи во земја од поранешниот Советски Сојуз, благодарение на победата на Естонија претходната година. Водители на шоуто беа Андели Пеебо и Марко Матвере. Победник беше [[Латвија]] со харизматичната [[Marie N]] и нејзината латино-поп песна „[[I Wanna]]“. Ова беше втора последователна победа за една поранешна советска република и прва победа во историјата на Латвија, постигната само во нивното трето учество на натпреварот. За [[Македонија]], ова издание означи успешно враќање на сцената по едногодишната пауза, претставени од [[Каролина Гочева]] со песната „[[Од нас зависи]]“. == Локација == [[Податотека:Saku Suurhall 2011.jpg|мини|кадар|Saku Suurhall во Талин.]] Натпреварот се одржа во новоизградената мултифункционална арена [[Saku Suurhall]] во естонската престолнина Талин. Ова беше најголемиот затворен објект во земјата во тоа време, со капацитет од околу 10.000 гледачи во салата. Сценографијата имаше уникатен морски и бродоломен концепт под мотото „Модерна бајка“. == Организација и формат == Естонскиот јавен сервис ETV се соочи со сериозни финансиски и организациски предизвици при подготовката на настанот, но со помош на владата и приватни спонзори успеа да испорача беспрекорно шоу. Системот на квалификации врз основа на петгодишниот просек продолжи да важи, овозможувајќи им враќање на земјите што паузираа минатата година (како Македонија, Австрија, Белгија, Кипар, Финска, Романија и Швајцарија), додека Исланд, Ирска, Холандија, Норвешка, Полска и Португалија мораа да се повлечат поради слабите резултати од претходните години. == Учесници == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; direction:ltr; text-align:center;" ! Место ! style="text-align:left;" | Земја ! style="text-align:left;" | Емитер ! style="text-align:left;" | Изведувач ! style="text-align:left;" | Песна ! Јазик ! style="text-align:left;" | Автор/и ! Поени |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Латвија}} || [[LTV]] || [[Marie N]] || „[[I Wanna]]“ || Англиски || Marats Samauskis, Marie N || 176 |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Малта}} || [[PBS (Малта)|PBS]] || [[Ira Losco]] || „[[7th Wonder]]“ || Англиски || Philip Vella, Gerard James Borg || 168 |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Esc|Обединето Кралство}} || [[BBC]] || [[Jessica Garlick]] || „[[Come Back (песна на Џесика Гарлик)|Come Back]]“ || Англиски || Martyn Baylay || 111 |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Естонија}} || [[Естонска телевизија|ETV]] || [[Sahlene]] || „[[Runaway (песна на Сален)|Runaway]]“ || Англиски || Alar Kotkas, Ilmar Laisaar, Pearu Paulus, Jana Hallas || 111 |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Esc|Франција}} || [[France Télévisions]] || [[Sandrine François]] || „[[Il faut du temps]]“ || Француски || Rick Allison, Patrick Bruel, Marie-Florence Gros || 104 |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || [[CyBC]] || [[One (кипарска група)|One]] || „[[Gimme (песна на One)|Gimme]]“ || Англиски || Giorgos Theofanous || 85 |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || [[TVE]] || [[Rosa López]] || „[[Europe's Living a Dance Party|Europe's Living a Dance Party (Europe's Living a Celebration)]]“ || Шпански, Англиски || Toni Ten, Mamen Ten || 81 |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || [[SVT]] || [[Afro-dite]] || „[[Never Let It Go]]“ || Англиски || Marcco Perez || 72 |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Esc|Романија}} || [[TVR]] || [[Alexandru Băgău & Monica Anghel|Monica Anghel & Marcel Pavel]] || „[[Tell Me Why (песна на Моника Ангел и Марсел Павел)|Tell Me Why]]“ || Англиски || Ionel Tudor, Mirela Fugaru || 71 |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Esc|Данска}} || [[DR]] || [[Malene Mortensen]] || „[[Tell Me Who You Are]]“ || Англиски || Michael Ronson, Jascha Richter || 7 |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || [[ЕРТ]] || [[Michalis Rakintzis]] || „[[S.A.G.A.P.O.]]“ || Англиски || Michalis Rakintzis || 27 |- | 12 || style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || [[ОРТ]] || [[Prime Minister]] || „[[Northern Girl]]“ || Англиски || Kim Breitburg, Karen Kavaleryan, Evgeny Fridlyand || 55 |- | 13 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || [[РТВБиХ]] || [[Maja Tatić]] || „[[Na jastuku za dvoje]]“ || Српски, Англиски || Dragan Mijatović, Ružica Čavić || 33 |- | 14 || style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}} || [[VRT]] || [[Sergio & The Ladies]] || „[[Sister (песна на Серџо и Лејдис)|Sister]]“ || Англиски || Dirk Paelinck, Marc Paelinck || 33 |- | 15 || style="text-align:left;" | {{Esc|Словенија}} || [[RTVSLO]] || [[Sestre]] || „[[Samo ljubezen]]“ || Словенечки || Grisha Alkalaj, Barbara Pešut || 33 |- | 16 || style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || [[ХРТ]] || [[Vesna Pisarović]] || „[[Everything I Want]]“ || Англиски || Milana Vlaović || 44 |- | 17 || style="text-align:left;" | {{Esc|Германија}} || [[ARD]] || [[Corinna May]] || „[[I Can't Live Without Music]]“ || Англиски || Ralph Siegel, Bernd Meinunger || 17 |- | 18 || style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || [[TRT]] || [[Buket Bengisu & Group Safir]] || „[[Leylaklar Soldu Kalbinde]]“ || Турски, Англиски || Figen Çakmak, Sami Öztunç || 29 |- | 19 || style="text-align:left;" | {{Esc|Австрија}} || [[ORF]] || [[Manuel Ortega]] || „[[Say a Word]]“ || Англиски || Alexander Kahr, Robert Pfluger || 26 |- | 20 || style="text-align:left;" | {{Esc|Швајцарија}} || [[SRG SSR]] || [[Francine Jordi]] || „[[Dans le jardin de mon âme]]“ || Француски || Pierre Bluteau, Francine Jordi || 15 |- | 21 || style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || [[МРТ]] || [[Каролина Гочева]] || „[[Од нас зависи]]“ || Македонски || Григор Копров, Долорес Богојевиќ || 25 |- | 22 || style="text-align:left;" | {{Esc|Израел}} || [[IBA]] || [[Sarit Hadad]] || „[[Light a Candle]]“ (נדליק ביחד נר) || Хебрејски, Англиски || Avi Singolda, Zvika Pick, Yoav Ginai || 37 |- | 23 || style="text-align:left;" | {{Esc|Финска}} || [[Yle]] || [[Laura Voutilainen]] || „[[Addicted to You]]“ || Англиски || Maki Kolehmainen, Tracy Lipp, Janina Frostell || 24 |- | 24 || style="text-align:left;" | {{Esc|Литванија}} || [[LRT]] || [[Aivaras]] || „[[Happy You]]“ || Англиски || Aivaras Stepukonis || 12 |} == Детално гласање == {| class="wikitable" style="font-size:85%; text-align:center;" |- ! colspan="2" rowspan="2" | ! rowspan="2" style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Вкупно поени ! colspan="24" | Земји кои гласаат |- ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Кипар ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Обединето Кралство ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Австрија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Франција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Турција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Грција ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Израел ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Финска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Хрватска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Шведска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Естонија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Грузија / Македонија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Унгарија / Малта ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Босна и Херцеговина ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Германија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Шпанија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Литванија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Швајцарија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Белгија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Франција / Русија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Јужна Африка / Данска ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Естонија / Романија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Словенија ! style="writing-mode: vertical-rl; transform: rotate(180deg); padding: 5px 2px;" | Латвија |- ! rowspan="24" | Учесници | style="text-align:left;" | Кипар | 85 || style="background:#ccc;" | || 4 || 1 || 8 || 12 || 12 || 2 || || || 3 || 6 || 3 || 10 || || 3 || 6 || || || || 1 || || 4 || || 10 |- | style="text-align:left;" | Обединето Кралство | 111 || 6 || style="background:#ccc;" | 7 || 7 || 2 || 2 || 6 || 7 || 3 || 7 || 4 || 8 || 12 || 6 || 5 || 2 || 2 || 3 || 6 || 3 || 6 || 4 || 5 || 5 |- | style="text-align:left;" | Австрија | 26 || || || style="background:#ccc;" | || || || 1 || || 1 || || || || || 7 || || || || 1 || || || 1 || 1 || 5 || || 10 |- | style="text-align:left;" | Франција | 104 || 3 || 10 || 10 || style="background:#ccc;" | || 3 || 8 || 3 || 6 || 2 || 2 || 2 || 8 || 3 || 6 || 8 || 10 || 2 || 10 || 1 || || 6 || 7 || 1 || 3 |- | style="text-align:left;" | Турција | 29 || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || || || || || 4 || || || 3 || || || 4 || || 3 || || 12 || 3 |- | style="text-align:left;" | Грција | 27 || 12 || || || || || style="background:#ccc;" | 4 || || 8 || || || || || || || || 2 || || || || || || || || 1 |- | style="text-align:left;" | Израел | 37 || 1 || 1 || || 2 || || 5 || style="background:#ccc;" | || || 1 || || 5 || 5 || 5 || || || 1 || || 5 || || || || || 1 || 1 |- | style="text-align:left;" | Финска | 24 || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || 1 || || || 1 || || 1 || 3 || 5 || || 4 || || 2 || 7 || || |- | style="text-align:left;" | Хрватска | 44 || 5 || || || || 5 || 4 || || || style="background:#ccc;" | || || || 2 || 2 || 8 || || || || 2 || 2 || 2 || || || 12 || |- | style="text-align:left;" | Шведска | 72 || || 2 || || 3 || 3 || || || 6 || || style="background:#ccc;" | 5 || 4 || 1 || 1 || 1 || 1 || 8 || 10 || 8 || 7 || 5 || 10 || 2 || 6 || |- | style="text-align:left;" | Естонија | 111 || 4 || 6 || 5 || 6 || 6 || 1 || 7 || 5 || 5 || 6 || style="background:#ccc;" | 7 || 10 || 4 || 3 || 4 || 4 || 8 || 3 || 8 || 3 || 8 || 6 || || 2 |- | style="text-align:left;" | Македонија | 25 || || || || || || || || || 4 || || || style="background:#ccc;" | || || 7 || || || || || || || 7 || || 7 || |- | style="text-align:left;" | Малта | 168 || 8 || 12 || 8 || 10 || 7 || 7 || 10 || 8 || 10 || 8 || 8 || 10 || style="background:#ccc;" | 10 || 10 || 10 || 5 || 7 || 4 || 6 || 10 || 3 || 3 || 2 || 4 |- | style="text-align:left;" | Босна и Херцеговина | 33 || || 3 || 6 || || || || || || 12 || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || 7 || 5 || || || || || |- | style="text-align:left;" | Германија | 17 || || 5 || || || || || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | 3 || || 1 || || 1 || || 7 || || || |- | style="text-align:left;" | Шпанија | 81 || 7 || 8 || || 12 || 4 || 6 || || || || 10 || 6 || || 6 || || 2 || style="background:#ccc;" | || || || 12 || 4 || 1 || 3 || || |- | style="text-align:left;" | Литванија | 12 || || || || || || || || || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || || || || 12 || || || |- | style="text-align:left;" | Швајцарија | 15 || || || || 5 || || || || || || || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | || 10 || || || || |- | style="text-align:left;" | Белгија | 33 || || || || || || || || || || || || || 4 || 2 || || || || || style="background:#ccc;" | 12 || 5 || 10 || || |- | style="text-align:left;" | Русија | 55 || 2 || || || || 8 || 10 || || 1 || || 3 || || 12 || || 7 || || || 4 || || || style="background:#ccc;" | || || 8 || |- | style="text-align:left;" | Данска | 7 || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || || style="background:#ccc;" | 7 || || || |- | style="text-align:left;" | Романија | 71 || 10 || 7 || 2 || 1 || || || || 4 || 2 || 5 || 10 || 3 || || || 6 || 7 || 6 || 6 || || || || style="background:#ccc;" | || 2 |- | style="text-align:left;" | Словенија | 33 || || || 3 || || || || 5 || 2 || 7 || || || || || 1 || 4 || || || || || || || || style="background:#ccc;" | 11 || 6 |- | style="text-align:left; background:#fff200;" | '''Латвија''' | '''176''' || || || 12 || 4 || 10 || || 12 || 10 || 4 || 12 || 7 || 5 || 7 || 12 || 12 || 12 || 10 || 12 || 10 || 8 || 12 || 5 || 12 || style="background:#ccc;" | |} === 12 поени === {| class="wikitable" style="width:100%; direction:ltr; text-align:center;" ! Број ! Учесник ! Земји кои дале 12 поени |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Латвија}} || style="text-align:left;" | [[Австрија]], [[Естонија]], [[Германија]], [[Израел]], [[Литванија]], [[Малта]], [[Шпанија]], [[Швајцарија]] |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || style="text-align:left;" | [[Грција]], [[Малта]] (Изворно: Грција, Обединето Кралство) |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || style="text-align:left;" | [[Словенија]], [[Швајцарија]] (Изворно: Словенија) |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || style="text-align:left;" | [[Франција]], [[Белгија]] |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Обединето Кралство}} || style="text-align:left;" | [[Австрија]] |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || style="text-align:left;" | [[Кипар]] |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || style="text-align:left;" | [[Хрватска]] |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Литванија}} || style="text-align:left;" | [[Латвија]] |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}} || style="text-align:left;" | [[Франција]] |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || style="text-align:left;" | [[Естонија]] |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || style="text-align:left;" | [[Романија]] |} == Претставници при гласањето == {| class="wikitable" style="width:100%; direction:ltr;" ! Место ! style="text-align:left;" | Земја ! style="text-align:left;" | Претставник |- | 1 || style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || style="text-align:left;" | Melani St. John |- | 2 || style="text-align:left;" | {{Esc|Велика Британија}} || style="text-align:left;" | Colin Berry |- | 3 || style="text-align:left;" | {{Esc|Австрија}} || style="text-align:left;" | Dodo Roscic |- | 4 || style="text-align:left;" | {{Esc|Франција}} || style="text-align:left;" | Marie Myriam |- | 5 || style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || style="text-align:left;" | Meltem Ersan Yazgan |- | 6 || style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || style="text-align:left;" | Alexis Kostalas |- | 7 || style="text-align:left;" | {{Esc|Израел}} || style="text-align:left;" | Michal Zuares |- | 8 || style="text-align:left;" | {{Esc|Финска}} || style="text-align:left;" | Marion Rung |- | 9 || style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || style="text-align:left;" | Duško Ćurlić |- | 10 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || style="text-align:left;" | Kristin Kaspersen |- | 11 || style="text-align:left;" | {{Esc|Естонија}} || style="text-align:left;" | Elektra |- | 12 || style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || style="text-align:left;" | Biljana Debarlieva |- | 13 || style="text-align:left;" | {{Esc|Малта}} || style="text-align:left;" | Yvette Portelli |- | 14 || style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || style="text-align:left;" | Segmedina Srna |- | 15 || style="text-align:left;" | {{Esc|Германија}} || style="text-align:left;" | Axel Bulthaupt |- | 16 || style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || style="text-align:left;" | Anne Igartiburu |- | 17 || style="text-align:left;" | {{Esc|Литванија}} || style="text-align:left;" | Loreta Stonėnaitė |- | 18 || style="text-align:left;" | {{Esc|Швајцарија}} || style="text-align:left;" | Diana Jörg |- | 19 || style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}} || style="text-align:left;" | Geena Lisa |- | 20 || style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || style="text-align:left;" | Arina Sharapova |- | 21 || style="text-align:left;" | {{Esc|Данска}} || style="text-align:left;" | Signe Svane |- | 22 || style="text-align:left;" | {{Esc|Романија}} || style="text-align:left;" | Leonard Miron |- | 23 || style="text-align:left;" | {{Esc|Словенија}} || style="text-align:left;" | Nuša Derenda |- | 24 || style="text-align:left;" | {{Esc|Латвија}} || style="text-align:left;" | Eriks Niedra |} == Емитери и коментатори == {| class="wikitable" style="width:100%; direction:ltr;" ! Земја ! Емитер ! Канал/и ! Коментатор/и |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Австрија}} || [[ORF]] || ORF1 || Ernst Grissemann |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Белгија}} || [[RTBF]] / [[VRT]] || La Une, VRT TV1 || Jean-Pierre Hautier, André Vermeulen |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Босна и Херцеговина}} || [[РТВБиХ]] || TVBiH || Ismet Horo |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Велика Британија}} || [[BBC]] || BBC One, BBC Radio 2 || Terry Wogan, Ken Bruce |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Германија}} || [[ARD]] || Das Erste || Peter Urban |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Грција}} || [[ЕРТ]] || ET1 || Dafni Bokota |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Данска}} || [[DR]] || DR1 || Jørgen de Mylius |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Естонија}} || [[Естонска телевизија|ETV]] || ETV || Marko Reikop |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Израел}} || [[IBA]] || Channel 1 || Без коментатор |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Исланд}} || [[RÚV]] || Sjónvarpið || Gísli Marteinn Baldursson |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Кипар}} || [[CyBC]] || RIK 1 || Evi Papamichail |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Латвија}} || [[LTV]] || LTV1 || Kārlis Streips |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Литванија}} || [[LRT]] || LTV || Darius Užkuraitis |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Македонија}} || [[МРТ]] || МТВ 1 || Milanka Rašik |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Малта}} || [[PBS (Малта)|PBS]] || TVM || Charlò Saliba |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Норвешка}} || [[NRK]] || NRK1 || Jostein Pedersen |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Романија}} || [[TVR]] || TVR1 || Andreea Marin |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Русија}} || [[ОРТ]] || ORT1 || Yuri Aksyuta, Elena Baulina |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Словенија}} || [[RTVSLO]] || SLO1 || Andrea F |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Турција}} || [[TRT]] || TRT 1 || Bülend Özveren |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Финска}} || [[Yle]] || Yle TV1, Yle Radio Suomi || Maria Guzenina, Asko Murtomäki |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Франција}} || [[France Télévisions]] || France 3 || Marc-Olivier Fogiel, Dave |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Холандија}} || [[NOS]] || Nederland 2 || Willem van Beusekom |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Хрватска}} || [[ХРТ]] || HRT 1 || Ante Batinović |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Швајцарија}} || [[SRG SSR]] || SF DRS, TSR, TSI || Sandra Studer, Jean-Marc Richard, Jonathan Tedesco |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Шведска}} || [[SVT]] || SVT1 || Claes Åkeson, Christer Björkman |- | style="text-align:left;" | {{Esc|Шпанија}} || [[TVE]] || La Primera || José Luis Uribarri |} [[Категорија:Избор за песна на Евровизија 2002| ]] [[Категорија:Избор за песна на Евровизија по години]] [[Категорија:2002 година во Естонија]] {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Естонска култура]] [[Категорија:Талин]] [[Категорија:Музиката во 2002 година]] 313jubj440y958fmkl4jhh87edme8ts 0 208059 5628127 1125390 2026-09-13T14:46:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Птоломеј Кераун]] 5628127 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Птоломеј Кераун]] qioqf2k0x2dvc7rei8datgp6f1sv3bw 1 208060 5628169 1125392 2026-09-13T14:53:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Птоломеј Кераун]] 5628169 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Птоломеј Кераун]] rhuvu2s772360au8d65szzan50kc3y5 1 731739 5628145 4797704 2026-09-13T14:49:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Генерално собрание на Обединетите нации]] 5628145 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Генерално собрание на Обединетите нации]] itqfnvlw0u17vge98wuajia7ln0hmsq 3 734078 5628291 5627808 2026-09-13T18:16:38Z Ehrlich91 24281 /* Question from Инквизитор771 (01:14, 13 септември 2026) */ Одговор 5628291 wikitext text/x-wiki {{Архиви|[[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива|Архива 2011]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 2|Архива 2012]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 3|Архива 2013]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 4|Архива 2014]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 5|Архива 2015]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 6|Архива 2016]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 7|Архива 2017]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 8|Архива 2018]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 9|Архива 2019]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 10|Архива 2020]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 11|Архива 2021]] {{,}} [[Разговор со корисник:Ehrlich91/Архива 12|Архива 2022]]}} == Маќедонија == Дали знаете дека [[Ѓорѓија Пулевски]] напишал македонска историја наречена [[Славјанско-маќедонска општа историја]]? [[User:Savasampion|Savasampion]] <small>([[User talk:Savasampion|разговор]])</small> 19:38, 9 јануари 2023 (CET) :@[[Корисник:Savasampion|Savasampion]] Не мора употреба на сарказам. Дури и со ова, не ја сфаќам потребата од пренасочување. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:35, 10 јануари 2023 (CET) == Наградени сте! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[Податотека:Team Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Награда за колегијалност''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Благодарам за разбирање! [[User:Academician.NYAS|Academician.NYAS]] <small>([[User talk:Academician.NYAS|разговор]])</small> 03:40, 19 април 2023 (CEST) |} == Славко Јаневски == Здраво. Зошто сите мои промени на оваа статија беа одбиени? Повеќето од нив беа конструктивни. Нема смисла да има линкови на секој чекор. Само не бев свесен дека Македонија е најчестото име тука. [[User:Василко|Василко]] <small>([[User talk:Василко|разговор]])</small> 17:14, 18 мај 2023 (CEST) :@[[Корисник:Василко|Василко]] Одговорот лежи во зборот „повеќето“. Да, не треба да има врски до годините и тие може да се отстранат, но истовремено ги менуваш и другите работи, за кои нема никаква потреба. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:43, 18 мај 2023 (CEST) :Не сум сменил ништо, освен името. Само ги остранив линковите за годините, месеците и националноста, а ставив и линк таму за неговата етничка припадност. Националност и државјанство се едно исто, затоа не мора да го пишува два пати. Тие промени кои се конструктивни можаат да се вратат. [[User:Василко|Василко]] <small>([[User talk:Василко|разговор]])</small> 23:16, 18 мај 2023 (CEST) ::@[[Корисник:Василко|Василко]] Статијата си е добра и вака и без твоите промени, особено што го имаше променето името Македонија, за кое заедницата на Википедија на македонски јазик има донесено одлука дека ќе продолжи да се користи, без разлика на уставните измени. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:05, 20 мај 2023 (CEST) :::Признав дека не бев свесен за името. Само не знам што ќе му се на статијата толку линкови и дупликати. Овде станува збор за енциклопедиски стандард и стил. Повеќето од корисниците нема да кликнат ни на пола од линковите, бидејќи се за општи работи и прекумерни, затоа треба да има соодветно ниво на линкови. [[User:Василко|Василко]] <small>([[User talk:Василко|разговор]])</small> 23:06, 22 мај 2023 (CEST) ::::@[[Корисник:Василко|Василко]] Направи ги измените за годините и врските до нив повторно. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:23, 24 мај 2023 (CEST) == Прашање == Зошто сакаш да ми ја избришеш сликата? https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_%D0%90%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%B2 [[User:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] <small>([[User talk:АлександарЧетник|разговор]])</small> 16:10, 28 мај 2023 (CEST) :@[[Корисник:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] За која фотографија правиме муабет и што сум избришал? Поновата фотографија (твоја, подигната на 18 мај 2023) ја имам ставено во инфокутијата, а на статијата има уредувања со ИП адреса. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:24, 29 мај 2023 (CEST) ::Фотографијата од Кривопанечката градска општина е избришана без причина?? Зошто го направи тоа? [[User:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] <small>([[User talk:АлександарЧетник|разговор]])</small> 23:21, 29 мај 2023 (CEST) :::https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81_%D0%90%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%B2&oldid=4979023 :::Зошто ја избрша сликата-документот не разбирам? [[User:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] <small>([[User talk:АлександарЧетник|разговор]])</small> 23:23, 29 мај 2023 (CEST) ::::Исто сакам да те прашам зошто ми е избришен текстот од оваа страница за кметскиот намесник. https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%94%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0&action=history [[User:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] <small>([[User talk:АлександарЧетник|разговор]])</small> 23:39, 29 мај 2023 (CEST) == Наградени сте! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[Податотека:Original Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Општа награда''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ЗА ПРИДОНЕС ВО РАЗВОЈОТ НА МАКЕДОНСКАТА ВИКИПЕДИЈА [[User:Academician.NYAS|Academician.NYAS]] <small>([[User talk:Academician.NYAS|разговор]])</small> 20:03, 15 јуни 2023 (CEST) |} == Санкционирање за навреди == Здраво @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] те тагнав на два разговора, но сум сигурен дека си презафатен па за да не ги пропуштиш таговите, ќе ти пишам и овде. 1.Првиот случај е [[Разговор:Тане Николов|Станислав, кого веќе го санксионираше]], му помина казната,а тој се врати и повторно пцуе - молам за подолга и поригорозна санкција овој пат. 2.Вториот случај е [[Разговор со корисник:Gurther|Василко кој го нарекува Ѓубре, уредникот Gurther]], замолувам и овој уредник да биде санкциониран. Благодарам [[User:Forbidden History|Forbidden History]] <small>([[User talk:Forbidden History|разговор]])</small> 10:38, 27 јуни 2023 (CEST) :Слободно санкционарајте ме, но и јас ќе ја информирам Meta Wikimedia за вашето однесување тука и дека не сте заинтересирани да градите енциклопедија. Да не завршите како хрватската википедија, па после ќе видиме што ќе правите. Плус уредникот Gurther исто така ме има нападнато лично повеќе пати, како и други уредници. Да нарекуваш конструктивни уредувања "вандализам" е само по себе личен напад. [[User:Василко|Василко]] <small>([[User talk:Василко|разговор]])</small> 19:08, 27 јуни 2023 (CEST) ::@[[Корисник:Василко|Василко]] имаш порака од мене на твојата страница за разговор, а за твојата суптилна закана за пријава на Мета ќе те пријавам и на огласната табла на администратори @[[Корисник:Forbidden History|Forbidden History]] фала ти, првиот уредник е уште блокиран, нешто си грешка, додека за вториот еве му последна шанса. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:06, 27 јуни 2023 (CEST) :::Ehrlich, не мора да се мачиш. Можеш слободно да ме блокираш (на мое барање). Пријавата на Мета се подготвува и таа ќе ви ја достави stewart, а јас лично ќе те информирам и таму. Очигледно Википедијата има системски проблеми кои не можаат да бидаат разрешени локално, а и недостасува арбитражна комисија. Ви благодарам. [[User:Василко|Василко]] <small>([[User talk:Василко|разговор]])</small> 17:56, 28 јуни 2023 (CEST) :::Благодарам @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], веројатно дека одговорил на пораката, па помислив дека повторно може да уредува. Погрешно сум разбрал, се извинувам. [[User:Forbidden History|Forbidden History]] <small>([[User talk:Forbidden History|разговор]])</small> 08:00, 22 јули 2023 (CEST) == Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear interface administrator, This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well. There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability. As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]]. Have a great day!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team</bdi> 14:08, 10 јули 2023 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Samuel (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_2&oldid=25272792 --> == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php?lang=mk medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 6 August 2023 (UTC) <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translatiors/mk&oldid=25414915 --> == Статијата „Бугари (Национален термин)“ == Би посакал објаснување зошто статијата беше избришана, ви благодарам [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 20:44, 24 август 2023 (CEST) :Само што ти оставив порака на твојата страница за разговор --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:46, 24 август 2023 (CEST) == Медал за учество во хуманитарни или мировни операции == Здраво, која е причината што е одбиена проманата на страницата за Медалот за учество во хуманитарни или мировни операции? Што е спорно!? [[User:PhoenixOr|PhoenixOr]] <small>([[User talk:PhoenixOr|разговор]])</small> 19:17, 3 септември 2023 (CEST) :{{ping|PhoenixOr}} Промената се однесува на целосна измена на статијата, што вообичаено не се прави така, особено ако добро се сеќавам уредувањето беше неумесно изведено и го користише новото уставно име, за кое ние на Википедија имаме донесено одлука во заедницата дека нема да се користи (туку ќе продолжи користењето на името [[Википедија:Македонија|Македонија]]). --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:44, 7 септември 2023 (CEST) ::Секако дека ќе биде промена на целата страница, кога медалот до сега не ни постоеше и сите тие информации и детали не ни постоеја. Затоа, впрочем, и воопшто се менува страницата и во суштина сега се создава. ::Разликите во користењето на името на државата сметам дека не може да се причина за целосно бришење. Првин затоа што јас не можам да ја знам одлуката и праксата на заедницата; а уште поважно - можеше да се коригира само тоа, однапред или отпосле, а не да се поништува измената во целост. Впрочем, како што и беше случај и сега - некој друг после мене направи промена на моите промени само на името на државата. ::Во секој случај, најважно е дека сега страницата е изменета, реална и детална. Тоа, впрочем, е и најважно и поента на нејзиното постоење, нели! [[User:PhoenixOr|PhoenixOr]] <small>([[User talk:PhoenixOr|разговор]])</small> 09:15, 8 септември 2023 (CEST) :::@[[Корисник:PhoenixOr|PhoenixOr]] Надмениов однос воопшто не ме допира. Побара зашто сум го направил тоа, ти одговорив, гледам си ги направил пак измените, некој ти ги прифатил и ја досредил статијата, и тоа е. Статијата постои од 2021 година, не си ја напишал ти (ако веќе одиме со односов), и никој ја немаше избришано, ниту пак јас имав за намера да не постои. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:01, 8 септември 2023 (CEST) ::::Навистина не разбирам каде гледаш надмен однос!? Те молам појасни ми што е надмено. :) [[User:PhoenixOr|PhoenixOr]] <small>([[User talk:PhoenixOr|разговор]])</small> 18:26, 10 септември 2023 (CEST) == Васил Априлов == Гледам дека продолжувате да отстранувате уредувања без гледајќи што содржи во текстот, има присутни разни извори што тврдат дека Априлов самиот себеси се гледал како Грцин, дури давал донации кон Грчкото ослободително востание и дури учествувал во востанието во одредено ниво, не разбирам што е проблемот со текстот и како што гледам други администратори не гледат проблем со текстот, освен тебе. Нејќам да почне уредничка војна [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:20, 9 септември 2023 (CEST) :[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], би посакал соработка, бидејќи досега не сум добил прецисен одговор бидејќи во разни англиски извори, дури Бугарски извори тврдат дека човекот имал грчки/хеленофилски идентитет. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 11:41, 15 септември 2023 (CEST) == Суверен Воен Ред на Малта == Пишувам овде бидејќи тамошната разговорна страница беше за бришење. Статијата ја пренасочив назад в [[Малтешки ред]], и направив пренасочување, но не од оваа верзија, која е правописно погрешна, туку исправната (Суверен воен ред на Малта). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] <small>([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])</small> 07:38, 23 ноември 2023 (CET) == Васил Кацаров == Зошто профилот/страницата, за васил е избрисана од вас?, која е прицината " Не е рекламиранје/спам ", има референции, исто така е преведена од Espanol Wiki, дали мозе да се врати страницата и да се поправи, сто е греска сто е потребно да се објасни? [[User:Админ.МК|Админ.МК]] <small>([[User talk:Админ.МК|разговор]])</small> 04:38, 1 декември 2023 (CET) :@[[Корисник:Админ.МК|Админ.МК]] Вториот пат статијата беше нималку преведена, а првиот пат се користеа суперлативи, што за живи личности не се прави, освен за исклучителни ситуации, каде навистина е така. И основно пребарување на интернет покажува дека освен една иста ваква содржина што си ја ставил тука, за Васил Кацаров нема ништо, така што личноста не е релевантна, што спаѓа во критериумот „саморекламирање“. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:41, 1 декември 2023 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 23:24, 3 февруари 2024 (CET) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&oldid=26173705 --> == Категорија:Македонски Народни Носии == ако може да ја додадеш страната за [[Носии од Горноџумајско поле|носии од горноџумајско поле]] под шопскиот дел кај категоријата Македонски Народни Носии имам и јас пробано еднаш, но малку згрешено ми идеше, и го избришав на крај. мислам дека вам убаво ќе ви излези (поточно: [[Предлошка:Македонски народни носии]]) [[User:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] <small>([[User talk:Big ooga booga mf|разговор]])</small> 19:53, 18 април 2024 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear Wikimedian, You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 00:53, 3 мај 2024 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:RamzyM (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_3&oldid=26721208 --> == Македонски народни носии: предлошка == имам направено повеќе страници околу носии од одредени предели во егејска македонија (кајларско, воденско и мегленско). ако може да ги внесиш во предлошката кај „јужномакедонски носии“. фала многу :) исто така јас сега ја составувам таа за пазарскиот крај :D [[User:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] <small>([[User talk:Big ooga booga mf|разговор]])</small> 00:47, 19 мај 2024 (CEST) :ја составив од пазарско (се откажив барајки за машката моментално, сигурно ќе се најди в'иднина :) [[User:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] <small>([[User talk:Big ooga booga mf|разговор]])</small> 15:33, 19 мај 2024 (CEST) ::@[[Корисник:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] {{готово}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:25, 20 мај 2024 (CEST) == Hi! == Hi Ehrlich91, I sent an e-mail to you. Did you receive it? :) [[User:İmmortalance|İmmortalance]] <small>([[User talk:İmmortalance|разговор]])</small> 20:59, 20 јуни 2024 (CEST) == Thank you == Hello! Thank you for deleting files also on Commons. I have some problems getting {{tl|СегаРизница}} to work as planned. It seems the template does not add files to a category but there are more files tagged according to [[Специјална:ШтоВодиОвде/Предлошка:СегаРизница]]. Files copied from other wikis is a bit of a challenge in the project I have with license migration and getting rid of disclaimers in GFDL ([[Википедија:Барања_за_одобрување_на_бот#Bot_status_for_User:MGA73bot]]). So I'm very happy that files are getting deleted. --[[User:MGA73|MGA73]] <small>([[User talk:MGA73|разговор]])</small> 17:45, 15 јули 2024 (CEST) == Скандал со тетратки == Здраво @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], Се надевам дека си добро. Сакам да разберам подобро зошто беше одбиена модификацијата што ја предложив на страницата за „скандалот со тетратки“, каде што ја сменив описната фраза во „Предмет тетратки“. Мојата намера беше да прилагодам јазикот за да одрази пообјективен тон, особено бидејќи терминот „скандал“ може да имплицира предрасуди и да влијае на перцепцијата за неутралноста што Википедија се обидува да ја одржи. Разбирам дека „тетратки“ беше медиумското име дадено на случајот, но мислам дека употребата на помалку сензационалистички јазик би помогнала во презентирањето на информациите на пообјективен и согласно со упатствата на Википедија за импарцијалност. Можеш ли, те молам, да ми објасниш конкретни причини зошто се преферираше задржувањето на зборот „скандал“ во овој случај? Отворен сум за дискусија и за подобро разбирање на контекстот или уредувачките политики кои можеби ја оправдуваат одлуката. Ти благодарам за твоето време и труд во одржувањето на квалитетот и прецизноста на содржината на Википедија. Со почит, Sflexas [[User:Sflexas|Sflexas]] <small>([[User talk:Sflexas|разговор]])</small> 14:09, 17 јули 2024 (CEST) :@[[Корисник:Sflexas|Sflexas]] Здраво, го сменив насловот од скандал во случај --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 15:22, 17 јули 2024 (CEST) == Прашање == Зошто ми го избриша текстот? https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BD%D1%86%D0%B8&oldid=prev&diff=5041802 [[User:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] <small>([[User talk:АлександарЧетник|разговор]])</small> 18:23, 21 јули 2024 (CEST) :@[[Корисник:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] Ова е од пред една година. Инаку, текст што содржи монографски податоци не е местото за во енциклопедиска статија, не може да се даваат податоци за сите вклучени во нешто, ако почнеме така, тогаш ќе пишуваме книга, а не кратка енциклопедиска статија. Плус, изворот не можам да го пронајдам, ќе ми треба дополнителен доказ за ова, за да го проверам. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 22:26, 26 јули 2024 (CEST) == СИЕ Пролет 2024 - Награда за најдобар постоечки корисник == ''Вредносен купон во вредност од 2.000 денари за најдобар постоечки корисник, кој претходно не учествувал на уредувачките натпревари „СИЕ Пролет“.'' На кое претходно издание на СИЕ Пролет јас сум учествувал? Како јас сум отстранет од добивање на оваа награда на [[Википедија:Уредувачки натпревари/СИЕ Пролет 2024#Резултати|СИЕ Пролет 2024]]? [[User:Dandarmkd|Dandarmkd]] <small>([[User talk:Dandarmkd|разговор]])</small> [[User:Dandarmkd|Dandarmkd]] <small>([[User talk:Dandarmkd|разговор]])</small> 21:13, 31 јули 2024 (CEST) :@[[Корисник:Dandarmkd|Dandarmkd]] Не бев достапен, но гледам дека Кирил го средил ова и ги поправил резултатите. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 22:00, 12 август 2024 (CEST) == Non-free files == Hello! I made [[Корисник:MGA73/OrphanNon-free]] and other lists of files that may not be okay. I do not know if you have noticed. I made a comment at [[Википедија:Селска_чешма#Чистење_датотеки_и_бришење_датотеки]]. [[User:MGA73|MGA73]] <small>([[User talk:MGA73|разговор]])</small> 17:20, 14 август 2024 (CEST) == Прашање == Зошто е избришана оваа страница!? https://mk.wikipedia.org/wiki/A%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9C-%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0 [[User:Александра Стојановиќ|Александра Стојановиќ]] <small>([[User talk:Александра Стојановиќ|разговор]])</small> 00:27, 17 август 2024 (CEST) :Која е потребата да се избрише страница стара 4 години? [[User:Александра Стојановиќ|Александра Стојановиќ]] <small>([[User talk:Александра Стојановиќ|разговор]])</small> 00:50, 17 август 2024 (CEST) ::@[[Корисник:Александра Стојановиќ|Александра Стојановиќ]] Едноставна е потребата, бидејќи статијата не ги задоволуваше ни најмалите критериуми да биде статија, а поминале четири години и никој не ја средил. Врски до англиската Википедија (како на пр. за Скопје), несредена библиографија, несредени извори и еден куп други причини. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 07:00, 17 август 2024 (CEST) == Source that institutions agree on it about Samuil == Hello, I want to know why you removed my edit, I was just gonna put a source which is "The Legend of the Bulgar-Slayer" by Paul Stephenson which is published by Cambridge Press and it confirms that Samuil is a Bulgarian ruler and it explains also the debates between North Macedonia and Bulgaria, I want to put my source [[User:The Hunter2k19|The Hunter2k19]] <small>([[User talk:The Hunter2k19|разговор]])</small> 13:42, 22 август 2024 (CEST) :@[[Корисник:The Hunter2k19|The Hunter2k19]] За таа статија е доста веќе дискутирано и како што и самиот знаеш, ние се водиме по изворите достапни во македонскиот јазик и во нашата историографија. Ако сакаш да користиме странски извори, тогаш зашто на бугарската Википедија не стои македонски јазик, туку норма, и ред други работи? --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:43, 22 август 2024 (CEST) ::The difference is that, this source is world accepted and it is an American source not "Bulgarian propaganda", we can debate on that topic if you want, and the nickname ,,Bulgar-slayer" gives enough details on the topic. If it is necessary, just add he is Bulgarian-Macedonian. The agreement between North Macedonia and Bulgaria should not be broken. And the wiki community must also follow those rules, because it is a worldwide community, which is with the aim to give a knowedge, not just make an encyclopedia rewritten for someone else's personal interests towards only one group of people. The community of Wikipedia must follow neutrality and the sources must be respected [[User:The Hunter2k19|The Hunter2k19]] <small>([[User talk:The Hunter2k19|разговор]])</small> 00:36, 23 август 2024 (CEST) :::@[[Корисник:The Hunter2k19|The Hunter2k19]] А зашто дебатираш само со мене, јас не сум врховен судија на македонската заедница. Има уште 11 други администратори и ред други уредници, и има уште стотици други книги кои викаат дека Цар Самоил бил македонски владетел, и јас не можам да одам против тоа. А за неутралноста, македонската Википедија е каде каде понеутрална од вашата, во која бришете цел еден народ и јазик и употребувате термини како Северномакедонци, што сами си ги измислувате, така што првин зачисти си по дома, па после на други кажувај. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 09:59, 23 август 2024 (CEST) ::::Agreements are agreements and must be followed. Bulgarians do not use "north macedonian" for mentioning your nationality but still according to your agreement with Greece you must use the name "North Macedonia". As a Wikipedia admin you are taking the responsibility to keep peace and follow the rules, and maintain the neutrality. My source is legit and it is a fact that he can be called also "Bulgarian" than just "Macedonian" and as a Bulgarian I can tell you that you are also putting "propaganda" as Bulgaria is "making" according to you. And about your question why I am telling you this stuff and judging only your action - it is very clear, you are the admin and you reverted my edit. I have my source which is legit and the book is written by the American author Paul Stephenson, published in 2003 by Cambridge University Press and if that source is ignored then I will allow myself to report those kind of actions, because you are disrespecting the sources and the facts, claiming it is a propaganda, and pretending the wikipedia must be in the interests of the officials in your country. [[User:The Hunter2k19|The Hunter2k19]] <small>([[User talk:The Hunter2k19|разговор]])</small> 01:24, 24 август 2024 (CEST) :::::@[[Корисник:The Hunter2k19|The Hunter2k19]] Да, и јас ти укажав дека не можеш со еден извор да го смениш воведот и да напишеш дека нешто е сосем различно од стотици други извори, особено не без расправа во заедницата, а тоа го немаш направено, а јас не сум врховен судија за да донесам одлука. Постапи по сите чекори и јави се. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:37, 24 август 2024 (CEST) == две работи == # дали би можело на подгрупата струмско-местански носии да се додаде „[[Народни носии од Серско]]“ (струма тече низ серско, come on) # зошто ми ги остранивте едитите околу селата косоврасти и горно мелничани? ако сакате доказ околу тоа, [https://ibb.co/3kk2c67 повеле вам] :) ако може да се дефинира регион [[Рекански Регион|голема река]], тогаш зошто да не се додаде како опис кон селата косоврасти и мелничани (горно и долно) дека спаѓаат во тој регион *исто така, во делото на бранислав русиќ околу [https://docs.google.com/file/d/0B3ma9plMXxAEcHhaeXF6R3NzdnM/edit?resourcekey=0-hoaMEDW_XQVKSiJ2ftBeTQ жупа], меѓу набројаните села, мелничани никогаш ли е вклучено меѓу нив затоа, најмногу би имало смисла да се воведат под прецизниот регион „голема река“ (на пр. Горно Косоврасти - село во Голема река... итн) [[User:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] <small>([[User talk:Big ooga booga mf|разговор]])</small> 12:46, 11 декември 2024 (CET) :исто така одобрија страницата за тапан ако може :) [[User:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] <small>([[User talk:Big ooga booga mf|разговор]])</small> 18:41, 11 декември 2024 (CET) ::@[[Корисник:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] Здраво, статијата за носии е додадена во шаблонот, ова можеш и сам да го правиш, само треба да го најдеш шаблонот што се употребува користејќи Шаблон: или Предлошка: и потоа без празно место името на шаблонот, кој е спомнат (во случајов Македонски народни носии). ::Што се однесува за селата Косоврасти и Горно Мелничани, јас ти ги вратив уредувањата, затоа што во самите статии веќе нашироко има објаснување зашто се користи таа област. Во прилог подолу го додавам извадокот од статијата. Работата не е баш црно бело и треба да се земе во обзир тоа при уредување на вакви специфични примери, кои од различни автори се сметаат во различни области. Ќе го разгледам ова и ќе смислам како да го смислам воведот. :::„Етнографски селото Горно Косоврасти заедно со Долно Косоврасти, се наоѓаат на самата граница помеѓу областите Долна Река од Реканскиот Крај, односно мијачкиот етнографски предел и Дебарско, односно областа наречена Дебарско Поле, брсјачкиот етнографски предел, но сепак во Горно Косоврасти преовладуваат јазично-говорните, културно-фолклорните и обичајно-традициските одлики на дебарскиот крај и брсјачкиот предел со одредени мијачки примеси.“ ::Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:28, 11 декември 2024 (CET) == [[Модул:Cycling_race]] == Можете ли да го ажурирате овој модул од неговиот родител, [[Wikidata:Module:Cycling race]]? Не можам, бидејќи е заштитена со „каскадна заштита“ со тоа што е вградена во вашата архива за разговор со корисници, [[Разговор_со_корисник:Ehrlich91/Архива_5]]. Ова ажурирање ја кочи работата на Википодатоци за да се ослободи од застарената сопственост; ажурирањето е направено на 21 јазик, а останаа само португалски и македонски. Благодарам! [[User:Swpb|Swpb]] <small>([[User talk:Swpb|разговор]])</small> 19:25, 2 јануари 2025 (CET) :@[[Корисник:Swpb|Swpb]] {{done}} Sorry, I noticed your message on the Village pump, but due to the holidays, I did not respond to update the module. Now, I updated the code from the Wikidata. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:35, 2 јануари 2025 (CET) ::благодарам!! [[User:Swpb|Swpb]] <small>([[User talk:Swpb|разговор]])</small> 21:49, 2 јануари 2025 (CET) == Фалсификување на извор? == Сигурен сум дека со оваа [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%BE&diff=prev&oldid=5318581 промена] сфаќате дека jа заменувате вистинската информациjа во изворот. [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 13:01, 19 јануари 2025 (CET) :@[[Корисник:Simin|Simin]] А ти сигурно знаеш дека правиш промена само во едно село, а истиот извор со зборовите „Македонци“ или „македонско“ население се користи во сите други 1750 села. Така што, слободно покрени расправа на Селска чешма, не може промена да биде во само една статија, кога истото се повторува насекаде. Одбивањето беше чисто од таа причина. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:12, 19 јануари 2025 (CET) ::Може ли да ми испратите линк кон расправа на Селска чешма каде што можам да видам дека конкретно за овој извор е постигнат консензус дека во статиите на Википедија наместо „води како чисто бугарско село“ да се замени со „... како чисто македонско село“? На тој начин можам да знам кои се можните аргументи за таа замена и да нема излишно повторување.--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 13:26, 19 јануари 2025 (CET) :::@[[Корисник:Simin|Simin]] Не можам да го најдам тоа во моментов, така што слободно отвори нова тема на обичната селска чешма или на [[Википедија:Огласна табла за администратори|огласната табла за администратори]]. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:34, 19 јануари 2025 (CET) ::::Па, ако нема таков разговор за начинот на цитирање на изворов, по кој основ се враќаат фалсификуваните информации? Зарем тој што мисли дека невистината треба да стои, не треба да почне разговор?--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 14:02, 19 јануари 2025 (CET) :::::@[[Корисник:Simin|Simin]] Цело време ти посочувам дека за ова треба опфатна заедничка одлука на администраторите, и ти викам отвори расправа. Вака се сите статии на македонски јазик, вака се и сите други современени македонски извори, јас само ти посочувам дека ти си тој што сакаш да смениш нешто, па затоа слободно прашај ги и останатите администратори или целата заедница. Во меѓувреме гледам пак продолжуваш со промени, истите нема да ти бидат прифатени, и многу си свесен во ова што го правиш. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 14:06, 19 јануари 2025 (CET) ::::::Разбирам дека треба опфатна заедничка одлука на администраторите за да се следат правилата на Википедија и фер цитирање на еден одреден извор. Нема да Ве замарам повеќе. Ви благодарам.--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 14:12, 19 јануари 2025 (CET) == мојот здравев == ја уредив страната, само да ја оправдате. иначи, од друга страна, арни ми сте во животот? :D [[User:Big ooga booga mf|Big ooga booga mf]] <small>([[User talk:Big ooga booga mf|разговор]])</small> 13:18, 21 јануари 2025 (CET) == Барање од преместувач на датотеки на Commons == Добро утро Ве молам, извинете што едноставно ви пишувам на вашата страница за разговор и велам дека користам и програма за преведување. Видов дека си проверил многу мои уредувања и дека си и сисоп овде. Поради проблемите со читањето не можам да ја најдам sysop таблата и затоа ве прашувам овде. Па, јас сум активен овде само затоа што сум Filemover и ги преименувам датотеките на Commons и понекогаш го правам тоа рачно без скрипта. Исто така понекогаш разменувам и постари jpg/png/gif датотеки ако има подобра во SVG вектор. Сакав да ве прашам дали е можно да се зголемат моите кориснички права за да не морате да ги проверувате моите објави во иднина. Со над 42.000 уредувања на глобално ниво, ова не би требало да биде проблем и другите јазични верзии го исполнија моето барање веднаш и без никакви проблеми. Во спротивно нема да работам многу овде поради јазични проблеми. Затоа, нема да правам никакви корекции на текстот или да ги подобрувам написите на друг начин. Среќен сум што тоа им го оставам на моите македонски колеги. Разменувам само лајкови за лајкови. Ви благодарам. Најдобри желби од Швајцарија. [[User:Ziv|Ziv]] <small>([[User talk:Ziv|разговор]])</small> 11:07, 26 јануари 2025 (CET) :@[[Корисник:Ziv|Ziv]] {{done}} It was not a problem for me to approve your edits, as you are not editing quite frequent on our wiki, but it is not a problem to be autoconfirmed user. All the best --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:33, 26 јануари 2025 (CET) ::Hello @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], thank you so much. Same to you. Greetings, [[User:Ziv|Ziv]] <small>([[User talk:Ziv|разговор]])</small> 20:26, 26 јануари 2025 (CET) == Талат Џафери == '''Здраво, Ehrlich91''' [[Талат Џафери]] беше '''технички премиер''', а не редовно избран премиер на Македонија. Сите претходни технички премиери во статиите на Википедија се именувани како „Технички премиер на Македонија“, па нема причина Џафери да биде исклучок. Ве молам да престанете со бришење на корекциите бидејќи нема ништо неточно или погрешно во нив. Ако имате аргументи за спротивното, ве молам да ги образложите за разговор за да се постигне консензус. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 17:01, 23 февруари 2025 (CET) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Проблемот во твоите уредувања е што при нешто добро, ти правиш уште три други работи, кои не се прифатливи. На пример, при твоето уредување за Талат Џафери, го имаш избришано како му е името на албански. Воедно, не се пишува '''техничен''', тоа не постои, туку може евентуално да биде технички. Го внесов во инфокутијата технички, а твоето друго уредување го отфрлив. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:12, 23 февруари 2025 (CET) ::А дали си свесен за проблемите со твоите уредувања? Прво, некои од моите уредувања што ги правам, ти ги бришеш целосно без да објасниш, а потоа, кога ќе те прашам за причината, ми одговараш дека текстот бил спорен или погрешно напишан и едноставно го избришуваш целосно. Разбирам дека можеби постојат корекции кои треба да се направат, но зошто мораш да избришеш се, наместо само да корегираш она што не е во ред? ::Во врска со твојот коментар дека во едно уредување правам „нешто добро“ и уште „три други работи“, моето уредување беше целосно исправно, и го правам тоа за да не бидам принуден да уредувам по сто пати истото нешто. Не ми е јасно кои делови од моето уредување беа проблематични за тебе, особено кога сите беа во согласност со стандардите. ::Со врска за албанскиот јазик , да имам проблем со него, особено имам проблем со тоа што во твоите уредувања редовно ставаш имиња на албански јазик. Тоа е неприфатливо и нема место на Македонската Википедија. Македонската Википедија е на македонски јазик и сите имиња и термини треба да бидат на македонски, во согласност со јазичната и културна политика на енциклопедијата. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 17:35, 23 февруари 2025 (CET) :::@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Многу празни зборови. Не сум должен да ти ги поправам твоите уредувања цело време, бидејќи си имам јас за уредување други теми. Ова не се мои уредувања, туку администраторски постапки, кога ги прегледувам уредувањата на други корисници, меѓу кои си и ти. За последната точка те повикувам да си ги прочиташ уште еднаш политиките на Википедија, а Википедија не е на национална енциклопедија, туку е на јазикот. За личности кои не се Македонци и те како треба да го пишува нивното име на нивниот мајчин јазик. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:42, 23 февруари 2025 (CET) == СУ „Д-р Панче Караѓозов“ - Скопје == Ehrlich91 можеш да го смениш името на статијата на училиштево од '''СУ „Д-р Панче Караѓозов“ - Скопје''' до '''СМУГС „Д-р Панче Караѓозов“ - Скопје''' . бидејќи тоа е правилното име. мене не ми дозволува [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 21:32, 3 март 2025 (CET) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] {{done}} Бев отсутен од Википедија, па дури сега ја забележувам поракава. Средено, ама мислам дека имаш можност и ти самиот да преместуваш страници, така што во горниот десен дел до Историја имаш паѓачко место и Премести. Ако го немаш, слободно пишувај ми и ќе ги преместувам. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:52, 16 март 2025 (CET) ::го имам дугмето за премести но секојпат кога ќе пробам да преместам ми вика дека немам дозвола [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:36, 30 март 2025 (CEST) == Стоунвол == Ја уредував таа страница за уредувачкиот викенд на тема Протести.... сега сите подобрувања ми се изгубени... [[User:19user99|19user99]] <small>([[User talk:19user99|разговор]])</small> 10:27, 23 март 2025 (CET) :@[[Корисник:19user99|19user99]] Инфокутијата ја отстранив бидејќи не ја имаше преведено воопшто. Ако сакаш да ја додадеш, ископирај ја од англиската верзија. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:28, 23 март 2025 (CET) ::@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] токму инфокутијата ја преведов (заедно со десетици други промени) но бидејќи отстранивте додека уште уредував кога објавив ми ги снема сите подобрувања и остана на вашето. -- [[User:19user99|19user99]] <small>([[User talk:19user99|разговор]])</small> 10:58, 23 март 2025 (CET) :::@[[Корисник:19user99|19user99]] Мене системот не ми дава дека некој во меѓувреме уредува, но тебе ќе ти даде. Па затоа токму кога ти си одбрал да ја зачуваш, требало да отидеш подолу од твојот постоечки прозорец и да одбереш објави со моите промени. Јас сега не можам да ја повратам статијата, бидејќи ти нигде не си ја зачувал. Ова може да се случи и другпат кога една статија се уредува од повеќе уредници, па така треба да штиклираш дека сакаш да ја објавиш твојата содржина. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 11:02, 23 март 2025 (CET) == Отстранување на Северна == мислам сите знаеме за ова - ако сакаш може и јавна дискусија со сите македонски администратори да направиме, но Северна Македонија и Република Северна Македонија веднашка треба да биде остранета од сите македонски статиии да биде заменета со Македонија и Република Македонија, како што ти кажа во 2019 г. , не сме обврзани со одлуки на владата, туку на нашата заедница, и за ова веќе се дискутира темелно на нашата селска пумпа. Ќе го користиме терминот Македонија за земја која сега официјално се нарекува Северна Македонија, бидејќи избираме да го следиме вообичаеното правило за именување на некое место/зграда/објект. Не можеме да дозволиме да подлегнеме на заканите од странски сили, вклучувајќи ги и грчките и англиско-бугарските администратори на Википедија, кои се обидуваат да ја изменат нашата историја и идентитет. Ние сме Македонци и не треба да дозволиме да бидеме замолчени или принудени да прифатиме туѓи наративи. Нашето име и идентитет се неотстапни и треба да бидат јасно присутни во сите извори, вклучувајќи ја и Википедијата. Знам дека ти и сите останати македонски администратори не го прифаќаат ова срамно име , кои се тие да ни кажуваат за нашата историја и идентитет кои се тие да ни го кажуваат нашиот идентитет и самосвест, зашто им подлегате на странските притисоци, ние не треба ни да збориме со нив дали знаеш на бугарската википедија како сме наречени Северномакедонци, и ние треба на овие луѓе да им подлегнеме кои активно шират омраза кон нас. Мислам дека дојде време и дека треба да се продолжи темелна дискусија за отстранување на северна, без разлика на какви било политички притисоци или договори. Наша одговорност е да го браниме нашето име и идентитет од сите обиди за негово изменување или бришење. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 16:03, 30 март 2025 (CEST) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Не разбирам од каде е поттикот за оваа порака, но името на државата како што е и статијата [[Македонија]] не е променeто на нашата Википедија и не знам што и од каде треба да се отстранува. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:44, 30 март 2025 (CEST) ::Мислев во статијата Македонија да се отстрани Официјално позната како Република Северна Македонија за тоа мислев [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 19:39, 30 март 2025 (CEST) :::@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Па тоа е факт, не може да отстрануваме факти, колку и да не се согласуваме. Државата ги издава законите и институциите се наречени со тоа име, така што не, не треба да го отстраниме тоа од воведниот дел на статијата за Македонија. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:41, 30 март 2025 (CEST) ==Прва лига на Република Српска== Здраво, кој дел од страницата не е на македонски јазик? Ви благодарам.--[[User:Zvakazvaka|Zvakazvaka]] <small>([[User talk:Zvakazvaka|разговор]])</small> 18:21, 31 март 2025 (CEST) :@[[Корисник:Zvakazvaka|Zvakazvaka]] Делот каде ги имаш споменато клубовите и градовите, најмалку на едно место немаше „ќ“. Провери ги уште еднаш. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:28, 31 март 2025 (CEST) ::Се надевам дека е поправено. [[User:Zvakazvaka|Zvakazvaka]] <small>([[User talk:Zvakazvaka|разговор]])</small> 08:18, 2 април 2025 (CEST) == СУ „Димитар Влахов“ - Скопје == [[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] можеш и за оваа страница да го смениш името во СУГС „Димитар Влахов“ - Скопје бидејќи мене сеуште не ми дава да променувам наслови [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 23:41, 5 април 2025 (CEST) :можеш и да го смениш насловот на СУ „Панче Арсовски“ во СУГС „Панче Арсовски“ [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 00:13, 6 април 2025 (CEST) ::@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] {{готово}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:55, 8 април 2025 (CEST) :::Извини вака но можеш и СУ „Никола Карев“ – Скопје да го смениш во СУГС „Никола Карев“ – Скопје. Мене ми вика дека збрането е да создавам наслови кои содржат голем број големи букви [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 23:17, 8 април 2025 (CEST) == Уредник == Благодарам и фала на забелешка. ;) [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:41, 8 април 2025 (CEST) Ке можеш да преместувааш статијата [[Свирце (Медвеђа)]] на [[Свирце (Медвеѓа)]], бидејки јас не можам. --[[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 23:18, 12 април 2025 (CEST) Када се пишува ''живеат'' со едно и со два ''а''? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 22:23, 1 мај 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Во примерот живеат не може да има две аа и да биде '''живеаат'''. Има случаи на три самогласки (вокали) едно до друго, но тоа е ретко и никогаш во овој редослед. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 10:07, 2 мај 2025 (CEST) несум го имал од каде да ''консултирам'' транскрипцијата од италијанскиот на македонски јазик. :) Едино за Тавела не е погрешка во прашање, така се вика на молишкохрватски јазик, а Тавена на италијанскиот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:54, 15 мај 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Нема никаков проблем, ги прегледав статиите и тие што имаа проблем ги преместив. Во принцип следи како се веќе преведени на српски/руски јазик и во 95% од случаите ќе биде истата транскрипција. За Тавела премести го тогаш штом е таква работата. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:54, 15 мај 2025 (CEST) == Барање на оценувачки статус == Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 12:03, 16 мај 2025 (CEST) == Викисредба (29 мај 2025) == Добар ден Ehrlich91, ве поканувам на третата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 29 мај во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (29 мај 2025)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 12:01, 27 мај 2025 (CEST) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Македонија == Имаш ли некоја македонска литературата за македонско население во Прешевско, Бујановачко и Трговишко? Пошто за тоа словенското население се вика дека е српско. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:44, 9 јуни 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Здраво Марко, има книга за Горна Пчиња од [[Јован Трифуноски]], ќе ја побарам како пдф и ќе ти ја пратам на мејл. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 21:52, 14 јуни 2025 (CEST) == Бришење на страница == Здраво Ehrlich, Ве замолувам да ја погледнете статијата [[Владимир Блажев-Панчо]] и да видете дали може да се избрише поради лошо-направена содржина, од неискусна ИП адреса. Убав ден! [[User:Todot3123|Todot3123]] <small>([[User talk:Todot3123|разговор]])</small> 12:14, 10 јуни 2025 (CEST) == Масакар во Долгаец == Здраво, имам многу информации за колежот во Долгаец, па може ли некако да ми помогнете бидејќи не сум искусен да ги напишеме на страницата? Имам список на сите убиени, имам список на осудените лица за злосторствата. [[User:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] <small>([[User talk:АлександарЧетник|разговор]])</small> 10:59, 27 јуни 2025 (CEST) :@[[Корисник:АлександарЧетник|АлександарЧетник]] Немам баш време јас да ја пишувам статијата, но тука сум за совети или подобрувања за истата. Може да продолжиме на самата страница на разговор на статијата. Означи ме штом имаш внесени промени кои сакаш да ги проверам. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 22:18, 30 јуни 2025 (CEST) == Викисредба (30 јуни 2025) == Добар ден Ehrlich91, ве поканувам на четвртата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 30 јуни во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (30 јуни 2025)|врска]]<nowiki> (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! </nowiki> [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 13:43, 27 јуни 2025 (CEST) == Долна Ржана == Сигурен си дека треба апостроф овдека [[Долна ’Ржана]], кај српските референци тоа е полн називот? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:48, 27 јуни 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Да, бидејќи ние тука се водиме по правописот на македонскиот јазик, а не тоа како е наведено името во српски документи. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 22:18, 30 јуни 2025 (CEST) Ќе можаш да преместуваш статијата [[Калуѓерово (Бабушница)]] на [[Калуѓерево]], бидејки јас не можам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 12:43, 5 јули 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] {{готово}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:36, 5 јули 2025 (CEST) == Question from [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] (13:32, 15 јули 2025) == Може да те прашам нешто, секојпат кога ќе пробувам да сменам име на некоја статија која било да е, не ми дава ми вика дека тој наслов е забранет ама јас не пишувам ништо лошо пример го пишувам правилното име на училиште како што беше со СМУГС "Д-р Панче Караѓозов" дали знаеш како можам да го поправам овој проблем --[[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 13:32, 15 јули 2025 (CEST) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Искрено не знам, бидејќи ти имаш статус на автопотврден корисник и со тоа можеш да преместуваш страници. Ќе мора некој друг и јас да прашам, за да ја дознаеме причината. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:52, 15 јули 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Пролет 2025 == ''Учесниците со помалку од 20 статии оценети со просечна оценка 2,0 не се рангирани поради тоа што не го исполнуваат основниот критериум за освојување награда.'' овој правило не е било врз текот на натпррварот. Не знаем како да толкувам овој што е уработено, дали како дискриминација? Ако моите статии несу исполниле критериуми, зошто веднаш не е кажано. Големо разочарување. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 15:06, 3 август 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Грешка си, не е воведено ново правило. Правилото стои на сите натпревари кои ние ги организираме и стои и на овој, можеш да отидеш во историја на страницата и ќе видиш. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 15:45, 3 август 2025 (CEST) Во право си, несум видел тоа правило воопшто. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:02, 3 август 2025 (CEST) 17:01, 3 август 2025 (CEST) == Медијана == Можеш ли да преместуваш статијата Медијана (Ниш) на Медијана (археолошко наоѓалиште) и пренасочување Медијана (Ниш) да се брише кога што сакам да создадем статија Медијана (Ниш) како нишка градска општина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 07:54, 15 август 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] {{готово}} Не ја избришав страницата за пренаосчување, ама можеш во нејзе да влезеш и да ја уредиш за градската општина. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:01, 18 август 2025 (CEST) == Локациски мапи == Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 18:11, 19 август 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Статијата [[Ниш]] нема никакви проблеми со картата во рамки на инфокутијата. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 11:20, 20 август 2025 (CEST) == Страници на унгарски јазик == Знаеш што се во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D1%83%D1%88%D0%BD%D0%BE%D0%BA статии] кое сум направил со унгарски имиња појавува оваа категоријата? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:23, 30 август 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Ако мислеше на категоријата „Статии со текст на унгарски јазик“ се појавува во статии каде има унгарски јазик, односно се користи шаблонот за тоа како се пишува местото на јазикот на државата. Категоријата ја направив да биде скриена и сега нема да се појавува. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:03, 30 август 2025 (CEST) Ке можеш да преместуваш оваа статија [[Мађере (Ражањ)]], бидејки јас не можам. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 17:42, 12 септември 2025 (CEST) За натпреварот "Европска книжевност" насловот на статија за книга мора биде преведуван или во оригинал, нпр. некој роман.? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:48, 13 септември 2025 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Насловите на сите книги се преведуваат на македонски јазик и во голем дел се преведени на македонски јазик. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:39, 13 септември 2025 (CEST) == Член на Оценувачки одбор == Здраво Ehrlich91, имам желбата да бидем член на оценувачки одбор на некој од следните натпревари. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 10:44, 17 септември 2025 (CEST) == Викисредба (23 септември 2025) == Добар ден Ehrlich91, ве поканувам на петата викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 23 септември во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (23 септември 2025)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на Google Maps). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 18:50, 21 септември 2025 (CEST) == Тргнат превод „Соната за пијано бр. 8 (Бетовен)“ == Здраво Ehrlich91. Видов дека сте ми го тргнале мојот превод од погоре наведената страница. Преводот беше солиден, со мали промени во текстот за правилното користење на стручната терминологија. Не гледам причина зошто треба да го избришете преводот. Ве замолувам преиспитајте ја вашата одлука, и дозволете преводот на македонски јазик да остане. [[User:Wizard pk|Wizard pk]] <small>([[User talk:Wizard pk|разговор]])</small> 15:23, 17 ноември 2025 (CET) :@[[Корисник:Wizard pk|Wizard pk]] Споменатата статија беше целосно автоматски преведена со безмалку ниту една интервенција и стоеше ознака за тоа, така што ако сакаш некоја статија да ти биде прифатена, треба покрај автоматски превод и да ја доуредиш некоја статија. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 17:31, 17 ноември 2025 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] <small>([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])</small> 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Итно бришење на страницата Генетски проучувања на Бугарите == @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] сакам да те замолам за отворена дискусија за итно бришење на страницата [[Генетски проучувања на Бугарите]]. Која е направена од великобугарскиот антимакедонски едитор @[[Корисник:Jingiby|Jingiby]] кој ја направи страницата само за да си ги задоволи своите пробугарски ставови и впрочем инсистира дека [[Бугари|Бугарите]] се јужнословеснки народ и дека [[Македонци|македонскиот народ]] и идентитет за него се непостоечки. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 02:09, 7 декември 2025 (CET) :Предлагам Инквизиторот да биде санкциониран за лични навреди и ширење лажни и пристрасни изјави. [[User:Jingiby|Jingiby]] <small>([[User talk:Jingiby|разговор]])</small> 05:52, 7 декември 2025 (CET) ::А јас предлагам ти да си се вратиш на твојата википедија [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 11:51, 7 декември 2025 (CET) :::@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Вакви статии за генетски проучувања има за бројни други европски народи и нема тука толку спорно. Го избришав предлогот за бришење и поставив шаблон за внимание, односно за средување на статијата, па така директно или преку страницата за разговор предложувај измени на самата статија. @[[Корисник:Jingiby|Jingiby]] Како што и пишав, статијата треба да се среди, бидејќи навистина е напишана со бугарски зборови низ целиот текст, па така ако поради нешто и се избрише статијата пред да се среди, тоа е поради тие бугарски зборообразувања. Ако имате и двајцата нешто повеќе да си кажете, обратете се на страницата за администратори, за да видат и другите администратори. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 18:51, 7 декември 2025 (CET) == Бугари == @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]], разбирам дека статијата [[Бугари]] е чувствителна, но би сакал да ми објасниш врз која основа го тргна моето уредување. Сигурно си забележал дека направив промена и автоматски заклучи дека станува збор за нешто лошо, но вистината е дека тргнав конкретна реченица: ''„Најчесто во минатото Македонците се именувале и биле именувани како Бугари.“'' Не би сакал да се инсистира дека ова мора да остане затоа што „има доверливи извори“. Изворите што ги дал @[[Корисник:Jingiby|Jingiby]] се од пробугарски медиуми, професори, академици, што е очекувано дека ќе ја потврдат оваа теза. Ако мислиш дека ова треба да остане во статијата, тогаш е тешко да се сложиме со таквата формулација. Исто така, забележав дека статијата е заштитена и само администратори можат да уредуваат. Тоа е во ред, но те замолувам, како администратор, да го разгледаш ова и да ја тргнеш таа реченица. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 22:09, 10 декември 2025 (CET) :Се извинувам што се мешам, но ова е затоа што беше споменато моето корисничко име. Изворите за ова не ги дава Џингиби, туку дури ни самиот Красте Мисирков: "Ниiе се велефме бугари. Со тоа, од iедна страна, сакафме тоа име да ни послужит како центр, около кого сите да се згрупираме, без да бараме за таiа цел'а некоi друг, а можит и сосим нов, од друга, ниiе мислефме, оти вистина во соiединеiн'ето со бугарите iет нашата сила. До 1878 г. сите, па и руското правителство, велеа, оти Македонците сет бугари." [[User:Jingiby|Jingiby]] <small>([[User talk:Jingiby|разговор]])</small> 04:37, 11 декември 2025 (CET) ::Незнам кој е тој "Красте Мисирков" но ваква изјава мора веднашка да се отстрани [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 14:16, 11 декември 2025 (CET) :::@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Здраво, те молам напиши го ова на страницата за разговор, па ќе им укажам и на другите администратори, па ќе може да се одлучи заедно како ќе биде запишана реченицата. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 14:32, 13 декември 2025 (CET) ::::@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] јас ќе го направам тоа но не ми се верува дека реченицата не ти е провокативна , што не те нервира или жифцира, јас мислев дека одма ќе ја тргнеш , но тоа ти не го направи [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:07, 13 декември 2025 (CET) :::::не ми се верува до кое дереџе сме стигнале, вакво нешто да биде пишано на Македонска Википедија и да не добие реакција ниту од администратори, ниту од оценувачи, ниту од долгогодишни македонски уредувачи. Не можам нормално да уредувам и да обврнам внимание на мои проекти со ваква глупост треба да се замарам [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:13, 13 декември 2025 (CET) :::::@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Далеку од тоа дека не ме нервира, но од друга страна, вистина е дека во некои извори го употребуваат изразот „Бугари“ за нас во тој период и не треба тоа да те спречува за уредување на било што. Ти реков, напиши го тоа на страницата за разговор, па сите администратори и други уредници нека кажат како треба најдобро, не сум јас најпаметен да решам сам дали треба да стои, дали не треба да стои, или треба да биде изменета. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 15:15, 13 декември 2025 (CET) ::::::ја направив можеш да се вклучиш во дискусијата заедно со други администратори :[[Разговор:Бугари#Бугарите_во_соседните_земји]] ::::::Очекувам дека проблемот ќе биде решен и дека ќе биде напишана историската реалност. ::::::Ви благодарам однапред. [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 15:42, 13 декември 2025 (CET) == Предлошката БИМ и бришење на линк == Во врска со [https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%97%D0%B8%D1%85%D0%BD%D0%B0&diff=prev&oldid=5485800 ова] ваше уредување на страницата Зихна, ве молам да: # Наведете линк до одлуката на заедницата да се користи предлошката БИМ. Би било добро да видиме дали оваа одлука се однесува на автори кои не спаѓаат во категоријата „бугарски извори“; # Да објасните зошто го бришете линкот до изворот. Претпоставката за добра намера претпоставува дека станува збор за техничка грешка. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 12:30, 25 декември 2025 (CET) :@[[Корисник:Simin|Simin]] Целокупното уредување беше вратено, вклучувајќи ја и врската, која можеш да ја вратиш слободно. За одлуката на заедницата појди во последната архива на Селска чешма и ќе ја пронајдеш дискусијата и гласањето по ова прашање. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 12:45, 25 декември 2025 (CET) ::Ја видов [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%87%D0%B5%D1%88%D0%BC%D0%B0/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2%D0%B0_37 одлуката] пред да ја направам последната моја промена на страницава. Се усвојува предлогот за продолжување на користењето на шаблонот [[Предлошка:БИМ|<nowiki>{{БИМ}}</nowiki>]]. Нема индикации дека овој шаблон се однесува на извори кои не се бугарски.--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 13:06, 25 декември 2025 (CET) :::@[[Корисник:Simin|Simin]] Дискусијата се водеше за извори направени во текот на Отоманското Царство и дискусијата и гласањето се одвиваше на тој начин. Уредникот @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] требаше да го надополни шаблонот согласно дискусијата, што забележувам не е направено. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:12, 25 декември 2025 (CET) ::::Ја прочитав дискусијата. Штета што jа имам пропуштено. Во секој случај, овој шаблон моментално е неточен во овој конкретен текст. Нели?--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 13:53, 25 декември 2025 (CET) :::::@[[Корисник:Simin|Simin]] Да, и затоа го означив корисникот Бојан да го направи истото, што го имам направено уште и во текот на дискусијата. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:59, 25 декември 2025 (CET) ::::::И за времето додека шаблонот е во оваа форма, тој не е точен и може да се отстрани?--[[User:Simin|Simin]] <small>([[User talk:Simin|разговор]])</small> 20:07, 25 декември 2025 (CET) :::::::@[[Корисник:Simin|Simin]] Не, бидејќи како што ти укажав, нашата заедница гласаше и водеше расправа за ова прашање. поради неможност да го надополни шаблонот корисникот Бојан, јас го направив тоа. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:36, 26 декември 2025 (CET) == Викисредба (9 февруари 2026) == Добар ден Ehrlich91, ве поканувам на втората викисредба од оваа тековна година што ќе се одржи на 9 февруари во „Daily Food & Wine“ во Скопје. Повеќе информации околу викисредбата имате на следната [[Википедија:Викисредба (9 февруари 2026)|врска]] (исто така и местоположба на угостителскиот објект на ''Google Maps''). Се надевам ќе ни ја збогатите средбата со вашето присуство. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] <small>([[User talk:Jtasevski123|разговор]])</small> 09:34, 2 февруари 2026 (CET) == Бришење страници == Зошто е избришана страницата за југословенскиот разорувач дубровник без никаква причина наведена? [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:09, 18 април 2026 (CEST) :@[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] Затоа што беше означена за бришење од страна на оценувачот @[[Корисник:Gurther|Gurther]], а веројатно причината била големиот непреведен дел во статијата, ама оставам корисникот да ти одговори. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:12, 18 април 2026 (CEST) ::Па не знам што да сменам, јас проверив си беше горе доле ок преводот , не можам на пример Тој и тој бил роден тогап и тогаш да го сменам во тогаш и тогаш тој бил роден... Ќе ја направам повторно сепак, ако има проблеми со останатите статии пишете ми ќе ги средам [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:20, 18 април 2026 (CEST) ::+ зошто статијата за катедралата е избришана? [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:22, 18 април 2026 (CEST) :::@[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] Која катедрала? Ако може да дадеш точно име на статијата за да проверам. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:28, 18 април 2026 (CEST) ::::[[Катедрала Свети Стефан (Хвар)]] [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:46, 18 април 2026 (CEST) :::јас малку ја надополнив и беше избришана [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:46, 18 април 2026 (CEST) ::::@[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] Статијата не е избришана, туку е вратена содржината и причината е наведена „статијата е создадена веќе при СИЕ Пролет 2024, не треба да се менува целосно“. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:48, 18 април 2026 (CEST) :::::Во ред , инаку ако пишуваме за советските тенкови дали се важи под русија и сие 2026 или не? [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:51, 18 април 2026 (CEST) ::::::@[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] Да, може да си биде дел од натпреварот, додека за земјата веројатно би била Русија, освен ако не се работи за локален бренд на другите советски републики. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:53, 18 април 2026 (CEST) :::::::<bdi>[[Советскиот Сојуз во Втората светска војна]]</bdi> оваа статија :::::::и п.с ако можете да проверите и да ми кажете од сите статии што се евидентирани во евиденција кои се отстранети и зошто и дали сум заборавил некоја да вметнам, а за Југословенскиот Разорувач дубровник сега ќе ја направам подобра [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 20:58, 18 април 2026 (CEST) :[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], голем дел од статијата беше целосно непреведена. Освен тоа имаше многу грешки со самиот код. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 22:00, 18 април 2026 (CEST) ::и сега дали да ја правам повторно или не? [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 23:36, 18 април 2026 (CEST) :::@[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] Да, можеш да ја направиш пак, само внимавај да не оставиш непреведени делови. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 19:00, 21 април 2026 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) </div> <!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Будевице == Здраво. Будевице се новоформираното село во општината Плав, еве извор за селото [https://web.archive.org/web/20250214182936/http://pop-stat.mashke.org/montenegro-ethnic-loc2023.htm]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] <small>([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])</small> 16:08, 28 мај 2026 (CEST) :@[[Корисник:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] Здраво Марко, во ред, но токму ова беше и проблемот, во статијата немаше валиден извор, туку изворот во статијата беше мртва врска, а нигде на интернет немаше информација за местото. Ќе ја вратам јас сега статијата, ама промени го изворот соодветно во сите други статии. Поздрав --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 16:18, 28 мај 2026 (CEST) == Едмонд Темелко == Последниве денови еден нерегистриран ИП адреса се обидува да го избриши името на Пали Колефски, кој го наследи [[Едмонд Темелко]] за градоначалник на [[Општина Пустец]]. Додадов врска од официјалниот вебсајт за новиот градоначалник но продолжува да ги отстранува. Дали можете да ја заштитите статијата од ИП адреси за неколку дена? [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 20:28, 1 јуни 2026 (CEST) :@[[Корисник:Gurther|Gurther]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:37, 1 јуни 2026 (CEST) == Избришани статии == Здраво, сакав да прашам зошто се избришани статиите за да знам за друг пат што да правам. [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 14:29, 2 јуни 2026 (CEST) :@[[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] Здраво, статиите беа означени со посебен шаблон за брзо бришење од страна на друг корисник (оценувач/уредник), па јас како дел од тековното одржување на Википедија ги избришав. Ознаките беа дека се работи за автоматизиран превод без средување. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 13:29, 5 јуни 2026 (CEST) ::Во ред [[User:IvanKonev123|IvanKonev123]] <small>([[User talk:IvanKonev123|разговор]])</small> 13:47, 5 јуни 2026 (CEST) == Гласање за избрана статија == Добар ден, доколку можете ве молам гласајте во [[Википедија:Кандидати за избрана статија/Александар Мартулков|мојата номинација на Александар Мартулков за избрана статија]]. Ви благодарам, поздрав. [[User:Gurther|Gurther]] <small>([[User talk:Gurther|разговор]])</small> 19:35, 12 јуни 2026 (CEST) == Question from [[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] (01:14, 13 септември 2026) == ми треба помош само дали можеш да го смениш името на статијата за [[СУГС „Марија Кири Склодовска“ - Скопје|„СУГС „Марија Кири Склодовска“ - Скопје“]] да се премести на „ДСУ - РЦСОО „Марија Кири Склодовска“ - Скопје, бидејќи училиштето го смени името оваа година и мене не ми дава да го сменам --[[User:Инквизитор771|Инквизитор771]] <small>([[User talk:Инквизитор771|разговор]])</small> 01:14, 13 септември 2026 (CEST) :@[[Корисник:Инквизитор771|Инквизитор771]] Здраво, ќе го прегледам следната недела целиот список со новите ресурсни центри, за да ги преименуваме сите средни училишта. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] <small>([[User talk:Ehrlich91|разговор]])</small> 20:16, 13 септември 2026 (CEST) lgnjiwonsuehv45ofp3fgil9ewii2s4 1 761268 5628153 5194299 2026-09-13T14:51:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Внатрешен Град (Виена)]] 5628153 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Внатрешен Град (Виена)]] cdrxy978zcg4rfmfntzr7siao32mkkg 0 963215 5628116 2404563 2026-09-13T14:44:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Делта на Окаванго]] 5628116 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Делта на Окаванго]] ojwjzzg7p2ibymd89rx6ny936n971ex 10 970998 5628106 5541858 2026-09-13T13:28:45Z TheGreatMKD 32993 ажурирање 5628106 wikitext text/x-wiki {{football squad | name = Состав на ФК Арсенал | teamname = ФК Арсенал | bgcolor = #DD0000 | textcolor = white | bordercolor = gold | list = <div> {{football squad2 player|no= 1|name=[[Давид Раја|Раја]]}} {{football squad2 player|no= 2|name=[[Вилијам Салиба|Салиба]]}} {{football squad2 player|no= 3|name=[[Кристијан Москера|Москера]]}} {{football squad2 player|no= 4|name=[[Бен Вајт (фудбалер)|Вајт]]}} {{football squad2 player|no= 5|name=[[Пјеро Инкапје|Инкапје]]}} {{football squad2 player|no= 6|name=[[Габриел Магаљаеш|Габриел]]}} {{football squad2 player|no= 7|name=[[Букајо Сака|Сака]]}} {{football squad2 player|no= 8|name=[[Мартин Едегор|Едегор]]}} {{football squad2 player|no=10|name=[[Еберечи Езе|Езе]]}} {{football squad2 player|no=12|name=[[Јуриен Тимбер|Тимбер]]}} {{football squad2 player|no=13|name=[[Кепа Арисабалага|Арисабалага]]}} {{football squad2 player|no=14|name=[[Виктор Ѓекереш|Ѓекереш]]}} {{football squad2 player|no=15|name=[[Езри Конса|Конса]]}} {{football squad2 player|no=17|name=[[Христос Цолис|Цолис]]}} {{football squad2 player|no=20|name=[[Нони Мадуеке|Мадуеке]]}} <!--{{football squad2 player|no=22|name=[[Итан Нванери|Нванери]]}}--> {{football squad2 player|no=23|name=[[Микел Мерино|Мерино]]}} {{football squad2 player|no=29|name=[[Каи Хаверц|Хаверц]]}} {{football squad2 player|no=30|name=[[Илан Мелје|Мелје]]}} {{football squad2 player|no=33|name=[[Рикардо Калафјори|Калафјори]]}} {{football squad2 player|no=36|name=[[Мартин Субименди|Субименди]]}} {{football squad2 player|no=39|name=[[Бруно Гимараис]]}} {{football squad2 player|no=41|name=[[Деклан Рајс|Рајс]]}} {{football squad2 player|no=49|name=[[Мајлс Луис-Скели|Луис-Скели]]}} {{football squad manager|title=Менаџер|name=[[Микел Артета|Артета]]}} </div>}}<noinclude> {{Squad maintenance|update source= }} [[Категорија:Предлошки за состави на англиски фудбалски клубови|Арсенал]] [[Категорија:ФК Арсенал]] oemgld84mcd2buvs952p4dr3972ypjb 0 973320 5628114 5356967 2026-09-13T14:44:34Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[СУ „Никола Карев“ - Скопје]] 5628114 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[СУ „Никола Карев“ - Скопје]] 2ldlb7nqwwyfd856j6h8eao2s80n6jv 0 1034735 5628267 5625482 2026-09-13T16:44:41Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Господар на прстените: Враќањето на кралот (филм)]] на [[Господарот на прстените: Враќањето на кралот (филм)]] 5625482 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија филм |name = Господар на прстените: Враќањето на кралот |image = Господар на прстените - Враќањето на кралот (филм) - плакат.jpg |caption = Филмскиот плакат |director = [[Питер Џексон]] |producer = Питер Џексон<br />Бери Озборн<br />Френ Волш |screenplay = Френ Волш<br />Филипа Бојенс<br />Питер Џексон |starring = [[Илаја Вуд]]<br />[[Ијан Мекелен]]<br />[[Шон Остин]]<br />[[Енди Серкис]]<br />[[Виго Мортенсен]]<br />[[Доминик Монаган]]<br />[[Били Бојд]]<br />[[Џон Дејвис]]<br />[[Орландо Блум]]<br />[[Лив Тајлер]] |music = Хауард Шор |cinematography = Ендру Лесни |editing = Џими Селкирк |studio = „[[Питер Џексон|WingNut Films]]“|„The Saul Zaentz Company“ |distributor = „[[New Line Cinema]]“ |released = [[1 декември]] [[2003]]<br />{{small|([[Велингтон]], премиера)}}<br />[[18 декември]] 2003<br />{{small|([[Нов Зеланд]])}} |runtime = 200 минути<ref name=BOM /><br />250 минути (продолжена верзија) |country = {{знамеикона|New Zealand}}[[Нов Зеланд]] |language = [[Англиски]] |budget = [[Американски долар|$94]] милиони<ref name=BOM>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=returnoftheking.htm |title=Господар на прстените:Враќањето на кралот (2003) |publisher=„Box Office Mojo“ |accessdate=3 февруари 2009}}</ref> |gross = $1.119.929.521<ref name=BOM /> }}'''''Господар на прстените: Враќањето на кралот''''' — [[Епика (филм)|епски]]/[[Драма (филмски жанр)|драма]] [[филм]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://uk.movies.ign.com/articles/667/667848p1.html |title=архивски примерок |accessdate=2012-08-01 |archive-date=2012-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611084313/http://uk.movies.ign.com/articles/667/667848p1.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{наведени вести | url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fchronicle%2Freviews%2Fmovies%2FFELLOWSHIPOFTHERING.DTL&ao=all | work=„The San Francisco Chronicle“ | title=Вистина: „Господар на прстените“ | date=30 декември 2001 | access-date=2012-08-01 | archive-date=2011-02-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110210195207/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fchronicle%2Freviews%2Fmovies%2FFELLOWSHIPOFTHERING.DTL&ao=all | url-status=dead }}</ref> од [[2003]], [[Режисер|режиран]] од [[Питер Џексон]]. Филмот е заснован на вториот и третиот дел од книгата „[[Господарот на прстените (книга)|Господар на прстените]]“ на [[Џ. Р. Р. Толкин|Џ. Р. Р. Толкен]]. Овој филм е последниот од [[Господарот на прстените (филмски серијал)|серијалот]], по „[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]]“ ([[2001]]) и „[[Господарот на прстените: Двете кули]]“ ([[2002]]). Филмот освоил 11 награди „[[Оскар]]“, со што им се приклучил на „[[Бен Хур]]“ и „[[Титаник (филм)|Титаник]]“ како филмови со најмногу освоени „Оскари“.<ref>Наташа Спирова-Серафимова, „Хари Потер заработи седум милијарди долари, а Господарот на прстените 17 оскари“, ''Антена'', број 900, 25.9.2015, стр. 10-11.</ref> {{САД-филм-никулец}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Wikiquote|The Lord of the Rings: The Return of the King (film)}} * {{Allmovie title|278981}} * {{IMDb title|0167260}} * {{rotten-tomatoes|lord_of_the_rings_the_return_of_the_king}} * {{mojo title|returnoftheking}} * {{metacritic film|the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king}} {{ОскарФилм}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Филмови од 2003 година]] [[Категорија:Филмови на Питер Џексон]] [[Категорија:Филмови со Орландо Блум]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Добитници на оскар за најдобар филм]] [[Категорија:Филмови од серијалот Господар на прстените]] [[Категорија:Филмови снимени во Нов Зеланд]] [[Категорија:Новозеландски филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Филмски продолженија]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] je3b5jh07f89io3o0bqj0di22l9lgxa 5628271 5628267 2026-09-13T16:44:56Z Andrew012p 85224 5628271 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија филм | name = Господарот на прстените: Враќањето на кралот | image = Господар на прстените - Враќањето на кралот (филм) - плакат.jpg | caption = Филмскиот плакат | director = [[Питер Џексон]] | producer = Питер Џексон<br />Бери Озборн<br />Френ Волш | screenplay = Френ Волш<br />Филипа Бојенс<br />Питер Џексон | starring = [[Илаја Вуд]]<br />[[Ијан Мекелен]]<br />[[Шон Остин]]<br />[[Енди Серкис]]<br />[[Виго Мортенсен]]<br />[[Доминик Монаган]]<br />[[Били Бојд]]<br />[[Џон Дејвис]]<br />[[Орландо Блум]]<br />[[Лив Тајлер]] | music = Хауард Шор | cinematography = Ендру Лесни | editing = Џими Селкирк | studio = „[[Питер Џексон|WingNut Films]]“|„The Saul Zaentz Company“ | distributor = „[[New Line Cinema]]“ | released = [[1 декември]] [[2003]]<br />{{small|([[Велингтон]], премиера)}}<br />[[18 декември]] 2003<br />{{small|([[Нов Зеланд]])}} | runtime = 200 минути<ref name=BOM /><br />250 минути (продолжена верзија) | country = {{знамеикона|New Zealand}}[[Нов Зеланд]] | language = [[Англиски]] | budget = [[Американски долар|$94]] милиони<ref name=BOM>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=returnoftheking.htm |title=Господар на прстените:Враќањето на кралот (2003) |publisher=„Box Office Mojo“ |accessdate=3 февруари 2009}}</ref> | gross = $1.119.929.521<ref name=BOM /> }}'''''Господарот на прстените: Враќањето на кралот''''' — [[Епика (филм)|епски]]/[[Драма (филмски жанр)|драма]] [[филм]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://uk.movies.ign.com/articles/667/667848p1.html |title=архивски примерок |accessdate=2012-08-01 |archive-date=2012-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611084313/http://uk.movies.ign.com/articles/667/667848p1.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{наведени вести | url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fchronicle%2Freviews%2Fmovies%2FFELLOWSHIPOFTHERING.DTL&ao=all | work=„The San Francisco Chronicle“ | title=Вистина: „Господар на прстените“ | date=30 декември 2001 | access-date=2012-08-01 | archive-date=2011-02-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110210195207/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fchronicle%2Freviews%2Fmovies%2FFELLOWSHIPOFTHERING.DTL&ao=all | url-status=dead }}</ref> од [[2003]], [[Режисер|режиран]] од [[Питер Џексон]]. Филмот е заснован на вториот и третиот дел од книгата „[[Господарот на прстените (книга)|Господар на прстените]]“ на [[Џ. Р. Р. Толкин|Џ. Р. Р. Толкен]]. Овој филм е последниот од [[Господарот на прстените (филмски серијал)|серијалот]], по „[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]]“ ([[2001]]) и „[[Господарот на прстените: Двете кули]]“ ([[2002]]). Филмот освоил 11 награди „[[Оскар]]“, со што им се приклучил на „[[Бен Хур]]“ и „[[Титаник (филм)|Титаник]]“ како филмови со најмногу освоени „Оскари“.<ref>Наташа Спирова-Серафимова, „Хари Потер заработи седум милијарди долари, а Господарот на прстените 17 оскари“, ''Антена'', број 900, 25.9.2015, стр. 10-11.</ref> {{САД-филм-никулец}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Wikiquote|The Lord of the Rings: The Return of the King (film)}} * {{Allmovie title|278981}} * {{IMDb title|0167260}} * {{rotten-tomatoes|lord_of_the_rings_the_return_of_the_king}} * {{mojo title|returnoftheking}} * {{metacritic film|the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king}} {{ОскарФилм}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Филмови од 2003 година]] [[Категорија:Филмови на Питер Џексон]] [[Категорија:Филмови со Орландо Блум]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Добитници на оскар за најдобар филм]] [[Категорија:Филмови од серијалот Господар на прстените]] [[Категорија:Филмови снимени во Нов Зеланд]] [[Категорија:Новозеландски филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Филмски продолженија]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] msyom9synan5b8kq1m59jd3iy92c646 5628272 5628271 2026-09-13T16:45:15Z Andrew012p 85224 5628272 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија филм | name = Господарот на прстените: Враќањето на кралот | image = Господар на прстените - Враќањето на кралот (филм) - плакат.jpg | caption = Филмскиот плакат | director = [[Питер Џексон]] | producer = Питер Џексон<br />Бери Озборн<br />Френ Волш | screenplay = Френ Волш<br />Филипа Бојенс<br />Питер Џексон | starring = [[Илаја Вуд]]<br />[[Ијан Мекелен]]<br />[[Шон Остин]]<br />[[Енди Серкис]]<br />[[Виго Мортенсен]]<br />[[Доминик Монаган]]<br />[[Били Бојд]]<br />[[Џон Дејвис]]<br />[[Орландо Блум]]<br />[[Лив Тајлер]] | music = Хауард Шор | cinematography = Ендру Лесни | editing = Џими Селкирк | studio = „[[Питер Џексон|WingNut Films]]“|„The Saul Zaentz Company“ | distributor = „[[New Line Cinema]]“ | released = [[1 декември]] [[2003]]<br />{{small|([[Велингтон]], премиера)}}<br />[[18 декември]] 2003<br />{{small|([[Нов Зеланд]])}} | runtime = 200 минути<ref name=BOM /><br />250 минути (продолжена верзија) | country = {{знамеикона|New Zealand}}[[Нов Зеланд]] | language = [[Англиски]] | budget = [[Американски долар|$94]] милиони<ref name=BOM>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=returnoftheking.htm |title=Господар на прстените:Враќањето на кралот (2003) |publisher=„Box Office Mojo“ |accessdate=3 февруари 2009}}</ref> | gross = $1.119.929.521<ref name=BOM /> | претходен = ''[[Господарот на прстените: Двете кули]]'' }}'''''Господарот на прстените: Враќањето на кралот''''' — [[Епика (филм)|епски]]/[[Драма (филмски жанр)|драма]] [[филм]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://uk.movies.ign.com/articles/667/667848p1.html |title=архивски примерок |accessdate=2012-08-01 |archive-date=2012-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611084313/http://uk.movies.ign.com/articles/667/667848p1.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{наведени вести | url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fchronicle%2Freviews%2Fmovies%2FFELLOWSHIPOFTHERING.DTL&ao=all | work=„The San Francisco Chronicle“ | title=Вистина: „Господар на прстените“ | date=30 декември 2001 | access-date=2012-08-01 | archive-date=2011-02-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110210195207/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fchronicle%2Freviews%2Fmovies%2FFELLOWSHIPOFTHERING.DTL&ao=all | url-status=dead }}</ref> од [[2003]], [[Режисер|режиран]] од [[Питер Џексон]]. Филмот е заснован на вториот и третиот дел од книгата „[[Господарот на прстените (книга)|Господар на прстените]]“ на [[Џ. Р. Р. Толкин|Џ. Р. Р. Толкен]]. Овој филм е последниот од [[Господарот на прстените (филмски серијал)|серијалот]], по „[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]]“ ([[2001]]) и „[[Господарот на прстените: Двете кули]]“ ([[2002]]). Филмот освоил 11 награди „[[Оскар]]“, со што им се приклучил на „[[Бен Хур]]“ и „[[Титаник (филм)|Титаник]]“ како филмови со најмногу освоени „Оскари“.<ref>Наташа Спирова-Серафимова, „Хари Потер заработи седум милијарди долари, а Господарот на прстените 17 оскари“, ''Антена'', број 900, 25.9.2015, стр. 10-11.</ref> {{САД-филм-никулец}} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{Wikiquote|The Lord of the Rings: The Return of the King (film)}} * {{Allmovie title|278981}} * {{IMDb title|0167260}} * {{rotten-tomatoes|lord_of_the_rings_the_return_of_the_king}} * {{mojo title|returnoftheking}} * {{metacritic film|the-lord-of-the-rings-the-return-of-the-king}} {{ОскарФилм}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Филмови од 2003 година]] [[Категорија:Филмови на Питер Џексон]] [[Категорија:Филмови со Орландо Блум]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Добитници на оскар за најдобар филм]] [[Категорија:Филмови од серијалот Господар на прстените]] [[Категорија:Филмови снимени во Нов Зеланд]] [[Категорија:Новозеландски филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Филмски продолженија]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] 7ii2dnj3xofkgfuoy1eke42chi4xxfm 1 1041329 5628269 3211159 2026-09-13T16:44:41Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Разговор:Господар на прстените: Враќањето на кралот (филм)]] на [[Разговор:Господарот на прстените: Враќањето на кралот (филм)]] 3211159 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 14 1065749 5628451 2890121 2026-09-14T09:19:16Z Bjankuloski06 332 [[ВП:КМ|КМ]]: [[Категорија:Универзитет за Аудиовизуелни Уметности ЕСРА]] → [[Категорија:Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА]] 5628451 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА]] [[Категорија:Македонски професори по универзитет|ЕСРА]] iewvx3ahknq2lxw6eime90jnirfpft6 0 1065756 5628442 4838562 2026-09-14T09:17:45Z Bjankuloski06 332 5628442 wikitext text/x-wiki {{Универзитет |name = Универзитет за аудиовизуелни уметности - Европска филмска, театарска и танцова академија ЕФТА |image = [[Податотека:ESRA logo.jpeg|100px|Логото на универзитетот]] |established = [[2007]]<ref>{{наведени вести|url=http://www.dnevnik.com.mk/?itemID=FAE4F466B81F9044A59513CA33FE0CA9&arc=1|title=Македонија доби Европска филмска академија|date=19 април 2007|publisher=Дневник|language=македонски|accessdate=2013-02-04}}</ref> |staff= |rector= [[Јордан Плевнеш]] |faculty=5 |city= [[Скопје]] |country= [[Република Македонија]] |campus= |students= |type = [[Приватен универзитет|Приватен]] |affiliations= |website= [http://www.esra.com.mk/ esra.com.mk] }} '''Универзитет за аудиовизуелни уметности - Европска филмска, театарска и танцова академија ЕФТА(Скопје-Париз-Есен-Ротердам)''' — приватна македонска филмска академија која започнала со работа во [[2007]] година и претставува прв приватен универзитет од областа на аудиовизуелните уметности во Македонија. Основач на иниверзитетот е [[Јордан Плевнеш]], истакнат драмски автор. ==Историја== Со формирањето на Универзитетот за аудиовизуелни уметности - Европска филмска, театарска и танцова академија ЕФТА(Скопје-Париз-Есен-Ротердам), бил создаден еден мост помеѓу европските искуства од аудиовизуелните области со традицијата и искуствата во Македонија. Особено важно е да се напомене воведувањето на неколку катедри од аудиовизуелните области за коишто досега во Македонија воопшто не постоела можност за високо образовна, академска едукација. Универзитетот формира и црпи искуства од примерот на [[ЕСРА Франција]] (École Supérieure de Réalisation Audiovisuelle – Висока школа за аудиовизуелна реализација), која постои од [[1972]] година и со која што има склучено договор кој се однесува на соработка при реализирањето на студиите, заедничките студентски проекти, како и размена на искуства за оние струки за кои во овој регион не постои едукациско искуство. Овој факт за студентите претставува можноста третата, завршна година да ја посетуваат во [[Париз]], [[Ница]], [[Динан]] или [[Рен (град)|Рен]], а специјалистичките студии да ги завршат во [[Њујорк]]. Универзитетот на студентите им нуди на располагање најсовремена техника со што тие ги имаат сите потребни услови за валитетно следење на наставата и совладување на наставните програми. Универзитетот ја доделува наградата за високи достигнувања во областа на аудиовизуелните уметности [[Златен Дедал]].<ref>{{наведена мрежна страница|url=http://zurnal.mk/mk/cont.asp?k=21208181241&s=16100914291&ID=2561093724&utm_source=daily.mk&rated=true|title=ЕСРА ќе ги додели наградите „Златен Дедал“|publisher=Журнал|language=македонски|accessdate=2013-02-04}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Факултети== {{Рангирање на високообразовните институции во Република Македонија|state=collapsed}} Универзитетот располага со 5 факултети, и тоа: ;Факултет за филмски уметности *Модул Филмска и ТВ камера *Модул Филмска и ТВ монтажа *Модул Филмска и ТВ режија *Модул Аудиовизуелна заштита на филмски, телевизиски, видео и радио материјали ;Факултет за театарски метности *Модул Театарска режија *Модул Мултимедијална режија *Модул Драматургија *Модул Глумечка игра ;Факултет за сценски дизајн *Модул Анимација *Модул Фотографија *Модул Костимографија ;Факултет за применета музика *Модул Композиција на филмска музика *Модул Вокална интерпретација *Модул Современи танци (Skopje Dance Academy) ;Факултет за тонска продукција *Модул Звучен инженеринг == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.esra.com.mk/ Официјално мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080701070135/http://esra.com.mk/ |date=2008-07-01 }} * [http://www.esra.com.mk/katalog.pdf Каталог на ЕСРА] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130725150212/http://www.esra.com.mk/katalog.pdf |date=2013-07-25 }} [[Категорија:Универзитет за Аудиовизуелни Уметности ЕСРА]] [[Категорија:Појавено во 2007 година во Македонија]] ooi3zxl23smb5e53ehunzcs1q4byplt 5628444 5628442 2026-09-14T09:18:14Z Bjankuloski06 332 5628444 wikitext text/x-wiki {{Универзитет |name = Универзитет за аудиовизуелни уметности - Европска филмска, театарска и танцова академија ЕФТА |image = [[Податотека:ESRA logo.jpeg|100px|Логото на универзитетот]] |established = [[2007]]<ref>{{наведени вести|url=http://www.dnevnik.com.mk/?itemID=FAE4F466B81F9044A59513CA33FE0CA9&arc=1|title=Македонија доби Европска филмска академија|date=19 април 2007|publisher=Дневник|language=македонски|accessdate=2013-02-04}}</ref> |staff= |rector= [[Јордан Плевнеш]] |faculty=5 |city= [[Скопје]] |country= [[Република Македонија]] |campus= |students= |type = [[Приватен универзитет|Приватен]] |affiliations= |website= [http://www.esra.com.mk/ esra.com.mk] }} '''Универзитет за аудиовизуелни уметности - Европска филмска, театарска и танцова академија ЕФТА (Скопје-Париз-Есен-Ротердам)''' — приватна македонска филмска академија која започнала со работа во [[2007]] година и претставува прв приватен универзитет од областа на аудиовизуелните уметности во Македонија. Основач на иниверзитетот е [[Јордан Плевнеш]], истакнат драмски автор. ==Историја== Со формирањето на Универзитетот за аудиовизуелни уметности - Европска филмска, театарска и танцова академија ЕФТА(Скопје-Париз-Есен-Ротердам), бил создаден еден мост помеѓу европските искуства од аудиовизуелните области со традицијата и искуствата во Македонија. Особено важно е да се напомене воведувањето на неколку катедри од аудиовизуелните области за коишто досега во Македонија воопшто не постоела можност за високо образовна, академска едукација. Универзитетот формира и црпи искуства од примерот на [[ЕСРА Франција]] (École Supérieure de Réalisation Audiovisuelle – Висока школа за аудиовизуелна реализација), која постои од [[1972]] година и со која што има склучено договор кој се однесува на соработка при реализирањето на студиите, заедничките студентски проекти, како и размена на искуства за оние струки за кои во овој регион не постои едукациско искуство. Овој факт за студентите претставува можноста третата, завршна година да ја посетуваат во [[Париз]], [[Ница]], [[Динан]] или [[Рен (град)|Рен]], а специјалистичките студии да ги завршат во [[Њујорк]]. Универзитетот на студентите им нуди на располагање најсовремена техника со што тие ги имаат сите потребни услови за валитетно следење на наставата и совладување на наставните програми. Универзитетот ја доделува наградата за високи достигнувања во областа на аудиовизуелните уметности [[Златен Дедал]].<ref>{{наведена мрежна страница|url=http://zurnal.mk/mk/cont.asp?k=21208181241&s=16100914291&ID=2561093724&utm_source=daily.mk&rated=true|title=ЕСРА ќе ги додели наградите „Златен Дедал“|publisher=Журнал|language=македонски|accessdate=2013-02-04}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Факултети== {{Рангирање на високообразовните институции во Република Македонија|state=collapsed}} Универзитетот располага со 5 факултети, и тоа: ;Факултет за филмски уметности *Модул Филмска и ТВ камера *Модул Филмска и ТВ монтажа *Модул Филмска и ТВ режија *Модул Аудиовизуелна заштита на филмски, телевизиски, видео и радио материјали ;Факултет за театарски метности *Модул Театарска режија *Модул Мултимедијална режија *Модул Драматургија *Модул Глумечка игра ;Факултет за сценски дизајн *Модул Анимација *Модул Фотографија *Модул Костимографија ;Факултет за применета музика *Модул Композиција на филмска музика *Модул Вокална интерпретација *Модул Современи танци (Skopje Dance Academy) ;Факултет за тонска продукција *Модул Звучен инженеринг == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.esra.com.mk/ Официјално мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080701070135/http://esra.com.mk/ |date=2008-07-01 }} * [http://www.esra.com.mk/katalog.pdf Каталог на ЕСРА] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130725150212/http://www.esra.com.mk/katalog.pdf |date=2013-07-25 }} [[Категорија:Универзитет за Аудиовизуелни Уметности ЕСРА]] [[Категорија:Појавено во 2007 година во Македонија]] sjotjpj3v4sihweu5h2o8cc9qoz4fpo 5628450 5628444 2026-09-14T09:19:13Z Bjankuloski06 332 [[ВП:КМ|КМ]]: [[Категорија:Универзитет за Аудиовизуелни Уметности ЕСРА]] → [[Категорија:Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА]] 5628450 wikitext text/x-wiki {{Универзитет |name = Универзитет за аудиовизуелни уметности - Европска филмска, театарска и танцова академија ЕФТА |image = [[Податотека:ESRA logo.jpeg|100px|Логото на универзитетот]] |established = [[2007]]<ref>{{наведени вести|url=http://www.dnevnik.com.mk/?itemID=FAE4F466B81F9044A59513CA33FE0CA9&arc=1|title=Македонија доби Европска филмска академија|date=19 април 2007|publisher=Дневник|language=македонски|accessdate=2013-02-04}}</ref> |staff= |rector= [[Јордан Плевнеш]] |faculty=5 |city= [[Скопје]] |country= [[Република Македонија]] |campus= |students= |type = [[Приватен универзитет|Приватен]] |affiliations= |website= [http://www.esra.com.mk/ esra.com.mk] }} '''Универзитет за аудиовизуелни уметности - Европска филмска, театарска и танцова академија ЕФТА (Скопје-Париз-Есен-Ротердам)''' — приватна македонска филмска академија која започнала со работа во [[2007]] година и претставува прв приватен универзитет од областа на аудиовизуелните уметности во Македонија. Основач на иниверзитетот е [[Јордан Плевнеш]], истакнат драмски автор. ==Историја== Со формирањето на Универзитетот за аудиовизуелни уметности - Европска филмска, театарска и танцова академија ЕФТА(Скопје-Париз-Есен-Ротердам), бил создаден еден мост помеѓу европските искуства од аудиовизуелните области со традицијата и искуствата во Македонија. Особено важно е да се напомене воведувањето на неколку катедри од аудиовизуелните области за коишто досега во Македонија воопшто не постоела можност за високо образовна, академска едукација. Универзитетот формира и црпи искуства од примерот на [[ЕСРА Франција]] (École Supérieure de Réalisation Audiovisuelle – Висока школа за аудиовизуелна реализација), која постои од [[1972]] година и со која што има склучено договор кој се однесува на соработка при реализирањето на студиите, заедничките студентски проекти, како и размена на искуства за оние струки за кои во овој регион не постои едукациско искуство. Овој факт за студентите претставува можноста третата, завршна година да ја посетуваат во [[Париз]], [[Ница]], [[Динан]] или [[Рен (град)|Рен]], а специјалистичките студии да ги завршат во [[Њујорк]]. Универзитетот на студентите им нуди на располагање најсовремена техника со што тие ги имаат сите потребни услови за валитетно следење на наставата и совладување на наставните програми. Универзитетот ја доделува наградата за високи достигнувања во областа на аудиовизуелните уметности [[Златен Дедал]].<ref>{{наведена мрежна страница|url=http://zurnal.mk/mk/cont.asp?k=21208181241&s=16100914291&ID=2561093724&utm_source=daily.mk&rated=true|title=ЕСРА ќе ги додели наградите „Златен Дедал“|publisher=Журнал|language=македонски|accessdate=2013-02-04}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Факултети== {{Рангирање на високообразовните институции во Република Македонија|state=collapsed}} Универзитетот располага со 5 факултети, и тоа: ;Факултет за филмски уметности *Модул Филмска и ТВ камера *Модул Филмска и ТВ монтажа *Модул Филмска и ТВ режија *Модул Аудиовизуелна заштита на филмски, телевизиски, видео и радио материјали ;Факултет за театарски метности *Модул Театарска режија *Модул Мултимедијална режија *Модул Драматургија *Модул Глумечка игра ;Факултет за сценски дизајн *Модул Анимација *Модул Фотографија *Модул Костимографија ;Факултет за применета музика *Модул Композиција на филмска музика *Модул Вокална интерпретација *Модул Современи танци (Skopje Dance Academy) ;Факултет за тонска продукција *Модул Звучен инженеринг == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.esra.com.mk/ Официјално мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080701070135/http://esra.com.mk/ |date=2008-07-01 }} * [http://www.esra.com.mk/katalog.pdf Каталог на ЕСРА] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130725150212/http://www.esra.com.mk/katalog.pdf |date=2013-07-25 }} [[Категорија:Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА]] [[Категорија:Појавено во 2007 година во Македонија]] 6lkdtefqquyne2wzypuvn4w7kse2x00 14 1065760 5628445 2890119 2026-09-14T09:19:03Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Категорија:Универзитет за Аудиовизуелни Уметности ЕСРА]] на [[Категорија:Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА]] без да остави пренасочување: (преку [[ВП:КМ|КМ]]) 2890119 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} [[Категорија:Приватни универзитети во Македонија]] [[Категорија:Универзитети во Скопје]] owwu234x2dmxumjpckr0cybmiw94pv8 5628452 5628445 2026-09-14T09:19:54Z Bjankuloski06 332 5628452 wikitext text/x-wiki {{Катпов}} [[Категорија:Приватни универзитети во Македонија|Аудиовизуелни уметности ЕСРА]] [[Категорија:Универзитети во Скопје|Аудиовизуелни уметности ЕСРА]] hrtgpjd3w4l9iyr0gq1lbqt2j2ienbv 0 1065875 5628446 5206770 2026-09-14T09:19:04Z Bjankuloski06 332 [[ВП:КМ|КМ]]: [[Категорија:Универзитет за Аудиовизуелни Уметности ЕСРА]] → [[Категорија:Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА]] 5628446 wikitext text/x-wiki '''Златен Дедал''' претставува награда за високи достигнувања во областа на аудиовизуелните уметности, која ја доделува [[Универзитетот за Аудиовизуелни Уметности ЕСРА]] од Скопје. Доделувањето на наградите традиционално се одржува во [[Кинотеката на Македонија]]. == Лауреати == {| class="wikitable" |- !Година !Добиник !Занимање !Образложение |- |rowspan=4|2009<ref>{{наведени вести|url=http://vecer.com.mk/?ItemID=0DAA1D793CB9824DB981AAECC01EFD1A|title=Златен Дедал за Вања Лазарова, Дрнков, Василевски и Стефановски|date=9 мај 2009 :: Бр. 14096|publisher=Вечер|language=македонски|accessdate=2013-02-05}}{{Мртва_врска|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |[[Ѓорѓи Василевски]] |филмолог |за животно остварување |- |[[Ристо Стефановски]] |театролог |за животно остварување |- |[[Вања Лазарова]] |музички интерпретаор |за животно остварување |- |[[Благоја Дрнков]] |фотограф |за животно остварување |- |rowspan=5|2010<ref>{{наведена мрежна страница|url=http://zurnal.mk/mk/cont.asp?k=21208181241&s=16100914291&ID=2561093724&utm_source=daily.mk&rated=true|title=ЕСРА ќе ги додели наградите „Златен Дедал“|date=25 јуни 2010|publisher=Журнал|language=македонски|accessdate=2013-02-05}}{{Мртва_врска|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |[[Мери Бошкова]] |глумица |за високи достигнувања во областа на аудиовизуелните уметности |- |[[Дарко Марковиќ]] |карикатурист, сатиричар и аниматор |за високи достигнувања во областа на аудиовизуелните уметности |- |[[Зафир Хаџиманов]] |кантавтор и шансониер |за високи достигнувања во областа на аудиовизуелните уметности |- |[[Иван Ивановски]] |театарски критичар и публицист |за високи достигнувања во областа на аудиовизуелните уметности |- |[[Есма Реџепова]] |пејачка |за високи достигнувања во областа на аудиовизуелните уметности |- |} == Наводи == {{наводи}} == Поврзано == * [[ЕСРА]]. [[Категорија:Македонски награди]] [[Категорија:Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА]] [[Категорија:Појавено во 2009 година во Македонија]] 3mgigbmc3is4offxfpi3ekitny11ga3 1 1066887 5628174 2903193 2026-09-13T14:54:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Санкти-Спиритус (Бадахос)]] 5628174 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Санкти-Спиритус (Бадахос)]] mpingfbotwrgyr9qcdfbz8mnzn4ynoh 1 1070655 5628178 2948472 2026-09-13T14:55:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Согн и Фјуране]] 5628178 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Согн и Фјуране]] 59itajhpln5qtqwapcqyu0bfqm6npt8 1 1072091 5628167 2987752 2026-09-13T14:53:24Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Планинска Покраина]] 5628167 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Планинска Покраина]] 6o6vpdi87xitlq2jbazizfzu77y6hab 1 1072120 5628151 2988106 2026-09-13T14:50:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Полуостров Самбоанга]] 5628151 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Полуостров Самбоанга]] 6w67ns5gf42ni9f40lbr8qawvz0jmfq 1 1084112 5628171 3108874 2026-09-13T14:54:04Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Рахел Раус]] 5628171 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Рахел Раус]] q9ngiz5f580bb81ysugbswyiqc5o8fn 1 1086967 5628162 3635514 2026-09-13T14:52:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Магистрална мрежа]] 5628162 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Магистрална мрежа]] e2byno88eydke6a6fi1w7h98ihdkfrp 1 1089900 5628148 3167775 2026-09-13T14:50:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Аскалдес-Ангурдањ]] 5628148 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Аскалдес-Ангурдањ]] 7qb8dns25q4hvy9sy3ye8fadpy4o0uf 1 1089902 5628149 3138953 2026-09-13T14:50:24Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Аскалдес-Ангурдањ]] 5628149 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Аскалдес-Ангурдањ]] 7qb8dns25q4hvy9sy3ye8fadpy4o0uf 1 1097096 5628179 3171139 2026-09-13T14:55:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Баштово]] 5628179 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Баштово]] kctk4dh3ll6ar5u2dw3k43gbsn89pdt 0 1097205 5628111 3171541 2026-09-13T14:44:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Белучки јазик]] 5628111 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Белучки јазик]] cy7ez66mig6rk9blzh8jyqa9ibi7stp 0 1097206 5628112 3171542 2026-09-13T14:44:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Белучки јазик]] 5628112 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Белучки јазик]] cy7ez66mig6rk9blzh8jyqa9ibi7stp 1 1102920 5628154 3199608 2026-09-13T14:51:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Иљјушин Ил-2]] 5628154 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Иљјушин Ил-2]] i2n2t65drkd46udpq228xt6v36ku8rn 1 1102922 5628176 3199612 2026-09-13T14:54:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Сергеј Иљјушин]] 5628176 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Сергеј Иљјушин]] 8ivjjex43jy7zk2h152it5985k87r5m 0 1105285 5628254 4624073 2026-09-13T16:05:09Z P.Nedelkovski 47736 5628254 wikitext text/x-wiki [[Податотека:НУБСК-Поглед.jpg|мини|десно|280п|[[Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“|НУБ „Св. Климент Охридски“]] во Скопје]] [[Податотека:National Library of Ireland 2011.JPG|мини|десно|[[Национална библиотека на Ирска|Националната библиотека на Ирска]] во Даблин]] '''Национална библиотека''' или '''народна библиотека''' — [[библиотека]] основана како државна установа со цел да служи како главна ризница на информации за таа земја по пат на [[задолжителен примерок]]. За разлика од јавните библиотеки, ретко која национална библиотека дозволува зајмување на книги. ВО неа се чуват ретки и вредни дела и списи. Во земјите од поранешна [[СФРЈ]], националната има улога и на универзитетска библиотека. Овие библиотеки се обично доста поголеми од останатите во земјата. Вакви библиотеки постојат и во земји кои не се самостојни, но имаат иста потреба за зачувуваање на нивната култура. Таков пример некогашните југословенски републики или составните земји на Велика Британија. Националните библиотеки остваруваат соработка со нивните пандани од други земји преку здружени организации како [[Меѓународен сојуз на библиотечните здруженија и установи|Меѓународниот сојуз на библиотечните здруженија и установи]] (IFLA), каде се заеднички задачи, проекти, разгледуваат општи стандарди и споделуваат искуства. Националните библиотеки во Европа учествуваат во [[Европска библиотека|Европската библиотека]], која принадлежи на Соборот на европските национални библиотеки (CENL). == Историја == Првите национални библиотеки водат потекло од кралските библиотеки и книжните фондови на слични центри на моќ. Еден од првите со намера да создаде државна библиотека е [[Велс|велшкиот]] [[математичар]] [[Џон Ди]]. Во 1556 г. Ди на англиската кралица [[Марија I]] ѝ изложил план за основање на ваква библиотека и заштита на стари книги, ракописи и евиденција, но замислата не се остварила.<ref>Fell-Smith, Charlotte (1909) ''John Dee: 1527–1608''. London: Constable and Company [http://www.johndee.org/charlotte/ Available online]</ref> === Македонија === [[Податотека:Стар Филозофски факултет-Скопје.jpg|мини|десно|250п|Стариот [[Филозофски факултет - Скопје]] во 1920-тите, чија библиотека е земена како основа за формирање на НУБ „Климент Охридски“]] [[Национална и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“|Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“]] во [[Скопје]] е основана [[23 ноември]] [[1944]] г. со одлука на [[АСНОМ]] како „Народна библиотека“, наследувајќи го фондот на библиотеката на [[Филозофски факултет - Скопје|Филозофски факултет во Скопје]], основана во [[1920]] како прва универзитетска библиотека во Македонија == Поврзано == *[[Список на национални библиотеки]] *[[Задолжителен примерок]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|National libraries}} * [http://nubsk.edu.mk/ НУБ „Св. Климент Охридски“] {{mk}} * [http://www.ifla.org/VII/s1/index.htm Меѓународен сојуз на библиотечните здруженија и установи (IFLA)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20081013193603/http://www.ifla.org./VII/s1/index.htm |date=2008-10-13 }} {{en}} * [http://www.cenl.org Собор на европските национални библиотеки (CENL)] {{en}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Национални библиотеки| ]] [[Категорија:Библиотеки]] [[Категорија:Државни установи]] 1qm5nawpz7czjk3h54vbwdhm4i4ao2v 1 1108916 5628181 4771011 2026-09-13T14:55:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Тумба (Гуменџиско)]] 5628181 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Тумба (Гуменџиско)]] jpwid2jx02uxjpw6usan56k5vo1fu5c 1 1109031 5628159 3238311 2026-09-13T14:52:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Крушево (Валовишко)]] 5628159 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Крушево (Валовишко)]] 9kj88b88qxr015h7blrj1s8f1kj3nae 1 1115244 5628140 3268676 2026-09-13T14:48:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Беседиљас]] 5628140 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Беседиљас]] nqv5fydew93bew0nn31bkujg25xut26 1 1115246 5628144 4939131 2026-09-13T14:49:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Виљарехо дел Ваље]] 5628144 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Виљарехо дел Ваље]] 3f1jtdtpfzu17qfcblgx3vrry3hgsrw 1 1116462 5628175 3273649 2026-09-13T14:54:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Сантјаго дел Кољадо]] 5628175 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Сантјаго дел Кољадо]] 8navbpbddmqjf6dldtithje2jk2xdju 11 1122607 5628195 3302358 2026-09-13T14:58:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор за предлошка:Ел-Андалус]] 5628195 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор за предлошка:Ел-Андалус]] 7ual2xaha5rgwyrkxi2rmzgfcjshpqb 2 1122686 5628183 3302782 2026-09-13T14:56:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Корисник:Renamed user c97caec71d4b1be7ce73d4a53e2ab940]] 5628183 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Корисник:Renamed user c97caec71d4b1be7ce73d4a53e2ab940]] todku2g3ksgt8tc25j4wbo1sncle76v 3 1122687 5628186 3302784 2026-09-13T14:56:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор со корисник:Renamed user c97caec71d4b1be7ce73d4a53e2ab940]] 5628186 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор со корисник:Renamed user c97caec71d4b1be7ce73d4a53e2ab940]] oisy3sni87k33ssrb1nbp51lg2299nb 0 1128187 5628366 5606151 2026-09-13T21:28:59Z Aprilija50.A.D 119801 /* Филмографија */ 5628366 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | име = Филип Трајковиќ | портрет = Филип Трајковиќ.jpg | px = | опис = Филип Трајковиќ | родено-име = | роден-дата = {{роден на и возраст|df=yes|1982|6|1}} | роден-место = [[Скопје]] | починал-дата = | починал-место = | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонец]] | познат = по улогата во: <br>[[Караула (филм)|Караула]]<br> [[Тврдокорни (телевизиска серија)|Тврдокорни]] | занимање = [[глумец]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Филип Трајковиќ''' (роден на {{роден на|1|јуни|1982}} во [[Скопје]]) — [[Македонија|македонски]] театарски, филмски и телевизиски [[глумец]]. Тој дипломирал на [[Факултет за драмски уметности - Скопје|Факултетот за драмски уметности]] при [[Универзитет „Св. Кирил и Методиј“|Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“]] во [[Скопје]], со улога во претставата „''Ништо без Трифолио''“ во [[2006]] година. Во [[2009]] се вработил во [[Драмски театар - Скопје]]. ==Театарски претстави== * „Хамлет“, р. Дејан Пројковски, ДТС, 2010 * „[[Ангели во Америка]]“, р. [[Џаред Стајн]], ДТС, 2009 * „Коза или која е Силвија“, р. Дино Мустафиќ, ДТС 2009 * „Сите лица на Петре М.Андреевски“, р. Владо Цветановски, ДТС, 2008 * „Јонада“″, р. Филип Лемуан, ДТС, 2008 * „Како се станува цар“, р. Зоја Бузалковска, ДТС, 2007 * „Крал Иби“, р. Бојан Трифуновски, МНТ, 2007 * „Касапски кучиња“, р. Бојан Трифунофски, ДТС, 2007 * „Кабаре“, р. Наташа Поплавска, Приватен проект, 2006 * „Поручникот од Инишмор“, р. Зоја Бузалковска, ДТС, 2005 * „Сцени од животот“, р. Филип Лемуан, МНТ, 2004 == Филмографија == {| border=1 cellspacing=0 cellpadding=3 | '''Година''' | '''Филм''' | '''Улога''' |- | 2006 || [[Караула]] ТВ-филм || Војник |- | 2009 || [[Народни приказни]] ТВ-серија || Момчето |- | 2013 || [[Тврдокорни (телевизиска серија)|Тврдокорни]] ТВ-серија || Манол Розов |- | 2017 || [[Фамилија Марковски (телевизиска серија)|Фамилија Марковски]] ТВ-серија || Трајче |- | 2018 || [[Преспав]] ТВ-серија || Полицаец |- | 2022 || [[Снежана на крајот умира|Снежана умира на крајот]] ТВ-филм || Таткото |- | 2022 || [[Драматургија на незавршено]] ТВ-филм || |- | 2022 || [[Кајмак (филм)|Кајмак]] ТВ-филм || Методи |- | 2023 || [[Домаќинство за почетници]] ТВ-филм || Доктор |- | 2023 || [[Бизнисот на задоволството]] ТВ-филм || |- | 2024 || [[Јон Вардар против Галаксијата]] ТВ-филм || |- | 2024 || [[Убиј ги прво децата]] ТВ-филм || Благоја |- | 2025 || [[Бунтовната Принцеза]] ТВ-филм || Кабир |- | 2025 || [[Никола, Никола]] ТВ-филм || |- | 2026 || [[Раѓање]] ТВ-филм || Филип |- | 2026 || [[Збогум, Копакабано]] ТВ-филм || Виктор |- | 2027 || [[Голиот рид]] ТВ-филм || |} ==Други ангажмани== * 2003: Рекламен спот за „Т-мобиле“ * Учество во спотови во кампања на „СВРСА“ * 2005: „''Караула''″ – филм во режија на Рајко Грлиќ * 2006- 2009: Синхронизација на цртани серии за [[А1 телевизија]] и [[Канал 5 Телевизија]] * 2006: Синхронизација на цртани серии за Канал 5 Телевизија * 2013: Сихронизација на турски серии за [[Сител|Сител Телевизија]] == Надворешни врски == * {{IMDb name|2217680}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Трајковиќ, Филип}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Глумци од Скопје]] [[Категорија:Македонски театарски глумци]] [[Категорија:Македонски гласовни глумци]] [[Категорија:Македонски филмски глумци]] [[Категорија:Апсолвенти на Факултетот за драмски уметности - Скопје]] e8h5q598ca0jqdn4zsagpthbsp8iy7q 2 1144393 5628185 3420365 2026-09-13T14:56:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Корисник:Renamed user QaFQqK56bnsHrz]] 5628185 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Корисник:Renamed user QaFQqK56bnsHrz]] 9evih7gmh2ffquev9byxcputwr9ymdp 3 1144394 5628189 3420367 2026-09-13T14:57:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор со корисник:Renamed user QaFQqK56bnsHrz]] 5628189 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор со корисник:Renamed user QaFQqK56bnsHrz]] efhtc65apip2trgdi4gj0wydkakk8cz 3 1146110 5628187 3429871 2026-09-13T14:56:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор со корисник:Renamed user 6c44843ccf56ba52f7cf3fa11b9849b3]] 5628187 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор со корисник:Renamed user 6c44843ccf56ba52f7cf3fa11b9849b3]] m86pit84t8x0dd9iemsnzgz1qjzstdk 11 1150086 5628194 3450975 2026-09-13T14:57:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор за предлошка:Братски проект]] 5628194 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор за предлошка:Братски проект]] 30c2uyqnr1leoewd2b2ohr3uh8r1ufx 1 1153466 5628164 5003467 2026-09-13T14:52:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Народноослободителен баталјон „Стив Наумов“]] 5628164 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Народноослободителен баталјон „Стив Наумов“]] moaibym08gtk7mwvv7lw7a358bnnf2b 1 1157842 5628177 3499040 2026-09-13T14:55:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Сиљустани]] 5628177 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Сиљустани]] 03y7nz1v9xlin5qnl2sdrifcb9lxm8p 0 1164856 5628282 5590625 2026-09-13T17:14:01Z Македонец 313 /* */ 5628282 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | Name = Лоши Деца | Img = Loshi-deca-Duhot-na-ulicata.jpg | Img_capt = | Img_size = 250 | Landscape = | Background = group_or_band | Alias = | Origin = [[Скопје]], [[Република Македонија|Македонија]] | Genre = [[панк рок]], ои панк, стрит панк | Years_active = (1997/98 прв настап) 2001–денес | Label = | Associated_acts = | URL = | Current_members = Ивица Маневски - Жица (вокал/тапани)<br /> Марјан Јанковски - Мане (гитара)<br /> Златко Лазаров - Кикир (бас-гитара) Зоран Велковски - Зуро <br /> | Past_members = Гоце Зозински (тапани) <br /> Емил Тодоров (гитара)<br /> Саво Потевски (бас-гитара)<br /> Дејан Јовановиќ - Зеко (гитара)<br />Горан Михајловски - Петел (тапани)<br /> Александар Пешевски (гитара)<br /> | Notable_instruments = }} '''Лоши деца''' — македонска [[панк рок]], ои и стрит панк музичка група од [[Скопје]]. Првите почетоци на групата датираат кон крајот на деведесеттите години на [[XX век]], со првиот настап во 1998/97 година. На почетокот настапувале под името ''Солунски атентатори'', а официјално под името „Лоши деца“ настапуваат од 2001 година. Го негуваат брзиот [[панк рок]], ои и стрит панк звук со изразити [[Гитара|гитарски]] солажи, [[Бас-гитара|бас]]-линии и [[тапани]], а текстовите на песните се во духот на животот на [[улица]]та, Oi! и [[Скинхеди|скинхед]] движењето, другарувањето со [[пиво]], борбата на работничката класа и [[Македонија]]. Музичко влијание црпат од англиските ои панк групи, како: како ''Cock Sparrer'', ''Cockney Rejects'', ''Infa Riot'', ''The Business'', ''The Addicts'', ''Blitz'' и др. == Историја == Групата Лоши деца<ref>{{Наведена книга|title=Македонска Рок Енциклопедија|last=Филиповски|first=Тошо|publisher=Корпус Деликти Рекордс|year=2018|isbn=978-608-66200-0-4|location=Скопје|pages=170-171}}</ref> започнала да функционира во почетокот на 1998 година, во [[Скопје]], како дуо (тапани и гитара), тогаш под името [[Солунски атентатори|'''Солунски Атентатори''']]. Од самите почетоци, па до денес, единствена константа во групата е нејзиниот лидер и фронтмен, [[Ивица Маневски]]-Жица. Иако музичкиот живот го започнал како тапанар, во бендот, кој низ годините поминува низ многу персонални трансформации, Жица се префрлил на фронтменската улога со микрофонот како единствен инструмент. Членовите официјално започнале да го употребуваат името „Лоши деца“ од еден групен концерт, пролетта 2001 година, во [[ДСУ „Никола Карев“ - Скопје|гимназијата „Никола Карев“]], иако поради недоразбирање со организаторот, на плакатот од настанот било испишано старото име на бендот. Во таа иницијална постава, покрај Жица како вокал и автор на текстовите, членувале и Бојан-Далтон на гитара, Марјан Јанковски-Мане на бас и Горан Михајловски-Петел на тапани. Далтон бргу се откажал од бендот, па на негово место влегол Дејан Јовановиќ-Зеко. Во почетокот на 2002 година, во студиото „Blla Blla Blla“, членовите го снимале комплетниот материјал за деби-албум, но судбината (и неагилноста на бендот) си поиграла со него, па дури во 2006 година, овој материјал бил изваден. Во меѓувреме од бендот си заминал и Зеко, па за следниот голем настап, на фестивалот „[[Аларм (фестивал)|Аларм]]“, 12 – 14 јули 2002 г., во с. [[Љубаништа]], тие го повикале гитаристот на распаднатиот [[Плаф бојлер]], Александар Савовски-Кришо. На фестивалот „Аларм“ настапиле уште еднаш, на возобновеното издание, десет години подоцна, на истиот простор. На 24 март 2007 г. во МКЦ биле предгрупа на британската панк-легенда „[[Toy Dolls|Toy Dolls“]], на 10 април 2010 г. биле дел од многуте бендови на фестивалот во [[Хавана (клуб)|Хавана]], на кој главна ѕвезда бил новосадскиот ои!-пионер „2 Minuta Mržnje“. Најважниот настап во кариерата на бендот било искачувањето на големата бина на Скопскиот саем, на 28 декември 2013 г., отворајќи го 15. издание на фестивалот „[[Таксират]]“, и настапувајќи најдиректно пред живите панк-легенди од „The Exploited“. На албумот ''...Начин на живот'', покрај единаесетте авторски теми, бендот го пресвирил и својот концертен фаворит, [[Jay Hawkins]] од британскиот ои!-бенд „The Opressed“. На последната песна на албумот, Воена покана, тапаните ги удирал Жица, а ја пеел Петел. Во текстовите, зад кои во најголем дел е потпишан Жица и кои се – типично за ои!-бендовите – со социјална лирика, доминираат левичарски теми од уличниот живот, т.н. „песни на работничката класа“. На 13.2.2003, групата за првпат се појавила на бина на еден [[Рок фест|Рок Фест]], во натпреварувачки дел. Поголемиот дел од годината, Лоши деца било трио во кое на местото на Мане (оди во Дружината ВЕП) дошол Саво Потевски, а Жица повторно седнал зад тапаните и пеел. Во годините потоа (2004, 2005, 2006, 2007 и 2010) биле неизбежен учесник на истиот фестивал, но во оф-програмата или во т.н. „The Best Of Rock Fest“. Во ноември 2003 година за првпат се појавиле на „Loser Fest“, во постава, во која, освен споменатата тројка, вклучува и уште еден гитарист, Александар Пешевски. Како победник на фестивалот „Loser Fest“, ја отворил и главната вечер, но добиле и ветување од организаторот „[[Литиум рекордс]]“ дека наскоро ќе му биде објавен дебитантскиот албум. До реалната физичка објава, сепак, се почекало уште некоја година. Непосредно пред објавата на албумот, од бендот си заминале и Кришо и Александар, па на промоцијата, која „Литиум Рекордс“ ја организира во [[МКЦ (Младински културен центар)|МКЦ]], поставата била Жица, Саво, Емил Тодоров-Чамил на гитара, и повторно во бендот, Петелот. По издавањето следувале безмалку полни шест години неактивност на бендот, односно повремено ад хок појавување на некој настап и потоа повторно исчезнување од сцената, сè до 2011 година, кога „[[Password Production]]“ (некогашен „Литиум Рекордс“) го вратиле повторно во живот, овозможувајќи му снимање на материјалите за втор албум. Нови дванаесет песни се снимени во декември 2011 година во студиото „marryPHAT“ со Ивица Јанкуловски-Шраф како снимател и во сопствена продукција на бендот. Поставата што ги снимала овие песни се состои од Жица, Чамил, Саво и новиот тапанар во бендот, Гоце Зозински. Во процесот на постпродукција, Шраф не бил задоволен од една од песните, Црвена тревога, па таа нема да биде ставена на конечната листа на песни што се наоѓаат на вториот албум. Исто како и во случајот на снимањето на првиот албум, на инструменталната Наштимана, тапаните ги удирал Жица. Љубовта кон фудбалот била веројатно примарната опсесија и на Лоши деца, па на 18.5.2012, бендот бил дел од екипата што настапува во клубот „Вулкан“, на свирката во чест на [[ФК Вардар|ФК „Вардар“]], заедно со „Šank“ од [[Хрватска]], Дружината ВЕП од Скопје и Контра, исто така, од Скопје. Кон крајот на 2012 година, поточно, на 13 ноември, „Password Productions“ го објавил вториот албум на Лоши деца, толку самоуверено именуван како ''Борбата Продолжува''. Во однос на многу параметри, овие теми, кои билњ работени со контрибуција од целиот бенд, биле позрел материјал од претходникот (пред сè текстовите и продукцијата), концизен и директен, албум што вистински „плеснува сè в лице“. Концертната промоција била повторно во организација на „Password“ и се случила во оф-програмата на Интернационалната музичка конференција во Скопје, „Pin Music Conference“. Концертот се одржил на 23 ноември во поранешното Кино „[[Вардар 1 (кино)|Вардар 1]]“. Немирниот дух на бендот, или поточно на Жица, повторно го оддалечил од сцената, но за еден пократок период. Во пролетта 2013 година, членовите повторно влегле во студио, овој пат „Кај Трајче“, за да снимат две остри стрит панк-теми (одново биле снимени ''Црвена тревога'' и сосема новата ''Незнајни јунаци''). По неколку месеци од снимањето, бендот бил повторно со изменета постава, која како гитарист го промовира поранешниот басист Мане. Најважниот момент во дотогашната кариерата на бендот, било отворањето на јубилејното 15. издание на фестивалот „Таксират“ (28.12.2013), или поточно настапот пред големите ои панк легенди “[[The Exploited]]”. Истата постава на 6.9.2014 го имала и првиот интернационален настап надвор од Македонија, на панк-ои! „[[Streetriffs Fest]]“ во [[Белград]]. По неколку месеци, групата ја прифатила и поканата од својот издавач и на 29 ноември настапила како еден од гостите на возобновениот демо-фестивал „Loser Fest 2014“. „Password“ во целост застанува зад бендот и на 12.7.2015 го однела на една од помалите, но експлозивни сцени на познатиот фестивал „[[Егзит (фестивал)|Eгзит]]“ во [[Нови Сад]]. Невообичаено за бендот било искуството со настапот во живо на 27.8.2015 на „[[Радио Слободна Македонија]]“, но тоа пак било одлична можност медиумски да ги промовира двете нови песни, кои во март 2015 година, ги имал снимено во студиото „Кај Трајче“. На 4.2.2016 се појавил на бина во МКЦ, по повод првиот роденден на „Bla Bla TV“, a на 26 февруари 2016 г. во подрумските простории каде што неговите членови вежбале, пред најверните фанови и другари, го промовирале синглот Духот На Улицата, на кој биле поместени двете последни снимени песни, Црвена тревога и Незнајни јунаци. Како и во многу периоди во минатото, и по промоцијата на цеде-синглот, бендот го снемало од јавноста. Жица составил нова постава, во која е повторно зад тапаните, а на бас-гитара бил Златко Лазаров-Кикир (екс Растур Систем). Настапите во ваква формација биле навистина инцидентни и официјално групата сè уште имала отворена аудиција за нов тапанар. Еден кус период Жица се обидел и како тапанар во реактивираните No Name Nation, но без концертно појавување или некаква снимка. == Дискографија == === Албуми === {| class="wikitable" !Наслов !Носач на звук !Издавачка куќа !Година |- |Начин На Живот |CD |Литиум Рекордс |2007 |- |Борбата Продолжува |CD |Password Productions |2012 |- |Духот На Улицата |CD |самиздат |2016 |} === Компилации === {| class="wikitable" !Наслов !Носач на звук !Издавачка куќа !Година |- |V.A. - Македонска Панк Сцена Vol.1 / Живееш ти |CD |К.Р.И.К. |2010 |- |V.A. - Pin Music Conference / Loshi deca |CD |Taksirat |2012 |- |V.A. - Dangerous Melodies From Macedonia Vol. 1 / Revolucija |CD |69 Records |2013 |} == Надворешни врски == *[https://loshideca.bandcamp.com/album/- Албум:„Начин на живот“] - албумот „Начин на живот“ на мрежното место Bandcamp (за слушање и симнување) *[http://loshideca.bandcamp.com/album/--2 Албум:„Борбата продолжува“] - албумот „Борбата продолжува“ на мрежното место Bandcamp (за слушање и симнување) *[https://www.youtube.com/watch?v=3oZTAjpRBCs&feature=share Лоши деца во „Досие Гаражи“] - учество во емисијата „Досие Гаражи“ на Бла Бла ТВ == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Македонски панк рок групи]] [[Категорија:Македонски пост панк рок групи]] [[Категорија:Појавено во 1997 година во Македонија]] 6blnldd768w9527iwealccihdj2g93k 5628283 5628282 2026-09-13T17:14:30Z Македонец 313 /* */ 5628283 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | Name = Лоши Деца | Img = Loshi-deca-Duhot-na-ulicata.jpg | Img_capt = | Img_size = 250 | Landscape = | Background = group_or_band | Alias = | Origin = [[Скопје]], [[Република Македонија|Македонија]] | Genre = [[панк рок]], ои панк, стрит панк | Years_active = (1997/98 прв настап) 2001–денес | Label = | Associated_acts = | URL = | Current_members = Ивица Маневски - Жица (вокал/тапани)<br /> Марјан Јанковски - Мане (гитара)<br /> Златко Лазаров - Кикир (бас-гитара) Зоран Велковски - Зуро (гитара)<br /> | Past_members = Гоце Зозински (тапани) <br /> Емил Тодоров (гитара)<br /> Саво Потевски (бас-гитара)<br /> Дејан Јовановиќ - Зеко (гитара)<br />Горан Михајловски - Петел (тапани)<br /> Александар Пешевски (гитара)<br /> | Notable_instruments = }} '''Лоши деца''' — македонска [[панк рок]], ои и стрит панк музичка група од [[Скопје]]. Првите почетоци на групата датираат кон крајот на деведесеттите години на [[XX век]], со првиот настап во 1998/97 година. На почетокот настапувале под името ''Солунски атентатори'', а официјално под името „Лоши деца“ настапуваат од 2001 година. Го негуваат брзиот [[панк рок]], ои и стрит панк звук со изразити [[Гитара|гитарски]] солажи, [[Бас-гитара|бас]]-линии и [[тапани]], а текстовите на песните се во духот на животот на [[улица]]та, Oi! и [[Скинхеди|скинхед]] движењето, другарувањето со [[пиво]], борбата на работничката класа и [[Македонија]]. Музичко влијание црпат од англиските ои панк групи, како: како ''Cock Sparrer'', ''Cockney Rejects'', ''Infa Riot'', ''The Business'', ''The Addicts'', ''Blitz'' и др. == Историја == Групата Лоши деца<ref>{{Наведена книга|title=Македонска Рок Енциклопедија|last=Филиповски|first=Тошо|publisher=Корпус Деликти Рекордс|year=2018|isbn=978-608-66200-0-4|location=Скопје|pages=170-171}}</ref> започнала да функционира во почетокот на 1998 година, во [[Скопје]], како дуо (тапани и гитара), тогаш под името [[Солунски атентатори|'''Солунски Атентатори''']]. Од самите почетоци, па до денес, единствена константа во групата е нејзиниот лидер и фронтмен, [[Ивица Маневски]]-Жица. Иако музичкиот живот го започнал како тапанар, во бендот, кој низ годините поминува низ многу персонални трансформации, Жица се префрлил на фронтменската улога со микрофонот како единствен инструмент. Членовите официјално започнале да го употребуваат името „Лоши деца“ од еден групен концерт, пролетта 2001 година, во [[ДСУ „Никола Карев“ - Скопје|гимназијата „Никола Карев“]], иако поради недоразбирање со организаторот, на плакатот од настанот било испишано старото име на бендот. Во таа иницијална постава, покрај Жица како вокал и автор на текстовите, членувале и Бојан-Далтон на гитара, Марјан Јанковски-Мане на бас и Горан Михајловски-Петел на тапани. Далтон бргу се откажал од бендот, па на негово место влегол Дејан Јовановиќ-Зеко. Во почетокот на 2002 година, во студиото „Blla Blla Blla“, членовите го снимале комплетниот материјал за деби-албум, но судбината (и неагилноста на бендот) си поиграла со него, па дури во 2006 година, овој материјал бил изваден. Во меѓувреме од бендот си заминал и Зеко, па за следниот голем настап, на фестивалот „[[Аларм (фестивал)|Аларм]]“, 12 – 14 јули 2002 г., во с. [[Љубаништа]], тие го повикале гитаристот на распаднатиот [[Плаф бојлер]], Александар Савовски-Кришо. На фестивалот „Аларм“ настапиле уште еднаш, на возобновеното издание, десет години подоцна, на истиот простор. На 24 март 2007 г. во МКЦ биле предгрупа на британската панк-легенда „[[Toy Dolls|Toy Dolls“]], на 10 април 2010 г. биле дел од многуте бендови на фестивалот во [[Хавана (клуб)|Хавана]], на кој главна ѕвезда бил новосадскиот ои!-пионер „2 Minuta Mržnje“. Најважниот настап во кариерата на бендот било искачувањето на големата бина на Скопскиот саем, на 28 декември 2013 г., отворајќи го 15. издание на фестивалот „[[Таксират]]“, и настапувајќи најдиректно пред живите панк-легенди од „The Exploited“. На албумот ''...Начин на живот'', покрај единаесетте авторски теми, бендот го пресвирил и својот концертен фаворит, [[Jay Hawkins]] од британскиот ои!-бенд „The Opressed“. На последната песна на албумот, Воена покана, тапаните ги удирал Жица, а ја пеел Петел. Во текстовите, зад кои во најголем дел е потпишан Жица и кои се – типично за ои!-бендовите – со социјална лирика, доминираат левичарски теми од уличниот живот, т.н. „песни на работничката класа“. На 13.2.2003, групата за првпат се појавила на бина на еден [[Рок фест|Рок Фест]], во натпреварувачки дел. Поголемиот дел од годината, Лоши деца било трио во кое на местото на Мане (оди во Дружината ВЕП) дошол Саво Потевски, а Жица повторно седнал зад тапаните и пеел. Во годините потоа (2004, 2005, 2006, 2007 и 2010) биле неизбежен учесник на истиот фестивал, но во оф-програмата или во т.н. „The Best Of Rock Fest“. Во ноември 2003 година за првпат се појавиле на „Loser Fest“, во постава, во која, освен споменатата тројка, вклучува и уште еден гитарист, Александар Пешевски. Како победник на фестивалот „Loser Fest“, ја отворил и главната вечер, но добиле и ветување од организаторот „[[Литиум рекордс]]“ дека наскоро ќе му биде објавен дебитантскиот албум. До реалната физичка објава, сепак, се почекало уште некоја година. Непосредно пред објавата на албумот, од бендот си заминале и Кришо и Александар, па на промоцијата, која „Литиум Рекордс“ ја организира во [[МКЦ (Младински културен центар)|МКЦ]], поставата била Жица, Саво, Емил Тодоров-Чамил на гитара, и повторно во бендот, Петелот. По издавањето следувале безмалку полни шест години неактивност на бендот, односно повремено ад хок појавување на некој настап и потоа повторно исчезнување од сцената, сè до 2011 година, кога „[[Password Production]]“ (некогашен „Литиум Рекордс“) го вратиле повторно во живот, овозможувајќи му снимање на материјалите за втор албум. Нови дванаесет песни се снимени во декември 2011 година во студиото „marryPHAT“ со Ивица Јанкуловски-Шраф како снимател и во сопствена продукција на бендот. Поставата што ги снимала овие песни се состои од Жица, Чамил, Саво и новиот тапанар во бендот, Гоце Зозински. Во процесот на постпродукција, Шраф не бил задоволен од една од песните, Црвена тревога, па таа нема да биде ставена на конечната листа на песни што се наоѓаат на вториот албум. Исто како и во случајот на снимањето на првиот албум, на инструменталната Наштимана, тапаните ги удирал Жица. Љубовта кон фудбалот била веројатно примарната опсесија и на Лоши деца, па на 18.5.2012, бендот бил дел од екипата што настапува во клубот „Вулкан“, на свирката во чест на [[ФК Вардар|ФК „Вардар“]], заедно со „Šank“ од [[Хрватска]], Дружината ВЕП од Скопје и Контра, исто така, од Скопје. Кон крајот на 2012 година, поточно, на 13 ноември, „Password Productions“ го објавил вториот албум на Лоши деца, толку самоуверено именуван како ''Борбата Продолжува''. Во однос на многу параметри, овие теми, кои билњ работени со контрибуција од целиот бенд, биле позрел материјал од претходникот (пред сè текстовите и продукцијата), концизен и директен, албум што вистински „плеснува сè в лице“. Концертната промоција била повторно во организација на „Password“ и се случила во оф-програмата на Интернационалната музичка конференција во Скопје, „Pin Music Conference“. Концертот се одржил на 23 ноември во поранешното Кино „[[Вардар 1 (кино)|Вардар 1]]“. Немирниот дух на бендот, или поточно на Жица, повторно го оддалечил од сцената, но за еден пократок период. Во пролетта 2013 година, членовите повторно влегле во студио, овој пат „Кај Трајче“, за да снимат две остри стрит панк-теми (одново биле снимени ''Црвена тревога'' и сосема новата ''Незнајни јунаци''). По неколку месеци од снимањето, бендот бил повторно со изменета постава, која како гитарист го промовира поранешниот басист Мане. Најважниот момент во дотогашната кариерата на бендот, било отворањето на јубилејното 15. издание на фестивалот „Таксират“ (28.12.2013), или поточно настапот пред големите ои панк легенди “[[The Exploited]]”. Истата постава на 6.9.2014 го имала и првиот интернационален настап надвор од Македонија, на панк-ои! „[[Streetriffs Fest]]“ во [[Белград]]. По неколку месеци, групата ја прифатила и поканата од својот издавач и на 29 ноември настапила како еден од гостите на возобновениот демо-фестивал „Loser Fest 2014“. „Password“ во целост застанува зад бендот и на 12.7.2015 го однела на една од помалите, но експлозивни сцени на познатиот фестивал „[[Егзит (фестивал)|Eгзит]]“ во [[Нови Сад]]. Невообичаено за бендот било искуството со настапот во живо на 27.8.2015 на „[[Радио Слободна Македонија]]“, но тоа пак било одлична можност медиумски да ги промовира двете нови песни, кои во март 2015 година, ги имал снимено во студиото „Кај Трајче“. На 4.2.2016 се појавил на бина во МКЦ, по повод првиот роденден на „Bla Bla TV“, a на 26 февруари 2016 г. во подрумските простории каде што неговите членови вежбале, пред најверните фанови и другари, го промовирале синглот Духот На Улицата, на кој биле поместени двете последни снимени песни, Црвена тревога и Незнајни јунаци. Како и во многу периоди во минатото, и по промоцијата на цеде-синглот, бендот го снемало од јавноста. Жица составил нова постава, во која е повторно зад тапаните, а на бас-гитара бил Златко Лазаров-Кикир (екс Растур Систем). Настапите во ваква формација биле навистина инцидентни и официјално групата сè уште имала отворена аудиција за нов тапанар. Еден кус период Жица се обидел и како тапанар во реактивираните No Name Nation, но без концертно појавување или некаква снимка. == Дискографија == === Албуми === {| class="wikitable" !Наслов !Носач на звук !Издавачка куќа !Година |- |Начин На Живот |CD |Литиум Рекордс |2007 |- |Борбата Продолжува |CD |Password Productions |2012 |- |Духот На Улицата |CD |самиздат |2016 |} === Компилации === {| class="wikitable" !Наслов !Носач на звук !Издавачка куќа !Година |- |V.A. - Македонска Панк Сцена Vol.1 / Живееш ти |CD |К.Р.И.К. |2010 |- |V.A. - Pin Music Conference / Loshi deca |CD |Taksirat |2012 |- |V.A. - Dangerous Melodies From Macedonia Vol. 1 / Revolucija |CD |69 Records |2013 |} == Надворешни врски == *[https://loshideca.bandcamp.com/album/- Албум:„Начин на живот“] - албумот „Начин на живот“ на мрежното место Bandcamp (за слушање и симнување) *[http://loshideca.bandcamp.com/album/--2 Албум:„Борбата продолжува“] - албумот „Борбата продолжува“ на мрежното место Bandcamp (за слушање и симнување) *[https://www.youtube.com/watch?v=3oZTAjpRBCs&feature=share Лоши деца во „Досие Гаражи“] - учество во емисијата „Досие Гаражи“ на Бла Бла ТВ == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Македонски панк рок групи]] [[Категорија:Македонски пост панк рок групи]] [[Категорија:Појавено во 1997 година во Македонија]] 5lnwenzz0wkfm95qlyyj7n6nkek09nl 5628308 5628283 2026-09-13T19:16:20Z Andrew012p 85224 5628308 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | Name = Лоши Деца | Img = Loshi-deca-Duhot-na-ulicata.jpg | Img_capt = | Img_size = 250 | Landscape = | Background = group_or_band | Alias = | Origin = [[Скопје]], [[Република Македонија|Македонија]] | Genre = [[панк рок]], ои панк, стрит панк | Years_active = (1997/98 прв настап) 2001–денес | Label = | Associated_acts = | URL = | Current_members = Ивица Маневски - Жица (вокал/тапани)<br /> Марјан Јанковски - Мане (гитара)<br /> Златко Лазаров - Кикир (бас-гитара) Зоран Велковски - Зуро (гитара)<br /> | Past_members = Гоце Зозински (тапани) <br /> Емил Тодоров (гитара)<br /> Саво Потевски (бас-гитара)<br /> Дејан Јовановиќ - Зеко (гитара)<br />Горан Михајловски - Петел (тапани)<br /> Александар Пешевски (гитара)<br /> | Notable_instruments = }} '''Лоши деца''' — македонска [[панк-рок]], ои- и стрит-панк музичка група од [[Скопје]]. Првите почетоци на групата датираат кон крајот на деведесеттите години на [[XX век]], со првиот настап во 1998/97 година. На почетокот настапувале под името ''Солунски атентатори'', а официјално под името „Лоши деца“ настапуваат од 2001 година. Го негуваат брзиот [[панк рок]], ои и стрит панк звук со изразити [[Гитара|гитарски]] солажи, [[Бас-гитара|бас]]-линии и [[тапани]], а текстовите на песните се во духот на животот на [[улица]]та, Oi!- и [[Скинхеди|скинхед]]-движењето, другарувањето со [[пиво]], борбата на работничката класа и [[Македонија]]. Музичко влијание црпат од англиските ои панк групи, како: како ''Cock Sparrer'', ''Cockney Rejects'', ''Infa Riot'', ''The Business'', ''The Addicts'', ''Blitz'' и др. == Историја == Групата Лоши деца<ref>{{Наведена книга|title=Македонска Рок Енциклопедија|last=Филиповски|first=Тошо|publisher=Корпус Деликти Рекордс|year=2018|isbn=978-608-66200-0-4|location=Скопје|pages=170-171}}</ref> започнала да функционира во почетокот на 1998 година, во [[Скопје]], како дуо (тапани и гитара), тогаш под името [[Солунски атентатори|'''Солунски Атентатори''']]. Од самите почетоци, па до денес, единствена константа во групата е нејзиниот лидер и фронтмен, [[Ивица Маневски]]-Жица. Иако музичкиот живот го започнал како тапанар, во бендот, кој низ годините поминува низ многу персонални трансформации, Жица се префрлил на фронтменската улога со микрофонот како единствен инструмент. Членовите официјално започнале да го употребуваат името „Лоши деца“ од еден групен концерт, пролетта 2001 година, во [[ДСУ „Никола Карев“ - Скопје|гимназијата „Никола Карев“]], иако поради недоразбирање со организаторот, на плакатот од настанот било испишано старото име на бендот. Во таа иницијална постава, покрај Жица како вокал и автор на текстовите, членувале и Бојан-Далтон на гитара, Марјан Јанковски-Мане на бас и Горан Михајловски-Петел на тапани. Далтон бргу се откажал од бендот, па на негово место влегол Дејан Јовановиќ-Зеко. Во почетокот на 2002 година, во студиото „Blla Blla Blla“, членовите го снимале комплетниот материјал за деби-албум, но судбината (и неагилноста на бендот) си поиграла со него, па дури во 2006 година, овој материјал бил изваден. Во меѓувреме од бендот си заминал и Зеко, па за следниот голем настап, на фестивалот „[[Аларм (фестивал)|Аларм]]“, 12 – 14 јули 2002 г., во с. [[Љубаништа]], тие го повикале гитаристот на распаднатиот [[Плаф бојлер]], Александар Савовски-Кришо. На фестивалот „Аларм“ настапиле уште еднаш, на возобновеното издание, десет години подоцна, на истиот простор. На 24 март 2007 г. во МКЦ биле предгрупа на британската панк-легенда „[[Toy Dolls|Toy Dolls“]], на 10 април 2010 г. биле дел од многуте бендови на фестивалот во [[Хавана (клуб)|Хавана]], на кој главна ѕвезда бил новосадскиот ои!-пионер „2 Minuta Mržnje“. Најважниот настап во кариерата на бендот било искачувањето на големата бина на Скопскиот саем, на 28 декември 2013 г., отворајќи го 15. издание на фестивалот „[[Таксират]]“, и настапувајќи најдиректно пред живите панк-легенди од „The Exploited“. На албумот ''...Начин на живот'', покрај единаесетте авторски теми, бендот го пресвирил и својот концертен фаворит, [[Jay Hawkins]] од британскиот ои!-бенд „The Opressed“. На последната песна на албумот, Воена покана, тапаните ги удирал Жица, а ја пеел Петел. Во текстовите, зад кои во најголем дел е потпишан Жица и кои се – типично за ои!-бендовите – со социјална лирика, доминираат левичарски теми од уличниот живот, т.н. „песни на работничката класа“. На 13.2.2003, групата за првпат се појавила на бина на еден [[Рок фест|Рок Фест]], во натпреварувачки дел. Поголемиот дел од годината, Лоши деца било трио во кое на местото на Мане (оди во Дружината ВЕП) дошол Саво Потевски, а Жица повторно седнал зад тапаните и пеел. Во годините потоа (2004, 2005, 2006, 2007 и 2010) биле неизбежен учесник на истиот фестивал, но во оф-програмата или во т.н. „The Best Of Rock Fest“. Во ноември 2003 година за првпат се појавиле на „Loser Fest“, во постава, во која, освен споменатата тројка, вклучува и уште еден гитарист, Александар Пешевски. Како победник на фестивалот „Loser Fest“, ја отворил и главната вечер, но добиле и ветување од организаторот „[[Литиум рекордс]]“ дека наскоро ќе му биде објавен дебитантскиот албум. До реалната физичка објава, сепак, се почекало уште некоја година. Непосредно пред објавата на албумот, од бендот си заминале и Кришо и Александар, па на промоцијата, која „Литиум Рекордс“ ја организира во [[МКЦ (Младински културен центар)|МКЦ]], поставата била Жица, Саво, Емил Тодоров-Чамил на гитара, и повторно во бендот, Петелот. По издавањето следувале безмалку полни шест години неактивност на бендот, односно повремено ад хок појавување на некој настап и потоа повторно исчезнување од сцената, сè до 2011 година, кога „[[Password Production]]“ (некогашен „Литиум Рекордс“) го вратиле повторно во живот, овозможувајќи му снимање на материјалите за втор албум. Нови дванаесет песни се снимени во декември 2011 година во студиото „marryPHAT“ со Ивица Јанкуловски-Шраф како снимател и во сопствена продукција на бендот. Поставата што ги снимала овие песни се состои од Жица, Чамил, Саво и новиот тапанар во бендот, Гоце Зозински. Во процесот на постпродукција, Шраф не бил задоволен од една од песните, Црвена тревога, па таа нема да биде ставена на конечната листа на песни што се наоѓаат на вториот албум. Исто како и во случајот на снимањето на првиот албум, на инструменталната Наштимана, тапаните ги удирал Жица. Љубовта кон фудбалот била веројатно примарната опсесија и на Лоши деца, па на 18.5.2012, бендот бил дел од екипата што настапува во клубот „Вулкан“, на свирката во чест на [[ФК Вардар|ФК „Вардар“]], заедно со „Šank“ од [[Хрватска]], Дружината ВЕП од Скопје и Контра, исто така, од Скопје. Кон крајот на 2012 година, поточно, на 13 ноември, „Password Productions“ го објавил вториот албум на Лоши деца, толку самоуверено именуван како ''Борбата Продолжува''. Во однос на многу параметри, овие теми, кои билњ работени со контрибуција од целиот бенд, биле позрел материјал од претходникот (пред сè текстовите и продукцијата), концизен и директен, албум што вистински „плеснува сè в лице“. Концертната промоција била повторно во организација на „Password“ и се случила во оф-програмата на Интернационалната музичка конференција во Скопје, „Pin Music Conference“. Концертот се одржил на 23 ноември во поранешното Кино „[[Вардар 1 (кино)|Вардар 1]]“. Немирниот дух на бендот, или поточно на Жица, повторно го оддалечил од сцената, но за еден пократок период. Во пролетта 2013 година, членовите повторно влегле во студио, овој пат „Кај Трајче“, за да снимат две остри стрит панк-теми (одново биле снимени ''Црвена тревога'' и сосема новата ''Незнајни јунаци''). По неколку месеци од снимањето, бендот бил повторно со изменета постава, која како гитарист го промовира поранешниот басист Мане. Најважниот момент во дотогашната кариерата на бендот, било отворањето на јубилејното 15. издание на фестивалот „Таксират“ (28.12.2013), или поточно настапот пред големите ои панк легенди “[[The Exploited]]”. Истата постава на 6.9.2014 го имала и првиот интернационален настап надвор од Македонија, на панк-ои! „[[Streetriffs Fest]]“ во [[Белград]]. По неколку месеци, групата ја прифатила и поканата од својот издавач и на 29 ноември настапила како еден од гостите на возобновениот демо-фестивал „Loser Fest 2014“. „Password“ во целост застанува зад бендот и на 12.7.2015 го однела на една од помалите, но експлозивни сцени на познатиот фестивал „[[Егзит (фестивал)|Eгзит]]“ во [[Нови Сад]]. Невообичаено за бендот било искуството со настапот во живо на 27.8.2015 на „[[Радио Слободна Македонија]]“, но тоа пак било одлична можност медиумски да ги промовира двете нови песни, кои во март 2015 година, ги имал снимено во студиото „Кај Трајче“. На 4.2.2016 се појавил на бина во МКЦ, по повод првиот роденден на „Bla Bla TV“, a на 26 февруари 2016 г. во подрумските простории каде што неговите членови вежбале, пред најверните фанови и другари, го промовирале синглот Духот На Улицата, на кој биле поместени двете последни снимени песни, Црвена тревога и Незнајни јунаци. Како и во многу периоди во минатото, и по промоцијата на цеде-синглот, бендот го снемало од јавноста. Жица составил нова постава, во која е повторно зад тапаните, а на бас-гитара бил Златко Лазаров-Кикир (екс Растур Систем). Настапите во ваква формација биле навистина инцидентни и официјално групата сè уште имала отворена аудиција за нов тапанар. Еден кус период Жица се обидел и како тапанар во реактивираните No Name Nation, но без концертно појавување или некаква снимка. == Дискографија == === Албуми === {| class="wikitable" !Наслов !Носач на звук !Издавачка куќа !Година |- |Начин На Живот |CD |Литиум Рекордс |2007 |- |Борбата Продолжува |CD |Password Productions |2012 |- |Духот На Улицата |CD |самиздат |2016 |} === Компилации === {| class="wikitable" !Наслов !Носач на звук !Издавачка куќа !Година |- |V.A. - Македонска Панк Сцена Vol.1 / Живееш ти |CD |К.Р.И.К. |2010 |- |V.A. - Pin Music Conference / Loshi deca |CD |Taksirat |2012 |- |V.A. - Dangerous Melodies From Macedonia Vol. 1 / Revolucija |CD |69 Records |2013 |} == Надворешни врски == *[https://loshideca.bandcamp.com/album/- Албум:„Начин на живот“] - албумот „Начин на живот“ на мрежното место Bandcamp (за слушање и симнување) *[http://loshideca.bandcamp.com/album/--2 Албум:„Борбата продолжува“] - албумот „Борбата продолжува“ на мрежното место Bandcamp (за слушање и симнување) *[https://www.youtube.com/watch?v=3oZTAjpRBCs&feature=share Лоши деца во „Досие Гаражи“] - учество во емисијата „Досие Гаражи“ на Бла Бла ТВ == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Македонски панк рок групи]] [[Категорија:Македонски пост панк рок групи]] [[Категорија:Појавено во 1997 година во Македонија]] f2a8rlccphm1mwrn5tvfnzdtf9cyqpg 1 1166727 5628158 3543816 2026-09-13T14:51:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Давао де Оро]] 5628158 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Давао де Оро]] 162jkyznbohrfk6jyq0iip7w8nzzrk0 1 1167462 5628172 3548415 2026-09-13T14:54:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Ражи]] 5628172 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Ражи]] a1wnsj2w273stmgr087rr7o488w639v 1 1168101 5628160 4505358 2026-09-13T14:52:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Бели крвни зрнца]] 5628160 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Бели крвни зрнца]] 01fqkogkoy2iheya312rq1l4jgyb6n5 14 1171065 5628245 3564619 2026-09-13T15:06:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Претседатели на Генералното собрание на Обединетите нации]] 5628245 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Претседатели на Генералното собрание на Обединетите нации]] ov3qgris97tbq3bv1l24bi9shbljmr0 1 1171112 5628157 3564914 2026-09-13T14:51:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Кесон (град)]] 5628157 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Кесон (град)]] rvc4rgpthq2o6gw8a53faqghajvwly6 0 1172680 5628374 5626276 2026-09-13T23:09:45Z BT405 9277 /* */ 5628374 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision|name=Избор за песна на Евровизија 1965|semi1=|semi2=|final=|host=Неапол<br> {{знамеикона|Италија}} [[Италија]]|entries=18|map=ESC_1965_Map_2.svg|previous=1964|image=ESC 1965 Logo.png|director=Ромоло Сиена|emiter=Radiotelevisione italiana (RAI)|next=1966|returning={{знамеикона|Шведска}} [[Шведска]]|debuting={{знамеикона|Ирска}} [[Ирска]]|venue=„Sala di Concerto della RAI“|edition=1965|website=https://www.eurovision.tv|url=www.eurovision.tv|slogan=|finalists=1|winner={{знамеикона|Луксембург}} [[Луксембург]] "Poupée de cire, poupée de son"|vote=Секоја земја доделуваше по 5, 3 и 1 бод (или комбинации од истите) на нивните три омилени песни|date=20 март 1965}}'''Изборот за песна на Евровизија 1965''' беше 10-то издание на [[Евровизија|Изборот за песна на Евровизија]]. Натпреварот се одржа на 20 март 1965 година во [[Неапол]], [[Италија]], по победата на Џиљола Чинкуети во 1964 година. Во организација на [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (ЕБУ) и домаќинот [[RAI]], ова беше првпат натпреварот да се одржи во Италија. Победник беше [[Луксембург]] со песната „Poupée de cire, poupée de son“, изведена од [[Франс Гал]]. == Локација == Натпреварот се одржа во Концертната сала на РАИ (''Sala di Concerto della RAI'') во Неапол, Италија. == Учесници == На натпреварот учествуваа вкупно 18 земји. [[Ирска на Евровизија|Ирска]] го направи своето деби, додека [[Шведска на Евровизија|Шведска]] се врати по едногодишно отсуство. === Финале === {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Р. бр. !! Земја !! Радиодифузер !! Изведувач !! Песна !! Јазик !! Место !! Поени |- | 01 || {{знаме|Холандија}} || [[NTS]] || Кони ван ден Бос || „'t Is genoeg“ || [[Холандски јазик|Холандски]] || 11 || 5 |- | 02 || {{знаме|Обединето Кралство}} || [[BBC]] || Кети Кирби || „I Belong“ || [[Англиски јазик|Англиски]] || 2 || 26 |- | 03 || {{знаме|Шпанија}} || [[TVE]] || Кончита Баутиста || „¡Qué bueno, qué bueno!“ || [[Шпански јазик|Шпански]] || 15 || 0 |- | 04 || {{знаме|Ирска}} || [[RTÉ]] || Буч Мур || „Walking the Streets in the Rain“ || [[Англиски јазик|Англиски]] || 6 || 11 |- | 05 || {{знаме|Германија}} || [[NDR]] || Ула Визнер || „Paradies, wo bist du?“ || [[Германски јазик|Германски]] || 15 || 0 |- | 06 || {{знаме|Австрија}} || [[ORF]] || Удо Јиргенс || „Sag ihr, ich lass sie grüßen“ || [[Германски јазик|Германски]] || 4 || 16 |- | 07 || {{знаме|Норвешка}} || [[NRK]] || Кирсти Спарбое || „Karusell“ || [[Норвешки јазик|Норвешки]] || 13 || 1 |- | 08 || {{знаме|Белгија}} || [[BRT]] || Лиз Марке || „Als het weer lente is“ || [[Холандски јазик|Холандски]] || 15 || 0 |- | 09 || {{знаме|Монако}} || [[TMC]] || Маржори Ноел || „Va dire à l'amour“ || [[Француски јазик|Француски]] || 9 || 7 |- | 10 || {{знаме|Шведска}} || [[SR]] || Ингвар Виксел || „Absent Friend“ || [[Англиски јазик|Англиски]] || 10 || 6 |- | 11 || {{знаме|Франција}} || [[ORTF]] || Ги Мардел || „N'avoue jamais“ || [[Француски јазик|Француски]] || 3 || 22 |- | 12 || {{знаме|Португалија}} || [[RTP]] || Симоне де Оливеира || „Sol de inverno“ || [[Португалски јазик|Португалски]] || 13 || 1 |- | 13 || {{знаме|Италија}} || [[RAI]] || Боби Соло || „Se piangi, se ridi“ || [[Италијански јазик|Италијански]] || 5 || 15 |- | 14 || {{знаме|Данска}} || [[DR]] || Биргит Бриел || „For din skyld“ || [[Дански јазик|Дански]] || 7 || 10 |- | 15 || {{знаме|Луксембург}} || [[CLT]] || [[Франс Гал]] || „[[Poupée de cire, poupée de son]]“ || [[Француски јазик|Француски]] || 1 || 32 |- | 16 || {{знаме|Финска}} || [[Yle]] || Виктор Клименко || „Aurinko laskee länteen“ || [[Фински јазик|Фински]] || 15 || 0 |- | 17 || {{знаме|Југославија}} || [[ЈРТ]] || Вице Вуков || „Čežnja“ || [[Хрватски јазик|Хрватскосрпски]] || 12 || 2 |- | 18 || {{знаме|Швајцарија}} || [[SRG SSR]] || Јована || „Non, à jamais sans toi“ || [[Француски јазик|Француски]] || 8 || 8 |} == Поврзано == * [[Евровизија|Избор за песна на Евровизија]] == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.eurovision.tv www.eurovision.tv] [[Категорија:Избор за песна на Евровизија по година]] [[Категорија:1965 година во Италија]] {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Италијанска музика]] [[Категорија:Неапол]] [[Категорија:Музиката во 1965 година]] mowv1581b963sy2u5xgolva5lj2zmwh 0 1181999 5628492 5621844 2026-09-14T11:12:45Z MacedonianBoy 2538 /* Видови на документирање */ 5628492 wikitext text/x-wiki {{Лингвистика}} '''Јазично документирање''' — процес преку кој еден јазик се документира од [[Лингвистика|јазична гледна точка]]. Целта на документирањето е да даде разбирлив запис на јазичните пракси кои се карактеристични за една зададена говорна заедница.<ref>"Documentary and descriptive linguistics", Nikolaus P. Himmelmann (1998). ''[[Linguistics (journal)|Linguistics]]'' 36:166. Berlin: de Gruyter.</ref><ref>Gippert, Jost, Nikolaus P. Himmelmann, Ulrike Mosel (eds.), 2006. ''Essentials of Language Documentation''. Berlin: Mouton - de Gruyter</ref><ref>Woodbury, Anthony. 2003. Defining Language documentation in Peter K. Austin (ed.) ''Language Documentation and Description'', Vol 1, 35-51. SOAS.</ref> Јазичното документирање се стреми да создаде детален преглед на една говорна заедница, како за целите на понатамошно изучување на јазикот така и за можно [[јазично оживување]]. Документирањето исто така дава цврсти основи за јазична анализа бидејќи преку овој процес се создаваат материјали кои може да бидат цитирани. == Методологија== {{Главна|Методологија на јазично документирање}} Јазичното документирање се врши со помош на различни алатки и методи. Најчести алатки за документирање на еден јазик се снимањето аудио-записи, транскрипција на говорот, анотација и анализа, превод на јазикот кој е во подоминантна употреба, архивирање и дисеминација. Клучно во овој процес е создавањето на квалитетни снимки при јазичниот опис. Материјалите може да бидат архивирани, но не сите материјали се подеднакво практични за раководење и не сите се подеднакво достапни за корисниците.<ref>[http://www.gial.edu/images/theses/Chang_Debbie-thesis.pdf Chang, Debbie. 2011. TAPS: Checklist for Responsible Archiving of Digital Language Resources] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130617120932/http://www.gial.edu/images/theses/Chang_Debbie-thesis.pdf |date=2013-06-17 }}. MA thesis: Graduate Institute of Applied Linguistics.</ref> Јазичното документирање е проследено со јазичен опис, чија главна задача е да се опише јазикот и нековиот систем на структури и правила во вид на издадена граматика и речник. При самото документирање на јазикот јазичарот се служи со записи и транскрипти зададени од страна на говорници чиј мајчин јазик е јазикот кој треба да се документира. Денес постојат и дигитални архиви за ваквите документи, како на пример AILLA or PARADISEC. ==Видови на документирање== Јазичниот опис може да се одвива на повеќе дела, во зависност од видов на материјалот. Така на пример има опис врз основа на: * [[фонетика]] * [[фонологија]] * [[морфологија (лингвистика)|морфологија]] * [[синтакса]] * [[семантика]] * [[историска лингвистика]] * [[прагматика (лингвистика)|прагматика]] * [[стилистика]] * [[паремиографија]] == Поврзани области == Сродни јазични области на документирањето се: * [[описна лингвистика]] * [[правопис]] * [[лексикографија]] * [[етимологија]] * [[антрополошка лингвистика]] ==Наводи== {{Reflist}} == Надворешни врски == *''[http://au.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0631233067.html Зборови што умираат] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100508060603/http://au.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0631233067.html |date=2010-05-08 }}'' (2009), од Николас Иванс, за тоа што се губи кога ќе изумре еден јазик, на англиски. *[http://www.rnld.org/ Resource Network for Linguistic Diversity] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150315144039/http://www.rnld.org/ |date=2015-03-15 }} *[http://www.mpi.nl/DOBES/dobesprogramme/ DOBES Документирање на загрозени јазици] [[Категорија:Јазично документирање]] b3noq2lbe78rm84agex1os0xf3lbx28 5628493 5628492 2026-09-14T11:13:42Z MacedonianBoy 2538 /* Видови на документирање */ 5628493 wikitext text/x-wiki {{Лингвистика}} '''Јазично документирање''' — процес преку кој еден јазик се документира од [[Лингвистика|јазична гледна точка]]. Целта на документирањето е да даде разбирлив запис на јазичните пракси кои се карактеристични за една зададена говорна заедница.<ref>"Documentary and descriptive linguistics", Nikolaus P. Himmelmann (1998). ''[[Linguistics (journal)|Linguistics]]'' 36:166. Berlin: de Gruyter.</ref><ref>Gippert, Jost, Nikolaus P. Himmelmann, Ulrike Mosel (eds.), 2006. ''Essentials of Language Documentation''. Berlin: Mouton - de Gruyter</ref><ref>Woodbury, Anthony. 2003. Defining Language documentation in Peter K. Austin (ed.) ''Language Documentation and Description'', Vol 1, 35-51. SOAS.</ref> Јазичното документирање се стреми да создаде детален преглед на една говорна заедница, како за целите на понатамошно изучување на јазикот така и за можно [[јазично оживување]]. Документирањето исто така дава цврсти основи за јазична анализа бидејќи преку овој процес се создаваат материјали кои може да бидат цитирани. == Методологија== {{Главна|Методологија на јазично документирање}} Јазичното документирање се врши со помош на различни алатки и методи. Најчести алатки за документирање на еден јазик се снимањето аудио-записи, транскрипција на говорот, анотација и анализа, превод на јазикот кој е во подоминантна употреба, архивирање и дисеминација. Клучно во овој процес е создавањето на квалитетни снимки при јазичниот опис. Материјалите може да бидат архивирани, но не сите материјали се подеднакво практични за раководење и не сите се подеднакво достапни за корисниците.<ref>[http://www.gial.edu/images/theses/Chang_Debbie-thesis.pdf Chang, Debbie. 2011. TAPS: Checklist for Responsible Archiving of Digital Language Resources] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130617120932/http://www.gial.edu/images/theses/Chang_Debbie-thesis.pdf |date=2013-06-17 }}. MA thesis: Graduate Institute of Applied Linguistics.</ref> Јазичното документирање е проследено со јазичен опис, чија главна задача е да се опише јазикот и нековиот систем на структури и правила во вид на издадена граматика и речник. При самото документирање на јазикот јазичарот се служи со записи и транскрипти зададени од страна на говорници чиј мајчин јазик е јазикот кој треба да се документира. Денес постојат и дигитални архиви за ваквите документи, како на пример AILLA or PARADISEC. ==Видови на документирање== Јазичниот опис може да се одвива на повеќе дела, во зависност од видов на материјалот. Така на пример има опис врз основа на: * [[фонетика]] * [[фонологија]] * [[морфологија (лингвистика)|морфологија]] * [[синтакса]] * [[семантика]] * [[историска лингвистика]] * [[прагматика]] * [[стилистика]] * [[паремиографија]] == Поврзани области == Сродни јазични области на документирањето се: * [[описна лингвистика]] * [[правопис]] * [[лексикографија]] * [[етимологија]] * [[антрополошка лингвистика]] ==Наводи== {{Reflist}} == Надворешни врски == *''[http://au.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0631233067.html Зборови што умираат] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100508060603/http://au.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0631233067.html |date=2010-05-08 }}'' (2009), од Николас Иванс, за тоа што се губи кога ќе изумре еден јазик, на англиски. *[http://www.rnld.org/ Resource Network for Linguistic Diversity] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150315144039/http://www.rnld.org/ |date=2015-03-15 }} *[http://www.mpi.nl/DOBES/dobesprogramme/ DOBES Документирање на загрозени јазици] [[Категорија:Јазично документирање]] 61r5uxvb7lz8a9aimljh38vv85wqcmm 1 1182197 5628161 3634238 2026-09-13T14:52:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Магистрална мрежа]] 5628161 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Магистрална мрежа]] e2byno88eydke6a6fi1w7h98ihdkfrp 0 1192377 5628345 5107216 2026-09-13T20:30:14Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5628345 wikitext text/x-wiki '''Народна библиотека на Србија ''' — [[национална библиотека]] на [[Србија]]. == Историја == [[Податотека:National_Library_of_Serbia,_Belgrade.jpg|мини|286x286px|Народна библиотека на Србија ]] [[Податотека:Serbian-Crown-hotel.jpg|мини|Хотелот "Српска круна" (зграда на библиотеката во периодот 1946-67) |252x252пкс]] Народната библиотека на Србија е основана во 1832 година во книжарницата на [[Глигорие Возаровиќ]]. Почетниот фонд го превеле книгите подарени од Возаровиќ и другите српски културни работници. Библиотеката е основоположена на 28 февруари 1832 година кога [[Димитрие Давидовиќ]] му испратил писмо на кнез [[Милош Обреновиќ I|Милош]] за уредување на библиотеката. Во ноември истата година, кнезот Милош наредил да од секоја печатена книга по еден примерок се дава на библиотеката. На тој начин е поставена институција на задолжителен примерок. Од 2002 година Народната библиотека на Србија, тој ден го слави како ден на основање. Според истражувањата на [[Дејан Ристиќ]], објавени во книгата "[[Куќата на несогориви зборови]]" библиотеката е основана на 12 јули 1838 година во [[Крагуевац]], а следната година е префрлена во [[Белград]].<ref>[http://www.blic.rs/riznica/dokumenti-bombardovanjem-narodne-biblioteke-su-hteli-da-unista-nas-kulturni-kod/etl1s1r Бомбардовањем Народне библиотеке су хтели да уништа наш културни код („Блиц”, 26. децембар 2016)]</ref> Напредок во работата на Народната библиотека започнува од 1853 година, кога, по наредба на кнез Милош, професијата државен библиотекар е ставена во ранг на професор на Големо училиште. Во времето кога [[Јанко Шафарик]] бил библиотекар (1861-1869&nbsp;г.), библиотеката била префрлена во зградата на Капетан Мишо и тука останала до [[Прва светска војна|Првата светска војна]].<ref name="180g">[http://www.politika.rs/rubrike/Drustvo/Narodna-biblioteka-Srbije-obelezava-180-godina-postojanja.sr.html Народна библиотека Србије обележава 180 година постојања („Политика“, 27 февруари 2012)], Посетено на 15 април 2013.</ref> Со почетокот на Првата светска војна, еден дел од оштетените изданија, особено старите ракописни книги, биле евакуирани од библиотеката и спакувани во воз. За време на војната, еден дел од овие книги исчезнал и подоцна бил вратен, а дел од книгите до ден денес не се вратени.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://mojenovosti.com/lat/index.php?option=btg_novosti&idnovost=111966&Odiseja-srbskih-rukopisnih-knjiga |title=Одисеја српских рукописних књига (3 август 2015) |accessdate=2018-03-21 |archive-date=2023-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403193510/https://mojenovosti.com/lat/index.php?option=btg_novosti&idnovost=111966&Odiseja-srbskih-rukopisnih-knjiga |url-status=dead }}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница |url=http://vesti.krstarica.com/kultura/izlozba-put-knjiga-1914-1915-2015-u-nbs/ |title=Изложба „Пут књига 1914/1915-2015“ у НБС (15 мај 2015) |accessdate=2018-03-21 |archive-date=2015-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150815211455/http://vesti.krstarica.com/kultura/izlozba-put-knjiga-1914-1915-2015-u-nbs/ |url-status=dead }}</ref> Во Првата светска војна, библиотеката останала без своите простории, така да во 1920-тите години таа била преселена во зградата на "Картонажа на Милан Вапе", на Косачиќев венец, која била откупена за потреби на библиотеката.<ref name="3veka">[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:422274-Tri-veka-burne-istorije-Narodne-biblioteke-Srbije Три века бурне историје Народне библиотеке Србије („Вечерње новости“, 1 март 2013)], Посетено на 15 април 2013.</ref> Библиотеката останала во оваа зграда сè до 6 април 1941 година, кога била погодена при [[Бомбардирање на Белград во 1941 година|бомбардирањето на Белград]], при што бил уништен голем дел од фондот на книгите.<ref>[http://www.politika.rs/scc/clanak/352400/Hitler-je-naredio-prvo-unistiti-Narodnu-biblioteku Хитлер је наредио: прво уништити Народну библиотеку („Политика”, 3 април 2016)]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=bjueuECXy9Q Сећање из пепела (документарни филм)]</ref> Бил уништен книжен фонд од околу 500,000 книги, збирка од 1424 [[Кирилица|кирилични]] ракописи и повелби од 12-17 век, картографски и графички збирки од 1500 броеви, колекција на 4000 часописи, 1800 наслови на весници, важна збирка на турски документи за Србија која не била доволно проучена, [[Инкунабула|инкунабули]] и стари печатени книги, како и севкупната кореспонденција меѓу значајните дејци од културната и политичката историја на Србија и Југославија ([[Лукијан Мушицки]], [[Вук Стефановиќ Караџиќ|Вук Караџиќ]], [[Ѓуро Даничиќ]], [[Павел Шафарик]]<ref>[http://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=272&yyyy=2013&mm=04&dd=06&nav_id=702390 Дан када је бомбардована библиотека (Б92, 6 април 2013)]</ref>). Покрај тоа, исчезнале сите инвентари и каталози. Од старите збирки на ракописи сочуван е само еден ракопис, кој во дадениот момент не бил во библиотеката.<ref name="rukz">[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:422289-Rukopisna-zbirka-NBS-ima-320-tematski-raznovrsnih-jedinica Рукописна збирка НБС има 320 тематских разновидних јединица („Вечерње новости“, 3 март 2013)], Посетено на 15 април 2013.</ref> Некои од ракописите кои биле чувани или сѐ уште се чуваат во Народната библиотека се: [[Летопис на попот Дукљанин]] (белградски ракопис), [[Николско евангелие]], [[Минхенски псалтир]], [[Кириличен Рампацетов буквар]] од 1597 година и други. Најстариот ракопис е [[Белградскиот паримејник]] од 13 век. Во април 1946 година библиотеката била преселена во зградата на некогашниот хотел "Српска круна", на крајот на улицата Кнез Михаилова, а во истата зграда се наоѓала и градската Библиотека на Белград. По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], фондот на Народната библиотека значително е дополнет со книги-подароци и легати на [[Милан Ракиќ]], [[Милош Црњански]], [[Десанка Максимовиќ]], [[Тихомир Ѓорѓевиќ]], Љубица и Даница Јанковиќ, [[Љубомир Мициќ]], [[Љубица Цуца Сокиќ]] и други.<ref>[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:413879-Narodnoj-biblioteci-darovali-neprocenjivo-blago Народној библиотеци даровали непроцењиво благо („Вечерње новости“, 9. јануар 2013)], Посетено на 15 април 2013.</ref> Камен-темелник за новата намеска зграда со површина од 24,000 квадратни метри на Народната библиотека на Србија свечено бил поставен на 20 октомври 1966 година, а истата била завршена шест години подоцна, во 1972 година. Преселбата во новата зграда започнала во мај 1972 година, а новата зграда на Народната библиотека на Врачар била свечено отворена на 6 април 1973 година.<ref>[http://digitalna.nb.rs/sf/NBS/Notna_Gradja/muzicki_rukopisi/kompozicije_posvecene_otvaranju_zgrade_NBS Композиције посвећене отворању зграде НБС (6 април 2016)]</ref> Зградата била проектирана од страна на архитектот [[Иво Куртовиќ]]<ref>[http://www.rastko.rs/isk/isk_16_c.html Projekat Rastko: Istorija srpske kulture], Посетено на 28 март 2013.</ref> и се вбројува во споменици на културата. Прв странски државник, кој го посетил новото здание на Народната библиотека на Србија бил германскиот канцелар [[Вили Брант]], кој бил во службена посета на [[СФР Југославија]] од 15. до 19 април 1973 година и во таа прилика и подарил на библиотеката неколку книги. Познатиот француски писател [[Андре Малро]] и подарил на библиотеката ракопис од своето дело "Глава опсидијана" во 1975 година. Сѐ до 2002 година, 6 април бил одбележуван како Ден на библиотеката, но од тогаш како Ден на библиотеката се одбележува 28 февруари - датумот кога во 1832 година била основана Народната библиотека. Од 2013 година, 28 февруари се одбележува и како Национален ден на книгата. Од 2002 година, датумот 6 април е прогласен за Ден на сеќавање на страдањето на библиотеката во априлскиот напад од Втората светска војна. Ентериерот на зградата бил обновуван три години и свечено бил пуштен на 24 мај 2011 година.<ref>[http://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=1087&yyyy=2011&mm=05&dd=24&nav_id=514172 Обновљена Народна библиотека („Б92“, 24 мај 2011)], Посетено на 15 април 2013.</ref> Реконструкцијата траела од октомври 2007 до мај 2011 година, а државата за таа цел одвоила 4,3 милиони евра.<ref>[http://www.politika.rs/rubrike/Kultura/Biblioteka-uskoro-otvara-vrata.sr.html После четири године отвора се Народна библиотека („Политика“, 30 август 2011)], Посетено на 15 април 2013.</ref> Биле обновени 6000 квадратни метри простор, а преостанатите 18000 квадратни метри, во кои биле сместени депоата со книги не бил обновен.<ref>[http://www.novosti.rs/vesti/kultura.71.html:391163-Narodna-biblioteka-Srbije-Umesto-u-knjige-ulagali-u-kafice Народна библиотека Србије: Уместо у књиге улагали у кафиће („Вечерње новости“, 2 август 2012)], Посетено на 15 април 2013.</ref> Во текот на 2014 година завршена е обновувањето на трезорот на Одделението за археографија и фототека во кое се чуваат ракописи и стари книги.<ref>[http://www.politika.rs/rubrike/Kultura/Dobra-zastita-za-najstarije-knjige.sr.html Добра заштита за најстарије књиге („Политика“, 28 февруари 2014)]</ref> == Соработка == Библиотеката на 26 април 2012 година потпишала Протокол за соработка со Народната и универзитетска библиотека на [[Република Српска]], како гаранција за зачувување на единственоста на српскиот духовен и културен простор.<ref name="НУБ РС и Народна библитека Србије јачају сарадњу">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=60463|title=НУБ РС и Народна библитека Србије јачају сарадњу|date=26 април 2012|publisher=Радио-телевизија Републике Српске|language=sr|accessdate=27 април 2012}}</ref> Со овој протокол утврдено е дека двете библиотеки ќе си ги подаруваат меѓусебно сите публикации и дека заедно ќе учествуваат во национални и меѓународни проекти. == Управници == Управници на Народната библиотека биле:{{Столбови-список|2|* 1853—1856. - [[Филип Николиќ]] (1830—1867) * 1856—1859. - [[Ѓуро Даничиќ]] (1825—1882) * 1861—1869. - [[Јанко Шафарик]] (1814—1876) * 1869—1874. - [[Стојан Новаковиќ]] (1842—1915) * од 1875. - [[Јован Бошковиќ]] (1834—1892) * 1880—1886. - [[Ниќифор Дучиќ]] (1832—1900) * од 1886. - [[Милан Милиќевиќ]] (1831—1908) * до 1900. - [[Драгиша Станојевиќ]] (1844—1918) * 1900—1901. - [[Стојан Протиќ]] (1857—1923) * 1901—1903. - [[Љубомир Јовановиќ]] (1865—1928) * 1903—1927. - [[Јован Томиќ]] (1869—1932) * 1927—1935. - [[Милош Зечевиќ]] (1880—1955) * 1935—1941. - [[Драгослав Илиќ]] (1889—1973) * 1941—1945. - [[Ѓорѓе Радојчиќ]] (1905—1970) * 1945—1960. - [[Душан Милачиќ]] (1892—1979) * 1960—1965. - [[Чедомир Миндеровиќ]] (1912—1966) * 1965—1968. - [[Милорад Паниќ-Суреп]] (1912—1968) * 1968—1977. - [[Светислав Ѓуриќ]] (1919—2004) * 1977—1979. - [[Владимир Стевановиќ]] (1930—1979) * 1980—1983. - [[Васо Милинчевиќ]] (1928) * 1983—1988. - [[Милан Милутиновиќ]] (1942) * 1988—2001. - [[Миломир Петровиќ]] (1934) * 2001—2012. - [[Сретен Угричиќ]] (1961) * 2012-2014. - [[Дејан Ристиќ]] (1972) * 2014-2015. - [[Светлана Јанчиќ]] (1948) * од 2015. - [[Ласло Блашковиќ]] (1966) }} [[Податотека:Panorama_svetosavskog_trga.jpg|центар|мини|1016x1016px|Панорама на светосавскиот плоштад: Храмот Света Сава, споменикот на Караѓорѓе и Нардоната библиотека.]] == Поврзано == * [[KoBSON]] * [[Градска библиотека на Белград]] * [[Нацистичко спалување на книги|Нацистичкото спалување на книги]] * [[Библиотеки на Белград во Втората светска војна|Библиотеките на Белград во Втората светска војна]] == Наводи == {{reflist}} == Надворешни врски == * [http://www.nb.rs Официјално мрежно место ] ''www.nb.rs'' (српски) (англиски) * [http://digitalna.nb.rs Дигитална Народна библиотека на Србија] * [http://velikirat.nb.rs/ Дигитална библиотека на Големата војна] * [http://www.nb.rs/collections/index.php?id=1935 Хронологија на 200 години библиотекарство во Србија] *[http://nb.rs/events/event.php?id=19200 Сеќавање на 6 април 1941 година.] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111019002033/http://nb.rs/events/event.php?id=19200 |date=2011-10-19 }} * [https://web.archive.org/web/20080502235004/http://zidnisatovi.com/newsdesk_info.php?newsPath=11&newsdesk_id=21 Белградска читална] * [http://www.novosti.rs/dodatni_sadrzaj/feljtoni.120.html?item_id=725 Столбот на српската ученост ("Вечерни новости", колумна 18-24 јуни 2010)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100703061556/http://www.novosti.rs/dodatni_sadrzaj/feljtoni.120.html?item_id=725 |date=2010-07-03 }} * [http://www.newsweek.rs/kultura/71749-newsweek-o-rusenju-narodne-biblioteke-srbije-reci-koje-ne-gore.html?page=2 За рушење на Народната библиотека на Србија - зборови кои не горат (2 април 2016 година)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160407201233/http://www.newsweek.rs/kultura/71749-newsweek-o-rusenju-narodne-biblioteke-srbije-reci-koje-ne-gore.html?page=2 |date=2016-04-07 }} * [http://www.nedeljnik.rs/velike-price/portalnews/nepoznato-o-bombardovanju-narodne-biblioteke-srbije-noc-kada-je-gorelo-srpsko-secanje/ Непознато за бомбардирањето на Народната библиотека на Србија: Денот кога горело српското наследство] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20170715220909/http://www.nedeljnik.rs/velike-price/portalnews/nepoznato-o-bombardovanju-narodne-biblioteke-srbije-noc-kada-je-gorelo-srpsko-secanje |date=2017-07-15 }}, Зорица Марковиќ, Неделен весник, 28 февруари 2017. {{Национални библиотеки во Европа}} [[Категорија:Бибилиотеки во Белград]] [[Категорија:Згради и градби во Белград]] [[Категорија:Национални библиотеки]] a3b5t3d20izmoa60yxj0j4754pvfamg 0 1201180 5628094 5150932 2026-09-13T11:59:19Z Македонец 313 /* Историја */ 5628094 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | Name = Последен Удар | Img = Последен удар.png | Img_capt = | Img_size = 250 | Landscape = | Background = group_or_band | Alias = | Origin = [[Скопје]], [[Република Македонија|Македонија]] | Genre = [[панк рок]], ои панк, стрит панк | Years_active = (2018 прв настап) 2017–денес | Label = | Associated_acts = | URL = | Current_members = Григориј Јовановски (вокал)<br /> Владимир Соколовски (гитара)<br /> Горан Стојанов (гитара) <br /> Димитар Апостоловски (тапани) <br /> Андреј Торбаков (бас-гитара) <br /> | Past_members = Ерик Шутуш (бас-гитара) | Notable_instruments = }} '''Последен Удар''' — македонска [[панк рок]], ои и стрит панк музичка група од [[Скопје]]. ==Историја== Првите почетоци на групата датираат од летото [[2017]] година, кога се започнува со проби и создавање на првите песни и делови од песни. Кон крајот на есента [[2017]] и почетокот на [[2018]] година се комплетира конечниот и сегашен состав на членови на групата по што на почетокот на [[Март]] [[2018]] бендот го има својот прв самостоен настап во [[Скопје]], при што во истиот месец остварува и втор настап во рамки на Пролетниот Урбан Денс Фестивал во [[Скопје]] заедно со [[Ритам Нереда]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://eventi.mk/skopje/nastan/ritam-nereda-talamasca-tryambaka-blisargon-urban-spring-fest/|title=Ritam Nereda, Talamasca,Tryambaka,Blisargon – Urban Spring Fest|last=|first=|date=|work=Евенти|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=29 мај 2018}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Во средината јуни одржуваат промоција на своето прво снимено EP со 5 песни на компакт диск, а во текот на летото одржуваат серија настапи и тоа свирки на: доделувањето на Македонските алтернативни награди (МАН) на Школка во Градскиот парк во [[Скопје]], свирка на брод на [[Охридско Езеро|Охридското Езеро]] во рамки на „United Along the Lake 2“ фестивалот, настап на [[Д Фестивал]] во [[Дојран]] и настап на Пивскиот фестивал во Ладовица, [[Србија]]. На [[24 август]] [[2019]], Последен Удар го издаваат својот прв студиски албум насловен „Не сме како вас“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://netpress.com.mk/posleden-udar-go-promovirashe-svo-ot-prv-album/|title=„Последен удар“ го промовираше својот прв албум|last=|first=|date=26 август 2019|work=Нетпрес|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=26 август 2019}}</ref>, за што се одржала слушачка промоција на платото пред Младинскиот културен центар (МКЦ) во [[Скопје]]. Албумот содржи 10 песни од кои 9 на [[македонски јазик|македонски]] и 1 на [[англиски јазик]], снимени во студиото „1060“ во Скопје. Успешната година, бендот ја завршува со настап на петтото издание на фестивалот „Востание“ во МКЦ, на крајот на декември [[2019]] година. По сеопштиот застој во секојдневното општествено живеење и свирки и настани на музичката сцена поради светската пандемија од корона вирус, Последен Удар продолжува со настапи одржувајќи свирка заедно со [[Лоши Деца]] во скопскиот клуб „Хавана“ кон крајот на септември [[2021]] година. Во април [[2023]] година го промовирале и својот втор студиски албум насловен „Сега и засекогаш“, при што летото истата година оствариле и негова промоција преку свирки во [[Куманово]], [[Охрид]] и есента на две свирки во [[Скопје]]. На почетокот на февруари [[2024]] оствариле и мала турнеја во соседна [[Србија]] со две одржани свирки во [[Белград]] и [[Смедеревска Паланка]]. Пролетта во [[2026]] повторно одржуваат турнеја со неколку свирки во [[Земун]], [[Ужице]] и [[Скопје]]. По целогодишна подготовка и снимање во студио на денот на независноста на [[Македонија]] [[8 септември]] [[2026]] го објавуваат видеоспотот за песната „[[Пиреј]]“ која е со певлива родољубива патриотска содржина посветена на [[Македонија]]<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=SXoQ9iEvi0U&list=RDSXoQ9iEvi0U&start_radio=1] - Видеоспотот за песната „Пиреј“</ref>, на што наидуваат на огромна позитивна прифатеност од македонската публика. Го негуваат звукот на [[панк рок]], ои и стрит панк како и делумни хардкор примеси со изразени гитарски солажи, бас-линии и тапани, а текстовите на песните се целосно на [[Македонски јазик|македонски јазик]] во духот на дружењето, животот на улицата, фудбалот, другарувањето со пиво и алкохол, како и теми и од секојдневното општествено живеење во [[Македонија]]. Музичко влијание црпат од англиските ои панк бендови како Cock Sparrer, Cockney Rejects, Macc Lads, SHAM 69, The Business, канадскиот Bishops Green и др. ==Дискографија== * [https://posledenudar.bandcamp.com/album/ep ЕP] (2018) - 5 песни * „Не сме како вас“ (2019) - 10 песни * „Сега и засекогаш“ (2023) - 10 песни == Галерија == <center> <gallery mode=packed heights=125px> File:Последен Удар (промоција на ЕП).jpg|Групна слика од промоцијата на EП (јуни 2018) File:Последен Удар (кочо).jpg|Групна слика на бендот File:Последен Удар (групна).jpg|Групна слика на бендот File:Последен Удар (проба).jpg|Групна слика на бендот File:Последен Удар - Posleden Udar - D Festival 2018 06.jpg|Последен Удар настапуваат на [[Д Фестивал]] 2018 File:Последен Удар - Posleden Udar - D Festival 2018 05.jpg|Последен Удар настапуваат на [[Д Фестивал]] 2018 File:Последен Удар - Posleden Udar - D Festival 2018 10.jpg|Настап на Последен Удар на [[Д Фестивал]] 2018 File:Последен Удар - Posleden Udar on D Festival 2018.jpg||Последен Удар настапуваат на [[Д Фестивал]] 2018 </gallery> </center> == Надворешни врски == *[https://www.facebook.com/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD-%D0%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80-214110775818058/- Последен Удар] - официјална facebook страна на бендот *[https://www.youtube.com/channel/UCenPrcLQRrH5b_8gVTjuEGQ Последен Удар] - официјален канал на YouTube (со снимки од настапи и студиски снимки на песни) == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Македонски панк рок групи]] [[Категорија:Појавено во 2018 година во Македонија]] sk0azmv99pnahsnqbvakcm3zaxv6md2 5628095 5628094 2026-09-13T12:00:11Z Македонец 313 /* Надворешни врски */ 5628095 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | Name = Последен Удар | Img = Последен удар.png | Img_capt = | Img_size = 250 | Landscape = | Background = group_or_band | Alias = | Origin = [[Скопје]], [[Република Македонија|Македонија]] | Genre = [[панк рок]], ои панк, стрит панк | Years_active = (2018 прв настап) 2017–денес | Label = | Associated_acts = | URL = | Current_members = Григориј Јовановски (вокал)<br /> Владимир Соколовски (гитара)<br /> Горан Стојанов (гитара) <br /> Димитар Апостоловски (тапани) <br /> Андреј Торбаков (бас-гитара) <br /> | Past_members = Ерик Шутуш (бас-гитара) | Notable_instruments = }} '''Последен Удар''' — македонска [[панк рок]], ои и стрит панк музичка група од [[Скопје]]. ==Историја== Првите почетоци на групата датираат од летото [[2017]] година, кога се започнува со проби и создавање на првите песни и делови од песни. Кон крајот на есента [[2017]] и почетокот на [[2018]] година се комплетира конечниот и сегашен состав на членови на групата по што на почетокот на [[Март]] [[2018]] бендот го има својот прв самостоен настап во [[Скопје]], при што во истиот месец остварува и втор настап во рамки на Пролетниот Урбан Денс Фестивал во [[Скопје]] заедно со [[Ритам Нереда]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://eventi.mk/skopje/nastan/ritam-nereda-talamasca-tryambaka-blisargon-urban-spring-fest/|title=Ritam Nereda, Talamasca,Tryambaka,Blisargon – Urban Spring Fest|last=|first=|date=|work=Евенти|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=29 мај 2018}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Во средината јуни одржуваат промоција на своето прво снимено EP со 5 песни на компакт диск, а во текот на летото одржуваат серија настапи и тоа свирки на: доделувањето на Македонските алтернативни награди (МАН) на Школка во Градскиот парк во [[Скопје]], свирка на брод на [[Охридско Езеро|Охридското Езеро]] во рамки на „United Along the Lake 2“ фестивалот, настап на [[Д Фестивал]] во [[Дојран]] и настап на Пивскиот фестивал во Ладовица, [[Србија]]. На [[24 август]] [[2019]], Последен Удар го издаваат својот прв студиски албум насловен „Не сме како вас“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://netpress.com.mk/posleden-udar-go-promovirashe-svo-ot-prv-album/|title=„Последен удар“ го промовираше својот прв албум|last=|first=|date=26 август 2019|work=Нетпрес|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=26 август 2019}}</ref>, за што се одржала слушачка промоција на платото пред Младинскиот културен центар (МКЦ) во [[Скопје]]. Албумот содржи 10 песни од кои 9 на [[македонски јазик|македонски]] и 1 на [[англиски јазик]], снимени во студиото „1060“ во Скопје. Успешната година, бендот ја завршува со настап на петтото издание на фестивалот „Востание“ во МКЦ, на крајот на декември [[2019]] година. По сеопштиот застој во секојдневното општествено живеење и свирки и настани на музичката сцена поради светската пандемија од корона вирус, Последен Удар продолжува со настапи одржувајќи свирка заедно со [[Лоши Деца]] во скопскиот клуб „Хавана“ кон крајот на септември [[2021]] година. Во април [[2023]] година го промовирале и својот втор студиски албум насловен „Сега и засекогаш“, при што летото истата година оствариле и негова промоција преку свирки во [[Куманово]], [[Охрид]] и есента на две свирки во [[Скопје]]. На почетокот на февруари [[2024]] оствариле и мала турнеја во соседна [[Србија]] со две одржани свирки во [[Белград]] и [[Смедеревска Паланка]]. Пролетта во [[2026]] повторно одржуваат турнеја со неколку свирки во [[Земун]], [[Ужице]] и [[Скопје]]. По целогодишна подготовка и снимање во студио на денот на независноста на [[Македонија]] [[8 септември]] [[2026]] го објавуваат видеоспотот за песната „[[Пиреј]]“ која е со певлива родољубива патриотска содржина посветена на [[Македонија]]<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=SXoQ9iEvi0U&list=RDSXoQ9iEvi0U&start_radio=1] - Видеоспотот за песната „Пиреј“</ref>, на што наидуваат на огромна позитивна прифатеност од македонската публика. Го негуваат звукот на [[панк рок]], ои и стрит панк како и делумни хардкор примеси со изразени гитарски солажи, бас-линии и тапани, а текстовите на песните се целосно на [[Македонски јазик|македонски јазик]] во духот на дружењето, животот на улицата, фудбалот, другарувањето со пиво и алкохол, како и теми и од секојдневното општествено живеење во [[Македонија]]. Музичко влијание црпат од англиските ои панк бендови како Cock Sparrer, Cockney Rejects, Macc Lads, SHAM 69, The Business, канадскиот Bishops Green и др. ==Дискографија== * [https://posledenudar.bandcamp.com/album/ep ЕP] (2018) - 5 песни * „Не сме како вас“ (2019) - 10 песни * „Сега и засекогаш“ (2023) - 10 песни == Галерија == <center> <gallery mode=packed heights=125px> File:Последен Удар (промоција на ЕП).jpg|Групна слика од промоцијата на EП (јуни 2018) File:Последен Удар (кочо).jpg|Групна слика на бендот File:Последен Удар (групна).jpg|Групна слика на бендот File:Последен Удар (проба).jpg|Групна слика на бендот File:Последен Удар - Posleden Udar - D Festival 2018 06.jpg|Последен Удар настапуваат на [[Д Фестивал]] 2018 File:Последен Удар - Posleden Udar - D Festival 2018 05.jpg|Последен Удар настапуваат на [[Д Фестивал]] 2018 File:Последен Удар - Posleden Udar - D Festival 2018 10.jpg|Настап на Последен Удар на [[Д Фестивал]] 2018 File:Последен Удар - Posleden Udar on D Festival 2018.jpg||Последен Удар настапуваат на [[Д Фестивал]] 2018 </gallery> </center> == Надворешни врски == *[https://www.facebook.com/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD-%D0%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80-214110775818058/- Последен Удар] - официјална facebook страна на бендот *[https://www.youtube.com/channel/UCenPrcLQRrH5b_8gVTjuEGQ Последен Удар] - официјален канал на YouTube (со снимки од настапи и студиски снимки на песни) *[https://www.youtube.com/watch?v=SXoQ9iEvi0U&list=RDSXoQ9iEvi0U&start_radio=1] - видео-записот за песната „Пиреј“ == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Македонски панк рок групи]] [[Категорија:Појавено во 2018 година во Македонија]] n57g4euzwicuwwnj06c51o20pex8b5w 5628096 5628095 2026-09-13T12:00:29Z Македонец 313 /* Надворешни врски */ 5628096 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | Name = Последен Удар | Img = Последен удар.png | Img_capt = | Img_size = 250 | Landscape = | Background = group_or_band | Alias = | Origin = [[Скопје]], [[Република Македонија|Македонија]] | Genre = [[панк рок]], ои панк, стрит панк | Years_active = (2018 прв настап) 2017–денес | Label = | Associated_acts = | URL = | Current_members = Григориј Јовановски (вокал)<br /> Владимир Соколовски (гитара)<br /> Горан Стојанов (гитара) <br /> Димитар Апостоловски (тапани) <br /> Андреј Торбаков (бас-гитара) <br /> | Past_members = Ерик Шутуш (бас-гитара) | Notable_instruments = }} '''Последен Удар''' — македонска [[панк рок]], ои и стрит панк музичка група од [[Скопје]]. ==Историја== Првите почетоци на групата датираат од летото [[2017]] година, кога се започнува со проби и создавање на првите песни и делови од песни. Кон крајот на есента [[2017]] и почетокот на [[2018]] година се комплетира конечниот и сегашен состав на членови на групата по што на почетокот на [[Март]] [[2018]] бендот го има својот прв самостоен настап во [[Скопје]], при што во истиот месец остварува и втор настап во рамки на Пролетниот Урбан Денс Фестивал во [[Скопје]] заедно со [[Ритам Нереда]]<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://eventi.mk/skopje/nastan/ritam-nereda-talamasca-tryambaka-blisargon-urban-spring-fest/|title=Ritam Nereda, Talamasca,Tryambaka,Blisargon – Urban Spring Fest|last=|first=|date=|work=Евенти|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=29 мај 2018}}{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Во средината јуни одржуваат промоција на своето прво снимено EP со 5 песни на компакт диск, а во текот на летото одржуваат серија настапи и тоа свирки на: доделувањето на Македонските алтернативни награди (МАН) на Школка во Градскиот парк во [[Скопје]], свирка на брод на [[Охридско Езеро|Охридското Езеро]] во рамки на „United Along the Lake 2“ фестивалот, настап на [[Д Фестивал]] во [[Дојран]] и настап на Пивскиот фестивал во Ладовица, [[Србија]]. На [[24 август]] [[2019]], Последен Удар го издаваат својот прв студиски албум насловен „Не сме како вас“<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://netpress.com.mk/posleden-udar-go-promovirashe-svo-ot-prv-album/|title=„Последен удар“ го промовираше својот прв албум|last=|first=|date=26 август 2019|work=Нетпрес|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=26 август 2019}}</ref>, за што се одржала слушачка промоција на платото пред Младинскиот културен центар (МКЦ) во [[Скопје]]. Албумот содржи 10 песни од кои 9 на [[македонски јазик|македонски]] и 1 на [[англиски јазик]], снимени во студиото „1060“ во Скопје. Успешната година, бендот ја завршува со настап на петтото издание на фестивалот „Востание“ во МКЦ, на крајот на декември [[2019]] година. По сеопштиот застој во секојдневното општествено живеење и свирки и настани на музичката сцена поради светската пандемија од корона вирус, Последен Удар продолжува со настапи одржувајќи свирка заедно со [[Лоши Деца]] во скопскиот клуб „Хавана“ кон крајот на септември [[2021]] година. Во април [[2023]] година го промовирале и својот втор студиски албум насловен „Сега и засекогаш“, при што летото истата година оствариле и негова промоција преку свирки во [[Куманово]], [[Охрид]] и есента на две свирки во [[Скопје]]. На почетокот на февруари [[2024]] оствариле и мала турнеја во соседна [[Србија]] со две одржани свирки во [[Белград]] и [[Смедеревска Паланка]]. Пролетта во [[2026]] повторно одржуваат турнеја со неколку свирки во [[Земун]], [[Ужице]] и [[Скопје]]. По целогодишна подготовка и снимање во студио на денот на независноста на [[Македонија]] [[8 септември]] [[2026]] го објавуваат видеоспотот за песната „[[Пиреј]]“ која е со певлива родољубива патриотска содржина посветена на [[Македонија]]<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=SXoQ9iEvi0U&list=RDSXoQ9iEvi0U&start_radio=1] - Видеоспотот за песната „Пиреј“</ref>, на што наидуваат на огромна позитивна прифатеност од македонската публика. Го негуваат звукот на [[панк рок]], ои и стрит панк како и делумни хардкор примеси со изразени гитарски солажи, бас-линии и тапани, а текстовите на песните се целосно на [[Македонски јазик|македонски јазик]] во духот на дружењето, животот на улицата, фудбалот, другарувањето со пиво и алкохол, како и теми и од секојдневното општествено живеење во [[Македонија]]. Музичко влијание црпат од англиските ои панк бендови како Cock Sparrer, Cockney Rejects, Macc Lads, SHAM 69, The Business, канадскиот Bishops Green и др. ==Дискографија== * [https://posledenudar.bandcamp.com/album/ep ЕP] (2018) - 5 песни * „Не сме како вас“ (2019) - 10 песни * „Сега и засекогаш“ (2023) - 10 песни == Галерија == <center> <gallery mode=packed heights=125px> File:Последен Удар (промоција на ЕП).jpg|Групна слика од промоцијата на EП (јуни 2018) File:Последен Удар (кочо).jpg|Групна слика на бендот File:Последен Удар (групна).jpg|Групна слика на бендот File:Последен Удар (проба).jpg|Групна слика на бендот File:Последен Удар - Posleden Udar - D Festival 2018 06.jpg|Последен Удар настапуваат на [[Д Фестивал]] 2018 File:Последен Удар - Posleden Udar - D Festival 2018 05.jpg|Последен Удар настапуваат на [[Д Фестивал]] 2018 File:Последен Удар - Posleden Udar - D Festival 2018 10.jpg|Настап на Последен Удар на [[Д Фестивал]] 2018 File:Последен Удар - Posleden Udar on D Festival 2018.jpg||Последен Удар настапуваат на [[Д Фестивал]] 2018 </gallery> </center> == Надворешни врски == *[https://www.facebook.com/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD-%D0%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80-214110775818058/- Последен Удар] - официјална facebook страна на бендот *[https://www.youtube.com/channel/UCenPrcLQRrH5b_8gVTjuEGQ Последен Удар] - официјален канал на YouTube (со снимки од настапи и студиски снимки на песни) *[https://www.youtube.com/watch?v=SXoQ9iEvi0U&list=RDSXoQ9iEvi0U&start_radio=1 - „Пиреј“] - видео-записот за песната „Пиреј“ == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Македонски панк рок групи]] [[Категорија:Појавено во 2018 година во Македонија]] kkcselxyw2d794jfoeltfgu2p5pdjmu 0 1203974 5628447 5575155 2026-09-14T09:19:07Z Bjankuloski06 332 [[ВП:КМ|КМ]]: [[Категорија:Универзитет за Аудиовизуелни Уметности ЕСРА]] → [[Категорија:Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА]] 5628447 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | наставка = а | име = Пируника Киселички | портрет = | рх = | опис = | роден-дата = {{роден на и возраст|df=yes|1996|8|8}} | роден-место = [[Скопје]], [[Македонија]] | националност = [[Македонија|Македонка]] | народност = [[Македонци|Македонка]] | познат = по улогите во: [[Македонски народни приказни (ТВ-серија)|Македонски народни приказни]]<br>[[Среќа во вреќа (серија)|Среќа во вреќа]]<br>[[Види ја ти неа]]<br>[[Бистра вода (серија)|Бистра вода]] | занимање = [[глумица]] | мајка = [[Дубравка Киселички]] | роднини = [[Снежана Киселичка]] (баба) }} '''Пируника Киселички''' ({{родена на|8|август|1996}}, Скопје) — [[Македонија|македонска]] театарска, филмска и телевизиска [[глумица]]. == Биографија == Пируника Киселички е родена во [[Скопје]] каде завршила основно и средно музичко образование, во [[ДМБУЦ „Илија Николовски-Луј“ - Скопје|ДМБУЦ „Илија Николовски Луј“]]. Студирала на приватниот Факултет за драмски уметности при [[Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА|ЕСРА]] во Скопје, во класата на [[професор]]от [[Мето Јовановски (глумец)|Мето Јовановски]]. Учествувала во претставите: * „''Мама миа''“ - мјузикл во режија на [[Наташа Поплавска]]<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://mnt.mk/mk/pretstavi/mama-mia |title=За претставата на официјалната страница на МНТ |accessdate=2018-07-09 |archive-date=2018-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180602232119/http://mnt.mk/mk/pretstavi/mama-mia |url-status=dead }}</ref> * „''Галеб''“ - драма во режија на [[Мето Јовановски (глумец)|Мето Јовановски]]. Член е на патувачкиот Театар „Колозов“ со изиграни над триста претстави низ [[Македонија]], како „Љубопитната принцеза“,<ref>[https://time.mk/nastani/fc64259c92 Најава на time.mk]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> „Убавицата и ѕверот“, „Волшебната шума“, и други. Вршела сихронизација, на турски телевизиски серии за [[Сител|Сител Телевизија]] == Филмографија == * „Аларм“ (2014) - краткометражен филм во режија на Теа Беговска * „Роденден“ (2016) - краткометражен филм на [[Косара Митиќ]] * „[[Кога денот немаше име]]“ (2017) - долгометражен филм во режија на [[Теона Стругар Митевска]] * „[[Види ја ти неа]]“ (2017) - краткометражен филм во режија на [[Горан Столевски]] * „[[Мејкинг оф (филм) |Мејкинг оф]]“ (2018) - долгометражен филм во режија на [[Кузман Кузмановски]] * „Бесценета“ (2022) - долгометражен филм во режија на [[Дејан Јованов]] * „Божиќна елка“ (2023) - филм во режија на [[Мето Јовановски (глумец)|Мето Јовановски]] * „[[Утре наутро (филм)|Утре наутро]]" (2025) - филм во режија на [[Јани Бојаџи]] '''ТВ-серии''' * „[[Македонски стари приказни]]“ (2015-2017) - телевизиска серија во режија на [[Владо Дојчиновски]] * „[[Среќа во вреќа (серија)|Среќа во вреќа]]“ (2017) телевизиска серија во режија на Троика студио * „[[Преспав]]“ (2019) телевизиска серија во режија на [[Игор Иванов-Изи]] * „[[Бистра вода (серија)|Бистра вода]]“ (2022-2023) - телевизиска серија во режија на [[Јани Бојаџи]] * „[[Македонски стари приказни]]“ (2023-2025) - телевизиска серија во режија на [[Владо Дојчиновски]] * „[[Утре наутро (серија)|Утре наутро]]“ (2026) - телевизиска серија во режија на [[Јани Бојаџи]] * „[[Враќање во иднината (ТВ-серија)|Враќање во иднината]]" (2026) - телевизиска серија во режија ма [[Владо Дојчиновски]] == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Киселички, Пируника}} [[Категорија:Глумици од Скопје]] [[Категорија:Македонски театарски глумци]] [[Категорија:Македонски филмски глумци]] [[Категорија:Македонски телевизиски глумци]] [[Категорија:Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА]] p79fno62puotao2grmdvwjvgwrvz5u3 0 1207118 5628113 3772854 2026-09-13T14:44:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Вардли Хол]] 5628113 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Вардли Хол]] pfufsi9f2jd4x5kj2bwouxsqhlnozdk 1 1207119 5628142 3772856 2026-09-13T14:49:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Вардли Хол]] 5628142 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Вардли Хол]] 6q4fns7upnwc2d9b6so28o5yqoqj46o 0 1215170 5628290 4673183 2026-09-13T18:03:34Z Македонец 313 /* */ 5628290 wikitext text/x-wiki :За музичкиот албум насловен Trendkill на групата Pantera видете [[Trendkill (музички албум на Pantera)]] {{Infobox musical artist | Name = Trendkill | Img = Trendkill во Струга.jpg | Img_capt = Trendkill настапуваат на фестивалот DreamOn во Струга (јули 2017) | Img_size = 250 | Landscape = | Background = group_or_band | Alias = | Origin = [[Скопје]], [[Македонија]] | Genre = [[Хардкор панк|Хард кор]], [[Треш метал|(треш) метал - кор]] | Years_active = 2012–денес | Label = Diehard Records | Associated_acts = [[Hardfaced]] | URL = | Current_members = Калин Марковиќ - Масниот (вокал)<br />Дамјан Јанев (гитара)<br />Симеон Јанев (тапани)<br />Јован Чифлигароски (бас гитара) | Past_members = Дамјан Стефановски (вокал)<br />Милош Дејановиќ (бас гитара)<br /> Никола Силјаноски (бас гитара) | Notable_instruments = }} '''Trendkill''' (македонски изговор: '''Трендкил''') е [[Македонија|македонска]] музичка група од [[Скопје]], основана во [[2012]] година. Нивната музика е од жанрот [[Хардкор панк|хард кор]] со големи примеси од [[треш метал]], односно метал кор, а песните се на [[македонски јазик|македонски]] и [[англиски јазик]]. ==Биогафија== Почетоците на групата датираат од [[2012]] година, кога браќата Дамјан и Симеон Јаневи заедно со басистот Милош Дејановиќ, со кого Дамјан Јанев заедно свирел во бендот Serpentine Fire, започнуваат со заедничко свирење и правење на песни. Во групата како вокал се приклучува Дамјан Стефановски со кого започнуваат да ги прават првите песни на македонски и англиски јазик и првите свирки, меѓу кои првата е кон крајот на мај 2012 на познатата сцена - Школка во [[Градски парк (Скопје)|Градскиот парк]] на прославата на освоената титула на [[ФК Вардар]]. Во пролетта 2014 година излегува првото EP со 4 песни насловено како ''Nothing to prove''<ref name="Encyclopaedia Metallum">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.metal-archives.com/bands/Trendkill/3540392619|title=Trendkill - Encyclopaedia Metallum: The Metal Archives|last=Jensen|first=Krister|date=3 март 2015|work=Encyclopaedia Metallum: The Metal Archives|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=14 јануари 2019}}</ref>. Првиот албум насловен ''Colors of self'' на кој се наоѓаат 10 песни излегува во 2015 година. Во 2016 година во бендот се приклучуваат нови членови: Калин Марковиќ кој претходно бил вокал на [[Furion]] и Никола Силјаноски на бас гитара, откако Дамјан Стефановски и Милош Дејановиќ го напуштаат бендот поради семејни обврски како стапување во брак и заминување на работа во странство. Со новиот состав бендот во ноември 2017 го снима и првиот спот за песната ''Приградски хардкор'' што воедно е и името на второто EP издание со 3 песни кое излегува кон крајот на 2017 година. Со снимањето на спотот Приградски хардкор, групата добива популарност ширум [[Македонија]] и Балканот и е вброена во една од 10 највлијателни македонски хардкор групи. Во текот на 2017 и 2018 остваруваат повеќе свирки ширум [[Македонија]]: во МКЦ во Скопје на фестивалите „Востание“ (декември 2017) и „Земјотрес“ (февруари 2018), во [[Охрид]] и [[Битола]] (март 2017) на концертната турнеја по повод 10 годишнината од постоењето на групата [[Hardfaced]], на фестивалите [[Д Фестивал]] во [[Дојран]] и DreamOn во [[Струга]] (јули 2017), клупски свирки во клубот „Браво“ во Скопје со [[Последен Удар]] (ноември 2018) и клубот „Барфлај“ во [[Кичево]] со Skullcrush и Inner Hate (декември 2018) итн, а настапуваат и надвор од границите на Македонија на фестивалот Into the Pit во [[Ниш]], [[Србија]]. Песните на Trendkill се одликуваат со силни и тешки гитарски рифови и изразити бас линии и тапани, а нивните текстови обработуваат теми од општеството, насилство, омраза, борбатa против неправедите, политичка некоректност<ref name="Encyclopaedia Metallum" />. Музичко влијание црпат од американските посебно њујоршките хардкор бендови како Agnostic Front, Sick of it All, Madball, холандскиот Born from Pain и др. == Надворешни врски == * [https://www.youtube.com/channel/UCufaZw20LJ5it64vQYP37IA/feed Официјалната страна (канал) на Trendkill на YouTube] * [https://www.metal-archives.com/bands/Trendkill/3540392619 Trendkill на Encyclopaedia Metallum] ==Наводи== <references /> [[Категорија:Македонски панк рок групи]] [[Категорија:Македонски хард-рок-групи]] eoivmm1qev13pei5z670yrkql9jpjek 0 1220542 5628341 5601806 2026-09-13T20:22:15Z Todot3123 118124 /* */ 5628341 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{Infobox musical artist | Name = DNK | Img = Андреј Ѓорѓиески.jpg | Img_size = 300 |Img_capt = ДНК на настап | Background = group_or_band | birth_place = [[Скопје]] | Genre = [[Поп музика|поп]] | Occupation = | Label = [[Авалон продукција]] | URL = | years_active = [[2001]] - [[2025]] | current_members = [[Владимир Блажев-Панчо]]<br>[[Андреј Ѓорѓиески]] }} '''DNK''' — македонска [[поп]]-група. Основанa е во 2001 година. Членови на групата биле [[Владимир Блажев-Панчо|Владимир Блажев — Панчо]] (29 јули 1979 — 14 октомври 2025) и [[Андреј Ѓорѓиески|Андреја Ѓорѓиески — Андреј]] (9 февруари 1982 — 16 март 2025).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://dnk.mk/%d0%b1%d0%b8%d0%be%d0%b3%d1%80%d0%b0%d1%84%d0%b8%d1%98%d0%b0/|title=Биографија|work=DNK|language=en-US|accessdate=2020-10-16|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020115222/http://dnk.mk/%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%98%D0%B0/|url-status=dead}}</ref> '''Андреј''' загинал ноќта на 16 март, враќајќи се во клубот да спаси луѓе по избувнувањето на [[Пожар во ноќен клуб во Кочани|Пожарот во ноќниот клуб во Кочани]]. По седум месеци од трагедијата животот го загубил и '''Владимир''' ('''Панчо'''). == Создавање на групата и првиот сингл == Како музичари со претходно искуство и музичко образование, '''Андреј''' и '''Панчо''' во 2001 година одлучуваат да започнат заедничка кариера. Пред формирањето на '''ДНК''', Андреј бил член на групата [[Tnt|''ТНТ'']], а Панчо настапувал со ''[[ОК Бенд]]''. '''Андреј''' има завршено ниже и средно музичко образование и студирал на Музичката академија во [[Скопје]]. Истата година го објавуваат својот прв сингл, „''[[Девојка за везден]]''“, за кој снимаат и видеоспот, со што официјално го означуваат почетокот на групата '''ДНК'''. == Албумот ''Пази дете'' (2003) == „''[[Пази дете]]''“ е првото официјално издание на македонската група '''ДНК''', објавено во април 2003 година. Иако често се нарекува албум, всушност станува збор за [[Миниалбум|EP]] (мини-албум) со вкупно 8 песни. Изданието е објавено од [[Adria Artists]] и претставува почеток на кариерата на дуото. По формирањето на '''ДНК''' во 2001–2002 година, '''Андреј''' и '''Панчо''' започнале да работат на материјал што ги комбинирал [[Поп-музика|поп]], [[Хип-хоп музика|хип-хоп]] и [[Ритам и блуз|R&B]] влијанијата. На [[Миниалбум|EP]]-то се наоѓаат пет нови песни од '''ДНК''', како и три песни од нивните поранешни состави – [[Tnt|ТНТ]] (во кој членувал '''Андреј''') и [[ОК Бенд|ОК]] (во кој членувал '''Панчо'''). На тој начин изданието претставува мост помеѓу нивните претходни музички кариери и новиот проект '''ДНК'''. * Список на песни {| class="wikitable" |+''Пази дете'' !Наслов !Гости |- |1.''Ма'' |[[Генче]] |- |2.''Девојка за везден'' |/ |- |3.''Благодарам однапред'' |/ |- |4.''Сè што сакам'' |[[Маја Саздановска]] |- |5.''Пази дете'' |[[Жиле]] |- |6.''Во афект'' |[[ТНТ бенд|ТНТ]] |- |7.''Девојка со говорна мана'' |[[ОК Бнед]] |- |8.''Во боја'' |[[ТНТ Бенд|ТНТ]] |} == Враќање на сцената и проширување на музичките активности == По двегодишна пауза, '''ДНК''' повторнo се активира во 2006 година. Во годините што следуваат, '''Андреј''' и '''Панчо''', покрај работата со групата, го прошируваат своето музичко ангажирање и на други полиња од музичката индустрија. '''Панчо''' станува резидент [[DJ]] во некои од најпознатите клубови во [[Македонија]] и регионот, а подоцна ја основа агенцијата ''[[Sure Shotz Entertainment]]'', преку која во [[Македонија]] организира настапи на повеќе светски и балкански [[Ритам и блуз|R&B]] и [[Хип-хоп музика|хип-хоп]] артисти, меѓу кои [[Edo Maajka]], [[Connect]], [[V.I.P.]] и [[DJ Oli Dobolli]]. Во истиот период, '''Андреј''' работи како музички уредник на комедиската телевизија [[К-15 Телевизија|К-15 ТВ]], а е и продуцент на музичкото шоу „[[Мојата ѕвезда]]“, од кое произлегуваат повеќе нови музички таленти. Како долгогодишни соработници и пријатели на продуцентот [[Врчак]], членовите на '''ДНК''' се меѓу основачите на „[[Продукција Република]]“, каде воедно стануваат и нејзини први ексклузивни изведувачи. Групата остварува забележителни настапи на фестивалот „[[Макфест]]“, каде се претставува со песните „''Таа тоа го крие''“, „''Полна месечина''“ и „''Прв''“ (дует со [[Врчак]]). == Албумот ''Кажано е се'' (2010) == Во 2010 година '''ДНК''' го издава својот деби-албум „''[[Кажано е сѐ]]''“, објавен под издавачката куќа „[[Продукција Република]]“. Продуцент на албумот е [[Врчак]], а изданието содржи 18 песни, меѓу кои и сингловите „''Полна месечина''“, „''Пази се од мене''“, „''Навлечен на тебе''“, „''Таа тоа го крие''“ и други. Албумот содржи 18 композиции: {| class="wikitable" |+''Кажано е се'' !Наслов !Гости |- |1.''Спонзоруша'' |/ |- |2.''Таа тоа го крие'' |/ |- |3.''Благодарам однапред'' |/ |- |4.''Љубовта'' |/ |- |5.''Кажано е се'' |/ |- |6.''Сама'' |[[Врчак]] |- |7.''Змеј'' |[[Connect]],[[Врчак]] |- |8.''Jump'' |/ |- |9.''Навлечен на тебе'' |[[Врчак]] |- |10.''Пука'' |[[VIP]] |- |11.''Дали би...?'' |[[Врчак]] |- |12.''Пази се од мене'' |[[Врчак]] |- |13.''Отровна'' |[[Роберт Билбилов|Робер Билбилов]] |- |14.''Прв'' |[[Врчак]] |- |15.''Полна месечина'' |/ |- |16.''Луда'' |[[Врчак]],[[Тамара Тодевска]] |- |17.''Пука'' (Long version) |/ |- |18.''Пази се од мене'' (RMX by REXONA) |/ |} == Јубилеен концерт на ДНК – 10 години постоење (2011) == По повод 10 години од основањето на групата, '''ДНК''' го одржа својот голем јубилеен концерт на 24 септември 2011 година во [[Метрополис Арена]] во [[Скопје]]. Овој настап беше еден од најзначајните моменти во дотогашната кариера на '''Андреј''' и '''Панчо''', бидејќи претставуваше круна на нивната прва деценија активност на македонската музичка сцена. Концертот следеше по големиот успех на нивниот деби-албум „''[[Кажано е сѐ]]''“ (2010) и беше првиот голем самостоен концерт на групата. На сцената '''ДНК''' ги изведоа своите најпознати песни од првиот период, меѓу кои „''Полна месечина''“, „''Таа тоа го крие''“, „''Пази се од мене''“, „''Навлечен на тебе''“ и други хитови. == Синглот ''Авион'' (2012) == „''[[Сингл Авион|Авион]]''“ е сингл на македонската [[поп-група]] '''ДНК''', објавен во 2012 година како најава за нивниот втор [[студиски албум]] „[[Албум Срце|''Срце'']]“ (2013). Песната е една од нивните најемотивни балади и се вбројува меѓу најпрепознатливите песни од тој период. По успехот на албумот „''[[Кажано е сѐ]]''“ (2010), '''ДНК''' продолжија со нов материјал. „[[Сингл Авион|Авион]]“ беше еден од првите синглови што го најавија новиот музички правец на групата – помелодичен и поемотивен звук, со поголем акцент на вокалната интерпретација. == Акустичен концерт во Универзална сала во Скопје (2012) == Во септември 2012 година, '''ДНК''' одржува посебен акустичен концерт во [[Универзална сала – Скопје|Универзална сала]] во [[Скопје]], претставувајќи ги своите најпознати песни во ново, поинакво аранжманско издание. За разлика од нивните стандардни настапи со [[Поп-музика|поп]] и [[Хип-хоп музика|хип-хоп]] елементи, концертот беше реализиран со поддршка од камерен оркестар и бенд во живо, што им овозможи на песните да добијат поакустичен и пософистициран звук. Настанот претставуваше уште еден чекор во музичкиот развој на групата, покажувајќи ја нивната способност да ги прилагодат своите композиции во различни музички форми. == Албумот ''Срце'' (2013) == „''[[Албум Срце|Срце]]''“ е вториот [[студиски албум]] на македонската група '''ДНК''', објавен на 1 јануари 2013 година од издавачката куќа [[Adria Artists]]. Албумот содржи 16 песни и трае околу 57 минути. Со ова издание '''ДНК''' го продолжи успехот постигнат со „''[[Кажано е сѐ]]''“ и се зацврсти како една од најпопуларните [[Поп-музика|поп-групи]] во [[Македонија]]. По огромниот успех на дебитантскиот албум „''[[Кажано е сѐ]]''“ и распродадените концерти во [[Скопје]], '''ДНК''' започна да работи на нов материјал. Во јуни 2012 година беше објавен синглот „[[Сингл Авион|Авион]]“, кој го најави новиот албум. Музички, „''[[Албум Срце|Срце]]''“ нуди помодерен звук, со повеќе [[Ритам и блуз|R&B]], [[Поп-музика|поп]] и денс-елементи, но и [[Балада|емотивни балади]]. * Список на песни {| class="wikitable" |+''Срце'' !Наслов !Гости |- |1.''Срце'' |/ |- |2.''Авион'' |/ |- |3.''Што сака нека биде'' |/ |- |4.''Добра девојка'' |/ |- |5.''Дада'' |/ |- |6.''Старлета'' |/ |- |7.''Мочање'' |[[Afu-Ra]] |- |8.''Преку кур'' |/ |- |9.''Опуштено'' |/ |- |10.''Моето маало'' |[[Елена Ристеска]] |- |11.''Невина'' |[[Gidra Connect]] |- |12''.Од утро до мрак'' |[[Магдалена Цветкоска|Магдалена Цветковска-Ена]] |- |13.''Нисам глуп'' |[[Марко Ѓуровски]] |- |14.''Диско џунгла'' |[[Маја Саздановска]] |- |15.''Rolling in the Deep'' (Live) |/ |- |16.''Авион'' (Remix) |/ |} == Албумот ''Уште еден ден'' (2016) == „''[[Уште еден ден]]''“ е третиот [[студиски албум]] на македонската поп-група '''ДНК''', објавен на 9 мај 2016 година преку издавачката куќа [[Adria Artist]]<nowiki/>s. Албумот содржи 12 песни и има времетраење од околу 41 минута. По големиот успех на албумите „''[[Кажано е сѐ]]''“ (2010) и „[[Албум Срце|''Срце'']]“ (2013), '''ДНК''' продолжија со поинаков и позрел пристап. „''[[Уште еден ден]]''“ покажува помирен и посериозен период во творештвото на '''Андреј''' и '''Панчо''' – со повеќе емотивни теми, животни приказни и лични пораки. * Список на песни {| class="wikitable" |+Уште еден ден !Наслов !Гости |- |1.''Стојам сам'' |/ |- |2.''Само таа знае како'' |/ |- |3.''Имав се'' |/ |- |4.''Некој друг'' |/ |- |5.''Темно е'' |/ |- |6.''Уште еден ден'' |/ |- |7.''Север и југ'' |/ |- |8.''Најмила'' |/ |- |9.''Ѕвер'' |/ |- |10.''Фрази љубовни'' |[[Тамара Тодевска]] |- |11.''Она е од Шутка'' |[[Baby Dooks]] |- |12.''Јас и ти'' |/ |} == Концерт „15 години ДНК“ – Метрополис Арена (2017) == Концертот по повод 15 години постоење на '''ДНК''' се одржа на 12 мај 2017 година во [[Метрополис Арена]], [[Скопје]]. Тоа беше еден од најголемите концерти во кариерата на групата и претставуваше прослава на нивната децениска работа на македонската музичка сцена.Концертот беше организиран како прослава на 15 години од формирањето на '''ДНК''' (2002–2017), но истовремено беше и концертна промоција на нивниот трет [[студиски албум]] „''[[Уште еден ден]]''“ (2016). * На концертот биле изведени голем број од најпознатите песни на '''ДНК''', меѓу кои: {| class="wikitable" |+Песни на концертот по повод 15 години ДНК !Наслов !Гости |- |1.''Авион'' |/ |- |2.''Опуштено'' |/ |- |3.''Таа тоа го крие'' |/ |- |4.''Само таа знае како'' |/ |- |5.''Стојам сам'' |[[Елена Ристеска|Елена Ристевска]] |- |6.''Едно тело'' |[[Дарко Илиевски]] |- |7.''Дада'' |/ |- |8.''Старлета'' |/ |- |9.''Ѕвер'' |/ |- |10.''Некој друг'' |/ |- |11.''Што сака нека биде'' |/ |- |12.''Благодарам однапред'' |[[Tavitijan Brothers]] |- |13.''Уште еден ден'' |[[Лазар Цветковски]] |- |14.''Север и југ'' |/ |- |15.''Најмила'' |[[Мина Блажев]] |- |16.''Срце'' |/ |- |17.''Фрази љубовни'' |[[Тамара Тодевска]] |- |18.''Она е од Шутка'' |/ |- |19.''Отровна си'' |[[Роберт Билбилов]] |- |20.''Од утро до мрак'' |[[Магдалена Цветкоска|Магдалена Цветковска-Ена]] |- |21.''Навлечен на тебе'' |/ |- |22.''Пази се од мене'' |/ |} == Албумот The best of (2018) == „''[[The Best Of]]''“ е компилациски албум ([[greatest hits]]) на македонското дуо '''ДНК''', објавен во 2018 година (дигитално издание достапно и во 2019 година). Албумот претставува збирка на најголемите хитови на групата од нивниот дотогашен 15-годишен период на работа – од почетоците со „''[[Пази дете]]''“, па до песните од албумот „''[[Уште еден ден]]''“ (2016). Албумот содржи 23 песни, со времетраење од околу 1 час и 20 минути. * Список на песни {| class="wikitable" |+''The best of'' !Наслов !Гости |- |1.''Авион'' |/ |- |2.''Стојам сам'' |/ |- |3.''Најмила'' |/ |- |4.''Некој друг'' |/ |- |5.''Север и југ'' |/ |- |6.''Срце'' |/ |- |7.''Благодарам однапред'' |/ |- |8.''Пола човек'' |/ |- |9.''Што сака нека биде'' |/ |- |10.''Невозможна мисија'' |/ |- |11.''Само таа знае како'' |/ |- |12.''Дада'' |/ |- |13.''Пази се од мене'' |[[Врчак]] |- |14.''Старлета'' |/ |- |15.''Ѕвер'' |/ |- |16.''Таа тоа го крие'' |/ |- |17.''Опуштено'' |/ |- |18.''Фрази љубовни'' |[[Тамара Тодевска]] |- |19.''Она е од Шутка'' |[[Baby Dooks]] |- |20.''Навлечен на тебе'' |[[Врчак]] |- |21.''Од утро до мрак'' |[[Магдалена Цветкоска|Магдалена Цветковска-Ена]] |- |22.''Полна месечина'' |/ |- |23.''Дијамант'' |/ |} == Синглови (2018-2022) == Во 2018, тие ја издаваат компилацијата “[[The Best Of днк|The Best Of]]”, која содржи 22 популарни песни и бонус песната “''Дијамант''”. Во 2019, '''ДНК''' издава 4 синглови: “''Кога би знаела се''”, “''Ромео и Јулија''”, “''Ние''” и “''Горе или доле''”. На почетокот на 2020 година тие го издаваат последниот сингл насловен “''Јави ми''" со анимирано видео. Во март, тие оддржаа онлајн концерт на [[YouTube]] и [[Фејсбук|Facebook]]. Во 2021 година, издаваат 4 синглови: "''Денови во ноќи''", "''Сите патишта''", "''Кобра''" и "''Ваков таков''" Во 2022 година тие издаваат 4 синглови: "''Лава''", "''Милион денови''", "''Романи''" и нивниот голем хит "''Ако утре ме нема''". == Концерт „20 години ДНК“ – Арена „Борис Трајковски“ (2022) == Концертот „20 години '''ДНК'''“ се одржа на 3 декември 2022 година во [[А1 Арена „Борис Трајковски]]“ во [[Скопје]] и беше најголемиот јубилеен концерт во дотогашната кариера на групата. Со него '''Панчо''' и '''Андреј''' одбележаа две децении од постоењето на '''ДНК''' (2002–2022). Настапот траеше повеќе од два часа и содржеше голем број од најпознатите песни на '''ДНК'''. Меѓу изведените песни беа: {| class="wikitable" |+Песни на коцертот по повод 20 години ДНК !Наслов !Гости |- |1.''Романи'' |/ |- |2.''Таа тоа го крие'' |/ |- |3.''Авион'' |/ |- |4.''Таа знае како'' |/ |- |5.''Едно тело'' |/ |- |6.''Ромео и Јулија'' |/ |- |7.''Милион денови'' |/ |- |8.''Најмила'' |[[Мина Блажев]] |- |9.''Оди Ѕвездо'' |[[Наум Петрески]] |- |10.''Стојам сам'' |[[Наум Петрески]] |- |11.''Горе или доле'' |/ |- |12.''Што сака нека биде'' |/ |- |13.''Север и југ'' |/ |- |14.''Громови на душа'' |/ |- |15.''Срце'' |/ |- |16.''5 до 2'' |[[Young dadi]] |- |17.''Ваков таков'' |[[Young dadi]] |- |18.''Лава'' |[[Таско (рапер)|Таско]] |- |19.''Она е од Шутка'' |/ |- |20.''Едерлези'' |[[Џамбо Агушев Оркестар]] |- |21.''Ако утре ме нема'' |[[Џамбо Агушев Оркестар]] |- |22.''Фрази љубовни'' |[[Тамара Тодевска]] |- |23.''Од утро до мрак'' |[[Магдалена Цветкоска|Магдалена Цветковска-Ена]] |- |24''.Навлечен на тебе'' |/ |- |25.''Полна месечина'' |/ |- |26.''Пази се од мене'' |/ |} == Албум ''Дваесет'' (2022) == „''[[Дваесет]]''“ е четвртиот [[студиски албум]] на македонската поп-група '''ДНК''', објавен на 4 декември 2022 година од издавачката куќа [[Adria Artists]]. Албумот содржи 12 песни со вкупно времетраење од околу 39 минути и е издаден по повод 20 години постоење на '''ДНК'''. Албумот беше објавен веднаш по големиот јубилеен концерт „20 години '''ДНК'''“ во [[Арена „Борис Трајковски]]“ во [[Скопје]]. Насловот „''[[Дваесет]]''“ симболизира две децении музичка кариера и претставува ново поглавје за групата, комбинирајќи современ поп-звук со препознатливите емотивни текстови на '''ДНК'''. * Список на песни {| class="wikitable" |+Дваесет !Наслов !Гостин |- |1.''Кога би знаела се'' |/ |- |2.''Ромео и Јулија'' |[[IRIE SCRATCH]] |- |3.''Горе или доле'' |/ |- |4.''Ние'' |/ |- |5.''Јави ми'' |/ |- |6.''Македонија на Европско'' |/ |- |7.''Денови во ноќи'' |/ |- |8.''Ваков таков'' |[[Јанг Дади|Young dadi]] |- |9.''Лава'' |[[Таско (рапер)|Таско]] |- |10.''Ако утре ме нема'' |[[Џамбо Агушев Оркестар]] |- |11.''Милион денови'' |/ |- |12.''Романи'' |/ |} == Синглови (2024-2025) == Во 2024 година издаваат синглови: "''Посреќна''", "''Животе брате''", "''Амајлија''" и "''Чаршија''“. Во 2025 година го издаваат нивниот последен сингл "''Фала''". == Пожарот во дискотеката ,,Пулс" во Кочани == На 16 март 2025 година, [[Андреј Ѓорѓиески|Андреја Ѓорѓиески- Андреј]] загина во [[Пожар во ноќен клуб во Кочани|пожарот во ноќниот клуб во Кочани]], заедно со фотографот на бендот [[Александар Ефремов]], пратечкиот вокал [[Сара Пројковска]], тапанарот [[Ѓорѓи Ѓоргиев]], клавијатуристот [[Филип Стевановски]] и бас гитаристот [[Александар Кoларов|Александар Коларов]]. Двајца од членовите на бендот го преживеале првичниот пожар, но починале подоцна попладне. [[Владимир Блажев-Панчо|Владимир Блажев]] познат како "'''Панчо'''" се здобил со изгореници на лицето и рацете, и му била дадена терапија со кислород, оставајќи го единствениот преживеан член на бендот, додека не почина во октомври 2025. Од пожарот загинаа сите членови на бендот освен пратечкиот вокал [[Ана]] и гитаристот [[Горан Тонев]]. == Дискографија == === Албуми и компилации<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://open.spotify.com/artist/1RkwPT2wRa0k8cMdCsUCal|title=DNK|work=Spotify|language=en|accessdate=2020-11-02}}</ref> === '''ДНК''' има издадено 4 [[Студиски албум|студиски албуми]], една "''[[Best of]]''" компилација и едно [[Миниалбум|EP]]. {| class="wikitable" |+ДНК - албуми, компилации и EP !наслов !година !број на песни |- |Пази дете |2003 |8 |- |Кажано е се |2010 |18 |- |Срце |2013 |16 |- |Уште еден ден |2016 |12 |- |The Best of |2018 |22 |- |Дваесет |2022 |12 |} === Видео записи<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/channel/UC-tpJQa07AiNHBh1Xre-dxQ|title=DNKofficial - YouTube|work=www.youtube.com|accessdate=2020-11-02}}</ref> === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- |''Девојка за везден'' |2002 |/ |- |''Пази дете'' |2003 |/ |- |''Благодарам однапред'' |2004 |/ |- | '' Полна месечина '' || 2008 || Владимир Митревски-Ѓуле |- | '' Навлечен на тебе'' || 2008 || Владимир Митревски-Ѓуле |- | '' Змеј '' || 2009 || Владимир Митревски-Ѓуле |- |'' Пази се од мене '' || 2009 || / |- |'' Едно тело '' || 2010 || Огнен Шапковски |- | '' Спонзоруша ''|| 2011 || / |- | '' Кажано е се '' || 2011 || / |- |''DADA '' || 2011 || Томато продукција |- | '' Од утро до мрак'' || 2011 || Томато продукција |- | '' Авион '' || 2012 || / |- | '' Диско џунгла'' || 2012 || Томато продукција |- | '' Старлета '' || 2013 || Томато продукција |- | '' Што сака нека биде '' || 2013 || / |- | '' Север и југ '' || 2014 || Томато продукција |- | '' Опуштено '' || 2014 || / |- | '' Она е од Шутка '' || 2014 || Томато продукција |- | '' Најмила '' || 2015 || Томато продукција |- | '' Само таа знае како '' || 2016 || Томато продукција |- | '' Стојам сам '' || 2016 || / |- | '' Јас и ти '' || 2016 || Томато продукција |- | '' Аеродром '' || 2016 || Томато продукција |- | '' Звер '' || 2016 || Владимир Митревски-Ѓуле |- | '' Некој друг'' || 2017 || Томато продукција |- | '' Уште еден ден'' || 2017 || Томато продукција |- | '' Невозможна мисија'' || 2017 || Даниел Јовески |- | '' Пола човек'' || 2018 || [[Александар Ристовски - Принц]] |- | '' Дијамант'' || 2018 || Александар Ристовски - Принц |- | '' Кога би знаела се'' || 2019 || CRNI SRBI PRODUCTION |- | '' Горе или Доле'' || 2019 || Даниел Јовески |- | '' Ромео и Јулија'' || 2019 || Илија Димкоски |- | '' Ние'' || 2019 || Даниел Јовески |- | '' Јави ми'' || 2020 || Никола Димов |- | '' Денови во ноќи'' || 2021 || Даниел Јовески |- | '' Кобра'' || 2021 || Валон Азири |- | '' Сите патишта'' || 2021 || / |- | ''Ваков таков'' || 2021 || / |- | ''Ако утре ме нема'' || 2022 || Владимир Митревски-Ѓуле |- | ''Милион денови'' || 2022 || Владимир Митревски-Ѓуле |- | ''Романи'' || 2022 ||Даниел Јовески |- | ''Мами'' || 2023 || / |- | ''Посреќна'' || 2023 || / |- | ''Животе брате'' || 2024 ||Огнен Шапковски |- | ''Амајлија'' || 2024 || Даниел Јовески |- | ''Чаршија'' || 2024 || Огнен Шапковски |- | ''Фала'' || 2025 || Огнен Шапковски |} == Наводи == {{наводи}} {{рв|DNK (pop group)}} [[Категорија:Македонски поп-групи]] [[Категорија:Музички групи основани во 2001 година]] gmlw7chjpnx80hlvme893lxenmt38f2 5628346 5628341 2026-09-13T20:30:34Z Todot3123 118124 /* Пожарот во дискотеката ,,Пулс" во Кочани */ 5628346 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{Infobox musical artist | Name = DNK | Img = Андреј Ѓорѓиески.jpg | Img_size = 300 |Img_capt = ДНК на настап | Background = group_or_band | birth_place = [[Скопје]] | Genre = [[Поп музика|поп]] | Occupation = | Label = [[Авалон продукција]] | URL = | years_active = [[2001]] - [[2025]] | current_members = [[Владимир Блажев-Панчо]]<br>[[Андреј Ѓорѓиески]] }} '''DNK''' — македонска [[поп]]-група. Основанa е во 2001 година. Членови на групата биле [[Владимир Блажев-Панчо|Владимир Блажев — Панчо]] (29 јули 1979 — 14 октомври 2025) и [[Андреј Ѓорѓиески|Андреја Ѓорѓиески — Андреј]] (9 февруари 1982 — 16 март 2025).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://dnk.mk/%d0%b1%d0%b8%d0%be%d0%b3%d1%80%d0%b0%d1%84%d0%b8%d1%98%d0%b0/|title=Биографија|work=DNK|language=en-US|accessdate=2020-10-16|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020115222/http://dnk.mk/%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%98%D0%B0/|url-status=dead}}</ref> Андреј загинал ноќта на 16 март, враќајќи се во клубот да спаси луѓе по избувнувањето на [[Пожар во ноќен клуб во Кочани|Пожарот во ноќниот клуб во Кочани]]. По седум месеци од трагедијата животот го загубил и Владимир (Панчо). == Создавање на групата и првиот сингл == Како музичари со претходно искуство и музичко образование, Андреј и Панчо во 2001 година одлучуваат да започнат заедничка кариера. Пред формирањето на ДНК, Андреј бил член на групата [[Tnt|''ТНТ'']], а Панчо настапувал со ''[[ОК Бенд]]''. Андреј има завршено ниже и средно музичко образование и студирал на Музичката академија во [[Скопје]]. Истата година го објавуваат својот прв сингл, „''[[Девојка за везден]]''“, за кој снимаат и видеоспот, со што официјално го означуваат почетокот на групата ДНК. == Албумот ''Пази дете'' (2003) == „''[[Пази дете]]''“ е првото официјално издание на македонската група ДНК, објавено во април 2003 година. Иако често се нарекува албум, всушност станува збор за [[Миниалбум|EP]] (мини-албум) со вкупно 8 песни. Изданието е објавено од [[Adria Artists]] и претставува почеток на кариерата на дуото. По формирањето на ДНК во 2001–2002 година, Андреј и Панчо започнале да работат на материјал што ги комбинирал [[Поп-музика|поп]], [[Хип-хоп музика|хип-хоп]] и [[Ритам и блуз|R&B]] влијанијата. На [[Миниалбум|EP]]-то се наоѓаат пет нови песни од ДНК, како и три песни од нивните поранешни состави – [[Tnt|ТНТ]] (во кој членувал Андреј) и [[ОК Бенд|ОК]] (во кој членувал Панчо). На тој начин изданието претставува мост помеѓу нивните претходни музички кариери и новиот проект ДНК. * Список на песни {| class="wikitable" |+''Пази дете'' !Наслов !Гости |- |1.''Ма'' |[[Генче]] |- |2.''Девојка за везден'' |/ |- |3.''Благодарам однапред'' |/ |- |4.''Сè што сакам'' |[[Маја Саздановска]] |- |5.''Пази дете'' |[[Жиле]] |- |6.''Во афект'' |[[ТНТ бенд|ТНТ]] |- |7.''Девојка со говорна мана'' |[[ОК Бнед]] |- |8.''Во боја'' |[[ТНТ Бенд|ТНТ]] |} == Враќање на сцената и проширување на музичките активности == По двегодишна пауза, ДНК повторнo се активира во 2006 година. Во годините што следуваат, Андреј и Панчо, покрај работата со групата, го прошируваат своето музичко ангажирање и на други полиња од музичката индустрија. Панчо станува резидент DJ во некои од најпознатите клубови во [[Македонија]] и регионот, а подоцна ја основа агенцијата ''[[Sure Shotz Entertainment]]'', преку која во Македонија организира настапи на повеќе светски и балкански [[Ритам и блуз|R&B]] и [[Хип-хоп музика|хип-хоп]] артисти, меѓу кои [[Edo Maajka]], [[Connect]], [[V.I.P.]] и [[DJ Oli Dobolli]]. Во истиот период, Андреј работи како музички уредник на комедиската телевизија [[К-15 Телевизија|К-15 ТВ]], а е и продуцент на музичкото шоу „[[Мојата ѕвезда]]“, од кое произлегуваат повеќе нови музички таленти. Како долгогодишни соработници и пријатели на продуцентот [[Врчак]], членовите на ДНК се меѓу основачите на „[[Продукција Република]]“, каде воедно стануваат и нејзини први ексклузивни изведувачи. Групата остварува забележителни настапи на фестивалот „[[Макфест]]“, каде се претставува со песните „''Таа тоа го крие''“, „''Полна месечина''“ и „''Прв''“ (дует со Врчак). == Албумот ''Кажано е се'' (2010) == Во 2010 година ДНК го издава својот деби-албум „''[[Кажано е сѐ]]''“, објавен под издавачката куќа „[[Продукција Република]]“. Продуцент на албумот е [[Врчак]], а изданието содржи 18 песни, меѓу кои и сингловите „''Полна месечина''“, „''Пази се од мене''“, „''Навлечен на тебе''“, „''Таа тоа го крие''“ и други. Албумот содржи 18 композиции: {| class="wikitable" |+''Кажано е се'' !Наслов !Гости |- | # ''Спонзоруша'' |/ |- |2. ''Таа тоа го крие'' |/ |- |3. ''Благодарам однапред'' |/ |- |4. ''Љубовта'' |/ |- |5. ''Кажано е се'' |/ |- |6. ''Сама'' |[[Врчак]] |- |7. ''Змеј'' |[[Connect]], Врчак |- |8. ''Jump'' |/ |- |9. ''Навлечен на тебе'' |Врчак |- |10. ''Пука'' |[[VIP]] |- |11. ''Дали би...?'' |Врчак |- |12. ''Пази се од мене'' |Врчак |- |13. ''Отровна'' |[[Роберт Билбилов|Робер Билбилов]] |- |14. ''Прв'' |Врчак |- |15. ''Полна месечина'' |/ |- |16. ''Луда'' |Врчак, [[Тамара Тодевска]] |- |17. ''Пука'' (Long version) |/ |- |18. ''Пази се од мене'' (RMX by REXONA) |/ |} == Јубилеен концерт на ДНК – 10 години постоење (2011) == По повод 10 години од основањето на групата, ДНК го одржа својот голем јубилеен концерт на 24 септември 2011 година во [[Метрополис Арена]] во [[Скопје]]. Овој настап беше еден од најзначајните моменти во дотогашната кариера на Андреј и Панчо, бидејќи претставуваше круна на нивната прва деценија активност на македонската музичка сцена. Концертот следеше по големиот успех на нивниот деби-албум „''[[Кажано е сѐ]]''“ (2010) и беше првиот голем самостоен концерт на групата. На сцената ДНК ги изведоа своите најпознати песни од првиот период, меѓу кои „''Полна месечина''“, „''Таа тоа го крие''“, „''Пази се од мене''“, „''Навлечен на тебе''“ и други хитови. == Синглот ''Авион'' (2012) == „''[[Сингл Авион|Авион]]''“ е сингл на македонската [[поп-група]] ДНК, објавен во 2012 година како најава за нивниот втор [[студиски албум]] „[[Албум Срце|''Срце'']]“ (2013). Песната е една од нивните најемотивни балади и се вбројува меѓу најпрепознатливите песни од тој период. По успехот на албумот „''[[Кажано е сѐ]]''“ (2010), ДНК продолжија со нов материјал. „[[Сингл Авион|Авион]]“ беше еден од првите синглови што го најавија новиот музички правец на групата – помелодичен и поемотивен звук, со поголем акцент на вокалната интерпретација. == Акустичен концерт во Универзална сала во Скопје (2012) == Во септември 2012 година, ДНК одржува посебен акустичен концерт во [[Универзална сала – Скопје|Универзална сала]] во [[Скопје]], претставувајќи ги своите најпознати песни во ново, поинакво аранжманско издание. За разлика од нивните стандардни настапи со [[Поп-музика|поп]] и [[Хип-хоп музика|хип-хоп]] елементи, концертот беше реализиран со поддршка од камерен оркестар и бенд во живо, што им овозможи на песните да добијат поакустичен и пософистициран звук. Настанот претставуваше уште еден чекор во музичкиот развој на групата, покажувајќи ја нивната способност да ги прилагодат своите композиции во различни музички форми. == Албумот ''Срце'' (2013) == „''[[Албум Срце|Срце]]''“ е вториот [[студиски албум]] на ДНК, објавен на 1 јануари 2013 година од издавачката куќа [[Adria Artists]]. Албумот содржи 16 песни и трае околу 57 минути. Со ова издание ДНК го продолжи успехот постигнат со „''[[Кажано е сѐ]]''“ и се зацврсти како една од најпопуларните [[Поп-музика|поп-групи]] во Македонија. По огромниот успех на дебитантскиот албум „''[[Кажано е сѐ]]''“ и распродадените концерти во [[Скопје]], ДНК започна да работи на нов материјал. Во јуни 2012 година беше објавен синглот „[[Сингл Авион|Авион]]“, кој го најави новиот албум. Музички, „''[[Албум Срце|Срце]]''“ нуди помодерен звук, со повеќе [[Ритам и блуз|R&B]], [[Поп-музика|поп]] и денс-елементи, но и [[Балада|емотивни балади]]. * Список на песни {| class="wikitable" |+''Срце'' !Наслов !Гости |- |1.''Срце'' |/ |- |2.''Авион'' |/ |- |3.''Што сака нека биде'' |/ |- |4.''Добра девојка'' |/ |- |5.''Дада'' |/ |- |6.''Старлета'' |/ |- |7.''Мочање'' |[[Afu-Ra]] |- |8.''Преку кур'' |/ |- |9.''Опуштено'' |/ |- |10.''Моето маало'' |[[Елена Ристеска]] |- |11.''Невина'' |[[Gidra Connect]] |- |12''.Од утро до мрак'' |[[Магдалена Цветкоска|Магдалена Цветковска-Ена]] |- |13.''Нисам глуп'' |[[Марко Ѓуровски]] |- |14.''Диско џунгла'' |[[Маја Саздановска]] |- |15.''Rolling in the Deep'' (Live) |/ |- |16.''Авион'' (Remix) |/ |} == Албумот ''Уште еден ден'' (2016) == „''[[Уште еден ден]]''“ е нивниот трет [[студиски албум]], објавен на 9 мај 2016 година преку издавачката куќа [[Adria Artists]]. Албумот содржи 12 песни и има времетраење од околу 41 минута. По големиот успех на албумите „''[[Кажано е сѐ]]''“ (2010) и „[[Албум Срце|''Срце'']]“ (2013), ДНК продолжија со поинаков и позрел пристап. „''[[Уште еден ден]]''“ покажува помирен и посериозен период во творештвото на Андреј и Панчо – со повеќе емотивни теми, животни приказни и лични пораки. * Список на песни {| class="wikitable" |+Уште еден ден !Наслов !Гости |- |1.''Стојам сам'' |/ |- |2.''Само таа знае како'' |/ |- |3.''Имав се'' |/ |- |4.''Некој друг'' |/ |- |5.''Темно е'' |/ |- |6.''Уште еден ден'' |/ |- |7.''Север и југ'' |/ |- |8.''Најмила'' |/ |- |9.''Ѕвер'' |/ |- |10.''Фрази љубовни'' |[[Тамара Тодевска]] |- |11.''Она е од Шутка'' |[[Baby Dooks]] |- |12.''Јас и ти'' |/ |} == Концерт „15 години ДНК“ – Метрополис Арена (2017) == Концертот по повод 15 години постоење на '''ДНК''' се одржа на 12 мај 2017 година во [[Метрополис Арена]], [[Скопје]]. Тоа беше еден од најголемите концерти во кариерата на групата и претставуваше прослава на нивната децениска работа на македонската музичка сцена.Концертот беше организиран како прослава на 15 години од формирањето на '''ДНК''' (2002–2017), но истовремено беше и концертна промоција на нивниот трет [[студиски албум]] „''[[Уште еден ден]]''“ (2016). * На концертот биле изведени голем број од најпознатите песни на '''ДНК''', меѓу кои: {| class="wikitable" |+Песни на концертот по повод 15 години ДНК !Наслов !Гости |- |1.''Авион'' |/ |- |2.''Опуштено'' |/ |- |3.''Таа тоа го крие'' |/ |- |4.''Само таа знае како'' |/ |- |5.''Стојам сам'' |[[Елена Ристеска|Елена Ристевска]] |- |6.''Едно тело'' |[[Дарко Илиевски]] |- |7.''Дада'' |/ |- |8.''Старлета'' |/ |- |9.''Ѕвер'' |/ |- |10.''Некој друг'' |/ |- |11.''Што сака нека биде'' |/ |- |12.''Благодарам однапред'' |[[Tavitijan Brothers]] |- |13.''Уште еден ден'' |[[Лазар Цветковски]] |- |14.''Север и југ'' |/ |- |15.''Најмила'' |[[Мина Блажев]] |- |16.''Срце'' |/ |- |17.''Фрази љубовни'' |[[Тамара Тодевска]] |- |18.''Она е од Шутка'' |/ |- |19.''Отровна си'' |[[Роберт Билбилов]] |- |20.''Од утро до мрак'' |[[Магдалена Цветкоска|Магдалена Цветковска-Ена]] |- |21.''Навлечен на тебе'' |/ |- |22.''Пази се од мене'' |/ |} == Албумот The best of (2018) == „''[[The Best Of]]''“ е компилациски албум ([[greatest hits]]) на македонското дуо '''ДНК''', објавен во 2018 година (дигитално издание достапно и во 2019 година). Албумот претставува збирка на најголемите хитови на групата од нивниот дотогашен 15-годишен период на работа – од почетоците со „''[[Пази дете]]''“, па до песните од албумот „''[[Уште еден ден]]''“ (2016). Албумот содржи 23 песни, со времетраење од околу 1 час и 20 минути. * Список на песни {| class="wikitable" |+''The best of'' !Наслов !Гости |- |1.''Авион'' |/ |- |2.''Стојам сам'' |/ |- |3.''Најмила'' |/ |- |4.''Некој друг'' |/ |- |5.''Север и југ'' |/ |- |6.''Срце'' |/ |- |7.''Благодарам однапред'' |/ |- |8.''Пола човек'' |/ |- |9.''Што сака нека биде'' |/ |- |10.''Невозможна мисија'' |/ |- |11.''Само таа знае како'' |/ |- |12.''Дада'' |/ |- |13.''Пази се од мене'' |[[Врчак]] |- |14.''Старлета'' |/ |- |15.''Ѕвер'' |/ |- |16.''Таа тоа го крие'' |/ |- |17.''Опуштено'' |/ |- |18.''Фрази љубовни'' |[[Тамара Тодевска]] |- |19.''Она е од Шутка'' |[[Baby Dooks]] |- |20.''Навлечен на тебе'' |[[Врчак]] |- |21.''Од утро до мрак'' |[[Магдалена Цветкоска|Магдалена Цветковска-Ена]] |- |22.''Полна месечина'' |/ |- |23.''Дијамант'' |/ |} == Синглови (2018-2022) == Во 2018, тие ја издаваат компилацијата “[[The Best Of днк|The Best Of]]”, која содржи 22 популарни песни и бонус песната “''Дијамант''”. Во 2019, '''ДНК''' издава 4 синглови: “''Кога би знаела се''”, “''Ромео и Јулија''”, “''Ние''” и “''Горе или доле''”. На почетокот на 2020 година тие го издаваат последниот сингл насловен “''Јави ми''" со анимирано видео. Во март, тие оддржаа онлајн концерт на [[YouTube]] и [[Фејсбук|Facebook]]. Во 2021 година, издаваат 4 синглови: "''Денови во ноќи''", "''Сите патишта''", "''Кобра''" и "''Ваков таков''" Во 2022 година тие издаваат 4 синглови: "''Лава''", "''Милион денови''", "''Романи''" и нивниот голем хит "''Ако утре ме нема''". == Концерт „20 години ДНК“ – Арена „Борис Трајковски“ (2022) == Концертот „20 години '''ДНК'''“ се одржа на 3 декември 2022 година во [[А1 Арена „Борис Трајковски]]“ во [[Скопје]] и беше најголемиот јубилеен концерт во дотогашната кариера на групата. Со него '''Панчо''' и '''Андреј''' одбележаа две децении од постоењето на '''ДНК''' (2002–2022). Настапот траеше повеќе од два часа и содржеше голем број од најпознатите песни на '''ДНК'''. Меѓу изведените песни беа: {| class="wikitable" |+Песни на коцертот по повод 20 години ДНК !Наслов !Гости |- |1.''Романи'' |/ |- |2.''Таа тоа го крие'' |/ |- |3.''Авион'' |/ |- |4.''Таа знае како'' |/ |- |5.''Едно тело'' |/ |- |6.''Ромео и Јулија'' |/ |- |7.''Милион денови'' |/ |- |8.''Најмила'' |[[Мина Блажев]] |- |9.''Оди Ѕвездо'' |[[Наум Петрески]] |- |10.''Стојам сам'' |[[Наум Петрески]] |- |11.''Горе или доле'' |/ |- |12.''Што сака нека биде'' |/ |- |13.''Север и југ'' |/ |- |14.''Громови на душа'' |/ |- |15.''Срце'' |/ |- |16.''5 до 2'' |[[Young dadi]] |- |17.''Ваков таков'' |[[Young dadi]] |- |18.''Лава'' |[[Таско (рапер)|Таско]] |- |19.''Она е од Шутка'' |/ |- |20.''Едерлези'' |[[Џамбо Агушев Оркестар]] |- |21.''Ако утре ме нема'' |[[Џамбо Агушев Оркестар]] |- |22.''Фрази љубовни'' |[[Тамара Тодевска]] |- |23.''Од утро до мрак'' |[[Магдалена Цветкоска|Магдалена Цветковска-Ена]] |- |24''.Навлечен на тебе'' |/ |- |25.''Полна месечина'' |/ |- |26.''Пази се од мене'' |/ |} == Албум ''Дваесет'' (2022) == „''[[Дваесет]]''“ е четвртиот [[студиски албум]] на македонската поп-група '''ДНК''', објавен на 4 декември 2022 година од издавачката куќа [[Adria Artists]]. Албумот содржи 12 песни со вкупно времетраење од околу 39 минути и е издаден по повод 20 години постоење на '''ДНК'''. Албумот беше објавен веднаш по големиот јубилеен концерт „20 години '''ДНК'''“ во [[Арена „Борис Трајковски]]“ во [[Скопје]]. Насловот „''[[Дваесет]]''“ симболизира две децении музичка кариера и претставува ново поглавје за групата, комбинирајќи современ поп-звук со препознатливите емотивни текстови на '''ДНК'''. * Список на песни {| class="wikitable" |+Дваесет !Наслов !Гостин |- |1.''Кога би знаела се'' |/ |- |2.''Ромео и Јулија'' |[[IRIE SCRATCH]] |- |3.''Горе или доле'' |/ |- |4.''Ние'' |/ |- |5.''Јави ми'' |/ |- |6.''Македонија на Европско'' |/ |- |7.''Денови во ноќи'' |/ |- |8.''Ваков таков'' |[[Јанг Дади|Young dadi]] |- |9.''Лава'' |[[Таско (рапер)|Таско]] |- |10.''Ако утре ме нема'' |[[Џамбо Агушев Оркестар]] |- |11.''Милион денови'' |/ |- |12.''Романи'' |/ |} == Синглови (2024-2025) == Во 2024 година издаваат синглови: "''Посреќна''", "''Животе брате''", "''Амајлија''" и "''Чаршија''“. Во 2025 година го издаваат нивниот последен сингл "''Фала''". == Пожарот во дискотеката ,,Пулс" во Кочани == На 16 март 2025 година, [[Андреј Ѓорѓиески|Андреја Ѓорѓиески- Андреј]] загина во [[Пожар во ноќен клуб во Кочани|пожарот во ноќниот клуб во Кочани]], заедно со фотографот на бендот [[Александар Ефремов]], пратечкиот вокал [[Сара Пројковска]], тапанарот [[Ѓорѓи Ѓоргиев]], клавијатуристот [[Филип Стевановски]] и бас гитаристот [[Александар Кoларов|Александар Коларов]]. Двајца од членовите на бендот го преживеале првичниот пожар, но починале подоцна попладне. [[Владимир Блажев-Панчо|Владимир Блажев]] се здобил со изгореници на лицето и рацете, и му била дадена терапија со кислород, оставајќи го единствениот преживеан член на бендот, додека не почина во октомври 2025. Од пожарот загинаа сите членови на бендот освен пратечкиот вокал [[Ана]] и гитаристот [[Горан Тонев]]. == Дискографија == === Албуми и компилации<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://open.spotify.com/artist/1RkwPT2wRa0k8cMdCsUCal|title=DNK|work=Spotify|language=en|accessdate=2020-11-02}}</ref> === ДНК има издадено 4 [[Студиски албум|студиски албуми]], една "''[[Best of]]''" компилација и едно [[Миниалбум|EP]]. {| class="wikitable" |+ДНК - албуми, компилации и EP !наслов !година !број на песни |- |Пази дете |2003 |8 |- |Кажано е се |2010 |18 |- |Срце |2013 |16 |- |Уште еден ден |2016 |12 |- |The Best of |2018 |22 |- |Дваесет |2022 |12 |} === Видео записи<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.youtube.com/channel/UC-tpJQa07AiNHBh1Xre-dxQ|title=DNKofficial - YouTube|work=www.youtube.com|accessdate=2020-11-02}}</ref> === {| class="wikitable" |- ! Спот !! Година !! Режисер |- |''Девојка за везден'' |2002 |/ |- |''Пази дете'' |2003 |/ |- |''Благодарам однапред'' |2004 |/ |- | '' Полна месечина '' || 2008 || Владимир Митревски-Ѓуле |- | '' Навлечен на тебе'' || 2008 || Владимир Митревски-Ѓуле |- | '' Змеј '' || 2009 || Владимир Митревски-Ѓуле |- |'' Пази се од мене '' || 2009 || / |- |'' Едно тело '' || 2010 || Огнен Шапковски |- | '' Спонзоруша ''|| 2011 || / |- | '' Кажано е се '' || 2011 || / |- |''DADA '' || 2011 || Томато продукција |- | '' Од утро до мрак'' || 2011 || Томато продукција |- | '' Авион '' || 2012 || / |- | '' Диско џунгла'' || 2012 || Томато продукција |- | '' Старлета '' || 2013 || Томато продукција |- | '' Што сака нека биде '' || 2013 || / |- | '' Север и југ '' || 2014 || Томато продукција |- | '' Опуштено '' || 2014 || / |- | '' Она е од Шутка '' || 2014 || Томато продукција |- | '' Најмила '' || 2015 || Томато продукција |- | '' Само таа знае како '' || 2016 || Томато продукција |- | '' Стојам сам '' || 2016 || / |- | '' Јас и ти '' || 2016 || Томато продукција |- | '' Аеродром '' || 2016 || Томато продукција |- | '' Звер '' || 2016 || Владимир Митревски-Ѓуле |- | '' Некој друг'' || 2017 || Томато продукција |- | '' Уште еден ден'' || 2017 || Томато продукција |- | '' Невозможна мисија'' || 2017 || Даниел Јовески |- | '' Пола човек'' || 2018 || [[Александар Ристовски - Принц]] |- | '' Дијамант'' || 2018 || Александар Ристовски - Принц |- | '' Кога би знаела се'' || 2019 || CRNI SRBI PRODUCTION |- | '' Горе или Доле'' || 2019 || Даниел Јовески |- | '' Ромео и Јулија'' || 2019 || Илија Димкоски |- | '' Ние'' || 2019 || Даниел Јовески |- | '' Јави ми'' || 2020 || Никола Димов |- | '' Денови во ноќи'' || 2021 || Даниел Јовески |- | '' Кобра'' || 2021 || Валон Азири |- | '' Сите патишта'' || 2021 || / |- | ''Ваков таков'' || 2021 || / |- | ''Ако утре ме нема'' || 2022 || Владимир Митревски-Ѓуле |- | ''Милион денови'' || 2022 || Владимир Митревски-Ѓуле |- | ''Романи'' || 2022 ||Даниел Јовески |- | ''Мами'' || 2023 || / |- | ''Посреќна'' || 2023 || / |- | ''Животе брате'' || 2024 ||Огнен Шапковски |- | ''Амајлија'' || 2024 || Даниел Јовески |- | ''Чаршија'' || 2024 || Огнен Шапковски |- | ''Фала'' || 2025 || Огнен Шапковски |} == Наводи == {{наводи}} {{рв|DNK (pop group)}} [[Категорија:Македонски поп-групи]] [[Категорија:Музички групи основани во 2001 година]] hnzy0mnrlcfqsoi2f3svuhrbhiw15lq 11 1221950 5628192 5255727 2026-09-13T14:57:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор за предлошка:Нуклид]] 5628192 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор за предлошка:Нуклид]] gh8e3amwwv2zli2spzw7pqlh28gtwpc 0 1235595 5628128 3908461 2026-09-13T14:46:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Радово (Валовишко)]] 5628128 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Радово (Валовишко)]] 7ommk4ssnjfqx84331nfdaeus54um57 14 1236797 5628215 3925049 2026-09-13T15:01:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Италија]] 5628215 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Италија]] lro8ltaupuqaqvjwhq87swwkj5ro8zv 14 1237114 5628197 3926945 2026-09-13T14:58:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Австралија]] 5628197 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Австралија]] b8y4wy448xm71y1wgemxo7glnxze55k 14 1237115 5628198 3926947 2026-09-13T14:58:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Азербејџан]] 5628198 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Азербејџан]] jnsbkzspxjijqy50cj8jqhy0bp969fb 14 1237116 5628200 3926949 2026-09-13T14:58:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Англија]] 5628200 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Англија]] 1npmvb9vt8at9bq01d0uvv2eidksg1u 14 1237117 5628199 3926951 2026-09-13T14:58:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Албанија]] 5628199 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Албанија]] 1t3m8axzd4yvm77t7xbgyuh5znhm2v8 14 1237118 5628201 3926953 2026-09-13T14:59:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Аргентина]] 5628201 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Аргентина]] e391g0oi7a8c1tq1o1sjethdepi5ggt 14 1237119 5628202 3926955 2026-09-13T14:59:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Белгија]] 5628202 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Белгија]] 1gcgnlfwg7h32v5agtj86h6hhj7rlhj 14 1237120 5628203 3926957 2026-09-13T14:59:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Босна и Херцеговина]] 5628203 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Босна и Херцеговина]] qlgrtapvcmfvize56porpttkanp5tr7 14 1237121 5628204 3926959 2026-09-13T14:59:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Бразил]] 5628204 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Бразил]] jory6fswvog4e96kb47bbigh02b8yht 14 1237122 5628205 3926962 2026-09-13T14:59:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Бугарија]] 5628205 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Бугарија]] pfv4zvgwgin6jogdchkdc0syjy92pfv 14 1237123 5628206 3926964 2026-09-13T14:59:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Венецуела]] 5628206 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Венецуела]] 2l527i22pv3trnokh1miqw951ktbez0 14 1237124 5628207 3926966 2026-09-13T15:00:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Германија]] 5628207 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Германија]] s520hvz0amrpw9snpcxwkxim6ictn5f 14 1237125 5628208 3926968 2026-09-13T15:00:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Грција]] 5628208 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Грција]] eub2592m5tvv14guuggoj63z9p0p5ll 14 1237126 5628210 3926970 2026-09-13T15:00:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Данска]] 5628210 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Данска]] de8prfqzitrrnxm7lfx7x4nnhm8p2ib 14 1237127 5628209 3926972 2026-09-13T15:00:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за ДР Конго]] 5628209 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за ДР Конго]] 0sp20c9dxi2vshuv7abjfmtjmr7jv5u 14 1237128 5628211 3926975 2026-09-13T15:00:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Египет]] 5628211 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Египет]] 9pe130vrehjuy0gnqnt1rzow4eazklx 14 1237129 5628212 3926977 2026-09-13T15:00:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Еквадор]] 5628212 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Еквадор]] 57to8pjmj9mr7g9xqjcye7gfztjm1xi 14 1237130 5628213 3926989 2026-09-13T15:01:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Ерменија]] 5628213 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Ерменија]] iyz9frrkr8j5hmx4l7wmn5v7ta1vrne 14 1237131 5628238 3926992 2026-09-13T15:05:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Црна Гора]] 5628238 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Црна Гора]] 4xjcbvt1ericpairu3n8i7xz6fwvue1 14 1237133 5628214 3926996 2026-09-13T15:01:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Исланд]] 5628214 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Исланд]] lxehmqshn1eug013mpklgwll63ozfgn 14 1237136 5628196 3927004 2026-09-13T14:58:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Јапонија]] 5628196 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Јапонија]] qgp850yg1rknc47neveicq2twrx679v 14 1237137 5628220 3927006 2026-09-13T15:02:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Македонија]] 5628220 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Македонија]] 07l30y9dvb8r2gqp7e2mbmymibitvnd 14 1237138 5628216 3927008 2026-09-13T15:01:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Камерун]] 5628216 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Камерун]] q78ml2hnnrqby0o9tt4wn4rpf0bzuzq 14 1237139 5628217 3927011 2026-09-13T15:01:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Катар]] 5628217 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Катар]] 6dk33v68kk8ms4oafdfvhwpkgga5tmy 14 1237140 5628218 3927014 2026-09-13T15:01:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Колумбија]] 5628218 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Колумбија]] tc66o7ubvxp3momzkljbbb4omj1qfpp 14 1237141 5628219 3927016 2026-09-13T15:02:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Литванија]] 5628219 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Литванија]] q4ho7wkv7fxwprvkyqgwdnpjevm2zvj 14 1237142 5628221 3927021 2026-09-13T15:02:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Малта]] 5628221 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Малта]] iow7ekilto77sqlha69b9jhnqxvwd7j 14 1237143 5628222 3927024 2026-09-13T15:02:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Мексико]] 5628222 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Мексико]] 2l2l3xq7v678grey2t6yn5km2pxgm1y 14 1237144 5628223 3927036 2026-09-13T15:02:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Нигерија]] 5628223 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Нигерија]] of4qx6p9m4kc4dqe7hy11jdj1jvhurv 14 1237145 5628224 3927039 2026-09-13T15:02:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Норвешка]] 5628224 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Норвешка]] 4tnx8uoppybbk3v8a3deynu10p71el3 14 1237146 5628225 3927042 2026-09-13T15:03:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Полска]] 5628225 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Полска]] n3bldyi6zmthfc25wdulhcn46wabxz2 14 1237147 5628226 3927046 2026-09-13T15:03:14Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Португалија]] 5628226 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Португалија]] sgne5vm465i7cbdsabpwlmyu9qq47ep 14 1237148 5628227 3927049 2026-09-13T15:03:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Романија]] 5628227 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Романија]] nwvcgk8xmm03md3fr2dvckx8h7zg1o1 14 1237149 5628228 3927052 2026-09-13T15:03:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Русија]] 5628228 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Русија]] a6padgaf0fvk8yzxw0kv4tv4b4cp7r3 14 1237150 5628229 3927055 2026-09-13T15:03:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за САД]] 5628229 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за САД]] 99jg0zto2eb02cs9at9d6m48hnl0nq5 14 1237151 5628230 3927059 2026-09-13T15:03:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Словенија]] 5628230 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Словенија]] l531qhp3djnnc2f1ghdnqban9ftj2dk 14 1237152 5628231 3927063 2026-09-13T15:04:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Турција]] 5628231 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Турција]] 0oh6q5hbt4v2vpecmi2o3ftuvzbf3ve 14 1237153 5628232 3927067 2026-09-13T15:04:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Украина]] 5628232 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Украина]] fd1dz1yp29fqw8n9wpq6zhnbbei6q5b 14 1237154 5628233 3927070 2026-09-13T15:04:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Унгарија]] 5628233 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Унгарија]] kjk9v1qhklk69c5cerermf5diinwydb 14 1237155 5628234 3927073 2026-09-13T15:04:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Уругвај]] 5628234 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Уругвај]] mxtmybnp00jr09lzq7q03l7dj2vk7o6 14 1237156 5628235 3927076 2026-09-13T15:04:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Франција]] 5628235 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Франција]] jwyh4qwfuqq23v54tpxc21wb7vrltps 14 1237157 5628236 3927080 2026-09-13T15:04:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Холандија]] 5628236 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Холандија]] 70ennaq2684azw0wm99dfj3okfn9wk7 14 1237158 5628237 3927083 2026-09-13T15:05:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Хрватска]] 5628237 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Хрватска]] hdx8n2ctee0spotakb1nm01pfc8w3rq 14 1237159 5628239 3927087 2026-09-13T15:05:24Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Чешка]] 5628239 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Чешка]] iro322ikg2n5r2p67g6fg922zkddxrr 14 1237160 5628240 3927090 2026-09-13T15:05:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Швајцарија]] 5628240 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Швајцарија]] i0jg48dkz64udi60ob0b5hpwv5p8hz0 14 1237161 5628241 3927094 2026-09-13T15:05:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Шведска]] 5628241 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Шведска]] gyeaty96clphbidpozo0ign1ulscsza 14 1237162 5628242 3927099 2026-09-13T15:05:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Шкотска]] 5628242 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Шкотска]] j2lfuyapok08zhyb9o6e50ti764mw5l 14 1237163 5628243 3927103 2026-09-13T15:06:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Fb team предлошки за Шпанија]] 5628243 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Fb team предлошки за Шпанија]] 0127u37lpbj977uefwyypc11dli9flq 0 1237237 5628449 5212146 2026-09-14T09:19:10Z Bjankuloski06 332 [[ВП:КМ|КМ]]: [[Категорија:Универзитет за Аудиовизуелни Уметности ЕСРА]] → [[Категорија:Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА]] 5628449 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за личност | наставка = а | име = Драгана Левенска | портрет = Драгана Левенска.jpg | px = | опис = | родено-име = | роден-дата = {{роден на и возраст|df=yes|1985|7|3}} | роден-место = [[Скопје]], [[СР Македонија]], [[СФРЈ]] | починал-дата = | починал-место = | починал-причина = | националност = [[Македонија|Македонка]] | народност = [[Македонци|Македонка]] | познат = | занимање = [[глумица]] | сопружник = | татко = | мајка = | родители = | роднини = | деца = }} '''Драгана Левенска''' ([[Скопје]], {{роден на|3|јули|1985}}) — [[Македонија|македонска]] театарска, филмска и телевизиска [[глумица]]. == Животопис == Драгана Левенска е родена на [[3 јули]] [[1985]] година во [[Скопје]]. Дипломирала во [[Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА|Универзитетот за аудиовизуелни уметности ЕСРА]], на отсекот Глумечка игра во 2014 година, а од истата година, таа се вработила во [[Македонски народен театар|Македонскиот народен театар]].<ref>„[https://mnt.mk/mk/za-mnt/mnt/akteri/dragana-levenska Драгана Левенска] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20191223090345/https://mnt.mk/mk/za-mnt/mnt/akteri/dragana-levenska |date=2019-12-23 }}“. ''[[Македонски народен театар]]''.</ref> == Театрографија == * Учителката по англиски јазик — „Госпоѓа Министерка“ од Бранислав Нушиќ, р. Наташа Поплавска, МНТ, 2009; * Евушка — „Генетика на кучињата“ од Венко Андоновски, р. Дејан Пројковски, Драмски театар - Скопје, 2012; * „Вртелешка“ од Артур Шницлер, р. Иван Манасковски, Драмски театар - Скопје, 2013; * Mејбл — „Вејка на ветрот“ од Коле Чашуле, р. Ирена Стеријовска, Театар Фабрика - Скопје, 2013; * Хор — „Вечната куќа“ од Јордан Плевнеш, р. Дејан Пројковски, МНТ, 2013; * Госпоѓа Ортанз — „Женски оркестар“ од Жан Ануј, р. Ѓорѓи Ризески, Драмски театар - Скопје, 2014; * Лина — „Многу вревеа за ништо“ од Вилијам Шекспир, р. Дејан Пројковски, Театар Комедија - Скопје, 2014; * Стујардеса и жената — „Тероризам“ од Владимир и Олег Пресњаков, р. Јордан Симонов, МНТ, 2015; * Зинка — „Животот е прекрасен“ од Николај Ердман, р. Александар Морфов, МНТ, 2015; * „Жени од подземјето“ од Станислав Лем, р. Андреј Цветановски, Народен театар „Јордан Хаџи Константинов – Џинот“ - Велес, 2016; * Слугинката — „Соларис“ од Станислав Лем, р. Андриј Жолдак, МНТ, 2016; * Робинката од прстенот, Леонора — „Авантурите на Аладин“, р. Бојан Трифуновски, МНТ, 2017. == Филмографија == * Ева — „Искушените“, р. Василка Аврамовска, кратокометражен филм; * „Намини бар еднаш“, р. Косара Матиќ, кратокометражен филм, 2013; * Смртта — „Триумф“, р. Александар Андоновски, кратокометражен филм, 2013; * Марија — „Мал дисконтинуитет во времепросторот“, р. Гоце Цветановски, 2014; * Виолета — „Лавиринт, кратокометражен филм“, р. Ана Јакимска, Бранко Костески, 2014; * Ленче — „Медена ноќ“, р. Иво Трајков, 2015; * Првата девојката — „Човекот кој не сакаше да умре“, р. Гоце Цветановски, кратокометражен анимиран филм, 2015; * „Човекот кој не беше таму“, р. Гоце Цветановски, кратокометражен филм, 2017; * Анастасија — "[[Преспав]]", р. [[Игор Иванов-Изи]], телевизиска серија, 2021; * Наставничката Мери — "[[Тин Камп]]", р. Марко Ѓоковиќ, телевизиска серија, 2022; * Другарката — "Божиќна елка", р. [[Мето Јовановски (глумец) |Мето Јовановски]], краткометражен филм, 2023. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{IMDb name|5722485}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Левенска, Драгана}} [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Глумици од Скопје]] [[Категорија:Македонски театарски глумци]] [[Категорија:Македонски телевизиски глумци]] [[Категорија:Македонски филмски глумци]] [[Категорија:Глумци во Македонскиот народен театар]] [[Категорија:Универзитет за аудиовизуелни уметности ЕСРА]] 49w9p0m3ja9uzhimwuoh6axnpx5q4ey 4 1237640 5628303 5571873 2026-09-13T18:52:41Z Filip GIMNAZIJA 131489 /* Список */ 5628303 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" | <center><big>'''ВикиПроект'''<br>'''„Вики Клуб“'''</big></center> |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wiki Club Veles.svg|200п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|200п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikipedia-logo.svg|150п]] |} {| class="collapsible collapsed infobox" id=":Завршени ученици:" style="border:1px solid #ccc; text-align:center; font-size:90%; line-height:1.2em;" |- ! style="width:13em; padding:0.5em 0.5em 0.75em; background:#ccc; line-height:1.6em;"| <!-- --><small><br/></small><br/><!-- --><span style="font-size:200%;">'''Список на завршени ученици'''</span> [[Податотека:Wiki Club Veles.svg|80px]]<br/> |- |style="line-height:0.5em;"| &nbsp; |- !style="background:#ccc; line-height:1.6em;"| </tr> |style="padding-bottom:0.3em;"| # - [[User:Blazen 208|Blazen 208]] <small>([[User talk:Blazen 208|разговор]])</small> 12:40, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Paola 022|Paola 022]] <small>([[User talk:Paola 022|разговор]])</small> 12:41, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Laramijovska|Laramijovska]] <small>([[User talk:Laramijovska|разговор]])</small> 12:43, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Teonanaumovska|Teonanaumovska]] <small>([[User talk:Teonanaumovska|разговор]])</small> 12:46, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Anapanova|Anapanova]] <small>([[User talk:Anapanova|разговор]])</small> 12:48, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Orhidejajankuloska|Orhidejajankuloska]] <small>([[User talk:Orhidejajankuloska|разговор]])</small> 12:53, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Saradimovska123|Saradimovska123]] <small>([[User talk:Saradimovska123|разговор]])</small> 12:55, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Andrejpanchevski|Andrejpanchevski]] <small>([[User talk:Andrejpanchevski|разговор]])</small> 13:06, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Milangjorgov|Milangjorgov]] <small>([[User talk:Milangjorgov|разговор]])</small> 13:08, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Marija Prendzova|Marija Prendzova]] <small>([[User talk:Marija Prendzova|разговор]])</small> 13:11, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Kristijan Martinov|Kristijan Martinov]] <small>([[User talk:Kristijan Martinov|разговор]])</small> 13:16, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Tamaramiteva|Tamaramiteva]] <small>([[User talk:Tamaramiteva|разговор]])</small> 13:19, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:ChelevAleksandra|ChelevAleksandra]] <small>([[User talk:ChelevAleksandra|разговор]])</small> 13:40, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Ristovaantonija123|Ristovaantonija123]] <small>([[User talk:Ristovaantonija123|разговор]])</small> 13:45, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Mirova123|Mirova123]] <small>([[User talk:Mirova123 |разговор]])</small> 27 февруари 2020 (CET) # - [[User:Asazdova14|Asazdova14]] <small>([[User talk:Asazdova14 |разговор]])</small>27 февруари 2020 (CET) # - [[User:Blazen Andonov|Blazen Andonov]] # - [[User:Sara Jankulovska|Sara Jankulovska]] # - [[Корисник:Natasha Dimovska|Natasha Dimovskа]] # - [[Корисник:Panova Sara|Panova Sarа]] # - [[Корисник:Миланова Вики|Миланова Вики]] # - [[User:Mstavrov16|Mstavrov16]] # - [[User:Матеј2008г|Матеј2008г]] # - [[Корисник:Cvetanka Naceva|Cvetanka Naceva ]] # - [[Корисник:Marija Panovska|Marija Panovska ]] # - [[Корисник:Iva 5etrovska|Iva 5etrovska ]] # - [[Корисник:Mia Emili|Mia Emili]], 29 ноември 2020 # - [[Корисник:Gabii112|Gabii112]] # - [[Корисник:Мартина Ѓорѓиевска|Мартина Ѓорѓиевска]] # -[[User:Gjorgjieva10|Gjorgjieva10]] # - [[User:Vila Rosa|Vila Rosa]] # - [[User:Anastasija Gjorgjieva|Anastasija Gjorgjieva]] # - [[User:Gdimovska13|Gdimovska13]] <small>([[User talk:Gdimovska13|разговор]])</small> 12:57, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Petar Barsa|Petar Barsa]]<small>([[User talk:Petar Barsa|разговор]])</small> 12:07, 25 февруари 2020 (CET) # - [[User:Kostovska|Kostovska]] <small>([[User talk:Kostovska|разговор]])</small> 10:44, 12 ноември 2020 # - [[Корисник:Viktorija Panzova|Viktorija Panzova]] # - [[Корисник:Janche46|Janche46]] # - [[Корисник:Marijaivanovska7|Marijaivanovska7]] # - [[Корисник:Dakkii|Dakkii ]] # - [[Корисник:Dragana Vasil|Dragana Vasil ]] # - [[Корисник:Gorjan KIM|Gorjan KIM ]] # - [[Корисник:AnastasovaKiM|AnastasovaKiM ]] # - [[Корисник:Trajkovic KIM|Trajkovic KIM]] # - [[Корисник:Marija Boshevska11|Marija Boshevska11 ]] # - [[Корисник:Teodora Vasil|Teodora Vasil ]] # - [[Корисник:AngelaK KIM|AngelaK KIM ]] # - [[Корисник:Jovana KIMM|Jovana KIMM ]] # - [[Корисник:Калина КИМ|Калина КИМ ]] |- |} '''Вики Клуб во [[Велес]]''' започна со својата работа на 18 февруари 2020 година. * Термин: по договор со лицето за контакт * Место: Локална библиотека „Гоце Делчев“ * Лице за контакт: [[Корисник:Lili Arsova|Лили Арсова]] * Се доделуваат награди за најактивните членови. * Членувањето е бесплатно == Пријавување на учесници == Ако сте учесник во овој Вики Клуб, тука додајте го своето име користејќи четири тилди (<nowiki>~~~~</nowiki>) === Список === # - [[Корисник:LILI RKIM|LILI RKIM ]] # - [[Корисник:Jovana Kocova KIM|Jovana Kocova KIM ]] # - [[Корисник:Marija Ana KiM|Marija Ana KiM ]] # - [[Корисник:MarijaKIM|MarijaKIM ]] # - [[Корисник:Глорија Сутинова КИМ|Глорија Сутинова КИМ ]] # - [[Корисник:Ива Јованова КиМ|Ива Јованова КиМ ]] # - [[Корисник:Jovana Hristova KIM|Jovana Hristova KIM ]] # - [[Корисник:LunaKKIM|LunaKKIM ]] # - [[Корисник:MerveKIM|MerveKIM ]] # - [[Корисник:Mila.KiM123|Mila.KiM123 ]] # - [[Корисник:ElenaSKIM|ElenaSKIM ]] # - [[Корисник:TamaraKIM|TamaraKIM ]] # - [[Корисник:Sofija Sopova KIM|Sofija Sopova KIM ]] # - [[Корисник:IvonaJanevaKIM|IvonaJanevaKIM ]] # - [[Корисник:ИвананиколоваКИМ|ИвананиколоваКИМ ]] # - [[Корисник:AngelaJKM|AngelaJKM ]] # - [[Корисник:Filip GIMNAZIJA|Filip GIMNAZIJA]] # - [[Корисник:Лука ГИМ]] # - [[Корисник:Ognen GIM]] [[Категорија:Википедија:Вики Клубови]] ph7kymcpfmluntbeeba95xk42mywa7d 5628304 5628303 2026-09-13T18:53:33Z Filip GIMNAZIJA 131489 /* Список */ 5628304 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" | <center><big>'''ВикиПроект'''<br>'''„Вики Клуб“'''</big></center> |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wiki Club Veles.svg|200п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|200п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikipedia-logo.svg|150п]] |} {| class="collapsible collapsed infobox" id=":Завршени ученици:" style="border:1px solid #ccc; text-align:center; font-size:90%; line-height:1.2em;" |- ! style="width:13em; padding:0.5em 0.5em 0.75em; background:#ccc; line-height:1.6em;"| <!-- --><small><br/></small><br/><!-- --><span style="font-size:200%;">'''Список на завршени ученици'''</span> [[Податотека:Wiki Club Veles.svg|80px]]<br/> |- |style="line-height:0.5em;"| &nbsp; |- !style="background:#ccc; line-height:1.6em;"| </tr> |style="padding-bottom:0.3em;"| # - [[User:Blazen 208|Blazen 208]] <small>([[User talk:Blazen 208|разговор]])</small> 12:40, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Paola 022|Paola 022]] <small>([[User talk:Paola 022|разговор]])</small> 12:41, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Laramijovska|Laramijovska]] <small>([[User talk:Laramijovska|разговор]])</small> 12:43, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Teonanaumovska|Teonanaumovska]] <small>([[User talk:Teonanaumovska|разговор]])</small> 12:46, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Anapanova|Anapanova]] <small>([[User talk:Anapanova|разговор]])</small> 12:48, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Orhidejajankuloska|Orhidejajankuloska]] <small>([[User talk:Orhidejajankuloska|разговор]])</small> 12:53, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Saradimovska123|Saradimovska123]] <small>([[User talk:Saradimovska123|разговор]])</small> 12:55, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Andrejpanchevski|Andrejpanchevski]] <small>([[User talk:Andrejpanchevski|разговор]])</small> 13:06, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Milangjorgov|Milangjorgov]] <small>([[User talk:Milangjorgov|разговор]])</small> 13:08, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Marija Prendzova|Marija Prendzova]] <small>([[User talk:Marija Prendzova|разговор]])</small> 13:11, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Kristijan Martinov|Kristijan Martinov]] <small>([[User talk:Kristijan Martinov|разговор]])</small> 13:16, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Tamaramiteva|Tamaramiteva]] <small>([[User talk:Tamaramiteva|разговор]])</small> 13:19, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:ChelevAleksandra|ChelevAleksandra]] <small>([[User talk:ChelevAleksandra|разговор]])</small> 13:40, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Ristovaantonija123|Ristovaantonija123]] <small>([[User talk:Ristovaantonija123|разговор]])</small> 13:45, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Mirova123|Mirova123]] <small>([[User talk:Mirova123 |разговор]])</small> 27 февруари 2020 (CET) # - [[User:Asazdova14|Asazdova14]] <small>([[User talk:Asazdova14 |разговор]])</small>27 февруари 2020 (CET) # - [[User:Blazen Andonov|Blazen Andonov]] # - [[User:Sara Jankulovska|Sara Jankulovska]] # - [[Корисник:Natasha Dimovska|Natasha Dimovskа]] # - [[Корисник:Panova Sara|Panova Sarа]] # - [[Корисник:Миланова Вики|Миланова Вики]] # - [[User:Mstavrov16|Mstavrov16]] # - [[User:Матеј2008г|Матеј2008г]] # - [[Корисник:Cvetanka Naceva|Cvetanka Naceva ]] # - [[Корисник:Marija Panovska|Marija Panovska ]] # - [[Корисник:Iva 5etrovska|Iva 5etrovska ]] # - [[Корисник:Mia Emili|Mia Emili]], 29 ноември 2020 # - [[Корисник:Gabii112|Gabii112]] # - [[Корисник:Мартина Ѓорѓиевска|Мартина Ѓорѓиевска]] # -[[User:Gjorgjieva10|Gjorgjieva10]] # - [[User:Vila Rosa|Vila Rosa]] # - [[User:Anastasija Gjorgjieva|Anastasija Gjorgjieva]] # - [[User:Gdimovska13|Gdimovska13]] <small>([[User talk:Gdimovska13|разговор]])</small> 12:57, 18 февруари 2020 (CET) # - [[User:Petar Barsa|Petar Barsa]]<small>([[User talk:Petar Barsa|разговор]])</small> 12:07, 25 февруари 2020 (CET) # - [[User:Kostovska|Kostovska]] <small>([[User talk:Kostovska|разговор]])</small> 10:44, 12 ноември 2020 # - [[Корисник:Viktorija Panzova|Viktorija Panzova]] # - [[Корисник:Janche46|Janche46]] # - [[Корисник:Marijaivanovska7|Marijaivanovska7]] # - [[Корисник:Dakkii|Dakkii ]] # - [[Корисник:Dragana Vasil|Dragana Vasil ]] # - [[Корисник:Gorjan KIM|Gorjan KIM ]] # - [[Корисник:AnastasovaKiM|AnastasovaKiM ]] # - [[Корисник:Trajkovic KIM|Trajkovic KIM]] # - [[Корисник:Marija Boshevska11|Marija Boshevska11 ]] # - [[Корисник:Teodora Vasil|Teodora Vasil ]] # - [[Корисник:AngelaK KIM|AngelaK KIM ]] # - [[Корисник:Jovana KIMM|Jovana KIMM ]] # - [[Корисник:Калина КИМ|Калина КИМ ]] |- |} '''Вики Клуб во [[Велес]]''' започна со својата работа на 18 февруари 2020 година. * Термин: по договор со лицето за контакт * Место: Локална библиотека „Гоце Делчев“ * Лице за контакт: [[Корисник:Lili Arsova|Лили Арсова]] * Се доделуваат награди за најактивните членови. * Членувањето е бесплатно == Пријавување на учесници == Ако сте учесник во овој Вики Клуб, тука додајте го своето име користејќи четири тилди (<nowiki>~~~~</nowiki>) === Список === # - [[Корисник:LILI RKIM|LILI RKIM ]] # - [[Корисник:Jovana Kocova KIM|Jovana Kocova KIM ]] # - [[Корисник:Marija Ana KiM|Marija Ana KiM ]] # - [[Корисник:MarijaKIM|MarijaKIM ]] # - [[Корисник:Глорија Сутинова КИМ|Глорија Сутинова КИМ ]] # - [[Корисник:Ива Јованова КиМ|Ива Јованова КиМ ]] # - [[Корисник:Jovana Hristova KIM|Jovana Hristova KIM ]] # - [[Корисник:LunaKKIM|LunaKKIM ]] # - [[Корисник:MerveKIM|MerveKIM ]] # - [[Корисник:Mila.KiM123|Mila.KiM123 ]] # - [[Корисник:ElenaSKIM|ElenaSKIM ]] # - [[Корисник:TamaraKIM|TamaraKIM ]] # - [[Корисник:Sofija Sopova KIM|Sofija Sopova KIM ]] # - [[Корисник:IvonaJanevaKIM|IvonaJanevaKIM ]] # - [[Корисник:ИвананиколоваКИМ|ИвананиколоваКИМ ]] # - [[Корисник:AngelaJKM|AngelaJKM ]] # - [[Корисник:Filip GIMNAZIJA|Filip GIMNAZIJA]] # - [[Корисник:Лука ГИМ|Лука ГИМ]] # - [[Корисник:Ognen GIM|Ognen GIM]] [[Категорија:Википедија:Вики Клубови]] huxsrrhei6x2q2302t4fg90scoh4q6r 1 1237784 5628180 3930441 2026-09-13T14:55:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Торлачки дијалекти]] 5628180 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Торлачки дијалекти]] 2n5cy2j6f2l184ei8bwao78va0xpkkc 0 1239947 5628349 5533195 2026-09-13T20:48:55Z P.Nedelkovski 47736 додадена/изменета предлошка 5628349 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Библиотека | native_name = Narodna in univerzitetna knjižnica | native_name_lang = sl | name = Национална и универзитетска библиотека на Словенија | library_logo = | image = Ljubljana from Ljubljana Castle (4789685356).jpg | image_size = 250 | caption = Поглед од [[Љубљански замок|Љубљанскиот замок]] | country = Словенија | type = [[Национална библиотека]], [[академска библиотека]] | scope = | established = Почеток со работа во 1774 година | ref_legal_mandate = | location = [[Љубљана]] | coordinates = | branch_of = | num_branches = | items_collected = | collection_size = 2.749.593 томови | criteria = | legal_deposit = | req_to_access = | annual_circulation = | pop_served = | members = 10.931 | budget = € 7.479.522 (2014) | director = Вилјем Лебан<ref name="PP2014" /> | num_employees = 138,5<ref name="PP2014">{{Наведена книга |url=http://www.nuk.uni-lj.si/dokumenti/2015/NUK_Porocilo_2014.pdf |title=Letno poročilo 2014 |language=sl |trans-title=Annual Report 2014 |date=27 February 2015 |publisher=National and University Library of Slovenia |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150519090041/http://www.nuk.uni-lj.si/dokumenti/2015/NUK_Porocilo_2014.pdf |archivedate=19 May 2015 }}</ref> | website = [http://www.nuk.uni-lj.si/eng/ www.nuk.uni-lj.si] | references = <ref>[http://www.nuk.uni-lj.si/dokumenti/2015/NUK_Porocilo_2014.pdf NUK: Annual Report 2014] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150519090041/http://www.nuk.uni-lj.si/dokumenti/2015/NUK_Porocilo_2014.pdf |date=2015-05-19 }}, retrieved 18 May 2015</ref> }} [[File:Začetek gradnje Narodne in univerzitetne knjižnice leta 1937.jpg|thumb|300px|Раните фази на изградбата на новата библиотека (1937)]] '''Национална и универзитетска библиотека на Словенија''' ({{langx|sl|Narodna in univerzitetna knjižnica}}, {{јаз|sl|NUK}}) национална библиотека на Словенија, основана во 1774 година. Таа е една од најважните образовни и културни институции во [[Словенија]].<ref>[https://siol.net/trendi/kultura/narodna-in-univerzitetna-knjiznica-plecnikova-palaca-znanja-436252/ Narodna in univerzitetna knjižnica – Plečnikova palača znanja]</ref> Библиотеката се наоѓа во центарот на [[Љубљана]] во зграда проектирана од [[Јоже Плечник]] помеѓу 1930 и 1931 година, а била изградена од 1936 до 1940 година во [[Кралство Југославија]]. Со закон, од сите издавачи во Словенија а претходно од [[СФР Југославија]] се прибираат, чуваат и архивираат сите изданија во Националната библиотека како централен депозитар<ref>[https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/095574909901100105/ The National and University Library]{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> . Во 2011 година, библиотеката поседуваше околу 1.307.000 книги, 8.700 ракописи и бројни други документи, списанија и единици за мултимедија. Библиотеката се соочува со проблем на недостаток на простор за складирање и затоа има план да изгради нова зграда во близина на постојната<ref>[https://www.dnevnik.si/tag/Narodna%20in%20univerzitetna%20knji%C5%BEnica]{{Мртва_врска|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.nuk.uni-lj.si/ www.nuk.uni-lj.si] {{Национални библиотеки во Европа}} [[Категорија:Библиотеки во Словенија]] [[Категорија:Национални библиотеки| Словенија]] [[Категорија:Љубљана]] 3hh3hm08pwil5bxk7vv0za6hnpzuqhr 5628350 5628349 2026-09-13T20:49:33Z P.Nedelkovski 47736 5628350 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Библиотека | native_name = Narodna in univerzitetna knjižnica | native_name_lang = sl | name = Национална и универзитетска библиотека на Словенија | library_logo = | image = Ljubljana from Ljubljana Castle (4789685356).jpg | image_size = 250 | caption = Поглед од [[Љубљански замок|Љубљанскиот замок]] | country = Словенија | type = [[Национална библиотека]], [[академска библиотека]] | scope = | established = Почеток со работа во 1774 година | ref_legal_mandate = | location = [[Љубљана]] | coordinates = | branch_of = | num_branches = | items_collected = | collection_size = 2.749.593 томови | criteria = | legal_deposit = | req_to_access = | annual_circulation = | pop_served = | members = 10.931 | budget = € 7.479.522 (2014) | director = Вилјем Лебан<ref name="PP2014" /> | num_employees = 138,5<ref name="PP2014">{{Наведена книга |url=http://www.nuk.uni-lj.si/dokumenti/2015/NUK_Porocilo_2014.pdf |title=Letno poročilo 2014 |language=sl |trans-title=Annual Report 2014 |date=27 February 2015 |publisher=National and University Library of Slovenia |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150519090041/http://www.nuk.uni-lj.si/dokumenti/2015/NUK_Porocilo_2014.pdf |archivedate=19 May 2015 }}</ref> | website = [http://www.nuk.uni-lj.si/eng/ www.nuk.uni-lj.si] | references = <ref>[http://www.nuk.uni-lj.si/dokumenti/2015/NUK_Porocilo_2014.pdf NUK: Annual Report 2014] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150519090041/http://www.nuk.uni-lj.si/dokumenti/2015/NUK_Porocilo_2014.pdf |date=2015-05-19 }}, retrieved 18 May 2015</ref> }} [[Податотека:Začetek gradnje Narodne in univerzitetne knjižnice leta 1937.jpg|thumb|300px|Раните фази на изградбата на новата библиотека (1937)]] '''Национална и универзитетска библиотека на Словенија''' ({{langx|sl|Narodna in univerzitetna knjižnica}}, {{јаз|sl|NUK}}) — национална библиотека на Словенија, основана во 1774 година. Таа е една од најважните образовни и културни институции во [[Словенија]].<ref>[https://siol.net/trendi/kultura/narodna-in-univerzitetna-knjiznica-plecnikova-palaca-znanja-436252/ Narodna in univerzitetna knjižnica – Plečnikova palača znanja]</ref> Библиотеката се наоѓа во центарот на [[Љубљана]] во зграда проектирана од [[Јоже Плечник]] помеѓу 1930 и 1931 година, а била изградена од 1936 до 1940 година во [[Кралство Југославија]]. Со закон, од сите издавачи во Словенија а претходно од [[СФР Југославија]] се прибираат, чуваат и архивираат сите изданија во Националната библиотека како централен депозитар<ref>[https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/095574909901100105/ The National and University Library]{{Мртва_врска|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> . Во 2011 година, библиотеката поседуваше околу 1.307.000 книги, 8.700 ракописи и бројни други документи, списанија и единици за мултимедија. Библиотеката се соочува со проблем на недостаток на простор за складирање и затоа има план да изгради нова зграда во близина на постојната<ref>[https://www.dnevnik.si/tag/Narodna%20in%20univerzitetna%20knji%C5%BEnica]{{Мртва_врска|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==Наводи== {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.nuk.uni-lj.si/ www.nuk.uni-lj.si] {{Национални библиотеки во Европа}} [[Категорија:Библиотеки во Словенија]] [[Категорија:Национални библиотеки| Словенија]] [[Категорија:Љубљана]] p3z6mjcsill94avrbr4sezyreayec0q 1 1241966 5628139 3950753 2026-09-13T14:48:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Артејшо]] 5628139 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Артејшо]] 6uvsb5wv3mkhs60qchuncesv5kjvhq7 1 1256316 5628156 4373203 2026-09-13T14:51:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Калифорнија (Саун Пауло)]] 5628156 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Калифорнија (Саун Пауло)]] p0jj62ktmaq5e3lusqwp7kkc5n5i9mb 1 1256331 5628155 4373202 2026-09-13T14:51:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Калифорнија (Саун Пауло)]] 5628155 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Калифорнија (Саун Пауло)]] p0jj62ktmaq5e3lusqwp7kkc5n5i9mb 1 1267735 5628165 4532096 2026-09-13T14:53:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Национален парк Драј Тортугас]] 5628165 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Национален парк Драј Тортугас]] 8yc7f1mke1044b8zle21ssskyizyfbw 11 1268858 5628193 4537914 2026-09-13T14:57:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор за предлошка:Оддел-врска]] 5628193 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор за предлошка:Оддел-врска]] f6wn9lzmgg819lzcum6hzgz4gfrc62l 0 1271771 5628123 5228268 2026-09-13T14:46:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Вардарско платиче]] 5628123 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Вардарско платиче]] [[Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ]] rucdnolahstfttoqbm4eh7082rjyal8 0 1271991 5628099 5389549 2026-09-13T12:40:27Z Gurther 105215 5628099 wikitext text/x-wiki '''Павле Петрев Николовски''' ({{роден|||1922}} во {{Роден во|Ајватовци}} — {{починат||октомври|1944}} во {{Починат во|Горно Врановци}}) — [[ДФ Македонија|македонски]] партизан, борец за слобода на [[Македонија]] и учесник во [[Македонија во Втората светска војна|НОВ]].<ref name=":0">{{Наведена книга|title=Беа, загинаа, останаа|first=Боро Кралевски и други|publisher=Историски Архив - Скопје|year=1969|isbn=|location=Скопје|pages=107-108}}</ref> == Животопис == Потекнувал од земјоделско сиромашно семејство. Завршил основно училиште, по што се занимавал со [[земјоделство]]. Во септември [[1944]] година стапил во [[Единаесетта македонска ударна бригада|Единаесеттата македонска ударна бригада]]. Во состав на истата учествувал во повеќе акции и судири со окупаторот, особено против германските моторизирани колони. Во сите тие битки, се пројавил како совесен и дисциплиниран борец. Активно учествувал и во други борби, за конечното [[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|ослободување на Македонија]]. Непосредно пред ослободувањето трагично загинал, во несреќен случај. Во октомври [[1944]] година, не сакајќи бил убиен од страна на еден негов соборец. Бил закопан во [[Горно Врановци]].<ref name=":0" /> == Наводи == <references /> {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Николовски, Павле}} [[Категорија:Учесници во НОБ]] 7pm2czjqs1zac7alzuffz66smyt4ozz 0 1272351 5628288 5625986 2026-09-13T17:48:59Z MacedonianBoy 2538 5628288 wikitext text/x-wiki {{infobox country at games | NOC = AFG | NOCname = [[Afghanistan National Olympic Committee]] | games = Летните олимписки игри | year = 2004 | flagcaption = | oldcode = | website = | date = 13–29 август | location = [[Атина]], Грција | competitors = '''5''' | sports = 4 | flagbearer = Neema Suratgar ([[2004 Summer Olympics opening ceremony|opening]])<br>Kosia Akashi ([[2004 Summer Olympics closing ceremony|closing]]) | rank = | gold = 0 | silver = 0 | bronze = 0 | officials = | appearances = auto | app_begin_year = 1936 | app_end_year = | summerappearances = | winterappearances = | seealso = }} {{Авганистан на Олимпијада}} [[Авганистан]] испратил делегација да се натпреварува на [[Летни олимписки игри 2004|Летните олимписки игри 2004]] во [[Атина]], Грција, кои се одржале од 13 до 29 август 2004 година. Ова бил единаесетти настап на нацијата на Летните олимписки игри и нивно прво од нивното враќање во [[Меѓународен олимписки комитет|Меѓународниот олимписки комитет]] во 2003 година по четиригодишна забрана заради [[Талибанци|дискриминација на талибанската]] влада кон жените и нивното спротивставување да не играат спорт. Делегацијата се состоела од пет спортисти: спринтерите Масуд Азизи и Робина Мукимјар, боксерот Башармал Султани, џудистката Фриба Резаје и борачот Башир Ахмад Рахмати. Вклучувањето на Мукимјар и Резаје во авганистанската делегација го означило првиот пат кога земјата испрати жена спортист на Летни олимписки игри. Сите пет не успеале да напредуваат подалеку од прелиминарната рунда во нивните спортови и најдобриот настап на Авганистан на Игрите бил направен од Мукимјар, која поставила нов рекорд на 100 метри во женска конкуренција за својата земја. == Заднина == Авганистан за прв пат испратил делегација да се натпреварува на [[Летни олимписки игри|Летните олимписки игри]] во [[Летни олимписки игри 1936|Берлин 1936 година]] . Оттогаш тие учествувале на секоја летна олимпијада, пропуштајќи ги Олимписките игри само во пет наврати помеѓу 1936 и 2004 година. Тие биле во [[Летни олимписки игри 1952|1952]], [[Летни олимписки игри 1976|1976]], [[Летни олимписки игри 1984|1984]], [[Летни олимписки игри 1992|1992]] и [[Летни олимписки игри 2000|2000 година]].<ref name="AfghanistanOverview">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/AFG/|title=Afghanistan|publisher=[[Sports Reference]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180724123621/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/AFG/|archive-date=24 July 2018|accessdate=23 September 2018}}</ref> Авганистан бил суспендиран од [[Меѓународен олимписки комитет|Меѓународниот олимписки комитет]] (МОК) во октомври 1999 година и потоа на земјата и било забрането учеството на Олимписките игри во Сиднеј во 2000 година, поради дискриминација на жените под власт на [[талибанци]]те и забрана за спортување на жените.<ref name="Women'sEncy">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=_BTKCgAAQBAJ&q=Taliban+Olympics+2004&pg=PT539|title=The Multimedia Encyclopedia of Women in Today's World|date=9 January 2013|publisher=[[SAGE Publications]]|isbn=978-1-4522-7037-1|editor-last=Zeiss Stange|editor-first=Mary|access-date=23 September 2018|editor-last2=K. Oyster|editor-first2=Carol|editor-last3=E. Sloan|editor-first3=Jane|archive-url=https://web.archive.org/web/20180924000738/https://books.google.co.uk/books?id=_BTKCgAAQBAJ&pg=PT539&dq=Taliban+Olympics+2004&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjA0bS65dDdAhWGasAKHXfGBjMQ6AEIMzAC#v=onepage&q=Taliban%20Olympics%202004&f=false|archive-date=24 September 2018|df=dmy-all}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,901040419-610030,00.html|title=A Run to The Future|last=Baker|first=Aryn|date=11 April 2004|work=Time|access-date=23 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113093751/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,901040419-610030,00.html|archive-date=13 November 2017}}</ref> По падот на талибанците во 2001 година, МОК им помогнал на локалните власти да формираат нов [[Национален олимписки комитет]] .<ref name="Women'sEncy" /> Овие напори довеле до тоа да МОК на својот 115-ти состанок во главниот град на [[Прага|Чешка]] во Прага на 29 јуни 2003 година и даде шанска на земјата право на учество и но како предуслов за идно учество на Олимписките игри било вклучување на жените во нивната делегација.<ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3030352.stm|title=Afghanistan back in Olympics|date=29 June 2003|work=[[BBC News]]|access-date=23 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20071001183159/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3030352.stm|archive-date=1 October 2007}}</ref><ref name=":0">{{Наведени вести|url=https://www.deseretnews.com/article/595085715/Islamic-women-stride-into-history.html|title=Islamic women stride into history|last=Adelson|first=Andrea|date=21 August 2004|work=[[Deseret News]]|access-date=23 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923181420/https://www.deseretnews.com/article/595085715/Islamic-women-stride-into-history.html|archive-date=23 September 2018|agency=[[Associated Press]]}}</ref> Летните игри во Атина 2004 година, кои се одржале од 13 до 29 август 2004 година, биле единаесетти настап на Авганистан на Олимписки игри. Нацијата испратила пет спортисти на Олимписките игри: спринтерите Масуд Азизи и Робина Мукимјар, боксерот Башармал Султани, џудистката Фриба Резаје и борачот Башир Ахмад Рахмати.<ref name="APJune04">{{Наведени вести|url=http://www.spokesman.com/stories/2004/jun/18/athens-olympic-journey-for-five/|title=Athens Olympic journey for five|last=Orkin|first=Lisa|date=18 June 2004|work=[[The Spokesman-Review]]|access-date=23 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923235324/http://www.spokesman.com/stories/2004/jun/18/athens-olympic-journey-for-five/|archive-date=23 September 2018|agency=Associated Press}}</ref> Вклучувањето на Мукимјар и Резаје во тимот било првпат Авганистан да испрати жени спортистки на Летни олимписки игри. Сите пет спортисти тренирале во Авганистан, а подоцна и со ирански тренери во [[Техеран]] пред да отпатуваат за [[Солун]] во пресрет на Игрите. Сургатар, тренер на авганистанскиот тим, бил носител на знамето на церемонијата на отворањето,<ref>{{Наведени вести|url=http://www.rediff.com/sports/2004/aug/13flag.htm|title=Flag bearers for Opening Ceremony|date=13 August 2004|work=[[Rediff.com]]|access-date=25 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160401051755/http://www.rediff.com/sports/2004/aug/13flag.htm|archive-date=1 April 2016}}</ref> додека друг тренер, Косија Акаши, го носел на завршната церемонија .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympic.org/news/flag-bearers-for-the-closing-ceremony|title=Flag Bearers for the Closing Ceremony|date=29 August 2018|publisher=[[International Olympic Committee]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160815091029/https://www.olympic.org/news/flag-bearers-for-the-closing-ceremony|archive-date=15 August 2016|accessdate=16 April 2018}}</ref> == [[Слика:Athletics pictogram.svg|30п]] [[Атлетика]] == {{main|Атлетика на Летните олимписки игри 2004}} Натпреварувајќи се на своите први Олимписки игри на возраст од 18 години, Масуд Азизи бил единствениот маж спортист што се натпреварувал за Авганистан во атлетска конкуренција.<ref name="AziziOverview">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/az/masoud-azizi-1.html|title=Masoud Azizi Bio, Stats, and Results|publisher=Sports Reference|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923235650/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/az/masoud-azizi-1.html|archive-date=23 September 2018|accessdate=23 September 2018}}</ref> Тој се пласирал на Игрите во Атина откако добил вајлд-карта, бидејќи неговото најдобро време од 11,16 секунди поставено за време на тренингот на 100 метри мажи било за 0,88 секунди побавно од олимпискиот стандард за „Б-квалификации“ на настанот.<ref name="AfganFreedom">{{Наведени вести|url=https://www.nytimes.com/2004/06/07/sports/olympics-unveiling-new-face-of-afghan-freedom.html|title=Olympics; Unveiling New Face of Afghan Freedom|last=Robbins|first=Liz|date=7 June 2004|work=[[The New York Times]]|access-date=23 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180924000856/https://www.nytimes.com/2004/06/07/sports/olympics-unveiling-new-face-of-afghan-freedom.html|archive-date=24 September 2018}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRobbins2004">Robbins, Liz (7 June 2004). [https://www.nytimes.com/2004/06/07/sports/olympics-unveiling-new-face-of-afghan-freedom.html "Olympics; Unveiling New Face of Afghan Freedom"]. ''[[The New York Times]]''. [https://web.archive.org/web/20180924000856/https://www.nytimes.com/2004/06/07/sports/olympics-unveiling-new-face-of-afghan-freedom.html Archived] from the original on 24 September 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 September</span> 2018</span>.</cite></ref><ref name="IAAFEntry04">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.iaaf.org/news/news/olympic-games-athens|title=IAAF Games of the XXX Olympiad – Athens 2004 Entry Standards"|date=5 February 2008|publisher=[[International Association of Athletics Federations]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180911041315/https://www.iaaf.org/news/news/olympic-games-athens|archive-date=11 September 2018|accessdate=23 September 2018}}</ref> Во едно интервју пред игрите, Азизи изјавил: „Многу сум горд што сум со другите светски шампиони. Ќе им се претставам. “, и„ Се обидувам да вратам нешто дома. Секој сака да добие медал, но дури и ако не <nowiki>го добие, тоа не е прашање на победа или загуба.</nowiki> Главната работа е да учествувате.'' Азизи го претставувал Авганистан уште двапати на [[Летни олимписки игри 2012|Летните олимписки игри]] [[Летни олимписки игри 2008|2008]] и 2012 година.<ref name="AziziOverview" /> 18-годишната Робина Мукимјар била единствената натпреварувачка во атлетика која го претставувала Авганистан на Летните олимписки игри 2004 година.<ref name="MuqimyarOverview">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ya/robina-muqim-yaar-1.html|title=Robina Muqim Yaar Bio, Stats, and Results|publisher=Sports Reference|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923235709/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ya/robina-muqim-yaar-1.html|archive-date=23 September 2018|accessdate=23 September 2018}}</ref> Таа се пласирала на Олимпијадата откако МОК и и дала вајлд-карта бидејќи нејзиното најдобро време од 13,76 секунди било за 1,74 секунди побавно од олимпискиот стандард за „Б-квалификации“ на 100 метри жени Нејзиното семејство се согласило да се натпреварува во Атина.<ref name="TelegraphJuly04">{{Наведени вести|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/afghanistan/1466251/Running-free-after-escaping-iron-rule-of-the-Taliban.html|title=Running free after escaping iron rule of the Taliban|last=de Quetteville|first=Harry|date=5 July 2004|work=[[The Daily Telegraph]]|access-date=23 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923235350/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/afghanistan/1466251/Running-free-after-escaping-iron-rule-of-the-Taliban.html|archive-date=23 September 2018}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFde_Quetteville2004">de Quetteville, Harry (5 July 2004). [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/afghanistan/1466251/Running-free-after-escaping-iron-rule-of-the-Taliban.html "Running free after escaping iron rule of the Taliban"]. ''[[Дејли телеграф|The Daily Telegraph]]''. [https://web.archive.org/web/20180923235350/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/afghanistan/1466251/Running-free-after-escaping-iron-rule-of-the-Taliban.html Archived] from the original on 23 September 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 September</span> 2018</span>.</cite></ref><ref name=":1">{{Наведени вести|url=http://usatoday30.usatoday.com/sports/columnist/lopresti/2004-08-17-lopresti-afghan_x.htm|title=Afghan women making Olympic history|last=Lopresti|first=Mike|date=17 August 2004|work=[[USA Today]]|access-date=23 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304091209/http://usatoday30.usatoday.com/sports/columnist/lopresti/2004-08-17-lopresti-afghan_x.htm|archive-date=4 March 2016}}</ref> Џудистот Стиг Травик ја учела на Мукимјар, која започнала да тренира на влошена патека на стадионот Гази двапати неделно, понекогаш боса, но секогаш далеку од мажите, стравувајќи од малтретирање и напад.<ref name="CSMonitorAfghan">{{Наведени вести|url=https://www.csmonitor.com/2004/0819/p01s03-woeu.html|title=For Iraqi and Afghan Olympians, victory is just being there|last=Ford|first=Peter|date=19 August 2004|work=[[The Christian Science Monitor]]|access-date=23 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923235437/https://www.csmonitor.com/2004/0819/p01s03-woeu.html|archive-date=23 September 2018|last2=Halpern|first2=Orly|last3=Kazem|first3=Halima}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFordHalpernKazem2004">Ford, Peter; Halpern, Orly; Kazem, Halima (19 August 2004). [https://www.csmonitor.com/2004/0819/p01s03-woeu.html "For Iraqi and Afghan Olympians, victory is just being there"]. ''[[Кристијан наука монитор|The Christian Science Monitor]]''. [https://web.archive.org/web/20180923235437/https://www.csmonitor.com/2004/0819/p01s03-woeu.html Archived] from the original on 23 September 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 September</span> 2018</span>.</cite></ref><ref>{{Наведени вести|url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A121016090/GPS?u=wikipedia&sid=GPS&xid=b347957a|title=For Afghan runner, an unforgettable Games|last=McGeachy Fox|first=Ashley|date=21 August 2004|work=[[The Philadelphia Inquirer]]|access-date=23 September 2018|agency=[[Knight Ridder|Knight Ridder News Service]]|page=K0592|via=Gale Power Search}}</ref> Пред Игрите, таа изјавила за Светската служба на БиБиСи за нејзината желба да биде пример за авганистанските жени.<ref>{{Наведени вести|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3826673.stm|title=Afghan women's Olympic dream|date=22 June 2004|work=BBC News|access-date=23 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20120311135304/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3826673.stm|archive-date=11 March 2012}}</ref> На 20 август 2004 година, Мукимјар учествувала и завршила на седмото место од осум тркачи, со национален рекорд од 14,14 секунди.<ref name="W100Results">{{Наведена мрежна страница|url=http://sports.espn.go.com:80/oly/summer04/results?date=20040820&discId=3|title=Today's Track and Field Results: August 20, 2004|date=28 September 2004|publisher=[[ESPN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20040928180348/http://sports.espn.go.com/oly/summer04/results?date=20040820&discId=3|archive-date=28 September 2004|accessdate=23 September 2018}}</ref> Таа била елиминирана од конкуренцијата бидејќи само трите најдобри од секоја линија и следните десет најбрзи во генералниот пласман се пласирале во следната рунда. Таа повторно го претставувала Авганистан на [[Летни олимписки игри 2008|Игрите во Пекинг 2008 година]] .<ref name="MuqimyarOverview" /> ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" |Група ! colspan="2" | Четвртфинале ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Место ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Место ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Место ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Место |- align="center" | align="left" | Масуд Азизи | align="left" | 100 м | 11,66 | 8 | colspan="6" | Не се квалификувал<ref name=":2">{{Наведена мрежна страница|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics_2004/results/3534762.stm|title=Olympic results for 21 August: Results – 21/08/2004|date=21 August 2004|publisher=[[BBC Sport]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070510100634/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics_2004/results/3534762.stm|archive-date=10 May 2007|accessdate=23 September 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics_2004/results/3534762.stm "Olympic results for 21 August: Results – 21/08/2004"]. [[BBC Sport]]. 21 August 2004. [https://web.archive.org/web/20070510100634/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics_2004/results/3534762.stm Archived] from the original on 10 May 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 September</span> 2018</span>.</cite></ref> |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Група ! colspan="2" | Четврт финале ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Место ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Место ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Место ! scope="col" | Резултат ! scope="col" | Место |- align="center" | align="left" | Робина Муќимиар | align="left" | 100 м | 14,14 '''НР''' | 7 | colspan="6" | Не се квалификувала<ref name=":0"/> |} == [[Слика:Boxing pictogram.svg|20п]] [[Бокс]] == {{main|Бокс на Летните олимписки игри 2004}} === Мажи=== {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" |- !rowspan="2"|Боксер !rowspan="2"|Дисциплина !Коло 32 !коло 16 !Четвртфинале !Полуфинале !colspan="2"|Финале |- !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Пласман |- |[[Башарман Султани]] |[[Бокс на Летните олимписки игри 2004|- 69 кг]] |align=center|[[Мохамед Хикал]]<br />{{flagIOC|EGY|Summer|2004}}<br />'''Пор''' 12:'''40'''<ref>[http://library.la84.org/6oic/OfficialReports/2004/Results/Boxing.pdf Резултати бикса на ЛОИ 2004]</ref> |align=center colspan="4" bgcolor="honeydew"|''Не се квалификувал'' |'''= 17 / 28''' [https://web.archive.org/web/20091221202933/http://www.sports-reference.com/olympics/summer/2004/BOX/mens-welterweight.html] |} == [[Слика:Wrestling_pictogram.svg|20п]] [[Борење]] == {{main|Борење на Летните олимписки игри 2004}} === Мажи=== :[[Башир Ахмед Рахмати]] :[[Борење на Летните олимписки игри 2004 — слободен стил до 55 кг за мажи|−55 кг]] ==== Група 6 ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" | |- ! width="200" |Црвени ! width="200" |Сини ! width="50" |Квал. поени ! width="35" |Техн. поени |- |style="text-align:left;"| [[Башир Ахмед Рахмати]] ||style="text-align:left;"| '''[[Дишлод Мансуров]]'''||0:4 '''СП'''|| 0:11 |- |style="text-align:left;"| '''[[Мавлет Батиров]]||style="text-align:left;"| [[Башир Ахмед Рахмати]]||4:0 '''СП'''|| 20:0 |} СП = Супериорна победа 10 поени разликa, пораз без поени; БО = Поени освоени без технички поени ==== Табела 6 групa ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" | |- ! width="300" | Рвач ! width="30" | Поб ! width="30" | Пор. ! width="30" |Квал. поени ! width="30" |Квал. поени |- bgcolor="ccffcc" |style="text-align:left;"|[[Мавлет Батиров]] {{flagIOC|RUS|Summer|2004}} |2||0||7||13 |- |style="text-align:left;"|[[Дишлод Мансуров]] {{flagIOC|UZB|Summer|2004}} |1||1||5||12 |- |style="text-align:left;"|[[Башир Ахмед Рахмати]] {{AVG}} |0||2||0||0 |} == [[Слика:Judo pictogram.svg|20п]] [[Џудо]] == {{main|Џудо на Летните олимписки игри 2004}} === Жене === {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" |- !rowspan="2"|Џудист !rowspan="2"|Дис. !Коло 32 !Коло 16 !Четвртфинале !Полуфин. !1 !2 !Натпревар за<br />бронза !colspan=2|Финале !rowspan="2"|Детали |- !Противник<br />Резултат !Противник<br />Резултат !Противник<br />Резултат !Противник<br />Резултат !Противник<br />Резултат !Противник<br />Резултат !Противник<br />Резултат !Противник<br />Резултат !Плас. |- |'''[[Фриба Разаје]]''' |[[Џудо на Летните олимписки игри 2004 — до 70 кг за жени|− 70 кг]] |align=left|[[Сесилија Бланко|Бланко]]<br /> {{flagIOC|ESP|Summer|2012.}} <br />'''Пор''' 0000—1100 |colspan="8" style="background:honeydew;"|''Није се квалификувала'' |[https://web.archive.org/web/20120311071917/http://www.sports-reference.com/olympics/summer/2004/JUD/womens-middleweight.html] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20080611091801/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2004/Results/ Официјален извештај на XXVIII олимпијада] [[Категорија:Земјите на Летните олимписки игри 2004]] [[Категорија:Авганистан на Олимписките игри|2004]] 19k29ga5d19wwznyhcazr55j4dupeb7 0 1272356 5628312 5626079 2026-09-13T19:18:02Z MacedonianBoy 2538 5628312 wikitext text/x-wiki {{infobox country at games | NOC = ALG | NOCname = [[Алжирски олимписки комитет]] | games = Летните олимписки игри | year = 2004 | flagcaption = | oldcode = | website = {{url|www.coa.dz }} | location = [[Атина]] | competitors = '''61''' | sports = 10 | flagbearer = [[Djabir Saïd-Guerni]] | rank = | gold = 0 | silver = 0 | bronze = 0 | officials = | appearances = auto | app_begin_year = | app_end_year = | summerappearances = | winterappearances = | seealso = }} {{Алжир на Олимпијада}} '''[[Алжир]]''' се натпреварувал на '''[[Летни олимписки игри 2004|Летните олимписки игри 2004]]''' во [[Атина]], [[Грција]] од 13 до 29 август 2004 година. Прв пат се натпреварувал на Олимпијадата во 1964 година и во рамките на Игрите во Атина 2004 година, освоил вкупно дванаесет медали - вклучувајќи и еден златен, еден сребрен и три бронзени медали на [[Летни олимписки игри 2000|Летните олимписки игри 2000 година]] . Овие медали биле во атлетика (три златни, еден сребрен, две бронзени) и бокс (една златен, пет бронзени). 61 натпреварувач, 46 мажи и 15 жени, учествувале на 57 настани во 10 спортови.<ref name="sports-reference">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/ALG/summer/2004/|title=Algeria at the 2004 Summer Games|work=sports-reference.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417092923/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/ALG/summer/2004/|archive-date=2020-04-17|accessdate=2012-05-21}}</ref> == Атлетика == Алжирските атлетичари постигнале квалификациски стандарди во следните атлетски настани (најмногу до 3 спортисти во секоја од настаните во „А“ Стандард, и 1 во „Б“ Стандард).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/statistics/toplists/index.html|title=iaaf.org – Top Lists|publisher=IAAF|accessdate=June 4, 2011}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/news/news/olympic-games-athens|title=IAAF Games of the XXX Olympiad – Athens 2004 Entry Standards|publisher=[[IAAF]]|accessdate=4 June 2011}}</ref> ; <small>Клуч</small> * <small>'''Белешка''' - Дадените дисциплини се за групната фаза на спортистот</small> * <small>'''П''' = Квалификувани за следната фаза</small> * <small>'''q''' = Квалификуван за следната фаза како најбрз губитник ''или'', на теренски настани, по позиција без постигнување на квалификациската цел</small> * <small>'''NR''' = Национален рекорд</small> * <small>N / A = Фазата не е применлива за настанот</small> * <small>Bye = Од спортистот не се бара да се натпреварува во фаза</small> ; Мажи ; {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификации ! colspan="2" | Четврт финале ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Ранг ! Резултат ! Ранг ! Резултат ! Ранг ! Резултат ! Ранг |- align="center" | align="left" | Худир Агуне | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 5.000 метри за мажи|5000 м]] | 13: 29,37 часот | 10 |colspan=4 {{n/a}} | colspan="2" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Муса Ауанук | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 20 километри одење за мажи|20 км пешачење]] |colspan=6 {{n/a}} | 1:28:38 часот | 31 |- align="center" | align="left" | Сад Белхоут | rowspan="2" align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – маратон за мажи|Маратон]] |colspan=6 {{n/a}} | 2:22:32 | 49 |- align="center" | align="left" | Мустафа Бенасер |colspan=6 {{n/a}} | colspan="2" | {{Крат|DNF|Did not finish}} |- align="center" | align="left" | Тарек Букенса | rowspan="2" align="left" | 1500 м | 3: 37,94 | 5 '''П''' |colspan=2 {{n/a}} | colspan="2" | {{Крат|DNF|Did not finish}} | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Камал Булахфане | 3: 38,59 | 4 '''П''' |colspan=2 {{n/a}} | 3: 41,27 | 5 '''П''' | 3: 39.02 | 11 |- align="center" | align="left" | Адем Хечини | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 400 метри за мажи|400 м]] | 46,50 | 5 |colspan=2 {{n/a}} | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Мохамед Халди | align="left" | 1500 м | 3: 42,47 | 12 |colspan=2 {{n/a}} | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Малик Луахла | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 200 метри за мажи|200 м]] | 20,67 | 2 '''П''' | 20,93 | 7 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Абделхаким Мазуз | align="left" | 3000 метри стиплчез | 8: 36,12 | 11 |colspan=4 {{n/a}} | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Набил Мади | align="left" | 800 м | 1: 47,50 часот | 5 |colspan=2 {{n/a}} | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Самир Мусауи | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 5.000 метри за мажи|5000 м]] | 12: 24,98 | 8 '''q''' |colspan=4 {{n/a}} | 14: 02.01 | 14 |- align="center" | align="left" | Џабир Саид-Герни | align="left" | 800 м | 1: 45,90 | 3 '''q''' |colspan=2 {{n/a}} | 1: 45,80 | 1 '''П''' | 1: 45,61 | 7 |- align="center" | align="left" | Али Саиди Сифф | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 5.000 метри за мажи|5000 м]] | 13: 18,94 | 1 '''П''' |colspan=4 {{n/a}} | 13: 32,57 часот | 10 |- align="center" | align="left" | Рахид Зиар | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – маратон за мажи|Маратон]] |colspan=6 {{n/a}} | colspan="2" | {{Крат|DNF|Did not finish}} |} ; Теренски настани {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Растојание ! Позиција ! Растојание ! Позиција |- align="center" | align="left" | Абдерахмане Хамад | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – скок во височина за мажи|Скок во височина]] | 2.25 | = 15 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |} ; Жени ; {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Ранг ! Резултат ! Ранг ! Резултат ! Ранг |- align="center" | rowspan="2" align="left" | Суад Аит Салем | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 5.000 метри за жени|5000 м]] | 16: 02.10 | 16 |colspan=2 {{n/a}} | colspan="2" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 10.000 метри за жени|10000 м]] |colspan=4 {{n/a}} | colspan="2" | {{Крат|DNF|Did not finish}} |- align="center" | align="left" | Насрија Азаид | align="left" | Маратон |colspan=4 {{n/a}} | colspan="2" | {{Крат|DNF|Did not finish}} |- align="center" | align="left" | Нуриа Мерах Бенида | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 1.500 метри за жени|1500 м]] | colspan="2" | {{Крат|DNS|Did not start}} | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Нахида Тухами | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 1.500 метри за жени|1500 м]] | 4: 06.41 | 8 '''q''' | 4: 07.21 | 8 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |} ; Теренски настани {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Растојание ! Позиција ! Растојание ! Позиција |- align="center" | align="left" | Баја Рахули | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – трискок за жени|Три скок]] | 14,89 | 2 '''П''' | 14,86 | 6 |} == Бокс == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Шеснаесетфинале !Осминафинале !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале |- style="font-size:95%" !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Место |- align="center" | align="left" |Мебарек Солтани | align="left" |до 51 кг. |{{flagIOCathlete|[[Георги Балакшин|Балакшин]]|RUS|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 15–26 | colspan="5" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Малик Бузијан | align="left" |до 54 кг. |{{flagIOCathlete|[[Али Халаб|Халаб]]|FRA|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 19–16 |{{flagIOCathlete|[[Генади Ковалев|Ковалев]]|RUS|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 20–23 | colspan="5" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Хаџ Белкхеир | align="left" |до 57 кг. |{{flagIOCathlete|[[Алексеј Тиштенко|Тиштенко]]|RUS|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 17–37 | colspan="5" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Насередин Филали | align="left" |до 64 кг. |{{flagIOCathlete|[[Борис Георгиев|Георгиев]]|BUL|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' {{Крат|RSC|Referee stopped contest}} | colspan="5" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Бенамар Мескин | align="left" |до 69 кг. |{{flagIOCathlete|[[Ванес Мартиросјан|Мартиросјан]]|USA|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 20–45 | colspan="5" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Касел Набил | align="left" |до 75 кг. |{{flagIOCathlete|[[Глуселио Абреу|Абреу]]|BRA|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 41–36 |{{flagIOCathlete|[[Андре Дирел|Дирел]]|USA|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' {{Крат|RSC|Referee stopped contest}} | colspan="5" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Абделхани Кенси | align="left" |до 81 кг. |{{flagIOCathlete|[[Сонг Хак-сунг ]]|KOR|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 25–19 |{{flagIOCathlete|[[Уткирбек Хајдаров|Хајдаров]]|UZB|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 19–31 | colspan="5" |Не се квалификувал за следната фаза |} == Мечување == ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Коло 64 !Коло 32 !Коло 16 !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !Противнички<br /><br /> резултат !Противнички<br /><br /> резултат !Противнички<br /><br /> резултат !Противнички<br /><br /> резултат !Противнички<br /><br /> резултат !Противнички<br /><br /> резултат !Место |- align="center" | align="left" |Абдерахмане Даиџ | align="left" |поединечно - меч |{{flagIOCathlete|[[Дмитро Кариченко|Кариченко]]|UKR|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 6–15 | colspan="6" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Софијане ел-Азизи | align="left" |поединечно - флорет |{{flagIOCathlete|[[Џедедија Дупре|Дупре]]|USA|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 16–15 |{{flagIOCathlete|[[Brice Guyart|Guyart]]|FRA|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 3–15 | colspan="5" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Насим Ислам Бернај | rowspan="3" align="left" |поединечно - сабја |{{flagIOCathlete|[[Хуанг Јаојианг ]]|CHN|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 6–15 | colspan="6" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Рауф Салим Бернај |{{flagIOCathlete|[[Константине Манетас|Манетас]]|GRE|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 10–15 | colspan="6" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Реда Бенчехима |{{flagIOCathlete|[[Ченг Фен]]|CHN|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 3–15 | colspan="6" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Рауф Салим Бернај<br /><br />Насим Ислам Бернај<br /><br />Реда Бенчехима | align="left" |екипно |colspan=2 {{n/a}} |{{flagIOCteam|GRE|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 25–45 | colspan="4" |Не се квалификувал за следната фаза |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Коло 64 !Коло 32 !Коло 16 !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !Противнички<br /><br /> резултат !Противнички<br /><br /> резултат !Противнички<br /><br /> резултат !Противнички<br /><br /> резултат !Противнички<br /><br /> резултат !Противнички<br /><br /> резултат !Место |- align="center" | align="left" |Захра Гамие | align="left" |поединечно - меч |{{flagIOCathlete|[[Ана Марија Бранза|Бранза]]|ROM|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 14–15 | colspan="6" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Васила Саид-Герни | align="left" |поединечно - флорет |{{n/a}} |{{flagIOCathlete|[[Менг Џи]]|CHN|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 12–15 | colspan="5" |Не се квалификувал за следната фаза |} == Џудо == ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Коло 32 !Коло 16 !Четвртфиналеs !Полуфиналеs !1 !2 !3 ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Место |- align="center" | align="left" |Омар Ребахи | align="left" |−60&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Базарбек Донбај|Донбај]]|KAZ|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–0001 | colspan="8" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Амар Мериџа | align="left" |−66&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Амин ел-Хади|ел-Хади]]|EGY|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1000–0001 |{{flagIOCathlete|[[Ехуд Вакс|Вакс]]|ISR|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 0010–0000 |{{flagIOCathlete|[[Жозеф Крнаќ|Крнаќ]]|SLO|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–1001 | align="center" |Не се квалификувал за следната фаза |{{n/a|Bye}} |{{flagIOCathlete|[[Оскар Пењас|Пењас]]|ESP|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0001–0020 | colspan="3" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Нуредин Јагуби | align="left" |−73&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Акапеј Лату|Лату]]|TGA|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1111–0000 |{{flagIOCathlete|[[Генадиј Билодид|Билодид]]|UKR|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–1000 | colspan="7" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Амар Бениклеф | align="left" |−81&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Абумедан ел-Сајед|ел-Сајед]]|EGY|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1020–0000 |{{flagIOCathlete|[[Флоријан Ванер|Ванер]]|GER|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–1002 | colspan="7" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Калед Медах | align="left" |−90&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Карлос Хонорато|Хонорато]]|BRA|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–1000 | colspan="8" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Sami Belgroun | align="left" |−100&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Рамон Ајала (џудо)|Ајала]]|PUR|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1010–0000 |{{flagIOCathlete|[[Ивери Јакураули|Јакураули]]|GEO|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0001–1010 | colspan="7" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Mohamed Bouaichaoui | align="left" | +100&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Индерк Пертелсон|Пертелсон]]|EST|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0010–1010 | colspan="8" |Не се квалификувал за следната фаза |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Коло 32 !Коло 16 !Четвртфиналеs !Полуфиналеs !Repechage 1 !Repechage 2 !Repechage 3 ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Место |- align="center" | align="left" |Сораја Хадад | align="left" |−48&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Бертиле Али|Али]]|CAF|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1110–0000 |{{flagIOCathlete|[[Јамила Замбрано|Замбрано]]|CUB|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1000–0000 |{{flagIOCathlete|[[риоко Тани|Тани]]|JPN|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0001–1101 |Не се квалификувал за следната фаза |{{n/a|Bye}} |{{flagIOCathlete|[[Марија Карајанопулу|Карајанопулу]]|GRE|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0100-0101 | colspan="3" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Салима Суакри | align="left" |−52&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Петра Нарекс|Нарекс]]|SLO|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 0010–0001 |{{flagIOCathlete|[[Ксијан Донгмеј|Донгмеј]]|CHN|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–0001 | colspan="2" |Не се квалификувал за следната фаза |{{n/a|Bye}} |{{flagIOCathlete|[[Рафаела Имбријани|Имбријани]]|GER|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 0110–0001 |{{flagIOCathlete|[[Јоана Марија Алуаш|Алуаш]]|ROM|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 0120–0100 |{{flagIOCathlete|[[Амарилис Савон|Савон]]|CUB|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–1000 |5 |- align="center" | align="left" |Лила Латорус | align="left" |−57&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Лиу Луксијанг|Луксијанг]]|CHN|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0011–1100 | colspan="8" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Рахида Овердан | align="left" |−70&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Кин Донгја|Кин Ди]]|CHN|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0010–0110 | colspan="8" |Не се квалификувал за следната фаза |} == Веслање == ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Репешажа ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Ранг ! Време ! Ранг ! Време ! Ранг ! Време ! Ранг |- align="center" | align="left" | Мохамед Аич | align="left" | слободен | 7: 41,85 | 4 '''Р.''' | 7: 46,98 | 4 '''SD / E''' | 7: 22.05 | 5 '''ФЕ''' | 7: 25,49 | 28 |} == Пливање == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Ранг ! Време ! Ранг ! Време ! Ранг |- align="center" | align="left" | Рауф Бенабид | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 200 м мешано во машка конкуренција|200 м поединечно мешано]] | 2: 06,34 часот | 35 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | rowspan="2" align="left" | Софијан Даид | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м градно во машка конкуренција|100 м градно]] | 1: 03,63 | 32 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 200 м градно во машка конкуренција|200 м градно]] | 2: 17,78 | 31 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | rowspan="2" align="left" | Салим Илес | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 50 м слободен стил во машка конкуренција|50 м слободен стил]] | 22.26 | 4 '''П''' | 22,16 '''НР''' | 4 '''П''' | 22.37 | 8 |- align="center" | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м слободен стил во машка конкуренција|100 м слободен стил]] | 49,72 | 16 '''П''' | 49,13 | 5 '''П''' | 49,30 часот | 7 |- align="center" | rowspan="2" align="left" | Махрез Мебарек | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 200 м слободен стил во машка конкуренција|200 м слободно]] | 1: 53.00 часот | 36 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 400 м слободен стил во машка конкуренција|400 м слободно]] | 3: 59,10 | 30 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | rowspan="2" align="left" | Агилес Слимани | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м делфин во машка конкуренција|100 м пеперутка]] | 56.22 | 48 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 200 м делфин во машка конкуренција|200 м пеперутка]] | 2: 04,93 | 32 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Ранг ! Време ! Ранг |- align="center" | align="left" | Сабриа Дахане | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 400 м мешано во женска конкуренција|400 м поединечно мешано]] | 5: 10,20 часот | 24 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |} == Пинг-понг == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Фаза 1 !Фаза 2 !Фаза 3 !Фаза 4 !Четвртфиналеs !Полуфиналеs ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Место |- align="center" | align="left" |Мохамед Буџаџа | align="left" |поединечно |{{flagIOCathlete|[[Шарат Камал|Камал]]|IND|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 1–4 | colspan="7" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Мохамед Буџаџа <br /><br />Абдел Хаким Џазири | align="left" |двојки |{{n/a}} |{{flagIOCathlete|[[Шу Арај|Арај]] /<br />[[Рио Јузава|Јузава]]|JPN|2004 Summer}}<br /><br /><br />'''L''' 0–4 | colspan="6" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Леила Букета | align="left" |поединечно |{{flagIOCathlete|[[Хуанг-хуа]]|TPE|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0–4 | colspan="7" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Асма Менаифи<br /><br />суад Нечаб | align="left" |двојки |{{flagIOCathlete|[[Несрин Бен Кахија|Кахија]] /<br />[[Олфа Гени|Гени]]|TUN|2004 Summer}}<br /><br /><br />'''L''' 2–4 | colspan="7" |Не се квалификувал за следната фаза |} == Тенис == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Натпреварувач ! rowspan="2" |Настан !Триесетидвафинале !Шеснаесетфинале !Осминафинале !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|БМ|Натпревар за брозен медал}} |- style="font-size:95%" !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Место |- align="center" | align="left" |Ламина Овхаб | align="left" |[[Тенис на Летните олимписки игри 2004 - мажи поединечно|поединечно]] |{{flagIOCathlete|[[Томи Робредо|Робредо]]|ESP|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 3–6, 4–6 | colspan="6" |Не се квалификувал за следната фаза |} == Кревање тежина == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Еден потег ! colspan="2" | Постепено ! rowspan="2" | Вкупно ! rowspan="2" | Ранг |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Ранг ! Резултат ! Ранг |- align="center" | align="left" | Нафа Бенами | align="left" | Машки 56 кг | 105 | 12 | <s>130</s> | DNF | 105 | DNF |- align="center" | align="left" | Леила Ласуани | align="left" | Жени 63 кг | 85 | 8 | 115 | 6 | 200 | 7 |} == Борење == ; Грчко-римски стил {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан ! colspan="3" |Елиминации !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|BM|Натпревар за бронзен медал}} |- style="font-size: 95%" !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Место !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Место |- align="center" | align="left" |Самир Бенџенаф | align="left" |−55&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[ЛАзаро Ривас|Ривас]]|CUB|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0–4 ^{{{Крат|ST|Technical superiority - the loser without technical points by 10-point difference}}} |{{flagIOCathlete|[[Хасан Ранграз|Ранграз]]|IRI|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0–4 ^{{{Крат|ST|Technical superiority - the loser without technical points by 10-point difference}}} |3 | colspan="3" |Не се квалификувал за следната фаза |20 |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == *[https://web.archive.org/web/20080611091801/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2004/Results/ Official Report of the XXVIII Olympiad] *[http://www.comiteolympiquealgerien.com/ Algerian Olympic Committee] [[Категорија:Земјите на Летните олимписки игри 2004]] [[Категорија:Алжир на Олимписките игри]] 4zswsxlpr5o9x06c7t2613l0rje0u3t 0 1272361 5628314 5626114 2026-09-13T19:18:51Z MacedonianBoy 2538 5628314 wikitext text/x-wiki {{infobox country at games | NOC = ASA | NOCname = [[American Samoa National Olympic Committee]] | games = Летните олимписки игри | year = 2004 | flagcaption = | oldcode = | website = | location = [[Атина]] | competitors = '''3''' | sports = 2 | flagbearer = [[Lisa Misipeka]] | rank = | gold = 0 | silver = 0 | bronze = 0 | officials = | appearances = auto | app_begin_year = 1988 | app_end_year = | summerappearances = | winterappearances = | seealso = }} {{Американска Самоа на Олимпијада}} '''[[Американска Самоа]]''' се натпреварувала на '''[[Летни олимписки игри 2004|Летните олимписки игри 2004]]''' во [[Атина]], [[Грција]] од 13 до 29 август 2004 година. == Атлетика == Американските спортисти од Самоа имале постигнато квалификациски стандарди во следните атлетски настани (најмногу до 3 спортисти на секоја од настаните во „А“ Стандард, и 1 во „Б“ Стандард). <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/statistics/toplists/index.html|title=iaaf.org – Top Lists|publisher=IAAF|accessdate=June 4, 2011}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/news/news/olympic-games-athens|title=IAAF Games of the XXX Olympiad – Athens 2004 Entry Standards|publisher=[[IAAF]]|accessdate=4 June 2011}}</ref> ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Четвртфинале ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место |- align="center" | align="left" | Келси Наканелуа | align="left" | 100 м | 11.25 | 7 | colspan="6" | Не се квалификувал за следната фаза |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Растојание ! Позиција ! Растојание ! Позиција |- align="center" | align="left" | Лиза Мисипека | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – фрлање кладиво за жени|Фрлање кладиво ]] | {{Крат|NM|No mark}} | - | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |} ;; <small>Клуч</small> ;* <small>'''Белешка''' - Дадените дисциплини се за групната фаза на спортистот</small> ;* <small>'''П''' = Квалификувани за следната фаза</small> ;* <small>'''q''' = Квалификуван за следната фаза како најбрз губитник ''или'', на теренски настани, по позиција без постигнување на квалификациската цел</small> ;* <small>'''NR''' = Национален рекорд</small> ;* <small>N / A = Фазата не е применлива за настанот</small> ;* <small>Bye = Од спортистот не се бара да се натпреварува во фаза</small> == Кревање тежина == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Еден потег ! colspan="2" | Постепено ! rowspan="2" | Вкупно ! rowspan="2" | Место |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место |- align="center" | align="left" | Елееј Лалио | align="left" | мажи 105 кг | 125 | 15 | 170 | = 13 | 295 | 14 |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20080611091801/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2004/Results/ Официјален извештај на XXVIII олимпијада] [[Категорија:Земјите на Летните олимписки игри 2004]] [[Категорија:Американска Самоа на Олимписките игри|2004]] gugi17w3p7c5nvu4pea2yxsk0p0ze6u 0 1272370 5628323 5626057 2026-09-13T19:23:25Z MacedonianBoy 2538 5628323 wikitext text/x-wiki {{infobox country at games | NOC = ARG | NOCname = [[Аргентински олимписки комитет]] | games = Летните олимписки игри | year = 2004 | flagcaption = | oldcode = | website = {{url|www.coarg.org.ar}}&nbsp;{{in lang|es}} | location = [[Атина]] | competitors = '''152''' | sports = '''22''' | flagbearer = [[Carlos Espínola (sailor)|Carlos Espínola]]<ref>{{cite news|title=Espínola será el abanderado en los Juegos Olímpicos|trans-title=Espínola will be the flag bearer at the Olympics|language=es|url=http://www.lanacion.com.ar/610290-espinola-sera-el-abanderado-en-los-juegos-olimpicos|publisher=[[La Nación]]|date=14 June 2004|access-date=29 March 2004}}</ref> (opening) | rank = 38 | gold = 2 | silver = 0 | bronze = 4 | officials = | appearances = auto | app_begin_year = 1900 | app_end_year = | summerappearances = | winterappearances = | seealso = }} {{Аргентина на Олимпијада}} '''[[Аргентина]]''' учествувала на '''[[Летни олимписки игри 2004|Летните олимписки игри 2004]]''' во [[Атина]], [[Грција]] од 13 до 29 август 2004 година. Ова бил дваесет и првиот настап на нацијата на Олимписките игри. Аргентина не присуствувала на [[Летни олимписки игри 1904|Летните олимписки игри]] во Сент Луис [[Летни олимписки игри 1912|во 1904 година, на Летните олимписки игри]] во Стокхолм [[Летни олимписки игри 1980|во 1912 година и во Москва на Летните олимписки игри]] во 1980 година, поради нејзината поддршка за бојкотот предводен од САД . Карлос Еспинола бил носител на знамето на нацијата на церемонијата на отворањето. 152 натпреварувачи, 106 мажи и 46 жени, учествувале во 86 дисциплини во 22 спортови. Вкупниот број на медали, шест на број, го означил најдобриот учинок на Аргентина од [[Летни олимписки игри 1948|Летните олимписки игри 1948 година]], заработувајќи ги своите први златни медали од [[Летни олимписки игри 1952|Летните олимписки игри]] во 1952 година и најдобрата позиција на табелата, односно земјата се нашла на 35 место. == Атлетика == {{Главна|Атлетика на Летните олимписки игри 2004}} Аргентинските атлетичари постигнаа квалификациски стандарди во следните атлетски настани (најмногу до 3 спортисти во секоја од настаните на „А“ стандард и 1 на „Б“ стандард):<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/statistics/toplists/index.html|title=iaaf.org – Top Lists|publisher=IAAF|accessdate=June 4, 2011}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/news/news/olympic-games-athens|title=IAAF Games of the XXX Olympiad – Athens 2004 Entry Standards|publisher=[[IAAF]]|accessdate=4 June 2011}}</ref> ;; <small>Клуч</small> ;* <small>'''Белешка''' - Дадените дисциплини се за групната фаза на спортистот</small> ;* <small>'''П''' = Квалификувани за следната фаза</small> ;* <small>'''q''' = Квалификуван за следната фаза како најбрз губитник ''или'', на теренски настани, по позиција без постигнување на квалификациската цел</small> ;* <small>'''NR''' = Национален рекорд</small> ;* <small>N / A = Фазата не е применлива за настанот</small> ;* <small>Bye = Од спортистот не се бара да се натпреварува во фаза</small> ; Мажи ; Теренски настани {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Растојание ! Позиција ! Растојание ! Позиција |- align="center" | align="left" | Хуан Игнасио Сера | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – фрлање кладиво за мажи|Фрлање кладиво]] | 72,53 | 26 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Марсело Пуглизе | align="left" | Фрлање диск | 56.06 | 31 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |} ; Комбинирани настани - Десетобој {| class="wikitable" style="font-size:90%;" !Атлетичар ! Настан ! 100 м ! LJ ! SP ! HJ ! 400 м ! 110H ! DT ! PV ! JT ! 1500 м ! Финале ! Место |- align="center" | rowspan="2" align="center" | Сантјаго Лоренцо ! style="font-size:95%" | Резултат | 11.10 | 7.03 | 13.22 | 1,85 | 49,34 | 15.38 | 40.22 | 4.50 | 58,36 | 4: 23.08 | rowspan="2" | 7592 | rowspan="2" | 24 |- align="center" ! style="font-size:95%" | Поени | 838 | 821 | 681 | 670 | 845 | 804 | 669 | 760 | 713 | 791 |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Место |- align="center" | align="left" | Сандра Торес | align="left" | Маратон | 2:54:48 | 55 |} ; Теренски настани {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Конечно |- style="font-size:95%" ! Растојание ! Позиција ! Растојание ! Позиција |- align="center" | align="left" | Џенифер Далгрен | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – фрлање кладиво за жени|Фрлање]] кладиво | 59,52 | 43 | colspan="2" | Не се квалификувала за следната фаза |- align="center" | align="left" | Алехандра Гарсија | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – скок со стап за жени|с]]<nowiki/>кок | 4.40 | 12 '''q''' | 4.20 | = 13 |- align="center" | align="left" | Ромина Маги | align="left" | Фрлање копје | 48.58 | 43 | colspan="2" | Не се квалификувала за следната фаза |- align="center" | align="left" | Соланж Витвитин | align="left" | Скок во височина | 1,89 | 23 | colspan="2" | Не се квалификувала за следната фаза |} == Кошарка == {{Главна|Кошарка на Летните олимписки игри 2004}} Аргентина се квалификувала на ЛОИ 2004 во машка репрезентација. Аргентина освоила златен медал. ===Групна фаза=== {| width=100% cellspacing=1 !width=20%| !width=12%| !width=20%| ! |- |[[15 август]] |- style=font-size:90% |align=right|'''[[Аргентина]]''' |align=center| '''83&ndash;82''' |[[Србија и Црна Гора]] |- |[[17 август]] |- style=font-size:90% |align=right|'''Шпанија''' |align=center|'''87&ndash;76''' |Аргентина |- |[[19 август]] |- style=font-size:90% |align=right|'''Аргентина''' |align=center|'''82&ndash;57''' |Кина |- |[[21 август]] |- style=font-size:90% |align=right|Нов Зеланд |align=center|'''94&ndash;98''' |'''Аргентина''' |- |[[23 август]] |- style=font-size:90% |align=right|'''Италија''' |align=center|'''76&ndash;75''' |Аргентина |} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- |'''Репрезентација''' |!align="center" |'''Бодови''' |!align="center" |'''Натпревари''' |!align="center" |'''Победи''' |!align="center" |'''Порази''' |!align="center" |'''К+''' |!align="center" |'''К-''' |-bgcolor=ccffcc |style="text-align:left;"| {{Bk|ESP}} |'''10'''||5||5||0||405||399 |-bgcolor=ccffcc |style="text-align:left;"| {{Bk|ITA}} |'''8'''||5||3||2||371||341 |-bgcolor=ccffcc |style="text-align:left;"| {{Bk|ARG}} |'''8'''||5||3||2||414||396 |-bgcolor=ccffcc |style="text-align:left;"| {{Bk|CHN}} |'''7'''||5||2||3||303||382 |-bgcolor=pink |style="text-align:left;"| {{Bk|NZL}} |'''6'''||5||1||4||399||413 |-bgcolor=pink |style="text-align:left;"| {{Bk|SCG}} |'''6'''||5||1||4||377||388 |} === Финална фаза === {{Round8-with third <!--Дата-Поз.|Скор 1|Репр. 1|Скор 2|Репр. 2 --> <!--четвртфинале --> |[[26 август]] | '''{{Bk|USA}}''' | '''102''' | {{Bk|ESP}} | '''94''' |[[26 август]] | {{Bk|GRE}} | '''64''' | '''{{Bk|ARG}}''' | '''69''' |[[26 август]] | {{Bk|CHN}} | '''75''' | '''{{Bk|LTU}}''' | '''95''' |[[26 август]] | '''{{Bk|ITA}}'''| '''83''' | {{Bk|PUR}} | '''70''' <!--полуфинале --> |[[27 август]] | {{Bk|USA}} | '''81''' | '''{{Bk|ARG}}''' | '''89''' |[[27 август]] | {{Bk|LTU}} | '''91''' | '''{{Bk|ITA}}''' | '''100''' <!--Финале --> |[[28 август]] | '''{{Bk|ARG}}''' | '''84''' | {{Bk|ITA}} | '''69''' <!--треће место --> |[[28 август]] | '''{{Bk|USA}}''' | '''104''' | {{Bk|LTU}} | '''96''' }} == Бокс == {{Главна|Бокс на Летните олимписки игри 2004}} {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Коло 32 !Коло 16 !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале |- style="font-size:95%" !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Место |- align="center" | align="left" |Даниел Бризуела | align="left" |до 57 кг. |{{flagIOCathlete|[[Витали Тајберт|Тајберт]]|GER|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' {{Крат|RSC|Referee stopped contest}} | colspan="5" |Не се квалификувал за следната фаза |} == Кајакарство == {{Главна|Кајакарство на Летните олимписки игри 2004}} === Спринт === {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Место ! Време ! Место ! Време ! Место |- align="center" | rowspan="2" align="left" | Хавиер Кореја | align="left" | К-1 500 м | 1: 38,675 | 2 '''q''' | 1: 39.525 | 2 '''П''' | 1: 40,639 | 8 |- align="center" | align="left" | К-1 1000 м | 3: 28.492 | 4 '''q''' | 3: 31,934 | 4 | colspan="2" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Фернанда Лауро | align="left" | К-1 500 м | 1: 59,474 | 6 '''q''' | 2: 00,198 г. | 9 | colspan="2" |Не се квалификувал за следната фаза |} == Велосипедизам == {{Главна|Велосипедизам на Летните олимписки игри 2004}} === Велодром === {| class="wikitable" style="font-size:90%" !Атлетичар ! Настан ! Поени ! Кругови ! Ранг |- align="center" | align="left" | Хуан Куручет | align="left" | поени | 23 | −3 | 13 |- align="center" | align="left" | Хуан Куручет<br />Валтер Перес | align="left" | медисон | 5 | −1 | 9 |} === Планински === {| class="wikitable" style="font-size:90%" !Атлетичар ! Настан ! Време ! Место |- align="center" | align="left" | Карлос Франко | align="left" | Крос-кантри за мажи | {{Крат|LAP|Lapped}} (3 круга) | 44 |- align="center" | align="left" | Химена Флорит | align="left" | Крос-кантри на жени | 2:08:42 | 12 |} == Коњички спортови == === Прескокнување === {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="3" |Атлетичар ! rowspan="3" | Коњ ! rowspan="3" | Настан ! colspan="8" | Квалификација ! colspan="5" | Финале ! colspan="2" rowspan="2" | Вкупно |- style="font-size:95%" ! colspan="2" | 1 круг ! colspan="3" | Круг 2 ! colspan="3" | 3 круг ! colspan="2" | Круг А. ! colspan="3" | Круг Б. |- style="font-size:95%" ! Пенали ! Ранг ! Пенали ! Вкупно ! Ранг ! Пенали ! Вкупно ! Ранг ! Пенали ! Ранг ! Пенали ! Вкупно ! Ранг ! Пенали ! Ранг |- align="center" | align="left" | Мартин Допазо | align="left" | Furka du Village | rowspan="4" align="left" | поединечно | 8 | = 47 | 8 | 16 | = 40 | 8 | 24 | = 37 '''П''' | 8 | = 12 | 17 | 25 | = 23 | 25 | = 23 |- align="center" | align="left" | Федерико Штирл | align="left" | Who Knows Lilly | 5 | = 31 | colspan="3" | Во пензија | colspan="10" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Грегорио Вертејн | align="left" | Calwaro | colspan="2" | {{Крат|DNF|Did not finish}} | colspan="13" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Лукас Вертајн | align="left" | Warren | 9 | = 54 '''П''' | colspan="3" | {{Крат|DNF|Did not finish}} | colspan="10" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Мартин Допазо<br /> Федерико Штирл Грегорио Вертејн<br /> Лукас Вертајн | align="left" | ''Види погоре'' | align="left" | екипно |colspan=8 {{n/a}} | 22 | = 15 | colspan="3" | Не се квалификувал за следната фаза | 22 | = 15 |} == Мечување == {{Главна|Мечување на Летните олимписки игри 2004}} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Коло 32 !Коло 16 !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Rank |- align="center" | align="left" |Алехандра Карбоне | align="left" |поединечно |{{n/a|Bye}} |{{flagIOCathlete|[[Чиеко Сугавара|Сугавара]]|JPN|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 6–15 | colspan="6" |Не се квалификувала за следната фаза |} == Хокеј на трева == {{Главна|Хокеј на трева на Летните олимписки игри 2004}} === Машки турнир === {| class=wikitable style="text-align:center" !width=175|Екипа !width=20|Натпревари !width=20|Победи !width=20|Нерешени !width=20|Порази !width=20|Постигнато погодоци !width=20|Примено погодоци !width=20|Разлика !width=20|Бодови |- style="background-color:#ccffcc" | style="text-align:left;" |{{Fh|Netherlands}} |5||5||0||0||16||9||+7||'''15''' |- style="background-color:#ccffcc" | style="text-align:left;" |{{Fh|Australia}} |5||3||1||1||14||10||+10||'''10''' |- | style="text-align:left;" |{{Fh|New Zealand}} |5||3||0||2||13||11||+2||'''9''' |- | style="text-align:left;" |{{Fh|India}} |5||1||1||3||11||13||−2||'''4''' |- | style="text-align:left;" |{{Fh|South Africa}} |5||1||0||4||9||15||−6||'''3''' |- | style="text-align:left;" |{{Fh|Argentina}} |5||0||2||3||8||13||−5||'''2''' |} ;Групна фаза {{Fieldhockeybox|date=15 август 2004 |time=10:30 |team1={{Fh-rt|Argentina}} |score=1 – 2 |team2={{Fh|South Africa}} |report=[http://www.sportcentric.com/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,1181-152270-169486-64503-0-file,00.pdf Извештај] |}} ---- {{Fieldhockeybox|date=17 август 2004 |time=10:30 |team1={{Fh-rt|Argentina}} |score=2 – 2 |team2={{Fh|Australia}} |report=[http://www.sportcentric.com/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,1181-152375-169591-64647-0-file,00.pdf Извештај] |}} ---- {{Fieldhockeybox|date=19 август 2004 |time=20:00 |team1={{Fh-rt|New Zealand}} |score=3 – 1 |team2={{Fh|Argentina}} |report=[http://www.sportcentric.com/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,1181-152455-169671-64818-0-file,00.pdf Извештај] |}} ---- {{Fieldhockeybox|date=21 август 2004 |time=18:30 |team1={{Fh-rt|Argentina}} |score=2 – 4 |team2={{Fh|Netherlands}} |report=[http://www.sportcentric.com/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,1181-152491-169707-64917-0-file,00.pdf Извештај] |}} ---- {{Fieldhockeybox|date=23 август 2004 |time=20:00 |team1={{Fh-rt|India}} |score=2 – 2 |team2={{Fh|Argentina}} |report=[http://www.sportcentric.com/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,1181-152510-169726-64994-0-file,00.pdf Извештај] |}} === Женски турнир ===   {| class=wikitable style="text-align:center" !width=175|Екипа !width=20|Натпревари !width=20|Победи !width=20|Нерешени !width=20|Порази !width=20|Постигнато погодоци !width=20|Примено погодоци !width=20|Разлика !width=20|Бодови |- style="background-color:#ccffcc" | style="text-align:left;" |{{Fhw|China}} |4||4||0||0||11||2||+9||'''12''' |- style="background-color:#ccffcc" | style="text-align:left;" |{{Fhw|Argentina}} |4||3||0||1||12||4||+8||'''9''' |- | style="text-align:left;" |{{Fhw|Japan}} |4||2||0||2||5||7||−2||'''6''' |- | style="text-align:left;" |{{Fhw|New Zealand}} |4||1||0||3||3||9||−6||'''3''' |- | style="text-align:left;" |{{Fhw|Spain}} |4||0||0||4||3||12||−9||'''0''' |} {{Fieldhockeybox |date=14 август 2004 |time=20:00 |team1={{Fhw|Argentina}} |score=4 – 0 |team2={{Fhw|Spain}} |report=[http://www.sportcentric.com/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,1181-152247-169463-64433-0-file,00.pdf Извештај] |}} ---- {{Fieldhockeybox |date=16 август 2004 |time=08:30 |team1={{Fhw|Japan}} |score=1 – 3 |team2={{Fhw|Argentina}} |report=[http://www.sportcentric.com/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,1181-152284-169500-64599-0-file,00.pdf Извештај] |}} ---- {{Fieldhockeybox |date=20 август 2004 |time=10:30 |team1={{Fhw|New Zealand}} |score=0 – 3 |team2={{Fhw|Argentina}} |report=[http://www.sportcentric.com/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,1181-152478-169694-64886-0-file,00.pdf Извештај] |}} ---- {{Fieldhockeybox |date=22 август 2004 |time=18:00 |team1={{Fhw|Argentina}} |score=2 – 3 |team2={{Fhw|China}} |report=[http://www.sportcentric.com/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,1181-152496-169712-64930-0-file,00.pdf Извештај] |}} ---- {{Fieldhockeybox|date=24 август 2004 |time=18:00 |team1={{Fhw|Netherlands}} |score=2 – 2 |aet=yes |team2={{Fhw|Argentina}} |report=[http://www.sportcentric.com/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,1181-152789-170005-65121-0-file,00.pdf Извештај] |}} ---- == Фудбал == {{Главна|Фудбал на Летните олимписки игри 2004}} === Машки турнир === Аргентина го освоила златниот медал. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width=150|Земја !width=20|{{abbr|Н|Натпревари}} !width=20|{{abbr|П|Победи}} !width=20|{{abbr|Н|Нерешени}} !width=20|{{abbr|П|Порази}} !width=20|{{abbr|ДП|Дадено погодоци}} !width=20|{{abbr|ПП|Примено погодоци}} !width=20|{{abbr|ГР|Голова разлика}} !width=20|{{abbr|П|Поени}} |- bgcolor="#ccffcc" |align=left|{{fbu-rt|23|ARG}} |3||3||0||0||9||0||+9||'''9''' |- bgcolor="#ccffcc" |align=left|{{fbu-rt|23|AUS}} |3||1||1||1||6||3||+3||'''4''' |- |align=left|{{fbu-rt|23|TUN}} |3||1||1||1||4||5||-1||'''4''' |- |align=left|{{fbu-rt|23|SCG}} |3||0||0||3||3||14||-11||'''0''' |} {{footballbox |date=11 август 2004 |time=20:30 |team1={{fbu-rt|23|ARG}} |score=6–0 |report=[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/athens2004/matches/round=8690/match=37153/index.html Извештај] |team2={{fbu-rt|23|SCG}} |stadium=[[Стадион Пампелопонисијако]], [[Патра]] |attendance=14,675 }} ---- {{footballbox |date=14 август 2004 |time=20:30 |team1={{fbu-rt|23|ARG}} |score=2–0 |report=[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/athens2004/matches/round=8690/match=37155/index.html Извештај] |team2={{fb-rt|TUN}} |stadium=[[Стадион Пампелопонисијако]], [[Патра]] |attendance=5,512 }} ---- {{footballbox |date=17 август 2004 |time=20:30 |team1={{fbu-rt|23|ARG}} |score=1–0 |report=[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/athens2004/matches/round=8690/match=37156/index.html Извештај] |team2={{fbu-rt|23|AUS}} |stadium=[[Стадион Караискакис]], [[Пиреја]] |attendance=26,338 }} ---- {{footballbox |date=21 август 2004 |time=21:00 |team1={{fbu-rt|23|ARG}} |score=4–0 |report=[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/athens2004/matches/round=2000001145/match=37188/index.html Извештај] |team2={{fbu-rt|23|CRC}} |stadium=[[Стадион Пампелопонисијако]], [[Патра]] |attendance=9,929 }} {{footballbox |date=24 август 2004 |time=18:00 |team1={{fbu-rt|21|ITA}} |score=0–3 |report=[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/athens2004/matches/round=2000001146/match=37191/index.html Извештај] |team2={{fbu-rt|23|ARG}} |stadium=[[Стадион Караискакис]], [[Пиреја]] |attendance=30,910 }} ---- {{footballbox |date=28 август 2004 |time=10:00 |team1={{fbu-rt|23|ARG}} |score=1–0 |report=[http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/athens2004/matches/round=8695/match=37194/index.html Извештај] |team2={{fbu-rt|23|PAR|1990}} |stadium=[[Олимписки стадион (Атина)|Олимписки стадион]], [[Атина]] |attendance=41,116 }} ---- == Гимнастика == {{Главна|Гимнастика на Летните олимписки игри 2004}} === Спортска === ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="3" |Атлетичар ! rowspan="3" | Настан ! colspan="6" | Квалификација ! colspan="6" | Конечно |- style="font-size:95%" ! colspan="4" | Апарат ! rowspan="2" | Вкупно ! rowspan="2" | Ранг ! colspan="4" | Апарат ! rowspan="2" | Вкупно ! rowspan="2" | Ранг |- style="font-size:95%" ! V ! UB ! BB ! F ! V ! UB ! BB ! F |- align="center" | align="left" | Селесте Карнавале | align="left" | Повеќебој | 9.050 | 8.325 | 8.525 | 8.362 | 34.262 | 56 | colspan="6" | Не се квалификувала во следната фаза |} == Џудо == {{Главна|Џудо на Летните олимписки игри 2004}} ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Коло 32 !Коло 16 !Четвртфинале !Полуфинале !1 !2 !3 ! colspan="2" |Финале / {{Крат|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Rank |- align="center" | align="left" |Мигел Албарачин | align="left" |−60&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Франсис Лаброс|Лаброс]]|SEY|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1001–0001 |{{flagIOCathlete|[[Кристобал Абурто|Абурто]]|MEX|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1000–0002 |{{flagIOCathlete|[[Тадахиро Номура|Номура]]|JPN|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–0001 |Не се квалификувал за следната фаза |{{n/a|Bye}} |{{flagIOCathlete|[[Оливер Гусенберг|Гусенберг]]|GER|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–0012 | colspan="3" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Хорхе Ленцина | align="left" |−66&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Масато Учишиба|Учишиба]]|JPN|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–1011 | colspan="3" |Не се квалификувал за следната фаза |{{flagIOCathlete|[[Гантоморин Дашдава|Дашдава]]|MGL|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1011–0001 |{{flagIOCathlete|[[Магомед Џафаров|Џафаров]]|RUS|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1001–0001 |{{flagIOCathlete|[[Давид Маргошвили|Маргошвили]]|GEO|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–1000 | colspan="2" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Родриго Луценти | align="left" |−73&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Џими Педро|Педро]]|USA|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–1001 | colspan="8" |Did not advance |- align="center" | align="left" |Ариел Сганга | align="left" |−81&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Сергеј Ашванден|Ашванден]]|SUI|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1000–0002 |{{flagIOCathlete|[[Илијас Илијадис|Илијадис]]|GRE|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' {{Крат|WO|Walkover}} | colspan="2" |Не се квалификувал за следната фаза |{{flagIOCathlete|[[Морган Ендикот-Дејвис|Ендикот-Дејвис]]|AUS|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–1000 | colspan="4" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Едвардо Коста | align="left" |−90&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Хосе Камачо|Камачо]]|VEN|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1101–0000 |{{flagIOCathlete|[[Валентин Греков|Греков]]|UKR|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 0112–0001 |{{flagIOCathlete|[[Хироши Изуми|Изуми]]|JPN|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–0001 |Не се квалификувал за следната фаза |{{n/a|Bye}} |{{flagIOCathlete|[[Сијархеј Кухаренка|Кухаренка]]|BLR|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 1000–0100 |{{flagIOCathlete|[[МАрк Хуизинга|Хуизинга]]|NED|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–1010 | colspan="2" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Андрес Лофорте | align="left" |−100&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Басел ел-Гарбави|ел-Гарбави]]|EGY|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0001–0002 | colspan="8" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |Орландо Бакино | align="left" | +100&nbsp;kg |{{flagIOCathlete|[[Јури Рибак|Рибак]]|BLR|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 0000–1001 | colspan="8" |Не се квалификувал за следната фаза |} == Веслање == {{Главна|Веслање на Летните олимписки игри 2004}} ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Репешажа ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Конечно |- style="font-size:95%" ! Време ! Ранг ! Време ! Ранг ! Време ! Ранг ! Време ! Ранг |- align="center" | align="left" | Сантјаго Фернандес | align="left" | скул | 7: 22,52 | 1 '''СА / Б / Ц''' |colspan=2 {{n/a|Bye}} | 7: 00,90 часот | 2 '''ФА''' | 6: 55,17 | 4 |- align="center" | align="left" | Маркос Моралес<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> Валтер Нанедер | align="left" | | 7: 02.29 | 4 '''Р.''' | 6: 28,98 | 2 '''СА / Б''' | 7: 19,57 | 6 '''ФБ''' | 6: 27,88 | 10 |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Топлини ! colspan="2" | Репешажа ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Конечно |- style="font-size:95%" ! Време ! Ранг ! Време ! Ранг ! Време ! Ранг ! Време ! Ранг |- align="center" | align="left" | Аналија Марин | align="left" | Скул | 8: 01.56 | 4 '''Р.''' | 7: 51,94 | 4 '''SC / D''' | 7: 58.07 | 3 '''ФК''' | {{Крат|DNF|Did not finish}} | 18 |- align="center" | align="left" | Милка Кралјев<br /> Лусија Палермо | align="left" | Лесни парни двојки | 7: 25.11 | 6 '''Р.''' | 7: 23.22 | 5 '''ФК''' |colspan=2 {{n/a|Bye}} | 7: 54,32 часот | 17 |} <small>Легенда за квалификации: '''ФА''' = Финале А (медал); '''ФБ''' = Финале Б (немедал); '''ФК''' = Финале Ц (немедал); '''FD''' = Финале Д (немедал); '''FE''' = Финале Е (немедал); '''FF''' = Финале F (немедал); '''СА / Б''' = Полуфинале А / Б; '''SC / D''' = Полуфинале C / D; '''SE / F''' = Полуфинале E / F; '''R''' = репешажа</small> == Едрење == {{Главна|Едрење на Летните олимписки игри 2004}} ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="11" | Трка ! rowspan="2" | Нето поени ! rowspan="2" | Конечен ранг |- style="font-size:95%" ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! М * |- align="center" | align="left" | Маријано Рутман | align="left" | Мистрал | <s>29</s> | 5 | 24 | 7 | 23 | 23 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | 140 | 15 |- align="center" | align="left" | Алехандро Кола | align="left" | Фин | 20 | 21 | <s>25</s> | 18 | 5 | 20 | 14 | 20 | 21 | 19 | 16 | 174 | 22 |- align="center" | align="left" | Хавиер Конте<br /><br />Хуан де ла Фуенте | align="left" | Класа 470 | <s>26</s> | 20 | 5 | 1 | 21 | 1 | 11 | 13 | 9 | 23 | 17 | 121 | 13 |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="11" | Трка ! rowspan="2" | Нето поени ! rowspan="2" | Конечен ранг |- style="font-size:95%" ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! М * |- align="center" | align="left" | Каталина Валтер | align="left" | Мистрал | 19 | 23 | 21 | 19 | 19 | 20 | 21 | 23 | 23 | 20 | <s>OCS</s> | 208 | 22 |- align="center" | align="left" | Серена Амато | align="left" | Европа | 5 | 2 | <s>22</s> | 8 | 13 | 22 | 2 | 11 | 4 | 10 | 9 | 86 | 6 |- align="center" | align="left" | Пола Реиносо<br /> Марија Фернанда Сесто | align="left" | Класа 470 | 15 | 7 | 11 | 6 | 15 | <s>16</s> | 3 | 14 | 9 | 11 | 11 | 102 | 12 |} ; Отворено {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="11" | Трка ! rowspan="2" | Нето поени ! rowspan="2" | Конечен ранг |- style="font-size:95%" ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! М * |- align="center" | align="left" | Диего Ромеро | align="left" | Ласер | 40 | 6 | 11 | 2 | 18 | <s>43</s> | 23 | 5 | 5 | 12 | 12 | 134 | 12 |- align="center" | align="left" | '''Карлос Еспинола<br /><br />Сантјаго Ланге''' | align="left" | Торнадо | 7 | 1 | 6 | 5 | 6 | <s>11</s> | 5 | 8 | 4 | 3 | 9 | 54 |{{bronze03}} |} <small>'''М''' = трка со медал; '''OCS''' = Од страната на курсот на почетната линија; '''DSQ''' = Дисквалификуван; '''DNF''' = Не завршил; '''DNS''' = Не започнал; '''RDG''' = Дадена исправка</small> == Стрелаштво == {{Главна|Стрелаштво на Летните олимписки игри 2004}} ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Конечно |- style="font-size:95%" ! Поени ! Ранг ! Поени ! Ранг |- align="center" | rowspan="3" align="left" | Пабло Елварез | align="left" | 10 метри воздушна пушка | 583 | 43 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | 50 м пушка |587 | = 40 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | 50 метри пушка 3 позиции |1135 | = 38 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | rowspan="2" align="left" | Максимо Модести | align="left" | 10 м воздушна пушка | 559 | 44 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Пиштол од 50 м | 548 | = 30 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | rowspan="3" align="left" | Ангел Веларте | align="left" | 10 метри воздушна пушка | 586 | = 39 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | пушка од 50 м | 584 | 45 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | 50 метри пушка 3 позиции | 1137 | = 36 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |} == Пливање == {{Главна|Пливање на Летните олимписки игри 2004}} Аргентинските пливачи добиле квалификациски стандарди во следните настани (најмногу до 2 пливачи на секој настан во А-стандардно време и 1 во Б-стандардно време): ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Место ! Време ! Место ! Време ! Место |- align="center" | rowspan="2" align="left" | Хосе Меоланс | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 50 м слободен стил во машка конкуренција|50 м слободен стил]] | 22.90 | 27 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м слободен стил во машка конкуренција|100 м слободен стил]] | 49,98 | 24 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | rowspan="2" align="left" | Едуардо Герман Отеро | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м грбно во машка конкуренција|100 м грбно]] | 57,28 | 33 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м делфин во машка конкуренција|100 м пеперутка]] | 55.24 | 44 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | rowspan="3" align="left" | Хуан Мартин Переира | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 200 м слободен стил во машка конкуренција|200 м слободно]] | 1: 53,19 | = 40 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 400 м слободен стил во машка конкуренција|400 м слободно]] | 3: 57.26 | 27 |colspan=2 {{n/a}} | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 1500 м слободен стил во машка конкуренција|1500 м слободно]] | 15: 53,29 | 26 |colspan=2 {{n/a}} | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Гастон Родригес | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 200 м делфин во машка конкуренција|200 м пеперутка]] | 2: 04.01 | 29 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Кристијан Мауро Солдано | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м градно во машка конкуренција|100 м градно]] | 1: 05.05 | 43 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Место ! Време ! Место ! Време ! Место |- align="center" | rowspan="3" align="left" | '''Џорџина Бардах''' | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 200 м делфин во женска конкуренција|200 м пеперутка]] | 2: 13,68 | 21 | colspan="4" | Не се квалификувала за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 200 м мешано во женска конкуренција|200 м поединечно мешано]] | 2: 16,68 | 14 '''П''' | 2: 15,73 | 13 | colspan="2" | Не се квалификувала за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 400 м мешано во женска конкуренција|400 м поединечно мешано]] | 4: 41,20 | 3 '''П''' |colspan=2 {{n/a}} | 4: 37,51 '''НР''' |</img> |- align="center" | align="left" | Сесилија Бијајоли | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 400 м слободен стил во женска конкуренција|400 м слободно]] | 4: 16.42 | 22 |colspan=2 {{n/a}} | colspan="2" | Не се квалификувала за следната фаза |- align="center" | align="left" | Агустина де Џовани | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 200 м градно во женска конкуренција|200 м градно]] | 2: 35,94 | 26 | colspan="4" | Не се квалификувала за следната фаза |- align="center" | align="left" | Хавиера Салцедо | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м градно во женска конкуренција|100 м градно]] | 1: 12,46 | = 29 | colspan="4" | Не се квалификувала за следната фаза |- align="center" | rowspan="3" align="left" | Флоренсија Сигети | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 50 м слободен стил во женска конкуренција|50 м слободен стил]] | 26,84 | 37 | colspan="4" | Не се квалификувала за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м слободен стил во женска конкуренција|100 м слободен стил]] | 56,71 | 28 | colspan="4" | Не се квалификувала за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 200 м слободен стил во женска конкуренција|200 м слободно]] | 2: 03.29 | 25 | colspan="4" | Не се квалификувала за следната фаза |} == Пинг Понг == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !1 !2 !3 !4 !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале |- style="font-size:95%" !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Место |- align="center" | align="left" |Лиу Сонг | rowspan="2" align="left" |поединечно |{{flagIOCathlete|[[Шу Арај|Арај]]|JPN|2004}}<br /><br />'''W''' 4–1 |{{flagIOCathlete|[[Слободан Грујиќ|Грујиќ]]|SCG|2004}}<br /><br />'''W''' 4–1 |{{flagIOCathlete|[[Џо Си-Хјук|Хјук]]|KOR|2004}}<br /><br />'''L''' 0–4 | colspan="5" |Не се квалификувал во следната фаза |- align="center" | align="left" |Пабло Табачник |{{flagIOCathlete|[[Сегун Ториола|Ториола]]|NGR|2004}}<br /><br /> '''L''' 1–4 | colspan="7" |Did Не се квалификувал во следната фаза advance |- align="center" | align="left" |Оскар Гонсалес<br /><br />Пабло Табачник | align="left" |двојки |{{n/a}} |{{flagIOCathlete|[[Панајотис Јонис|Јонис]] /<br>[[Калиникос Креанга|Креанга]]|GRE|2004}}<br /><br /><br /> '''L''' 1–4 | colspan="6" |Не се квалификувал во следната фаза |} == Теквондо == {{Главна|Теквондо на Летните олимписки игри 2004}} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Коло 16 !Четвртфинале !Полуфинале !1 !2 ! colspan="2" |Финале |- style="font-size:95%" !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Место |- align="center" | align="left" |Алехандро Ернандо | align="left" |68 кг |{{flagIOCathlete|[[Јесеп Росен|Росен]]|DEN|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 10–11 | colspan="6" |Не се квалификувал во следната фаза |- align="center" | align="left" |Ванина Санчес | align="left" |67 кг |{{flagIOCathlete|[[Мари-Антоанете Риверо|Риверо]]|PHI|2004 Summer}}<br /><br />'''L''' 10–10 {{Крат|SUP|Decision by superiority}} | colspan="6" |Не се квалификувал во следната фаза |} == Тенис == {{Главна|Тенис на Летните олимписки игри 2004}} ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атчетичар ! rowspan="2" |Настан !Коло 64 !Коло 32 !Коло 16 !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Место |- align="center" | align="left" |Агустин Калери | rowspan="4" align="left" |[[Тенис на Летните олимписки игри 2004 - мажи поединечно|Поединечно]] |{{flagIOCathlete|[[Карол Бек|Бек]]|SVK|2004}}<br /><br />'''W''' 2–6, 6–3, 8–6 |{{flagIOCathlete|[[Игор Андреев|Андреев]]|RUS|2004}}<br /><br />'''L''' {{Крат|RET|Retired}} | colspan="5" |Не се квалификувал во следната фаза |- align="center" | align="left" |[[Хуан Игнасио Чела]] |{{flagIOCathlete|[[Макс Мирни|Мирни]]|BLR|2004}}<br /><br />'''L''' 6–3, 7–6^(7–0), 4–6 | colspan="6" |Не се квалификувал во следната фаза |- align="center" | align="left" |[[Давид Налбандијан]] | colspan="7" align="center" |се повлекол на '' '15 Август' '' поради повреда |- align="center" | align="left" |МАријано Забалета |{{flagIOCathlete|[[Ли Хун-тенк|Ли Х-Т]]|KOR|2004}}<br /><br />'''L''' 6–4, 3–6, 2–6 | colspan="6" |Не се квалификувал во следната фаза |- align="center" | align="left" |[[Хуан Игнасио Чела]]<br /><br />Mariano Zabaleta | rowspan="2" align="left" |Двојки |{{n/a}} |{{flagIOCathlete|[[Игор Андреев|Андреев]] /<br>[[Николај Давиденко|Давиденко]]|RUS|2004}}<br /><br /><br />'''L''' 6–3, 3–6, 4–6 | colspan="5" |Не се квалификувал во следната фаза |- align="center" | align="left" |Гастон Етлис <br /><br />МАртин Родригес |{{n/a}} |{{flagIOCathlete|[[Фелисијано Лопес|Лопес]] /<br>[[Томи Робредо|Робредо]]|ESP|2004}}<br /><br /><br />'''W''' 6–3, 6–4 |{{flagIOCathlete|[[Фернандо Гонсалес|Гонсалес]] /<br>[[Николас Масу|Масу]]|CHI|2004}}<br /><br /><br />'''L''' 3–6, 6–7^(2–7) | colspan="4" |Не се квалификувал во следната фаза |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Athlete ! rowspan="2" |Event !Коло 64 !Коло 32 !Коло 16 !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Место |- align="center" | align="left" |Маријана Дијаз Олива | rowspan="3" align="left" |[[Тенис на Летните олимписки игри 2004 – жени поединечно|поединечно]] |{{flagIOCathlete|[[Светлана Кузнецова|Кузнецова]]|RUS|2004}}<br /><br />'''L''' 3–6, 3–6 | colspan="6" |Не се квалификувала во следната фаза |- align="center" | align="left" |Гисела Дулко |{{flagIOCathlete|[[Каролина Шперм|Шперм]]|CRO|2004}}<br /><br />'''L''' 6–7^(6–8), 5–7 | colspan="6" |Не се квалификувала во следната фаза |- align="center" | align="left" |Паола Суарез |{{flagIOCathlete|[[Натали Дечи|Дечи]]|FRA|2004 Summer}}<br /><br />'''W''' 6–7^(1–7), 7–6^(7–5), 9–7 |{{flagIOCathlete|[[Фабиола Зулуага|Зулуага]]|COL|2004}}<br /><br />'''L''' 6–4, 6–7^(1–7), 1–6 | colspan="5" |Не се квалификувала во следната фаза |- align="center" | align="left" |'''Паола Суарез<br /><br />Патрисија Тарабини''' | align="left" |Doubles |{{n/a}} |{{flagIOCathlete|[[Анабел Медина Гарикес|Гарикес]]/<br>[[Аранча Санчес Викарио|Санчес Викарио]]|ESP|2004}}<br /><br /><br />'''W''' 6–7^(8–10), 7–5, 6–2 |{{flagIOCathlete|[[Акико Моригами|Моригами]] /<br>[[Саори Обата|Обата]]|JPN|2004}}<br /><br /><br />'''W''' 6–4, 6–2 |{{flagIOCathlete|[[Натали Дечи|Дечи]] / <br>[[Сандрине Тестуд|Тестуд]]|FRA|2004}}<br /><br /><br />'''W''' 6–4, 1–6, 6–4 |{{flagIOCathlete|[[Ли Тинг]] / <br>[[Сун Тијантин]]|CHN|2004}}<br /><br /><br />'''L''' 2–6, 6–2, 7–9 |{{flagIOCathlete|[[Шинобу Асагое|Асагое]] / <br>[[Аи Сугијама|Сугијама]]|JPN|2004}}<br /><br /><br />'''W''' 6–3, 6–3 |{{bronze03}} |} == Триатлон == {{Главна|Триатлон на Летните олимписки игри 2004}} {| class="wikitable" style="font-size:90%" !Атлетичар ! Настан ! Пливање (1,5&nbsp;км) ! Транс 1 ! Велосипед (40&nbsp;км) ! Транс 2 ! Стартувај (10&nbsp;км) ! Вкупно време ! Ранг |- align="center" | align="left" | Даниел Фонтана | align="left" | Машки | 18:25 часот | 0:19 | 1:05:11 | 0:20 | 32:59 часот | 1: 57: 14,20 часот | 28 |- align="center" | align="left" | Ненси Алварез | align="left" | Женски | 20:58 часот | 0:21 | 1:17:29 | 0:25 | 42:23 | 2: 21: 38,66 | 43 |} == Одбојка == {{Главна|Одбојка на Летните олимписки игри 2004}} ===Машки турнир=== {{volleyballbox |bg = #eeffff |date = 15 август 2004 |time = 14:00 |team1 = '''{{vb-rt|ARG}}''' |score = '''3''' – 0 |team2 = {{vb|FRA}} |set1 = '''25''' <br> '''25''' <br> '''25''' <br> '''75''' |set = Сет 1 <br> Сет 2 <br> Сет 3 <br> Вкупно |set2 = 15 <br> 23 <br> 22 <br> 60 |stadium = [[Стадион на мирот и пријателството]] |attendance = 2,370 |referee = |report = [http://www.fivb.org/vis_web/volley/mog2004/pdf/match003.pdf резултат] }} {{volleyballbox |bg = #eeffff |date = 17 август 2004 |time = 09:00 |team1 = {{vb-rt|TUN}} |score = 2 – '''3''' |team2 = '''{{vb|ARG}}''' |set1 = 20 <br> '''25''' <br> 16 <br> '''25''' <br> 10 <br> 96 |set = Сет 1 <br> Сет 2 <br> Сет 3 <br> Сет 4 <br> Сет 5 <br> Вкупно |set2 = '''25''' <br> 23 <br> '''25''' <br> 22 <br> '''15''' <br> '''110''' |stadium = [[Стадион на мирот и пријателството]] |attendance = 888 |referee = |report = [http://www.fivb.org/vis_web/volley/mog2004/pdf/match007.pdf резултат] }} {{volleyballbox |bg = #eeeeee |date = 19 август 2004 |time = 19:30 |team1 = '''{{vb-rt|ARG}}''' |score = '''3''' – 1 |team2 = {{vb|GRE}} |set1 = 16 <br> '''25''' <br> '''25''' <br> '''25''' <br> '''91''' |set = Сет 1 <br> Сет 2 <br> Сет 3 <br> Сет 4 <br> Вкупно |set2 = '''25''' <br> 21 <br> 22 <br> 22 <br> 90 |stadium = [[Стадион на мирот и пријателството]] |attendance = 9,403 |referee = |report = [http://www.fivb.org/vis_web/volley/mog2004/pdf/match017.pdf резултат] }} {{volleyballbox |bg = #eeeeee |date = 21 август 2004 |time = 16:10 |team1 = {{vb-rt|ARG}} |score = 1 – '''3''' |team2 = '''{{vb|SCG}}''' |set1 = '''25''' <br> 17 <br> 21 <br> 23 <br> 86 |set = Сет 1 <br> Сет 2 <br> Сет 3 <br> Сет 4 <br> Вкупно |set2 = 21 <br> '''25''' <br> '''25''' <br> '''25''' <br> '''96''' |stadium = [[Стадион на мирот и пријателството]] |attendance = 4,826 |referee = |report = [http://www.fivb.org/vis_web/volley/mog2004/pdf/match022.pdf резултат] }} {{volleyballbox |bg = #eeffff |date = 23 август 2004 |time = 16:00 |team1 = '''{{vb-rt|POL}}''' |score = '''3''' – 2 |team2 = {{vb|ARG}} |set1 = '''25''' <br> '''25''' <br> 23 <br> 22 <br> '''20''' <br> '''115''' |set = Сет 1 <br> Сет 2 <br> Сет 3 <br> Сет 4 <br> Сет 5 <br> Вкупно |set2 = 19 <br> 22 <br> '''25''' <br> '''25''' <br> 18 <br> 109 |stadium = [[Стадион на мирот и пријателството]] |attendance = 6,295 |referee = |report = [http://www.fivb.org/vis_web/volley/mog2004/pdf/match028.pdf резултат] }} {{volleyballbox |bg = #eeffff |date = 25 август 2004 |time = 16:30 |team1 = {{vb-rt|ARG}} |score = 1 – '''3''' |team2 = '''{{vb|ITA}}''' |set1 = '''25''' <br> 22 <br> 24 <br> 26 <br> 97 |set = Сет 1 <br> Сет 2 <br> Сет 3 <br> Сет 4 <br> Вкупно |set2 = 22 <br> '''25''' <br> '''26''' <br> '''28''' <br> '''101''' |stadium = [[Стадион на мирот и пријателството]] |attendance = 8,100 |referee = |report = [http://www.fivb.org/vis_web/volley/mog2004/pdf/match032.pdf резултат] }} == Кревање тежина == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Еден потег ! colspan="2" | Постепено ! rowspan="2" | Вкупно ! rowspan="2" | Место |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Ранг ! Резултат ! Ранг |- align="center" | align="left" | Дарио Лекман | align="left" | Мажи 94 кг | 155 | = 18 | 185 | 16 | 340 година | 17 |- align="center" | align="left" | Нора Копел | align="left" | Жени −75 кг | 100 | = 12 | 137,5 | = 6 | 237,5 | 9 |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20080611091801/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2004/Results/ Официјален извештај на XXVIII олимпијада] * [https://web.archive.org/web/20110518154125/http://www.coarg.org.ar/ Комита Олимпико Аргентино] [[Категорија:Земјите на Летните олимписки игри 2004]] [[Категорија:Статии со извори на шпански (es)]] [[Категорија:Аргентина на Олимписките игри]] p4lmj6lquh1nqkgb7paz5v5bhrf7e8h 0 1272431 5628317 5626072 2026-09-13T19:20:06Z MacedonianBoy 2538 5628317 wikitext text/x-wiki {{infobox country at games | NOC = ANG | NOCname = [[Анголски олимписки комитет]] | games = Летните олимписки игри | year = 2004 | flagcaption = | oldcode = | website = {{url|https://www.comiteolimpicoangolano.com/}} | location = [[Атина]] | competitors = '''30''' | sports = 5 | flagbearer = [[Angelo Victoriano]]<ref>{{cite news|title=Basquetebolista angolano Ângelo Victoriano abandona os campos|trans-title=Angolan basketball player Ângelo Victoriano leaves the field|language=pt|url=http://www.panapress.com/Basquetebolista-angolano-angelo-Victoriano-abandona-os-campos--3-394430-44-lang1-index.html|publisher=[[PanaPress]]|date=2 August 2004|access-date=21 April 2014}}</ref> | rank = | gold = 0 | silver = 0 | bronze = 0 | officials = | appearances = auto | app_begin_year = | app_end_year = | summerappearances = | winterappearances = | seealso = }} {{Ангола на Олимпијада}} '''[[Ангола]]''' учествувала на '''[[Летни олимписки игри 2004|Летните олимписки игри 2004]]''' во [[Атина]], [[Грција]] од 13 до 29 август 2004 година. == Атлетика == Анголските атлетичари имале постигнато квалификациски стандарди во следните атлетски дисциплини (најмногу до 3 спортисти во секоја од дисциплините според „А“ стандардот и 1 според „Б“ стандардот):<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/statistics/toplists/index.html|title=iaaf.org – Top Lists|publisher=IAAF|accessdate=4 June 2011}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/news/news/olympic-games-athens|title=IAAF Games of the XXX Olympiad – Athens 2004 Entry Standards|publisher=[[IAAF]]|accessdate=4 June 2011}}</ref> ;; <small>Клуч</small> ;* <small>'''Белешка''' - Дадените дисциплини се за групната фаза на спортистот</small> ;* <small>'''П''' = Квалификувани за следната фаза</small> ;* <small>'''q''' = Квалификуван за следната фаза како најбрз губитник ''или'', на теренски настани, по позиција без постигнување на квалификациската цел</small> ;* <small>'''NR''' = Национален рекорд</small> ;* <small>N / A = Фазата не е применлива за настанот</small> ;* <small>Bye = Од спортистот не се бара да се натпреварува во фаза</small> ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Место |- align="center" | align="left" | Жоао Н’Тјамба | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – маратон за мажи|Маратон]] | 2:23:56 | 53 |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место |- align="center" | align="left" | Роза Саул | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 1.500 метри за жени|1500 м]] | colspan="2" | {{Крат|DNS|Did not start}} | colspan="4" | Не се квалификувала за следната фаза |} == Кошарка == Ангола во кошарка учествувала во машка конкуренција. === Машки турнир === ; Групна фаза {| width=100% cellspacing=1 !width=20%| !width=12%| !width=20%| ! |- |[[15 август]] |- style=font-size:90% |align=right|[[Ангола]] |align=center| '''73&ndash;78''' |'''[[Литванија]]''' |- |[[17 август]] |- style=font-size:90% |align=right|'''Австралија''' |align=center|'''83&ndash;59''' |'''Ангола''' |- |[[19 август]] |- style=font-size:90% |align=right|'''Порторико''' |align=center|'''83&ndash;80''' |Ангола |- |[[21 август]] |- style=font-size:90% |align=right|Ангола |align=center|'''56&ndash;88''' |'''Грција''' |} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- |'''Репрезентација''' |!align="center" |'''Бодови''' |!align="center" |'''Натпревари''' |!align="center" |'''Победи''' |!align="center" |'''Порази''' |!align="center" |'''К+''' |!align="center" |'''К-''' |-bgcolor=ccffcc |style="text-align:left;"| {{Bk|LTU}} |'''10'''||5||5||0||468||414 |-bgcolor=ccffcc |style="text-align:left;"| {{Bk|GRE}} |'''8'''||5||3||2||389||343 |-bgcolor=ccffcc |style="text-align:left;"| {{Bk|PUR}} |'''8'''||5||3||2||410||411 |-bgcolor=ccffcc |style="text-align:left;"| {{Bk|USA}} |'''8'''||5||3||2||412||395 |-bgcolor=pink |style="text-align:left;"| {{Bk|AUS}} |'''6'''||5||1||4||388||411 |-bgcolor=pink |style="text-align:left;"| {{Bk|ANG}} |'''5'''||5||0||5||327||415 |} == Ракомет == === Женски турнир === Ангола во ракомет учествувала во женска конкуренција. {| class=wikitable style="text-align:center" width=500 |- ! width=25%|Тим ! width=5%|Нат ! width=5%|Поб ! width=5%|Нер ! width=5%|Пор ! width=5%|ДГ ! width=5%|ПГ ! width=8%|Бод |-bgcolor="#ccffcc" | align="left"| {{hbw|KOR}} || 4 || 3 || 0 || 1 || 135 || 103 || '''7''' |-bgcolor="#ccffcc" | align="left"| {{hbw|DEN}} || 4 || 3 || 0 || 1 || 125 || 98 || '''7''' |-bgcolor="#ccffcc" | align="left"| {{hbw|FRA}} || 4 || 2 || 2 || 0 || 105 || 106 || '''4''' |-bgcolor="#ccffcc" | align="left"| {{hbw|ESP}} || 4 || 0 || 3 || 1 || 86 || 110 || '''1''' |- bgcolor="ffcccc" | align="left"| {{ANG}} || 4 || 0 || 3 || 1 || 97 || 131 || '''1''' |} {| !width=100| !width=80| !width=100| !width=120| |- |15 август |19:30 |align=right|Шпанија {{знамеикона|ESP}} |align=center|'''24 - 24''' |align=left|{{ANG}} |- |19 август |14:30 |align=right|{{ANG}} |align=center|'''30 - 40''' |align=left|'''{{знамеикона|KOR}} Јужна Кореја''' |- |21 август |14:30 |align=right|{{ANG}} |align=center|'''21 - 29''' |align=left|'''{{знамеикона|FRA}} Франција''' |- |23 август |21:30 |align=right|'''Данска {{знамеикона|DEN}}''' |align=center|'''38 - 22''' |align=left|{{ANG}} |} == Џудо == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Шеснаесетфинале !Осминафинале !Четвртфинале !Полуфинале !1 !2 !3 ! colspan="2" |Финале |- style="font-size:95%" !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Место |- align="center" | align="left" |Антонија Мореира | align="left" |до 70 кг. |{{flagIOCathlete|[[Анајси Ернандес|Ернандес]]|CUB|2004}}<br /><br />'''W''' 1010–0000 |{{flagIOCathlete|[[Ким Рјон-Ми|Ким Р-М]]|PRK|2004}}<br /><br />'''L''' 0010–1001 | colspan="7" |Не се квалификувал за следната фаза |} == Пливање == ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Конечно |- style="font-size:95%" ! Време ! Место ! Време ! Место ! Време ! Место |- align="center" | align="left" | Луис Матијас | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м делфин во машка конкуренција|100 м пеперутка]] | 58,92 | 57 | colspan="4" |Не се квалификувал за следната фаза |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20080611091801/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2004/Results/ Официјален извештај на XXVIII олимпијада] * [https://web.archive.org/web/20110210155322/http://www.coa-olympang.org/ Ангола НОЦ] [[Категорија:Земјите на Летните олимписки игри 2004]] [[Категорија:Статии со извори на португалски (pt)]] [[Категорија:Ангола на Олимписките игри|2004]] b3w53zwfckm8g4koffuti2nomqp4q08 0 1272451 5628309 5626108 2026-09-13T19:16:39Z MacedonianBoy 2538 5628309 wikitext text/x-wiki {{infobox country at games | NOC = AZE | NOCname = [[National Olympic Committee of the Republic of Azerbaijan]] | games = Летните олимписки игри | year = 2004 | flagcaption = | oldcode = | website = {{url|www.olympic.az}}&nbsp;{{in lang|az|en}} | location = [[Атина]] | competitors = '''36''' | sports = 10 | flagbearer = [[Nizami Pashayev]] | rank = 50 | gold = 1 | silver = 0 | bronze = 4 | officials = | appearances = auto | app_begin_year = 1996 | app_end_year = | summerappearances = | winterappearances = | seealso = {{flagIOC|RU1}} (1900–1912)<br/>{{flagIOC|URS}} (1952–1988)<br/>{{flagIOC|EUN|1992 Summer}} (1992) }} {{Азербејџан на Олимпијада}} '''[[Азербејџан]]''' учествувал на '''[[Летни олимписки игри 2004|Летните олимписки игри 2004]]''' во [[Атина]], [[Грција]] од 13 до 29 август 2004 година. 36 натпреварувачи, 30 мажи и 6 жени, учествувале во 36 дисциплини во 10 спортови. == Медалисти == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" !Медал ! Име ! Спорт ! Настан ! Датум |- |{{Златен медал}} | [[Фарид Мансуров]] | Борење | Грчко-римски стил - 66 кг | {{Пдв||8|25}} |- |{{Бронзен медал}} | [[Ирада Ашумова]] | Стрелаштво | Пиштол - 25 м | {{Пдв||8|18}} |- |{{Бронзен медал}} | [[Земфира Мефтахадинова]] | [[Стрелаштво на Летните олимписки игри 2004|Стрелаштво]] |Подвижна мета | {{Пдв||8|19}} |- |{{Бронзен медал}} | [[Фуад Асланов]] | Бокс | до 51 кг. | {{Пдв||8|29}} |- |{{Бронзен медал}} | [[Агаси Мамадов]] | Бокс | до 54 кг. | {{Пдв||8|29}} |} == Атлетика == {{Главна|Атлетика на Летните олимписки игри 2004}} Азербејџанските атлетичари постигнале квалификациски стандарди во следните атлетски настани (најмногу до 3 спортисти во секоја од настаните на „А“ стандард и 1 на „Б“ стандард). <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/statistics/toplists/index.html|title=iaaf.org – Top Lists|publisher=IAAF|accessdate=June 4, 2011}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/news/news/olympic-games-athens|title=IAAF Games of the XXX Olympiad – Athens 2004 Entry Standards|publisher=[[IAAF]]|accessdate=4 June 2011}}</ref> ;;;; <small>Клуч</small> ;;;* <small>'''Белешка''' - Дадените дисциплини се за групната фаза на спортистот</small> ;;;* <small>'''П''' = Квалификувани за следната фаза</small> ;;;* <small>'''q''' = Квалификуван за следната фаза како најбрз губитник ''или'', на теренски настани, по позиција без постигнување на квалификациската цел</small> ;;;* <small>'''NR''' = Национален рекорд</small> ;;;* <small>N / A = Фазата не е применлива за настанот</small> ;;;* <small>Bye = Од спортистот не се бара да се натпреварува во фаза</small> ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификации ! colspan="2" | Четвртфинале ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место |- align="center" | align="left" | [[Тејмур Гасимов]] | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 100 метри за мажи|100 м]] | 11.17 | 8 | colspan="6" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Дадаш Ибрахимов]] | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 200 метри за мажи|200 м]] | 21.60 | 7 | colspan="6" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | [[Алибај Шукуров]] | align="left" | 800 м | 1: 51,11 | 7 |colspan=2 {{n/a}} | colspan="4" |Не се квалификувал за следната фаза |} ; Теренски настани {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Растојание ! Позиција ! Растојание ! Позиција |- align="center" | align="left" | [[Сергеј Бочков]] | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – трискок за мажи|Трискок]] | colspan="2" | {{Крат|DNS|Не ја започнал трката}} | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |} ; Жени ; Теренски настани {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Растојание ! Позиција ! Растојание ! Позиција |- align="center" | align="left" | [[Марина Лапина]] | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – фрлање кладиво за жени|Фрлање]] кладиво | 55,34 | 46 | colspan="2" | Не се квалификувала за следната фаза |- |} == Бокс == {{Главна|Бокс на Летните олимписки игри 2004}} Азербејџан испратил 9 боксери на Олимписките игри. Тие освоиле 2 бронзени медали, а 3 боксери стигнале до четвртфиналето. Комбинираниот рекорд на азербејџанските боксери бил 15-9, при што секој боксер победил во најмалку еден натпревар. Азербејџан го освоил 12-тото место во категоријата бокс. {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- !rowspan="2"|Натпреварувач !rowspan="2"|Настан !Шеснаесетфинале !Осминафинале !Четвртфинале !Полуфинале !colspan=2|Финале |-style="font-size:95%" !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Противнички<br /><br />резултат !Место |-align=center |align=left|[[Јејхун Абијев]] |align=left|[[Бокс на Летните олимписки игри 2004 - до 51 кг.|до 51 кг.]] |{{flagIOCathlete|[[Пал Бедак|Бедак]]|HUN|2004}}<br>'''W''' 23–8 |{{flagIOCathlete|[[Агатун Јалчинкаја|Јалчинкаја]]|TUR|2004}}<br>'''L''' 20–23 |colspan=4|Не се квалификувал за следната фаза |-align=center |align=left|'''[[Фуад Асланов]]''' |align=left|[[Бокс на Летните олимписки игри 2004 - до 51 кг.|до 51 кг.]] |{{flagIOCathlete|[[Џовин Ракотоаримбело|Ракотоаримбело]]|MAD|2004}}<br>'''W''' {{abbr|WO|повреда}} |{{flagIOCathlete|[[Николо Изорија|Изорија]]|GEO|2004 Summer}}<br>'''W''' 27–21 |{{flagIOCathlete|[[Анджеј Жани|Жани]]|POL|2004}}<br>'''W''' 24–23 |{{flagIOCathlete|[[Жером Томас|Томас]]|FRA|2004}}<br>'''L''' 18–23 |Не се квалификувал за следната фаза |{{bronze03}} |-align=center |align=left|'''[[Ахаси Мамедов]]''' |align=left|[[Бокс на Летните олимписки игри 2004 - до 54 кг.|до 54 кг.]] |{{flagIOCathlete|[[Џоел Брункер|Брункер]]|AUS|2004}}<br>'''W''' {{abbr|RSC|Судијата го запрел натпревар }} |{{flagIOCathlete|[[Детелин Далаклијев|Далаклијев]]|BUL|2004}}<br>'''W''' 35–16 |{{flagIOCathlete|[[Максим Тетјак|Тетјак]]|UKR|2004}}<br>'''W''' 32–12 |{{flagIOCathlete|[[Ворапој Петчком|Петчком]]|THA|2004}}<br>'''L''' 19–27 |Не се квалификувал за следната фаза |{{bronze03}} |-align=center |align=left|[[Шахин Имранов]] |align=left|[[Бокс на Летните олимписки игри 2004 - до 57 кг.|до 57 кг.]] |{{flagIOCathlete|[[Лудумо Галада|Галада]]|RSA|2004}}<br>'''W''' {{abbr|RSC|Судијата го запрел натпревар }} |{{flagIOCathlete|[[Алексеј Тишченко|Тишченко]]|RUS|2004 Summer}}<br>'''L''' {{abbr|RSC|Судијата го запрел натпревар }} |colspan=4|Не се квалификувал за следната фаза |-align=center |align=left|[[Ровшан Хусејнов]] |align=left|[[Бокс на Летните олимписки игри 2004 - до 60 кг.|до 60 кг.]] |{{flagIOCathlete|[[Бонгани Махлангу|Махлангу]]|RSA|2004}}<br>'''W''' 22–14 |{{flagIOCathlete|[[Висенте Ескобедо|Ескобедо]]|USA|2004}}<br>'''W''' 36–18 |{{flagIOCathlete|[[Марио Кинделан|Кинделан]]|CUB|2004}}<br>'''L''' 11–23 |colspan=3|Не се квалификувал за следната фаза |-align=center |align=left|[[Руслан Хамиров]] |align=left|[[Бокс на Летните олимписки игри 2004 - до 69 кг.|до 69 кг.]] |{{flagIOCathlete|[[Атам Трипиш|Трипиш]]|CAN|2004}}<br>'''W''' {{abbr|RSC|Судијата го запрел натпревар }} |{{flagIOCathlete|[[Канат Ислам|Ислам]]|CHN|2004}}<br>'''W''' 26–16 |{{flagIOCathlete|[[Лоренцо Арагон|Арагон]]|CUB|2004}}<br>'''L''' 14–16 |colspan=3|Не се квалификувал за следната фаза |-align=center |align=left|[[Џавид Тагијев]] |align=left|[[Бокс на Летните олимписки игри 2004 - до 75 кг.|до 75 кг.]] |{{flagIOCathlete|[[Јоргос Газис|Газис]]|GRE|2004}}<br>'''W''' 32–31 |{{flagIOCathlete|[[Прасатинфимај Сурија|Сурија]]|THA|2004}}<br>'''L''' 19–19⁺ |colspan=4|Не се квалификувал за следната фаза |-align=center |align=left|[[Али Исмајлов]] |align=left|[[Бокс на Летните олимписки игри 2004 - до 81 кг.|до 81 кг.]] |{{flagIOCathlete|[[Вашингтон Силва (боксер)|Силва]]|BRA|2004}}<br />'''W''' 27–22 |{{flagIOCathlete|[[Елијас Павлидис|Павлидис]]|GRE|2004}}<br />'''L''' 16–31 |colspan=4|Не се квалификувал за следната фаза |-align=center |align=left|[[Вугар Алакбаров]] |align=left|[[Бокс на Летните олимписки игри 2004 - до 91 кг.|до 91 кг.]] |{{n/a}} |{{flagIOCathlete|[[Спиридон Кладочас|Кладочас]]|GRE|2004}}<br />'''W''' 18–14 |{{flagIOCathlete|[[Насер ел-Шами|ел-Шами]]|SYR|2004}}<br />'''L''' {{abbr|DSQ|Дисквалификуван}} |colspan=4|Не се квалификувал за следната фаза |} == Мечување == {{Главна|Мечување на Летните олимписки игри 2004 }} {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- ! rowspan="2" |Атлетичар !rowspan="2"|Настан !Шеснаесетфинале !Осминафинале !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|БМ|Натпревар за брозен медал}} |-style="font-size:95%" !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Место |- align="center" | align="left" |[[Јелена Жемајева]] | align="left" |[[Мечување на Летните олимписки игри 2004 — сабја за жени|сабја]] |{{flagIOCathlete|[[Елора Патаро|Патаро]]|BRA|2004}}<br /><br />'''W''' 15–8 |{{flagIOCathlete|[[Џиола Марцока|Марцока]]|ITA|2004}}<br /><br />'''W''' 15–6 |{{flagIOCathlete|[[Мариел Загунис|Загунис]]|USA|2004}}<br /><br />'''L''' 11–15 | colspan="3" |Не се квалификувала за следната фаза |7 |} == Гимнастика == {{Главна|Гимнастика на Летните олимписки игри 2004}} === Ритмичка === [[Динара Гиматова]] која се пласирала на Олимписките игри во 2004 година не можела да се натпреварува поради повреда. Таа била заменета со [[Ана Гурбанова]]. {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="6" | Квалификација ! colspan="6" | Финале |- style="font-size:95%" ! Јаже ! Обрач ! Клубови ! Лента ! Вкупно ! Ранг ! Јаже ! Обрач ! Клубови ! Лента ! Вкупно ! Ранг |- align="center" | align="left" | Ана Гурбанова | align="left" | поединечно | 22,775 | 23.525 | 22.800 | 23.200 година | 92.300 | 14 | colspan="6" | Не се квалификувала за следната фаза |} == Џудо == {{Главна|Џудо на Летните олимписки игри 2004}} ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Шеснаесетфинале !Осминафинале !Четвртфинале !Полуфинале !1 !2 !3 ! colspan="2" |Финале |- style="font-size:95%" !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Противнички<br>резултат !Место |- align="center" | align="left" |[[Елчин Исмајлов]] | align="left" |−66 kg |{{flagIOCathlete|[[Миклош Унгвари|Унгвари]]|HUN|2004}}<br /><br />'''L''' 0012–1010 | colspan="8" |Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" |[[Мехман Азизов]] | align="left" |−81 kg |{{flagIOCathlete|[[Гијом Елмонт|Елмонт]]|NED|2004}}<br /><br />'''W''' 1010–0001 |{{flagIOCathlete|[[Сијархеј Шунџикау|Шунџикау]]|BLR|2004}}<br /><br />'''W''' 0010–0001 |{{flagIOCathlete|[[Роберт Кравчук|Кравчук]]|POL|2004}}<br /><br />'''L''' 0000–1001 |Не се квалификувал за следната фаза |{{n/a|Bye}} |{{flagIOCathlete|[[Рик Хон|Хон]]|USA|2004}}<br /><br />'''W''' 1000–0000 |{{flagIOCathlete|[[Флоријан Ванер|Ванер]]|GER|2004}}<br /><br />'''W''' 1000–0000 |{{flagIOCathlete|[[Димитриј Носов|Носов]]|RUS|2004}}<br /><br />'''L''' 0020–0100 |5 |- align="center" | align="left" |[[Мевлуд Миралијев]] | align="left" |−100 kg |{{flagIOCathlete|[[Денис ван дер Гест|Ван дер Гест]]|NED|2004}}<br /><br />'''L''' 0001–1011 | colspan="3" |Не се квалификувал за следната фаза |{{flagIOCathlete|[[Басел ел-Гарбави|ел-Гарбави]]|EGY|2004}}<br /><br />'''W''' 1010–0000 |{{flagIOCathlete|[[Косеј Иноуе|Иноуе]]|JPN|2004}}<br /><br />'''W''' 1011–0000 |{{flagIOCathlete|[[Асхат Житкејев|Житкејев]]|KAZ|2004}}<br /><br />'''W''' 0021–0001 |{{flagIOCathlete|[[Михел Јурак|Јурак]]|GER|2004}}<br /><br />'''L''' 0001–1030 |5 |} == Стрелаштво == {{Главна|Стрелаштво на Летните олимписки игри 2004}} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Поени ! Место ! Поени ! Место |- align="center" | rowspan="2" align="left" | '''[[Ирада Ашумова]]''' | align="left" | 10 м воздушен пиштол | 386 | 2 '''П''' | 481.4 | 8 |- align="center" | align="left" | Пиштол од 25 м | 588 | 1 '''П''' | 687.3 |{{bronze03}} |- align="center" | align="left" | '''[[Земфира Мефтахадинова]]''' | align="left" | Скит | 71 | 2 '''П''' | 93 |{{bronze03}} |} == Пливање == {{Главна|Пливање на Летните олимписки игри 2004}} ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Место ! Време ! Место ! Време ! Место |-align=center |align=left|[[Сергеј Дјачков]] |align=left|[[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м слободен стил во машка конкуренција|50 м слободен стил ]] |54.22 |67 |colspan=4|Не се квалификувал за следната фаза |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Место ! Време ! Место ! Време ! Место |- align="center" | align="left" | Наталија Филина | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м градно во женска конкуренција|100 м градно]] | 1: 20.21 | 44 | colspan="4" | Не се квалификувала за следната фаза |} == Теквондо == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Натпреварувач ! rowspan="2" |Настан !Триесетидвафинале !Шеснаесетфинале !Осминафинале !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|БМ|Натпревар за брозен медал}} |- style="font-size:95%" !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Место |- align="center" | align="left" |[[Нијамедин Пашајев]] | align="left" |68 кг. |{{flagIOCathlete|[[Сонг Мјеонг-Сеоб|Сеоб]]|KOR|2004}}<br /><br />'''L''' 13–15 | colspan="6" |Не се квалификувал во следна фаза |- align="center" | align="left" |[[Рашад Ахмадов]] | align="left" |80 кг. |{{flagIOCathlete|[[Кинедум Осуџи|Осуџи]]|TRI|2004}}<br /><br />'''W''' 10–3 |{{flagIOCathlete|[[Кристоф Негрел|Негрел]]|FRA|2004}}<br /><br />'''W''' 24–17 |{{flagIOCathlete|[[Бахри Танрикулу|Танрикулу]]|TUR|2004}}<br /><br />'''L''' 6–6 {{Крат|SUP|Одлука со супериорност}} |{{n/a|Bye}} |{{flagIOCathlete|[[Виктор Естрада|Естрада]]|MEX|2004}}<br /><br />'''W''' 9–9 {{Крат|SUP|Одлука со супериорност}} |{{flagIOCathlete|[[Јосеф Карами|Карами]]|IRI|2004}}<br /><br />'''L''' 8–9 |4 |} == Кревање тежина == {{Главна|Кревање тегови на Летните олимписки игри 2004}} {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Еден потег ! colspan="2" | Постепено ! rowspan="2" | Вкупно ! rowspan="2" | Место |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место |- align="center" | align="left" | [[Асиф Маликов]] | align="left" | до 62 кг | 115 | = 14 | 150 | = 11 | 265 | 12 |- align="center" | align="left" | [[Туран Мирзаев]] | align="left" | до 69 кг | 147,5 | = 4 | 185 | 4 | 332,5 | 4 |- align="center" | align="left" | [[Низами Пашаев]] | rowspan="2" align="left" | до 94 кг | <s>180</s> | {{Крат|DNF|Не завршил}} | - | - | - | {{Крат|DNF|Не завршил}} |- align="center" | align="left" | [[Алибај Самадов]] | 165 | = 16 | 195 | 15 | 360 | 15 |- align="center" | align="left" | [[Алан Нанијев]] | align="left" | до 105 кг | 190 | 4 | 220 | 4 | 410 | 6 |} == Борење == {{Главна|Борење на Летните олимписки игри 2004}} ;;; <small>Клуч</small> ;;* <small><abbr>VT</abbr> - Победа со предавање.</small> ;;* <small><abbr>PP</abbr> - Одлука по поени - губитник со технички поени.</small> ;;* <small><abbr>PO</abbr> - Одлука по поени - губитник без технички поени.</small> ; Машки слободен стил {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Натпреварувач ! rowspan="2" |Настан ! colspan="3" |Елиминации !Четвртфинале !Полуфинале ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|BM|Натпревар за бронзен медал}} |- style="font-size: 95%" !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Место !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Место |- align="center" | align="left" |Намик Абдулајев | align="left" |−55 кг. |{{flagIOCathlete|[[Чикара Танабе|Танабе]]|JPN|2004}}<br /><br />'''L''' 1–3 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |{{flagIOCathlete|[[Јогешвар Дут|Дут]]|IND|2004}}<br /><br />'''W''' 3–1 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |2 | colspan="3" |Не се квалификувал во следната фаза |14 |- align="center" | align="left" |Елман Аскеров | align="left" |−66 кг. |{{flagIOCathlete|[[Руслан Бодиштеану|Бодиштеану]]|MDA|2004}}<br /><br />'''W''' 3–1 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |{{flagIOCathlete|[[Џамил Кели|Кели]]|USA|2004}}<br /><br />'''L''' 1–3 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |2 | colspan="3" |Не се квалификувал во следната фаза |12 |- align="center" | align="left" |Елнур Асланов | align="left" |−74 кг. |{{flagIOCathlete|[[Јусуф Абдусаломов|Абдусаломов]]|TJK|2004}}<br /><br />'''L''' 1–3 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |{{flagIOCathlete|[[Даниел Игали|Игали]]|CAN|2004}}<br /><br />'''L''' 1–3 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |3 | colspan="3" |Не се квалификувал во следната фаза |15 |- align="center" | align="left" |Рустам Агајев | align="left" |−96 кг. |{{flagIOCathlete|[[Ислам Бајрамуков|Бајрамуков]]|KAZ|2004}}<br /><br />'''W''' 3–1 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |{{flagIOCathlete|[[Нико Џејкобс|Џејкобс]]|NAM|2004}}<br /><br />'''W''' 5–0 ^{{{Крат|VT|Победа со предавање}}} |1 '''Q''' |{{flagIOCathlete|[[Алиреза Хејдари|Хејдари]]|IRI|2004}}<br /><br />'''L''' 0–3 ^{{{Крат|PO|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |Did not advance |{{flagIOCathlete|[[Ванг Јуенјуен|Јуенјуен]]|CHN|2004}}<br /><br />'''W''' 5–0 ^{{{Крат|VT|Победа со предавање}}} |5 |} ; Грчко-римски стил {|class="wikitable" style="font-size:90%" !rowspan="2"|Натпреварувач !rowspan="2"|Настан !colspan=4|Елиминации !Четвртфинале !Полуфинале !colspan=2|Финале/ {{abbr|BM|Натпревар за бронзен медал}} |-style="font-size: 95%" !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Место !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Противнички<br />резултат !Место |- align="center" | align="left" |Виталиј Рахимов | align="left" |−60 кг. |{{flagIOCathlete|[[Влодзимиеж Завадски|Завадски]]|POL|2004}}<br /><br />'''W''' 3–1 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |{{flagIOCathlete|[[Јунг Џи-Хун|Хун]]|KOR|2004}}<br /><br />'''L''' 0–3 ^{{{Крат|PO|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |{{n/a}} |2 | colspan="3" |Не се квалификувал во следната фаза |14 |- align="center" | align="left" |'''Фарид Мансуров''' | align="left" |−66 кг. |{{flagIOCathlete|[[Хуан Марен|Марен]]|CUB|2004}}<br /><br />'''W''' 3–0 ^{{{Крат|PO|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |{{flagIOCathlete|[[Ришард Волни|Волни]]|POL|2004}}<br /><br />'''W''' 3–1 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |{{n/a}} |1 '''Q''' |{{flagIOCathlete|[[Парвиз Зејдванд|Зејдванд]]|IRI|2004}}<br /><br />'''W''' 3–1 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |{{flagIOCathlete|[[Џими Самуелсон|Самуелсон]]|SWE|2004}}<br /><br />'''W''' 3–1 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |{{flagIOCathlete|[[Шереф Ердоглу|Ердоглу]]|TUR|2004}}<br /><br />'''W''' 3–1 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |{{Gold1}} |- align="center" | align="left" |[[Вугар Асланов]] | align="left" |−74 kg |{{flagIOCathlete|[[Алексиос Колитсопулос|Колитсопулос]]|GRE|2004}}<br /><br />'''L''' 1–3 ^{{{Крат|PP|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |{{flagIOCathlete|[[Александар Доктуришвили|Доктуришвили]]|UZB|2004}}<br /><br />'''L''' 0–5 ^{{{Крат|VB|Повреда}}} |{{flagIOCathlete|[[Тамаш Берзица|Берзица]]|HUN|2004}}<br /><br />'''L''' 0–3 ^{{{Крат|PO|Одлука по поени - губитник со технички поени }}} |4 | colspan="3" |Не се квалификувал во следната фаза |17 |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20080611091801/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2004/Results/ Официјален извештај на XXVIII олимпијада] * [http://www.noc-aze.org/ НОЦ Азербејџан] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120301175548/http://noc-aze.org/ |date=2012-03-01 }} [[Категорија:Земјите на Летните олимписки игри 2004]] [[Категорија:Азербејџан на Олимписките игри|2004]] 1re0y2j1gdhjvznzk4u0id2pitp055s 0 1272510 5628319 5625980 2026-09-13T19:20:49Z MacedonianBoy 2538 5628319 wikitext text/x-wiki {{infobox country at games | NOC = AND | NOCname = [[Андорски олимписки комитет]] | games = Летните олимписки игри | year = 2004 | flagcaption = | oldcode = | website = | location = [[Атина]] | competitors = '''6''' | sports = 4 | flagbearer = [[Hocine Haciane]] | rank = | gold = 0 | silver = 0 | bronze = 0 | officials = | appearances = auto | app_begin_year = 1976 | app_end_year = | summerappearances = | winterappearances = | seealso = }} {{Андора на Олимпијада}} '''[[Андора]]''' учествувала на '''[[Летни олимписки игри 2004|Летните олимписки игри 2004]]''' во [[Атина]], [[Грција]] од 13 до 29 август 2004 година. == Атлетика == Андорските атлетичари имале постигнато квалификациски стандарди во следните атлетски дисциплини (најмногу до 3 спортисти во секоја од дисциплините според „А“ стандардот и 1 според „Б“ стандардот).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/statistics/toplists/index.html|title=iaaf.org – Top Lists|publisher=IAAF|accessdate=June 4, 2011}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/news/news/olympic-games-athens|title=IAAF Games of the XXX Olympiad – Athens 2004 Entry Standards|publisher=[[IAAF]]|accessdate=4 June 2011}}</ref> ;; <small>Клуч</small> ;* <small>'''Белешка''' - Дадените дисциплини се за групната фаза на спортистот</small> ;* <small>'''П''' = Квалификувани за следната фаза</small> ;* <small>'''q''' = Квалификуван за следната фаза како најбрз губитник ''или'', на теренски настани, по позиција без постигнување на квалификациската цел</small> ;* <small>'''NR''' = Национален рекорд</small> ;* <small>N / A = Фазата не е применлива за настанот</small> ;* <small>Bye = Од спортистот не се бара да се натпреварува во фаза</small> ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Место |- align="center" | align="left" | Антони Бернадо | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – маратон за мажи|Маратон]] | 2:23:55 | 57 |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место |- align="center" | align="left" | Силвија Фелипо | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 1.500 метри за жени|1500 м]] | 4: 44,40 | 13 | colspan="4" | Не се квалификувала за следната фаза |} == Џудо == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" |Настан !Коло 32 !Коло 16 !Четвртфинале !Полуфинале !1 !2 !3 ! colspan="2" |Финале/ {{Крат|BM|Bronze medal match}} |- style="font-size:95%" !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Противнички резултат !Место |- align="center" | align="left" |Тони Бесоли | align="left" |до 90 кг. |{{flagIOCathlete|[[Викбарт Гералдино|Гералдино]]|DOM|2004}}<br /><br />'''L''' 0000–1000 | colspan="8" |Не се квалификувал за следната фаза |} == Стрелаштво == ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Поени ! Место ! Поени ! Место |- align="center" | align="left" | Франческ Репизо Ромеро | align="left" | Трап | 106 | 35 | colspan="2" | Не се квалификувал за следната фаза |} == Пливање == ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Место ! Време !Место ! Време ! Место |- align="center" | align="left" | Хоцин Хачијан | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 200 м мешано во машка конкуренција|200 м поединечно мешано]] | 2:06.48 | 36 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Место ! Време ! Место ! Време ! Место |- align="center" | align="left" | Каролина Серкеда | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м слободен стил во женска конкуренција|100 м слободен стил]] | 1: 00,38 | 48 | colspan="4" |Не се квалификувала за следната фаза |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20080611091801/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2004/Results/ Официјален извештај на XXVIII олимпијада] * [http://www.coa.ad/ Олимписки комитет на Андора] [[Категорија:Земјите на Летните олимписки игри 2004]] [[Категорија:Андора на Олимписките игри|2004]] b294cyrhegchd6c1w32liifzsfu7ln0 0 1272515 5628321 5626076 2026-09-13T19:21:46Z MacedonianBoy 2538 5628321 wikitext text/x-wiki {{infobox country at games | NOC = ANT | NOCname = [[Национален олимписки комитет на Антигва и Барбуда]] | games = Летните олимписки игри | year = 2004 | flagcaption = | oldcode = | website = | location = [[Атина]] | competitors = 5 | sports = 2 | flagbearer = [[Daniel Bailey]] | rank = | gold = 0 | silver = 0 | bronze = 0 | officials = | appearances = auto | app_begin_year = | app_end_year = | summerappearances = | winterappearances = | seealso = }} {{Антигва и Барбуда на Олимпијада}} '''[[Антигва и Барбуда]]''' учествувала на '''[[Летни олимписки игри 2004|Летните олимписки игри 2004]]''' во [[Атина]], [[Грција]] од 13 до 29 август 2004 година. == Атлетика == Андорските атлетичари имале постигнато квалификациски стандарди во следните атлетски дисциплини (најмногу до 3 спортисти во секоја од дисциплините според „А“ стандардот и 1 според „Б“ стандардот). <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/statistics/toplists/index.html|title=iaaf.org – Top Lists|publisher=IAAF|accessdate=June 4, 2011}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iaaf.org/news/news/olympic-games-athens|title=IAAF Games of the XXX Olympiad – Athens 2004 Entry Standards|publisher=[[IAAF]]|accessdate=4 June 2011}}</ref> ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Четвртфинале ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место |- align="center" | align="left" | Даниел Бејли | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 100 метри за мажи|100 м]] | 10.51 | 6 | colspan="6" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Брендан Кристијан | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 200 метри за мажи|200 м]] | 20,71 | 5 '''q''' | 20,63 | 7 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Четврт финале ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место |- align="center" | align="left" | Хедер Самуел | align="left" | 100 м | 12.05 | 6 | colspan="6" | Не се квалификувала за следната фаза |} ;; <small>Клуч</small> ;* <small>'''Белешка''' - Дадените дисциплини се за групната фаза на спортистот</small> ;* <small>'''П''' = Квалификувани за следната фаза</small> ;* <small>'''q''' = Квалификуван за следната фаза како најбрз губитник ''или'', на теренски настани, по позиција без постигнување на квалификациската цел</small> ;* <small>'''NR''' = Национален рекорд</small> ;* <small>N / A = Фазата не е применлива за настанот</small> ;* <small>Bye = Од спортистот не се бара да се натпреварува во фаза</small> == Пливање == ; Мажи {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Место ! Време ! Место ! Време ! Место |- align="center" | align="left" | Малик Вилијамс | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 50 м слободен стил во машка конкуренција|50 м слободен стил]] | 32,86 | 82 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |} ; Жени {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Место ! Време ! Место ! Време ! Место |- align="center" | align="left" | Кристал Судир | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 50 м слободен стил во женска конкуренција|50 м слободен стил]] | 31.55 | 67 | colspan="4" | Не се квалификувала за следната фаза |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20080611091801/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2004/Results/ Официјален извештај на XXVIII олимпијада] * [http://antiguaolympiccommittee.com/ Олимписката асоцијација Антигва и Барбуда] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140517115049/http://antiguaolympiccommittee.com/ |date=2014-05-17 }} [[Категорија:Земјите на Летните олимписки игри 2004]] [[Категорија:Антигва и Барбуда на Олимписките игри|2004 ]] 77g0pbnl3tlxk0e9si8yvk9mfbvi3p7 0 1272519 5628326 5626074 2026-09-13T19:25:19Z MacedonianBoy 2538 5628326 wikitext text/x-wiki {{infobox country at games | NOC = ARU | NOCname = [[Олимписки комитет на Аруба]] | games = Летните олимписки игри | year = 2004 | flagcaption = | oldcode = | website = {{url|www.olympicaruba.com }}&nbsp;{{in lang|pap}} | location = [[Атина]] | competitors = '''4''' | sports = 3 | flagbearer = [[Roshendra Vrolijk]] | rank = | gold = 0 | silver = 0 | bronze = 0 | officials = | appearances = auto | app_begin_year = 1988 | app_end_year = | summerappearances = | winterappearances = | seealso = {{flagIOC|AHO}} (1952–1984) }} {{Аруба на Олимпијада}} '''[[Аруба]]''' испрати делегација да се натпреварува на '''[[Летни олимписки игри 2004|Летните олимписки игри 2004]]''' во [[Атина]], [[Грција]] од 13 до 29 август 2004 година. Учеството на делегацијата на Олимписките игри во Атина го одбележало петтиот настап на Аруба на Летните олимписки игри од дебито на холандската колонија на [[Летни олимписки игри 1988|Летните олимписки игри]] во Сеул, Јужна Кореја во 1988 година. Четворица атлетичари (тројца мажи и една жена) се натпреварувале во три спортови ( Пјер де Виндт во атлетика, Дејви Бислик и Рошендра Вролијк во пливање и кревање тегови на Иснардо Фаро). Ниту еден од атлетичарите не успеал да се пласира во следната фаза, со тоа ниту да освои медал. Рошендра Вролијк го носела знамето на Аруба на церемониите. == Атлетика == ;;; <small>Клуч</small> ;;* <small>'''Белешка''' - Дадените дисциплини се за групната фаза на спортистот</small> ;;* <small>'''П''' = Квалификувани за следната фаза</small> ;;* <small>'''q''' = Квалификуван за следната фаза како најбрз губитник ''или'', на теренски настани, по позиција без постигнување на квалификациската цел</small> ;;* <small>'''NR''' = Национален рекорд</small> ;;* <small>N / A = Фазата не е применлива за настанот</small> ;;* <small>Bye = Од спортистот не се бара да се натпреварува во фаза</small> {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Четвртфинале ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Резултат !Место ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место ! Резултат ! Место |- align="center" | align="left" | Пјер де Винд | align="left" | [[Атлетика на Летните олимписки игри 2004 – 100 метри за мажи|Мажи 100 м]] | 11.02 | 6 | colspan="6" | Не се квалификувал за следната фаза |} == Пливање == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Квалификација ! colspan="2" | Полуфинале ! colspan="2" | Финале |- style="font-size:95%" ! Време ! Место ! Време ! Место ! Време ! Место |- align="center" | align="left" | Дејви Бислик | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 100 м делфин во машка конкуренција|100 м делфин ]] | 57,85 | 56 | colspan="4" | Не се квалификувал за следната фаза |- align="center" | align="left" | Рошендра Вролијк | align="left" | [[Пливање на Летните олимписки игри 2004 – 50 м слободен стил во женска конкуренција|50 м слободен стил ]] | 28.43 | 49 | colspan="4" | Не се квалификувала за следната фаза |} == Кревање тежина == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Атлетичар ! rowspan="2" | Настан ! colspan="2" | Еден потег ! colspan="2" | Постепено ! rowspan="2" | Вкупно ! rowspan="2" | Место |- style="font-size:95%" ! Резултат ! Ранг ! Резултат ! Ранг |- align="center" | align="left" | Иснардо Фаро | align="left" | Машки 94 кг | 140 | 22 | 167,5 | 19 | 307,5 | 19 |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20080611091801/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2004/Results/ Официјален извештај на XXVIII олимпијада] [[Категорија:Земјите на Летните олимписки игри 2004]] [[Категорија:Аруба на Олимписките игри|2004 ]] 50arn2w5k51mdv19gdbuxp3rku1yokw 0 1272659 5628287 5625988 2026-09-13T17:48:43Z MacedonianBoy 2538 5628287 wikitext text/x-wiki {{infobox country at games | NOC = AFG | NOCname = [[Afghanistan National Olympic Committee]] | games = Летните олимписки игри | year = 2016 | flagcaption = | oldcode = | website = | location = [[Рио де Жанеиро]] | competitors = 3 | sports = 2 | flagbearer = [[Mohammad Tawfiq Bakhshi]] | rank = | gold = 0 | silver = 0 | bronze = 0 | officials = | appearances = auto | app_begin_year = 1936 | app_end_year = | summerappearances = | winterappearances = | seealso = }} {{Авганистан на Олимпијада}} '''[[Авганистан на Олимписките игри|Авганистан]]''' на своето четиринаесетто учество на [[Летни олимписки игри|Летните олимписки игри]] во [[Летни олимписки игри 2016|Рио де Жанеиро]] имале три учесника (2 мажи и 1 жена), кои се натпреварувале во два поединечни спорта.<ref>{{Наведена мрежна страница |url=https://www.rio2016.com/en/afghanistan |title=Спортисти од Авганистан во Рио де Жанеиро, официјалниот сајт на игрите |accessdate=2021-07-30 |archive-date=2016-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160826085322/https://www.rio2016.com/en/afghanistan |url-status=dead }}</ref> Знамето на [[Авганистан]] на свеченото отворање на [[Летни олимписки игри 2016|Олимписките игри 2016]] го носел натпреварувачот во џудо [[Мухамед Тофик Бакши]]. На овие игри спортистите од Авганистан не освоиле ниеден медал. Атлетичарката [[Камија Јусуфи]] го соборила националниот рекорд на 100 метри. == Спортисти== {| class = wikitable style="text-align:center; font-size:90%" |- ! Спорт !Мажи !Жени !Вкупно |- |{{Спортско натпреварување/Симбол|Атлетика}} || 1 || 1|| 2 |- |{{Спортско натпреварување/Симбол|Џудо}} || 1 || 0 || 1 |- ! '''Вкупно''' (2) || 2 || 1 || 3 |} == Резултати по спортови == === {{Спортско натпреварување/Симбол|Атлетика}} === {{main|Атлетика на Летните олимписки игри 2016}} Претставниците на Авганистан во атлетските натпреварување не исполниле норма за учество на Игрите, но го искористиле новото правило кое гласело ако еден Национален олимписки комитет нема ниту еден спортист кој исполнил норма, да може да прати по еден спортист во машка и женска конкуренција, без оглед на постигнатите резултати. Ова овозможило секој НОК да има најмалку два претставника во атлетика на ЛОИ.<ref name=iaaf-entry-standard>{{cite news| title = IAAF approves entry standards for Rio 2016 Olympic Games| url = http://www.athleticsweekly.com/featured/iaaf-approves-entry-standards-for-rio-2016-olympic-games-21054/| publisher = [[Athletics Weekly]]| accessdate = 26 6. 2015.| archive-date = 2016-07-03| archive-url = https://web.archive.org/web/20160703152302/http://www.athleticsweekly.com/featured/iaaf-approves-entry-standards-for-rio-2016-olympic-games-21054/| url-status = dead}}</ref><ref name=iaaf-qual>{{cite web|url=http://www.iaaf.org/responsive/download/downloadresultinfo?filename=073d1081-9827-49d2-8058-ac764648ec35.pdf&urlslug=Rio%202016%20Olympic%20Games%20entry%20standards| title = Qualification System – Games of the XXXI Olympiad – ''Athletics''| publisher = [[IAAF]]| accessdate = 26. 6. 2016-}}</ref> ; Мажи {| class = wikitable style="font-size:90%; text-align:center;" |- !rowspan="2"|Атлетичар !rowspan="2"|Личен рекорд !rowspan="2"|Дисциплина !colspan="2"|Серија !colspan="2"|Група !colspan="2"|Полуфинале !colspan="2"|Финале !rowspan="2"|Детали |- !Резултат !Место !Резултат !Место !Резултат !Место !Резултат !Место |- |[[Абдул Вахид Захири]] | |[[Атлетика на Летните олимписки игри 2016 — 100 метри за мажи|100 м]] |11,56 |7. |colspan="5" bgcolor="honeydew"|''Не се квалификувал'' | 79. / 84 (85) |[https://www.iaaf.org/competitions/olympic-games/the-xxxi-olympic-games-5771/results/men/100-metres/preliminary-round/summary] |} ; Жене {| class = wikitable style="font-size:90%; text-align:center;" |- !rowspan="2"|Атлетичарка !rowspan="2"|Лични рекорд !rowspan="2"|Дисциплина !colspan="2"|Серија !colspan="2"|Група !colspan="2"|Полуфинале !colspan="2"|Финале !rowspan="2"|Детаљи |- !Резултат !Место !Резултат !Место !Резултат !Место !Резултат !Место |- |[[Камија Јусуфи]] | |[[Атлетика на Летњим олимпијским играма 2016 — 100 метара за жене|100 м]] |14,02 '''[[Рекорди на Авганистан во атлетика|НР]]''' |8. |colspan="5" bgcolor="honeydew" |''Не се квалификувал'' | 56. / 58 |[https://www.iaaf.org/competitions/olympic-games/the-xxxi-olympic-games-5771/results/women/100-metres/preliminary-round/summary] |} === {{Спортско натпреварување/Симбол|Џудо}} === {{main|Џудо на Летните олимписки игри 2016}} ; Мажи Авганистанскиот џудиста [[Мухамед Тофик Бакши]] добил повик да се натпреварува во џудо, во полутешка категорија до 100 кг.<ref>{{Cite web |url=http://www.intjudo.eu/News/cikk2217 |title=Специјалне позивнице у џудоу за ЛОИ 2016. |access-date=4 август 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130618123907/http://www.intjudo.eu/News/cikk2217 |archive-date=18 јуни 2013 |url-status=dead |df= }}</ref> {| class = wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !rowspan="2"|Џудиста !rowspan="2"|Дисциплина !1. коло !1/8 фин. !1/4 фин. !Полуф. !Фин. !Репасаж 1 !Репасаж<br />1/4 фин. !Репасаж<br />полуфинале !Борба за<br />бронза !rowspan="2"|Поз. !rowspan="2"|Детали |- !Противник<br />Резултат !Прот.<br />Рез. !Прот.<br />Рез. !Прот.<br />Рез. !Прот.<br />Рез. !Противник<br />Резултат !Противник<br />Резултат !Противник<br />Резултат !Противник<br />Резултат |- |[[Мухамед Тофик Бакши]] |[[Џудо на Летните олимписки игри 2016 — до 100 кг за мажи|до 100 кг]] |{{flagIOCathlete|[[Жорже Фонсека|Фонсека]]|POR|2016}}<br />'''И''' 000–100 | colspan = 8 bgcolor="honeydew" |''Не се квалификувал'' |= 33. / 34 |[https://www.rio2016.com/en/judo-standings-ju-men-100-kg#] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160820025640/https://www.rio2016.com/en/judo-standings-ju-men-100-kg |date=2016-08-20 }} |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == [[Категорија:Земји на Летните олимписки игри 2016]] [[Категорија:Авганистан на Летните олимписки игри|2016]] ldsvnkukzp9tqpv8yi1m3rszmf4zhm7 0 1280766 5628469 5532971 2026-09-14T10:32:23Z MacedonianBoy 2538 5628469 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Norrporten Arena 54 (cropped panorama).jpg|мини|Идротспаркен ]] '''Идротспаркен''' или '''Сандсвалс Идротспарк''' е повеќенаменски стадион во [[Сундсвал]], [[Шведска]]. Отворен е на 6 август 1903 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sundsvall.se/Uppleva-och-gora/Idrott-och-motion/Anlaggningar-och-hallar/Norrporten-Arena/|title=Norrporten Arena - sundsvall.se|work=www.sundsvall.se|language=sv|accessdate=2026-03-31|archive-date=2013-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20130901012923/http://www.sundsvall.se/Uppleva-och-gora/Idrott-och-motion/Anlaggningar-och-hallar/Norrporten-Arena/|url-status=dead}}</ref> Моментално се користи претежно за фудбалски натпревари и е домашен стадион на ГИФ Сундсвал и Сундсвалс ДФФ. Стадионот собира 8.000 луѓе за време на фудбалските натпревари. Стадионот е проширен во 2002 година и се викал и Сандсвал Парк Арена за време на концертите од 2002 до 2006 година. == Галерија == <gallery mode="packed"> Податотека:Norrporten_Arena_25.JPG|Стадионот од север Податотека:NorrportenArena2008.jpg|Поглед на стадионот во 2008 г. Податотека:Norrporten_Arena_30.JPG|Северна трибина Податотека:Norrporten_Arena_31.JPG|Источна трибина Податотека:Norrporten_Arena_34.JPG|Стадионот во 2010 г. Податотека:Sundsvall100731.jpg|Стадионот во 2010 г. </gallery> == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Стадиони]] ibn2yc1tfb853ydto85um7g70vh5zb2 0 1280769 5628470 5576088 2026-09-14T10:33:11Z MacedonianBoy 2538 5628470 wikitext text/x-wiki [[Податотека:140626 Stora Valla 5871 stitch.jpg|мини|490x490пкс|Стадион Стора Вала]] '''Стадион Стора Вала''' е повеќенаменски стадион во [[Дегерфорс]], [[Шведска]]. Моментално се користи претежно за фудбалски натпревари и е домаќин на домашните натпревари на Дегерфорс ИФК. Стадионот има капацитет од 12.500 гледачи и е отворен во 1938 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.degerforsif.se/klubben/stora-valla.html|title=Degerfors IF - Stora Valla|work=www.degerforsif.se|accessdate=2026-03-31|archive-date=2007-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20070613073315/http://www.degerforsif.se/klubben/stora-valla.html|url-status=dead}}</ref> Рекордна посетеност е 21.065 гледачи, кога Дегерфорс ИФК играл против ИФК Норшепинг, 1963 година. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Стадиони]] 854s5wmceya0crp9xno0qfko6lcm4se 0 1281378 5628299 4829669 2026-09-13T18:34:16Z Ehrlich91 24281 5628299 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Македонска црква |име = Свети Никола |слика = Црква „Св. Никола“ - Рамно.jpg |големина на слика = 220п |опис = Поглед на руинираната црква |епархија = Кумановско-осоговска |намесништво = Кумановско-кратовско |парохија = Карпинско-жегљанска |координати = {{coord|42|16|47|N|21|58|50|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}} |место = Рамно |општина = Старо Нагоричане |држава = Македонија |патрон = [[Свети Никола]] |изградба = 1888–1890 |завршено = |осветување = |живопис = |ктитор = |зограф = |рушење = |запалена = |водство = |мрежно место = |архитектонски тип = |архитектонски стил= |површина = }} '''Свети Никола''' — главна селска [[Црква (градба)|црква]] во кумановското село [[Рамно]], [[Македонија]].<ref>{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}</ref> Црквата моментално е руинирана со срушен покрив и обрасната целосно во вегетација. == Местоположба == Црквата се наоѓа на месноста Селиште. Околу нејзе се наоѓаат селските гробишта, а недалеку се наоѓа и основното училиште.<ref name=":0">{{Наведена книга|url=https://www.scribd.com/document/481760037/39-%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0-%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82-%D0%88-%D0%A2%D1%80%D0%B8%D1%84%D1%83%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%B8-1-pdf|title=Кумановска област : сеоска насеља и становништво|last=Трифуноски|first=Јован|authorlink=Јован Трифуноски|page=105|date=1974|location=Скопје}}</ref> == Историја == Црквата била подигната по [[Прва светска војна|Првата светска војна]],<ref name=":0"/> иако според некои други податоци таа била изградена во 1888-1890 година. == Архитектура == === Фрескоживопис === Црквата не е живописана во внатрешноста. === Икони и иконостас === [[Иконостас]]от е насликан во 1920-тите од [[Трајко Муфтински]], еден од доајените на македонското сликарство.<ref>{{нмс | url = http://www.cdnh.edu.mk/ostanati2007/kumanovo_2/kumanovo/scroll-flash/prerodbenski.swf | title = Преродбенски период | access-date = 15 април 2014 | publisher = Центар за дигитализација на националното наследство | archive-date = 2014-04-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140415092846/http://www.cdnh.edu.mk/ostanati2007/kumanovo_2/kumanovo/scroll-flash/prerodbenski.swf | url-status = dead }}</ref> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120px"> Податотека:Гробишта во Рамно.jpg|Селските гробишта Податотека:Црква „Св. Никола“ - Рамно 2.jpg|Апсидата Податотека:Црква „Св. Никола“ - Рамно 3.jpg|Споредниот влез Податотека:Црква „Св. Никола“ - Рамно 4.jpg|Главниот влез Податотека:Црква „Св. Никола“ - Рамно 5.jpg|Крст над главниот влез Податотека:Црква „Св. Никола“ - Рамно 6.jpg|Поглед на црквата Податотека:Црква „Св. Никола“ - Рамно 7.jpg|Внатрешноста </gallery> == Поврзано == * [[Кумановско-кратовско архијерејско намесништво]] * [[Карпинско-жегљанска парохија]] * [[Рамно]] == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == {{Ризница-ред|St. Nicholas Church (Ramno)}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Никола, Рамно}} [[Категорија:Храмови посветени на Свети Никола во Македонија|Рамно]] iu24bzbca8y31k3f3v2a5pn4lnmdoka 1 1284598 5628182 4698685 2026-09-13T14:55:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Карл X Густав]] 5628182 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Карл X Густав]] c4504ffvhafbmd8iqzx793lgi3esd80 1 1288279 5628163 4718248 2026-09-13T14:52:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Мајер-Рокитански-Кустер-Хаузеров синдром]] 5628163 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Мајер-Рокитански-Кустер-Хаузеров синдром]] e4qkx1g4s96f0acapl273rorctznlxo 0 1289108 5628328 5567451 2026-09-13T19:31:47Z Dandarmkd 31127 5628328 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Зграда |name = Куќа на Ќазим-бег |alternate_name = |image = |caption = |coordinates = {{coord|41|52|56.2|N|22|30|29.9|E|type:landmark_region:MK|display=inline,title}} |map_type = |latitude = |longitude = |location_town = [[Виница]] |location_country = [[Македонија]] |address = ул. „Димитар Влахов“ бр. 58 |floor_count = 2 |architect = |client = |engineer = |construction_start_date = |date_demolished = |completion_date = |cost = |structural_system = |building_type = [[куќа]] |owner = |style = [[Староградска македонска архитектура|староградски]] |size = |status = Во урнатини |designations = [[културно наследство на Македонија|Споменик на културата]] (19.05.1973) }} '''Куќа на Ќазим-бег''' (наречена и '''Бегова куќа''') — поранешна [[куќа]] во градот [[Виница]], прогласена за [[културно наследство на Македонија]].<ref name="СЗД">{{СЗД}}</ref> == Историја == Била прогласена за [[Список на културно наследство на Македонија|културно наследство на Македонија]], со решение од 19 мај 1973 година, од страна на [[Управа за заштита на културното наследство на Македонија|Републичкиот завод за заштита на спомениците на култура]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://uzkn.gov.mk/mk/wp-content/uploads/2024/11/REGISTRIRANO-NEDVIZNO-KULTURNO-NASLEDSTVO-2024-za-web-%D1%84%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB.pdf|title=Национален регистар на културното наследство|date=ноември 2024|work=Управа за заштита на културното наследство|accessdate=2 септември 2025}}</ref> == Архитектура == Градбата е сместена на ул. „Димитар Влахов“ бр.&nbsp;58. Прогласена е за значајно културно наследство во 1971 г. поради нејзината поврзаност со [[Виничка афера|Виничката афера]], а повторно во 1973 г. заради поради архитектонските особености. Речиси целосно настрадала во [[пожар]]. [[Музеј на град Виница|Музејот на Град Виница]] работи на проект за реставрација на куќата.<ref name="Заштитено">{{нмс | url=https://www.zkn.mk/vinica-begova-kukja/ | title=Куќа - Ќазим Бег - Виница | access-date=21 мај 2020 | publisher=Заштитено Културно Наследство Македонија | archive-date=2020-09-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200920182643/https://www.zkn.mk/vinica-begova-kukja/ | url-status=dead }}</ref><ref name="Музеј на град Виница">{{нмс | url = https://www.muzejterakota.mk/19vek5.html | title = 19-ти век | access-date = 21 мај 2020 | publisher = Музеј на град Виница | archive-date = 2016-01-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160123223502/http://muzejterakota.mk/19vek5.html | url-status = dead }}</ref> == Поврзано == * [[Културно наследство на Македонија во Општина Виница]] == Наводи == {{наводи}} {{КНМ-Виница}} [[Категорија:Куќи во Виница|Ќазим-бег]] [[Категорија:Знаменитости во Виница]] q2ku8ccov5ov2mpqp9ydf3bsxx1xe2p 0 1296857 5628097 5405915 2026-09-13T12:02:34Z Vlad5250 77190 5628097 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = Јабланички Управен Округ | native_name = Јабланички управни округ <br> Jablanički upravni okrug | settlement_type = [[Управни окрузи во Србија|Управен округ]] во [[Србија]] <!-- maps and coordinates ------> | image_skyline = {{Photomontage|position=center |photo1a =Rutizam-com-429 2212xn obj obj-01-p7150530.jpg |photo1b =Gradska Crkva Leskovac 2.JPG |photo1c =Varošica Medveđa 17.jpg |photo1d =Leskovac, Maison des syndicats.jpg |photo2a =Sajam Leskovac.jpg |photo2b =Vlasina kod crne trave4.jpg |photo2c =Selo Ostrozub na planini Ostrozub.JPG |photo3a =Завичајни музеј у Власотинцу.JPG |photo3b =Leskovac etno kuće 32.jpg |photo3c =The Descent of the Holy Spirit church, Vlasotince, Serbia (1).JPG |photo3d =Leskovac railway station (2).jpg |photo4a =Leskovacpanoramic.jpg |photo4b =Г.Слатина.jpg |photo5a =Crcavac 01.jpg |photo5b =Vlasotince war monument.jpg |photo5c =Zapis-1261-Bosnjace-Zdravkovica-hrast 20171227 4729.jpg |photo6a =Rudare, Leskovac, Panorama sela, a01.JPG |size = 270 |spacing = 1 |foot_montage = Слики од Јабланичкиот Округ |color = #FFFFFF |border = 1 }} | image_map = Jablanica in Serbia (Kosovo semi-independent) (UNMIK).svg | mapsize = 200px | map_caption = Местоположба на Јабланичкиот Управен Округ во Србија | coordinates = {{coord|43|00|N|21|57|E|source:itwiki_type:adm2nd|display=inline, title}} <!-- location ------------------> | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = {{flag|Србија}} | subdivision_type1 = Регион | subdivision_name1 = [[Јужна Србија]] <!-- seat, smaller parts -------> | seat_type = Седиште на округо | seat = [[Лесковац]] <!-- government type, leaders --> | leader_title = Началник на округот | leader_name = Божидар Стојиљковиќ | total_type = Вкупно | area_total_km2 = 2.769 | population_footnotes = | population_total = 184.502 | population_as_of = попис во 2022 | population_density_km2 = 66,63 <!-- blank fields (section 1) --> | blank_name_sec1 = [[Општини во Србија|Општини]] | blank_info_sec1 = 5 и 1 [[Општини во Србија|град]] | blank1_name_sec1 = Населби | blank1_info_sec1 = 336 | blank2_name_sec1 = – [[Градови во Србија|Градови]] | blank2_info_sec1 = 7 | blank3_name_sec1 = – Села | blank3_info_sec1 = 329 | iso_code = RS-23 | website = {{URL|http://jablanicki.okrug.gov.rs}} }} <!-- Infobox ends --> '''Јабланички Управен Округ''' — [[Административна поделба на Србија|управен округ]] во [[Јужна Србија|југоисточниот дел на Србија]] со седиште во [[Лесковац]]. Според пописот од 2022 г. на подрачјето на управниот округ живееле 184.502 жители. Површината на управниот округ е 2.770 км² и опфаќа 336 населени места.{{Sfn|Гавриловић|2017}} == Поделба == Управниот округ го опфаќа [[Град Лесковац|градот Лесковац]] и општините [[Власотинце]], [[Општина Лебане|Лебане]], [[Општина Бојник|Бојник]], [[Општина Медвеѓа|Медвеѓа]] и [[Општина Црна Трава|Црна Трава]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://jablanicki.okrug.gov.rs/?lang=sr|title=О нама|work=jablanicki.okrug.gov.rs}}</ref> * '''Градот Лесковац''' е [[Градови во Србија|територијална единица]] чиј центар е градската населба Лесковац. Според пописот од 2011 година, градот имал население од 144.206 жители. Површината на градот е 1.025 км² и опфаќа 144 населени места, од кои три се урбани населби. Областа на градот се наоѓа во срцето на огромната и плодна Лесковачка Котлина (50 долги и 45 широки), најголемата морфотектонска долина во Србија. Зафаќа дел од долината на [[Јужна Морава]] и делови од сливовите на нејзините важни леви притоки [[Ветерница]] и [[Јабланица (притока на Јужна Морава)|Јабланица]]. Географската и сообраќајната положба на Лесковачката Котлина има транзитен карактер. Низ неа минуваат важни меѓународни патишта, но и сообраќајни правци од пониска класа. Главните сообраќајни правци ги поврзуваат Западна и Средна Европа со [[Македонија|Република Македонија]], [[Грција]] и [[Мала Азија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gradleskovac.org/index.php/o-leskovcu/osnovno-o-leskovcu/geografski-polozaj|title=Географски положај|work=gradleskovac.org|accessdate=2022-03-30|archive-date=2018-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180513224151/http://www.gradleskovac.org/index.php/o-leskovcu/osnovno-o-leskovcu/geografski-polozaj|url-status=dead}}</ref> ** ''Историја'' Во областа на градот Лесковац, според грчкиот историчар [[Херодот]], во 5 век [[пр.н.е.]] постоела [[Илири|илирска]] ([[Дарданци|дарданска]]) населба, околу која се [[Коноп|одгледувал коноп]]. По победата над Илирите, Римјаните во II век затекнале населба на левиот брег на Ветерница, а на ридот [[Хисар (Лесковац)|Хисар]] изградиле тврдина која доминира над околината. Во 12 век, [[Византија|византискиот]] цар [[Мануил I Комнин|Мануил]] му ја подарил областа околу денешен Лесковац, позната како Дубочица, на жупанот [[Стефан Немања]] . Кон крајот на 18 век, Лесковац бил центар на [[Лесковачки Пашалак|Лесковачкиот Пашалак]]. За време на [[Прво српско востание|Првото српско востание]], Караѓорѓевиот војвода, [[Илија Петровиќ Стреља]], дигнал востание против вековните окупатори Турците, на кое му се придружиле голем број лесковчани. Лесковац бил ослободен од Турците на 24 декември 1877 година. Во [[Прва светска војна|Првата светска војна]] поради ѕверствата на [[Злосторства на австроунгарската и бугарската војска во Србија (1914-1918)|бугарскиот окупатор]] загинало бројно население и бил нарушен стопанскиот развој. За време на [[Априлска војна|Априлската војна,]] Лесковац не настрадал многу, но во [[Сојузничкото бомбардирање на Лесковац на 6 септември 1944 година.|бомбардирањето на Сојузниците во септември 1944 година,]] биле убиени многу цивили, уништени се вековните културно-историски споменици и катастрофално уништен дел од центарот на градот. Во текот на шеесеттите и седумдесеттите години на 20 век, лесковачката текстилна индустрија процветала, но на почетокот на деведесеттите години, Лесковац го погодила стопанската и економската рецесија. За време на [[НАТО-во бомбардирање на СР Југославија|агресијата на НАТО]] во 1999 година Лесковац на 25 март го доживува првото бомбардирање.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://turistickaorganizacijaleskovac.rs/istorija-leskovca/|title=Историја Лесковца|work=turistickaorganizacijaleskovac.rs}}</ref> * '''Општина Власотинце''' е територијална единица со седиште во [[Власотинце]]. Според пописот од 2011 година, имала население од 29.893 жители. Површината на општината е 308 км² и опфаќа 48 населени места. Општината има ридско-планински карактер што сочинува над 80% од нејзината територија. Најниската точка е на 230 метри [[надморска височина]] на вливот на [[Власина]] во Јужна Морава, а највисоката е на 1.433 метри надморска височина. Морфолошки се издвојуваат две целини, долинско-котлинска и ридско-планинска. Климата на општината е [[Умереноконтинентална клима|умереноконтинентална]] со жупска варијанта во рамничарско-ридскиот дел до 500 метри надморска височина. ** ''Историја'' Човечки заедници постоеле на територијата на општината во [[Младо камено време|неолитот]] - младо камено време. Илирите и [[Тракијци]]те ја населувале оваа област во [[Бронзено време|бронзено]]-[[Железно време|железното време]] и биле освоени од Римјаните во 1 век. [[Словени]]те го населувале [[Балкански Полуостров|Балканот]] во текот на 6 и 7 век, додека областа на општината била под Византија до 12 век. Стефан Немања, борејќи се против Византија, ја освоил оваа област и ја припоил кон [[Рашка|српската држава]]. До освојувањето на Турците, областа Власотинце била дел од српската држава, а за прв пат се споменува во 16 век под името ''Власотинац'', на пописот од 1516 година. По ослободувањето на јужниот дел на Србија од Турците, Власотинце е прогласен за град во 1878 година. Населението земало многу активно и масовно учество во [[Балкански војни|Балканските војни]], како и во Првата светска војна. За време на [[Втора светска војна|Втората светска војна,]] Власотинце е ослободено на 10 октомври 1944 година. години кога започнува периодот на обнова и изградба.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.vlasotince.org.rs/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=63&lang=sr|title=О Власотинцу|work=vlasotince.org.rs|accessdate=2022-03-30|archive-date=2018-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414075238/http://www.vlasotince.org.rs/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=63&lang=sr|url-status=dead}}</ref> [[Податотека:Jablanicki_district.gif|мини|260x260пкс| Поделба на Јабланичкиот Округ на град и општини]] * '''Општина Лебане''' е територијална единица со седиште во [[Лебане]]. Според пописот од 2011 година имало 22.000 жители. Површината на општината е 337 км² и опфаќа 39 населени места. Земјоделското земјиште зафаќа 63,2%, а шумите 31,7% од вкупната територија на општината. Општината опфаќа делови кои припаѓаат на горниот дел на сливот на Јабланица и Лесковачката Котлина. Во релјефот се истакнуваат Лесковачката Котлина и ридско-планинскиот дел. Општината се одликува со умереноконтинентална клима, со умерено студени зими и топли и суви лета. Просечната годишна температура е 10,2&nbsp;°C. ** ''Историја'' Човечки заедници постоеле на овие простори уште од [[праисторија]]та. Лебане е основано во 1878 година, на реката Јабланица кај истоименото село. Развојот на населбата дошол дури кога станало седиште на Јабланичкиот Срез. Било познато по две [[Топола|тополи]], со обем од околу 10 м, и три големи [[ореви]] кои израснале во близина на пешачкиот мост. Во периодот меѓу двете светски војни, Лебане останало на ниво на селски град со мал број жители. Во 1976 година во Лебане имало катастрофална поплава во која биле изгубени два животи, а материјалната штета била голема. После тоа има побрза индустријализација, благодарение на финансиската помош, а местото побрзо се развива.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agromedia.rs/opstine/lebane-opstina|title=Лебане - општина|work=agromedia.rs}}{{Мртва_врска|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''Општина Бојник''' е територијална единица со седиште во Бојник. Според пописот од 2011 година имала 11.104 жители. Површината на општината е 264 км² и опфаќа 36 населени места. Бојник се наоѓа во сливот на [[Пуста Река (притока на Јужна Морава)|Пуста Река]] и под планината [[Радан]]. Специфична е географската положба и природната конфигурација на општината. Се наоѓа надвор од најважните автопатишта, но претставува природна врска на северозападниот дел на Лесковачката Котлина со градот Лесковац и општините Лебане и Медвеѓа. Околу две третини од територијата на општината е ридско-планинско подрачје, со силно влијание врз формирањето на релативно неповолна конфигурација на мрежата на населени места и нерамномерна територијална распределба на стопанските активности и населението.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://bojnik.rs/?page_id=4025|title=Географски положај општине Бојник|work=bojnik.rs}}</ref> ** ''Историја'' Најстарата праисториска населба е откриена во [[Лапотинца|Лапотинце]] на локалитетот ''Селиште'', фрагменти од керамика од [[Старчевска култура|Старчевската]] група. Во [[Горње Бријање]] на локалитетот Цунг се пронајдени остатоци од винчанско-плочмичката култура на ''кремени'' алатки и плочи. Од античкиот период потекнува недоволно истражен и запуштен археолошки локалитет во Горње Бријање, кое е римска тврдина изградена веројатно во III век. Римската населба кај Бојник била регистрирана на брегот на Пуста Река, помеѓу [[Доње Коњувче|Доње Коњувце]] и Бојник. Меѓу другото, овде е пронајдена и мермерна глава на римски граѓанин.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://bojnik.rs/?page_id=4288|title=Историјски подаци|work=bojnik.rs}}</ref> * '''Општина Медвеѓа''' е територијална единица со седиште во [[Медвеѓа]]. Според пописот од 2011 година имала 7.438 жители. Површината на општината е 524 км² и опфаќа 44 населени места. Општината се наоѓа на границата со [[Косово и Метохија]], во планинско-котлинската област во јужна Србија. Најниската точка е на 316 метри надморска височина, во долината на реката Јабланица, а највисоката на 1.376 на планините Радан и Мајдан. Геоморфолошката конфигурација на теренот е неповолна и влијае на лошата сообраќајна поврзаност на општината со другите области. Патот Лесковац-[[Приштина]], кој преку Приштина ја поврзува Јужна Србија со [[Јадранско Море|Јадранот]], е единствената значајна сообраќајна комуникација. Климата е [[Континентална клима|континентална]], просечната годишна температура во котлините е 11&nbsp;°C, а во планинските предели 6,7&nbsp;°C. ** ''Историја'' Во општината има бројни остатоци кои сведочат за праисторискиот живот на различни народи. Тој водел важен римски пат низ оваа територија до [[Пирот]] и Приштина. Поголемото населување на оваа територија дошло во 1879 година, по ослободувањето на јужна Србија, а населението дошло од сите делови, особено Косово и Метохија, Стара Херцеговина, источна Србија, а населението од [[Црна Гора]] го населувало овој крај во брановите од 1880 до 1880 година. 1906 година.. години. По Првата светска војна и трите неуспешни обиди Медвеѓа да стане [[град]], нивното четврто барање било одобрено од кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ|Александар Караѓорѓевиќ]], а на 31 декември 1921 година Медвеѓа е прогласена за град.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agromedia.rs/opstine/medvedja-opstina|title=Медвеђа - општина|work=agromedia.rs|accessdate=2022-03-30|archive-date=2022-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220307171013/https://www.agromedia.rs/opstine/medvedja-opstina/|url-status=dead}}</ref> * '''Општина Црна Трава''' е територијална единица со седиште во [[Црна Трава]]. Според пописот од 2011 година имала 1.663 жители. Површината на општината е 312 км² и опфаќа 25 населени места. Општината е опкружена со [[Сува планина|Сува Планина]] на север, [[Власинско Езеро]] на југ, српско-бугарската граница на исток и [[Грделичка клисура|Грделичката Клисура]] и долината Јужна Морава на запад. Висината се движи од 346 до 1.721 метар, така што територијата е планинска. Низ општинската територија тече реката Власина, на нејзиниот брег се наоѓа само населбата Црна Трава, а на 10 километри е езерото Власина. ** ''Историја'' На овој простор живееле илирски племиња, а од II век областа била населена со Римјани и се занимавале со рударство. За време на владеењето на Византија, кое траело до 12 век, во аналите на црквата има информации дека овој простор бил речиси напуштен, дека таму живееле монах и неколку манастирски овчари. Населбата порано се викала Вилин Луг, а за време на турското владеење се викала ''Кара Кас'' што значи „црна трева“, како и ''Балк Дервен'' што значело „рибна клисура“. Името на населбата е поврзано и со [[Косовска битка|Косовскатата битка]], каде што, според легендата, уморните српски војници заспале на тревата која ги омамила, поради што не стигнале за битката, па ја нарекле тревата црна.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agromedia.rs/opstine/crna-trava|title=Црна Трава|work=agromedia.rs|accessdate=2022-03-30|archive-date=2022-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220307155940/https://www.agromedia.rs/opstine/crna-trava/|url-status=dead}}</ref> <gallery mode="packed" heights="120" caption="Грбови на градот Лесковац и општините Власотинце, Лебане, Бојник, Медвеѓа и Црна Трава"> Податотека:Veliki grb Leskovca.png| Grb Vlasotinca.png| Lebane grb.png| Grb Bojnika.png| COA Medveđa.png| Податотека:Crna-trava-grb.png| </gallery> == Демографија == Според [[Попис од 2011 година во Србија|пописот од 2011 година]], на територијата на Јабланичкиот Управен Округ имало 216.304 жители. Округот е претежно населен со [[Срби]] кои сочинуваат 92,4% од населението,{{Sfn|Гавриловић|2017}} потоа следат [[Роми]] кои сочинуваат 5,3% од населението.{{Sfn|Гавриловић|2017}} Во религиозна смисла, 201.969 жители се [[Православие|православни]], по што следат 2.575 [[Протестантство|протестанти]], 815 муслимани,{{Sfn|Гавриловић|2017}} 575 не се верници 4.824 жители не се изјасниле.{{Sfn|Гавриловић|2017}} [[Српски јазик|Српскиот]] е мајчин јазик на 203.703 граѓани,{{Sfn|Гавриловић|2017}} следен од [[Ромски јазик|ромскиот]], кој е мајчин јазик на 9.278 граѓани. {{Sfn|Гавриловић|2017}} == Организација == Јабланичкиот Управен Округ е подрачен центар на [[државна управа|државната управа]] кој е основан за вршење работи на државната управа надвор од седиштето на органите на државната управа, што значи дека управниот округ го сочинуваат стручни и подрачни единици на [[министерство]]то во областа. Тој нема функција орган на државна управа, па не може да има сопствени надлежности. Во Законот за државна управа и Уредбата за управни окрузи јасно се наведени задачите што органите на државната управа, пред се одредени министерства, можат да ги извршуваат во управниот округ. Органите на државната управа можат да ги извршуваат следниве работи: * да одлучува во управни работи во прв степен, односно по жалбата кога носителите на јавни овластувања одлучиле во прв степен. * да врши надзор над работата на носителите на јавни овластувања * да врши инспекциски надзор Началникот на управниот округ ја координира работата на окружните подрачни единици и ја следи примената на директивите и упатствата што им се издаваат, го следи спроведувањето на плановите за работа на окружните подрачни единици и се грижи за условите за нивната работа, ја следи работата на вработените во окружните подрачни единици и предлага дисциплинска постапка против нив. Советот на управниот округ го сочинуваат началникот на управниот округ и претседателите на општините и градоначалниците на градовите од подрачјето на управниот округ. Седниците на Советот ги свикува и со нив претседава началникот на управниот округ, а се одржуваат најмалку еднаш на два месеци. Началникот на управниот округ е должен предлозите на Советот да ги доставува до министерот надлежен за административни работи, кога е должен најмалку еднаш годишно да информира за работата на Советот. Советот на управниот округ, меѓу другото, ја координира работата на окружните подрачни единици на органите на државната управа и општините и градовите во управниот округ и предлага како да се подобри работата на управните окрузи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mduls.gov.rs/latinica/dokumenta-upravni-okruzi.php|title=Управни окрузи|work=mduls.gov.rs|archive-url=https://web.archive.org/web/20180514064901/http://www.mduls.gov.rs/latinica/dokumenta-upravni-okruzi.php|archive-date=14 мај 2018|accessdate=13 мај 2018}}</ref> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120"> Податотека:Лесковац - централни парк .jpeg|Лесковац Vlasotince town centre1.jpg|Власотинце Dom kulture "Radan" Lebane.jpg|Лебане Centar Bojnika.jpg|Бојник Medvedja.jpg|Медвеѓа Податотека:Opshtina Crna Trava.JPG|Црна Трава </gallery> == Поврзано == * [[Список на споменици на културата во Јабланичкиот Округ]] * [[Град Лесковац]] * [[Општина Власотинце]] * [[Општина Лебане]] * [[Општина Бојник]] * [[Општина Медвеѓа]] * [[Општина Црна Трава]] == Наводи == {{наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|title=Општине и региони у Републици Србији, 2017.|last=Гавриловић|first=Душан|publisher=Републички завод за статистику|year=2017|location=Београд|ref=harv}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Jablanica District}} * [http://jablanicki.okrug.gov.rs/?lang=sr Јабланички управни округ] * [http://spomenicikulture.mi.sanu.ac.rs/mapa.php?okr=23 Листа споменика: Јабланички управни округ] * [https://obidjisrbiju.com/post_oblast/jablanicki-okrug/?type=destinacija Обиђи Србију: Јабланички округ] {{Окрузи во Србија}} [[Категорија:Управни окрузи во Србија]] [[Категорија:Јабланички Управен Округ| ]] [[Категорија:Јужна Србија]] kzgpe9q12280hih39d9zbayj2s64i14 5628284 5628097 2026-09-13T17:31:06Z MacedonianBoy 2538 MacedonianBoy ја премести страницата [[Јабланички Управен Округ]] на [[Јабланички управен округ]] 5628097 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = Јабланички Управен Округ | native_name = Јабланички управни округ <br> Jablanički upravni okrug | settlement_type = [[Управни окрузи во Србија|Управен округ]] во [[Србија]] <!-- maps and coordinates ------> | image_skyline = {{Photomontage|position=center |photo1a =Rutizam-com-429 2212xn obj obj-01-p7150530.jpg |photo1b =Gradska Crkva Leskovac 2.JPG |photo1c =Varošica Medveđa 17.jpg |photo1d =Leskovac, Maison des syndicats.jpg |photo2a =Sajam Leskovac.jpg |photo2b =Vlasina kod crne trave4.jpg |photo2c =Selo Ostrozub na planini Ostrozub.JPG |photo3a =Завичајни музеј у Власотинцу.JPG |photo3b =Leskovac etno kuće 32.jpg |photo3c =The Descent of the Holy Spirit church, Vlasotince, Serbia (1).JPG |photo3d =Leskovac railway station (2).jpg |photo4a =Leskovacpanoramic.jpg |photo4b =Г.Слатина.jpg |photo5a =Crcavac 01.jpg |photo5b =Vlasotince war monument.jpg |photo5c =Zapis-1261-Bosnjace-Zdravkovica-hrast 20171227 4729.jpg |photo6a =Rudare, Leskovac, Panorama sela, a01.JPG |size = 270 |spacing = 1 |foot_montage = Слики од Јабланичкиот Округ |color = #FFFFFF |border = 1 }} | image_map = Jablanica in Serbia (Kosovo semi-independent) (UNMIK).svg | mapsize = 200px | map_caption = Местоположба на Јабланичкиот Управен Округ во Србија | coordinates = {{coord|43|00|N|21|57|E|source:itwiki_type:adm2nd|display=inline, title}} <!-- location ------------------> | subdivision_type = [[Список на држави во светот|Држава]] | subdivision_name = {{flag|Србија}} | subdivision_type1 = Регион | subdivision_name1 = [[Јужна Србија]] <!-- seat, smaller parts -------> | seat_type = Седиште на округо | seat = [[Лесковац]] <!-- government type, leaders --> | leader_title = Началник на округот | leader_name = Божидар Стојиљковиќ | total_type = Вкупно | area_total_km2 = 2.769 | population_footnotes = | population_total = 184.502 | population_as_of = попис во 2022 | population_density_km2 = 66,63 <!-- blank fields (section 1) --> | blank_name_sec1 = [[Општини во Србија|Општини]] | blank_info_sec1 = 5 и 1 [[Општини во Србија|град]] | blank1_name_sec1 = Населби | blank1_info_sec1 = 336 | blank2_name_sec1 = – [[Градови во Србија|Градови]] | blank2_info_sec1 = 7 | blank3_name_sec1 = – Села | blank3_info_sec1 = 329 | iso_code = RS-23 | website = {{URL|http://jablanicki.okrug.gov.rs}} }} <!-- Infobox ends --> '''Јабланички Управен Округ''' — [[Административна поделба на Србија|управен округ]] во [[Јужна Србија|југоисточниот дел на Србија]] со седиште во [[Лесковац]]. Според пописот од 2022 г. на подрачјето на управниот округ живееле 184.502 жители. Површината на управниот округ е 2.770 км² и опфаќа 336 населени места.{{Sfn|Гавриловић|2017}} == Поделба == Управниот округ го опфаќа [[Град Лесковац|градот Лесковац]] и општините [[Власотинце]], [[Општина Лебане|Лебане]], [[Општина Бојник|Бојник]], [[Општина Медвеѓа|Медвеѓа]] и [[Општина Црна Трава|Црна Трава]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://jablanicki.okrug.gov.rs/?lang=sr|title=О нама|work=jablanicki.okrug.gov.rs}}</ref> * '''Градот Лесковац''' е [[Градови во Србија|територијална единица]] чиј центар е градската населба Лесковац. Според пописот од 2011 година, градот имал население од 144.206 жители. Површината на градот е 1.025 км² и опфаќа 144 населени места, од кои три се урбани населби. Областа на градот се наоѓа во срцето на огромната и плодна Лесковачка Котлина (50 долги и 45 широки), најголемата морфотектонска долина во Србија. Зафаќа дел од долината на [[Јужна Морава]] и делови од сливовите на нејзините важни леви притоки [[Ветерница]] и [[Јабланица (притока на Јужна Морава)|Јабланица]]. Географската и сообраќајната положба на Лесковачката Котлина има транзитен карактер. Низ неа минуваат важни меѓународни патишта, но и сообраќајни правци од пониска класа. Главните сообраќајни правци ги поврзуваат Западна и Средна Европа со [[Македонија|Република Македонија]], [[Грција]] и [[Мала Азија]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.gradleskovac.org/index.php/o-leskovcu/osnovno-o-leskovcu/geografski-polozaj|title=Географски положај|work=gradleskovac.org|accessdate=2022-03-30|archive-date=2018-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180513224151/http://www.gradleskovac.org/index.php/o-leskovcu/osnovno-o-leskovcu/geografski-polozaj|url-status=dead}}</ref> ** ''Историја'' Во областа на градот Лесковац, според грчкиот историчар [[Херодот]], во 5 век [[пр.н.е.]] постоела [[Илири|илирска]] ([[Дарданци|дарданска]]) населба, околу која се [[Коноп|одгледувал коноп]]. По победата над Илирите, Римјаните во II век затекнале населба на левиот брег на Ветерница, а на ридот [[Хисар (Лесковац)|Хисар]] изградиле тврдина која доминира над околината. Во 12 век, [[Византија|византискиот]] цар [[Мануил I Комнин|Мануил]] му ја подарил областа околу денешен Лесковац, позната како Дубочица, на жупанот [[Стефан Немања]] . Кон крајот на 18 век, Лесковац бил центар на [[Лесковачки Пашалак|Лесковачкиот Пашалак]]. За време на [[Прво српско востание|Првото српско востание]], Караѓорѓевиот војвода, [[Илија Петровиќ Стреља]], дигнал востание против вековните окупатори Турците, на кое му се придружиле голем број лесковчани. Лесковац бил ослободен од Турците на 24 декември 1877 година. Во [[Прва светска војна|Првата светска војна]] поради ѕверствата на [[Злосторства на австроунгарската и бугарската војска во Србија (1914-1918)|бугарскиот окупатор]] загинало бројно население и бил нарушен стопанскиот развој. За време на [[Априлска војна|Априлската војна,]] Лесковац не настрадал многу, но во [[Сојузничкото бомбардирање на Лесковац на 6 септември 1944 година.|бомбардирањето на Сојузниците во септември 1944 година,]] биле убиени многу цивили, уништени се вековните културно-историски споменици и катастрофално уништен дел од центарот на градот. Во текот на шеесеттите и седумдесеттите години на 20 век, лесковачката текстилна индустрија процветала, но на почетокот на деведесеттите години, Лесковац го погодила стопанската и економската рецесија. За време на [[НАТО-во бомбардирање на СР Југославија|агресијата на НАТО]] во 1999 година Лесковац на 25 март го доживува првото бомбардирање.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://turistickaorganizacijaleskovac.rs/istorija-leskovca/|title=Историја Лесковца|work=turistickaorganizacijaleskovac.rs}}</ref> * '''Општина Власотинце''' е територијална единица со седиште во [[Власотинце]]. Според пописот од 2011 година, имала население од 29.893 жители. Површината на општината е 308 км² и опфаќа 48 населени места. Општината има ридско-планински карактер што сочинува над 80% од нејзината територија. Најниската точка е на 230 метри [[надморска височина]] на вливот на [[Власина]] во Јужна Морава, а највисоката е на 1.433 метри надморска височина. Морфолошки се издвојуваат две целини, долинско-котлинска и ридско-планинска. Климата на општината е [[Умереноконтинентална клима|умереноконтинентална]] со жупска варијанта во рамничарско-ридскиот дел до 500 метри надморска височина. ** ''Историја'' Човечки заедници постоеле на територијата на општината во [[Младо камено време|неолитот]] - младо камено време. Илирите и [[Тракијци]]те ја населувале оваа област во [[Бронзено време|бронзено]]-[[Железно време|железното време]] и биле освоени од Римјаните во 1 век. [[Словени]]те го населувале [[Балкански Полуостров|Балканот]] во текот на 6 и 7 век, додека областа на општината била под Византија до 12 век. Стефан Немања, борејќи се против Византија, ја освоил оваа област и ја припоил кон [[Рашка|српската држава]]. До освојувањето на Турците, областа Власотинце била дел од српската држава, а за прв пат се споменува во 16 век под името ''Власотинац'', на пописот од 1516 година. По ослободувањето на јужниот дел на Србија од Турците, Власотинце е прогласен за град во 1878 година. Населението земало многу активно и масовно учество во [[Балкански војни|Балканските војни]], како и во Првата светска војна. За време на [[Втора светска војна|Втората светска војна,]] Власотинце е ослободено на 10 октомври 1944 година. години кога започнува периодот на обнова и изградба.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.vlasotince.org.rs/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=63&lang=sr|title=О Власотинцу|work=vlasotince.org.rs|accessdate=2022-03-30|archive-date=2018-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414075238/http://www.vlasotince.org.rs/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=63&lang=sr|url-status=dead}}</ref> [[Податотека:Jablanicki_district.gif|мини|260x260пкс| Поделба на Јабланичкиот Округ на град и општини]] * '''Општина Лебане''' е територијална единица со седиште во [[Лебане]]. Според пописот од 2011 година имало 22.000 жители. Површината на општината е 337 км² и опфаќа 39 населени места. Земјоделското земјиште зафаќа 63,2%, а шумите 31,7% од вкупната територија на општината. Општината опфаќа делови кои припаѓаат на горниот дел на сливот на Јабланица и Лесковачката Котлина. Во релјефот се истакнуваат Лесковачката Котлина и ридско-планинскиот дел. Општината се одликува со умереноконтинентална клима, со умерено студени зими и топли и суви лета. Просечната годишна температура е 10,2&nbsp;°C. ** ''Историја'' Човечки заедници постоеле на овие простори уште од [[праисторија]]та. Лебане е основано во 1878 година, на реката Јабланица кај истоименото село. Развојот на населбата дошол дури кога станало седиште на Јабланичкиот Срез. Било познато по две [[Топола|тополи]], со обем од околу 10 м, и три големи [[ореви]] кои израснале во близина на пешачкиот мост. Во периодот меѓу двете светски војни, Лебане останало на ниво на селски град со мал број жители. Во 1976 година во Лебане имало катастрофална поплава во која биле изгубени два животи, а материјалната штета била голема. После тоа има побрза индустријализација, благодарение на финансиската помош, а местото побрзо се развива.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agromedia.rs/opstine/lebane-opstina|title=Лебане - општина|work=agromedia.rs}}{{Мртва_врска|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''Општина Бојник''' е територијална единица со седиште во Бојник. Според пописот од 2011 година имала 11.104 жители. Површината на општината е 264 км² и опфаќа 36 населени места. Бојник се наоѓа во сливот на [[Пуста Река (притока на Јужна Морава)|Пуста Река]] и под планината [[Радан]]. Специфична е географската положба и природната конфигурација на општината. Се наоѓа надвор од најважните автопатишта, но претставува природна врска на северозападниот дел на Лесковачката Котлина со градот Лесковац и општините Лебане и Медвеѓа. Околу две третини од територијата на општината е ридско-планинско подрачје, со силно влијание врз формирањето на релативно неповолна конфигурација на мрежата на населени места и нерамномерна територијална распределба на стопанските активности и населението.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://bojnik.rs/?page_id=4025|title=Географски положај општине Бојник|work=bojnik.rs}}</ref> ** ''Историја'' Најстарата праисториска населба е откриена во [[Лапотинца|Лапотинце]] на локалитетот ''Селиште'', фрагменти од керамика од [[Старчевска култура|Старчевската]] група. Во [[Горње Бријање]] на локалитетот Цунг се пронајдени остатоци од винчанско-плочмичката култура на ''кремени'' алатки и плочи. Од античкиот период потекнува недоволно истражен и запуштен археолошки локалитет во Горње Бријање, кое е римска тврдина изградена веројатно во III век. Римската населба кај Бојник била регистрирана на брегот на Пуста Река, помеѓу [[Доње Коњувче|Доње Коњувце]] и Бојник. Меѓу другото, овде е пронајдена и мермерна глава на римски граѓанин.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://bojnik.rs/?page_id=4288|title=Историјски подаци|work=bojnik.rs}}</ref> * '''Општина Медвеѓа''' е територијална единица со седиште во [[Медвеѓа]]. Според пописот од 2011 година имала 7.438 жители. Површината на општината е 524 км² и опфаќа 44 населени места. Општината се наоѓа на границата со [[Косово и Метохија]], во планинско-котлинската област во јужна Србија. Најниската точка е на 316 метри надморска височина, во долината на реката Јабланица, а највисоката на 1.376 на планините Радан и Мајдан. Геоморфолошката конфигурација на теренот е неповолна и влијае на лошата сообраќајна поврзаност на општината со другите области. Патот Лесковац-[[Приштина]], кој преку Приштина ја поврзува Јужна Србија со [[Јадранско Море|Јадранот]], е единствената значајна сообраќајна комуникација. Климата е [[Континентална клима|континентална]], просечната годишна температура во котлините е 11&nbsp;°C, а во планинските предели 6,7&nbsp;°C. ** ''Историја'' Во општината има бројни остатоци кои сведочат за праисторискиот живот на различни народи. Тој водел важен римски пат низ оваа територија до [[Пирот]] и Приштина. Поголемото населување на оваа територија дошло во 1879 година, по ослободувањето на јужна Србија, а населението дошло од сите делови, особено Косово и Метохија, Стара Херцеговина, источна Србија, а населението од [[Црна Гора]] го населувало овој крај во брановите од 1880 до 1880 година. 1906 година.. години. По Првата светска војна и трите неуспешни обиди Медвеѓа да стане [[град]], нивното четврто барање било одобрено од кралот [[Александар I Караѓорѓевиќ|Александар Караѓорѓевиќ]], а на 31 декември 1921 година Медвеѓа е прогласена за град.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agromedia.rs/opstine/medvedja-opstina|title=Медвеђа - општина|work=agromedia.rs|accessdate=2022-03-30|archive-date=2022-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220307171013/https://www.agromedia.rs/opstine/medvedja-opstina/|url-status=dead}}</ref> * '''Општина Црна Трава''' е територијална единица со седиште во [[Црна Трава]]. Според пописот од 2011 година имала 1.663 жители. Површината на општината е 312 км² и опфаќа 25 населени места. Општината е опкружена со [[Сува планина|Сува Планина]] на север, [[Власинско Езеро]] на југ, српско-бугарската граница на исток и [[Грделичка клисура|Грделичката Клисура]] и долината Јужна Морава на запад. Висината се движи од 346 до 1.721 метар, така што територијата е планинска. Низ општинската територија тече реката Власина, на нејзиниот брег се наоѓа само населбата Црна Трава, а на 10 километри е езерото Власина. ** ''Историја'' На овој простор живееле илирски племиња, а од II век областа била населена со Римјани и се занимавале со рударство. За време на владеењето на Византија, кое траело до 12 век, во аналите на црквата има информации дека овој простор бил речиси напуштен, дека таму живееле монах и неколку манастирски овчари. Населбата порано се викала Вилин Луг, а за време на турското владеење се викала ''Кара Кас'' што значи „црна трева“, како и ''Балк Дервен'' што значело „рибна клисура“. Името на населбата е поврзано и со [[Косовска битка|Косовскатата битка]], каде што, според легендата, уморните српски војници заспале на тревата која ги омамила, поради што не стигнале за битката, па ја нарекле тревата црна.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.agromedia.rs/opstine/crna-trava|title=Црна Трава|work=agromedia.rs|accessdate=2022-03-30|archive-date=2022-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220307155940/https://www.agromedia.rs/opstine/crna-trava/|url-status=dead}}</ref> <gallery mode="packed" heights="120" caption="Грбови на градот Лесковац и општините Власотинце, Лебане, Бојник, Медвеѓа и Црна Трава"> Податотека:Veliki grb Leskovca.png| Grb Vlasotinca.png| Lebane grb.png| Grb Bojnika.png| COA Medveđa.png| Податотека:Crna-trava-grb.png| </gallery> == Демографија == Според [[Попис од 2011 година во Србија|пописот од 2011 година]], на територијата на Јабланичкиот Управен Округ имало 216.304 жители. Округот е претежно населен со [[Срби]] кои сочинуваат 92,4% од населението,{{Sfn|Гавриловић|2017}} потоа следат [[Роми]] кои сочинуваат 5,3% од населението.{{Sfn|Гавриловић|2017}} Во религиозна смисла, 201.969 жители се [[Православие|православни]], по што следат 2.575 [[Протестантство|протестанти]], 815 муслимани,{{Sfn|Гавриловић|2017}} 575 не се верници 4.824 жители не се изјасниле.{{Sfn|Гавриловић|2017}} [[Српски јазик|Српскиот]] е мајчин јазик на 203.703 граѓани,{{Sfn|Гавриловић|2017}} следен од [[Ромски јазик|ромскиот]], кој е мајчин јазик на 9.278 граѓани. {{Sfn|Гавриловић|2017}} == Организација == Јабланичкиот Управен Округ е подрачен центар на [[државна управа|државната управа]] кој е основан за вршење работи на државната управа надвор од седиштето на органите на државната управа, што значи дека управниот округ го сочинуваат стручни и подрачни единици на [[министерство]]то во областа. Тој нема функција орган на државна управа, па не може да има сопствени надлежности. Во Законот за државна управа и Уредбата за управни окрузи јасно се наведени задачите што органите на државната управа, пред се одредени министерства, можат да ги извршуваат во управниот округ. Органите на државната управа можат да ги извршуваат следниве работи: * да одлучува во управни работи во прв степен, односно по жалбата кога носителите на јавни овластувања одлучиле во прв степен. * да врши надзор над работата на носителите на јавни овластувања * да врши инспекциски надзор Началникот на управниот округ ја координира работата на окружните подрачни единици и ја следи примената на директивите и упатствата што им се издаваат, го следи спроведувањето на плановите за работа на окружните подрачни единици и се грижи за условите за нивната работа, ја следи работата на вработените во окружните подрачни единици и предлага дисциплинска постапка против нив. Советот на управниот округ го сочинуваат началникот на управниот округ и претседателите на општините и градоначалниците на градовите од подрачјето на управниот округ. Седниците на Советот ги свикува и со нив претседава началникот на управниот округ, а се одржуваат најмалку еднаш на два месеци. Началникот на управниот округ е должен предлозите на Советот да ги доставува до министерот надлежен за административни работи, кога е должен најмалку еднаш годишно да информира за работата на Советот. Советот на управниот округ, меѓу другото, ја координира работата на окружните подрачни единици на органите на државната управа и општините и градовите во управниот округ и предлага како да се подобри работата на управните окрузи.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mduls.gov.rs/latinica/dokumenta-upravni-okruzi.php|title=Управни окрузи|work=mduls.gov.rs|archive-url=https://web.archive.org/web/20180514064901/http://www.mduls.gov.rs/latinica/dokumenta-upravni-okruzi.php|archive-date=14 мај 2018|accessdate=13 мај 2018}}</ref> == Галерија == <gallery mode="packed" heights="120"> Податотека:Лесковац - централни парк .jpeg|Лесковац Vlasotince town centre1.jpg|Власотинце Dom kulture "Radan" Lebane.jpg|Лебане Centar Bojnika.jpg|Бојник Medvedja.jpg|Медвеѓа Податотека:Opshtina Crna Trava.JPG|Црна Трава </gallery> == Поврзано == * [[Список на споменици на културата во Јабланичкиот Округ]] * [[Град Лесковац]] * [[Општина Власотинце]] * [[Општина Лебане]] * [[Општина Бојник]] * [[Општина Медвеѓа]] * [[Општина Црна Трава]] == Наводи == {{наводи}} == Литература == * {{Наведена книга|title=Општине и региони у Републици Србији, 2017.|last=Гавриловић|first=Душан|publisher=Републички завод за статистику|year=2017|location=Београд|ref=harv}} == Надворешни врски == {{Ризница-врска|Jablanica District}} * [http://jablanicki.okrug.gov.rs/?lang=sr Јабланички управни округ] * [http://spomenicikulture.mi.sanu.ac.rs/mapa.php?okr=23 Листа споменика: Јабланички управни округ] * [https://obidjisrbiju.com/post_oblast/jablanicki-okrug/?type=destinacija Обиђи Србију: Јабланички округ] {{Окрузи во Србија}} [[Категорија:Управни окрузи во Србија]] [[Категорија:Јабланички Управен Округ| ]] [[Категорија:Јужна Србија]] kzgpe9q12280hih39d9zbayj2s64i14 0 1300258 5628377 5604632 2026-09-14T04:32:38Z Tigerente 134637 change pic IB 5628377 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Gentiana punctuta Pfannnock Nockberge 20090701a.jpg |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 20 November 2021">{{cite iucn |author=Khela, S. |date=2013 |title=''Gentiana punctata'' |volume=2013 |article-number=e.T203221A2762409 |doi=10.2305/IUCN.UK.2013-2.RLTS.T203221A2762409.en |access-date=20 November 2021}}</ref> |genus = Gentiana |species = punctata |authority = [[L.]] }} '''Точкеста линцура''' ([[Латински јазик|латински]]: ''Gentiana punctata'') — [[незагрозен вид]] на цветни растенија од фамилијата [[Gentianaceae]]. Расте во [[Средна Европа|Средна]] и [[Југоисточна Европа]] на надморска височина од 1.500−2.600 метри. Таа е висока 20−60&nbsp;cm. == Опис == Повеќегодишно тревесто растение 20–40 цм високо, со задебелен ризом. Стеблото вертикално, неразгрането, цилиндрично или со слабо изразени рабови, во горниот дел светло или темновиолетово, во долната половина светлокафеаво или жолтеникаво. Најдолните базални листови елиптични со мали димензии, 2–6 цм долги, 1,5–2,5 цм широки со куси дршки, над нив во базалниот дел се развиваат широко јајцевидни или јајцевидно копјести листови, 7–13 цм долги, 3–6 цм широки, во врвниот дел обично заострени или заоблени, во основата издолжени во [[лисна дршка]] која ракавичесто го опфаќа стеблото, со 5–7 јасно изразени жили. Најгорните стеблени листови се под соцветието јајцевидни или јајцевидно-копјести, обично приседнати и со помали димензии. Цветовите се приседнати, собрани во врвни главичести соцветија или во пазувите на горните стеблени листови, во привидни пршленести соцветија. Чашката ѕвончевидна, со 5–8 зелени, исправени запци. Венчето е долго 25–35 мм, ѕвончевидно жолтеникаво-зелено, со темновиолетови точки, со 5–8 јајцевидно-затапени сегменти, покуси од венечната трубичка и со 5 многу куси, затапени израстоци меѓу венечните сегменти. Антерите од прашниците во почетокот сраснати, подоцна слободни, со тенки филаменти со должина 8–10 мм. Плодникот со кусо столпче и два проширени жига. Плодот е приседната елиптична кутијка со обли семки, со широко ципести крилца.<ref name="Флора на РМ2">Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 33-34 издавач: МАНУ, Скопје, 2010</ref> == Во Македонија == Во [[Македонија]] расте по планинските пасишта, покрај планински потоци, на камењари, покрај карпи, на надморска височина од 1800–2550 метри.<ref name="Флора на РМ2" /> Познат за Јакупица – Бегово Поле, Салакови Езера, Пелистер – Дебел Рид, Големо Езеро, Марушица, Мало Езеро, Ниџе, Кајмакчалан. Се посочува за Пелистер од 1844 година, и за Шар Планина.<ref name="Флора на РМ2" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [http://kvetiny.atlasrostlin.cz/horec-teckovany Kvetiny.atlasrostlin.cz] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Лековити растенија]] [[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]] dg2d5v95b7ob1lkpjwe3rqbog5t7kkf 2 1300885 5628376 5626142 2026-09-14T03:44:11Z ListeriaBot 65467 Wikidata list updated [V2] 5628376 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE { ?item wdt:P19 wd:Q384 . ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . FILTER NOT EXISTS { ?wfr schema:about ?item . ?wfr schema:isPartOf <https://mk.wikipedia.org/>.} OPTIONAL {?item wikibase:sitelinks ?linkcount .} # count of sitelinks } limit 1000|sort=label|columns=number:#,label:Article,description,p569,p570,p18,item,?linkcount:site links|thumb=100|links=red}} {| class='wikitable sortable' ! # ! Article ! description ! датум на раѓање ! датум на смрт ! слика ! item ! site links |- | style='text-align:right'| 1 | [[Erna Y]] | | data-sort-value="1926" | 1926-11-24 | | | [[:d:Q10273995|Q10273995]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2 | [[Hatixhe Hoxha]] | | data-sort-value="1961" | 1961-08-22 | | | [[:d:Q140148106|Q140148106]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3 | [[Kaća Samardžić-Šerban-Finci]] | | data-sort-value="1919" | 1919-10-18 | | | [[:d:Q63677641|Q63677641]] | 1 |- | style='text-align:right'| 4 | [[La Toya Lopez]] | | data-sort-value="1981" | 1981-05-24 | | | [[:d:Q12794540|Q12794540]] | 2 |- | style='text-align:right'| 5 | [[Muazzez Arçay]] | | data-sort-value="1907" | 1907-02-06 | data-sort-value="1982" | 1982-08-24 | | [[:d:Q47501616|Q47501616]] | 1 |- | style='text-align:right'| 6 | [[Naciye Suman]] | османско-турска фотографка | data-sort-value="1881" | 1881-04-23 | data-sort-value="1973" | 1973-07-23 | | [[:d:Q17471925|Q17471925]] | 14 |- | style='text-align:right'| 7 | [[Nikolić Silvana]] | | data-sort-value="1967" | 1967 | | | [[:d:Q102302994|Q102302994]] | 0 |- | style='text-align:right'| 8 | [[Valentina Saraçini]] | | data-sort-value="1962" | 1962 | | | [[:d:Q139101604|Q139101604]] | 0 |- | style='text-align:right'| 9 | [[Vigjilenca Abazi]] | | data-sort-value="1988" | 1988 | | | [[:d:Q111570362|Q111570362]] | 2 |- | style='text-align:right'| 10 | [[Аида Ислам]] | | data-sort-value="1966" | 1966 | | | [[:d:Q133626433|Q133626433]] | 0 |- | style='text-align:right'| 11 | [[Александра Јуруковска]] | | data-sort-value="1981" | 1981 | | | [[:d:Q112541750|Q112541750]] | 0 |- | style='text-align:right'| 12 | [[Ана Ацеска]] | | data-sort-value="1981" | 1981 | | | [[:d:Q130799080|Q130799080]] | 0 |- | style='text-align:right'| 13 | [[Анастасија Пејковска]] | | data-sort-value="1995" | 1995 | | | [[:d:Q136866799|Q136866799]] | 0 |- | style='text-align:right'| 14 | [[Ангела Прилепчанска]] | | data-sort-value="2004" | 2004-02-11 | | | [[:d:Q56395866|Q56395866]] | 0 |- | style='text-align:right'| 15 | [[Андријана Цветковиќ]] | македонска режисерка, амбасадор | data-sort-value="1981" | 1981-04-05 | | [[Податотека:Ambassador Cvetkovik.jpg|center|100px]] | [[:d:Q55085022|Q55085022]] | 3 |- | style='text-align:right'| 16 | [[Бериша Зия]] | | data-sort-value="1932" | 1932-09-13 | data-sort-value="1992" | 1992 | | [[:d:Q12273165|Q12273165]] | 1 |- | style='text-align:right'| 17 | [[Беса Адеми]] | македонска судијка | data-sort-value="1964" | 1964-01-23 | | | [[:d:Q98687800|Q98687800]] | 2 |- | style='text-align:right'| 18 | [[Билге Емин]] | турска писателка | data-sort-value="1976" | 1976-08-15 | | [[Податотека:Bilgeemin.jpg|center|100px]] | [[:d:Q97388051|Q97388051]] | 3 |- | style='text-align:right'| 19 | [[Билјана Ангеловска]] | македонски поет | data-sort-value="1962" | 1962 | data-sort-value="2007" | 2007 | | [[:d:Q113669532|Q113669532]] | 0 |- | style='text-align:right'| 20 | [[Билјана Графвалнер-Брезовска]] | | data-sort-value="1971" | 1971-02-02 | | | [[:d:Q23059376|Q23059376]] | 1 |- | style='text-align:right'| 21 | [[Билјана Унковска]] | | data-sort-value="1952" | 1952-05-04 | | | [[:d:Q65920505|Q65920505]] | 0 |- | style='text-align:right'| 22 | [[Билјана Филиповска]] | | data-sort-value="1949" | 1949 | | | [[:d:Q106729577|Q106729577]] | 1 |- | style='text-align:right'| 23 | [[Борја Јерман Блажиќ]] | словенска информатичарка | data-sort-value="1947" | 1947 | | [[Податотека:Borka Jerman Blažič.jpg|center|100px]] | [[:d:Q4945579|Q4945579]] | 3 |- | style='text-align:right'| 24 | [[Бојана Барлтроп]] | | data-sort-value="1949" | 1949 | | | [[:d:Q47035469|Q47035469]] | 1 |- | style='text-align:right'| 25 | [[Валентина Миронска-Христовска]] | | data-sort-value="1963" | 1963 | | | [[:d:Q112482310|Q112482310]] | 0 |- | style='text-align:right'| 26 | [[Вана Урошевиќ]] | | data-sort-value="1961" | 1961 | | | [[:d:Q139031128|Q139031128]] | 0 |- | style='text-align:right'| 27 | [[Велика Стојкова]] | | data-sort-value="1973" | 1973 | | | [[:d:Q138999205|Q138999205]] | 0 |- | style='text-align:right'| 28 | [[Вера Венедикова]] | | data-sort-value="1916" | 1916-07-27 | data-sort-value="1994" | 1994 | | [[:d:Q66386579|Q66386579]] | 1 |- | style='text-align:right'| 29 | [[Вера Недкова]] | бугарска сликарка | data-sort-value="1906" | 1906-11-16 | data-sort-value="1996" | 1996-07-07 | | [[:d:Q12275097|Q12275097]] | 6 |- | style='text-align:right'| 30 | [[Вера Јаниќијевиќ]] | | data-sort-value="1931" | 1931-07-17 | data-sort-value="2014" | 2014-01-07 | [[Податотека:VeraJanicijevic.jpg|center|100px]] | [[:d:Q20437242|Q20437242]] | 2 |- | style='text-align:right'| 31 | [[Верица Ковачевска]] | | data-sort-value="1982" | 1982-12-07 | | | [[:d:Q115556480|Q115556480]] | 0 |- | style='text-align:right'| 32 | [[Весна Мирчева]] | | data-sort-value="1975" | 1975-11-03 | | | [[:d:Q133743649|Q133743649]] | 0 |- | style='text-align:right'| 33 | [[Весна Целакоска-Јорданова]] | | data-sort-value="1974" | 1974 | | | [[:d:Q112509249|Q112509249]] | 0 |- | style='text-align:right'| 34 | [[Вида Јоциќ]] | српска вајарка | data-sort-value="1921" | 1921-06-24 | data-sort-value="2002" | 2002-01-10 | [[Податотека:Stevan Kragujevic, Vida Jocic, 1958.JPG|center|100px]] | [[:d:Q12749732|Q12749732]] | 5 |- | style='text-align:right'| 35 | [[Виолета Мартиновска]] | | data-sort-value="1970" | 1970 | | | [[:d:Q112388331|Q112388331]] | 0 |- | style='text-align:right'| 36 | [[Владанка Авировиќ]] | | data-sort-value="1954" | 1954-01-22 | | | [[:d:Q47513822|Q47513822]] | 2 |- | style='text-align:right'| 37 | [[Вјолца Мехмети-Нуредини]] | | data-sort-value="1978" | 1978-02-06 | | | [[:d:Q107044046|Q107044046]] | 3 |- | style='text-align:right'| 38 | [[Гена Велева]] | | data-sort-value="1902" | 1902 | data-sort-value="1979" | 1979 | [[Податотека:Gena Veleva.jpg|center|100px]] | [[:d:Q12276183|Q12276183]] | 1 |- | style='text-align:right'| 39 | [[Данијела Митиќ-Копања]] | | data-sort-value="1972" | 1972-11-07 | | | [[:d:Q137940549|Q137940549]] | 0 |- | style='text-align:right'| 40 | [[Димитрина Михајлова]] | | data-sort-value="1942" | 1942-10-06 | | | [[:d:Q108816572|Q108816572]] | 1 |- | style='text-align:right'| 41 | [[Дијана Тоска]] | | data-sort-value="1961" | 1961 | | [[Податотека:Dijana (10).jpg|center|100px]] | [[:d:Q25570380|Q25570380]] | 2 |- | style='text-align:right'| 42 | [[Доника Гервала Шварц]] | косовска политичарка | data-sort-value="1971" | 1971-10-16 | | [[Податотека:Kosovo Donika Gervalla Schwarz in Wien am 21. Februar 2024 - Donika Gërvalla-Schwarz in 2024 (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q106119866|Q106119866]] | 14 |- | style='text-align:right'| 43 | [[Екатерина Лазаревска]] | македонска глумица | data-sort-value="2001" | 2001-05-16 | | | [[:d:Q141241273|Q141241273]] | 1 |- | style='text-align:right'| 44 | [[Екатерина Симидчиева]] | | data-sort-value="1872" | 1872 | data-sort-value="1899" | 1899-08-24 | [[Податотека:S Gulabchev Makite Ekaterina Simidchieva-03.jpg|center|100px]] | [[:d:Q12279586|Q12279586]] | 2 |- | style='text-align:right'| 45 | [[Елена Гюркович]] | | data-sort-value="1924" | 1924 | data-sort-value="2004" | 2004-08-05 | | [[:d:Q12279680|Q12279680]] | 1 |- | style='text-align:right'| 46 | [[Елена Михајлова]] | | data-sort-value="1892" | 1892 | No/unknown value | | [[:d:Q107426847|Q107426847]] | 1 |- | style='text-align:right'| 47 | [[Елеонора Петрова Митевска]] | | data-sort-value="1952" | 1952-08-12 | | | [[:d:Q65498050|Q65498050]] | 0 |- | style='text-align:right'| 48 | [[Елизабета Дуковска]] | | data-sort-value="1961" | 1961 | | | [[:d:Q118400324|Q118400324]] | 1 |- | style='text-align:right'| 49 | [[Елизабета Ѓоревска]] | српска глумица | data-sort-value="1961" | 1961-01-11 | | [[Податотека:Еlizabeta Đorevska (2005).jpg|center|100px]] | [[:d:Q16082740|Q16082740]] | 5 |- | style='text-align:right'| 50 | [[Елизабета Јонуз]] | германска писателка | data-sort-value="1964" | 1964 | | | [[:d:Q23059657|Q23059657]] | 2 |- | style='text-align:right'| 51 | [[Емилија Илиевска]] | | data-sort-value="1962" | 1962-10-28 | | | [[:d:Q98710475|Q98710475]] | 1 |- | style='text-align:right'| 52 | [[Ермира Мехмети]] | политичарка | data-sort-value="1979" | 1979-10-06 | | [[Податотека:Ermira Mehmeti (born 1979) in the video 'ARGUMENT - 08.03.2016'.png|center|100px]] | [[:d:Q13038677|Q13038677]] | 3 |- | style='text-align:right'| 53 | [[Жанина Мирчевска]] | македонска писателка | data-sort-value="1967" | 1967-10-20 | | | [[:d:Q18643152|Q18643152]] | 2 |- | style='text-align:right'| 54 | [[Зана Рамадани]] | германска политичарка и активистка | data-sort-value="1984" | 1984-01-10 | | | [[:d:Q16191094|Q16191094]] | 12 |- | style='text-align:right'| 55 | [[Зорица Арсиќ Мандариќ]] | | data-sort-value="1949" | 1949 | | [[Податотека:Zorica Arsic Mandaric.jpg|center|100px]] | [[:d:Q65200614|Q65200614]] | 1 |- | style='text-align:right'| 56 | [[Зорица Николовска]] | | data-sort-value="1964" | 1964 | | | [[:d:Q95193815|Q95193815]] | 0 |- | style='text-align:right'| 57 | [[Ивана Гакидова]] | македонска ракометарка | data-sort-value="1995" | 1995-02-27 | | | [[:d:Q85981516|Q85981516]] | 2 |- | style='text-align:right'| 58 | [[Ивана Тасев]] | | data-sort-value="1973" | 1973 | | | [[:d:Q133605569|Q133605569]] | 0 |- | style='text-align:right'| 59 | [[Иванка Василевска]] | | data-sort-value="1981" | 1981-04-23 | | | [[:d:Q106648865|Q106648865]] | 1 |- | style='text-align:right'| 60 | [[Иванка Петровиќ]] | | data-sort-value="1939" | 1939-06-14 | data-sort-value="2026" | 2026-01-21 | | [[:d:Q12633285|Q12633285]] | 1 |- | style='text-align:right'| 61 | [[Ирена Арсиќ]] | | data-sort-value="1959" | 1959-09-07 | | | [[:d:Q16084643|Q16084643]] | 2 |- | style='text-align:right'| 62 | [[Искра Стефанова]] | | data-sort-value="1983" | 1983 | | | [[:d:Q137446956|Q137446956]] | 0 |- | style='text-align:right'| 63 | [[Йела Кършич]] | | data-sort-value="1915" | 1915-12-21 | data-sort-value="2005" | 2005-01-02 | | [[:d:Q85990788|Q85990788]] | 2 |- | style='text-align:right'| 64 | [[Калина Ванска]] | | | | | [[:d:Q102129140|Q102129140]] | 0 |- | style='text-align:right'| 65 | [[Кара Трифун]] | | No/unknown value | No/unknown value | | [[:d:Q19971987|Q19971987]] | 1 |- | style='text-align:right'| 66 | [[Катерина Венедикова]] | | data-sort-value="1942" | 1942-11-20 | | | [[:d:Q70927153|Q70927153]] | 1 |- | style='text-align:right'| 67 | [[Корнелија Утевска Глигоровска]] | | data-sort-value="1973" | 1973-12-28 | | | [[:d:Q81803621|Q81803621]] | 1 |- | style='text-align:right'| 68 | [[Костадинка Велковска]] | хрватска глумица | data-sort-value="1948" | 1948-06-03 | data-sort-value="2024" | 2024-03-10 | | [[:d:Q11116976|Q11116976]] | 4 |- | style='text-align:right'| 69 | [[Кристина Вициска]] | | data-sort-value="1985" | 1985 | | | [[:d:Q132948343|Q132948343]] | 0 |- | style='text-align:right'| 70 | [[Лаура Павловиќ]] | српска оперска пејачка | | | [[Податотека:Trubadur, Opera SNP, 2008-2009, Svitlana Dekar, Laura Pavlović, ženski Hor opere SNP, foto M. Pozlović.jpg|center|100px]] | [[:d:Q6499302|Q6499302]] | 4 |- | style='text-align:right'| 71 | [[Лидија Кумбараџи-Богоевиќ]] | | data-sort-value="1929" | 1929 | | | [[:d:Q139028350|Q139028350]] | 0 |- | style='text-align:right'| 72 | [[Лили Стојановска]] | | data-sort-value="1952" | 1952-05-29 | | | [[:d:Q60441203|Q60441203]] | 0 |- | style='text-align:right'| 73 | [[Лиляна Албанска]] | | data-sort-value="1917" | 1917-11-11<br/>1917 | data-sort-value="2002" | 2002-05-27<br/>2002 | | [[:d:Q12284898|Q12284898]] | 1 |- | style='text-align:right'| 74 | [[Лина Пејовска]] | македонска пејачка | data-sort-value="2002" | 2002-06-22 | | | [[:d:Q83733089|Q83733089]] | 1 |- | style='text-align:right'| 75 | [[Линдита Алиу - Тахири]] | македонска новинарка | data-sort-value="1962" | 1962 | | | [[:d:Q13041633|Q13041633]] | 2 |- | style='text-align:right'| 76 | [[Марика Матеска]] | | data-sort-value="1958" | 1958-12-07 | | | [[:d:Q98772542|Q98772542]] | 1 |- | style='text-align:right'| 77 | [[Марија Ангелова]] | | data-sort-value="1980" | 1980-08-27 | | | [[:d:Q106861553|Q106861553]] | 1 |- | style='text-align:right'| 78 | [[Марија Гиревска]] | | data-sort-value="1980" | 1980 | | | [[:d:Q133687967|Q133687967]] | 0 |- | style='text-align:right'| 79 | [[Марија Грбиќ]] | | data-sort-value="1948" | 1948-02-06 | data-sort-value="2022" | 2022-07-12 | | [[:d:Q124937343|Q124937343]] | 0 |- | style='text-align:right'| 80 | [[Марија Николовски]] | | data-sort-value="1985" | 1985 | | | [[:d:Q133379740|Q133379740]] | 0 |- | style='text-align:right'| 81 | [[Марија Петровиќ]] | македонска одбојкарка | data-sort-value="1987" | 1987-04-15 | | | [[:d:Q15262810|Q15262810]] | 2 |- | style='text-align:right'| 82 | [[Марија Петрушевска]] | | data-sort-value="1986" | 1986-01-14 | | | [[:d:Q106651932|Q106651932]] | 1 |- | style='text-align:right'| 83 | [[Марија Поцева Пискацев]] | | data-sort-value="1982" | 1982 | | | [[:d:Q136856803|Q136856803]] | 0 |- | style='text-align:right'| 84 | [[Матеа Николиќ]] | | data-sort-value="2002" | 2002-08-01 | | | [[:d:Q119555659|Q119555659]] | 1 |- | style='text-align:right'| 85 | [[Матилда Ивковиќ]] | | data-sort-value="1936" | 1936-01-18 | | | [[:d:Q63676573|Q63676573]] | 1 |- | style='text-align:right'| 86 | [[Маја Бојаџиевска]] | македонска писателка | data-sort-value="1962" | 1962 | | | [[:d:Q12286337|Q12286337]] | 1 |- | style='text-align:right'| 87 | [[Маја Бојаџиевска]] | | data-sort-value="1963" | 1963 | | | [[:d:Q139036832|Q139036832]] | 0 |- | style='text-align:right'| 88 | [[Мерита Колчи-Коџаџику]] | македонска политичарка | data-sort-value="1958" | 1958-05-01 | | | [[:d:Q106645339|Q106645339]] | 3 |- | style='text-align:right'| 89 | [[Мирјана Вукиќевиќ-Карабин]] | | data-sort-value="1933" | 1933-11-25 | data-sort-value="2020" | 2020-10-02 | | [[:d:Q102226130|Q102226130]] | 1 |- | style='text-align:right'| 90 | [[Мирјана Димовска Чоловиќ]] | | data-sort-value="1950" | 1950 | | | [[:d:Q139037134|Q139037134]] | 0 |- | style='text-align:right'| 91 | [[Мирјана Радевска-Стефкова]] | | data-sort-value="1960" | 1960-08-23 | | | [[:d:Q98687626|Q98687626]] | 1 |- | style='text-align:right'| 92 | [[Мирјана Холст]] | | data-sort-value="1983" | 1983 | | | [[:d:Q136860263|Q136860263]] | 0 |- | style='text-align:right'| 93 | [[Мојца Седеу]] | македонски перкусионист | data-sort-value="1970" | 1970 | | | [[:d:Q1943115|Q1943115]] | 1 |- | style='text-align:right'| 94 | [[Нада Макеларска]] | македонска пејачка | data-sort-value="1946" | 1946 | | | [[:d:Q125470907|Q125470907]] | 1 |- | style='text-align:right'| 95 | [[Нада Пани]] | босанска глумица | data-sort-value="1920" | 1920 | data-sort-value="1992" | 1992 | | [[:d:Q13089727|Q13089727]] | 4 |- | style='text-align:right'| 96 | [[Наталија Андријевска]] | | data-sort-value="1968" | 1968 | | | [[:d:Q112451568|Q112451568]] | 0 |- | style='text-align:right'| 97 | [[Наташа Андонова]] | | data-sort-value="1974" | 1974 | | | [[:d:Q12287789|Q12287789]] | 1 |- | style='text-align:right'| 98 | [[Наташа Неделкова]] | | data-sort-value="1993" | 1993 | | | [[:d:Q131145217|Q131145217]] | 0 |- | style='text-align:right'| 99 | [[Наташа Сарџоска]] | | data-sort-value="1979" | 1979 | | | [[:d:Q133412270|Q133412270]] | 0 |- | style='text-align:right'| 100 | [[Невенка Стаменковска-Стојковски]] | македонска политичарка | data-sort-value="1983" | 1983-08-21 | | | [[:d:Q122188076|Q122188076]] | 0 |- | style='text-align:right'| 101 | [[Неда Здравева]] | | data-sort-value="1976" | 1976-11-10 | | | [[:d:Q110064732|Q110064732]] | 1 |- | style='text-align:right'| 102 | [[Нермина Кукиќ]] | | data-sort-value="1971" | 1971-09-27 | | | [[:d:Q1978034|Q1978034]] | 1 |- | style='text-align:right'| 103 | [[Никица Корубин]] | македонска политичарка | data-sort-value="1976" | 1976-05-22 | | | [[:d:Q31207202|Q31207202]] | 2 |- | style='text-align:right'| 104 | [[Нина Билјановска]] | | | | | [[:d:Q130793888|Q130793888]] | 0 |- | style='text-align:right'| 105 | [[Олга Најденовска]] | | data-sort-value="1963" | 1963-07-05 | | | [[:d:Q107012804|Q107012804]] | 1 |- | style='text-align:right'| 106 | [[Ратка Димитрова]] | | data-sort-value="1940" | 1940 | data-sort-value="2020" | 2020-08-30 | | [[:d:Q106858332|Q106858332]] | 1 |- | style='text-align:right'| 107 | [[Ремзије Хисар]] | турски академик и хемичарка | data-sort-value="1902" | 1902 | data-sort-value="1992" | 1992-06-13 | | [[:d:Q5364158|Q5364158]] | 13 |- | style='text-align:right'| 108 | [[Роска Бадева]] | | data-sort-value="1948" | 1948 | | | [[:d:Q112517052|Q112517052]] | 0 |- | style='text-align:right'| 109 | [[Санела Шкријељ]] | македонска политичарка | data-sort-value="1981" | 1981-04-22 | | | [[:d:Q121700783|Q121700783]] | 0 |- | style='text-align:right'| 110 | [[Сара Сандева]] | чешка глумица | data-sort-value="1997" | 1997-06-25 | | [[Податотека:Sara Sandeva (cropped).png|center|100px]] | [[:d:Q28836223|Q28836223]] | 3 |- | style='text-align:right'| 111 | [[Сашка Богевска-Капуано]] | | data-sort-value="1979" | 1979 | | | [[:d:Q113829756|Q113829756]] | 0 |- | style='text-align:right'| 112 | [[Светлана Карапетрова]] | македонска политичарка | data-sort-value="1965" | 1965-03-31 | | | [[:d:Q30306429|Q30306429]] | 2 |- | style='text-align:right'| 113 | [[Светлана Поровиќ Михајловиќ]] | српска писателка | data-sort-value="1959" | 1959-06-01 | | | [[:d:Q20435384|Q20435384]] | 2 |- | style='text-align:right'| 114 | [[Светлана Јакимовска]] | | data-sort-value="1956" | 1956-06-08 | | | [[:d:Q106869246|Q106869246]] | 1 |- | style='text-align:right'| 115 | [[Сема Али Ерол]] | | data-sort-value="1980" | 1980 | | | [[:d:Q133627398|Q133627398]] | 0 |- | style='text-align:right'| 116 | [[Симона Браун Живковска]] | | data-sort-value="1994" | 1994-06-24 | | | [[:d:Q104416100|Q104416100]] | 0 |- | style='text-align:right'| 117 | [[Симона Николовска]] | македонска ракометарка | data-sort-value="1991" | 1991-02-23 | | | [[:d:Q96315060|Q96315060]] | 0 |- | style='text-align:right'| 118 | [[Славица Бабамова]] | | data-sort-value="1971" | 1971 | | [[Податотека:Slavica Babamova 2024 (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q113813072|Q113813072]] | 1 |- | style='text-align:right'| 119 | [[Славица Грковска-Лошкова]] | македонска политичарка | data-sort-value="1970" | 1970-07-27 | | [[Податотека:Slavica Grkovska official portrait 2022.jpg|center|100px]] | [[:d:Q110628915|Q110628915]] | 1 |- | style='text-align:right'| 120 | [[Славица Јаневска]] | | data-sort-value="1989" | 1989 | | | [[:d:Q139277746|Q139277746]] | 0 |- | style='text-align:right'| 121 | [[Слаѓана Вујошевиќ]] | | data-sort-value="1988" | 1988 | | | [[:d:Q116994436|Q116994436]] | 0 |- | style='text-align:right'| 122 | [[Снежана Филипова]] | | data-sort-value="1965" | 1965 | | | [[:d:Q112507543|Q112507543]] | 0 |- | style='text-align:right'| 123 | [[Соња Королиов]] | македонски славист | data-sort-value="1973" | 1973 | | | [[:d:Q105492531|Q105492531]] | 1 |- | style='text-align:right'| 124 | [[Станче Ракиќ]] | | data-sort-value="1957" | 1957-04-27 | | | [[:d:Q12759638|Q12759638]] | 2 |- | style='text-align:right'| 125 | [[Султана Марковска]] | македонска и бугарска пијанистка | data-sort-value="1946" | 1946-03-22 | | | [[:d:Q105501173|Q105501173]] | 1 |- | style='text-align:right'| 126 | [[Татјана Васиќ-Бозаџиева]] | | data-sort-value="1973" | 1973-07-27 | | | [[:d:Q118399069|Q118399069]] | 1 |- | style='text-align:right'| 127 | [[Татјана Филиповска]] | | data-sort-value="1965" | 1965 | | | [[:d:Q133636603|Q133636603]] | 0 |- | style='text-align:right'| 128 | [[Тина Абдула]] | | data-sort-value="1997" | 1997-09-20 | | | [[:d:Q64514195|Q64514195]] | 4 |- | style='text-align:right'| 129 | [[Тина Трпкоска]] | македонска глумица | data-sort-value="1988" | 1988-05-20 | | | [[:d:Q79475836|Q79475836]] | 0 |- | style='text-align:right'| 130 | [[Фросина Стојковска]] | македонска писателка | data-sort-value="1986" | 1986 | | | [[:d:Q106258742|Q106258742]] | 1 |- | style='text-align:right'| 131 | [[Хелен Волф]] | американски уредник и издавач | data-sort-value="1906" | 1906-07-27 | data-sort-value="1994" | 1994-03-28 | | [[:d:Q42529600|Q42529600]] | 2 |- | style='text-align:right'| 132 | [[Христина Ивановска]] | македонска уметница | data-sort-value="1974" | 1974 | | | [[:d:Q107421816|Q107421816]] | 0 |- | style='text-align:right'| 133 | [[Христина Татиќ]] | | data-sort-value="1916" | 1916-11-26 | data-sort-value="2003" | 2003-02-26 | | [[:d:Q63677037|Q63677037]] | 1 |- | style='text-align:right'| 134 | [[Јагода Цветичанин]] | | data-sort-value="1948" | 1948 | | [[Податотека:Jagoda-Cveticanin.jpg|center|100px]] | [[:d:Q12957668|Q12957668]] | 2 |- | style='text-align:right'| 135 | [[Јадранка Поцкова]] | македонска политичарка | data-sort-value="1960" | 1960-03-20 | | | [[:d:Q106649126|Q106649126]] | 1 |- | style='text-align:right'| 136 | [[Јана Манева-Чупоска]] | | data-sort-value="1970" | 1970 | | | [[:d:Q116142427|Q116142427]] | 0 |- | style='text-align:right'| 137 | [[Јасмина Кувенџиска]] | | | | | [[:d:Q131866493|Q131866493]] | 0 |- | style='text-align:right'| 138 | [[Јасна Кочијашевиќ]] | | data-sort-value="1951" | 1951 | | | [[:d:Q31184933|Q31184933]] | 1 |- | style='text-align:right'| 139 | [[Јованка Стојановска-Друговац]] | | data-sort-value="1958" | 1958 | | | [[:d:Q112359994|Q112359994]] | 0 |- | style='text-align:right'| 140 | [[Љиљана Богоева Седлар]] | | data-sort-value="1948" | 1948-03-05 | data-sort-value="2020" | 2020-01-24 | [[Податотека:Ljiljana Bogoeva Sedlar u kabinetu 01.tif|center|100px]] | [[:d:Q115697275|Q115697275]] | 1 |- | style='text-align:right'| 141 | [[Љубица Аџовиќ]] | југословенска глумица | data-sort-value="1924" | 1924 | data-sort-value="2006" | 2006-05-23 | | [[:d:Q12747908|Q12747908]] | 5 |} {{Wikidata list end}} 6hgmdqkiq545z1rip9nt1g9porv4tym 1 1304459 5628146 4796609 2026-09-13T14:49:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Генерално собрание на Обединетите нации]] 5628146 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Генерално собрание на Обединетите нации]] itqfnvlw0u17vge98wuajia7ln0hmsq 1 1315529 5628141 4936037 2026-09-13T14:49:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Кукута]] 5628141 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Кукута]] 5mj4ki3t6fqaa4cokwro280ocux7yye 0 1318510 5628307 5582116 2026-09-13T19:15:48Z Aprilija50.A.D 119801 /* Настапи на фестивали */ 5628307 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Круме Спасовски | image = Круме Спасовски.jpg | image_size = 300 | birth_date = {{роден на и возраст|df=yes|1946|8|29}} | birth_place = {{роден во|Скопје}}, {{СФРЈ}} | origin = [[Македонија]] | genre = [[народна музика]] | occupation = пејач | years_active = 1969-сѐ уште }} '''Круме Спасовски''' (р. {{роден на|29|август|1946}} година во {{роден во|Скопје}}) — [[Македонија|македонски]] пејач на народни песни. == Животопис == Круме Спасовски е роден на 29 август 1946 година во "Горно коњари" (Скопско). На негова 17 годишна возраст се запишува во играорниот клуб Коста Абрашевиќ во Скопје. Во 1969 година се вработува како соло-пејач на [[Македонско радио 1|Македонското радио]]. Тој е познат по песната '''Чудна жена беше Вера''' (1974). Тој често настапувал и во дијаспората во: [[Америка]], [[Австралија]], [[Канада]]. Со ансамблот "Гоце Делчев" од Скопје има гостувано во [[Русија]] заедно со [[Васка Илиева]]. Во [[Австралија]] има отидено 8 пати, со негови колеги: [[Атина Апостолова]], [[Виолета Томовска]], [[Никола Бадев]]. Во 2019 година, во Домот на [[АРМ]], направи концерт по повод 50-години професионална кариера, на концертот гости му беа: [[Атина Апостолова]], [[Наум Петрески]], [[Зуица Лазова]], оркестарот беше под раководство на [[Милан Завков]]. Во неговата кариера има издадено неколку албуми со негови авторски песни: Круме Спасовски (1989), Јубилеен албум (2000), албум со Староградски чалгиски песни (2012), Изворни Народни песни (2012), 50-години со песна (2020) и неговиот последен албум "Круме денес, утре и вчера" (2023) и други... Круме е чест учесник на фестивалите: [[Гоце Фест]], Тумба Фест, Лешочки Фолк Фест, Филиграни и други. === Спотови === {| class="wikitable ! Спот !! Година !! Режисер |- | Ах, рани рани || 1992 || |- | Ферман дојде || 2000 || |- | Бог да бие Русе || 2000 || |- | Абер дојде Ајше мори || 2005 || МТВ |- | Бог да бие Наумчето || 2005 || МТВ |- | Голема риќа ти чинам || 2005 || |- | Песна за Лазо војвода || 2021 || |- | Ој месечино новино || 2021 || [[Владо Дојчиновски]] |- | Ој Еленичице висока планино || 2022 || [[Владо Дојчиновски]] |- | Еј Заге носам чалгии || 2022 || [[Владо Дојчиновски]] |- | Фурнаџија || 2024 || [[Владо Дојчиновски]] |- | Љубанци село наше || 2024 || [[Владо Дојчиновски]] |} === Настапи на фестивали === * "Елисавета" - [[Фолк Фест Валандово]] - 1990 * "Ах рани рани" - [[Гоце Фест]] - 1992 * "Засвирете свирачи" - [[Фолк Фест Валандово]] - 1992 * "Имам сваќа, азган жена" - Тумба Фест - 1999 * "Фидан македонски" - [[Фолк Фест Валандово]] - 2001 * "Еј младост" - [[Гоце Фест]] - 2002 * "Помни за навек" - [[Гоце Фест]] - 2003 * "Една книга" - Тетовски Фолк Фест - 2004 * "Еден народ сме" - [[Гоце Фест]] - 2007, * "Судбини запишани" - Лешочки Фолк Фест - 2010 * "Прељуба" - Лешочки Фолк Фест - 2011 * "Јас и боемите" - [[Фолк Фест Валандово]] - 2011 * "Стариот амбар" - Лешочки Фолк Фест - 2012 * "Благослови ме" - Филиграни - 2012 * "Душата ја чистам" - Лешочки Фолк Фест - 2014 * "Со ангелска си убавина" - Филиграни 2014 * "Кажи, не лажи" - Лешочки Фолк Фест - 2015 * "Кичице бујна лободо" - Етно Фест - 2015 * "Нека пројде Велигден" - Филиграни - 2015 * "Бели рози" - Лешочки Фолк Фест - 2016 * "Маченик за Македонија" - [[Гоце Фест]] - 2017 * "Солза печалбарска" - Лешочки Фолк Фест - 2019 * "Само за тебе" - [[Гоце Фест]] - 2020 * "За првиче" - Лешочки Фолк Фест - 2020 * "Баксуз" - Тумба Фест - 2020 * "Со мир и песна ќе победиме" - [[Гоце Фест]] - 2021 * "Станке лична терзике" - Лешочки Фолк Фест" - 2021 * "Еј животе" - [[Гоце Фест]] - 2023 * "Куку Леле Туго Мене" - Тумба Фест - 2023 * "Божја искра" - Лешочки Фолк Фест - 2023 * "Голем Македонец" - [[Гоце Фест]] - 2024 * "Единак" - Тумба Фест 2024 * “Фурнаџија” - Лешочки Фолк Фест - 2024 * "Љубанци село наше" - Гоце Фест 2025 * "Мирна река тивко тече" - Фолк Фест Владимирово - 2025 * "Мојата песна" - Лешочки Фолк Фест - 2025 * "За доброто на Македонија" - Гоце Фест 2026 * "Дојди ми лудо" - Фолк Фест Владимирово - 2026 * "Студенти” - Тумба Фест 2026 * "На оро до младите” - Лешочки Фолк Фест 2026 == Награди == * Награда на Фестивалот "[[Гоце Фест]]" за песната "Ах, рани рани" (1992), * Награда за најслушана песна за "Еден народ сме" на [[Гоце Фест]] (2008) * Награда на Фестивалот "Филиграни" за песната "Благослови ме" прва награда од жирито (2012), * Награда за животно дело на Фестивалот "Тумба Фест" (2023), * Награда за трајни музички вредност на Фестивалот "Лешочки Фолк Фест (2023), * Награда на фестивалот "[[Гоце Фест]]" за песната "Роден Македонец" прва награда од публиката (2024). * Награда за животно дело [[Златна бубамара на популарноста]] (2026) == Надворешни врски == * [http://www.youtube.com/results?search_query=Krume+Spasovski&searc Круме Спасовски] на [[YouTube]]. * [http://www.muzichkiregistar.com/AuthorDetails.aspx?id=27573 Профил на Круме Спасовски] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20231108214646/https://www.muzichkiregistar.com/AuthorDetails.aspx?id=27573 |date=2023-11-08 }}, Музички регистар. * [https://www.youtube.com/watch?v=vOIe3ok0hlk Чудна жена беше Вера], во изведба на Круме Спасовски * [https://www.youtube.com/watch?v=6az1CHC2ZjQ Ах, рани рани], во изведба на Круме Спасовски * [https://www.youtube.com/watch?v=A9q75JDHl3U Верувај ми], во изведба на Круме и Атина Апостолова. {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Спасовски, Круме}} [[Категорија:Македонски пејачи]] [[Категорија:Македонски музичари]] [[Категорија:Македонски поп-фолк пејачи]] [[Категорија:Македонски фолк пејачи]] sqpkloax0c40lxgcw935sig7cwvtqcf 0 1322964 5628305 5429490 2026-09-13T18:58:08Z Buli 2648 5628305 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name = Само |title = [[Rex Sclavorum]] ("Словенски крал") |image=King Samo.jpg |caption=Претпоставен мурал на Само во Моравската ротонда |succession= |reign=623–658 |coronation= |predecessor= |successor= |spouse= |birth_date= {{circa}} 600 |birth_place= |death_date= {{circa}} 658 |death_place= |date of burial= |place of burial= |}} '''Само''' ({{circa|600}}–{{circa|658}}) го основал првиот евидентиран политички сојуз на [[Словени|словенските племиња]], познат како [[Самоово царство]] (''царство'', ''кралство'', или ''племенски сојуз''), кој се протегал од [[Шлезија]] до денешна [[Словенија]], кој што владеел од 623 до неговата смрт до 658. Според [[Фредегариј]], единствениот извор од тоа време, Само бил [[франки]]ски трговец<ref>''Lexikon des Mittelalters''. Verlag J.B. Metzler, Vol. 7, cols 1342-1343</ref> кој обединил неколку словенски племиња против разбојничките напади од околните [[Авари]], покажувајќи таква храброст и командни вештини во битката што бил избран за „словенски крал“ ({{langx|la|[[rex Sclavorum]]}}). == Владеење == Само бил владетел на словенска политичка заедница во Средна Европа во првата половина на VII век. Главен извор за неговиот живот е [[Фредегариева хроника|''Фредегариевата хроника'']], во која е опишан како [[Франки|Франк]] по потекло и трговец. Според хрониката, околу 623/624 година Само, заедно со други трговци, заминал во земјите населени со Словени, кои Фредегар ги нарекува Венди. Во тоа време Словените се побуниле против власта на [[Аварски каганат|Аварскиот каганат]]. Само и неговите придружници им се приклучиле во борбата против Аварите, при што тој се истакнал со своите воени способности. По победата над Аварите, Словените го избрале Само за свој владетел. Под негово водство, словенската заедница продолжила да се спротивставува на Аварскиот каганат. Само ја зацврстил својата власт и преку брачни сојузи со припадници на словенските владетелски родови. Фредегар наведува дека имал дванаесет сопруги и дека владеел 35 години. Во 631/632 година дошло до војна меѓу Само и Франкиското кралство на [[Дагоберт I]]. Причина за конфликтот бил нападот врз франкиски трговци во словенските земји. Дагоберт го испратил пратеникот Сихариј кај Само, но преговорите не довеле до договор. Потоа франкискиот крал започнал поход против Словените. Во воената кампања учествувале франкиски и аламански сили, а против Словените дејствувале и Лангобардите. Главната франкиска војска го опколила утврдувањето Вогастисбург, но по тридневната опсада била поразена од силите на Само и се повлекла. Точната местоположба на Вогастисбург не е позната. По франкискиот пораз, Дерван, кнезот на Србите и дотогашен сојузник на Франките, преминал на страната на Само. Во следниот период словенските сили извршувале напади врз Тирингија и други области под франкиска власт. Јадрото на Самовата политичка заедница најчесто се сместува во [[Бохемија]] или [[Моравија]], додека нејзиниот точен територијален обем не може сигурно да се утврди. Можно е под негово влијание во одреден период да се наоѓале и други словенски области во Средна Европа. Некои истражувачи во неговата политичка заедница ја вклучуваат и областа на подоцнежна [[Каринтија]], но степенот на Самовата власт над овие области останува неизвесен. Само починал околу 660 година. По неговата смрт, неговата политичка заедница се распаднала. Самовото владеење претставувало една од најраните познати форми на политичко обединување на повеќе словенски заедници во Средна Европа. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Чешка во средниот век]] [[Категорија:Словачка во средниот век]] [[Категорија:Починати во 658 година]] 0lqg4yo0733lks8s7k750am1d7kxtlt 5628315 5628305 2026-09-13T19:19:21Z Buli 2648 /* Владеење */ 5628315 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name = Само |title = [[Rex Sclavorum]] ("Словенски крал") |image=King Samo.jpg |caption=Претпоставен мурал на Само во Моравската ротонда |succession= |reign=623–658 |coronation= |predecessor= |successor= |spouse= |birth_date= {{circa}} 600 |birth_place= |death_date= {{circa}} 658 |death_place= |date of burial= |place of burial= |}} '''Само''' ({{circa|600}}–{{circa|658}}) го основал првиот евидентиран политички сојуз на [[Словени|словенските племиња]], познат како [[Самоово царство]] (''царство'', ''кралство'', или ''племенски сојуз''), кој се протегал од [[Шлезија]] до денешна [[Словенија]], кој што владеел од 623 до неговата смрт до 658. Според [[Фредегариј]], единствениот извор од тоа време, Само бил [[франки]]ски трговец<ref>''Lexikon des Mittelalters''. Verlag J.B. Metzler, Vol. 7, cols 1342-1343</ref> кој обединил неколку словенски племиња против разбојничките напади од околните [[Авари]], покажувајќи таква храброст и командни вештини во битката што бил избран за „словенски крал“ ({{langx|la|[[rex Sclavorum]]}}). == Владеење == Само бил владетел на словенска политичка заедница во Средна Европа во првата половина на VII век. Главен извор за неговиот живот е [[Фредегариева хроника|''Фредегариевата хроника'']], во која е опишан како [[Франки|Франк]] по потекло и трговец. Според хрониката, околу 623/624 година Само, заедно со други трговци, заминал во земјите населени со Словени, кои Фредегар ги нарекува Венди. Во тоа време Словените се побуниле против власта на [[Аварски каганат|Аварскиот каганат]]. Само и неговите придружници им се приклучиле во борбата против Аварите, при што тој се истакнал со своите воени способности. По победата над Аварите, Словените го избрале Само за свој владетел. Под негово водство, словенската заедница продолжила да се спротивставува на Аварскиот каганат. Само ја зацврстил својата власт и преку брачни сојузи со припадници на словенските владетелски родови. Фредегар наведува дека имал дванаесет сопруги и дека владеел 35 години. [[Податотека:Samo's realm of slavic tribes.jpg|лево|мини|Граници на словенските територии под власта на кралот Само во 631 година]] Во 631/632 година дошло до војна меѓу Само и Франкиското кралство на [[Дагоберт I]]. Причина за конфликтот бил нападот врз франкиски трговци во словенските земји. Дагоберт го испратил пратеникот Сихариј кај Само, но преговорите не довеле до договор. Потоа франкискиот крал започнал поход против Словените. Во воената кампања учествувале франкиски и аламански сили, а против Словените дејствувале и Лангобардите. Главната франкиска војска го опколила утврдувањето Вогастисбург, но по тридневната опсада била поразена од силите на Само и се повлекла. Точната местоположба на Вогастисбург не е позната. По франкискиот пораз, Дерван, кнезот на Србите и дотогашен сојузник на Франките, преминал на страната на Само. Во следниот период словенските сили извршувале напади врз Тирингија и други области под франкиска власт. Јадрото на Самовата политичка заедница најчесто се сместува во [[Бохемија]] или [[Моравија]], додека нејзиниот точен територијален обем не може сигурно да се утврди. Можно е под негово влијание во одреден период да се наоѓале и други словенски области во Средна Европа. Некои истражувачи во неговата политичка заедница ја вклучуваат и областа на подоцнежна [[Каринтија]], но степенот на Самовата власт над овие области останува неизвесен. Само починал околу 660 година. По неговата смрт, неговата политичка заедница се распаднала. Самовото владеење претставувало една од најраните познати форми на политичко обединување на повеќе словенски заедници во Средна Европа. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Чешка во средниот век]] [[Категорија:Словачка во средниот век]] [[Категорија:Починати во 658 година]] o41ysmp8ifrxs9oatj0uw8qeahzdho7 5628351 5628315 2026-09-13T20:52:34Z Buli 2648 /* Владеење */ 5628351 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name = Само |title = [[Rex Sclavorum]] ("Словенски крал") |image=King Samo.jpg |caption=Претпоставен мурал на Само во Моравската ротонда |succession= |reign=623–658 |coronation= |predecessor= |successor= |spouse= |birth_date= {{circa}} 600 |birth_place= |death_date= {{circa}} 658 |death_place= |date of burial= |place of burial= |}} '''Само''' ({{circa|600}}–{{circa|658}}) го основал првиот евидентиран политички сојуз на [[Словени|словенските племиња]], познат како [[Самоово царство]] (''царство'', ''кралство'', или ''племенски сојуз''), кој се протегал од [[Шлезија]] до денешна [[Словенија]], кој што владеел од 623 до неговата смрт до 658. Според [[Фредегариј]], единствениот извор од тоа време, Само бил [[франки]]ски трговец<ref>''Lexikon des Mittelalters''. Verlag J.B. Metzler, Vol. 7, cols 1342-1343</ref> кој обединил неколку словенски племиња против разбојничките напади од околните [[Авари]], покажувајќи таква храброст и командни вештини во битката што бил избран за „словенски крал“ ({{langx|la|[[rex Sclavorum]]}}). == Потекло и доаѓање на власт == Само бил владетел на словенска политичка заедница во Средна Европа во првата половина на VII век. Главен извор за неговиот живот е [[Фредегариева хроника|''Фредегариевата хроника'']], во која е опишан како [[Франки|Франк]] по потекло и трговец. Според хрониката, околу 623/624 година Само, заедно со други трговци, заминал во земјите населени со Словени, кои Фредегар ги нарекува Венди. Во тоа време Словените се побуниле против власта на [[Аварски каганат|Аварскиот каганат]]. Само и неговите придружници им се приклучиле во борбата против Аварите, при што тој се истакнал со своите воени способности. По победата над Аварите, Словените го избрале Само за свој владетел. Под негово водство, словенската заедница продолжила да се спротивставува на Аварскиот каганат. Само ја зацврстил својата власт и преку брачни сојузи со припадници на словенските владетелски родови. Фредегар наведува дека имал дванаесет сопруги и дека владеел 35 години. == Војната со Франките (631–632) == [[Податотека:Samo's realm of slavic tribes.jpg|лево|мини|Граници на словенските територии под власта на кралот Само во 631 година]] Во 631/632 година дошло до војна меѓу Само и Франкиското кралство на [[Дагоберт I]]. Причина за конфликтот бил нападот врз франкиски трговци во словенските земји. Дагоберт го испратил пратеникот Сихариј кај Само, но преговорите не довеле до договор. Потоа франкискиот крал започнал поход против Словените. Во воената кампања учествувале франкиски и аламански сили, а против Словените дејствувале и Лангобардите. Главната франкиска војска го опколила утврдувањето Вогастисбург, но по тридневната опсада била поразена од силите на Само и се повлекла. Точната местоположба на Вогастисбург не е позната. По франкискиот пораз, Дерван, кнезот на Србите и дотогашен сојузник на Франките, преминал на страната на Само. Во следниот период словенските сили извршувале напади врз Тирингија и други области под франкиска власт. == Територијален опсег и распадот на заедницата == Јадрото на Самовата политичка заедница најчесто се сместува во [[Бохемија]] или [[Моравија]], додека нејзиниот точен територијален обем не може сигурно да се утврди. Можно е под негово влијание во одреден период да се наоѓале и други словенски области во Средна Европа. Некои истражувачи во неговата политичка заедница ја вклучуваат и областа на подоцнежна [[Каринтија]], но степенот на Самовата власт над овие области останува неизвесен. Само починал околу 660 година. По неговата смрт, неговата политичка заедница се распаднала. Самовото владеење претставувало една од најраните познати форми на политичко обединување на повеќе словенски заедници во Средна Европа. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Чешка во средниот век]] [[Категорија:Словачка во средниот век]] [[Категорија:Починати во 658 година]] qmalm5cf6io0pdgz0rxk1ij8nki0oju 5628353 5628351 2026-09-13T20:53:17Z Buli 2648 /* Наводи */ 5628353 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name = Само |title = [[Rex Sclavorum]] ("Словенски крал") |image=King Samo.jpg |caption=Претпоставен мурал на Само во Моравската ротонда |succession= |reign=623–658 |coronation= |predecessor= |successor= |spouse= |birth_date= {{circa}} 600 |birth_place= |death_date= {{circa}} 658 |death_place= |date of burial= |place of burial= |}} '''Само''' ({{circa|600}}–{{circa|658}}) го основал првиот евидентиран политички сојуз на [[Словени|словенските племиња]], познат како [[Самоово царство]] (''царство'', ''кралство'', или ''племенски сојуз''), кој се протегал од [[Шлезија]] до денешна [[Словенија]], кој што владеел од 623 до неговата смрт до 658. Според [[Фредегариј]], единствениот извор од тоа време, Само бил [[франки]]ски трговец<ref>''Lexikon des Mittelalters''. Verlag J.B. Metzler, Vol. 7, cols 1342-1343</ref> кој обединил неколку словенски племиња против разбојничките напади од околните [[Авари]], покажувајќи таква храброст и командни вештини во битката што бил избран за „словенски крал“ ({{langx|la|[[rex Sclavorum]]}}). == Потекло и доаѓање на власт == Само бил владетел на словенска политичка заедница во Средна Европа во првата половина на VII век. Главен извор за неговиот живот е [[Фредегариева хроника|''Фредегариевата хроника'']], во која е опишан како [[Франки|Франк]] по потекло и трговец. Според хрониката, околу 623/624 година Само, заедно со други трговци, заминал во земјите населени со Словени, кои Фредегар ги нарекува Венди. Во тоа време Словените се побуниле против власта на [[Аварски каганат|Аварскиот каганат]]. Само и неговите придружници им се приклучиле во борбата против Аварите, при што тој се истакнал со своите воени способности. По победата над Аварите, Словените го избрале Само за свој владетел. Под негово водство, словенската заедница продолжила да се спротивставува на Аварскиот каганат. Само ја зацврстил својата власт и преку брачни сојузи со припадници на словенските владетелски родови. Фредегар наведува дека имал дванаесет сопруги и дека владеел 35 години. == Војната со Франките (631–632) == [[Податотека:Samo's realm of slavic tribes.jpg|лево|мини|Граници на словенските територии под власта на кралот Само во 631 година]] Во 631/632 година дошло до војна меѓу Само и Франкиското кралство на [[Дагоберт I]]. Причина за конфликтот бил нападот врз франкиски трговци во словенските земји. Дагоберт го испратил пратеникот Сихариј кај Само, но преговорите не довеле до договор. Потоа франкискиот крал започнал поход против Словените. Во воената кампања учествувале франкиски и аламански сили, а против Словените дејствувале и Лангобардите. Главната франкиска војска го опколила утврдувањето Вогастисбург, но по тридневната опсада била поразена од силите на Само и се повлекла. Точната местоположба на Вогастисбург не е позната. По франкискиот пораз, Дерван, кнезот на Србите и дотогашен сојузник на Франките, преминал на страната на Само. Во следниот период словенските сили извршувале напади врз Тирингија и други области под франкиска власт. == Територијален опсег и распадот на заедницата == Јадрото на Самовата политичка заедница најчесто се сместува во [[Бохемија]] или [[Моравија]], додека нејзиниот точен територијален обем не може сигурно да се утврди. Можно е под негово влијание во одреден период да се наоѓале и други словенски области во Средна Европа. Некои истражувачи во неговата политичка заедница ја вклучуваат и областа на подоцнежна [[Каринтија]], но степенот на Самовата власт над овие области останува неизвесен. Само починал околу 660 година. По неговата смрт, неговата политичка заедница се распаднала. Самовото владеење претставувало една од најраните познати форми на политичко обединување на повеќе словенски заедници во Средна Европа. == Наводи == {{наводи}} === Извори === {{cite book| last = Pohl| first = Walter| title = The Avars: A Steppe Empire in Central Europe| publisher = Cornell University Press| year = 2018| location = Ithaca and London| isbn = 978-0-8014-4210-0| translator-last = Sayers| translator-first = William| language = en| orig-year = 1988| orig-language = de| orig-title = Die Awaren: Ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567–822 n. Chr.}} [[Категорија:Чешка во средниот век]] [[Категорија:Словачка во средниот век]] [[Категорија:Починати во 658 година]] qf9x8w78uwr3cekgpnktmo1bcxfe6fg 5628473 5628353 2026-09-14T10:36:23Z Buli 2648 /* Потекло и доаѓање на власт */ 5628473 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name = Само |title = [[Rex Sclavorum]] ("Словенски крал") |image=King Samo.jpg |caption=Претпоставен мурал на Само во Моравската ротонда |succession= |reign=623–658 |coronation= |predecessor= |successor= |spouse= |birth_date= {{circa}} 600 |birth_place= |death_date= {{circa}} 658 |death_place= |date of burial= |place of burial= |}} '''Само''' ({{circa|600}}–{{circa|658}}) го основал првиот евидентиран политички сојуз на [[Словени|словенските племиња]], познат како [[Самоово царство]] (''царство'', ''кралство'', или ''племенски сојуз''), кој се протегал од [[Шлезија]] до денешна [[Словенија]], кој што владеел од 623 до неговата смрт до 658. Според [[Фредегариј]], единствениот извор од тоа време, Само бил [[франки]]ски трговец<ref>''Lexikon des Mittelalters''. Verlag J.B. Metzler, Vol. 7, cols 1342-1343</ref> кој обединил неколку словенски племиња против разбојничките напади од околните [[Авари]], покажувајќи таква храброст и командни вештини во битката што бил избран за „словенски крал“ ({{langx|la|[[rex Sclavorum]]}}). == Потекло и доаѓање на власт == Главен и речиси единствен современ извор за неговиот живот е ''[[Фредегариева хроника|Фредегариевата хроника]]'', во која е опишан како Франк по потекло и трговец (''neguciantes'').{{sfn|Pohl|2018|p=305–306}} Според хрониката, околу 623/624 година Само, заедно со други трговци, заминал во земјите населени со Словени, кои Фредегар ги нарекува Венди. Во тоа време Словените веќе биле во отворена побуна против [[Аварски каганат|Аварскиот каганат]]. Само и неговите придружници им се приклучиле во борбата против Аварите, при што тој се истакнал со своите воени и лидерски способности (''utilitas''). По победата над Аварите, Словените го избрале Само за свој крал (''rex'').{{sfn|Pohl|2018|p=306–307}} Под негово водство, словенската заедница продолжила да се спротивставува на Аварскиот каганат. Само ја зацврстил својата власт преку брачни сојузи со припадници на словенските владетелски родови. Фредегар наведува дека имал дванаесет сопруги и дека владеел 35 години.{{sfn|Pohl|2018|p=307}} == Војната со Франките (631–632) == [[Податотека:Samo's realm of slavic tribes.jpg|лево|мини|Граници на словенските територии под власта на кралот Само во 631 година]] Во 631/632 година дошло до војна меѓу Само и Франкиското кралство на [[Дагоберт I]]. Причина за конфликтот бил нападот и убиството на франкиски трговци во словенските земји. Дагоберт го испратил пратеникот Сихариј кај Само, но преговорите не довеле до договор. Потоа франкискиот крал започнал поход против Словените. Во воената кампања учествувале франкиски (австразиски) и аламански сили, а против Словените дејствувале и Лонгобардите. Главната франкиска војска го опколила утврдувањето Вогастисбург (''Wogastisburc''), но по тридневната опсада била поразена од силите на Само и се повлекла. Точната местоположба на Вогастисбург не е позната. По франкискиот пораз, Дерван (''Dervan''), кнезот на Србите (Сорбите) и дотогашен сојузник на Франките, преминал на страната на Само. Во следниот период словенските сили извршувале напади врз Тирингија и други области под франкиска власт.{{sfn|Pohl|2018|p=307–309}} == Територијален опсег и распадот на заедницата == Јадрото на Самовата политичка заедница најчесто се сместува во [[Бохемија]] или [[Моравија]], додека нејзиниот точен територијален обем не може сигурно да се утврди. Можно е под негово влијание во одреден период да се наоѓале и други словенски области во Средна Европа, вклучувајќи ги и териториите на подоцнежна Карантанија, но степенот на Самовата власт над овие области останува неизвесен и веројатно бил прилично лабав.{{sfn|Pohl|2018|p=310–311}} Само починал околу 660 година. По неговата смрт, неговата политичка заедница се распаднала, бидејќи немало цврста институционална традиција и неспорни наследници меѓу неговите многубројни синови. Самовото владеење претставувало една од најраните познати форми на политичко обединување на повеќе словенски заедници во Средна Европа.{{sfn|Pohl|2018|p=311}} == Наводи == {{наводи}} === Извори === {{cite book| last = Pohl| first = Walter| title = The Avars: A Steppe Empire in Central Europe| publisher = Cornell University Press| year = 2018| location = Ithaca and London| isbn = 978-0-8014-4210-0| translator-last = Sayers| translator-first = William| language = en| orig-year = 1988| orig-language = de| orig-title = Die Awaren: Ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567–822 n. Chr.}} [[Категорија:Чешка во средниот век]] [[Категорија:Словачка во средниот век]] [[Категорија:Починати во 658 година]] o9ykmwp3181ygteypula55sjkk4mxup 14 1329435 5628244 5053127 2026-09-13T15:06:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Категорија:Жртви на комунистичкиот режим во Бугарија]] 5628244 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[:Категорија:Жртви на комунистичкиот режим во Бугарија]] rz91ht5q3n0huw66bdeg4sr6gwboul1 15 1329436 5628246 5053129 2026-09-13T15:06:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор за категорија:Жртви на комунистичкиот режим во Бугарија]] 5628246 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор за категорија:Жртви на комунистичкиот режим во Бугарија]] kcbpbu2xuccxm9yryei7cd3emmuhsfa 1 1331867 5628136 5071435 2026-09-13T14:48:14Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Леплива дива лобода]] 5628136 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Леплива дива лобода]] t40dj4kdnjklnvr9205rd5tifcjkdxu 0 1332233 5628120 5072661 2026-09-13T14:45:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Музеј Каслер на Каталонија]] 5628120 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Музеј Каслер на Каталонија]] 9fa3zxlmva7zce78wotqb2ttil1nno5 1 1333324 5628134 5079846 2026-09-13T14:47:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Гулабови очи]] 5628134 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Гулабови очи]] qeibi3ikqumsd369a3pjgt24gny5zou 1 1334899 5628135 5091086 2026-09-13T14:48:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Мораво рокче]] 5628135 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Мораво рокче]] hs9mfdwodrtokbswo70ti4m7w1ffenc 4 1340111 5628190 5139716 2026-09-13T14:57:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Википедија:Вики Клуб Скопје]] 5628190 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Википедија:Вики Клуб Скопје]] 8u2zjphdzf8wi3pk57njp3efw76q8c6 1 1343442 5628150 5174510 2026-09-13T14:50:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:За наша Македонија]] 5628150 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:За наша Македонија]] t78l0vnvkdxc46b8bg5o8ncm94yryjc 4 1343784 5628416 5588660 2026-09-14T08:13:08Z Виолетова 1975 /* Список */ 5628416 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" | <center><big>'''ВикиПроект'''<br>'''„Вики Клуб“'''</big></center> |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wiki_Club_Senior.svg|200п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|200п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikipedia-logo.svg|150п]] |} {{Архиви|авто=долга]]| [[Википедија:Вики Сениор/2024|2024]]<br /> [[Википедија:Вики Сениор/2025|2025]]<br /> [[Википедија:Вики Сениор/2026|2026]] }} '''Вики Сениор''' — тековен проект на здружението на граѓани [[Meta:Wikimedia MKD/mk|Викимедија МКД]] (од 2024), и поранешен проект на [[Википедија:Вики Сениор (ГЛАМ Македонија)|ГЛАМ Македонија]] (2021-2023). Проектот е образовен дел од активностите на здружението, а идејата и целта на овој проект е да се привлечат нови уредувачи, да се создадат нови статии, како и да се подобрат постоечките на Википедија на македонски јазик, преку едукација на возрасните лица низ Македонија. За сите информации околу тоа како да се вклучите, оставете порака или на електронската пошта kontakt(аt)wikimedia.mk * Термин и место: според договор * Лица за контакт: :[[Корисник:BosaFi|BosaFi]] :[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] * Членувањето е бесплатно == Список == # - [[Корисник:Верица.Н]] # - [[Корисник:Pestaloci.biblioteka]] # - [[Корисник:Marija Brndevska]] # - [[Корисник:ZORADAMCE]] # - [[Корисник:Trajkovav]] # - [[Корисник:Iki123]] # - [[Корисник:Eva Kovacheva]] # - [[Корисник:Iskraaaaa]] # - [[Корисник:Pusoski]] # - [[Корисник:Miaumiau.mp3]] # - [[Корисник:Ivana.panovska]] # - [[Корисник:Frosina Grozdanovska]] # - [[Корисник:Damjanadzambazovska]] # - [[Корисник:DarioRadio55]] # - [[Корисник:Antonio09000]] # - [[Корисник:GordanaTVP]] # - [[Корисник:ТВП Зорица Стојанчевска]] # - [[Корисник:Kavadar1984]] # - [[Корисник:ManuelaTVP]] # - [[Корисник:KristinaTVP]] # - [[Корисник:Tosho Velkov Pepeto]] # - [[Корисник:Timka1011]] # - [[Корисник:Maja trajkovik]] # - [[Корисник:9Natasha9]] # - [[Корисник:MajaTheTeacher]] # - [[Корисник:Sonja Baltepe]] # - [[Корисник:BetiN9]] # - [[Корисник:Vodarosa]] # - [[Корисник:Matoska3]] # - [[Корисник:Lena-Jane1234]] # - [[Корисник:MarinaRuzica]] # - [[Корисник:Chokorilo]] # - [[Корисник:Bambi678]] # - [[Корисник:11Mango1985]] # - [[Корисник:Nadicaddd]] # - [[Корисник:Aleksandra.Shundovski]] [[Категорија:Википедија:Проекти на Викимедија МКД]] [[Категорија:Образовна програма на Википедија]] c6vq46uow6zisu48iiooldmhr8fi6o7 0 1344648 5628373 5601215 2026-09-13T23:01:55Z BT405 9277 /* */ 5628373 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision|name=Евровизија 2024|year=2024|theme=Обединети во музиката|size=300px|image=Eurovision 2024 logo.png|semi1=7 мај 2024|semi2=9 мај 2024|final=11 мај 2024|presenters={{unbulleted list|[[Малин Окерман ]]|[[Петра Меде]]|}} <!-- DO NOT add Conchita Wurst. Green room hosts are not included here. -->|exsupervisor=[[Мартин Естердал]]|director=Робин Хофвандер|vote=Секоја држава/жири доделува по 12, 10, 8–1 бода за нивните 10 најдобри песни.|host={{знамеикона|Шведска}} [[Шведска]]|venue=[[Малме арена]], [[Малме арена]]|emiter=[[СВТ (телевизија)|СВТ]]|entries=37|debut=-|return={{unbulleted list|{{esc|Луксембург}}}}|withdraw={{unbulleted list|{{esc|Романија}}}}|Green SA=|Purple=|Red=Y|Yellow=Y|previous=2023|next=2025}}'''Евровизија 2024 година.''' ( {{langx|en|Eurovision Song Contest 2024}}, {{langx|fr|Concours Eurovision de la chanson 2024}}) ќе биде 68. по ред избор за [[Евровизија|песна на Евровизија]] . Организиран од [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (ЕРУ), а домаќин ќе биде {{Јаз|en|[[Sveriges Television]]}}, натпреварот ќе се одржи во арената Малме, во градот [[Малме]], [[Шведска]], благодарение на победата [[Лорин (пејачка)|на Лорен]] на [[Евровизија 2023|Изборот за песна на Евровизија 2023 година.]] во [[Ливерпул]] со песната ''{{Јаз|en|[[Tattoo (песма Лорен)|Tattoo]]}}'' („Тетоважа“) . Ова ќе биде седми пат по ред натпреварувањето да се одржува во Шведска, а трет пат натпреварувањето да се одржува во Малме од [[Евровизија 1992|1992 година.]] и во [[Евровизија 2013|2013 г.]] Натпреварот ќе се состои од две полуфиналиња кои ќе се одржат на 7. и 9. мај и големото финале кое ќе се одржи на 11 Мај 2024 година, а домаќини ќе бидат Малин Окерман и [[Петра Меде]], кои беа домаќини на натпреварот 2013 . и во 2016 . На натпреварот ќе учествуваат 37 земји. Луксембург ќе се врати во натпреварувањето за прв пат од 1993 година, додека Романија се повлече од натпреварувањето поради финансиски проблеми. == Избор на градот домаќин == [[Податотека:Malmö_Arena,_augusti_2014-2.jpg|лево|мини|200x200пкс| Место на одржување - Малме Арена]] <mapframe width="302" height="280" align="left" text="Локација на местото на одржување (црвено) и други настани (плаво)"> [{ "type":"Feature", "geometry":{"type":"Point","coordinates":[12.976111,55.565278]}, "properties":{"title":"[[Малме арена]]","marker-symbol":"stadium","marker-color":"#f00","marker-size":"large"} },{ "type":"ExternalData", "service":"geoshape","ids":"Q853730", "properties":{"title":"[[Малме арена]]","fill":"#f00","stroke":"#f00"} },{ "type":"Feature", "geometry":{"type":"Point","coordinates":[13.014039,55.593169]}, "properties":{"title":"Евровизијско село","marker-symbol":"village","marker-color":"#00f"} },{ "type":"Feature", "geometry":{"type":"Point","coordinates":[13.008392,55.594517]}, "properties":{"title":"Евровизијска улица","marker-symbol":"camera","marker-color":"#00f"} },{ "type":"Feature", "geometry":{"type":"Point","coordinates":[12.993611,55.6075]}, "properties":{"title":"[[Малме лајв|Евроклуб, Тиркизни тепих и церемоније]]","marker-symbol":"town-hall","marker-color":"#00f"} }] </mapframe>Натпреварот ќе се одржи во Шведска, по победата на Шведска на натпреварот во 2023 година, претставена од Лорен со песната ''{{Јаз|en|[[Tattoo (песма Лорен)|Tattoo]]}}'' („Тетоважа“) .<ref name="sweden">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2023-winners-press-conference-loreen|title=Eurovision 2023 Winner’s Press Conference with Loreen|date=2023-05-14|work=Eurovision.tv|publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU)|language=en|accessdate=2023-05-14}}</ref> === Избор на град домаќин === Веднаш по победата на Шведска на натпреварот во 2023 година, првите градови кои изразија интерес за домаќинство се [[Стокхолм]], [[Гетеборг]] и [[Малме]], трите најголеми градови во Шведска, исто така три градови кои биле домаќини на натпреварот барем еднаш. Покрај нив, интерес пројавиле и неколку други градови: [[Ескилстуна]], [[Јеншепинг|Јенчепинг]], Орнскјолдсвик, Партиле и Сандвикен . Последниот рок за аплицирање беше на 12 јуни 2023 година со цел градовите да поднесат кандидатура.<ref name="Gothenburg">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2023/06/10/eurovision-2024-gothenburg-prepares-bid-to-host/|title=Eurovision 2024: Gothenburg Prepares Bid To Host|last=Andersson|first=Rafaell|date=2023-06-10|work=Eurovoix|accessdate=2023-06-10}}</ref> Стокхолм официјално ја објави својата кандидатура на 7. Јуни,<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.expressen.se/noje/stockholm-vill-ha-eurovision/|title=Stockholm vill ha Eurovision Song Contest|date=2023-06-07|work=[[Expressen]]|language=sv|trans-title=Stockholm wants the Eurovision Song Contest|accessdate=2023-06-08}}</ref> заедно со Гетеборг, кој ја објави својата кандидатура на 10 јуни.<ref name="Gothenburg" /> На 8-ми Јуни 2023 година, општината Сандвикен одлучи да не конкурира за домаќинството.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2023/06/08/eurovision-2024-sandviken-bid-to-host/|title=Eurovision 2024: Sandviken Will Not Progress With Bid to Host|last=Granger|first=Anthony|date=2023-06-08|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2023-06-08}}</ref> Непосредно пред истекот на рокот за пријавување, беше откриено дека уште неколку градови се пријавиле за домаќини. Следниот ден беше објавено дека покрај претходно споменатите градови, понуди за град домаќин доставиле и Малме и Орнскјолдсвик.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.svt.se/nyheter/lokalt/vasternorrland/ornskoldsvik-kommun-har-ansokt-om-att-fa-arrangera-eurovision|title=Örnsköldsvik kommun ansöker om att arrangera Eurovision 2024|last=Ahlinder|first=Stina|date=2023-06-13|work=[[SVT Nyheter]]|access-date=2023-06-13|language=sv|trans-title=Örnsköldsvik Municipality applies to organize Eurovision 2024}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/191411/eurovision-2024-malmo-applies-to-host-the-event/|title=Eurovision 2024: Malmo applies to host the event|last=Jiandani|first=Sanjay|date=2023-06-13|work=ESCToday|language=en-US|accessdate=2023-06-13}}</ref> Џенчепинг на крајот се откажа од својата кандидатура од финансиски причини. На 7ми Во јули беше објавено дека [[Гетеборг]] нема да биде домаќин.<ref name="Shortlist">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/melodifestivalen/a/pQOkGW/goteborg-och-ornskoldsvik-far-inte-eurovision|title=Varken Göteborg eller Örnsköldsvik får Eurovision song contest 2024|date=2023-07-07|trans-title=Neither Gothenburg nor Örnsköldsvik will host the Eurovision song contest in 2024|accessdate=2023-07-07}}</ref> Истиот ден, во 14:00 часот [[Средноевропско време|по средноевропско време,]] беше објавено дека [[Малме]] ќе биде домаќин на натпреварот во Малме Арена .<ref name="MalmeHostCity">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ebu.ch/news/2023/07/malmo-chosen-as-host-city-for-68th-eurovision-song-contest-in-may-2024|title=MALMÖ CHOSEN AS HOST CITY FOR 68TH EUROVISION SONG CONTEST IN MAY 2024|date=2023-07-07|work=[[Европска радиодифузна унија]]|accessdate=2023-07-07}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: left;" |+Градови кои се пријавија ! scope="col" |Град ! scope="col" |Арена ! scope="col" |Капацитет ! scope="col" |Забелешки ! scope="col" |{{Крат|Реф.|Референце}} |- style="background:#F2E0CE;" ! scope="row" style="background:#F2E0CE" |[[Гетеборг]]^ |Скандинавијум |14.000 |Домаќин на Еворивизија 1985 година. Потребно е дополнително осветлување на кровот. Арената е спремна за рушење и нова изградба |<ref name="Gothenburg">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2023/06/10/eurovision-2024-gothenburg-prepares-bid-to-host/|title=Eurovision 2024: Gothenburg Prepares Bid To Host|last=Andersson|first=Rafaell|date=2023-06-10|work=Eurovoix|accessdate=2023-06-10}}</ref><ref name="Shortlist">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/melodifestivalen/a/pQOkGW/goteborg-och-ornskoldsvik-far-inte-eurovision|title=Varken Göteborg eller Örnsköldsvik får Eurovision song contest 2024|date=2023-07-07|trans-title=Neither Gothenburg nor Örnsköldsvik will host the Eurovision song contest in 2024|accessdate=2023-07-07}}</ref><ref>{{Наведено видео|title=Toppolitikern öppnar famnen för Eurovision 2024 – men inte plånboken|url=https://sverigesradio.se/artikel/toppolitikern-oppnar-famnen-for-eurovision-2024-men-inte-planboken|accessdate=2023-05-16}}</ref><ref>{{Наведено видео|title=Got Event satsar för att anordna Eurovision: "Vill välkomna Europa"|url=https://sverigesradio.se/artikel/got-event-satsar-for-att-anordna-eurovision-vill-valkomna-europa|accessdate=2023-05-16}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.byggvarlden.se/har-uppfors-nya-scandinavium/|title=Här vill politikerna bygga nya Scandinavium|last=Karlsson|first=Samuel|date=16 мај 2023|work=Byggvärlden|access-date=21 мај 2023|language=sv|trans-title=Here is where politicians want to build the new Scandinavium}}</ref> |- style="background:#F2E0CE;" ! scope="row" style="background:#F2E0CE" |Ерншелдсвик^ |[[Арена Хеглундс]] |9.800 |Домаќин на четврофиналните вечери на националниот избор на Мелодифестивален 2007, 2010, 2014 и 2018, како и полуфиналето во 2023 година |<ref name="Shortlist" /><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dagenssamhalle.se/offentlig-ekonomi/kommunal-ekonomi/norrlandskommunen-vill-ha-eurovision---skulle-ge-en-annan-bild-av-sverige/|title=Norrlandskommunen vill ha Eurovision - 'Skulle ge en annan bild av Sverige'|last=Åsgård|first=Samuel|date=15 мај 2023|work=Dagens Samhälle|language=sv|trans-title=Norrlandskommunen wants Eurovision - "Would give a different image of Sweden"|url-access=subscription|accessdate=16 мај 2023}}</ref> |- ! scope="row" |[[Ескилстуна|Ескилстун]] |[[Стига Спортс арена]] |5.000 |Домаќин на втората рунда за националниот избор на Мелодифестивален 2022 година. |<ref>{{Наведени вести|url=https://ekuriren.se/bli-prenumerant/artikel/r4047voj/ek-2m2kr_s_22|title=När Stockholm sviker – Eskilstuna välkomnar Eurovision|date=17 мај 2023|work=[[Eskilstuna-Kuriren]]|access-date=18 мај 2023|language=sv|trans-title=If Stockholm fails, Eskilstuna welcomes Eurovision}}</ref> |- ! scope="row" |[[Јеншепинг|Јенгепинг]] |[[Хускварна Гарден]] |7.000 |Домаќин на четвртофиналната вечера на националниот избор на Мелодифестивален 2007 година. |<ref>{{Наведено видео|title=Hon vill att Eurovision arrangeras i Jönköping: "Stora event är vi ju vana vid"|url=https://sverigesradio.se/artikel/hon-vill-att-eurovision-arrangeras-i-jonkoping-stora-event-ar-vi-ju-vana-vid|accessdate=2023-05-20}}</ref><ref>{{Наведено видео|title=Jönköping med i striden om Eurovision: "Viktigt att vi vågar sticka ut"|url=https://sverigesradio.se/artikel/jonkoping-med-i-striden-om-eurovision-viktigt-att-vi-vagar-sticka-ut|accessdate=2023-05-26}}</ref> |- style="background:#CEDFF2;" ! scope="row" style="background:#CEDFF2;" |'''[[Малме]]'''† |'''Малме арена''' |15.500 |Домаќин на Евровизија 2013 година. |<ref name="MalmeHostCity">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ebu.ch/news/2023/07/malmo-chosen-as-host-city-for-68th-eurovision-song-contest-in-may-2024|title=MALMÖ CHOSEN AS HOST CITY FOR 68TH EUROVISION SONG CONTEST IN MAY 2024|date=2023-07-07|work=[[Европска радиодифузна унија]]|accessdate=2023-07-07}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.sydsvenskan.se/2023-05-15/malmo-invantar-svt-om-esc-finalen-vi-vill-alltid-ha-stora-evenemang|title=Malmö inväntar SVT om ESC-finalen: 'Vi vill alltid ha stora evenemang'|last=Gillberg|first=Jonas|date=15 мај 2023|work=[[Sydsvenskan]]|language=sv|trans-title=Malmö awaits SVT about the ESC final: "We always want big events"}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2023/05/15/malmo-prepared-to-bid-to-host-eurovision-2024/|title=Eurovision 2024: Malmö Prepared to Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2023-05-15|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2023-05-16}}</ref> |- ! scope="row" |Партиле |[[Партиле арена]] |5.500 |Домаќин на Хорот на Еворивизија 2019 година |<ref>{{Наведени вести|url=https://www.partilletidning.se/nyheter/partille-oppnar-for-eurovision-song-contest-2024-vi-kan-arrangera-finalen.a7fcd2b1-c4ad-418f-b401-6ec56ccc80d7|title=Partille öppnar för Eurovision Song Contest 2024: Vi kan arrangera finalen|date=|work=Partille Tidning|access-date=20 мај 2023|language=sv|trans-title=Partille opens to the Eurovision Song Contest 2024: We can organise the final}}</ref> |- ! scope="row" |Сандвикен |[[Арена Герансен]] |10.000 | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2023/05/22/eurovision-2024-sandviken-potential-hosting-bid/|title=Eurovision 2024: Sandviken City Council to Examine a Potential Hosting Bid|last=van Waarden|first=Franciska|date=2023-05-22|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2023-05-22}}</ref><ref>{{Наведени вести|url=https://www.svt.se/nyheter/lokalt/gavleborg/sandvikens-kommun-vill-ta-eurovision-song-contest-till-goransson-arena|title=Sandvikens kommun vill ta Eurovision Song Contest till Göransson Arena|last=Jansson|first=Arvid|date=2023-05-21|work=SVT Nyheter|access-date=2023-05-23|language=sv|trans-title=Sandviken Municipality wants to take the Eurovision Song Contest to the Göransson Arena}}</ref> |- style="background:#D0F0C0;" ! rowspan="3" scope="row" style="background:#D0F0C0;" |[[Стокхолм]]‡ |[[Стокхолмска арена]] |45.000 |— | rowspan="2" |<ref>{{Наведени вести|url=https://www.dn.se/kultur/fotbollslagen-sager-nej-till-eurovision-pa-stockholms-stora-arenor/|title=Fotbollslagen säger nej till Eurovision på Stockholms stora arenor|date=14 мај 2023|work=[[Dagens Nyheter]]|access-date=16 мај 2023|language=sv|trans-title=The football teams say no to Eurovision in Stockholm's big arenas}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2023/05/15/eurovision-2024-football-team-eurovision/|title=Eurovision 2024: Stockholm's Football Teams Don't Want to Move for Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2023-05-15|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2023-05-16}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2023/05/16/eurovision-2024-stockholm-friends-arena-venue/|title=Eurovision 2024: Stockholm's Aim is for the Friends Arena to Host the Contest|last=Washak|first=James|date=2023-05-16|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2023-05-16}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2023/05/15/eurovision-2024-football-team-eurovision/|title=Eurovision 2024: Stockholm's Football Teams Don't Want to Move for Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=15 мај 2023|work=Eurovoix|accessdate=20 May 2023}}</ref> |- | style="background:#D0F0C0;" |[[Арена Френдс]] | style="background:#D0F0C0;" |65.000 | style="background:#D0F0C0;" |— |- | style="background:#D0F0C0;" |''Привремена арена Фрихамнен'' | style="background:#D0F0C0;" |11.000—14.700 | style="background:#D0F0C0;" |— | style="background:#D0F0C0;" |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/a/dwaJLJ/uppgifter-stockholm-vill-bygga-ny-arena-for-eurovision|title=Uppgifter: Stockholm vill bygga ny arena för Eurovision|last=Silva|first=Emanuel|date=2023-06-20|work=Aftonbladet|language=sv|trans-title=Details: Stockholm wants to build a new arena for Eurovision|accessdate=2023-06-20}}</ref> |} == Земји учеснички == За да може една земја да има право да учествува на Изборот [[Евровизија|за песна на Евровизија]], таа мора да биде активен член на [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (ЕРУ).<ref name="Eligibility">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.tv/about/rules|title=Which countries? FAQs|work=eurovision.tv|publisher=EBU|accessdate=22 мај 2014}}</ref> ЕРУ испрати покана за учество на Изборот за песна на Евровизија 2024 година. на сите активни членови, од кои моментално има <ref name="Eligibility" /> . На 5. декември 2023 година ЕРУ објави дека на натпреварот во 2024 година ќе учествуваат 37 земји. Луксембург ќе се врати во натпреварувањето за прв пат од 1993 година. година, додека Романија се повлече од конкурсот поради финансиски причини.<ref name="Participating countries">{{Наведени вести|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2024-37-broadcasters-head-malmo|title=Eurovision 2024: 37 broadcasters head to Malmö|work=Eurovision.tv|access-date=5 декември 2023.}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2024/01/25/romania-will-not-compete-in-eurovision-2024/|title=Romania: Romania Will Not Compete in Eurovision 2024|last=Stephenson|first=James|date=2024-01-25|work=Eurovoix|accessdate=2024-01-29}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders" |+Учесници ! scope="col" |Држава ! scope="col" |Изведувач ! scope="col" |Песна ! scope="col" |Јазик ! scope="col" |Автор(и) |- ! scope="row" |{{esc|Азербејџан}} |Фахри |{{Јаз|az|Özünlə apar}} |[[Англиски јазик|англиски]], [[Азербејџански јазик|азерски]] |{{Хсписок|Едгар Равин|Фахри Исмајлов|Хасан Хајдар|Мадо Салих|Мила Милес}} |- ! scope="row" |{{esc|Албанија}} |Беса |{{Јаз|en|Titan}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Беса Кокедима|Кљеди Бахити|{{ill|en|Розана Ради|Rozana Radi}}}} |- ! scope="row" |{{esc|Австралија}} |Electric Fields [ |{{Јаз|en|One}} {{Јаз|kdd|Milkali}} ''(''{{Јаз|en|One Blood}}) |[[Англиски јазик|англиски]], |{{Хсписок|Мајкл Рос|Закараја Филдинг}} |- ! scope="row" |{{esc|Австрија}} |Калин |{{Јаз|en|We Will Rave}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|{{ill|en|Џими Тернфелд|Jimmy Thörnfeldt|lt=Џими „Џокер” Тернфелд}}|Андерц Вретов|Џули Огар|Томас Стенгард}} |- ! scope="row" |{{esc|Белгија}} |Мусти |{{Јаз|en|Before the Party's Over}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Аријана Дамато|Беноа Леклер|Шарлот Кларк|Нина Самперманс|Пјер Думујин|Томас Мустин}} |- ! scope="row" |{{esc|Грузија}} |Нутса Бузаладзе |{{Јаз|en|Firefighter}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Дарко Димитров|Ада Скитка}} |- ! scope="row" |{{esc|Грција}} |Марина Сати |{{Јаз|el-Latn|Zari}} {{Мали|({{lang|el|Ζάρι}})}} |[[Грчки јазик|грчки]], [[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Џино „{{јез|en|искошено=не|The Ghost}}” Бори|Џеј Луит Столар|Џордан Ричард Палмер|Константин „{{јез|en|искошено=не|Kay Be}}” Пламенов Бешков|Марина Сати|Ник Кодонас|-{Oge}-|Манолис „{{јез|de|искошено=не|Solmeister}}” Солидакис|{{ill|el|Vlospa|Vlospa}}}} |- ! scope="row" |{{esc|Данска}} |Саба |{{Јаз|en|Sand}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Јонас Тандер|Мелани Вехбе|Пил Калинка|Нигард Јепсен}} |- ! scope="row" |{{esc|Естонија}} |5miinust и Puuluup |{{Јаз|et|(Nendest) narkootikumidest ei tea me (küll) midagi}} |[[Естонски јазик|естонски]] |{{Хсписок|Ким Венестрем|Kohver|Lancelot|Марко Вејсон|Päevakoer|Похја Кореа|Рамо Тедер}} |- ! scope="row" |{{esc|Израел}} |Еден Голан |{{Јаз|en|Hurricane}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Ави Охион|Керен Пелес|Став Бегер}} |- ! scope="row" |{{esc|Ирска}} |Bambie Thug |{{Јаз|en|Doomsday Blue}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|[[Bambie Thug|Кантри Реј Робинсон]]|{{ill|en|Оливија Кеси Брукинг|Olivia Cassy Brooking}}|{{ill|en|Сем Метлок|Sam Matlock}}|Тајлер Рајдер}} |- ! scope="row" |{{esc|Исланд}} |Хера Бјерк |{{Јаз|en|Scared of Heights}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Асдис Марија Видарсдоутир|Ферас Алкаиси|Јаро Омар|Мајкл Бурек}} |- ! scope="row" |{{esc|Италија}} |Анѓелина Манго |{{Јаз|it|La noia}} |[[Италијански јазик|италијански]] |{{Хсписок|Анђелина Манго|{{ill|en|Дарио Фаини|Dario Faini}}|{{ill|en|Франческа Калеаро|Francesca Calearo}}}} |- ! scope="row" |{{esc|Ерменија}} |Ladaniva |''{{Јаз|hy-Latn|Jako}}'' {{Мали|({{јез|hy|Ժակո}})}} |[[Ерменски јазик|ерменски]] |{{Хсписок|Одри Леклер|Јаклин Багдасарјан|Луј Томас}} |- ! scope="row" |{{esc|Кипар}} |Силија Капсис |{{Јаз|en|Liar}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|{{ill|en|Димитрис Контопулос|Dimitris Kontopoulos}}|Елке Тијел}} |- ! scope="row" |{{esc|Латвија}} |Донс |{{Јаз|en|Hollow}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Артурс Шингирејс|Кејт Нортроп|Лијам Гедес}} |- ! scope="row" |{{esc|Литванија}} |Силвестер Белт |{{Јаз|lt|Luktelk}} |[[Литвански јазик|литвански]] |{{Хсписок|Џесика Шивокаите|Елена Јургаитјте|Силвестрас Белт}} |- ! scope="row" |{{esc|Луксембург}} |Тали |{{Јаз|en|Fighter}} |[[Француски јазик|француски]], [[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Ана Зимер|{{ill|en|Дарио Фаини|Dario Faini}}|Манон Ромити|Силвио Лисбон}} |- ! scope="row" |{{esc|Малта}} |Сара Боничи |{{Јаз|en|Loop}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Кевин Ли|Лејра Гоџи Ангел|Мајкл Џо Цини|Сара Боничи|Себастијан Притчард-Џејмс}} |- ! scope="row" |{{esc|Молдавија}} |Наталија Барбу |{{Јаз|en|In the Middle}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Крис Ричардс|Наталија Барбу}} |- ! scope="row" |{{esc|Германија}} |Исак |{{Јаз|en|Always on the Run}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Грег Таро|Исак Гудеријан|Кевин Лер|Лео Салминен}} |- ! scope="row" |{{esc|Норвешка}} |Гате |{{Јаз|no|Ulveham}} |[[Норвешки језик|норвешки]] |{{Хсписок|{{ill|en|Гунхилд Сундли|Gunnhild Sundli}}|{{ill|no|Јон Евен Шерер|Jon Even Schärer}}|Марит Јенсен Лилебуен|{{ill|en|Магнус Бермарк|Magnus Børmark}}|Рони Греф Јенсен|{{ill|no|Свејнунг Екло Сундли|Sveinung Ekloo Sundli}}}} |- ! scope="row" |{{esc|Полска}} |Луна |{{Јаз|en|The Tower}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Александра Катаржина Вијелгомас|Макс Кук|Пол Диксон}} |- ! scope="row" |{{esc|Португалија}} |Јоланда |{{Јаз|pt|Grito}} |[[Португалски јазик|португалски]] |{{Хсписок|Алберто Ернандез|Јоланда Кошта}} |- ! scope="row" |{{esc|Сан Марино}} |Мегара |''11:11'' |[[Шпански јазик|шпански]], италијански{{Efn|Садржи једну фразу на енглеском}} |{{Хсписок|Исра Данте Рамос Соломандо|Роберто ла Луета Руиз|Сара Хименез Морал}} |- ! scope="row" |{{esc|Словенија}} |Raiven |''Вероника'' |[[Словенечки јазик|словеначки]] |{{Хсписок|[[Raiven|Сара Бришки Цирман]]|[[Бојан Цвјетићанин]]|Данило Капел|Мартин Безјак|Петер Ху|Клавдија Копина}} |- ! scope="row" |{{esc|Србија}} |Teya Dora |''Рамонда'' |[[Српски јазик|српски]] |{{Хсписок|Андријано Кадовић|Лука Јовановић|[[Teya Dora|Теодора Павловска]]}} |- ! scope="row" |{{esc|Велика Британија}} |Oli Alexander |{{Јаз|en|Dizzy}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Оли Александер Торнтон|{{јез|en|Дани Ел Харл|Danny L Harle}}}} |- ! scope="row" |{{esc|Украина}} |Аљона Аљона и Џери Хејл |{{Јаз|en|Teresa & Maria}} |[[Украински јазик|украински]]{{Efn|Садржи фразе на енглеском<ref>{{cite web |url=https://eurovisionworld.com/eurovision/2024/ukraine|work=Eurovisonworld |title=Eurovision 2024 Ukraine: alyona alyona & Jerry Heil - 'Teresa & Maria' |access-date=2024-02-12}}</ref>}} |{{Хсписок|Аљона Савраненко|Антон Чилиби|Јана Шемаева|Иван Клименко}} |- ! scope="row" |{{esc|Финска}} |Windows95man |{{Јаз|en|No Rules!}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Хенри Писпанен|Јуси Ројне|Тему Кеистери}} |- ! scope="row" |{{esc|Франција}} |Слиман |{{Јаз|fr|Mon amour}} |француски |{{Хсписок|Меир Салах|{{ill|en|Слиман Небши|Slimane Nebchi}}|Јаков Салах}} |- ! scope="row" |{{esc|Холандија}} |Јост Клајн |{{Јаз|nl|Europapa}} |[[Холандски јазик|холандски]] |{{Хсписок|Дони Елерстром|Јост Клајн|Пол Елстак|Тен де Крујф|Тајмен Мелисант|Тим Харс}} |- ! scope="row" |{{esc|Хрватска}} |Baby Lasagna |''Рим тим таги дим'' |[[Англиски јазик|англиски]]{{Efn|Саджи фразу на италијанском}} |{{Хсписок|{{ill|en|Марко Пуришић}}}} |- ! scope="row" |{{esc|Чешка}} |Аико |{{Јаз|en|Pedestal}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|{{ill|en|Алена Ширманова-Костебелова|Alena Shirmanova-Kostebelova}}|{{ill|en|Стивен Ансел|Steven Ansell}}}} |- ! scope="row" |{{esc|Швајцарија}} |Немо |{{Јаз|en|The Code}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Бенјамин Аласу|Ласе Мидцијан Ниман|Линда Дејл|Немо Метлер}} |- ! scope="row" |{{esc|Шведска}} |Маркус и Мартинус |{{Јаз|en|Unforgettable}} |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Маркус Гунарсен|Мартинус Гунарсен|Џими Џокер Торнфелт|Џој Деб|Линеа Деб}} |- ! scope="row" |{{esc|Шпанија}} |Nebulossa |{{Јаз|es|Zorra}} |шпански |{{Хсписок|Марија Бас|{{ill|ca|Марк Дасуса|Mark Dasousa}}}} |} === Изведувачи кои претходно учествувале === {| class="wikitable plainrowheaders" !Изведувач(и) ! Земја ! Коментар ! {{Крат|Реф.|Референце}} |- ! scope="row" | Наталија Барбу | {{esc|Молдавија}} | Таа ја претставуваше Молдавија 2007 . со песната {{Јаз|en|Fight}} . | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.escunited.com/we-have-a-finala-nationala-winner-in-moldova/|title=Moldova: Natalia Barbu returns after 17 years|last=Popescu|first=David|date=2024-02-17|work=ESC United}}</ref> |- ! scope="row" | Хера Бјерк |{{esc|Исланд}} | Таа го претставуваше Исланд 2010 . со песната {{Јаз|fr|Je ne sais quoi}} . | <ref name="Hera">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.tv/story/hera-bjork-wins-songvakeppnin-scared-heights|title=New heights for Iceland - Hera Björk wins 'Söngvakeppnin' with 'Scared Of Heights'|date=2024-03-02|work=Eurovision.tv|publisher=EBU|accessdate=2024-03-02}}</ref> |} === Други земји === * {{esc| Андора}}— На 17. август 2023, Дани Ортола, уредникот на програмата, изјавил декаАндора нема да се врати на натпреварот „безразлика што [Андора] е членка на ЕРУ”.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2023/08/17/andorra-eurovision-2024/|title=Andorra: RTVA Will Not Participate in Eurovision 2024|last=Granger|first=Anthony|date=2023-08-17|work=Eurovoix|language=en|accessdate=2023-08-17}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/191745/andorra-rtva-confirms-non-participation-at-eurovision-2024/|title=Andorra: RTVA confirms non participation at Eurovision 2024|last=Jiandani|first=Senjay Sergio|date=2023-08-18|work=ESCToday|language=en|accessdate=2023-09-01}}</ref> * {{esc| Босна и Херцеговина}}- На 7. јуни 2023, Лејла А. Бабовиќ, изјавила дека Босна и Херцеговина „највероватно, нема да учествува” на ова издание на Евровизија поради финаниски проблеми, а истото беше потврдено и од национлнатата телевизија БХРТ на 2 август 2023.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/191722/bosnia-herzegovina-bhrt-confirms-non-participation-at-eurovision-2024/|title=Bosnia & Herzegovina: BHRT confirms non participation at Eurovision 2024|last=Jiandani|first=Sanjay|date=2023-08-02|work=ESCToday|language=en|accessdate=2023-08-02}}</ref> * {{esc| Монако}}- На 15. септември 2023. MMD потврди дека Монако нема да учествува на ова издание на Евровизија.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/191779/monaco-mmd-tvmonaco-will-not-compete-at-eurovision-2024/|title=Monaco: MMD-TVMONACO will not compete at Eurovision 2024|last=Jiandani|first=Sanjay|date=2023-09-15|work=ESCToday|accessdate=2023-09-15}}</ref> * {{esc| Романија}}— На 25. јануара 2024. Романија официјално потврди дека нема да учествува на ова издание поради финансиски проблеми.<ref name="Participating countries">{{Наведени вести|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2024-37-broadcasters-head-malmo|title=Eurovision 2024: 37 broadcasters head to Malmö|work=Eurovision.tv|access-date=5 декември 2023.}}</ref><ref name=":5">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tvr.ro/ca-al-srtv-nu-a-aprobat-participarea-la-eurovision-2024_44394.html|title=CA al SRTv nu a aprobat participarea la Eurovision 2024|work=tvr.ro|publisher=TVR|language=ro|trans-title=The Board of Directors of SRTV did not approve the participation in Eurovision 2024|accessdate=2024-01-25}}</ref> * {{esc|Македонија}}— На 6. декември 2023. македонската телевизија потврдила дека нема да учествува на ова изданиеи ќе се фокусирати на обележавањето на 80. годишнината од македонското радио и 60. годишнината на македонската телевизија, но ќе извршува пренос на фестивалите директно на својата телевизија.<ref name="Macedonia">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2023/12/06/north-macedonia-mrt-explains-absence-from-eurovision-2024/|title=North Macedonia: MRT Explains Absence from Eurovision 2024|last=Stephenson|first=James|date=2023-12-06|work=Eurovoix|accessdate=2023-12-06}}</ref> * {{esc|Словачка}}— На 5. јуни 2023, беше потврдено дека нема да учествува, поради ниската заинтересираност на гледачите.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2023/06/05/slovakia-eurovision-2024-participation/|title=Slovakia: RTVS Rules Out Eurovision 2024 Participation|last=Ibrayeva|first=Laura|date=2023-06-05|work=Eurovoix|language=en-US|accessdate=2023-06-05}}</ref> Земјите кои учествуваа во претходните години, но не беа на списокот на учесници за натпреварот во 2024 година. се: *  {{esc|Бугарија}} * {{esc| Мароко}} * {{esc| Унгарија}} *  {{esc|Турција}} *  {{esc|Црна Гора}} Земјите кои учествуваа во претходните години, но не се членки на ЕРУ и се спречени да учествуваат на натпреварот во 2024 година. се: *  {{esc|Белорусија}} *  {{esc|Русија}} == Производство == Евровизија 2024 година. ќе биде продуциран од радиодифузерот {{Јаз|en|[[Sveriges Television]]}}<nowiki></link></nowiki> (). Главниот тим го сочинуваат Ебе Адиелсен како главен извршен продуцент, Кристел Толс Вилерс како извршен продуцент задолжен за комуникации, Тобијас Оберг како извршен директор за производство и Јохан Бернаген како извршен продуцент, Кристера Бјеркмана [ ] како продуцент на натпреварот и Пера Бланкенса [ ] како ТВ продуцент. Други членови на продукцискиот тим се шефот на продукцијата Дејвид Весен, шефот на правниот сектор Матс Линдрен, шефот на медиумите Медлин Синдинг-Ларсен и извршната асистентка Линеа Лопез.<ref name="svtteam">{{Наведена изјава за печат|url=https://omoss.svt.se/arkiv/nyhetsarkiv/2023-06-14-esc-2024---svt-har-utsett-ansvarigt-team.html|access-date=2023-06-14|language=sv}}</ref><ref name="2024coreteameng">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.tv/story/svt-appoints-eurovision-song-contest-2024-core-team|title=SVT appoints Eurovision Song Contest 2024 core team|date=2023-06-14|work=Eurovision.tv|publisher=EBU|accessdate=2023-06-14}}</ref><ref name="finalteam">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2024-core-team-malmo-now-complete|title=Eurovision 2024 core team for Malmö is now complete|date=2023-09-11|work=Eurovision.tv|publisher=EBU|language=en|accessdate=2023-09-11}}</ref> === Водители === На 5. февруари 2024 година шведската телевизија објави дека водители на сите три вечери на натпреварот ќе биде водителка и комичар [[Петра Меде]], која беше водителка на натпреварот во 2013 година. и 2016 година, како и шведската глумица [[Малин Окерман]] .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.tv/story/petra-mede-and-malin-akerman-will-host-eurovision-song-contest-2024|title=Petra Mede and Malin Åkerman will host the Eurovision Song Contest 2024|last=|first=|date=2024-02-05|work=Eurovision.tv|accessdate=2024-02-05}}</ref> == Формат == == Предглед на натпреварот == === Прво полуфинале === === Второ полуфинале === === Финале === == Контроверзии == === Учество на Израел === Од почетокот на [[Војната меѓу Израел и Хамас|војната меѓу Израел и ХАМАС]] на 7 октомври 2023 година, започна повикување за исклучување на Израел од натпреварот заснован на [[хуманитарна криза|хуманитарната криза]] предизвикана од инвазијата на [[Премин на Газа|Преминот на Газа]] од страна на Израел.<ref name=":82">{{Cite news |last=Savage |first=Mark |date=8 февруари 2024 |title=Израел го избира учесникот за Евровизија 2024 година во сред опколување |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-68238270 |access-date=9 февруари 2024 |work=[[BBC News]] |publisher=[[BBC]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |last=Marshall |first=Alex |last2=Sella |first2=Adam |date=7 февруари 2024 |title=Израел го избира учесникот за Евровизија додека траат кампањите за бојкот |url=https://www.nytimes.com/2024/02/07/arts/music/israel-eurovision-war-boycott.html |access-date=9 февруари 2024 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Ова вклучува и протести и петиции кон националните емитери во повеќе учеснички земји, најзначајно во Финска,<ref>{{Cite web |last=Vanha-Majamaa |first=Anton |date=16 јануари 2024 |title=Музичарите пратија апел до Yle, барајќи бојкот на Израел во Евровизија |trans-title=Музичарите пратија петиција до Yle во која бараат бојкот на Израел во Евровизија |url=https://yle.fi/a/74-20069650 |access-date=17 јануари 2024 |publisher=[[Yle]] |language=fi}}</ref> во Исланд<ref>{{Cite web |last=Kristjánsson |first=Alexander |last2=Signýjardóttir |first2=Ástrós |date=18 декември 2023 |title=Уредникот на радиото прифати 9.000 потписи за бојкот на Евровизија |trans-title=Уредникот на радиото прифати 9.000 потписи за бојкот на Евровизија |url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-12-18-utvarpsstjori-tok-vid-9000-undirskriftum-um-snidgongu-i-eurovision-399909/ |access-date=24 декември 2023 |website=ruv.is |publisher=[[RÚV]] |language=is}}</ref> и во Норвешка,<ref>{{Cite web |last=Edland |first=Gyrid Friis |last2=Visker |first2=Nora |last3=Christensen |first3=Siri B. |last4=Hoen |first4=Espen Sjølingstad |date=5 јануари 2024 |title=Демонстрации пред NRK пред издавањето на MGP: Никој не зборува |trans-title=Демонстрации пред NRK пред издавањето на MGP: „Никој не зборува“ |url=https://www.vg.no/i/zEm4r9 |access-date=8 јануари 2024 |website=[[Verdens Gang|VG]] |language=nb}}</ref> барајќи да се повлечат или да се врши притисок кон EBU за исклучување на Израел. Исландскиот емитер -{[[RÚV]]}- ќе го разгледа своето учество (или неучество) со победникот на нивниот национален избор.<ref>{{Cite web |last=Valsson |first=Andri Yrkill |date=23 јануари 2024 |title=Не е јасно дали Исланд ќе учествува на Евровизија |trans-title=Не е јасно дали Исланд ќе учествува на Евровизија |url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/403188 |access-date=23 јануари 2024 |publisher=RÚV |language=is}}</ref> Се до февруари 2024 година, ниту еден емитер не изразил остра противопоставување на учеството на Израел; меѓутоа, како одговор на јавните повици во Словенија, словенечкиот емитер [[РТВСЛО]] бара од EBU да одржи разговори со емитерите околу оваа ситуација.<ref>{{Cite web |title=RTV Slovenija ќе ги повика членовите на EBU да извршат содржателна расправа со членовите околу учеството на Израел |trans-title=RTV Slovenia ќе ги повика членовите на EBU да извршат содржателна расправа со членовите околу учеството на Израел |url=https://www.rtvslo.si/zabava-in-slog/glasba/ema/rtv-slovenija-bo-pozval-ebu-naj-glede-sodelovanja-izraela-opravi-vsebinsko-razpravo-s-clanicami/697621 |date=7 февруари 2024 година |access-date=10 февруари 2024 година |publisher=RTVSLO |language=sl }}</ref><ref>{{cite web |last1=Volk |first1=Luka |title=Словенија може да го повика Евровизија да го исклучи Израел |trans-title=Словенија може да го повика Евровизија да го исклучи Израел |url=https://www.mladina.si/230310/slovenija-bi-evrovizijo-lahko-pozvala-k-izlocitvi-izraela/ |website=[[Mladina]] |access-date=10 февруари 2024}}</ref> Во ноември 2023 година, продукциската екипа на домашниот емитер -{SVT}- изјави дека безбедносните мерки ќе бидат зголемени и ќе биде во контакт со полицијата во Малме во текот на натпреварот, наведувајќи го ризикот од потенцијални терористички напади како резултат на конфликтот.<ref>{{Cite web |last=Andersson |first=Rafaell |date=6 ноември 2023 |title=Евровизија 2024: Безбедноста на натпреварот под дискусија |url=https://eurovoix.com/2023/11/06/eurovision-2024-the-safety-of-the-contest-under-discussion/ |access-date=23 декември 2023 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref> На 21 февруари, израелската новинарска агенција ''-{[[Ynet]]}-'' објавила членок во кој тврди дека EBU го одбил потенцијалниот песен {{јаз|en|October Rain}} заснован на политички мотивирани зборови, но и дека -{Kan}- нема намера да го промени песната како одговор, ризикувајќи исклучување од натпреварот.<ref>{{Cite news |last=Boker |first=Ran |date=21 февруари 2024 |title=Евровизија е во опасност: песната може да биде исклучена поради "политички зборови", корпорацијата настојува: нема да ја замени |url=https://www.ynet.co.il/entertainment/article/byuuedxnt |access-date=21 февруари 2024 |work=[[Ynet]] |publisher= |language=he}}</ref> EBU и -{Kan}- издадоа изјави по оваа тема; EBU изјави дека песната се проверува моментално и ако не се согласува со правилата на натпреварот, -{Kan}- ќе добие можност да ги промени зборовите на песната или да испрати нова песна до 11 март.<ref>{{Cite web |last=Asraf Mizrahi |first=Dorit |date=21 февруари 2024 |title=Израел не ќе учествува на Евровизија 2024 година? Дебатата за одбраната песна |trans-title=Израел не ќе учествува на Евровизија 2024 година? Дебатата за одбраната песна |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/culture/708567/ |access-date=21 февруари 2024 |website=Kan Hadashot |publisher=[[Israeli Public Broadcasting Corporation|Kan]] |language=he}}</ref><ref>{{Cite news |last=Boker |first=Ran |date=21 февруари 2024 |title=Министерот за надворешни работи Израел Кац: "Нашиот право да пееме за тоа што помина; EBU: "Ќе биде дадена можност за замена на песната" |trans-title=Министерот за надворешни работи Израел Кац: "Нашиот право да пееме за тоа што помина; EBU: "Ќе биде дадена можност за замена на песната" |url=https://www.ynet.co.il/entertainment/article/rjdig9qnt |access-date=21 февруари 2024 |work=Ynet |language=he}}</ref> -{Kan}- изјави дека ако EBU бара песната да се промени, тоа нема да се направи, и затоа -{Kan}- ќе мора да се повлече од натпреварот. Мики Зохар, министерот за култура и спорт на Израел, ја опиша можноста на одбивање на песната од страна на EBU како „скандалозна" и „повика EBU да продолжи да се однесува професионално и неутрално и да не дозволи политиката да влијае на уметноста”.<ref name="IsraelOctoberRainNoChange">{{Cite web |url=https://eurovoix.com/2024/02/21/kan-will-withdraw-from-eurovision-2024-if-their-song-is-rejected/ |title=Израел: Кан потврдува дека Израел ќе се повлече од Евровизија 2024 ако нејзината песна е забранета |date=21 февруари 2024 |access-date=21 февруари 2024 |work=Eurovoix |first=Anthony |last=Granger}}</ref> ==== Протести ==== Определен број национални финали беа прекинати од активисти кои бараа бојкот на натпреварот или исклучување на Израел месеци пред натпреварот. Ова вклучуваше првата полуфинале на норвешката селекција {{јаз|fr|Melodi Grand Prix}} каде некој се покачи на сцената за време на преносот,<ref>{{Cite web |last=Tjoflot |first=Eirin |date=13 јануари 2024 |title=Руда-политичар во возење на MGP-пренос |trans-title=Политичар на Мелоди Гранд При |url=https://www.nrk.no/norge/demonstrasjon-utanfor-nrk-for-forste-delfinale-av-mgp-1.16715119 |access-date=14 јануари 2024 |publisher=[[NRK]] |language=nn-NO}}</ref> втората полуфинале на шведската селекција {{јаз|sv|Melodifestivalen}} каде двајцата членови на публиката носеа костими на лубеница (симбол на протестот на Палестина) и држеа знаци кои покажуваа внимание кон целата на палестинската деца од страна на израелската војска,<ref>{{Cite web |last=Rätzer |first=Sarah |last2=Loberg |first2=Therese |date=12 февруари 2024 |title=Активистите: Зошто направивме протест на Мелоди |trans-title=Активистите: Зошто направивме протест на Мелоди |url=https://www.expressen.se/noje/melodifestivalen/aktivisterna-darfor-kuppade-vi-i-mello/ |access-date=18 февруари 2024 |website=[[Expressen]] |language=sv}}</ref> како и селекциите во Данска и Финска, каде протестантите се околу локациите на самиот натпревар барајќи бојкот на натпреварот.<ref>{{Cite web |last=Lagoni Pedersen |first=Marie |date=17 февруари 2024 |title=Мелоди Гранд При започнат со демонстрација: Сакаат Израел да биде исклучен од Евровизија |url=https://www.dr.dk/nyheder/indland/melodi-grand-prix-blev-skudt-i-gang-med-demonstration-vil-have-israel-udelukket-fra |access-date=18 февруари 2024 |publisher=[[DR (broadcaster)|DR]] |language=da-DK}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 февруари 2024 |title=UMK {{!}} Колкото луѓе го изразија своето мислење во Тампере - бараат Израел да се избрише од Евровизија |trans-title=Колкото луѓе го изразија своето мислење во Тампере - бараат Израел да се избрише од Евровизија |url=https://www.hs.fi/kotimaa/art-2000010218943.html |access-date=18 февруари 2024 |website=[[Helsingin Sanomat]] |language=fi}}</ref> Протестите продолжија и во текот на натпреварот, како на пример во ноември 2023 година кога Малме остави дека некои од учесниците беа во опасност. Натпреварот во 2024 година имаше и дополнителни безбедносни мерки поради терористичките закани, вклучувајќи заштитни објекти и појачано видео набљудување, а и предлогот за затворање на спортската планина Калацкулце за време на натпреварот од страна на домашните безбедносни органи. Шведската полиција пријавила дека инциденти, на среќа, не биле регистрирани.<ref>{{Cite web |last=Sveriges Radio |date=26 март 2024 |title=Шведската полиција изјави дека се организираше засилена безбедност на Евровизија |trans-title=Шведската полиција изјави дека се организираше засилена безбедност на Евровизија |url=https://sverigesradio.se/artikel/svensk-polis-upprattar-ett-forstarkt-sakerhetsarbete-vid-eurovision-song-contest |access-date=26 март 2024 |website=[[Sveriges Radio]] |language=sv}}</ref> Конечно, ноември 2023 година, шпанскиот влез во натпреварот беше исто така објавен со реакции од гледачите и гласачите, особено по неговото потврдување на учеството во натпреварот.<ref>{{Cite web |last=Herrera |first=Eduardo |date=15 ноември 2023 |title=Критиките на шпанскиот проект за Евровизија во 2024 година |trans-title=Критиките на шпанскиот проект за Евровизија во 2024 година |url=https://www.20minutos.es/noticia/4894427/0/criticas-tema-espana-festival-eurovision-2024/ |access-date=23 декември 2023 |website=20 minutos |language=es}}</ref> На 11 февруари 2024 година, активистите кои бараа бојкот на натпреварот го одбележаа последниот ден за поднесување на песни со демонстрација пред канцеларијата на домашниот емитер -{SVT}- во Стокхолм, заедно со неколку од учесниците на шведската селекција {{јаз|sv|Melodifestivalen}} и публиката. Оваа демонстрација продолжи неколку минути и не пријави инциденти. Како одговор на тие протести, шведските органи пуштени нови безбедносни мерки за време на националниот финал и во текот на самото натпреварување во мај.<ref>{{Cite web |last=Lagoni Pedersen |first=Marie |date=11 февруари 2024 |title=Организирана демонстрација пред SVT: Защо беа събрани мелоди и активисти? |trans-title=Организирана демонстрација пред SVT: Защо беа събрани мелоди и активисти? |url=https://www.dr.dk/nyheder/indland/organiseret-demonstration-ved-svt-hvorfor-blev-melodier-og-aktivister-samlet |access-date=18 февруари 2024 |publisher=[[DR (broadcaster)|DR]] |language=da-DK}}</ref> == Надворешни врски == == Наводи == <references /> {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Шведска музика]] [[Категорија:Малме]] [[Категорија:Музиката во 2024 година]] fbfgglunljkgg94u5tkg64lbjt88jxc 1 1346527 5628152 5193459 2026-09-13T14:50:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Внатрешен Град (Виена)]] 5628152 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Внатрешен Град (Виена)]] cdrxy978zcg4rfmfntzr7siao32mkkg 0 1348440 5628289 5622433 2026-09-13T17:54:21Z MacedonianBoy 2538 Отповикано уредување на [[Special:Contributions/Jtasevski123|Jtasevski123]] ([[User talk:Jtasevski123|разговор]]), враќајќи на последната преработка на [[User:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] 5606125 wikitext text/x-wiki {{внимание}} {{speciesbox | image = Gardenology.org-IMG 2309 rbgs11jan.jpg | image2 = Gardenology.org-IMG 2310 rbgs11jan.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |author=Rivers, M.C. |author2=Zhao, D. |year=2015 |title=''Camellia taliensis'' |article-number=e.T62037670A62037674 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T62037670A62037674.en}}</ref> | genus = Camellia | species = taliensis | authority = (W.W.Sm.) Melch. }} '''''Камелија Талиенсис''''' (исто така познат како '''Јунан со голем сортен чај''', '''див чај''', '''Дали чај''', '''широк чај Јунан''') е мал [[Вид (биологија)|вид]] зимзелена [[грмушка]] чии [[Лист|лисја]] и лисни пупки се користат за производство на [[чај]] . Тоа е од родот ''Камелија'' на цветни растенија од семејството Теацеае . ''Ц. Талиенсис'' е важен див роднина на култивираното растение чај ''[[Чајна билка|Камелија синенсис]]''. Исто така, припаѓа на истиот дел ''Теа'' како и ''Ц. Синенсис''. Видот се одгледува на многу фарми во провинцијата [[Јунан]] во [[Народна Република Кина|Кина]] и не се смета за загрозен. Сепак, неговите диви популации се намалуваат поради фрагментацијата на природното живеалиште на растението предизвикана од човекот и прекумерното берење на листовите за пазарот на чај. == Номенклатура и таксономија == „ ''Ц.'' ''талиенсис''<nowiki/>' доаѓа од старото име на Дали, Тали, од каде што поттекнува растението. Тоа е познато и како Див чај, поради тоа што расте во шумите, чајот Дали повторно по градот и растение пржено јајце поради морфологијата на цветот. == Опис == ''Камелија Талиенсис'' може да порасне од 2-8 метри висока и има пет локули по јајник додека ''Ц. Синенсис'' има три. Листовите ''на Ц. Талиенсис'' се абаксиално жолто-зелени и адаксијално темно- или жолто-зелени и се сјајни на двете површини. [[Семе|Семињата]] на растението се кафеави. Цветовите се кремасти или бели со бројни стомаци, што случајно создаваат изглед на пржено јајце. Расте првенствено во југозападниот дел на Јунан и во соседните области во Тајланд и северен Мјанмар. ''Ц. Талиенсис'' има поголеми листови од ''Ц. Синенсис вар''. ''синенсис'' поблиску до големината на ''Ц. Синенсис вар''. ''асамика''. Во неколку хемиски состав и морфолошки споредби, ''Ц. талиенсис'' е исто така поблиску до ''Ц. синенсис'' вар. ''[[Асам (чај)|асамика]]'' отколку на ''Ц. синенсис вар''. ''синенсис''. Сепак, поблиската сличност може да се должи и на човечката селекција како што е ''Ц. Синенсис вар''. ''асамика'' е сорта чај што традиционално се одгледува во Јунан. Како и ''Ц. синенсис'', ''Ц. талиенсис'' содржи и [[теанин]] и [[кофеин]] . ''Ц. таленсис'' може лесно да се вкрсти со ''Ц. синенсис'', а добиените вкрстени растенија се средно помеѓу видовите и морфолошки и хемиски што укажуваат на вистински хибриди. == Одгледување == Растението првично се користело за правење чај од собирачи на печурки кои земале млади пупки од лисја и, со помош на локална експертиза, ги користеле сувите пупки за да направат црн чај „за разлика од сите други“. ''Ц. талиенсис'' сезонски се собира во рана пролет кога се произведуваат нови лисја. ''Ц. талиенсис'' локално се користи за правење бел чај, [[црн чај]] и пуер чај. [[Yue Guang Bai|Јуе Гуанг Баи]] е бел чај направен од растението. Чајот Јунан пу-ерх направен од ''Ц. таленсис'' може да има многу повисока цена од пуер направен од почестиот ''Ц. синенсис''. == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * {{Наведено списание|last=Chen|first=Jin|last2=Wang|first2=Pingsheng|last3=Xia|first3=Yongmei|last4=Xu|first4=Mei|last5=Pei|first5=Shengji|year=2005|title=Genetic diversity and differentiation of Camellia sinensis L. (cultivated tea) and its wild relatives in Yunnan province of China, revealed by morphology, biochemistry and allozyme studies|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10722-005-0285-1|journal=Genetic Resources and Crop Evolution|volume=52|pages=41–52}} * {{Наведено списание|last=Liu|first=Yang|last2=Yang|first2=Shi-xiong|last3=Ji|first3=Peng-zhang|last4=Gao|first4=Li-zhi|year=2012|title=Phylogeography of ''Camellia taliensis'' (Theaceae) inferred from chloroplast and nuclear DNA: Insights into evolutionary history and conservation|journal=[[BMC Evolutionary Biology]]|volume=12}} == Дополнителна литература == * {{Наведено списание|last=Takeda|first=Yoshiyuki|year=1990|title=Cross compatibility of tea (Camellia sinensis) and its allied species in the genus Camellia|journal=Japan Agricultural Research Quarterly|volume=24|pages=111–116}} == Надворешни врски == * Американски национален систем за гермплазма на растенија: [https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?8736 ''Camellia taliensis'' (WW Sm.) Melch.] {{Викивидови|Camellia taliensis}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Чај]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] 3z1fc8t8xlunaisdl1a23i2uqsk01uv 0 1352529 5628132 5237034 2026-09-13T14:47:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Дабова шикла]] 5628132 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Дабова шикла]] aa92b7f4tqu5g1xfo4jzfz5clvpjxkf 11 1354421 5628191 5255720 2026-09-13T14:57:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор за предлошка:Нуклид]] 5628191 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор за предлошка:Нуклид]] gh8e3amwwv2zli2spzw7pqlh28gtwpc 0 1357783 5628122 5286543 2026-09-13T14:45:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Пеир од Оверњ]] 5628122 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Пеир од Оверњ]] b2s3vx87qsd3b1mq4i6l5t1yrsyx5tv 0 1358653 5628372 5601214 2026-09-13T23:01:26Z BT405 9277 /* */ 5628372 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision|name=Избор за песна на Евровизија 2025|image=|semi1=13 мај 2025|semi2=15 мај 2025|final=17 мај 2025|host={{знамеикона|Швајцарија}} [[Швајцарија]]|venue=[[Сент Јакобшале]], [[Базел]], [[Швајцарија]]|exsupervisor=[[Мартин Естердал]]|director=[[Мартин Грин]]|emiter=[[Swiss Broadcasting Corporation (SRG SSR)]]|vote=Секоја држава/жири доделува по 12, 10, 8–1 бода за нивните 10 најдобри песни.|entries=37|debut=-|return={{unbulleted list|{{esc|Црна Гора}}}}|presenters=[[Хазел Бруггер]], [[Сандра Студер]], [[Мишеле Хунзикер]]|withdraw={{esc|Молдавија}}|winner={{Esc|Австрија}}<br />"[[Wasted Love (JJ song)|Wasted Love]]"|previous=2024|next=2026}} '''Изборот за песна на Евровизија 2025 година''' — 69-то издание на [[Евровизија|Изборот за песна на Евровизија]]. Предвидено е да се одржи во [[Базел]], [[Швајцарија]], по победата на земјата на 2024 contest со песната „ The Code “ од Немо . Организиран од [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (ЕБУ) и домаќинот на радиодифузната корпорација Швајцарската радиодифузна корпорација (SRG SSR), натпреварот ќе се одржи во Сент Јакобшале и ќе се состои од две полуфиналиња на 13 и 15 мај и финале на 17 мај 2025 година.<ref name="2025HostCityOK">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.tv/story/basel-will-host-eurovision-song-contest-2025|title=Basel will host Eurovision Song Contest 2025|date=30 August 2024|work=Eurovision.tv|publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU)|accessdate=30 August 2024}}</ref> Победник беше Австрија и темата "Wasted Love" изведена од ЈЈ, композирана од самиот изведувач, заедно со Теодора Шпирич и Томас Турнер. Израел, Естонија, Шведска и Италија ја комплетираа топ 5 листата. Европската радиофузна унија отрки дека натпреварот го гледале 166 милиони луѓе ширум 37 европски држави. == Локација == Натпреварот во 2025 година треба да се одржи во [[Базел]], Швајцарија, по победата на земјата на 2024 contest со песната „ The Code “, во изведба на Немо. Тоа ќе биде по трет пат Швајцарија да биде домаќин на натпреварот, откако претходно тоа го направи за инаугуративниот натпревар во [[1956]] кој се одржа во Лугано и 1989 во [[Лозана]]. Арената Свети Јакобшале со 12.400 седишта, е избрана како арена-домаќин за 2025 година. Таа се наоѓа во јужниот дел на Базел-Штад, во непосредна близина на соседната општина Минхенштајн во Базел-Ланшафт . <ref name="2025HostCityOK"/> Комплексот Месе и Конгресен центар Базел ќе бидат домаќин на неколку настани поврзани со натпреварот. Тие ќе бидат локацијата на т.н "евровизиското село", каде што се одржуваат настапи на учесниците на натпреварот и локални уметници, како и прикажување на емисиите во живо за пошироката јавност; ЕуроКлубот, кој е домаќин на официјалните забави и приватни настапи на учесниците на натпреварот; и „Тиркизниот тепих“, кој се оддржува на 11 мај 2025 година, каде што натпреварувачите и нивните делегации се претставени пред присутните медиуми и обожаватели, по што следи церемонијата на отворање. Еворизиската улица треба да се наоѓа во Штаиневорштат. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://escxtra.com/2024/08/30/basel-reveal-more-locations-for-eurovision-2025/|title=Basel reveals more locations for Eurovision 2025|last=Bird|first=Lisa|date=2024-08-30|work=ESCXTRA.com|language=en-GB|accessdate=2024-08-31}}</ref> <ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurofestivalnews.com/2024/08/31/eurovision-2025-investimento-da-35-milioni-di-franchi-e-arena-plus-i-dettagli-dietro-la-scelta-di-basilea/|title=Eurovision 2025: investimento da 35 milioni di Franchi e Arena Plus, i dettagli dietro la scelta di Basilea|last=Dammacco|first=Beppe|date=2024-08-31|work=Eurofestival News|language=it-IT|trans-title=Eurovision 2025: Investment of 35 million francs and Arena Plus, the details behind Basel's choice|accessdate=2024-08-31}}</ref> === Избор на град-домаќин === По победата на Швајцарија на натпреварот во 2024 година, локалните власти на [[Женева]] изразија интерес да бидат домаќини на изданието во 2025 година во Палекспо, по што поднесоа официјална апликација. <ref name="Geneva">{{Наведени вести|url=https://www.letemps.ch/culture/musiques/palexpo-est-deja-sur-les-rangs-pour-accueillir-l-eurovision-2025|title=L'Eurovision 2025 sera «un défi financier» pour la SSR, Palexpo est déjà sur les rangs pour l'accueillir|last=Nicolas Dufour|date=2024-05-12|work=[[Le Temps]]|access-date=2024-05-12|language=fr|trans-title=Eurovision 2025 will be "a financial challenge" for SSR, Palexpo is already in the running to host it}}</ref> <ref name="Geneva2">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.rts.ch/info/culture/dossiers/2024/eurovision/2024/article/une-task-force-de-la-ssr-se-reunira-des-lundi-pour-preparer-l-eurovision-2025-en-suisse-28499783.html|title=Une task force de la SSR se réunira dès lundi pour préparer l'Eurovision 2025 en Suisse|date=2024-05-13|publisher=[[Radio Télévision Suisse]]|language=fr-CH|trans-title=An SSR task force will meet on Monday to prepare for Eurovision 2025 in Switzerland|accessdate=2024-05-15}}</ref> Истиот ден, претседателот на кантоналната влада на Базел-Штад, Конрадин Крамер, исто така изрази интерес за Базел да биде домаќин на настанот во 2025 година. На 12 мај, салата Олма во Сент Гален беше предложена како потенцијално место. <ref name="StGallen1">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2024/05/12/eurovision-2025-three-cities-aim-to-host-eurovision-2025/|title=Eurovision 2025: Three Cities Aiming to Host Eurovision 2025|last=Conte|first=Davide|date=2024-05-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2024-05-12}}</ref> <ref name="StGallen2">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.srf.ch/news/gesellschaft/kampf-um-austragung-genf-basel-st-gallen-alle-wollen-den-esc-doch-wer-kann|title=Genf, Basel, St. Gallen: Alle wollen den ESC – doch wer kann?|date=2024-05-12|work=[[Schweizer Radio und Fernsehen]]|language=de|trans-title=Geneva, Basel, St. Gallen: Everyone wants Eurovision – but who can?|accessdate=2024-05-12}}</ref>, додека на 13 мај, Лугано, кој беше домаќин на инаугуративниот натпревар во 1956 година, ја отфрли можноста да биде домаќин во 2025 година. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2024/05/13/eurovision-2025-lugano-rules-out-hosting/|title=Eurovision 2025: Lugano Rules Out Hosting|last=Farren|first=Neil|date=2024-05-13|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2024-05-13}}</ref> Претседателот на кантоналната влада на [[Берн]], Филип Милер, ја изрази својата подготвеност градот да биде домаќин на натпреварот <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.20min.ch/story/antisemitisch-gepraegt-regierungspraesident-mueller-esc-bleib-fern-von-bern-103104392|title=Regierungspräsident Müller: 'ESC, bleib fern von Bern!'|date=2024-05-13|work=20 Minuten|language=de|trans-title=District President Müller: 'Eurovision, stay away from Bern!'|accessdate=2024-05-14}}</ref> , но самата кантонска влада подоцна ја објави својата поддршка во организирањето на настанот во Берн. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.sta.be.ch/fr/start.html?newsID=b4829a2f-3780-4480-b0cf-cb75c96cc069|title=Le Conseil-exécutif félicite Nemo pour sa victoire au Concours Eurovision de la chanson et est ouvert à des candidatures bernoises|last=|first=|date=2024-05-15|work=be.ch|language=fr|accessdate=2024-06-03}}</ref> Во меѓувреме, градскиот совет на [[Цирих]] одржа состанок со „висок приоритет“ за да разговара за понудата. <ref name="Zürich">{{Наведени вести|url=https://www.letemps.ch/culture/apres-geneve-zurich-est-aussi-tentee-par-l-organisation-de-l-eurovision|title=Après Genève, Zurich est aussi tentée par l'organisation de l'Eurovision|date=2024-05-13|access-date=2024-05-13|publisher=[[Le Temps]]|language=fr-CH|trans-title=After Geneva, Zurich is also tempted by the organization of Eurovision}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2024/05/13/eurovision-2025-zurich-examining-bid-to-host/|title=Eurovision 2025: Zurich Examining Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=13 May 2024|work=Eurovoix|accessdate=13 May 2024}}</ref> На 14 мај, Лозана, која беше домаќин на натпреварот во 1989 година, ја отфрли можноста да биде домаќин во 2025 година, наведувајќи го недостатокот на инфраструктура. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2024/05/14/%f0%9f%87%a8%f0%9f%87%ad-eurovision-2025-lausanne-rules-out-hosting/|title=Eurovision 2025: Lausanne Rules Out Hosting|last=Andersson|first=Rafaell|work=Eurovoix|accessdate=14 May 2024}}</ref> На 15 мај, Biel/Bienne го објави својот интерес да биде поврзан и ко-домаќин на настанот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.biel-bienne.ch/fr/details.html/29/news/4745|title=Arrêtés rendus par le Conseil municipal lors de sa séance du 15 mai 2024|date=2024-05-15|publisher=[[Biel/Bienne]]|language=fr-CH|trans-title=Orders issued by the Municipal Council during its meeting of 15 May 2024|accessdate=2024-05-15}}</ref> , а на 17 мај, локалната власт на Фрибург изјави дека ја испитува потенцијалната понуда. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2024/05/17/eurovision-2025-fribourg-examining-whether-bid-host/|title=Eurovision 2025: Fribourg Examining Whether to Bid to Host|last=Farren|first=Neil|date=17 May 2024|work=Eurovoix|accessdate=19 May 2024}}</ref> На 5-ти јуни, владата на Базел-Штад потврди дека ќе понуди, предлагајќи ги Свети Јакобшале и Сент Јакоб-Парк како можни места. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2024/06/07/basel-confirms-it-will-bid-to-host-eurovision/|title=Eurovision 2025: Basel Confirms it Will Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=7 June 2024|work=Eurovoix|accessdate=7 June 2024}}</ref> На 6 јуни, општините Биел/Биен и Берн објавија заедничка понуда. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.biel-bienne.ch/fr/details.html/29/news/4824|title=Berne et Bienne envisagent une candidature commune pour l'Eurovision 2025|date=2024-06-06|publisher=[[Biel/Bienne]]|language=fr|accessdate=2024-06-06}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bern.ch/mediencenter/medienmitteilungen/aktuell_ptk/bern-und-biel-pruefen-gemeinsame-bewerbung-fuer-esc-2025|title=Bern und Biel prüfen gemeinsame Bewerbung für ESC 2025|date=2024-06-06|publisher=[[Bern]]|language=de|accessdate=2024-06-06}}</ref> На 12 јуни, Сент Гален објави дека нема да поднесе понуда поради неисполнување на условите за домаќин на настанот. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2024/06/12/🇨🇭-eurovision-2025-st-gallen-will-not-bid-to-host-eurovision/|title=Eurovision 2025: St. Gallen Will Not Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2024-06-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2024-06-12}}</ref> Домаќинот-радиодифузерот SRG SSR го започна процесот за избор на град-домаќин на 27 мај 2024 година, со издавање листа на барања кои што треба да се исполнат за заинтересираните градови. <ref>{{Наведена изјава за печат|date=2024-05-30|title=Eurovision Song Contest 2025: now it's up to the cities|url=https://www.srgssr.ch/en/news-media/news/eurovision-song-contest-2025-now-its-up-to-the-cities|access-date=2024-05-30}}</ref> Базел, Берн, Женева и Цирих официјално го објавија својот интерес и ги финализираа своите понуди на 28 јуни. <ref name="2025Biddings">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.srf.ch/kultur/musik/austragung-des-esc-2025-buhlen-um-den-esc-welche-stadt-hat-die-nase-vorn|title=Buhlen um den ESC 2025: Welche Stadt hat die Nase vorn?|last=Matijasevic|first=Ana|date=2024-06-26|work=|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de-CH|trans-title=Competing for the ESC 2025: Which city is ahead?|accessdate=2024-06-26}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.blick.ch/news/in-welcher-stadt-steigt-der-schweizer-esc-2025-andere-haben-einen-dicken-scheck-wir-haben-nemo-id19896402.html|title=In welcher Stadt steigt der Schweizer ESC 2025? «Andere haben einen dicken Scheck – wir haben Nemo»|last=Rauch|first=Raphael|date=2024-06-30|work=[[Blick]]|language=de-CH|trans-title=In which city will the Swiss ESC 2025 take place? "Others have a big check – we have Nemo"|accessdate=2024-06-30}}</ref> Претставниците на радиодифузерот-домаќин ги посетија четирите понудувачи на почетокот на јули, <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bern.ch/mediencenter/medienmitteilungen/aktuell_ptk/bern-und-biel-bewerben-sich-fuer-durchfuehrung-des-esc-2025/dokumente/vortrag-eurovision-song-contest-2025.pdf|title=Vortrag des Gemeinderats an den Stadtrat Eurovision Song Contest 2025; Verpflichtungskredit|date=2024-06-26|work=bern.ch|language=de-CH|trans-title=Presentation of the municipal council to the city council: Eurovision Song Contest 2025; Commitment credit|accessdate=2024-06-30|quote=Anfangs Juli 2024 finden die Pitch-Präsentationen und allfällige Standortbesichtigungen statt. Ende Juli 2024 wird durch das SRG kommuniziert, welche zwei potenziellen Austragungsstädte noch im Rennen sind (Shortlist).}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.swissinfo.ch/eng/life-aging/most-swiss-unenthusiastic-about-eurovision-song-contest-hosting-duties/82164033|title=Many Swiss unenthusiastic about Eurovision song contest hosting duties|last=Keystone-SDA|date=2024-06-29|work=[[SWI swissinfo]]|language=en-GB|accessdate=2024-07-01}}</ref> и ги вброија Базел и Женева на 19 јули. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.tv/story/switzerland-2025-shortlist-final-two|title=Switzerland 2025: Shortlist of Host Cities down to final two|date=2024-07-19|work=Eurovision.tv|publisher=EBU|accessdate=2024-07-19}}</ref> На 30 август, EBU и SRG SSR го објавија Базел како град домаќин, а Сент Јакобшале како избрано место на одржување. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2024/07/30/eurovision-2025-host-city-announcement-august-30/|title=Eurovision 2025: Host City Announcement on August 30|last=Farren|first=Neil|date=2024-07-30|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2024-07-30}}</ref> <ref name="2025HostCityOK"/> '''Градови кои се пријавија''' {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |Градот ! scope="col" | Место на одржување ! scope="col" | Белешки ! scope="col" | {{Крат|Ref.|Reference}} |- ! rowspan="2" scope="row" style="background:#CEDFF2" | [[Базел]]{{Меѓупростори}}† | [[Сент Јакоб Парк|Св.Јакоб-Парк]] | Беше домаќин на финалето на Лигата на Европа на УЕФА во 2016 година и ќе биде домаќин на натпреварите на УЕФА за жени на Евро 2025 година . Предлогот беше зависен од изградбата на покрив за покривање на стадионот. | rowspan="2" style="background:#CEDFF2" | <ref name="ESC2025">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.cdt.ch/news/eurosong-zurigo-non-si-sfila-352074|title=Eurosong, Zurigo non si sfila|last=Galli|first=Paolo|date=13 May 2024|work=Corriere del Ticino|language=it|trans-title=Eurosong, Zurich doesn't show up|accessdate=13 May 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/195397/eurovision-2025-basel-applies-to-host-the-contest/|title=Eurovision 2025: Basel applies to host the contest|last=Jiandani|first=Sanjay|date=7 June 2024|work=ESCToday|accessdate=7 June 2024}}</ref> |- style="background:#CEDFF2" | Свети Јакобшале | Домаќин на годишниот Swiss Indoors . |- style="background:#F2E0CE" ! scope="row" style="background:#F2E0CE" | [[Берн]] со Биел/Биен{{Меѓупростори}} | Ној Фестхале | Предлог поставен околу планираното музичко место, изградено во рамките на {{Меѓујазична врска|Bernexpo|de}} комплекс. | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2024/06/27/eurovision-2025-bern-biel-bienne-bid/|title=Eurovision 2025: Bern & Biel/Bienne Reveal Details of Bid|last=Granger|first=Anthony|date=27 June 2024|work=Eurovoix|accessdate=27 June 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/195522/eurovision-2025-bern-and-biel-apply-to-host-the-contest/|title=Eurovision 2025: Bern and Biel apply to host the contest|last=Jiandani|first=Sanjay|date=27 June 2024|work=ESCToday|accessdate=27 June 2024}}</ref> |- style="background:#D0F0C0" ! scope="row" style="background:#D0F0C0" | [[Женева]]{{Меѓупростори}} | Палекспо | Беше домаќин на годишниот [[Женевски автосаем|Меѓународен саем за автомобили во Женева]] . Исто така, беше домаќин на полуфиналето на Дејвис купот 2014 и Лејвер купот 2019 година . | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2024/05/12/%f0%9f%87%a8%f0%9f%87%ad-eurovision-2025-geneva-aims-to-host-eurovision-2025/|title=Eurovision 2025: Geneva Aims to Host Eurovision 2025|last=Granger|first=Anthony|work=Eurovoix|accessdate=12 May 2024}}</ref> |- ! scope="row" | Сент Гален | Сала Олма | - | <ref name="StGallen1"/><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/195423/eurovision-2025-st-gallen-will-not-bid-to-host-the-contest/|title=Eurovision 2025: St. Gallen will not bid to host the contest|last=Jiandani|first=Sanjay|date=13 June 2024|work=ESCToday|accessdate=13 June 2024}}</ref> |- style="background:#F2E0CE" ! rowspan="2" scope="row" style="background:#F2E0CE" |[[Цирих]] | Халенстадион | Беше домаќин на годишниот Опен во Цирих од 1993 до 2008 година. | rowspan="2" | <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/195526/eurovision-2025-zurich-officially-applies-to-host-the-contest/|title=Eurovision 2025: Zurich officially applies to host the contest|last=Jiandani|first=Sanjay|date=27 June 2024|work=ESCToday|accessdate=27 June 2024}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2024/06/27/eurovision-2025-zurich-reveals-details-of-bid/|title=Eurovision 2025: Zurich Reveals Details of Bid|last=Farren|first=Neil|date=2024-06-27|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2024-06-28}}</ref> |- | Swiss Life Arena | Планирано место за Светското првенство IIHF во 2026 година |} == Листа на земји-учеснички == За да може една земја да има право да учествува на Изборот [[Евровизија|за песна на Евровизија]], таа мора да биде активен член на [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (ЕБУ). [[Европски радиодифузен сојуз|ЕБУ]] испраќа покани на сите активни членки, кои што имаа време до 15 септември 2025 да ја испратат својата апликација за учество следната година, и до 11 октомври да се повлечат од учество без да бидат обврзани да платат пенали. Земјите кои се дел од „[[Евровизија|Големата петорка]]“ (Франција, Германија, Италија, Шпанија и Обединетото Кралство) и земјата домаќин Швајцарија автоматски ќе добијат место во финалето на натпреварот, додека сите други земји ќе се пласираат во едно од двете полуфиналиња. На 12 декември, 2024 Европската радиодифузна унија ЕБУ ги потврди 38те земји учеснички кои ќе земат учество идната година. Црна Гора се враќа по пауза од две години. На 22 јануари 2025, Молдавскиот радиофузер се повлече од учество во овогодинешниот избор за песна на Евровизија. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2025/01/22/moldova-etapa-nationala-cancelled-withdraws-from-eurovision-2025/|title=🇲🇩 Moldova: Etapa Națională Cancelled, Withdraws from Eurovision 2025|last=Granger|first=Anthony|date=2025-01-22|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2025-01-22}}</ref> {| class="wikitable" |+Привремена листа од земји учеснички !Држава !Изведувач !Песна !Јазик !Автор(и) |- |{{Esc|Австралија}} |Го-Јо |"Milkshake Man" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Amy Sheppard|George Sheppard|Jason Bovino|Marty Zambotto}} |- |{{Esc|Австрија}} |ЈЈ |"Wasted Love" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Johannes Pietsch|Teodora Špirić|Thomas Thurner}} |- |{{Esc|Азербејџан}} |Мамагама |"Run With U" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Hasan Hayadar|Roman Zee|Sefael Mishiyev}} |- |{{Esc|Албанија}} |Шкодра Електронике |"Zjerm" |[[Албански јазик|албански]] |{{Хсписок|Beatriçe Gjergji|Lekë Gjeloshi}} |- |{{Esc|Белгија}} |Ред Себастиан |"Strobe Lights" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Ameerah A. Roelants|Billie Bentein|Seppe Herreman|Willem Vanderstichele}} |- |{{Esc|Велика Британија}} |Ремембер Мондеј |"What the Hell Just Happened?" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок| Charlotte Steele|Holly-Anne Hull|Julie Aagaard|Kes Kamara|Lauren Byrne|Sam Brennan|Thomas Stengaard|Tom Hollings}} |- |{{Esc|Грузија}} |Мариам Шенгелиа |"Freedom" |[[Грузиски јазик|грузиски]], [[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Buka Kartozia|Keti Gabisiani}} |- |{{Esc|Грција}} |Клавдиа |“Asteromáta” |[[Грчки јазик|грчки]] |{{Хсписок|Arcade}} |- |{{Esc|Данска}} |Сисал |"Hallucinations" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Chris Rohde-Frisk|Lina Spangsberg|Linnéa Mary Hansdotter Deb|Malthe Johansen|Marcus Winther-John|Melanie Gabriella Hayrapetian}} |- |{{Esc|Ерменија}} |Парг |"Survivor" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок| Alex Wilke|Armen Paul|Benjamin Alasu|Eva Voskanian|Joshua Curran|Martin Mooradian|Pargev Vardanyan|Thomas G:son}} |- |{{Esc|Естонија}} |Томми Кеш |"Espresso macchiato" |[[Италијански јазик|италијански]], [[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Johannes Naukkarinen|Tomas Tammemets}} |- |{{Esc|Израел}} |Јувал Рафаел |"New Day Will Rise" |[[Англиски јазик|англиски]],[[Француски јазик|француски]],[[Хебрејски јазик|хебрејски]] |{{Хсписок|Keren Peles}} |- |{{Esc|Ирска}} |Емми |"Laika Party" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Emmy Kristine Guttulsrud Kristiansen|Erlend Guttulsrud Kristiansen|Henrik Østlund|Larissa Tormey|Truls Marius Arra}} |- |{{Esc|Исланд}} |Ваеб |"Róa" |[[Исландски јазик|исландски]] |{{Хсписок|Gunnar Björn Gunnarsson|Hálfdán Helgi Matthíasson|Ingi Þór Garðarsson|Matthías Davíð Matthíasson}} |- |{{Esc|Италија}} |Луцио Корси |"Volevo essere un duro" |[[Италијански јазик|италијански]] |{{Хсписок|Lucio Corsi|Tommaso Ottomano}} |- |{{Esc|Кипар}} |Тео Еван |"Shh" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок| Dimitris Kontopoulos|Elsa Søllesvik|Lasse Nymann|Linda Dale}} |- |{{Esc|Латвија}} |Таутумеитас |"Bur man laimi" |[[Латвиски јазик|летонски]] |{{Хсписок|Asnate Rancāne|Aurēlija Rancāne|Gabriēla Zvaigznīte|Laura Līcīte}} |- |{{Esc|Литванија}} |Катарсис |"Tavo akys" |[[Литвански јазик|литвански]] |{{Хсписок| Lukas Radzevičius}} |- |{{Esc|Луксембург}} |Лаура Тхорн |"La poupée monte le son" |[[Француски јазик|француски]] |{{Хсписок|Julien Salvia| Ludovic-Alexandre Vidal}} |- |{{Esc|Малта}} |Мириана Конте |"Serving" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Benjamin Schmid|Matthew 'Muxu' Mercieca| Miriana Conte|Sarah Evelyn Fullerton}} |- |{{Esc|Германија}} |Абор и Тина |"Baller" |[[Германски јазик|германски]] |{{Хсписок|Alexander Hauer|Attila Bornemisza|Tünde Bornemisza}} |- |{{Esc|Норвешка}} |Кајл Алессандро |"Lighter" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок| Adam Woods|Kyle Alessandro}} |- |{{Esc|Полска}} |Јустина Стачковска |"Gaja" |[[Полски јазик|полски]] |{{Хсписок|Dominic Buczkowski-Wojtaszek|Emilian Waluchowski|Justyna Steczkowska|Patryk Kumór}} |- |{{Esc|Португалија}} |Напа |"Deslocado" |[[Португалски јазик|португалски]] |{{Хсписок|João Lourenço Gomes|João Rodrigues|Diogo Góis|Francisco Sousa|André Santos|Guilherme Gomes}} |- |{{Esc|Сан Марино}} |Габри Понте |"Tutta l'Italia" |[[Италијански јазик|италијански]] |{{Хсписок|Andrea Bonomo|Edwyn Roberts|Gabry Ponte}} |- |{{Esc|Словенија}} |Клемен |"How Much Time Do We Have Left?" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Klemen Slakonja|Maja Slatinšek|Ryan Small}} |- |{{Esc|Србија}} |Принц |"Mila" |[[Српски јазик|српски]] |{{Хсписок| Dušan Bačić}} |- |{{Esc|Украина}} |Зиферблат |"Bird of Pray" |[[Англиски јазик|англиски]], [[Украински јазик|украински]] |{{Хсписок|Valentyn Leshchynskyi|Danylo Leshchynskyi|Fedir Khodakov}} |- |{{Esc|Финска}} |Ерика Викман |"Ich komme" |[[Фински јазик|фински]] |{{Хсписок|Christel Roosberg|Jori Roosberg}} |- |{{Esc|Франција}} |Луане |"Maman" |[[Француски јазик|француски]] |{{Хсписок|Anne Peichert|Tristan Salvati}} |- |{{Esc|Холандија}} |Клауде |"C'est la vie" |[[Англиски јазик|англиски]], [[Француски јазик|француски]] |{{Хсписок|Arno Krabman|Claude Kiambe|Joren van der Voort|Léon Palmen}} |- |{{Esc|Хрватска}} |Марко Бошњак |"Poison Cake" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Bas Wissink|Ben Pyne|Emma Gale|Filip Majdak|Marko Bošnjak}} |- |{{Esc|Црна Гора}} |Нина Жижич |"Dobrodosli" |[[Црногорски јазик|црногорски]] |{{Хсписок| Boris Subotić|Darko Dimitrov|Violeta Mihajlovska Milić}} |- |{{Esc|Чешка}} |Адонхс |"Kiss Kiss Goodbye" |[[Англиски јазик|англиски]] |{{Хсписок|Adam Pavlovčin|Adriano Lopes da Silva|George Masters-Clark|Ines Coulon|Lorenzo Calvo|Michaela Charvátová|Ronald Janeček}} |- |{{Esc|Швајцарија}} |Зое Ме |"Voyage" |[[Француски јазик|француски]] |{{Хсписок|Emily Middlemas|Tom Oehler|Zoë Alina Kressler}} |- |{{Esc|Шведска}} |КАЈ |"Bara bada bastu" |[[Шведски јазик|шведски]] |{{Хсписок|Anderz Wrethov|Axel Åhman|Jakob Norrgård|Kevin Holmström|Kristoffer Strandberg|Robert Skowronski}} |- |{{Esc|Шпанија}} |Мелоди |"Esa diva" |[[Шпански јазик|шпански]] |{{Хсписок|Alberto Lorite|Joy Deb|Juan Sueiro|Melodía Ruíz|Peter Boström|Thomas G:son}} |} === Други земји === Активни членки во Андора, Босна и Херцеговина и Словачка го потврдија своето неучество пред објавувањето на списокот со учесници од страна на ЕРУ. Македоскиот радиофузер расправаше за потенцијално враќање, но не се појави на листата од земји-учеснички. Косовскиот радиофузер побара покана за учество, но беше одбиен од страна на ЕРУ. == Преглед на натпреварот == === Прво полуфинале === Првото полуфинале се одржа на 13 мај 2025, со почеток во 21 часот. 15 држави настапија во ова полуфинале. Овие земји, заедно со Италија, Швајцарија и Шпанија и земјите кои не учествуваат, познати како "Rest of the World", гласаа во ова полуфинале. {| class="wikitable" |+Учесници во првото полуфинале !Реден број !Држава !Изведувач !Песна !Поени !Место |- |1 |{{Esc|Исланд}} |Ваеб |"Róa" |97 |6 |- |2 |{{Esc|Полска}} |Јустина Стачковска |"Gaja" |85 |7 |- |3 |{{Esc|Словенија}} |Клемен |"How Much Time Do We Have Left" |23 |13 |- |4 |{{Esc|Естонија}} |Томми Кеш |"Espresso Macchiato" |113 |5 |- |5 |{{Esc|Украина}} |Зиферблат |"Bird of Pray" |137 |1 |- |6 |{{Esc|Шведска}} |КАЈ |"Bara bada bastu" |118 |4 |- |7 |{{Esc|Португалија}} |Напа |"Deslocado" |56 |9 |- |8 |{{Esc|Норвешка}} |Кајл Алессандро |"Lighter" |82 |8 |- |9 |{{Esc|Белгија}} |Ред Себастиан |"Strobe Lights" |23 |14 |- |10 |{{Esc|Азербејџан}} |Мамагама |"Run with U" |7 |15 |- |11 |{{Esc|Сан Марино}} |Габри Понте |"Tutta l'Italia" |46 |10 |- |12 |{{Esc|Албанија}} |Шкодра Елетрконике |"Zjerm" |122 |2 |- |13 |{{Esc|Холандија}} |Клауде |"C'est la vie" |121 |3 |- |14 |{{Esc|Хрватска}} |Марко Бошњак |"Poison Cake" |28 |12 |- |15 |{{Esc|Кипар}} |Тео Еван |"Shh" |44 |11 |} === Второ полуфинале === Второ полуфинале се одржа на 15 мај 2025, со почеток во 21 часот. 16 држави настапаија во ова полуфинале. Овие земји, заедно со Велика Британија, Германија и Франција и земјите кои не учествуваат, познати како "Rest of the World", гласаа во ова полуфинале. {| class="wikitable" |+Учесници во второто полуфинале !Реден број !Држава !Изведувач !Песна !Поени !Место |- |1 |{{Esc|Австралија}} |Го-Јо |"Milkshake Man" |41 |11 |- |2 |{{Esc|Црна Гора}} |Нина Жижич |"Dobrodosli" |12 |16 |- |3 |{{Esc|Ирска}} |Емми |"Laika Party" |28 |13 |- |4 |{{Esc|Латвија}} |Таутумеитас |"Bur man laimi" |130 |2 |- |5 |{{Esc|Ерменија}} |Парг |"Survivor" |51 |10 |- |6 |{{Esc|Австрија}} |ЈЈ |"Wasted Love" |104 |5 |- |7 |{{Esc|Грција}} |Клавдиа |"Asteromata" |112 |4 |- |8 |{{Esc|Литванија}} |Катарсис |"Tavo akys" |103 |6 |- |9 |{{Esc|Малта}} |Мириана Конте |"Serving" |53 |9 |- |10 |{{Esc|Грузија}} |Мариам Шенгелиа |"Freedom" |28 |15 |- |11 |{{Esc|Данска}} |Сисал |"Hallucinations" |61 |8 |- |12 |{{Esc|Чешка}} |Адонхс |"Kiss Kiss Goodbye" |29 |12 |- |13 |{{Esc|Луксембург}} |Лаура Тхорн |"La poupée monte le son" |62 |7 |- |14 |{{Esc|Израел}} |Јувал Рафаел |"New Day Will Rise" |203 |1 |- |15 |{{Esc|Србија}} |Принц |"Mila" |28 |14 |- |16 |{{Esc|Финска}} |Ерика Викман |"Ich komme" |115 |3 |} === Финале === Големото финале се одржа на 17 мај 2025, со почеток во 21 часот. 26 држави настапија во финалето; земјата-домаќин Швајцарија, големата петорка и десетте земји кои ќе обезбедат пласман од двете полуфиналиња. Сите 37 земји преку жирито и публиката и земјите кои не учествуваат, познати како "Rest of the World", гласаа финалето. {| class="wikitable" |+Големото финале !Реден број !Држава !Изведувач !Песна !Поени !Место |- |1 |{{Esc|Норвешка}} |Кајл Алессандро |"Lighter" |89 |18 |- |2 |{{Esc|Луксембург}} |Лаура Тхорн |"La poupée monte le son" |47 |22 |- |3 |{{Esc|Естонија}} |Томми Кеш |"Espresso Macchiato" |356 |3 |- |4 |{{Esc|Израел}} |Јувал Рафаел |"New Day Will Rise" |357 |2 |- |5 |{{Esc|Литванија}} |Катарсис |"Tavo akys" |96 |16 |- |6 |{{Esc|Шпанија}} |Мелоди |"Esa diva" |37 |24 |- |7 |{{Esc|Украина}} |Зиферблат |"Bird of Pray" |218 |8 |- |8 |{{Esc|Велика Британија}} |Ремембер Мондеј |"What the Hell Just Happened?" |88 |19 |- |9 |{{Esc|Австрија}} |ЈЈ |"Wasted Love" |436 |1 |- |10 |{{Esc|Исланд}} |Ваеб |"Róa" |33 |25 |- |11 |{{Esc|Латвија}} |Таутумеитас |"Bur man laimi" |158 |13 |- |12 |{{Esc|Холандија}} |Клауде |"C'est la vie" |175 |12 |- |13 |{{Esc|Финска}} |Ерика Викман |"Ich komme" |196 |11 |- |14 |{{Esc|Италија}} |Луицо Корси |"Volevo essere un duro" |256 |5 |- |15 |{{Esc|Полска}} |Јустина Стачковска |"Gaja" |156 |14 |- |16 |{{Esc|Германија}} |Абор и Тина |"Baller" |151 |15 |- |17 |{{Esc|Грција}} |Клавдиа |"Asteromata" |231 |6 |- |18 |{{Esc|Ерменија}} |Парг |"Survivor" |72 |20 |- |19 |{{Esc|Швајцарија}} |Зое Ме |"Voyage" |214 |10 |- |20 |{{Esc|Малта}} |Мириана Конте |"Serving" |91 |17 |- |21 |{{Esc|Португалија}} |Напа |"Deslocado" |50 |21 |- |22 |{{Esc|Данска}} |Сисал |"Hallucinations" |47 |23 |- |23 |{{Esc|Шведска}} |КАЈ |"Bara bada bastu" |321 |4 |- |24 |{{Esc|Франција}} |Луане |"Maman" |230 |7 |- |25 | {{Esc|Сан Марино}} |Габри Понте |"Tutta l'Italia" |27 |26 |- |26 | {{Esc|Албанија}} |Шкодра Електронике |"Zjerm" |218 |8 |} == Продукција == Изборот за песна на Евровизија 2025 година ќе биде продуциран од швајцарскиот национален радиодифузен сервис Swiss Broadcasting Corporation (SRG SSR). Главниот тим ќе се состои од Рето Периц и Мориц Штадлер како извршни продуценти, <ref>{{Наведена изјава за печат|date=2024-06-04|title=Eurovision Song Contest 2025: Executive producers named|url=https://www.srgssr.ch/en/news-media/news/eurovision-song-contest-2025-executive-producers-named|access-date=2024-06-04|publisher=SRG SSR}}</ref> и Ив Шиферле како шеф на шоуто. Своите улоги од претходното издание ги повторуваат Кристер Бјоркман како шеф на натпреварот и Тобијас Аберг како шеф на продукцијата, со други продукциски персонал вклучувајќи ги Надја Буркхард-Тракол како шеф на настанот, Манфред Винц како шеф на финансии, Ауро Шатард како шеф на обезбедувањето, и Кевин Стубер како шеф на правниот сектор. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovision.tv/story/switzerland-2025-core-project-team|title=Switzerland 2025: Core project team is in place|date=2024-07-03|work=Eurovision.tv|publisher=EBU|accessdate=2024-07-03}}</ref> <ref>{{Наведена изјава за печат|date=2024-07-03|title=ESC 2025: the core project team is in place|url=https://www.srgssr.ch/en/news-media/news/esc-2025-the-core-project-team-is-in-place|access-date=2024-07-03|publisher=SRG SSR}}</ref> Организацијата на натпреварот ќе се реструктуира за 2025 година; ова беше објавено од ЕБУ на 1 јули 2024 година, по прегледот на [[Евровизија 2024|контроверзиите на натпреварот во 2024 година]] . <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.ebu.ch/news/2024/06/ebu-announces-future-development-areas-for-eurovision-song-contest-following-independent-review-into-2024-event|title=EBU announces future development areas for Eurovision Song Contest following independent review into 2024 event|date=2024-07-01|work=ebu.ch|publisher=EBU|language=en|accessdate=2024-07-01}}</ref> Беа создадени две нови позиции: директор на EСЦ и раководител на бренд и комерцијални производи, при што директорот на EСЦ ја надгледува работата на извршниот супервизор Мартин Остердал и шефот на брендот и комерцијалното. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://variety.com/2024/tv/global/eurovision-song-contest-independent-review-director-welfare-1236057822/|title=Eurovision Song Contest Creates New Director Role, Beefs Up Rules and Considers Introducing Welfare Producer Following Independent Review (EXCLUSIVE)|last=Yossman|first=K. J.|date=2024-07-01|work=Variety|language=en-US|accessdate=2024-07-01}}</ref> <ref name="DirectorRole">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurofestivalnews.com/2024/07/20/eurovision-2025-esc-director/|title=Eurovision 2025: l'EBU cerca un ESC Director. Martin Österdahl resta Show Supervisor|last=Adessi|first=Antonio|date=2024-07-20|work=Eurofestival News|language=it|trans-title=Eurovision 2025: the EBU is looking for an ESC Director. Martin Österdahl remains Show Supervisor|accessdate=2024-07-21}}</ref> Мартин Грин, кој претходно работеше во 2023 како извршен директор, беше назначен за директор на ЕСЦ Извршниот совет на Базел-Штад се очекува да придонесе CHF 35 милиони (околу 37.3 милиони евра) од буџетот на натпреварот. <ref name="2025ProposedBudget">{{Наведена изјава за печат|title=Der Regierungsrat beantragt beim Grossen Rat Ausgaben für den ESC 2025|date=2024-08-31|url=https://www.bs.ch/medienmitteilungen/2024-der-regierungsrat-beantragt-beim-grossen-rat-ausgaben-fuer-den-esc-2025|language=de-CH|access-date=2024-09-01}}</ref> == Емитувања == Сите радиодифузери кои учествуваат може да изберат да имаат коментатори на лице место или од далечина кои обезбедуваат увид и информации за гласањето на нивната локална публика. Иако од нив се бара да го прикажат финалето и полуфиналето во кое гласа нивната земја, повеќето радиодифузери ги покриваат сите три емисии. Некои радиодифузери кои не учествуваат, исто така, го емитуваат натпреварот. Каналот за песна на Евровизија [[YouTube|на YouTube]] обезбедува меѓународни преноси во живо без коментар на сите емисии. Следниве радиодифузери се радиодифузерите кои целосно или делумно ги потврдија своите планови за емитување: {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+Радиодифузери и коментатори во земји-учеснички ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Радиодифузер ! scope="col" | Канал(и) ! scope="col" | Прикази ! scope="col" | Коментатор(и) |- ! scope="row" |'''{{Esc|Австралија}}''' | SBS | SBS |Сите емисии | |- ! scope="row" |'''{{Esc|Белгија}}''' | VRT |VRT 1 |Сите емисии |Холандски: Петер Ван де Виере |- ! rowspan="2" scope="row" |'''{{Esc|Велика Британија}}''' | rowspan="2" | BBC | BBC One | rowspan="2" |Сите емисии | rowspan="2" | |- | BBC Radio 2 |- ! rowspan="2" |{{Esc|Германија}} | rowspan="2" |ARD / NDR |One |Полуфиналиња | |- | {{Јаз|de|[[Das Erste]]}} |Финале | |- ! rowspan="3" |{{Esc|Италија}} | rowspan="3" |RAI |RAI 2 |Полуфиналиња | rowspan="2" |Габриеле Корси и БигМама |- |RAI 1 | rowspan="2" |Финале |- |RAI Radio 2 | |- ! scope="col" |{{Esc|Полска}} |TVP |TVP 1 |Сите емисии | |- ! scope="col" |{{Esc|Холандија}} |NPO/AVROTROS | | |Корналд Маас |- ! scope="col"|{{Esc|Чешка}} |CT |CT1 |Сите емисии | |- ! scope="col"|{{Esc|Швајцарија}} |SRG SSR | | |Германски: Свен Епинеј |} {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+Радиофузери и коментатори во земји кои не учествуваат ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Радиофуер ! scope="col" | Канал(и) ! scope="col" | Прикази ! scope="col" | Коментатор(и) |- ! scope="col" |{{Esc|Македонија}} |[[Македонска Радио Телевизија|МРТ]] |MRT 1 | Сите емисии | Aleksandra Jovanovska |- ! scope="col" |{{Esc|Молдавија}} |TRM |Moldova 1 |Сите емисии | |} == Поврзано == * [[Детска Евровизија 2025 година|Детска Евровизија 2025]] == Наводи == {{наводи}} {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Швајцарска култура]] [[Категорија:Базел]] [[Категорија:Музиката во 2025 година]] ofjcd77x34o4cq768gmmt966akzau01 2 1361645 5628098 5627677 2026-09-13T12:28:36Z Gurther 105215 5628098 wikitext text/x-wiki Ова е список на борци, [[партизани]] и цивилни '''жртви кои загинале за време на [[Народноослободителната борба]] во [[Велес]] и [[Велешко]]'''. Голем дел од борците кои загинале при борбите се денес погребани во [[Спомен-костурница (Велес)|Велешката спомен-костурница]]. Во [[1985|1985 година]], историчарот [[Ѓорѓи Малковски]] објавил спомен книга за сите жртви под фашистичкиот терор. Списокот е организиран според азбучен ред од презимето. == Класификација == == Статистика == == Список == {| class="wikitable" |+Список на жртви за време на Народноослободителната борба во Велес и Велешко !№ !Име !Датум на раѓање !Место на раѓање !Датум на смрт !Место на смрт !Дел од !Народност |- | |Ашим Алиов Абазов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1910]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |{{Околу}} [[април]] [[1941]] |[[Словенија]] |[[Априлска војна]] |[[Албанци]] |- | |[[Ијас Абазов|Ијас Муслиов Абазов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=95}} |[[1920]] |[[Мелница (Велешко)|Мелница, Велешко]] |[[12 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Товарник, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Торбеши]] |- | |Расим Јусуфов Абазов{{Sfn|Малковски|1985|p=111}} |[[1930]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Албанци]] |- | |Миона Џемаилова Абазова{{Sfn|Малковски|1985|p=111}} |[[1884]] |[[Патишка Река|Патишка Река, Скопско]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Албанци]] |- | |[[Благој Абрашев|Благој Јорданов Абрашев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=77}} |[[7 јануари]] [[1912]] |[[Велес]] |[[24 септември]] [[1944]] |[[Берово]] |[[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободување на Берово]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Игно Стојанов Алексов{{Sfn|Малковски|1985|p=111}} |[[1886]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стоилко Атанасов Алексов{{Sfn|Малковски|1985|p=53}} |[[1923]] |[[Бистрица (Велешко)|Бистрица, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Дано Алексовски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Костов Алексовски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |''н/п'' |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мегди Тефиков Алиев{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1 февруари]] [[1931]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |[[Јусуф Алипов|Јусуф Мемедов Алипов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1906]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |''н/п'' |''н/п'' |Цивилни жртви{{БелешкаОзнака|Неговата судбина е непозната, околу [[септември]] [[1941|1941 година]] исчезнал под мистериозни околности. Неговото тело никогаш не било откриено.}} |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Никола Јованов Алтиев{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1914]] |[[Велес]] |[[6 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Муртезан Усеинов Амедов{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1899]] |[[Виничани|Виничани, Велешко]] |{{Околу}} [[август]] [[1944]] |[[Виничани|Виничани, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Шукрија Алиев Амедов{{Sfn|Малковски|1985|p=95}} |[[1922]] |[[Согле|Согле, Велешко]] |[[16 април]] [[1945]] |[[Бродско-посавска Жупанија|Врполе, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Албанци]] |- | |Ќазим Алиов Амзов{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1891]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |{{Околу}} [[јули]] [[1944]] |[[Криволак|Криволак, Неготинско]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Демир Ќазимов Амзов{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1907]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[7 август]] [[1944]] |[[Крупиште|Крупиште, Штипско]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Ванчо Јованов Анастасов{{Sfn|Малковски|1985|p=111}} |[[1917]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ристо Анастасов|Ристо Ѓорѓиев Анастасов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=112}} |[[19 ноември]] [[1922]] |[[Велес]] |[[2 јануари]] [[1945]] |[[Чашка|Чашка, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Глигор Коцев Ангелов{{Sfn|Малковски|1985|p=77}} |[[30 ноември]] [[1923]] |[[Габровник|Габровник, Велешко]] |[[24 септември]] [[1944]] |[[Берово]] |[[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободување на Берово]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јордан Трпев Ангеловски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Попоец|Попоец, Кичевско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Ванчов Андов{{Sfn|Малковски|1985|p=53}} |[[1924]] |[[Ораовец|Ораовец, Велешко]] |[[12 април]] [[1945]] |[[Срем|Срем, Србија]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Петар Андов|Петар Серафимов Андов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=53}} |[[1927]] |[[Велес]] |[[17 март]] [[1945]] |[[Гнилане|Гнилане, Србија]] |[[Битка кај Гнилане]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Стојан Андов (војник)|Стојан Игнов Андов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1919]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[1944]] |[[Германија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ката Димкова Андова{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1900]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Темелков Андовски{{Sfn|Малковски|1985|p=54}} |[[29 јули]] [[1924]] |[[Нежилово (Велешко)|Нежилово, Велешко]] |[[18 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Андреја Андреев|Андреја Тодоров Андреев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1883]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајче Петкановски|Трајче Лазов Андреев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=21}} |[[7 октомври]] [[1919]] |[[Бистрица (Велешко)|Бистрица, Велешко]] |[[6 август]] [[1943]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајко Андреев|Трајче Јованов Андреев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=54}} |[[7 мај]] [[1925]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Милорад Илиев Антев{{Sfn|Малковски|1985|p=77}} |[[28 јуни]] [[1923]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[7 ноември]] [[1944]] |[[Кукуричани|Кукуричани, Неготинско]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Александар Манасиев Антевски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1923]] |''н/п'' |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Васил Антевски - Дрен|Васил Стефанов Антевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=78}} |[[28 октомври]] [[1904]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |[[28 август]] [[1942]] |[[Софија|Софија, Бугарија]] |[[Прв скопски партизански одред|Скопски партизански одред]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Стојанов Анчев{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1918]] |[[Новачани|Новачани, Велешко]] |{{Околу}} [[1942]] |[[Германија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Часлав Аранѓеловиќ|Коста Часлав Аранѓеловиќ]]{{Sfn|Малковски|1985|p=77-78}} |[[13 ноември]] [[1923]] |[[Скопско]] |{{Околу}} [[август]] [[1944]] |''н/п'' |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Божидар Тодоров Арсов{{Sfn|Малковски|1985|p=95}} |[[10 февруари]] [[1924]] |[[Скачинци|Скачинци, Велешко]] |[[14 април]] [[1945]] |[[Винковци|Винковци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Драган Јорданов Арсов{{Sfn|Малковски|1985|p=78}} |[[10 август]] [[1921]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |{{Околу}} [[мај]] [[1945]] |[[Урошевац|Урошевац, Србија]] |[[Четириесет и прва македонска дивизија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петар Димов Арсов{{Sfn|Малковски|1985|p=95}} |[[17 мај]] [[1924]] |[[Двориште (Велешко)|Двориште, Велешко]] |[[21 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стеван Миланов Арсов{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1912]] |[[Кумарино|Кумарино, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Цветан Арсов|Цветан Соколов Арсов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=78}} |[[20 март]] [[1922]] |[[Грнчиште|Грнчиште, Велешко]] |[[12 септември]] [[1944]] |''н/п'' |[[Бригада „Гоце Делчев“|Македонска бригада „Гоце Делчев“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Радислав Илиев Арсовски{{Sfn|Малковски|1985|p=54}} |[[15 август]] [[1924]] |[[Теово|Теово, Велешко]] |[[6 мај]] [[1945]] |[[Скопје]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мите Стефанов Арсовски{{Sfn|Малковски|1985|p=55}} |[[5 јули]] [[1926]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[18 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јонуз Муртезанов Асанов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1919]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |[[8 април]] [[1941]] |[[Ниш|Ниш, Србија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Ќазим Шаќиров Асановски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1922]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Петта македонска ударна бригада]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Димко Ѓорѓиев Атанасов{{Sfn|Малковски|1985|p=55}} |[[1921]] |[[Чашка|Чашка, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1944]] |[[Гургурница|Гургурница, Тетовско]] |[[Битка кај Гургурница]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Лазар Игнов Атанасов{{Sfn|Малковски|1985|p=55}} |[[4 март]] [[1923]] |[[Лугунци|Лугунци, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Бабуновски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Вевчани|Вевчани, Охридско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Андреја Панов Басаров{{Sfn|Малковски|1985|p=112}} |[[1880]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Јован Басаровски|Јован Андреев Басаров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=21-22}} |[[15 август]] [[1922]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[21 јануари]] [[1943]] |[[Скопје]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борче Перов Бешировски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1921]] |[[Дабниште|Дабниште, Кавадаречко]] |[[12 декември]] [[1942]] |[[Мукос|Мукос Планина]] |[[Битка кај Мукос]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Асан Јанузов Билев{{Sfn|Малковски|1985|p=96}} |[[1921]] |[[Мелница (Велешко)|Мелница, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Торбеши]] |- | |[[Стефан Бобев|Стефан Миланов Бобев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=112}} |[[1911]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Љубомир Николов Богданов{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[14 септември]] [[1938]] |[[Велес]] |[[5 април]] [[1945]] |[[Велес]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Љубица С. Богеска{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Кичево]] |[[10 февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мица Панова Богоева{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[1916]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ванчо Анев Божинов{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1874]] |[[Степанци (Велешко)|Степанци, Велешко]] |[[септември]] [[1944]] |[[Поменово|Поменово, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Боро Божиновски – Прцан|Боро Величков Божиновски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=22}} |[[1915]] |[[Куманово]] |[[12 септември]] [[1942]] |[[Бањане|Бањане, Скопско]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Бошко Босанац{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |''н/п'' |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонски Бошњаци|Бошњаци]] |- | |Петре Илиев Босилков{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1911]] |[[Велес]] |[[10 април]] [[1941]] |[[Алексинац|Алексинац, Србија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Боте Боцевски|Боте Борев Боцевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=23}} |[[21 јануари]] [[1921]] |[[Скопје]] |[[3 април]] [[1943]] |[[Катланово|Катланово, Скопско]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Лазар Панов Бошков{{Sfn|Малковски|1985|p=55-56}} |[[10 април]] [[1924]] |[[Владиловци|Владиловци, Велешко]] |[[14 јануари]] [[1945]] |[[Тетово]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Димев Бошков{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[1877]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |{{Околу}} [[есента]] [[1943]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајко Бошкоски-Тарцан|Трајко Јорданов Бошковски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=23-24}} |[[12 јуни]] [[1918]] |[[Голем Радобил|Голем Радобил, Прилепско]] |[[6 јануари]] [[1943]] |[[Сливник|Сливник, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Божин Коцев Брзаков{{Sfn|Малковски|1985|p=24-25}} |[[10 јули]] [[1921]] |[[Башино Село|Башино Село, Велешко]] |[[11 ноември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристе Тодоров Брзаков{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[21 март]] [[1937]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Љубенка Тодорова Брзакова{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[22 јануари]] [[1939]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Рајна Илиева Брзакова{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[1918]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трпе Србин Броштички{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Дебарско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димче Бурев{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[1890]] |[[Скачинци|Скачинци, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Панзо Стојанов Бурчевски{{Sfn|Малковски|1985|p=113}} |[[1878]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Стојан Бурчевски|Стојан Јорданов Бурчевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=25}} |[[20 април]] [[1920]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[6 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Битка кај Речани]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јованче Стоилков Васев{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |''н/п'' |[[Теово|Теово, Велешко]] |[[10 април]] [[1941]] |[[Лозница (град во Србија)|Лозница, Србија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Најдо Стојанов Васев{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[17 декември]] [[1925]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Павле Стојанов Васев{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[2 јули]] [[1942]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Велика Стојанова Васева{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[2 април]] [[1939]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борка Јорданов Василески{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1912]] |[[Прилеп]] |[[12 декември]] [[1942]] |[[Мукос|Мукос Планина]] |[[Битка кај Мукос]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Сато Вејселов|Сато Алиов Вејселов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=78}} |[[1920]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Расим Алиов Вејселов{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[1919]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[мај]] [[1941]] |[[Велес]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |[[Риза Вејселов|Риза Алиов Вејселов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[1922]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[1943]] |[[Скопје]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Милан Стојанов Велјанов{{Sfn|Малковски|1985|p=96}} |[[2 февруари]] [[1924]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Нове Најдов Велјовски{{Sfn|Малковски|1985|p=96}} |[[24 август]] [[1924]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |[[28 април]] [[1945]] |[[Бјеловарско-билогорска Жупанија|Гарешница, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Велков{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Никодин|Никодин, Прилепско]] |[[12 декември]] [[1942]] |[[Мукос|Мукос Планина]] |[[Битка кај Мукос]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коле Илиев Гајдов{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[26 февруари]] [[1923]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Невена Георгиева-Дуња|Невена Николова Георгиева]]{{Sfn|Малковски|1985|p=26}} |[[25 јули]] [[1925]] |[[Скопје]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Нежилово (Велешко)|Нежилово, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Арсо Гиноски|Арсе Кочов Гиновски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1920]] |[[Издеглавје|Издеглавје, Охридско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Крсте Гиновски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |''н/п'' |[[Гостивар]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Милан Јованов Гиновски{{Sfn|Малковски|1985|p=113}} |[[21 октомври]] [[1900]] |[[Папрадиште (Велешко)|Папрадиште, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Панче Трајков Гочев{{Sfn|Малковски|1985|p=78-79}} |[[1921]] |[[Карабуниште|Карабуниште, Велешко]] |[[10 ноември]] [[1944]] |[[ЖС „Пчиња“]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Сутка Ѓошева Грацковалиева{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[6 декември]] [[1912]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Доне Савев Грков{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[1880]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |{{Околу}} [[1945]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Душан Панзов Грков{{Sfn|Малковски|1985|p=113}} |[[1912]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[13 јули]] [[1943]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коце Настев Грков{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[1899]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Милан Блажев Грков{{Sfn|Малковски|1985|p=114}} |[[10 април]] [[1913]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[12 септември]] [[1942]] |[[Скопје]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Перо Настов Грков{{Sfn|Малковски|1985|p=114}} |[[1883]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мирослав Перов Грковски{{Sfn|Малковски|1985|p=26-27}} |[[15 април]] [[1922]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |{{Околу}} [[декември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Благој Давков|Благоја Ангелов Давков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=27}} |[[21 јануари]] [[1921]] |[[Скопје]] |[[21 јануари]] [[1943]] |[[Скопје]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Никола Давчев|Никола Петров Давчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=56}} |[[19 април]] [[1922]] |[[Ново Село (Општина Велес)|Ново Село, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Славко Давчев|Славко Томов Давчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=27-28}} |[[23 јануари]] [[1921]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |[[20 јануари]] [[1943]] |[[Клиново|Клиново, Кавадаречко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јордан Трајков Дамјанов{{Sfn|Малковски|1985|p=96-97}} |[[3 јануари]] [[1926]] |[[Долно Врановци|Долно Врановци, Велешко]] |[[13 април]] [[1945]] |[[Винковци|Винковци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Миов Дамјанов{{Sfn|Малковски|1985|p=97}} |[[24 април]] [[1923]] |[[Стари Град|Стари Град, Велешко]] |[[15 април]] [[1945]] |[[Ѓаково|Ѓаково, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Борис Дамјаноски|Борис Билбилов Дамјаноски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1914]] |[[Карбуница|Карбуница, Кичевско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Страшев Дебарлиев{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[5 февруари]] [[1932]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Славко Ончев Делов{{Sfn|Малковски|1985|p=80}} |[[31 јануари]] [[1914]] |[[Подлес|Подлес, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Јованов Делов{{Sfn|Малковски|1985|p=80}} |[[14 февруари]] [[1925]] |[[Подлес|Подлес, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Александар Дениќ{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[1888]] |[[Алексинац|Алексинац, Србија]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Живка Дениќ{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[1902]] |[[Алексинац|Алексинац, Србија]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Миле Александров Дениќ{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[1925]] |[[Алексинац|Алексинац, Србија]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Мирјана Александрова Дениќ{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[28 декември]] [[1927]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Светлана Александрова Дениќ{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[21 јануари]] [[1932]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Сута Јорданова Демниева{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1925]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Душан Тодоров Димитриев{{Sfn|Малковски|1985|p=114}} |[[19 април]] [[1914]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Миле Димитриев|Миле Дамев Димитриев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=97}} |[[8 февруари]] [[1926]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |[[18 април]] [[1944]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тоде Спиров Димитриев{{Sfn|Малковски|1985|p=114}} |[[1904]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Драгољуб С. Димитриевски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1927]] |[[Куманово]] |[[4 септември]] [[1944]] |[[Новачани|Новачани, Велешко]] |[[Единаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димитрија Димитриевски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |''н/п'' |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Предраг Димитријевиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=97}} |[[1910]] |[[Србија]] |{{Околу}} [[јануари]] [[1945]] |[[Лозница (град во Србија)|Лозница, Србија]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Драгаш Петков Димковски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1919]] |[[Челопек (Кумановско)|Челопек, Кумановско]] |''н/п'' |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ѓоше Димов Димов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1911]] |[[Велес]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Струмица]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ѓошо Димов|Ѓошо Габров Димов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=81}} |[[23 мај]] [[1920]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |[[15 ноември]] [[1944]] |[[Папрадиште (Кичевско)|Папрадиште, Кичевско]] |[[Четириесет и прва македонска дивизија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Јорданов Димов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |''н/п'' |[[Отиштино|Отиштино, Велешко]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Струмица]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Костадин Димов|Костадин Танев Димов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=115}} |[[21 мај]] [[1920]] |[[Велес]] |[[18 јули]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Крсте Николов Димов{{Sfn|Малковски|1985|p=81}} |[[2 септември]] [[1920]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Крсте Трајков Димов{{Sfn|Малковски|1985|p=81}} |[[1915]] |[[Владиловци|Владиловци, Велешко]] |[[7 ноември]] [[1944]] |[[Кукуричани|Кукуричани, Неготинско]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Никола Димов|Никола Панов Димов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=98}} |[[1918]] |[[Велес]] |[[26 април]] [[1945]] |[[Бјеловарско-билогорска Жупанија|Гарешница, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Дончев Димов{{Sfn|Малковски|1985|p=115}} |[[9 февруари]] [[1914]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стефан Димов Димов{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1904]] |[[Поменово|Поменово, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мара Димовска{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |''н/п'' |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димко Филипов Димовски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1923]] |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димо Димовски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |''н/п'' |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Петре Димовски (партизан)|Петре Миланов Димовски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=56}} |[[1 февруари]] [[1920]] |[[Крива Круша|Крива Круша, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стефан Ставрев Димовски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1920]] |[[Горно Село|Горно Село, Прилепско]] |{{Околу}} [[август]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Петта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Александар Савов Додевски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1924]] |[[Канарево|Канарево, Кумановско]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Атанас Панов Домазетов{{Sfn|Малковски|1985|p=116}} |[[1880]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Дано Атанасов Донев{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[3 јануари]] [[1921]] |[[Барово (Демиркаписко)|Барово, Демиркаписко]] |[[6 септември]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Глигор Методиев Досев{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1923]] |[[Кавадарци]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Попадија|Попадија, Велешко]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Андреев Дрнков{{Sfn|Малковски|1985|p=56-57}} |[[1926]] |[[Велес]] |[[8 декември]] [[1944]] |[[Скопско]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Ставрев Дудановски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1926]] |[[Охридско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Андо Ѓорѓиев|Андо Трајков Ѓорѓиев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=57}} |[[1920]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димитрија Ристов Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=82}} |[[20 февруари]] [[1921]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[12 септември]] [[1944]] |[[Неготино]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димче Петров Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=57}} |[[25 јули]] [[1920]] |[[Еловец|Еловец, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ѓорѓи Славков Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=98}} |[[27 август]] [[1921]] |[['Рлевци|'Рлевци, Велешко]] |{{Околу}} [[мај]] [[1945]] |[[Бихаќ|Бихаќ, Босна и Херцеговина]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Перо Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1923]] |[[Шешково|Шешково, Кавадаречко]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тане Ристов Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=116}} |[[1908]] |[[Габровник|Габровник, Велешко]] |[[16 октомври]] [[1942]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Темелко Ризов Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=116}} |''н/п'' |[[Габровник|Габровник, Велешко]] |[[16 октомври]] [[1942]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Игнов Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1866]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Маца Овчарова|Марија Ангелова Ѓорѓиева]]{{Sfn|Малковски|1985|p=28}} |[[19 март]] [[1922]] |[[Сливник|Сливник, Велешко]] |[[7 јануари]] [[1943]] |[[’Рлевци|'Рлевци, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Благој Ѓорев|Благој Димев Ѓорев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=29}} |[[8 февруари]] [[1922]] |[[Велес]] |[[1 ноември]] [[1942]] |[[Ново Село (Општина Велес)|Ново Село, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благојка Петрова Ѓорчева{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[8 декември]] [[1920]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Љупка Петрова Ѓорчева{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[26 февруари]] [[1938]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Стојчев Ѓошев{{Sfn|Малковски|1985|p=99}} |[[15 јули]] [[1921]] |[[Уланци|Уланци, Велешко]] |[[12 мај]] [[1945]] |[[Горњи Лакош|Горњи Лакош, Словенија]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Јован Ѓошев|Јован Димов Ѓошев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=57-58}} |[[1916]] |[[Крива Круша|Крива Круша, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Радица Ѓурѓевиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1902]] |[[Рашки Управен Округ|Обрва, Србија]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Емин Ќазимов Ебишов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1918]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Штип]] |[[Априлска војна]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |[[Славе Евтов|Славе Игнов Евтов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=82}} |[[1 април]] [[1914]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |[[7 ноември]] [[1944]] |[[Стоби|Стоби, Велешко]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стојан Ристов Евтов{{Sfn|Малковски|1985|p=99}} |[[21 август]] [[1925]] |[[Горно Чичево|Горно Чичево, Велешко]] |{{Околу}} [[април]] [[1945]] |[[Вуковар|Вуковар, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Шукри Фазлиов Елмазов{{Sfn|Малковски|1985|p=116}} |[[1900]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Јован Димов Есмеров{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1911]] |[[Велес]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Струмица]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стефан Иванов Заборчанев{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[15 март]] [[1925]] |[[Варош|Варош, Прилепско]] |[[25 октомври]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борис Атанасов Зафиров{{Sfn|Малковски|1985|p=82}} |[[1915]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1944]] |[[Сува Гора]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Киро Тодоров Зафиров{{Sfn|Малковски|1985|p=58}} |[[20 мај]] [[1925]] |[[Велес]] |[[26 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Милан Зафиров|Милан Панов Зафиров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=58}} |[[1918]] |[[Ново Село (Општина Чашка)|Ново Село, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Трајков Зафиров{{Sfn|Малковски|1985|p=59}} |[[1917]] |[[Кочани]] |[[18 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стојан Темелков Зафиров{{Sfn|Малковски|1985|p=82}} |[[24 август]] [[1924]] |[[Бистрица (Велешко)|Бистрица, Велешко]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Страцин|Страцин, Кратовско]] |[[Бригада „Гоце Делчев“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тоде Панов Зафиров{{Sfn|Малковски|1985|p=59}} |[[18 јануари]] [[1916]] |[[Ново Село (Општина Чашка)|Ново Село, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1944]] |[[Здуње (Порече)|Здуње, Порече]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Љубе Здравковски|Љубомир Спасев Здравков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=29-30}} |[[1915]] |[[Куманово]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1943]] |[[Бинач|Бинач, Србија]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Јанушев Здравковски{{Sfn|Малковски|1985|p=82-83}} |[[1923]] |[['Рлевци|'Рлевци, Велешко]] |[[13 ноември]] [[1944]] |[[Скопје]] |[[Ослободување на Скопје]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мирче Стојанов Здравковски{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1890]] |[[Поменово|Поменово, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Бошко Јорданов Златанов{{Sfn|Малковски|1985|p=59-60}} |[[27 декември]] [[1916]] |[[Велес]] |[[1 ноември]] [[1944]] |[[Растеш|Растеш, Порече]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Али Ќазимов Ибраимов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |''н/п'' |[[Долно Каласлари|Долно Каласлари, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Струмица]] |[[Априлска војна]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Малик Есадов Ибраимов{{Sfn|Малковски|1985|p=60}} |[[1922]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |{{Околу}} [[декември]] [[1944]] |[[Гнилане|Гнилане, Србија]] |[[Битка кај Гнилане]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Усеин Аџиев Ибраимов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1914]] |[[Црквино|Црквино, Велешко]] |{{Околу}} [[1941]] |[[Германија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Фазлија Мемедов Ибраимов{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1884]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |{{Околу}} [[есента]] [[1942]] |[[Отиштино|Отиштино, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |[[Анифе Кадриова|Анифа Нафија Ибраимова]]{{Sfn|Малковски|1985|p=116}} |[[1870]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Ленче Рајкова Иванова{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1924]] |[[Штипско]] |[[7 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Родна Ивева|Благородна Лозова Ивева]]{{Sfn|Малковски|1985|p=30}} |[[12 февруари]] [[1922]] |[[Велес]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Андреев Игнатов{{Sfn|Малковски|1985|p=83}} |[[16 мај]] [[1924]] |[[Белештевица|Белештевица, Велешко]] |[[21 ноември]] [[1944]] |[[Гостивар]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Андреев Игнатов{{Sfn|Малковски|1985|p=83}} |[[2 февруари]] [[1923]] |[[Белештевица|Белештевица, Велешко]] |[[5 декември]] [[1944]] |[[Дебар]] |[[Единаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Борис Игнов|Борис Орданов Игнов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |''н/п'' |[[Грнчиште|Грнчиште, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Штип]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ивче Јованов Илиев{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1913]] |[[Крива Круша|Крива Круша, Велешко]] |[[10 април]] [[1941]] |[[Калиманци|Калиманци, Пијанец]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Димитров Илиевски{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1909]] |[[Чашка|Чашка, Велешко]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Струмица]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Стојан Илиоски|Стојан Јакимов Илиоски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1927]] |[[Србјани|Србјани, Кичевско]] |{{Околу}} [[април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]]{{БелешкаОзнака|Во книгата на [[Ѓорѓи Малковски|Малковски]], грешно е наведен како жртва во [[Февруарскиот поход|Февруарски поход]].}} |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димко Јорданов Ингилизов{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1896]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Сава Димкова Ингилизова{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1881]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Стојанов Инов{{Sfn|Малковски|1985|p=100}} |[[29 март]] [[1924]] |[[Свеќани|Свеќани, Велешко]] |{{Околу}} [[април]] [[1945]] |[[Славонија|Врпоље, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борис Петров Инов{{Sfn|Малковски|1985|p=60}} |[[5 февруари]] [[1918]] |[[Свеќани|Свеќани, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1944]] |[[Гургурница|Гургурница, Тетовско]] |[[Битка кај Гургурница]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Славејко Илиев{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1881]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Андов Илиев{{Sfn|Малковски|1985|p=60}} |[[12 ноември]] [[1921]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Драган Костов Илиевски{{Sfn|Малковски|1985|p=100}} |[[15 ноември]] [[1924]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |[[13 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Берак, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајче Ѓорѓиев Илков{{Sfn|Малковски|1985|p=100}} |[[1921]] |[[Лисиче (Велешко)|Лисиче, Велешко]] |[[21 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Сакип Муртезанов Имеров{{Sfn|Малковски|1985|p=101}} |[[16 април]] [[1923]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[21 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |[[Шаип Имеров|Шаип Алиов Имеров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=61}} |[[13 февруари]] [[1921]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Деар Џемаилов Исаков{{Sfn|Малковски|1985|p=117}} |[[1875]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |[[Видан Јанаќиевски|Видан Тодоров Јанаќиевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=61}} |[[23 ноември]] [[1922]] |[[Горно Српци|Горно Српци, Битолско]] |[[8 октомври]] [[1944]] |[[Света Петка (Скопско)|Света Петка, Скопско]] |[[Битка кај Света Петка]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борис Велев Јанев{{Sfn|Малковски|1985|p=117}} |[[1908]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[16 октомври]] [[1942]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Веле Петрушев Јанев{{Sfn|Малковски|1985|p=117}} |[[14 септември]] [[1900]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тоде Петрушев Јанев{{Sfn|Малковски|1985|p=117}} |[[26 мај]] [[1902]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Тодор Јанев|Тодор Ристов Јанев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=30-31}} |[[1912]] |[[Мартолци|Мартолци, Велешко]] |[[7 ноември]] [[1942]] |[[Лисиче (Велешко)|Лисиче, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ризо Велев Јанев{{Sfn|Малковски|1985|p=117}} |[[1912]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[16 октомври]] [[1942]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коцка Ристова Јанева{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1922]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Душан Стефанов Јаневски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1926]] |[[Куманово]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Отиштино|Отиштино, Велешко]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Алексо Петрев Јанков{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1880]] |[[Свеќани|Свеќани, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јанкула Ѓорѓиев Јанков{{Sfn|Малковски|1985|p=118}} |[[1876]] |[[Теово|Теово, Велешко]] |[[3 април]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Славко Александров Јанковски{{Sfn|Малковски|1985|p=61}} |[[16 декември]] [[1926]] |[[Нежилово (Велешко)|Нежилово, Велешко]] |[[7 јануари]] [[1945]] |[[Скопје]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Благој Јанушев|Благој Ристов Јанушев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=31-32}} |[[1920]] |[[Прждево|Прждево, Неготинско]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Алексо Борисов Јашевски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |''н/п'' |[[Тројкрсти|Тројкрсти, Прилепско]] |[[12 септември]] [[1942]] |[[Бабуна (планина)|Мукос]] |[[Битка кај Мукос]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Геле Недев Јованов{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[10 септември]] [[1927]] |[[Владиловци|Владиловци, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ивче Јованов|Ивче Орданов Јованов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=61}} |[[21 октомври]] [[1918]] |[[Крива Круша|Крива Круша, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Р. Јованов{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[26 март]] [[1922]] |[[Дебриште|Дебриште, Кавадаречко]] |[[23 септември]] [[1944]] |[[Попадија|Попадија, Велешко]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Николија Јовановиќ|Николај Ранков Јовановиќ]]{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1926]] |[[Брзак|Брзак, Кумановско]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Борислав Михајлов Јовановски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[16 февруари]] [[1925]] |[[Куново (Гостиварско)|Куново, Гостиварско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Милош Тодоров Јовановски{{Sfn|Малковски|1985|p=83}} |[[8 август]] [[1926]] |[[Степанци (Велешко)|Степанци, Велешко]] |[[8 ноември]] [[1944]] |[[Кукуричани|Кукуричани, Неготинско]] |[[Дванаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Павле Зафиров Јовановски{{Sfn|Малковски|1985|p=101}} |[[6 јули]] [[1924]] |[[Степанци (Велешко)|Степанци, Велешко]] |[[12 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Бановци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стојан Јовановски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1926]] |[[Старо Нагоричане|Старо Нагоричане, Кумановско]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Димчев Јовев{{Sfn|Малковски|1985|p=101}} |[[12 март]] [[1924]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[10 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Товарник, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Јорданов Јовчевски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[28 октомври]] [[1924]] |[[Варош|Варош, Прилепско]] |{{Околу}} [[август]] [[1944]] |[[Капиново|Капиново, Велешко]] |[[Петта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Панче Ѓошев Јолдашев{{Sfn|Малковски|1985|p=84}} |[[1915]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Говрлево|Говрлево, Скопско]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димче Николов Јорданов{{Sfn|Малковски|1985|p=61-62}} |[[13 март]] [[1922]] |[[Велес]] |[[2 мај]] [[1945]] |[[Скопје]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Јордан Јорданов|Јордан Петров Јорданов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=32}} |[[22 декември]] [[1920]] |[[Велес]] |[[6 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Битка кај Речани]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Кирил Петров Јорданов{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[4 април]] [[1907]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Цанев Јорданов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1919]] |[[Новачани|Новачани, Велешко]] |{{Околу}} [[1942]] |[[Германија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Димов Јосмов{{Sfn|Малковски|1985|p=33}} |[[8 февруари]] [[1920]] |[[Велес]] |[[7 ноември]] [[1942]] |[[Лисиче (Велешко)|Лисиче, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Марија Камишова - Нонча|Марија Владова Камишова]]{{Sfn|Малковски|1985|p=34}} |[[20 јануари]] [[1924]] |[[Велес]] |[[6 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Битка кај Речани]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајко Капчев|Трајко Орданов Капчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=34-35}} |[[1910]] |[[Велес]] |[[10 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Орданов Капчев{{Sfn|Малковски|1985|p=35-36}} |[[1 февруари]] [[1921]] |[[Велес]] |[[10 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ката Капчева|Ката Јорданова Капчева]]{{Sfn|Малковски|1985|p=118}} |[[1883]] |[[Велес]] |[[10 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Богдан Трајков Каракостев{{Sfn|Малковски|1985|p=36}} |[[1910]] |[[Велес]] |[[27 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димче Карески{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |''н/п'' |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[декември]] [[1942]] |[[Мукос]] |[[Битка кај Мукос Планина]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борис Карпузов{{Sfn|Малковски|1985|p=118}} |[[1919]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[пролетта]] [[1944]] |[[Негорци|Негорци, Гевгелиско]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајче Кимов|Трајче Илиев Кимов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=84}} |[[24 октомври]] [[1925]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[Кичево]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Благој Кирков|Благој Ангелов Кирков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=37}} |[[23 март]] [[1923]] |[[Велес]] |[[9 јануари]] [[1943]] |[[Горно Оризари|Горно Оризари, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајко Китанов|Трајко Коцев Китанов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=119}} |[[1910]] |[[Грнчиште|Грнчиште, Велешко]] |[[2 октомври]] [[1942]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мите Миланов Китановски{{Sfn|Малковски|1985|p=101}} |[[14 април]] [[1925]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |[[12 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Бановци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Серафим Китаноски|Серафим Блажев Китановски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1916]] |[[Издеглавје|Издеглавје, Охридско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Барбарос|Барбарос, Порече]]{{БелешкаОзнака|Во книгата, грешно е наведено дека загинал во [[Богомила|с. Богомила]].}} |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Петров Климкаров{{Sfn|Малковски|1985|p=37-38}} |[[3 декември]] [[1913]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[март]] [[1943]] |[[Кавадарци]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Буна Аврамова Ково{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1912]] |''н/п'' |{{Околу}} [[1943]] |[[Треблинка|Треблинка, Полска]] |[[Холокауст]] |[[Македонски Евреи|Евреи]] |- | |[[Илија Ково|Илија Аврамов Ково]]{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1904]] |''н/п'' |{{Околу}} [[1943]] |[[Треблинка|Треблинка, Полска]] |[[Холокауст]] |[[Македонски Евреи|Евреи]] |- | |[[Исак Ково|Исак Аврамов Ково]]{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1901]] |''н/п'' |{{Околу}} [[1943]] |[[Треблинка|Треблинка, Полска]] |[[Холокауст]] |[[Македонски Евреи|Евреи]] |- | |Солча Илиева Ково{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1938]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[1943]] |[[Треблинка|Треблинка, Полска]] |[[Холокауст]] |[[Македонски Евреи|Евреи]] |- | |[[Мице Козароски|Мицко Лазов Козаровски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=38-39}} |[[24 септември]] [[1910]] |[[Прилеп]] |[[19 декември]] [[1942]] |[[Нежилово (Велешко)|Нежилово, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ѓоше Димчев Кожаров{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1934]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Анастас Димов Костов{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[31 декември]] [[1903]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јован Николов Костов{{Sfn|Малковски|1985|p=84}} |[[1911]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Миланов Костов{{Sfn|Малковски|1985|p=84}} |[[1913]] |[[Владиловци|Владиловци, Велешко]] |[[7 ноември]] [[1944]] |[[Кукуричани|Кукуричани, Неготинско]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стојан Миланов Костов{{Sfn|Малковски|1985|p=102}} |[[4 јануари]] [[1924]] |[[Долно Врановци|Долно Врановци, Велешко]] |[[12 април]] [[1945]] |[[Винковци|Винковци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коста Костовски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |''н/п'' |''н/п'' |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |''н/п'' |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Јованов Коцев{{Sfn|Малковски|1985|p=85}} |[[19 април]] [[1925]] |[[Свеќани|Свеќани, Велешко]] |[[15 ноември]] [[1944]] |[[Туин|Туин, Кичевско]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Панов Коцев{{Sfn|Малковски|1985|p=102}} |[[1 јануари]] [[1927]] |[[Мартолци|Мартолци, Велешко]] |[[9 мај]] [[1945]] |[[Загреб|Загреб, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Трајков Коцев{{Sfn|Малковски|1985|p=85}} |[[1915]] |[[Мартолци|Мартолци, Велешко]] |[[25 октомври]] [[1944]] |[[Матка (село)|Матка, Скопско]] |[[Дванаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Нада Бутникошарева|Нада Николова Коцева]]{{Sfn|Малковски|1985|p=39-40}} |[[27 јануари]] [[1919]] |[[Велес]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Анде Кошулчев|Анде Ристов Кошулчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=40}} |[[23 јануари]] [[1923]] |[[Велес]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Владо Кошулчев|Владо Ристов Кошулчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=41}} |[[18 март]] [[1912]] |[[Велес]] |[[7 јануари]] [[1943]] |[[Дејковец|Дејковец, Скопско]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Никола Кошулчев|Никола Ристов Кошулчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=119}} |[[19 ноември]] [[1919]] |[[Велес]] |[[6 ноември]] [[1944]] |[[Свети Николе]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Киро Јованов Крстески{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1923]] |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Петта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Пецо Костадинов Крстевски{{Sfn|Малковски|1985|p=41}} |[[20 април]] [[1916]] |[[Долнени|Долнени, Прилепско]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1942]] |[[Габровник|Габровник, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Филипов Кулев{{Sfn|Малковски|1985|p=85}} |[[1926]] |[[Попадија|Попадија, Велешко]] |{{Околу}} [[март]] [[1945]] |[[Тетово]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Владо Куновски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |''н/п'' |''н/п'' |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |''н/п'' |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Славе Миланов Лазаров{{Sfn|Малковски|1985|p=86}} |[[1923]] |[[Велес]] |[[16 октомври]] [[1944]] |[[Дреновска Клисура|Дреновска Клисура, Кавадаречко]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Лазар Кочов Лазов{{Sfn|Малковски|1985|p=86}} |[[1923]] |[[Велес]] |[[25 октомври]] [[1944]] |[[Глишиќ|Глишиќ, Кавадаречко]] |[[Десетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борка Лапачо{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1922]] |[[Варош|Варош, Прилепско]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1942]] |[[Мукос]] |[[Битка кај Мукос Планина]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Панов Леов{{Sfn|Малковски|1985|p=102}} |[[23 јануари]] [[1923]] |[[Велес]] |[[7 мај]] [[1945]] |[[Винковци|Винковци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Елмаз Сулејманов Лиманов{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1901]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |[[6 ноември]] [[1944]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Амед Амедов Лојков{{Sfn|Малковски|1985|p=120}} |[[1903]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Бошко Димитриев Манев{{Sfn|Малковски|1985|p=120}} |[[1931]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |[[14 ноември]] [[1944]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Игно Димитриев Манев{{Sfn|Малковски|1985|p=120}} |[[1931]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |[[14 ноември]] [[1944]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јован Димев Манев{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1880]] |[[Чашка|Чашка, Велешко]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Јорданов Манев{{Sfn|Малковски|1985|p=62}} |[[1922]] |[[Белештевица|Белештевица, Велешко]] |[[2 ноември]] [[1944]] |[[Сува Гора]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Орданов Манев{{Sfn|Малковски|1985|p=86}} |[[1924]] |[[Белештевица|Белештевица, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1944]] |[[Сарај (населба)|Сарај, Скопско]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јусуф Абазов Мамудов{{Sfn|Малковски|1985|p=120}} |[[1910]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Рамадан Ибраимов Макотов{{Sfn|Малковски|1985|p=121}} |[[1908]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Штипско]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Цвета Марковиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1912]] |[[Куманово]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |[[Владимир Мацанов|Владимир Петров Мацанов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1920]] |[[Скопје]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Отиштино|Отиштино, Велешко]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Богдан Маџаров|Богдан Илиев Маџаров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1909]] |[[Велес]] |[[24 мај]] [[1944]] |[[Виена|Виена, Австрија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мемед Исмаилов Мечев{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1923]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[јули]] [[1941]] |[[Велес]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Исмаил Алиев Мемедов{{Sfn|Малковски|1985|p=102}} |[[1925]] |[[Горно Каласлари|Горно Каласлари, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Џемаил Сулејманов Мемедов{{Sfn|Малковски|1985|p=102}} |[[1925]] |[[Долно Каласлари|Долно Каласлари, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Дуда Реџепов Мемедова{{Sfn|Малковски|1985|p=121}} |[[1885]] |[[Крушје (Велешко)|Крушје, Велешко]] |{{Околу}} [[1944]] |[[Крушје (Велешко)|Крушје, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Мустафа Реџепов Мемедовски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[февруари]] [[1923]] |[[Десово|Десово, Прилепско]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Петта македонска ударна бригада]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |[[Миле Милев|Миле Алексов Милев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=42}} |[[15 август]] [[1921]] |[[Велес]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Рампо Борисов Милевски{{Sfn|Малковски|1985|p=62}} |[[25 јули]] [[1926]] |[[Плетвар|Плетвар, Прилепско]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ангеле Миловски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1921]] |[[Галичник|Галичник, Мијачија]] |{{Околу}} [[август]] [[1942]] |[[Мукос]] |[[Битка кај Мукос Планина]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Стојан Миливоески|Стојан Глигоров Милоевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[10 август]] [[1924]] |[[Прилеп]] |[[10 февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Димче Милошевски|Димче Ставров Милошевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1924]] |[[Скопје]] |[[5 октомври]] [[1944]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Нове Панчев Милошевски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |''н/п'' |[[Јагол|Јагол, Кичевско]] |[[10 февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петар Димов Мимовски{{Sfn|Малковски|1985|p=86}} |[[1912]] |[[Велес]] |[[9 септември]] [[1944]] |[[Неготино]] |[[Деветта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Анде Петров Минов{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1920]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Султана Петрова Минова{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[16 јуни]] [[1924]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Димитров Миов{{Sfn|Малковски|1985|p=63}} |[[1906]] |[[Голем Радобил|Радобил, Прилепско]] |{{Околу}} [[декември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Диме Јованов Мирчев{{Sfn|Малковски|1985|p=121}} |[[1879]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |{{Околу}} [[март]] [[1943]] |[[Скопје]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Димче Мирчев|Димче Ѓошев Мирчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=15-16}} |[[13 ноември]] [[1913]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1944]] |[[Кавадарци]] |[[Народен херој на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Иван Котев Мирчев{{Sfn|Малковски|1985|p=63}} |[[1921]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ивче Мирчев|Ивче Камев Мирчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=63}} |[[1917]] |[[Крива Круша|Крива Круша, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Лазо Андреев Мирчев{{Sfn|Малковски|1985|p=121}} |[[1882]] |[[Бистрица (Велешко)|Бистрица, Велешко]] |[[17 март]] [[1943]] |[[Бистрица (Велешко)|Бистрица, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Јованов Мирчев{{Sfn|Малковски|1985|p=121}} |[[12 мај]] [[1911]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Војчинов Мирчевски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1921]] |[[Требеништа|Требеништа, Охридско]] |[[21 февруари]] [[1944]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Панче Јованов Митев{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1901]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Витомир Досев Митевски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1907]] |[[Клечевце|Клечевце, Кумановско]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Димко Митрев|Димко Трајков Митрев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=42-43}} |[[1919]] |[[Велес]] |[[10 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јован Илиев Митрев{{Sfn|Малковски|1985|p=123}} |[[1900]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[јули]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Тоде Митрев|Тоде Трајков Митрев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=123}} |[[1916]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[јули]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Васа Стојанова Митрева{{Sfn|Малковски|1985|p=122}} |[[1918]] |[[Велес]] |[[10 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Љуба Николова Митрева{{Sfn|Малковски|1985|p=122}} |[[1897]] |[[Бусилци|Бусилци, Велешко]] |[[10 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Круме Јорданов Митреќески{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[21 септември]] [[1921]] |[[Галичник|Галичник, Мијачија]] |{{Околу}} [[август]] [[1942]] |[[Мукос]] |[[Битка кај Мукос Планина]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Тодор Мицев|Тодор Стефанов Мицев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[16 јануари]] [[1941]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Аница Стефанова Мицева{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[17 јули]] [[1937]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ката Стефанова Мицева{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1907]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајче Петров Мишков{{Sfn|Малковски|1985|p=63-64}} |[[12 мај]] [[1924]] |[[Ораовец|Ораовец, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1944]] |[[Здуње (Порече)|Здуње, Порече]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Серафим Николов Младеновски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1912]] |[[Рамно|Рамно, Кумановско]] |[[11 септември]] [[1944]] |[[Горно Оризари (Велешко)|Горно Оризари, Велешко]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Абаз Мамудов Муратов{{Sfn|Малковски|1985|p=123}} |[[1881]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Албанци]] |- | |Шефки Исмаилов Муратов{{Sfn|Малковски|1985|p=123}} |[[1907]] |[[Согле|Согле, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Албанци]] |- | |Бејтула Шабанов Мусов{{Sfn|Малковски|1985|p=123}} |[[12 мај]] [[1914]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Албанци]] |- | |Исмаил Алитов Мусовски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[10 март]] [[1920]] |[[Десово|Десово, Прилепско]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Петта македонска ударна бригада]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Беџет Џаферов Мустафов{{Sfn|Малковски|1985|p=123}} |[[30 јули]] [[1908]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Албанци]] |- | |[[Димко Најдов|Димко Анев Најдов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=64}} |[[1 август]] [[1919]] |[[Велес]] |[[14 октомври]] [[1944]] |[[Сува Гора]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Петрев Најдов{{Sfn|Малковски|1985|p=43}} |[[1920]] |[[Велес]] |[[7 јануари]] [[1943]] |[[Папрадиште (Велешко)|Папрадиште, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Павлина Грацковалиева Најдова{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1889]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Крсте Орданов Наков{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1935]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ордан Петров Наков{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1890]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Орданов Наков{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1940]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Томче Орданов Наков{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1939]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Марија Орданова Накова{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1893]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мариче Орданова Накова{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1938]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Павлина Орданова Накова{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1936]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Елизабета Петрова Наскоска{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1926]] |[[Куманово]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Вардар]] |[[Единаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајче Митов Настев{{Sfn|Малковски|1985|p=87}} |[[1920]] |[[Велес]] |[[19 октомври]] [[1944]] |[[Бигор Доленци|Бигор Доленци, Кичевско]] |[[Единаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Петров Настов{{Sfn|Малковски|1985|p=87}} |[[24 февруари]] [[1921]] |[[Велес]] |[[17 октомври]] [[1944]] |[[Берово]] |[[Бригада „Гоце Делчев“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Андреја Јованов Настовски{{Sfn|Малковски|1985|p=124}} |[[1899]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1942]] |''н/п'' |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тоде Коцев Наумов{{Sfn|Малковски|1985|p=64}} |[[1909]] |[[Дреново (Велешко)|Дреново, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димче Нацев{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1920]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Дончо Стефанов Недев{{Sfn|Малковски|1985|p=125}} |[[1878]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1942]] |[[Софија|Софија, Бугарија]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Коле Неделковски|Никола Крстев Неделков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=125}} |[[16 декември]] [[1912]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[2 септември]] [[1941]] |[[Софија|Софија, Бугарија]] |[[Комунистичка партија на Бугарија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Марко Тасев Несторовски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1914]] |[[Пешкопеја|Пешкопеја, Албанија]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |''н/п'' |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Благој Нечев|Благој Драганов Нечев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=65}} |[[24 февруари]] [[1923]] |[[Велес]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ѓорѓи Јорданов Нечев{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1892]] |[[Велес]] |[[26 мај]] [[1941]] |[[Солунски Залив]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ангел Нацев Николов{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1921]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коце Темелков Николов{{Sfn|Малковски|1985|p=125}} |[[1913]] |[[Габровник|Габровник, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Панта Ѓорѓиев Николов{{Sfn|Малковски|1985|p=103}} |[[21 јули]] [[1925]] |[['Рлевци|'Рлевци, Велешко]] |{{Околу}} [[април]] [[1945]] |''н/п'' |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Игнов Николов{{Sfn|Малковски|1985|p=104}} |[[1 февруари]] [[1917]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[24 април]] [[1945]] |[[Бјеловарско-билогорска Жупанија|Гарешница, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Божана Димова Николова{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1923]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Боге Миланов Николоски{{Sfn|Малковски|1985|p=88}} |[[1912]] |[[Прилеп]] |[[3 ноември]] [[1944]] |[[Свети Николе]] |[[Петнаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ислам Муслиов Нурчев{{Sfn|Малковски|1985|p=104}} |[[1923]] |[[Мелница (Велешко)|Мелница, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Торбеши]] |- | |Јован Василев Ончев{{Sfn|Малковски|1985|p=88}} |[[20 јули]] [[1926]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ѓошо Органџиев|Ѓошо Димков Органџиев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=65}} |[[5 март]] [[1926]] |[[Велес]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Амед Асанов Османов{{Sfn|Малковски|1985|p=126}} |[[1891]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |[[6 ноември]] [[1944]] |[[Свети Николе]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Амед Ибраимов Османов{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1917]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Уларци|Уларци, Кочанско]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Лазар Миланов Осмаков{{Sfn|Малковски|1985|p=66}} |[[1918]] |[[Велес]] |[[1 ноември]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Николов Павлов{{Sfn|Малковски|1985|p=126}} |[[15 јули]] [[1922]] |[[Скачинци|Скачинци, Велешко]] |{{Околу}} [[есента]] [[1943]] |[[Плевенска област|Гиген, Бугарија]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Павле Саздов Павлов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1919]] |[[Ногаевци|Ногаевци, Велешко]] |[[15 јуни]] [[1942]] |[[Скопско]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Аспар Алексов Палашев{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1899]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Никола Панов (партизан)|Никола Илиев Панов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=88}} |[[18 ноември]] [[1924]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |[[5 март]] [[1945]] |[[Битола]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ордан Дончов Панов{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1918]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[1943]] |[[Велес]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Славејко Костов Панов{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1944]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Ончев Панов{{Sfn|Малковски|1985|p=104}} |[[22 септември]] [[1924]] |[[Подлес|Подлес, Велешко]] |[[16 април]] [[1945]] |[[Славонија|Врпоље, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајче Панов|Трајче Драганов Панов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=44}} |[[14 ноември]] [[1921]] |[[Двориште (Велешко)|Двориште, Велешко]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Донка Костова Панова{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1909]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јован Трајков Панчев{{Sfn|Малковски|1985|p=66-67}} |[[6 февруари]] [[1917]] |[[Велес]] |[[6 ноември]] [[1944]] |[[Свети Николе]] |[[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободување на Свети Николе]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Поп Панчев{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1888]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Магда Николова Поп Панчева{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1920]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Петров Папазов{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[11 април]] [[1930]] |[[Башино Село|Башино Село, Велешко]] |[[20 март]] [[1944]] |[[Башино Село|Башино Село, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Илиев Перчинков{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1918]] |[[Башино Село|Башино Село, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Страцин|Страцин, Кратовско]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Славе Димов Петков{{Sfn|Малковски|1985|p=44-45}} |[[1911]] |[[Ораовец|Ораовец, Велешко]] |[[13 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Трајков Петров{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1917]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Радовиш]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Киро Петров|Киро Николов Петров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=45}} |[[1912]] |[[Бусилци|Бусулци, Велешко]] |[[6 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Битка кај Речани]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ладе Јованов Петров{{Sfn|Малковски|1985|p=88}} |[[11 август]] [[1922]] |[[Подлес|Подлес, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ангелина Николова Петрова{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[2 ноември]] [[1926]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борче Миланов Петрушев{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[19 јануари]] [[1929]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Диме Петрушев{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1860]] |[[Долно Врановци|Долно Врановци, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ефка Панова Петрушева{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1896]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Боро Петрушевски|Боро Апостолов Петрушевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=16-17}} |[[1920]] |[[Куманово]] |[[21 април]] [[1943]] |[[Горанце (Генерал Јанковиќ)|Горанце, Србија]] |[[Народен херој на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Панче Пешев|Панче Николов Пешев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=45-46}} |[[1915]] |[[Куманово]] |[[5 јуни]] [[1944]] |[[Огражден]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајче Ѓошев Пингов{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1912]] |[[Велес]] |[[6 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Атанас Велимиров Попов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1913]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Штип]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димитрија Стојанов Попов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1902]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Страцин|Страцин, Кратовско]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Велимиров Попов{{Sfn|Малковски|1985|p=126}} |[[17 мај]] [[1911]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Ангелов Попов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1914]] |[[Башино Село|Башино Село, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Радовиш]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Киро Пракицов|Киро Ѓошев Пракицов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=89}} |[[6 мај]] [[1917]] |[[Велес]] |[[2 октомври]] [[1944]] |[[Берово]] |[[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободување на Берово]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Петар Припорски|Петар Андов Припорски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=67}} |[[24 август]] [[1924]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |[[24 декември]] [[1944]] |[[Гнилане|Гнилане, Србија]] |[[Битка кај Гнилане]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Богдан Прличков|Богдан Миланов Прличков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=67-68}} |[[9 октомври]] [[1918]] |[[Велес]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Миле Пропиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1904]] |[[Србија]] |[[20 јули]] [[1944]] |[[Чепигово|Чепигово, Прилепско]] |Цивилни жртви |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Борис Миланов Пупулиев{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[29 јануари]] [[1920]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Марица Радуловиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1905]] |[[Расински Управен Округ|Ѓунис, Србија]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Радомир Радуловиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1909]] |[[Расински Управен Округ|Ѓунис, Србија]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Ќерим Реџепов Ренгалов{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1895]] |[[Виничани|Виничани, Велешко]] |{{Околу}} [[август]] [[1944]] |[[Виничани|Виничани, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Азиб Јашаров Реџепов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1919]] |[[Црквино|Црквино, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Ново Село (Струмичко)|Ново Село, Струмичко]] |[[Априлска војна]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Ордан Димов Ржаров{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1906]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Милка Димова Ржарова{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1923]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Сава Димова Ржарова{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1883]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Атанас Ристов|Атанас Галабов Ристов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=105}} |[[24 јануари]] [[1925]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |{{Околу}} [[мај]] [[1945]] |[[Трст|Трст, Словенија]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Илија Ристов|Илија Панов Ристов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=68}} |[[14 март]] [[1909]] |[[Велес]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Ристов Ристов{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1886]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Лазо Донев Ристов{{Sfn|Малковски|1985|p=105}} |[[20 јули]] [[1924]] |[[Подлес|Подлес, Велешко]] |[[10 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Товарник, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Пандора Панчева Ристова{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1890]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коста Јованов Ристовски{{Sfn|Малковски|1985|p=105}} |[[25 септември]] [[1922]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |[[16 април]] [[1945]] |[[Славонија|Врпоље, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Киро Рогужаров|Киро Јованов Рогужаров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=68}} |[[6 мај]] [[1923]] |[[Велес]] |[[4 октомври]] [[1944]] |[[Света Петка (Скопско)|Света Петка, Скопско]] |[[Битка кај Света Петка]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Исмаил Рустемов{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1896]] |[[Кочилари|Кочилари, Велешко]] |[[8 април]] [[1944]] |[[Кочилари|Кочилари, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Али Мамудов Саидов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1900]] |[[Кочилари|Кочилари, Велешко]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Радовиш]] |[[Априлска војна]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Саво Здравев Саздов{{Sfn|Малковски|1985|p=68-69}} |[[18 декември]] [[1924]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[3 октомври]] [[1944]] |[[Крушопек|Крушопек, Скопско]] |[[Битка кај Света Петка]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Камев Саздов{{Sfn|Малковски|1985|p=69}} |[[21 јануари]] [[1925]] |[[Велес]] |[[10 октомври]] [[1944]] |[[Говрлево|Говрлево, Скопско]] |[[Битка кај Света Петка]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Шефки Сали|Шефки Алиов Сали]]{{Sfn|Малковски|1985|p=72}} |[[1914]] |[[Велес]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Фазим Иљазов Салков{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1890]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |{{Околу}} [[1942]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Дејан Аврамов Сејковски{{Sfn|Малковски|1985|p=127}} |[[1919]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[1 ноември]] [[1944]] |[[Раец|Раец, Кавадаречко]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Торбеши]] |- | |Благој Трајков Секов{{Sfn|Малковски|1985|p=69}} |[[23 декември]] [[1924]] |[[Горно Чичево|Горно Чичево, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[Ново Село (Општина Велес)|Ново Село, Велешко]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ваит Селимов|Ваит Љатифов Селимов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=89}} |[[1923]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[27 октомври]] [[1944]] |[[Говрлево|Говрлево, Скопско]] |[[Битка кај Света Петка]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Веап Рамаданов Селимов{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1918]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |{{Околу}} [[летото]] [[1941]] |[[Јамбол|Јамбол, Бугарија]] |Цивилни жртви |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Расим Итрафилов Селимов{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1910]] |[[Кочилари|Кочилари, Велешко]] |[[8 август]] [[1944]] |[[Кочилари|Кочилари, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Павлина Јованова Скубарова{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1890]] |[[Стари Град|Стари Град, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Кочо Рацин|Коста Апостолов Солев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=7-11}} |[[22 декември]] [[1908]] |[[Велес]] |[[13 јуни]] [[1943]] |[[Лопушник]] |[[Убиството на Кочо Рацин|Убиство на Кочо Рацин]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ленка Николова Софијанова{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1870]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јосе Здравев Спасев{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1910]] |[[Велес]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Радовиш]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Димов Спиров{{Sfn|Малковски|1985|p=90}} |[[1923]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Спиро Петров Спиров{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1925]] |[[Велес]] |[[20 јули]] [[1944]] |[[Чепигово|Чепигово, Прилепско]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Круме Тодоров Србов{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1901]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стојан Јованов Станков{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1917]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Томе Стефановски|Томе Мирчев Стефанов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=70}} |[[1919]] |[[Црешево|Црешево, Скопско]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Андонов Стефанов{{Sfn|Малковски|1985|p=127}} |[[10 април]] [[1913]] |[[Богомила]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Владо Гинов Стефановски{{Sfn|Малковски|1985|p=46}} |''н/п'' |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[декември]] [[1943]] |[[Прилепско]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стојан Андреев Стојанов{{Sfn|Малковски|1985|p=90}} |[[20 јуни]] [[1923]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |[[12 декември]] [[1944]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |[[Дванаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Цветко Орданов Стојанов{{Sfn|Малковски|1985|p=70}} |[[16 март]] [[1924]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[20 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Милан Страчков|Милан Лазов Страчков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=127}} |[[1880]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Благој Страчковски|Благој Миланов Страчковски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=17-18}} |[[29 февруари]] [[1920]] |[[Велес]] |[[13 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Народен херој на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Демуша Таирова{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1900]] |[[Мамутчево|Мамутчево, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Јордан Јорданов Тасков{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1864]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1943]] |[[Велес]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Исмаил Елмазов Тахиров{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1900]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[10 април]] [[1941]] |[[Шумадиски Управен Округ|Лапово, Србија]] |[[Априлска војна]] |[[Торбеши]] |- | |Милан Колев Тевчев{{Sfn|Малковски|1985|p=106}} |[[1922]] |[[Крнино|Крнино, Велешко]] |[[12 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Товарник, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајче Петров Темелковски{{Sfn|Малковски|1985|p=90}} |[[3 декември]] [[1927]] |[[Степанци (Велешко)|Степанци, Велешко]] |[[8 ноември]] [[1944]] |[[Стоби|Стоби, Велешко]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Ристов Темелков{{Sfn|Малковски|1985|p=91}} |[[1912]] |[[Попадија|Попадија, Велешко]] |[[14 ноември]] [[1944]] |[[Кичево]] |[[Кичево и Кичевско во НОВ|Ослободување на Кичево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јован Ангелов Теов{{Sfn|Малковски|1985|p=91}} |[[1924]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајче Панчев Теов{{Sfn|Малковски|1985|p=106}} |[[19 март]] [[1922]] |[[Бистрица (Велешко)|Бистрица, Велешко]] |[[28 април]] [[1945]] |[[Бјеловарско-билогорска Жупанија|Гарешница, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Драган Миланов Теодосиев{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1923]] |[[Чалошево|Чалошево, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1942]] |[[Стари Град|Стари Град, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Борис Терзиев|Борис Николов Терзиев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=91}} |[[20 февруари]] [[1918]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[Кичевско]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Јовче Тесличков|Јованче Димов Тесличков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=70-71}} |[[17 октомври]] [[1925]] |[[Велес]] |[[24 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Јован Тикваров|Јован Борисов Тикваров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=128}} |[[7 јануари]] [[1924]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Киро Андреев Тодоров{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1911]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Андреев Тодоров{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[5 февруари]] [[1921]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Коце Тодороски|Коце Јорданов Тодоровски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=71}} |[[1921]] |[[Кичево]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Розалија Тотх{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1894]] |[[Сегед|Сегед, Унгарија]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Унгарци]] |- | |Камка Миланова Тоцинова{{Sfn|Малковски|1985|p=129}} |[[1909]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ганчо Ѓошов Трајков{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1914]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[1943]] |[[Маутхаузен|Маутхаузен, Германија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Иван Арсов Трајков{{Sfn|Малковски|1985|p=106}} |[[1921]] |[[Поменово|Поменово, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Тодоров Трајков{{Sfn|Малковски|1985|p=71}} |[[1926]] |[[Велес]] |[[12 октомври]] [[1944]] |[[Говрлево|Говрлево, Скопско]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стоилко Арсов Трајков{{Sfn|Малковски|1985|p=91}} |[[20 август]] [[1912]] |[[Поменово|Поменово, Велешко]] |[[17 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Стојан Трајков|Стојан Андреев Трајков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=46}} |[[1910]] |[[Чашка (Велешко)|Чашка, Велешко]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Димов Трајков{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1907]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |[[8 ноември]] [[1944]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Алексо Ангелов Трчков{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1888]] |[[Велес]] |[[8 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Андреја Ќорозов{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1903]] |[[Босна]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1943]] |[[Германија]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димо Ристов Ќулавков{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1890]] |[[Папрадиште (Велешко)|Папрадиште, Велешко]] |[[19 октомври]] [[1944]] |[[Белград|Белград, Србија]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коста Димитриев Ќулавков{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1 октомври]] [[1919]] |[[Папрадиште (Велешко)|Папрадиште, Велешко]] |[[8 април]] [[1941]] |[[Шабац|Шабац, Србија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Јовче Ќучук|Јовче Петров Ќучуков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=129}} |[[9 август]] [[1911]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Киро Чучуков-Себура|Киро Димов Ќучуков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=47-48}} |[[25 март]] [[1919]] |[[Велес]] |[[6 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Битка кај Речани]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Спасе Велјанов Убавков{{Sfn|Малковски|1985|p=107}} |[[1918]] |[[Теово|Теово, Велешко]] |[[17 април]] [[1945]] |[[Винковци|Винковци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Усеин Шаќиров Усеинов{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1901]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Торбеши]] |- | |Реџеп Ибраимов Фазлиов{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1918]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[9 август]] [[1943]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Ибраим Османов Фазлиов{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1870]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[9 август]] [[1943]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Изет Љатифов Фејзов{{Sfn|Малковски|1985|p=129}} |[[1880]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Албанци]] |- | |Никола Миланов Цветков{{Sfn|Малковски|1985|p=47}} |[[14 април]] [[1918]] |[[Ораовец|Ораовец, Велешко]] |{{Околу}} [[јануари]] [[1943]] |[[Скопско]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Васе Петрев Чингарлиев{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[1906]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Веселинка Петрова Чорева{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1914]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мица Панова Чорева{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1888]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тоше Илиев Чупчев{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[19 февруари]] [[1935]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Десанка Илиева Чупчева{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[21 февруари]] [[1931]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Лила Илиева Чупчева{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[10 март]] [[1925]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Павлина Цанинова Чупчева{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[1892]] |[[Новачани|Новачани, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Гигов Џампалов{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[1886]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Рафис Синанов Џемаилов{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[1928]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Андира Синанова Џемаилова{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[1926]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Исмаил Сулејманов Џелков{{Sfn|Малковски|1985|p=107}} |[[1920]] |[[Мелница (Велешко)|Мелница, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Торбеши]] |- | |Шабан Даутов Џуклев{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1918]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јордан Илиев Џурнов{{Sfn|Малковски|1985|p=48-49}} |[[14 мај]] [[1921]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[март]] [[1943]] |[[Кавадарци]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Усеин Шаќиров{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[1905]] |[[Велес]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Веле Димев Шојлев{{Sfn|Малковски|1985|p=72-73}} |[[23 мај]] [[1923]] |[[Велес]] |[[21 ноември]] [[1944]] |[[Тетово]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јордан Георгиев Шутев{{Sfn|Малковски|1985|p=49-50}} |[[22 ноември]] [[1922]] |[[Велес]] |[[10 октомври]] [[1944]] |[[Кочани]] |[[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободување на Кочани]] |[[Македонец|Македонци]] |} == Забелешки == {{БелешкаПодножје|Забелешка}} == Наводи == {{Наводи}} === Библиографија === * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/13045057|title=Велес и Велешко во Народноослободителната војна (1941-1945): Спомен книга на загинатите борци во НОВ и жртви на фашистичкиот терор од Велес и Велешко|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=Просвета|year=1985|isbn=|location=[[Куманово]]|author-link=Ѓорѓи Малковски}} qyepe68viqe1hvwcavareldq31r52tl 5628105 5628098 2026-09-13T12:51:41Z Gurther 105215 5628105 wikitext text/x-wiki Ова е список на борци, [[партизани]] и цивилни '''жртви кои загинале за време на [[Народноослободителната борба]] во [[Велес]] и [[Велешко]]'''. Голем дел од борците кои загинале при борбите се денес погребани во [[Спомен-костурница (Велес)|Велешката спомен-костурница]]. Во [[1985|1985 година]], историчарот [[Ѓорѓи Малковски]] објавил спомен книга за сите жртви под фашистичкиот терор. Списокот е организиран според азбучен ред од презимето. == Класификација == == Статистика == == Список == {| class="wikitable" |+Список на жртви за време на Народноослободителната борба во Велес и Велешко !№ !Име !Датум на раѓање !Место на раѓање !Датум на смрт !Место на смрт !Дел од !Народност |- | |Ашим Алиов Абазов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1910]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |{{Околу}} [[април]] [[1941]] |[[Словенија]] |[[Априлска војна]] |[[Албанци]] |- | |[[Ијас Абазов|Ијас Муслиов Абазов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=95}} |[[1920]] |[[Мелница (Велешко)|Мелница, Велешко]] |[[12 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Товарник, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Торбеши]] |- | |Расим Јусуфов Абазов{{Sfn|Малковски|1985|p=111}} |[[1930]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Албанци]] |- | |Миона Џемаилова Абазова{{Sfn|Малковски|1985|p=111}} |[[1884]] |[[Патишка Река|Патишка Река, Скопско]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Албанци]] |- | |[[Благој Абрашев|Благој Јорданов Абрашев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=77}} |[[7 јануари]] [[1912]] |[[Велес]] |[[24 септември]] [[1944]] |[[Берово]] |[[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободување на Берово]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Игно Стојанов Алексов{{Sfn|Малковски|1985|p=111}} |[[1886]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стоилко Атанасов Алексов{{Sfn|Малковски|1985|p=53}} |[[1923]] |[[Бистрица (Велешко)|Бистрица, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Дано Алексовски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Костов Алексовски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |''н/п'' |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мегди Тефиков Алиев{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1 февруари]] [[1931]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |[[Јусуф Алипов|Јусуф Мемедов Алипов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1906]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |''н/п'' |''н/п'' |Цивилни жртви{{БелешкаОзнака|Неговата судбина е непозната, околу [[септември]] [[1941|1941 година]] исчезнал под мистериозни околности. Неговото тело никогаш не било откриено.}} |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Никола Јованов Алтиев{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1914]] |[[Велес]] |[[6 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Муртезан Усеинов Амедов{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1899]] |[[Виничани|Виничани, Велешко]] |{{Околу}} [[август]] [[1944]] |[[Виничани|Виничани, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Шукрија Алиев Амедов{{Sfn|Малковски|1985|p=95}} |[[1922]] |[[Согле|Согле, Велешко]] |[[16 април]] [[1945]] |[[Бродско-посавска Жупанија|Врполе, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Албанци]] |- | |Ќазим Алиов Амзов{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1891]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |{{Околу}} [[јули]] [[1944]] |[[Криволак|Криволак, Неготинско]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Демир Ќазимов Амзов{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1907]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[7 август]] [[1944]] |[[Крупиште|Крупиште, Штипско]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Ванчо Јованов Анастасов{{Sfn|Малковски|1985|p=111}} |[[1917]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ристо Анастасов|Ристо Ѓорѓиев Анастасов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=112}} |[[19 ноември]] [[1922]] |[[Велес]] |[[2 јануари]] [[1945]] |[[Чашка|Чашка, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Глигор Коцев Ангелов{{Sfn|Малковски|1985|p=77}} |[[30 ноември]] [[1923]] |[[Габровник|Габровник, Велешко]] |[[24 септември]] [[1944]] |[[Берово]] |[[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободување на Берово]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јордан Трпев Ангеловски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Попоец|Попоец, Кичевско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Ванчов Андов{{Sfn|Малковски|1985|p=53}} |[[1924]] |[[Ораовец|Ораовец, Велешко]] |[[12 април]] [[1945]] |[[Срем|Срем, Србија]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Петар Андов|Петар Серафимов Андов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=53}} |[[1927]] |[[Велес]] |[[17 март]] [[1945]] |[[Гнилане|Гнилане, Србија]] |[[Битка кај Гнилане]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Стојан Андов (војник)|Стојан Игнов Андов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1919]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[1944]] |[[Германија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ката Димкова Андова{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1900]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Темелков Андовски{{Sfn|Малковски|1985|p=54}} |[[29 јули]] [[1924]] |[[Нежилово (Велешко)|Нежилово, Велешко]] |[[18 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Андреја Андреев|Андреја Тодоров Андреев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1883]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајче Петкановски|Трајче Лазов Андреев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=21}} |[[7 октомври]] [[1919]] |[[Бистрица (Велешко)|Бистрица, Велешко]] |[[6 август]] [[1943]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајко Андреев|Трајче Јованов Андреев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=54}} |[[7 мај]] [[1925]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Милорад Илиев Антев{{Sfn|Малковски|1985|p=77}} |[[28 јуни]] [[1923]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[7 ноември]] [[1944]] |[[Кукуричани|Кукуричани, Неготинско]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Александар Манасиев Антевски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1923]] |''н/п'' |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Васил Антевски - Дрен|Васил Стефанов Антевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=78}} |[[28 октомври]] [[1904]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |[[28 август]] [[1942]] |[[Софија|Софија, Бугарија]] |[[Прв скопски партизански одред|Скопски партизански одред]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Стојанов Анчев{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1918]] |[[Новачани|Новачани, Велешко]] |{{Околу}} [[1942]] |[[Германија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Часлав Аранѓеловиќ|Коста Часлав Аранѓеловиќ]]{{Sfn|Малковски|1985|p=77-78}} |[[13 ноември]] [[1923]] |[[Скопско]] |{{Околу}} [[август]] [[1944]] |''н/п'' |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Божидар Тодоров Арсов{{Sfn|Малковски|1985|p=95}} |[[10 февруари]] [[1924]] |[[Скачинци|Скачинци, Велешко]] |[[14 април]] [[1945]] |[[Винковци|Винковци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Драган Јорданов Арсов{{Sfn|Малковски|1985|p=78}} |[[10 август]] [[1921]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |{{Околу}} [[мај]] [[1945]] |[[Урошевац|Урошевац, Србија]] |[[Четириесет и прва македонска дивизија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петар Димов Арсов{{Sfn|Малковски|1985|p=95}} |[[17 мај]] [[1924]] |[[Двориште (Велешко)|Двориште, Велешко]] |[[21 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стеван Миланов Арсов{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1912]] |[[Кумарино|Кумарино, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Цветан Арсов|Цветан Соколов Арсов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=78}} |[[20 март]] [[1922]] |[[Грнчиште|Грнчиште, Велешко]] |[[12 септември]] [[1944]] |''н/п'' |[[Бригада „Гоце Делчев“|Македонска бригада „Гоце Делчев“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Радислав Илиев Арсовски{{Sfn|Малковски|1985|p=54}} |[[15 август]] [[1924]] |[[Теово|Теово, Велешко]] |[[6 мај]] [[1945]] |[[Скопје]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мите Стефанов Арсовски{{Sfn|Малковски|1985|p=55}} |[[5 јули]] [[1926]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[18 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јонуз Муртезанов Асанов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1919]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |[[8 април]] [[1941]] |[[Ниш|Ниш, Србија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Ќазим Шаќиров Асановски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1922]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Петта македонска ударна бригада]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Димко Ѓорѓиев Атанасов{{Sfn|Малковски|1985|p=55}} |[[1921]] |[[Чашка|Чашка, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1944]] |[[Гургурница|Гургурница, Тетовско]] |[[Битка кај Гургурница]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Лазар Игнов Атанасов{{Sfn|Малковски|1985|p=55}} |[[4 март]] [[1923]] |[[Лугунци|Лугунци, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Бабуновски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Вевчани|Вевчани, Охридско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Андреја Панов Басаров{{Sfn|Малковски|1985|p=112}} |[[1880]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Јован Басаровски|Јован Андреев Басаров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=21-22}} |[[15 август]] [[1922]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[21 јануари]] [[1943]] |[[Скопје]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борче Перов Бешировски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1921]] |[[Дабниште|Дабниште, Кавадаречко]] |[[12 декември]] [[1942]] |[[Мукос|Мукос Планина]] |[[Битка кај Мукос]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Асан Јанузов Билев{{Sfn|Малковски|1985|p=96}} |[[1921]] |[[Мелница (Велешко)|Мелница, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Торбеши]] |- | |[[Стефан Бобев|Стефан Миланов Бобев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=112}} |[[1911]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Љубомир Николов Богданов{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[14 септември]] [[1938]] |[[Велес]] |[[5 април]] [[1945]] |[[Велес]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Љубица С. Богеска{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Кичево]] |[[10 февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мица Панова Богоева{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[1916]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ванчо Анев Божинов{{Sfn|Малковски|1985|p=133}} |[[1874]] |[[Степанци (Велешко)|Степанци, Велешко]] |[[септември]] [[1944]] |[[Поменово|Поменово, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Боро Божиновски – Прцан|Боро Величков Божиновски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=22}} |[[1915]] |[[Куманово]] |[[12 септември]] [[1942]] |[[Бањане|Бањане, Скопско]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Бошко Босанац{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |''н/п'' |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонски Бошњаци|Бошњаци]] |- | |Петре Илиев Босилков{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1911]] |[[Велес]] |[[10 април]] [[1941]] |[[Алексинац|Алексинац, Србија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Боте Боцевски|Боте Борев Боцевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=23}} |[[21 јануари]] [[1921]] |[[Скопје]] |[[3 април]] [[1943]] |[[Катланово|Катланово, Скопско]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Лазар Панов Бошков{{Sfn|Малковски|1985|p=55-56}} |[[10 април]] [[1924]] |[[Владиловци|Владиловци, Велешко]] |[[14 јануари]] [[1945]] |[[Тетово]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Димев Бошков{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[1877]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |{{Околу}} [[есента]] [[1943]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајко Бошкоски-Тарцан|Трајко Јорданов Бошковски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=23-24}} |[[12 јуни]] [[1918]] |[[Голем Радобил|Голем Радобил, Прилепско]] |[[6 јануари]] [[1943]] |[[Сливник|Сливник, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Божин Коцев Брзаков{{Sfn|Малковски|1985|p=24-25}} |[[10 јули]] [[1921]] |[[Башино Село|Башино Село, Велешко]] |[[11 ноември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристе Тодоров Брзаков{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[21 март]] [[1937]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Љубенка Тодорова Брзакова{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[22 јануари]] [[1939]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Рајна Илиева Брзакова{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[1918]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трпе Србин Броштички{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Дебарско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димче Бурев{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[1890]] |[[Скачинци|Скачинци, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Панзо Стојанов Бурчевски{{Sfn|Малковски|1985|p=113}} |[[1878]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Стојан Бурчевски|Стојан Јорданов Бурчевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=25}} |[[20 април]] [[1920]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[6 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Битка кај Речани]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јованче Стоилков Васев{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |''н/п'' |[[Теово|Теово, Велешко]] |[[10 април]] [[1941]] |[[Лозница (град во Србија)|Лозница, Србија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Најдо Стојанов Васев{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[17 декември]] [[1925]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Павле Стојанов Васев{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[2 јули]] [[1942]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Велика Стојанова Васева{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[2 април]] [[1939]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борка Јорданов Василески{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1912]] |[[Прилеп]] |[[12 декември]] [[1942]] |[[Мукос|Мукос Планина]] |[[Битка кај Мукос]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Сато Вејселов|Сато Алиов Вејселов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=78}} |[[1920]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Расим Алиов Вејселов{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[1919]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[мај]] [[1941]] |[[Велес]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |[[Риза Вејселов|Риза Алиов Вејселов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=134}} |[[1922]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[1943]] |[[Скопје]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Милан Стојанов Велјанов{{Sfn|Малковски|1985|p=96}} |[[2 февруари]] [[1924]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Нове Најдов Велјовски{{Sfn|Малковски|1985|p=96}} |[[24 август]] [[1924]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |[[28 април]] [[1945]] |[[Бјеловарско-билогорска Жупанија|Гарешница, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Велков{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Никодин|Никодин, Прилепско]] |[[12 декември]] [[1942]] |[[Мукос|Мукос Планина]] |[[Битка кај Мукос]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коле Илиев Гајдов{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[26 февруари]] [[1923]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Невена Георгиева-Дуња|Невена Николова Георгиева]]{{Sfn|Малковски|1985|p=26}} |[[25 јули]] [[1925]] |[[Скопје]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Нежилово (Велешко)|Нежилово, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Арсо Гиноски|Арсе Кочов Гиновски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1920]] |[[Издеглавје|Издеглавје, Охридско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Крсте Гиновски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |''н/п'' |[[Гостивар]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Милан Јованов Гиновски{{Sfn|Малковски|1985|p=113}} |[[21 октомври]] [[1900]] |[[Папрадиште (Велешко)|Папрадиште, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Панче Трајков Гочев{{Sfn|Малковски|1985|p=78-79}} |[[1921]] |[[Карабуниште|Карабуниште, Велешко]] |[[10 ноември]] [[1944]] |[[ЖС „Пчиња“]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Сутка Ѓошева Грацковалиева{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[6 декември]] [[1912]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Доне Савев Грков{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[1880]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |{{Околу}} [[1945]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Душан Панзов Грков{{Sfn|Малковски|1985|p=113}} |[[1912]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[13 јули]] [[1943]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коце Настев Грков{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[1899]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Милан Блажев Грков{{Sfn|Малковски|1985|p=114}} |[[10 април]] [[1913]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[12 септември]] [[1942]] |[[Скопје]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Перо Настов Грков{{Sfn|Малковски|1985|p=114}} |[[1883]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мирослав Перов Грковски{{Sfn|Малковски|1985|p=26-27}} |[[15 април]] [[1922]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |{{Околу}} [[декември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Благој Давков|Благоја Ангелов Давков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=27}} |[[21 јануари]] [[1921]] |[[Скопје]] |[[21 јануари]] [[1943]] |[[Скопје]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Никола Давчев|Никола Петров Давчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=56}} |[[19 април]] [[1922]] |[[Ново Село (Општина Велес)|Ново Село, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Славко Давчев|Славко Томов Давчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=27-28}} |[[23 јануари]] [[1921]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |[[20 јануари]] [[1943]] |[[Клиново|Клиново, Кавадаречко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јордан Трајков Дамјанов{{Sfn|Малковски|1985|p=96-97}} |[[3 јануари]] [[1926]] |[[Долно Врановци|Долно Врановци, Велешко]] |[[13 април]] [[1945]] |[[Винковци|Винковци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Миов Дамјанов{{Sfn|Малковски|1985|p=97}} |[[24 април]] [[1923]] |[[Стари Град|Стари Град, Велешко]] |[[15 април]] [[1945]] |[[Ѓаково|Ѓаково, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Борис Дамјаноски|Борис Билбилов Дамјаноски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1914]] |[[Карбуница|Карбуница, Кичевско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Страшев Дебарлиев{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[5 февруари]] [[1932]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Славко Ончев Делов{{Sfn|Малковски|1985|p=80}} |[[31 јануари]] [[1914]] |[[Подлес|Подлес, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Јованов Делов{{Sfn|Малковски|1985|p=80}} |[[14 февруари]] [[1925]] |[[Подлес|Подлес, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Александар Дениќ{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[1888]] |[[Алексинац|Алексинац, Србија]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Живка Дениќ{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[1902]] |[[Алексинац|Алексинац, Србија]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Миле Александров Дениќ{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[1925]] |[[Алексинац|Алексинац, Србија]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Мирјана Александрова Дениќ{{Sfn|Малковски|1985|p=135}} |[[28 декември]] [[1927]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Светлана Александрова Дениќ{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[21 јануари]] [[1932]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Сута Јорданова Демниева{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1925]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Душан Тодоров Димитриев{{Sfn|Малковски|1985|p=114}} |[[19 април]] [[1914]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Миле Димитриев|Миле Дамев Димитриев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=97}} |[[8 февруари]] [[1926]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |[[18 април]] [[1944]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тоде Спиров Димитриев{{Sfn|Малковски|1985|p=114}} |[[1904]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Драгољуб С. Димитриевски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1927]] |[[Куманово]] |[[4 септември]] [[1944]] |[[Новачани|Новачани, Велешко]] |[[Единаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димитрија Димитриевски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |''н/п'' |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |''н/п'' |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Предраг Димитријевиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=97}} |[[1910]] |[[Србија]] |{{Околу}} [[јануари]] [[1945]] |[[Лозница (град во Србија)|Лозница, Србија]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Драгаш Петков Димковски{{Sfn|Малковски|1985|p=153}} |[[1919]] |[[Челопек (Кумановско)|Челопек, Кумановско]] |''н/п'' |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ѓоше Димов Димов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1911]] |[[Велес]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Струмица]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ѓошо Димов|Ѓошо Габров Димов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=81}} |[[23 мај]] [[1920]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |[[15 ноември]] [[1944]] |[[Папрадиште (Кичевско)|Папрадиште, Кичевско]] |[[Четириесет и прва македонска дивизија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Јорданов Димов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |''н/п'' |[[Отиштино|Отиштино, Велешко]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Струмица]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Костадин Димов|Костадин Танев Димов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=115}} |[[21 мај]] [[1920]] |[[Велес]] |[[18 јули]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Крсте Николов Димов{{Sfn|Малковски|1985|p=81}} |[[2 септември]] [[1920]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Крсте Трајков Димов{{Sfn|Малковски|1985|p=81}} |[[1915]] |[[Владиловци|Владиловци, Велешко]] |[[7 ноември]] [[1944]] |[[Кукуричани|Кукуричани, Неготинско]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Никола Димов|Никола Панов Димов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=98}} |[[1918]] |[[Велес]] |[[26 април]] [[1945]] |[[Бјеловарско-билогорска Жупанија|Гарешница, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Дончев Димов{{Sfn|Малковски|1985|p=115}} |[[9 февруари]] [[1914]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стефан Димов Димов{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1904]] |[[Поменово|Поменово, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мара Димовска{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |''н/п'' |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димко Филипов Димовски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1923]] |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димо Димовски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |''н/п'' |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Петре Димовски (партизан)|Петре Миланов Димовски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=56}} |[[1 февруари]] [[1920]] |[[Крива Круша|Крива Круша, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стефан Ставрев Димовски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1920]] |[[Горно Село|Горно Село, Прилепско]] |{{Околу}} [[август]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Петта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Александар Савов Додевски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1924]] |[[Канарево|Канарево, Кумановско]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Атанас Панов Домазетов{{Sfn|Малковски|1985|p=116}} |[[1880]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Дано Атанасов Донев{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[3 јануари]] [[1921]] |[[Барово (Демиркаписко)|Барово, Демиркаписко]] |[[6 септември]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Глигор Методиев Досев{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1923]] |[[Кавадарци]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Попадија|Попадија, Велешко]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Андреев Дрнков{{Sfn|Малковски|1985|p=56-57}} |[[1926]] |[[Велес]] |[[8 декември]] [[1944]] |[[Скопско]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Ставрев Дудановски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1926]] |[[Охридско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Андо Ѓорѓиев|Андо Трајков Ѓорѓиев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=57}} |[[1920]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димитрија Ристов Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=82}} |[[20 февруари]] [[1921]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[12 септември]] [[1944]] |[[Неготино]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димче Петров Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=57}} |[[25 јули]] [[1920]] |[[Еловец|Еловец, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ѓорѓи Славков Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=98}} |[[27 август]] [[1921]] |[['Рлевци|'Рлевци, Велешко]] |{{Околу}} [[мај]] [[1945]] |[[Бихаќ|Бихаќ, Босна и Херцеговина]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Перо Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1923]] |[[Шешково|Шешково, Кавадаречко]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тане Ристов Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=116}} |[[1908]] |[[Габровник|Габровник, Велешко]] |[[16 октомври]] [[1942]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Темелко Ризов Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=116}} |''н/п'' |[[Габровник|Габровник, Велешко]] |[[16 октомври]] [[1942]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Игнов Ѓорѓиев{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1866]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Маца Овчарова|Марија Ангелова Ѓорѓиева]]{{Sfn|Малковски|1985|p=28}} |[[19 март]] [[1922]] |[[Сливник|Сливник, Велешко]] |[[7 јануари]] [[1943]] |[[’Рлевци|'Рлевци, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Благој Ѓорев|Благој Димев Ѓорев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=29}} |[[8 февруари]] [[1922]] |[[Велес]] |[[1 ноември]] [[1942]] |[[Ново Село (Општина Велес)|Ново Село, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благојка Петрова Ѓорчева{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[8 декември]] [[1920]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Љупка Петрова Ѓорчева{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[26 февруари]] [[1938]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Стојчев Ѓошев{{Sfn|Малковски|1985|p=99}} |[[15 јули]] [[1921]] |[[Уланци|Уланци, Велешко]] |[[12 мај]] [[1945]] |[[Горњи Лакош|Горњи Лакош, Словенија]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Јован Ѓошев|Јован Димов Ѓошев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=57-58}} |[[1916]] |[[Крива Круша|Крива Круша, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Радица Ѓурѓевиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1902]] |[[Рашки Управен Округ|Обрва, Србија]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Емин Ќазимов Ебишов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1918]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Штип]] |[[Априлска војна]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |[[Славе Евтов|Славе Игнов Евтов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=82}} |[[1 април]] [[1914]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |[[7 ноември]] [[1944]] |[[Стоби|Стоби, Велешко]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стојан Ристов Евтов{{Sfn|Малковски|1985|p=99}} |[[21 август]] [[1925]] |[[Горно Чичево|Горно Чичево, Велешко]] |{{Околу}} [[април]] [[1945]] |[[Вуковар|Вуковар, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Шукри Фазлиов Елмазов{{Sfn|Малковски|1985|p=116}} |[[1900]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Јован Димов Есмеров{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1911]] |[[Велес]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Струмица]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стефан Иванов Заборчанев{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[15 март]] [[1925]] |[[Варош|Варош, Прилепско]] |[[25 октомври]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борис Атанасов Зафиров{{Sfn|Малковски|1985|p=82}} |[[1915]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1944]] |[[Сува Гора]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Киро Тодоров Зафиров{{Sfn|Малковски|1985|p=58}} |[[20 мај]] [[1925]] |[[Велес]] |[[26 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Милан Зафиров|Милан Панов Зафиров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=58}} |[[1918]] |[[Ново Село (Општина Чашка)|Ново Село, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Трајков Зафиров{{Sfn|Малковски|1985|p=59}} |[[1917]] |[[Кочани]] |[[18 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стојан Темелков Зафиров{{Sfn|Малковски|1985|p=82}} |[[24 август]] [[1924]] |[[Бистрица (Велешко)|Бистрица, Велешко]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Страцин|Страцин, Кратовско]] |[[Бригада „Гоце Делчев“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тоде Панов Зафиров{{Sfn|Малковски|1985|p=59}} |[[18 јануари]] [[1916]] |[[Ново Село (Општина Чашка)|Ново Село, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1944]] |[[Здуње (Порече)|Здуње, Порече]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Љубе Здравковски|Љубомир Спасев Здравков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=29-30}} |[[1915]] |[[Куманово]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1943]] |[[Бинач|Бинач, Србија]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Јанушев Здравковски{{Sfn|Малковски|1985|p=82-83}} |[[1923]] |[['Рлевци|'Рлевци, Велешко]] |[[13 ноември]] [[1944]] |[[Скопје]] |[[Ослободување на Скопје]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мирче Стојанов Здравковски{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1890]] |[[Поменово|Поменово, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Бошко Јорданов Златанов{{Sfn|Малковски|1985|p=59-60}} |[[27 декември]] [[1916]] |[[Велес]] |[[1 ноември]] [[1944]] |[[Растеш|Растеш, Порече]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Али Ќазимов Ибраимов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |''н/п'' |[[Долно Каласлари|Долно Каласлари, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Струмица]] |[[Априлска војна]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Малик Есадов Ибраимов{{Sfn|Малковски|1985|p=60}} |[[1922]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |{{Околу}} [[декември]] [[1944]] |[[Гнилане|Гнилане, Србија]] |[[Битка кај Гнилане]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Усеин Аџиев Ибраимов{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1914]] |[[Црквино|Црквино, Велешко]] |{{Околу}} [[1941]] |[[Германија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Фазлија Мемедов Ибраимов{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1884]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |{{Околу}} [[есента]] [[1942]] |[[Отиштино|Отиштино, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |[[Анифе Кадриова|Анифа Нафија Ибраимова]]{{Sfn|Малковски|1985|p=116}} |[[1870]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Ленче Рајкова Иванова{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1924]] |[[Штипско]] |[[7 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Родна Ивева|Благородна Лозова Ивева]]{{Sfn|Малковски|1985|p=30}} |[[12 февруари]] [[1922]] |[[Велес]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Андреев Игнатов{{Sfn|Малковски|1985|p=83}} |[[16 мај]] [[1924]] |[[Белештевица|Белештевица, Велешко]] |[[21 ноември]] [[1944]] |[[Гостивар]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Андреев Игнатов{{Sfn|Малковски|1985|p=83}} |[[2 февруари]] [[1923]] |[[Белештевица|Белештевица, Велешко]] |[[5 декември]] [[1944]] |[[Дебар]] |[[Единаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Борис Игнов|Борис Орданов Игнов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |''н/п'' |[[Грнчиште|Грнчиште, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Штип]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ивче Јованов Илиев{{Sfn|Малковски|1985|p=147}} |[[1913]] |[[Крива Круша|Крива Круша, Велешко]] |[[10 април]] [[1941]] |[[Калиманци|Калиманци, Пијанец]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Димитров Илиевски{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1909]] |[[Чашка|Чашка, Велешко]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Струмица]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Стојан Илиоски|Стојан Јакимов Илиоски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1927]] |[[Србјани|Србјани, Кичевско]] |{{Околу}} [[април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]]{{БелешкаОзнака|Во книгата на [[Ѓорѓи Малковски|Малковски]], грешно е наведен како жртва во [[Февруарскиот поход|Февруарски поход]].}} |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димко Јорданов Ингилизов{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1896]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Сава Димкова Ингилизова{{Sfn|Малковски|1985|p=136}} |[[1881]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Стојанов Инов{{Sfn|Малковски|1985|p=100}} |[[29 март]] [[1924]] |[[Свеќани|Свеќани, Велешко]] |{{Околу}} [[април]] [[1945]] |[[Славонија|Врпоље, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борис Петров Инов{{Sfn|Малковски|1985|p=60}} |[[5 февруари]] [[1918]] |[[Свеќани|Свеќани, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1944]] |[[Гургурница|Гургурница, Тетовско]] |[[Битка кај Гургурница]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Славејко Илиев{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1881]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Андов Илиев{{Sfn|Малковски|1985|p=60}} |[[12 ноември]] [[1921]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Драган Костов Илиевски{{Sfn|Малковски|1985|p=100}} |[[15 ноември]] [[1924]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |[[13 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Берак, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајче Ѓорѓиев Илков{{Sfn|Малковски|1985|p=100}} |[[1921]] |[[Лисиче (Велешко)|Лисиче, Велешко]] |[[21 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Сакип Муртезанов Имеров{{Sfn|Малковски|1985|p=101}} |[[16 април]] [[1923]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[21 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |[[Шаип Имеров|Шаип Алиов Имеров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=61}} |[[13 февруари]] [[1921]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Деар Џемаилов Исаков{{Sfn|Малковски|1985|p=117}} |[[1875]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |[[Видан Јанаќиевски|Видан Тодоров Јанаќиевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=61}} |[[23 ноември]] [[1922]] |[[Горно Српци|Горно Српци, Битолско]] |[[8 октомври]] [[1944]] |[[Света Петка (Скопско)|Света Петка, Скопско]] |[[Битка кај Света Петка]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борис Велев Јанев{{Sfn|Малковски|1985|p=117}} |[[1908]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[16 октомври]] [[1942]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Веле Петрушев Јанев{{Sfn|Малковски|1985|p=117}} |[[14 септември]] [[1900]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тоде Петрушев Јанев{{Sfn|Малковски|1985|p=117}} |[[26 мај]] [[1902]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Тодор Јанев|Тодор Ристов Јанев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=30-31}} |[[1912]] |[[Мартолци|Мартолци, Велешко]] |[[7 ноември]] [[1942]] |[[Лисиче (Велешко)|Лисиче, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ризо Велев Јанев{{Sfn|Малковски|1985|p=117}} |[[1912]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[16 октомври]] [[1942]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коцка Ристова Јанева{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1922]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Душан Стефанов Јаневски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |[[1926]] |[[Куманово]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Отиштино|Отиштино, Велешко]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Алексо Петрев Јанков{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1880]] |[[Свеќани|Свеќани, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јанкула Ѓорѓиев Јанков{{Sfn|Малковски|1985|p=118}} |[[1876]] |[[Теово|Теово, Велешко]] |[[3 април]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Славко Александров Јанковски{{Sfn|Малковски|1985|p=61}} |[[16 декември]] [[1926]] |[[Нежилово (Велешко)|Нежилово, Велешко]] |[[7 јануари]] [[1945]] |[[Скопје]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Благој Јанушев|Благој Ристов Јанушев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=31-32}} |[[1920]] |[[Прждево|Прждево, Неготинско]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Алексо Борисов Јашевски{{Sfn|Малковски|1985|p=154}} |''н/п'' |[[Тројкрсти|Тројкрсти, Прилепско]] |[[12 септември]] [[1942]] |[[Бабуна (планина)|Мукос]] |[[Битка кај Мукос]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Геле Недев Јованов{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[10 септември]] [[1927]] |[[Владиловци|Владиловци, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ивче Јованов|Ивче Орданов Јованов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=61}} |[[21 октомври]] [[1918]] |[[Крива Круша|Крива Круша, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Р. Јованов{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[26 март]] [[1922]] |[[Дебриште|Дебриште, Кавадаречко]] |[[23 септември]] [[1944]] |[[Попадија|Попадија, Велешко]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Николија Јовановиќ|Николај Ранков Јовановиќ]]{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1926]] |[[Брзак|Брзак, Кумановско]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Борислав Михајлов Јовановски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[16 февруари]] [[1925]] |[[Куново (Гостиварско)|Куново, Гостиварско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Милош Тодоров Јовановски{{Sfn|Малковски|1985|p=83}} |[[8 август]] [[1926]] |[[Степанци (Велешко)|Степанци, Велешко]] |[[8 ноември]] [[1944]] |[[Кукуричани|Кукуричани, Неготинско]] |[[Дванаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Павле Зафиров Јовановски{{Sfn|Малковски|1985|p=101}} |[[6 јули]] [[1924]] |[[Степанци (Велешко)|Степанци, Велешко]] |[[12 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Бановци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стојан Јовановски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1926]] |[[Старо Нагоричане|Старо Нагоричане, Кумановско]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Димчев Јовев{{Sfn|Малковски|1985|p=101}} |[[12 март]] [[1924]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[10 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Товарник, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Јорданов Јовчевски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[28 октомври]] [[1924]] |[[Варош|Варош, Прилепско]] |{{Околу}} [[август]] [[1944]] |[[Капиново|Капиново, Велешко]] |[[Петта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Панче Ѓошев Јолдашев{{Sfn|Малковски|1985|p=84}} |[[1915]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Говрлево|Говрлево, Скопско]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димче Николов Јорданов{{Sfn|Малковски|1985|p=61-62}} |[[13 март]] [[1922]] |[[Велес]] |[[2 мај]] [[1945]] |[[Скопје]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Јордан Јорданов|Јордан Петров Јорданов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=32}} |[[22 декември]] [[1920]] |[[Велес]] |[[6 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Битка кај Речани]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Кирил Петров Јорданов{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[4 април]] [[1907]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Цанев Јорданов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1919]] |[[Новачани|Новачани, Велешко]] |{{Околу}} [[1942]] |[[Германија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Димов Јосмов{{Sfn|Малковски|1985|p=33}} |[[8 февруари]] [[1920]] |[[Велес]] |[[7 ноември]] [[1942]] |[[Лисиче (Велешко)|Лисиче, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Марија Камишова - Нонча|Марија Владова Камишова]]{{Sfn|Малковски|1985|p=34}} |[[20 јануари]] [[1924]] |[[Велес]] |[[6 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Битка кај Речани]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајко Капчев|Трајко Орданов Капчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=34-35}} |[[1910]] |[[Велес]] |[[10 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Орданов Капчев{{Sfn|Малковски|1985|p=35-36}} |[[1 февруари]] [[1921]] |[[Велес]] |[[10 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ката Капчева|Ката Јорданова Капчева]]{{Sfn|Малковски|1985|p=118}} |[[1883]] |[[Велес]] |[[10 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Богдан Трајков Каракостев{{Sfn|Малковски|1985|p=36}} |[[1910]] |[[Велес]] |[[27 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димче Карески{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |''н/п'' |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[декември]] [[1942]] |[[Мукос]] |[[Битка кај Мукос Планина]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борис Карпузов{{Sfn|Малковски|1985|p=118}} |[[1919]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[пролетта]] [[1944]] |[[Негорци|Негорци, Гевгелиско]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајче Кимов|Трајче Илиев Кимов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=84}} |[[24 октомври]] [[1925]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[Кичево]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Благој Кирков|Благој Ангелов Кирков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=37}} |[[23 март]] [[1923]] |[[Велес]] |[[9 јануари]] [[1943]] |[[Горно Оризари|Горно Оризари, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајко Китанов|Трајко Коцев Китанов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=119}} |[[1910]] |[[Грнчиште|Грнчиште, Велешко]] |[[2 октомври]] [[1942]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мите Миланов Китановски{{Sfn|Малковски|1985|p=101}} |[[14 април]] [[1925]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |[[12 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Бановци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Серафим Китаноски|Серафим Блажев Китановски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1916]] |[[Издеглавје|Издеглавје, Охридско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Барбарос|Барбарос, Порече]]{{БелешкаОзнака|Во книгата, грешно е наведено дека загинал во [[Богомила|с. Богомила]].}} |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Петров Климкаров{{Sfn|Малковски|1985|p=37-38}} |[[3 декември]] [[1913]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[март]] [[1943]] |[[Кавадарци]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Буна Аврамова Ково{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1912]] |''н/п'' |{{Околу}} [[1943]] |[[Треблинка|Треблинка, Полска]] |[[Холокауст]] |[[Македонски Евреи|Евреи]] |- | |[[Илија Ково|Илија Аврамов Ково]]{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1904]] |''н/п'' |{{Околу}} [[1943]] |[[Треблинка|Треблинка, Полска]] |[[Холокауст]] |[[Македонски Евреи|Евреи]] |- | |[[Исак Ково|Исак Аврамов Ково]]{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1901]] |''н/п'' |{{Околу}} [[1943]] |[[Треблинка|Треблинка, Полска]] |[[Холокауст]] |[[Македонски Евреи|Евреи]] |- | |Солча Илиева Ково{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1938]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[1943]] |[[Треблинка|Треблинка, Полска]] |[[Холокауст]] |[[Македонски Евреи|Евреи]] |- | |[[Мице Козароски|Мицко Лазов Козаровски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=38-39}} |[[24 септември]] [[1910]] |[[Прилеп]] |[[19 декември]] [[1942]] |[[Нежилово (Велешко)|Нежилово, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ѓоше Димчев Кожаров{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[1934]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Анастас Димов Костов{{Sfn|Малковски|1985|p=137}} |[[31 декември]] [[1903]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јован Николов Костов{{Sfn|Малковски|1985|p=84}} |[[1911]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Миланов Костов{{Sfn|Малковски|1985|p=84}} |[[1913]] |[[Владиловци|Владиловци, Велешко]] |[[7 ноември]] [[1944]] |[[Кукуричани|Кукуричани, Неготинско]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стојан Миланов Костов{{Sfn|Малковски|1985|p=102}} |[[4 јануари]] [[1924]] |[[Долно Врановци|Долно Врановци, Велешко]] |[[12 април]] [[1945]] |[[Винковци|Винковци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коста Костовски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |''н/п'' |''н/п'' |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |''н/п'' |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Јованов Коцев{{Sfn|Малковски|1985|p=85}} |[[19 април]] [[1925]] |[[Свеќани|Свеќани, Велешко]] |[[15 ноември]] [[1944]] |[[Туин|Туин, Кичевско]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Панов Коцев{{Sfn|Малковски|1985|p=102}} |[[1 јануари]] [[1927]] |[[Мартолци|Мартолци, Велешко]] |[[9 мај]] [[1945]] |[[Загреб|Загреб, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Трајков Коцев{{Sfn|Малковски|1985|p=85}} |[[1915]] |[[Мартолци|Мартолци, Велешко]] |[[25 октомври]] [[1944]] |[[Матка (село)|Матка, Скопско]] |[[Дванаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Нада Бутникошарева|Нада Николова Коцева]]{{Sfn|Малковски|1985|p=39-40}} |[[27 јануари]] [[1919]] |[[Велес]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Анде Кошулчев|Анде Ристов Кошулчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=40}} |[[23 јануари]] [[1923]] |[[Велес]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Владо Кошулчев|Владо Ристов Кошулчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=41}} |[[18 март]] [[1912]] |[[Велес]] |[[7 јануари]] [[1943]] |[[Дејковец|Дејковец, Скопско]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Никола Кошулчев|Никола Ристов Кошулчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=119}} |[[19 ноември]] [[1919]] |[[Велес]] |[[6 ноември]] [[1944]] |[[Свети Николе]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Киро Јованов Крстески{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1923]] |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Петта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Пецо Костадинов Крстевски{{Sfn|Малковски|1985|p=41}} |[[20 април]] [[1916]] |[[Долнени|Долнени, Прилепско]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1942]] |[[Габровник|Габровник, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Филипов Кулев{{Sfn|Малковски|1985|p=85}} |[[1926]] |[[Попадија|Попадија, Велешко]] |{{Околу}} [[март]] [[1945]] |[[Тетово]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Владо Куновски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |''н/п'' |''н/п'' |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |''н/п'' |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Славе Миланов Лазаров{{Sfn|Малковски|1985|p=86}} |[[1923]] |[[Велес]] |[[16 октомври]] [[1944]] |[[Дреновска Клисура|Дреновска Клисура, Кавадаречко]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Лазар Кочов Лазов{{Sfn|Малковски|1985|p=86}} |[[1923]] |[[Велес]] |[[25 октомври]] [[1944]] |[[Глишиќ|Глишиќ, Кавадаречко]] |[[Десетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борка Лапачо{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1922]] |[[Варош|Варош, Прилепско]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1942]] |[[Мукос]] |[[Битка кај Мукос Планина]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Панов Леов{{Sfn|Малковски|1985|p=102}} |[[23 јануари]] [[1923]] |[[Велес]] |[[7 мај]] [[1945]] |[[Винковци|Винковци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Елмаз Сулејманов Лиманов{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1901]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |[[6 ноември]] [[1944]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Амед Амедов Лојков{{Sfn|Малковски|1985|p=120}} |[[1903]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Бошко Димитриев Манев{{Sfn|Малковски|1985|p=120}} |[[1931]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |[[14 ноември]] [[1944]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Игно Димитриев Манев{{Sfn|Малковски|1985|p=120}} |[[1931]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |[[14 ноември]] [[1944]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јован Димев Манев{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1880]] |[[Чашка|Чашка, Велешко]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Јорданов Манев{{Sfn|Малковски|1985|p=62}} |[[1922]] |[[Белештевица|Белештевица, Велешко]] |[[2 ноември]] [[1944]] |[[Сува Гора]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Орданов Манев{{Sfn|Малковски|1985|p=86}} |[[1924]] |[[Белештевица|Белештевица, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1944]] |[[Сарај (населба)|Сарај, Скопско]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јусуф Абазов Мамудов{{Sfn|Малковски|1985|p=120}} |[[1910]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Рамадан Ибраимов Макотов{{Sfn|Малковски|1985|p=121}} |[[1908]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Штипско]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Цвета Марковиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1912]] |[[Куманово]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |[[Владимир Мацанов|Владимир Петров Мацанов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1920]] |[[Скопје]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Отиштино|Отиштино, Велешко]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Богдан Маџаров|Богдан Илиев Маџаров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1909]] |[[Велес]] |[[24 мај]] [[1944]] |[[Виена|Виена, Австрија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мемед Исмаилов Мечев{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1923]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[јули]] [[1941]] |[[Велес]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Исмаил Алиев Мемедов{{Sfn|Малковски|1985|p=102}} |[[1925]] |[[Горно Каласлари|Горно Каласлари, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Џемаил Сулејманов Мемедов{{Sfn|Малковски|1985|p=102}} |[[1925]] |[[Долно Каласлари|Долно Каласлари, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Дуда Реџепов Мемедова{{Sfn|Малковски|1985|p=121}} |[[1885]] |[[Крушје (Велешко)|Крушје, Велешко]] |{{Околу}} [[1944]] |[[Крушје (Велешко)|Крушје, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Мустафа Реџепов Мемедовски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[февруари]] [[1923]] |[[Десово|Десово, Прилепско]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Петта македонска ударна бригада]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |[[Миле Милев|Миле Алексов Милев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=42}} |[[15 август]] [[1921]] |[[Велес]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Рампо Борисов Милевски{{Sfn|Малковски|1985|p=62}} |[[25 јули]] [[1926]] |[[Плетвар|Плетвар, Прилепско]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ангеле Миловски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[1921]] |[[Галичник|Галичник, Мијачија]] |{{Околу}} [[август]] [[1942]] |[[Мукос]] |[[Битка кај Мукос Планина]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Стојан Миливоески|Стојан Глигоров Милоевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |[[10 август]] [[1924]] |[[Прилеп]] |[[10 февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Димче Милошевски|Димче Ставров Милошевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1924]] |[[Скопје]] |[[5 октомври]] [[1944]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Нове Панчев Милошевски{{Sfn|Малковски|1985|p=155}} |''н/п'' |[[Јагол|Јагол, Кичевско]] |[[10 февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петар Димов Мимовски{{Sfn|Малковски|1985|p=86}} |[[1912]] |[[Велес]] |[[9 септември]] [[1944]] |[[Неготино]] |[[Деветта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Анде Петров Минов{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1920]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Султана Петрова Минова{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[16 јуни]] [[1924]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Димитров Миов{{Sfn|Малковски|1985|p=63}} |[[1906]] |[[Голем Радобил|Радобил, Прилепско]] |{{Околу}} [[декември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Диме Јованов Мирчев{{Sfn|Малковски|1985|p=121}} |[[1879]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |{{Околу}} [[март]] [[1943]] |[[Скопје]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Димче Мирчев|Димче Ѓошев Мирчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=15-16}} |[[13 ноември]] [[1913]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1944]] |[[Кавадарци]] |[[Народен херој на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Иван Котев Мирчев{{Sfn|Малковски|1985|p=63}} |[[1921]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ивче Мирчев|Ивче Камев Мирчев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=63}} |[[1917]] |[[Крива Круша|Крива Круша, Велешко]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Лазо Андреев Мирчев{{Sfn|Малковски|1985|p=121}} |[[1882]] |[[Бистрица (Велешко)|Бистрица, Велешко]] |[[17 март]] [[1943]] |[[Бистрица (Велешко)|Бистрица, Велешко]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Јованов Мирчев{{Sfn|Малковски|1985|p=121}} |[[12 мај]] [[1911]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Војчинов Мирчевски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1921]] |[[Требеништа|Требеништа, Охридско]] |[[21 февруари]] [[1944]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Панче Јованов Митев{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1901]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Витомир Досев Митевски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1907]] |[[Клечевце|Клечевце, Кумановско]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Димко Митрев|Димко Трајков Митрев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=42-43}} |[[1919]] |[[Велес]] |[[10 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јован Илиев Митрев{{Sfn|Малковски|1985|p=123}} |[[1900]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[јули]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Тоде Митрев|Тоде Трајков Митрев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=123}} |[[1916]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[јули]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Васа Стојанова Митрева{{Sfn|Малковски|1985|p=122}} |[[1918]] |[[Велес]] |[[10 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Љуба Николова Митрева{{Sfn|Малковски|1985|p=122}} |[[1897]] |[[Бусилци|Бусилци, Велешко]] |[[10 декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Круме Јорданов Митреќески{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[21 септември]] [[1921]] |[[Галичник|Галичник, Мијачија]] |{{Околу}} [[август]] [[1942]] |[[Мукос]] |[[Битка кај Мукос Планина]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Тодор Мицев|Тодор Стефанов Мицев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[16 јануари]] [[1941]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Аница Стефанова Мицева{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[17 јули]] [[1937]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ката Стефанова Мицева{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1907]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајче Петров Мишков{{Sfn|Малковски|1985|p=63-64}} |[[12 мај]] [[1924]] |[[Ораовец|Ораовец, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1944]] |[[Здуње (Порече)|Здуње, Порече]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Серафим Николов Младеновски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1912]] |[[Рамне (Охридско)|Рамне, Охридско]] |[[11 септември]] [[1944]] |[[Горно Оризари (Велешко)|Горно Оризари, Велешко]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Абаз Мамудов Муратов{{Sfn|Малковски|1985|p=123}} |[[1881]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Албанци]] |- | |Шефки Исмаилов Муратов{{Sfn|Малковски|1985|p=123}} |[[1907]] |[[Согле|Согле, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Албанци]] |- | |Бејтула Шабанов Мусов{{Sfn|Малковски|1985|p=123}} |[[12 мај]] [[1914]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Албанци]] |- | |Исмаил Алитов Мусовски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[10 март]] [[1920]] |[[Десово|Десово, Прилепско]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[Петта македонска ударна бригада]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Беџет Џаферов Мустафов{{Sfn|Малковски|1985|p=123}} |[[30 јули]] [[1908]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Албанци]] |- | |[[Димко Најдов|Димко Анев Најдов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=64}} |[[1 август]] [[1919]] |[[Велес]] |[[14 октомври]] [[1944]] |[[Сува Гора]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Петрев Најдов{{Sfn|Малковски|1985|p=43}} |[[1920]] |[[Велес]] |[[7 јануари]] [[1943]] |[[Папрадиште (Велешко)|Папрадиште, Велешко]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Павлина Грацковалиева Најдова{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1889]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Крсте Орданов Наков{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1935]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ордан Петров Наков{{Sfn|Малковски|1985|p=138}} |[[1890]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Орданов Наков{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1940]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Томче Орданов Наков{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1939]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Марија Орданова Накова{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1893]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мариче Орданова Накова{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1938]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Павлина Орданова Накова{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1936]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Елизабета Петрова Наскоска{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1926]] |[[Куманово]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Вардар]] |[[Единаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајче Митов Настев{{Sfn|Малковски|1985|p=87}} |[[1920]] |[[Велес]] |[[19 октомври]] [[1944]] |[[Бигор Доленци|Бигор Доленци, Кичевско]] |[[Единаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Петров Настов{{Sfn|Малковски|1985|p=87}} |[[24 февруари]] [[1921]] |[[Велес]] |[[17 октомври]] [[1944]] |[[Берово]] |[[Бригада „Гоце Делчев“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Андреја Јованов Настовски{{Sfn|Малковски|1985|p=124}} |[[1899]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1942]] |''н/п'' |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тоде Коцев Наумов{{Sfn|Малковски|1985|p=64}} |[[1909]] |[[Дреново (Велешко)|Дреново, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димче Нацев{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1920]] |[[Смиловци|Смиловци, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Дончо Стефанов Недев{{Sfn|Малковски|1985|p=125}} |[[1878]] |[[Оморани|Оморани, Велешко]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1942]] |[[Софија|Софија, Бугарија]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Коле Неделковски|Никола Крстев Неделков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=125}} |[[16 декември]] [[1912]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[2 септември]] [[1941]] |[[Софија|Софија, Бугарија]] |[[Комунистичка партија на Бугарија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Марко Тасев Несторовски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1914]] |[[Пешкопеја|Пешкопеја, Албанија]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |''н/п'' |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Благој Нечев|Благој Драганов Нечев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=65}} |[[24 февруари]] [[1923]] |[[Велес]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ѓорѓи Јорданов Нечев{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1892]] |[[Велес]] |[[26 мај]] [[1941]] |[[Солунски Залив]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ангел Нацев Николов{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1921]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коце Темелков Николов{{Sfn|Малковски|1985|p=125}} |[[1913]] |[[Габровник|Габровник, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Панта Ѓорѓиев Николов{{Sfn|Малковски|1985|p=103}} |[[21 јули]] [[1925]] |[['Рлевци|'Рлевци, Велешко]] |{{Околу}} [[април]] [[1945]] |''н/п'' |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Божин Николов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1923]] |[[Бродец (Скопско)|Бродец, Скопско]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Вардар]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Игнов Николов{{Sfn|Малковски|1985|p=104}} |[[1 февруари]] [[1917]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[24 април]] [[1945]] |[[Бјеловарско-билогорска Жупанија|Гарешница, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Божана Димова Николова{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1923]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димче Зафиров Николовски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1925]] |[[Клечевце|Клечевце, Кумановско]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Павле Николовски|Славе Петров Николовски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1922]] |[[Ајватовци|Ајватовци, Скопско]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1944]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[Единаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Василев Николовски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1915]] |[[Рамне (Охридско)|Рамне, Охридско]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Боге Миланов Николоски{{Sfn|Малковски|1985|p=88}} |[[1912]] |[[Прилеп]] |[[3 ноември]] [[1944]] |[[Свети Николе]] |[[Петнаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ислам Муслиов Нурчев{{Sfn|Малковски|1985|p=104}} |[[1923]] |[[Мелница (Велешко)|Мелница, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Торбеши]] |- | |Јован Василев Ончев{{Sfn|Малковски|1985|p=88}} |[[20 јули]] [[1926]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ѓошо Органџиев|Ѓошо Димков Органџиев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=65}} |[[5 март]] [[1926]] |[[Велес]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Амед Асанов Османов{{Sfn|Малковски|1985|p=126}} |[[1891]] |[[Иванковци|Иванковци, Велешко]] |[[6 ноември]] [[1944]] |[[Свети Николе]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Амед Ибраимов Османов{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1917]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Уларци|Уларци, Кочанско]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Лазар Миланов Осмаков{{Sfn|Малковски|1985|p=66}} |[[1918]] |[[Велес]] |[[1 ноември]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Николов Павлов{{Sfn|Малковски|1985|p=126}} |[[15 јули]] [[1922]] |[[Скачинци|Скачинци, Велешко]] |{{Околу}} [[есента]] [[1943]] |[[Плевенска област|Гиген, Бугарија]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Павле Саздов Павлов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1919]] |[[Ногаевци|Ногаевци, Велешко]] |[[15 јуни]] [[1942]] |[[Скопско]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коста Владимиров Павловиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1924]] |[[Батање|Батање, Штипско]] |{{Околу}} [[септември]] [[1944]] |[[Вардар]] |[[Единаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Аспар Алексов Палашев{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1899]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Никола Панов (партизан)|Никола Илиев Панов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=88}} |[[18 ноември]] [[1924]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |[[5 март]] [[1945]] |[[Битола]] |[[Трета македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ордан Дончов Панов{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1918]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[1943]] |[[Велес]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Славејко Костов Панов{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1944]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Ончев Панов{{Sfn|Малковски|1985|p=104}} |[[22 септември]] [[1924]] |[[Подлес|Подлес, Велешко]] |[[16 април]] [[1945]] |[[Славонија|Врпоље, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Трајче Панов|Трајче Драганов Панов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=44}} |[[14 ноември]] [[1921]] |[[Двориште (Велешко)|Двориште, Велешко]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Донка Костова Панова{{Sfn|Малковски|1985|p=139}} |[[1909]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Живко Пантиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |''н/п'' |[[Мостар|Потоци, Босна и Херцеговина]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Јован Трајков Панчев{{Sfn|Малковски|1985|p=66-67}} |[[6 февруари]] [[1917]] |[[Велес]] |[[6 ноември]] [[1944]] |[[Свети Николе]] |[[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободување на Свети Николе]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Поп Панчев{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1888]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Магда Николова Поп Панчева{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1920]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Петров Папазов{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[11 април]] [[1930]] |[[Башино Село|Башино Село, Велешко]] |[[20 март]] [[1944]] |[[Башино Село|Башино Село, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Диме Цветанов Пауновски{{Sfn|Малковски|1985|p=156}} |[[1925]] |[[Куратица|Куратица, Охридско]] |{{Околу}} [[февруари]] [[1944]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Февруарски поход]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Илиев Перчинков{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1918]] |[[Башино Село|Башино Село, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Страцин|Страцин, Кратовско]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Славе Димов Петков{{Sfn|Малковски|1985|p=44-45}} |[[1911]] |[[Ораовец|Ораовец, Велешко]] |[[13 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Благој Трајков Петров{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1917]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Радовиш]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Киро Петров|Киро Николов Петров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=45}} |[[1912]] |[[Бусилци|Бусулци, Велешко]] |[[6 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Битка кај Речани]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ладе Јованов Петров{{Sfn|Малковски|1985|p=88}} |[[11 август]] [[1922]] |[[Подлес|Подлес, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ангелина Николова Петрова{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[2 ноември]] [[1926]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Борче Миланов Петрушев{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[19 јануари]] [[1929]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Диме Петрушев{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1860]] |[[Долно Врановци|Долно Врановци, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ефка Панова Петрушева{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1896]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Боро Петрушевски|Боро Апостолов Петрушевски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=16-17}} |[[1920]] |[[Куманово]] |[[21 април]] [[1943]] |[[Горанце (Генерал Јанковиќ)|Горанце, Србија]] |[[Народен херој на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Панче Пешев|Панче Николов Пешев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=45-46}} |[[1915]] |[[Куманово]] |[[5 јуни]] [[1944]] |[[Огражден]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајче Ѓошев Пингов{{Sfn|Малковски|1985|p=140}} |[[1912]] |[[Велес]] |[[6 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Атанас Велимиров Попов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1913]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Штип]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димитрија Стојанов Попов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1902]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Страцин|Страцин, Кратовско]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ристо Велимиров Попов{{Sfn|Малковски|1985|p=126}} |[[17 мај]] [[1911]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Ангелов Попов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1914]] |[[Башино Село|Башино Село, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Радовиш]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Киро Пракицов|Киро Ѓошев Пракицов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=89}} |[[6 мај]] [[1917]] |[[Велес]] |[[2 октомври]] [[1944]] |[[Берово]] |[[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободување на Берово]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Петар Припорски|Петар Андов Припорски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=67}} |[[24 август]] [[1924]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |[[24 декември]] [[1944]] |[[Гнилане|Гнилане, Србија]] |[[Битка кај Гнилане]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Богдан Прличков|Богдан Миланов Прличков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=67-68}} |[[9 октомври]] [[1918]] |[[Велес]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Миле Пропиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1904]] |[[Србија]] |[[20 јули]] [[1944]] |[[Чепигово|Чепигово, Прилепско]] |Цивилни жртви |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Борис Миланов Пупулиев{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[29 јануари]] [[1920]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Марица Радуловиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1905]] |[[Расински Управен Округ|Ѓунис, Србија]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Радомир Радуловиќ{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1909]] |[[Расински Управен Округ|Ѓунис, Србија]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонски Срби|Срби]] |- | |Ќерим Реџепов Ренгалов{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1895]] |[[Виничани|Виничани, Велешко]] |{{Околу}} [[август]] [[1944]] |[[Виничани|Виничани, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Азиб Јашаров Реџепов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1919]] |[[Црквино|Црквино, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Ново Село (Струмичко)|Ново Село, Струмичко]] |[[Априлска војна]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Ордан Димов Ржаров{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1906]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Милка Димова Ржарова{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1923]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Сава Димова Ржарова{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1883]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Атанас Ристов|Атанас Галабов Ристов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=105}} |[[24 јануари]] [[1925]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |{{Околу}} [[мај]] [[1945]] |[[Трст|Трст, Словенија]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Илија Ристов|Илија Панов Ристов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=68}} |[[14 март]] [[1909]] |[[Велес]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Ристов Ристов{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1886]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Лазо Донев Ристов{{Sfn|Малковски|1985|p=105}} |[[20 јули]] [[1924]] |[[Подлес|Подлес, Велешко]] |[[10 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Товарник, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Пандора Панчева Ристова{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1890]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коста Јованов Ристовски{{Sfn|Малковски|1985|p=105}} |[[25 септември]] [[1922]] |[[Ореше|Ореше, Велешко]] |[[16 април]] [[1945]] |[[Славонија|Врпоље, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Киро Рогужаров|Киро Јованов Рогужаров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=68}} |[[6 мај]] [[1923]] |[[Велес]] |[[4 октомври]] [[1944]] |[[Света Петка (Скопско)|Света Петка, Скопско]] |[[Битка кај Света Петка]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Исмаил Рустемов{{Sfn|Малковски|1985|p=141}} |[[1896]] |[[Кочилари|Кочилари, Велешко]] |[[8 април]] [[1944]] |[[Кочилари|Кочилари, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Али Мамудов Саидов{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1900]] |[[Кочилари|Кочилари, Велешко]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Радовиш]] |[[Априлска војна]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Саво Здравев Саздов{{Sfn|Малковски|1985|p=68-69}} |[[18 декември]] [[1924]] |[[Мокрени|Мокрени, Велешко]] |[[3 октомври]] [[1944]] |[[Крушопек|Крушопек, Скопско]] |[[Битка кај Света Петка]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Камев Саздов{{Sfn|Малковски|1985|p=69}} |[[21 јануари]] [[1925]] |[[Велес]] |[[10 октомври]] [[1944]] |[[Говрлево|Говрлево, Скопско]] |[[Битка кај Света Петка]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Шефки Сали|Шефки Алиов Сали]]{{Sfn|Малковски|1985|p=72}} |[[1914]] |[[Велес]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Фазим Иљазов Салков{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1890]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |{{Околу}} [[1942]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Дејан Аврамов Сејковски{{Sfn|Малковски|1985|p=127}} |[[1919]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[1 ноември]] [[1944]] |[[Раец|Раец, Кавадаречко]] |[[Комунистичка партија на Македонија]] |[[Торбеши]] |- | |Благој Трајков Секов{{Sfn|Малковски|1985|p=69}} |[[23 декември]] [[1924]] |[[Горно Чичево|Горно Чичево, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[Ново Село (Општина Велес)|Ново Село, Велешко]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Ваит Селимов|Ваит Љатифов Селимов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=89}} |[[1923]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[27 октомври]] [[1944]] |[[Говрлево|Говрлево, Скопско]] |[[Битка кај Света Петка]] |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Веап Рамаданов Селимов{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1918]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |{{Околу}} [[летото]] [[1941]] |[[Јамбол|Јамбол, Бугарија]] |Цивилни жртви |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Расим Итрафилов Селимов{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1910]] |[[Кочилари|Кочилари, Велешко]] |[[8 август]] [[1944]] |[[Кочилари|Кочилари, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Павлина Јованова Скубарова{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1890]] |[[Стари Град|Стари Град, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Кочо Рацин|Коста Апостолов Солев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=7-11}} |[[22 декември]] [[1908]] |[[Велес]] |[[13 јуни]] [[1943]] |[[Лопушник]] |[[Убиството на Кочо Рацин|Убиство на Кочо Рацин]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ленка Николова Софијанова{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1870]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јосе Здравев Спасев{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1910]] |[[Велес]] |[[6 април]] [[1941]] |[[Радовиш]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Илија Димов Спиров{{Sfn|Малковски|1985|p=90}} |[[1923]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Спиро Петров Спиров{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1925]] |[[Велес]] |[[20 јули]] [[1944]] |[[Чепигово|Чепигово, Прилепско]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Круме Тодоров Србов{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1901]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стојан Јованов Станков{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1917]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Томе Стефановски|Томе Мирчев Стефанов]]{{Sfn|Малковски|1985|p=70}} |[[1919]] |[[Црешево|Црешево, Скопско]] |[[10 септември]] [[1944]] |[[Раштански Колиби|Раштански Колиби, Велешко]] |[[Битка кај Раштански Колиби]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Андонов Стефанов{{Sfn|Малковски|1985|p=127}} |[[10 април]] [[1913]] |[[Богомила]] |[[17 октомври]] [[1942]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[Бабунска акција]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Владо Гинов Стефановски{{Sfn|Малковски|1985|p=46}} |''н/п'' |[[Прилеп]] |{{Околу}} [[декември]] [[1943]] |[[Прилепско]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стојан Андреев Стојанов{{Sfn|Малковски|1985|p=90}} |[[20 јуни]] [[1923]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |[[12 декември]] [[1944]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |[[Дванаесетта македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Цветко Орданов Стојанов{{Sfn|Малковски|1985|p=70}} |[[16 март]] [[1924]] |[[Ораов Дол|Ораов Дол, Велешко]] |[[20 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Милан Страчков|Милан Лазов Страчков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=127}} |[[1880]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[декември]] [[1942]] |[[Велес]] |[[Комунистичка партија на Југославија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Благој Страчковски|Благој Миланов Страчковски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=17-18}} |[[29 февруари]] [[1920]] |[[Велес]] |[[13 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Народен херој на Македонија]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Демуша Таирова{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1900]] |[[Мамутчево|Мамутчево, Велешко]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Јордан Јорданов Тасков{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1864]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[октомври]] [[1943]] |[[Велес]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Исмаил Елмазов Тахиров{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1900]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[10 април]] [[1941]] |[[Шумадиски Управен Округ|Лапово, Србија]] |[[Априлска војна]] |[[Торбеши]] |- | |Милан Колев Тевчев{{Sfn|Малковски|1985|p=106}} |[[1922]] |[[Крнино|Крнино, Велешко]] |[[12 април]] [[1945]] |[[Вуковарско-сремска Жупанија|Товарник, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајче Петров Темелковски{{Sfn|Малковски|1985|p=90}} |[[3 декември]] [[1927]] |[[Степанци (Велешко)|Степанци, Велешко]] |[[8 ноември]] [[1944]] |[[Стоби|Стоби, Велешко]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Ристов Темелков{{Sfn|Малковски|1985|p=91}} |[[1912]] |[[Попадија|Попадија, Велешко]] |[[14 ноември]] [[1944]] |[[Кичево]] |[[Кичево и Кичевско во НОВ|Ослободување на Кичево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јован Ангелов Теов{{Sfn|Малковски|1985|p=91}} |[[1924]] |[[Богомила|Богомила, Велешко]] |[[18 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајче Панчев Теов{{Sfn|Малковски|1985|p=106}} |[[19 март]] [[1922]] |[[Бистрица (Велешко)|Бистрица, Велешко]] |[[28 април]] [[1945]] |[[Бјеловарско-билогорска Жупанија|Гарешница, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Драган Миланов Теодосиев{{Sfn|Малковски|1985|p=142}} |[[1923]] |[[Чалошево|Чалошево, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1942]] |[[Стари Град|Стари Град, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Борис Терзиев|Борис Николов Терзиев]]{{Sfn|Малковски|1985|p=91}} |[[20 февруари]] [[1918]] |[[Долно Чичево|Долно Чичево, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[Кичевско]] |[[Втора македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Јовче Тесличков|Јованче Димов Тесличков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=70-71}} |[[17 октомври]] [[1925]] |[[Велес]] |[[24 октомври]] [[1944]] |[[Седларево|Седларево, Полог]] |[[Битка кај Седларево]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Јован Тикваров|Јован Борисов Тикваров]]{{Sfn|Малковски|1985|p=128}} |[[7 јануари]] [[1924]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Киро Андреев Тодоров{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1911]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тодор Андреев Тодоров{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[5 февруари]] [[1921]] |[[Велес]] |[[14 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Коце Тодороски|Коце Јорданов Тодоровски]]{{Sfn|Малковски|1985|p=71}} |[[1921]] |[[Кичево]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Розалија Тотх{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1894]] |[[Сегед|Сегед, Унгарија]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Унгарци]] |- | |Камка Миланова Тоцинова{{Sfn|Малковски|1985|p=129}} |[[1909]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[14 септември]] [[1942]] |[[Рудник (Велешко)|Рудник, Велешко]] |[[Масакр кај Пуста Кула]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Ганчо Ѓошов Трајков{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1914]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[1943]] |[[Маутхаузен|Маутхаузен, Германија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Иван Арсов Трајков{{Sfn|Малковски|1985|p=106}} |[[1921]] |[[Поменово|Поменово, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Петре Тодоров Трајков{{Sfn|Малковски|1985|p=71}} |[[1926]] |[[Велес]] |[[12 октомври]] [[1944]] |[[Говрлево|Говрлево, Скопско]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Стоилко Арсов Трајков{{Sfn|Малковски|1985|p=91}} |[[20 август]] [[1912]] |[[Поменово|Поменово, Велешко]] |[[17 септември]] [[1944]] |[[Прилеп]] |[[Ослободување на Прилеп]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Стојан Трајков|Стојан Андреев Трајков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=46}} |[[1910]] |[[Чашка (Велешко)|Чашка, Велешко]] |[[16 декември]] [[1942]] |[[Војница|Војница, Велешко]] |[[Битка кај Војничка Пештера]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Трајко Димов Трајков{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1907]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |[[8 ноември]] [[1944]] |[[С'лп|С'лп, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Алексо Ангелов Трчков{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1888]] |[[Велес]] |[[8 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Андреја Ќорозов{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1903]] |[[Босна]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1943]] |[[Германија]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Димо Ристов Ќулавков{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1890]] |[[Папрадиште (Велешко)|Папрадиште, Велешко]] |[[19 октомври]] [[1944]] |[[Белград|Белград, Србија]] |Цивилни жртви |[[Македонец|Македонци]] |- | |Коста Димитриев Ќулавков{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1 октомври]] [[1919]] |[[Папрадиште (Велешко)|Папрадиште, Велешко]] |[[8 април]] [[1941]] |[[Шабац|Шабац, Србија]] |[[Априлска војна]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Јовче Ќучук|Јовче Петров Ќучуков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=129}} |[[9 август]] [[1911]] |[[Велес]] |[[9 ноември]] [[1944]] |[[Велес]] |[[Ослободување на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |[[Киро Чучуков-Себура|Киро Димов Ќучуков]]{{Sfn|Малковски|1985|p=47-48}} |[[25 март]] [[1919]] |[[Велес]] |[[6 јануари]] [[1943]] |[[Велес]] |[[Битка кај Речани]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Спасе Велјанов Убавков{{Sfn|Малковски|1985|p=107}} |[[1918]] |[[Теово|Теово, Велешко]] |[[17 април]] [[1945]] |[[Винковци|Винковци, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Усеин Шаќиров Усеинов{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1901]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Торбеши]] |- | |Реџеп Ибраимов Фазлиов{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1918]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[9 август]] [[1943]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Ибраим Османов Фазлиов{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1870]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[9 август]] [[1943]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Торбеши]] |- | |Изет Љатифов Фејзов{{Sfn|Малковски|1985|p=129}} |[[1880]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[24 октомври]] [[1942]] |[[Долно Јаболчиште|Долно Јаболчиште, Велешко]] |[[Масакр во Долно Јаболчиште]] |[[Албанци]] |- | |Никола Миланов Цветков{{Sfn|Малковски|1985|p=47}} |[[14 април]] [[1918]] |[[Ораовец|Ораовец, Велешко]] |{{Околу}} [[јануари]] [[1943]] |[[Скопско]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Васе Петрев Чингарлиев{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[1906]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Веселинка Петрова Чорева{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1914]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Мица Панова Чорева{{Sfn|Малковски|1985|p=143}} |[[1888]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Тоше Илиев Чупчев{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[19 февруари]] [[1935]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Десанка Илиева Чупчева{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[21 февруари]] [[1931]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Лила Илиева Чупчева{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[10 март]] [[1925]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Павлина Цанинова Чупчева{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[1892]] |[[Новачани|Новачани, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Никола Гигов Џампалов{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[1886]] |[[Велес]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Рафис Синанов Џемаилов{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[1928]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Андира Синанова Џемаилова{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[1926]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |{{Околу}} [[ноември]] [[1944]] |[[Бузалково|Бузалково, Велешко]] |Цивилни жртви |[[Македонски Албанци|Албанци]] |- | |Исмаил Сулејманов Џелков{{Sfn|Малковски|1985|p=107}} |[[1920]] |[[Мелница (Велешко)|Мелница, Велешко]] |[[20 април]] [[1945]] |[[Пожега (Хрватска)|Пожега, Хрватска]] |[[Сремски фронт]] |[[Торбеши]] |- | |Шабан Даутов Џуклев{{Sfn|Малковски|1985|p=148}} |[[1918]] |[[Горно Врановци|Горно Врановци, Велешко]] |[[7 април]] [[1941]] |[[Велес]] |[[Бомбардирање на Велес (1941)|Бомбардирање на Велес]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јордан Илиев Џурнов{{Sfn|Малковски|1985|p=48-49}} |[[14 мај]] [[1921]] |[[Велес]] |{{Околу}} [[март]] [[1943]] |[[Кавадарци]] |[[НОПО „Димитар Влахов“]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Усеин Шаќиров{{Sfn|Малковски|1985|p=144}} |[[1905]] |[[Велес]] |[[30 октомври]] [[1944]] |[[Извор (Велешко)|Извор, Велешко]] |[[Бомбардирање на Извор (Велешко)|Бомбардирање на Извор]] |[[Македонски Турци|Турци]] |- | |Веле Димев Шојлев{{Sfn|Малковски|1985|p=72-73}} |[[23 мај]] [[1923]] |[[Велес]] |[[21 ноември]] [[1944]] |[[Тетово]] |[[Осма македонска ударна бригада]] |[[Македонец|Македонци]] |- | |Јордан Георгиев Шутев{{Sfn|Малковски|1985|p=49-50}} |[[22 ноември]] [[1922]] |[[Велес]] |[[10 октомври]] [[1944]] |[[Кочани]] |[[Ослободување на Македонија во Втората светска војна|Ослободување на Кочани]] |[[Македонец|Македонци]] |} == Забелешки == {{БелешкаПодножје|Забелешка}} == Наводи == {{Наводи}} === Библиографија === * {{Наведена книга|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/mk/mk/data/cobib/13045057|title=Велес и Велешко во Народноослободителната војна (1941-1945): Спомен книга на загинатите борци во НОВ и жртви на фашистичкиот терор од Велес и Велешко|last=Малковски|first=Ѓорѓи|publisher=Просвета|year=1985|isbn=|location=[[Куманово]]|author-link=Ѓорѓи Малковски}} 6gbczfbgnc5burv75wkdjvuz69zhkp8 0 1362425 5628375 5624566 2026-09-14T00:38:03Z Stephan1000000 82108 22 5628375 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија за телевизија | name = Живи мртовци: Мртов град | genre = ужаси<br>[[драма]]<br>[[зомби-апокалипса]] | creator = [[Ели Џорне]] | based_on = ''Живи мртовци'' (стрип) | theme_music_composer = | composer = [[Ијан Хултквист]] | country = {{САД}} | num_seasons = 3 | num_episodes = 22 | producer = | cinematography = | editor = | runtime = 40 — 50 минути | company = {{Plainlist| * [[Skybound Entertainment]] * [[Valhalla Entertainment]] * Circle of Confusion * Schneibot * [[AMC Studios]] }} | network = [[AMC (ТВ-канал)|AMC]] | first_aired = 18 јуни 2023 | last_aired = сѐ уште | starring = {{Plainlist| * [[Лорен Кохан]] * [[Џефри Дин Морган]] * [[Гај Чарлс]] * [[Жељко Иванек]] * Махина Наполеон }} | location = [[Њу Џерси]] | executive_producer = {{plainlist| * [[Скот М. Гимпл]] * [[Роберт Киркман]] * Дејвид Алперт * [[Гејл Ен Херд]] * Брајан Бократ * Лорен Кохан * Џефри Дин Морган * Ели Џорне }} | image = The Walking Dead- Dead City.jpg | language = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | related = ''[[Живи мртовци (ТВ-серија)|Живи мртовци]]'' | caption = Плакатот на првата сезона }}{{Закосен наслов}}'''''Живи мртовци: Мртов град''''' ({{langx|en|The Walking Dead: Dead City}}) — американска постапокалиптична [[Телевизиска серија|ТВ]]-драма на ужасите создадена од Ели Џорне за [[AMC (ТВ-канал)|AMC]] и заснована на ликовите Меги и Ниган од стрип-серијалот „Живи мртовци“. Тоа е првото продолжение на ТВ-серијата „[[Живи мртовци (ТВ-серија)|Живи мртовци]]“ и петтиот дел од франшизата „Живи мртовци“ за да се одржи постојаноста со другите телевизиски серии. Џорне служи како главен продуцент. Лорен Кохан и [[Џефри Дин Морган]] повторно ги играат своите улоги како Меги и Ниган од изворната телевизиска серија. Главните улоги ги толкуваат и Гај Чарлс, Жељко Иванек и Махина Наполеон. Развојот на серијата започнал во март 2022 г. Работниот наслов на серијата, „Остров на мртвите“, бил променет во август истата година. Дополнителните членови на глумечкиот состав биле објавени во октомври и ноември 2022 г. Главното снимање започнало во јули 2022 г. во [[Њу Џерси]] и завршило во октомври 2022 г.<ref>{{Cite web|url=https://comicbook.com/tv-shows/news/the-walking-dead-dead-city-logo-maggie-negan-spinoff-lauren-cohan-jeffrey-dean-morgan/|title=The Walking Dead: Dead City Reveals Logo|lang=en|website=TV Shows|access-date=2024-04-14}}</ref> Првата сезона од серијата се состоела од шест епизоди и била објавена на 18 јуни 2023 г. Во јули 2023 г., било објавено обновување за втора сезона. == Содржина == Серијата ги следи Меги и Ниган додека патуваат низ постапокалиптичен [[Менхетн]], одвоен од копното, во потрага по грабнатиот син на Меги, Хершел. Уништениот град е полн со мртовци и жители што го направиле Њујорк свој свет, полн со анархија, опасност, убавина и ужас. == Улоги == === Главни улоги === [[Лорен Кохан]] како Меги Грин. Вдовицата на Глен, порано дел од групата на [[Рик Грајмс]] во „[[Живи мртовци (ТВ-серија)|Живи мртовци]]“. Таа е и водач на Колонијата Хилтоп, заедница на преживеаници што се преселиле од [[Вирџинија]] во Њујорк. [[Џефри Дин Морган]] како Ниган. Поранешниот водач на Спасителите, кој ја напуштил Заедницата со својата бремена сопруга за да започне семеен живот по настаните во „Живи мртовци“. [[Гај Чарлс]] како Перли Армстронг. Тој е [[маршал]] на Нововавилонската Федерација, мрежа на преживеани заедници во Њујорк со задача да го следат Ниган.<ref name="Charles">{{Cite web|url=https://deadline.com/2022/04/isle-of-the-dead-gaius-charles-lauren-cohan-jeffrey-dean-morgan-the-walking-dead-spinoff-series-1235012056/|title='Isle Of The Dead': Gaius Charles Joins Lauren Cohan & Jeffrey Dean Morgan In 'The Walking Dead' Spinoff|author=Andreeva|first=Nellie|date=2022-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404235552/https://deadline.com/2022/04/isle-of-the-dead-gaius-charles-lauren-cohan-jeffrey-dean-morgan-the-walking-dead-spinoff-series-1235012056/|archive-date=2023-04-04|website=[[Deadline (website)|Deadline]]|access-date=2022-11-16|url-status=live}}</ref> [[Жељко Иванек]] како „Хрватот“. По потекло од [[Хрватска]], па оттука и неговиот прекар, Хрватот е жесток поранешен член на Спасителите, кој го грабнал синот на Меги, Хершел. Тој е и водач на „Бурази“ (мак. ''Браќата''), група непријателски преживеаници што ја презеле контролата над Менхетн. Махина Наполеон како Џини: Млада девојка со [[мутизам]] што завршува под грижата на Ниган по трауматската смрт на нејзиниот татко. Подоцна се открива дека нејзиниот татко бил еден од мажите за кого Ниган објавил потера. === Второстепени улоги === Логан Ким како Хершел Ри: тинејџерскиот син на Меги и Глен. Ким го заменува глумецот Кин Мајкл Спилер, кој претходно го толкувал Хершел во „Живи мртовци“.<ref>{{cite web|url=https://comicbook.com/tv-shows/news/the-walking-dead-dead-city-recasts-hershel-rhee-logan-kim/|title=The Walking Dead: Dead City Recasts Maggie's Son Hershel|last=Bonomolo|first=Cameron|date=March 26, 2023|website=[[ComicBook.com]]|access-date=April 11, 2023}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * {{Official website|https://www.amc.com/shows/the-walking-dead-dead-city--1060741}} {{IMDb title|18546730}} __СОСОДРЖИНА__ __ИНДЕКС__ [[Категорија:Телевизиски серии]] [[Категорија:Телевизиски серии на англиски јазик]] [[Категорија:Американски телевизиски серии]] bmi17lhn9a0ju91td2zg0unbndhjvfe 0 1363654 5628107 5625576 2026-09-13T14:13:35Z Lisav07 136729 /* */ 5628107 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3|name=Љупчо Гугов|fullname=Љупчо Гугов|birth_date=12 септември 1955|birth_place=Нов Дојран|death_date=22 ноември 2020|position=Десно крило|clubs1=Дојранско Езеро|clubs2=Кожуф|years2=1977-1979|years1=1970-1976|clubs3=Вардарски|years3=1980|clubs4=Кожуф|years4=1980-1983|clubs5=Дојранско Езеро|years5=1983-1984|years6=1984|clubs6=Беласица|years7=1984-2000|clubs7=Дојранско Езеро|years8=2000|clubs8=Борец Фурка|nationalteam1=Аматерска репрезентација на Македонија|clubnumber=7|totalgoals=250+|image= }} '''Љупчо Гугов''' (12 октомври 1955 - 22 ноември 2020) – поранешен македонски фудбалер. Има играно во [[ФК Дојранско Езеро|Дојранско Езеро]], [[ФК Кожуф|Кожуф]], [[ФК Вардарски|Вардарски]], [[ФК Беласица|Беласица]], [[Борец Фурка|Борец Ф]] и во [[Фудбалска федерација на Македонија|аматерската репрезентација на Македонија]]. Во својата богата фудбалска кариера играл на позиција десно крило и центарфор и постигнал над 250 гола. == Фудбалска кариера == === Дојранско Езеро === Љупчо Гугов е роден на 12 октомври 1955 година, во Дојран. Уште од 10 годишна возраст, играјќи на меѓумаалски натпревари низ полјаните, бил забележан од тренерите на Дојранско Езеро. Бидејќи бил мошне брз и имал вродено осет за гол, со неполни 16 години почнал да настапува за првиот тим на Дојранско Езеро, кој тогаш се натпреварувал во [[Општински македонски фудбалски лиги|Гевгелиската општинска лига]]. === Кожуф === Во 1977 година, Гугов ја прифаќа понудата на тогашниот претседател на Кожуф, Тихомир Крантов и преминува во екипата на Кожуф од Гевгелија, која тогаш игра во [[Прва македонска фудбалска лига|Македонската лига]]. Гугов брзо се вклопува и станува прв голгетер на екипата. Таму настапува 4 години. === Вардарски === Но, по 4 сезони минати во Кожуф, каде игра доста добро, Гугов не може да одолее на уште еден предизвик, односно да ја одбие понудата на богданската легенда, Томче Шимов и во 1981 година со тешко срце го напушта Кожуф и преминува во Вардарски, кој штотуку влегува во [[Прва македонска фудбалска лига|Македонската лига]]. Во Вардарски игра солидно, но сепак не успева да се склопи во нивната концепција и по само една полусезона го напушта клубот. === Кожуф === Се враќа во Кожуф, каде останува уште две години и речиси на секој натпревар се запишува во листата на стрелци. Игра многу дерби натпревари, но најдобар и најзначаен му е натпреварот против Работнички, кога на Градски во Скопје,  постигнува гол во 89 минута за победа на неговиот тим. По овој меч доаѓа и неговото најголемо признание, покана од селекторот Илија Игњатовски да заигра во Македонската аматерска репрезентација, со која има одиграно 4 натпревари. === Дојранско Езеро === Во 1983 година, Дојранско Езеро за првпат влегува во [[Втора македонска фудбалска лига|меѓурегионалната лига (Втора Македонска лига)]] и Гугов се враќа во својот матичен клуб, каде почнал да ја учи фудбалската абецеда. Настапува заедно со Стојан Џинев, Попкочев, Благој и Томе Ѓоргиевски и останатите играчи на Дојранско Езеро, кои предводени од амбициозниот Никола Ѓелебешев, успеваат да го доведат клуб на само еден натпревар од Првата Македонска лига. Но за несреќа се поразени од Балкан од Скопје, со што пропаѓа шансата на златната генерација на Дојранските рибари да го достигне својот најголем фудбалски дострел. И покрај тоа што Дојранско Езеро играл во Втората лига на Македонија, Гугов добивал понуди од повеќе квалитетни екипи и тоа : [[ФК Пелистер|Пелистер]] од Битола, [[ФК Победа|Победа]] од Прилеп, [[ФК Брегалница Штип|Брегалница]] од Штип, [[ФК Вардар|Вардар]] од Скопје, [[ФК Партизан|Партизан]] од Белград. Но, сепак најголема и најпримамлива била таа на сплитски [[ХНК Хајдук Сплит|Хајдук]], со кој бил блиску до договор, но поради некои причини останала неискористена. [[Податотека:Покана вардар.jpg|н|мини|300x300пкс]] На 29 ноември 1983 година во Струмица е одигран прошталниот натпревар на [[Благој Истатов]], кој се играл меѓу Беласица и Партизан. Играат повеќемина познати фудбалски имиња, како : Голац, Пауновиќ, Бјековиќ, Вуктоиќ, Јоциќ, Манце, Сребров, Дрвошанов, Вокри, а меѓу нив и Гугов. === Беласица === Зимата 1984, на покана на тренерот на Беласица, Благој Истатов, Гугов во замена на 5 играчи оди во Беласица, која во тој период игра во [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Yugoslav_Second_League Втората лига на Југославија]. Тој е во таа генерација која ќе остане запишана со златни букви во историјата на струмичкиот фудбал засекогаш. === Дојранско Езеро === Иако покажува квалитети и во Беласица, носталгијата кон Дојран го прави своето и по само шест месеци повторно се враќа во Дојранско Езеро. Таму игра уште петнаесетина години, а во еден период и повторно го враќа Дојран во [[Втора македонска фудбалска лига|Втората Македонска лига]]. === Борец Фурка === Пред да замине во фудбалска пензија, за чест на неговиот пријател, д-р Ристо Делев, прифаќа да игра и за Борец од Фурка, на кој помага да влезе во [[Трета македонска фудбалска лига|регионалната лига (Трета Македонска лига)]]. Во еден период игра и како голман. [[Податотека:Пехари.jpg|мини|363x363пкс|Пехари од меморијални турнири]] <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://football4423.wordpress.com/2024/11/23/%D1%99%D1%83%D0%BF%D1%87%D0%BE-%D0%B3%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%B2/|title=Љупчо Гугов|date=2024-11-23|work=Љупчо Гугов|language=en|accessdate=2025-02-10}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=193021452355080&id=101996694790890&set=a.102108844779675|title=Facebook|work=www.facebook.com|accessdate=2025-02-10}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=2024-11-22|title=ФК Дојранско Езеро|url=https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%9A_%D0%94%D0%BE%D1%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%95%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%BE|journal=Википедија|language=mk}}</ref><ref>{{Наведено списание|date=2024-11-22|title=Благој Истатов|url=https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D1%98_%D0%98%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2|journal=Википедија|language=mk}}</ref> 766agowli3cdo1lsicrjifkx29ptb5a 0 1366673 5628130 5341920 2026-09-13T14:47:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Сечовљански солани]] 5628130 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Сечовљански солани]] ieur84szwq3q2fvc32t4sqgs1xxji05 0 1366677 5628124 5341947 2026-09-13T14:46:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Природен парк Сечовљански солани]] 5628124 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Природен парк Сечовљански солани]] 7q9cnd0bh6hfrdh6kf64cmhufful1r2 0 1367695 5628131 5347565 2026-09-13T14:47:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Улрих I Цељски]] 5628131 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Улрих I Цељски]] qo6m2e8gy3kczfv53aw3xbirzum4s8g 0 1367787 5628121 5348289 2026-09-13T14:45:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Фабијаниев мост]] 5628121 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Фабијаниев мост]] lolcyk6aa4q9tjz2710tpgc5nf41lh9 0 1369146 5628115 5356968 2026-09-13T14:44:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[СУ „Никола Карев“ - Скопје]] 5628115 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[СУ „Никола Карев“ - Скопје]] 2ldlb7nqwwyfd856j6h8eao2s80n6jv 0 1369147 5628133 5355695 2026-09-13T14:47:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[СУ „Никола Карев“ - Скопје]] 5628133 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[СУ „Никола Карев“ - Скопје]] 2ldlb7nqwwyfd856j6h8eao2s80n6jv 3 1371155 5628188 5366989 2026-09-13T14:56:53Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор со корисник:Renamed user 73876485f2f7c42af5f2a33994cf3cb0]] 5628188 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор со корисник:Renamed user 73876485f2f7c42af5f2a33994cf3cb0]] 985446866hztc3a2cl7w70v788b1ojk 2 1371156 5628184 5366991 2026-09-13T14:56:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Корисник:Renamed user 73876485f2f7c42af5f2a33994cf3cb0]] 5628184 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Корисник:Renamed user 73876485f2f7c42af5f2a33994cf3cb0]] h5mijvtkkbxhv8hsws25a0q60rgbfj0 0 1371871 5628371 5562283 2026-09-13T23:00:15Z BT405 9277 /* */ 5628371 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision|name=Избор за песна на Еворивија 2026|image=United by Music - Обединети од музика [[Податотека:Eurovision_Song_Contest_2025.svg.png|310п]]|semi1=12 мај 2026|semi2=14 мај 2026|final=16 мај 2026|host={{знамеикона|Австрија}} [[Австрија]]|venue=Wiener Stadthalle, Виена|presenters=Викторија Сваровски Мајкл Островски Емили Бусвајн (зелена соба)|winner={{знамеикона|Бугарија}} [[Бугарија]] „Бангаранга“|director=Мајкл Куглер Робин Хофвандер|entries=25|returning={{знамеикона|Бугарија}} [[Бугарија]] <br> {{знамеикона|Молдавија}} [[Молдавија]]<br> {{знамеикона|Романија}} [[Романија]]|nonparticipating={{знамеикона|Исланд}} [[Исланд]]<br> {{знамеикона|Ирска}} [[Ирска]]<br> {{знамеикона|Холандија}} [[Холандија]]<br> {{знамеикона|Словенија}} [[Словенија]]<br> {{знамеикона|Шпанија}} [[Шпанија]]|previous=2025|next=2027|map=ESC 2026 Map.svg|finalists=1|notqualified=1|past=1|vote=Секоја држава/жири доделува по 12, 10, 8–1 бода за нивните 10 најдобри песни.|emiter=[[Податотека:ORF logo.svg|30px]] [[О-Ер-Еф (телевизија)|ORF]]}} '''Евровизија 2026''' — 70-тото издание по ред на изборот за песна на [[Евровизија]]. Планирана е да се одржи [[Австрија]], како резултат на победата на ЈЈ на [[Евровизија 2025]] година во [[Базел]], со песната ''Wasted Love''. Ова ќе биде трет пат Австрија да биде домаќин на фестивалот, а првото домаќинство го имала во [[Евровизија 1967|1967]] година, а второто во [[Евровизија 2015|2015]] година. Радиодифузер на натпреварувањето еавстрискиот јавен сервис [[О-Ер-Еф]]. Полуфиналните вечери биле одржани на 12 мај, 14 мај и финалето на 16 мај. На натпреварот се пријавиле 35 земји: {| class="wikitable plainrowheaders" |+ ! scope="col" | Држава ! scope="col" | РДТ ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Автор |- ! scope="row" | {{esc|Австрија}} | [[ORF (broadcaster)|ORF]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{esc|Данска}} | [[DR (broadcaster)|DR]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{esc|Финска}} | [[Yle]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{esc|Грција}} | [[Hellenic Broadcasting Corporation|ERT]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{esc|Малта}} |[[Public Broadcasting Services|PBS]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} |- ! scope="row" | {{esc|Холандија}} | [[AVROTROS]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{esc|Србија}} | [[Radio Television of Serbia|RTS]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{esc|Шпанија}} |[[RTVE]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{esc|Велика Британија}} | [[BBC]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} |} == Наводи == {{наводи|2}} == Надворешни врски == * [http://www.eurovision.tv Официјална страница] {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Австриска музика]] [[Категорија:Музиката во 2026 година]] foxm47ja6ap6subvn30xjmhipda02lf 0 1378739 5628117 5459759 2026-09-13T14:45:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Црква „Воскресение Христово“ - Горица]] 5628117 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Црква „Воскресение Христово“ - Горица]] qt7hgjdd59va2222uki3ybb4yl5baw3 0 1379688 5628466 5465823 2026-09-14T09:51:01Z Bjankuloski06 332 5628466 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | playername = Лудјек Миклошко | image = [[File:LuděkMikloško.JPG|200px]] | height = {{height|m=1.96}} | dateofbirth = {{birth date|df=yes|1961|12|9}} | death_date = {{Death date and age|2026|9|14|1961|12|9|df=yes}}<ref>{{cite web |url=https://infotbal.cz/smutna-zprava-z-ostravy-zemrel-ludek-miklosko/}}</ref> | death_place = [[Острава]], [[Чешка]] | cityofbirth = [[Простјејов]] | countryofbirth = [[Чехословачка]] | nationality = {{flagsport|CSK}} [[Чехословачка]]<br>{{flagsport|CZE}} [[Чешка]] (од 1993) | currentclub = | clubnumber = | position = [[голман (фудбал)|голман]] | retired = 2001 <small>(40 г.)</small> | years1 = 1980-1982 | caps1 = 23 | goals1 = 0 | clubs1 = [[Податотека:600px Celeste e Bianco (Strisce).png|20px]] [[ФК Гвежда Хеб|РХ Хеб]] | years2 = 1982-1990 | caps2 = 211 | goals2 = 0 | clubs2 = {{Fb team Banik Ostrava}} | years3 = 1990-1998 | caps3 = 318 | goals3 = 0 | clubs3 = {{Fb team West Ham United}} | years4 = 1998-2001 | caps4 = 57 | goals4 = 0 | clubs4 = {{Fb team Queens Park Rangers}} | nationalyears1 = 1980-1982 | nationalcaps1 = 24 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|CSK}} [[Фудбалска репрезентација на Чехословачка под 21|Чехословачка 21]] | nationalyears2 = 1982-1992 | nationalcaps2 = 40 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|CSK}} [[Фудбалска репрезентација на Чехословачка|Чехословачка]] | nationalyears3 = 1996-1997 | nationalcaps3 = 2 | nationalgoals3 = 0 | nationalteam3 = {{flagsport|CZE}} [[Фудбалска репрезентација на Чешка|Чешка]] }} '''Лудјек Миклошко''' ({{langx|cs|Luděk Mikloško}}; {{рн|9|декември|1961}} - {{пн|14|септември|2026}}) — [[Чехословачка|чехословачки]] и [[Чешка|чешки]] поранешен [[фудбалер]], [[Голман (фудбал)|голман]]. Роден е во [[Простјејов]]. ==Титули== ===Клупски=== ====Баник Острава==== *'''{{симбол2|Mitropa Cup.svg}} [[Митропа куп]]''' : 1 : 1988-1989 ===Индивдуални=== *'''[[Чекан на годината|Фудбалер на годината]] на [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]]''' : 1 : 1991 == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.transfermarkt.com/ludek-miklosko/profil/spieler/106952 Лудјек Миклошко на transfermarkt] *[https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=5421 Лудјек Миклошко на soccerbase] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Миклошко, Лудјек}} [[Категорија:Чешки фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Вест Хем Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Квинс Парк Ренџерс]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 1990]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] b14an1w5w15v1d8j0p76nhh3gxouxw5 5628467 5628466 2026-09-14T09:51:37Z Bjankuloski06 332 Bjankuloski06 ја премести страницата [[Лудек Миклошко]] на [[Лудјек Миклошко]] 5628466 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography-retired | playername = Лудјек Миклошко | image = [[File:LuděkMikloško.JPG|200px]] | height = {{height|m=1.96}} | dateofbirth = {{birth date|df=yes|1961|12|9}} | death_date = {{Death date and age|2026|9|14|1961|12|9|df=yes}}<ref>{{cite web |url=https://infotbal.cz/smutna-zprava-z-ostravy-zemrel-ludek-miklosko/}}</ref> | death_place = [[Острава]], [[Чешка]] | cityofbirth = [[Простјејов]] | countryofbirth = [[Чехословачка]] | nationality = {{flagsport|CSK}} [[Чехословачка]]<br>{{flagsport|CZE}} [[Чешка]] (од 1993) | currentclub = | clubnumber = | position = [[голман (фудбал)|голман]] | retired = 2001 <small>(40 г.)</small> | years1 = 1980-1982 | caps1 = 23 | goals1 = 0 | clubs1 = [[Податотека:600px Celeste e Bianco (Strisce).png|20px]] [[ФК Гвежда Хеб|РХ Хеб]] | years2 = 1982-1990 | caps2 = 211 | goals2 = 0 | clubs2 = {{Fb team Banik Ostrava}} | years3 = 1990-1998 | caps3 = 318 | goals3 = 0 | clubs3 = {{Fb team West Ham United}} | years4 = 1998-2001 | caps4 = 57 | goals4 = 0 | clubs4 = {{Fb team Queens Park Rangers}} | nationalyears1 = 1980-1982 | nationalcaps1 = 24 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = {{flagsport|CSK}} [[Фудбалска репрезентација на Чехословачка под 21|Чехословачка 21]] | nationalyears2 = 1982-1992 | nationalcaps2 = 40 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = {{flagsport|CSK}} [[Фудбалска репрезентација на Чехословачка|Чехословачка]] | nationalyears3 = 1996-1997 | nationalcaps3 = 2 | nationalgoals3 = 0 | nationalteam3 = {{flagsport|CZE}} [[Фудбалска репрезентација на Чешка|Чешка]] }} '''Лудјек Миклошко''' ({{langx|cs|Luděk Mikloško}}; {{рн|9|декември|1961}} - {{пн|14|септември|2026}}) — [[Чехословачка|чехословачки]] и [[Чешка|чешки]] поранешен [[фудбалер]], [[Голман (фудбал)|голман]]. Роден е во [[Простјејов]]. ==Титули== ===Клупски=== ====Баник Острава==== *'''{{симбол2|Mitropa Cup.svg}} [[Митропа куп]]''' : 1 : 1988-1989 ===Индивдуални=== *'''[[Чекан на годината|Фудбалер на годината]] на [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]]''' : 1 : 1991 == Наводи == {{наводи}} ==Надворешни врски== *[https://www.transfermarkt.com/ludek-miklosko/profil/spieler/106952 Лудјек Миклошко на transfermarkt] *[https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=5421 Лудјек Миклошко на soccerbase] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Миклошко, Лудјек}} [[Категорија:Чешки фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Вест Хем Јунајтед]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Квинс Парк Ренџерс]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 1990]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] b14an1w5w15v1d8j0p76nhh3gxouxw5 10 1379793 5628497 5495127 2026-09-14T11:34:53Z MacedonianBoy 2538 5628497 wikitext text/x-wiki {|width="100%" |- ! <div style="-moz-border-radius: 50px; box-shadow: 2px 2px 2px lightblue; -webkit-border-radius: 50px; border-radius: 50px; background: #FFF0F5; border-bottom:1px solid #F4C2C2; padding:0.2em 0.5em; font-size:125%; font-family:Segoe UI; font-weight:normal; font-weight: normal; color:dark-grey;text-align:left;">Издвоен цитат</div> |- |<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;" id="mf-Издвоен цитат...">[[File:Bohemian Paris of to-day (1900) (14760694581).jpg|140px|десно|врска=]] {{Цитатник| „Младите имаат многу радости и многу таги, бидејќи се имаат само себе си за кого да мислат, па така секоја желва и секоја помисла добива важност. Секое задоволство е почуствувано во целост, но исто така и секоја тага, и многу кои не можат да ги исполнат своите желби, веднаш ставаат крај на својот живот.“ <br>— „[[Гертруда (роман)|Гертруда]]“, [[Херман Хесе]], [[1910|1910 год.]]}} </div></div> </div></div> <div align="right" class="noprint"><div style="border-top:1px solid #ccc; padding:.2em 0"><small>'''[[Предлошка:Издвоен цитат/Архива|архива]]''' {{•}} '''[[Предлошка:Издвоен цицтат/предложете цитат|предложете цитат]]'''</small></div> |} tr0p2ct2vbdchu8va6g12f3xlt7huc2 10 1380046 5628496 5469348 2026-09-14T11:33:43Z MacedonianBoy 2538 /* 2025 */ 5628496 wikitext text/x-wiki Ова е архива на објавени цитати во рубриката „Издвоен цитат“. Дополнете ја со тоа што ќе ја додадете последната занимливост отстранета од [[Предлошка:Издвоен цитат|предлошката]] на главната страница. == 2025 == : '''1 ноември 2025''' {{Цитатник| [[File:Le pain et les œufs, par Paul Cézanne.jpg|140px|десно|врска=]] „Животот е една голема угорница, а уште поголема удолница по која трчаме. Цел живот трчаме за да го откриеме нејзиниот крај, нејзиниот газер, кај што ќе заврши и нашето талкање. Нашето постојано паѓање“.<br>— „[[Пиреј (роман)|Пиреј]]“, [[Петре М. Андреевски]], [[1980|1980 год.]]}} </div></div> == 2026 == :14 септември 2026 {{Цитатник| [[File:Bohemian Paris of to-day (1900) (14760694581).jpg|140px|десно|врска=]] „Младите имаат многу радости и многу таги, бидејќи се имаат само себе си за кого да мислат, па така секоја желва и секоја помисла добива важност. Секое задоволство е почуствувано во целост, но исто така и секоја тага, и многу кои не можат да ги исполнат своите желби, веднаш ставаат крај на својот живот.“ <br>— „[[Гертруда (роман)|Гертруда]]“, [[Херман Хесе]], [[1910|1910 год.]]}} </div></div> c9ctlvp4dx513dxi27ze1wegbtbza18 5628498 5628496 2026-09-14T11:44:25Z MacedonianBoy 2538 /* 2026 */ 5628498 wikitext text/x-wiki Ова е архива на објавени цитати во рубриката „Издвоен цитат“. Дополнете ја со тоа што ќе ја додадете последната занимливост отстранета од [[Предлошка:Издвоен цитат|предлошката]] на главната страница. == 2025 == : '''1 ноември 2025''' {{Цитатник| [[File:Le pain et les œufs, par Paul Cézanne.jpg|140px|десно|врска=]] „Животот е една голема угорница, а уште поголема удолница по која трчаме. Цел живот трчаме за да го откриеме нејзиниот крај, нејзиниот газер, кај што ќе заврши и нашето талкање. Нашето постојано паѓање“.<br>— „[[Пиреј (роман)|Пиреј]]“, [[Петре М. Андреевски]], [[1980|1980 год.]]}} </div></div> == 2026 == :14 септември 2026 {{Цитатник| [[File:Bohemian Paris of to-day (1900) (14760694581).jpg|140px|десно|врска=]] „Младите имаат многу радости и многу таги, бидејќи се имаат само себе си за кого да мислат, па така секоја желва и секоја помисла добива важност. Секое задоволство е почуствувано во целост, но исто така и секоја тага, и многу кои не можат да ги исполнат своите желби, веднаш ставаат крај на својот живот.“ <br>— „[[Гертруда (роман)|Гертруда]]“, [[Херман Хесе]], [[1910|1910 год.]]}} </div></div> {{Цитатник| [[File:A gypsy girl (1882), by Hermann Kern.jpg|140px|десно|врска=]] „За неа, мојата душа е восочна, каде таа може да втисне што и да посака; а за да се зачува и заштити тоа, нема да биде како втиснато во восок, туку како извајано од мермер, чија цврстина му одолева на текот на времето..“ <br>— „[[Малата циганка]]“, [[Мигел де Сервантес]], [[1613|1613 год.]]}} </div></div> chvuop97bumpi595be9ncgp22s13fmk 1 1380062 5628143 5469437 2026-09-13T14:49:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Весна Димитрова - Бобевски]] 5628143 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Весна Димитрова - Бобевски]] 6xxaybi2gthdzdp1gpl2d8id9zq0uc1 0 1381573 5628253 5622342 2026-09-13T16:04:53Z Andrew012p 85224 5628253 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Безбеден град | градови = [[Скопје]], [[Куманово]], [[Тетово]], [[Охрид]], [[Велес]], [[Кавадарци]], [[Неготино]], [[Демир Капија]] | статус = активна (проширување е во тек) | број_камери = непознато | автоматизација = 1 февруари 2026 | слика = Системот Безбеден град.jpg | опис = Системот „Безбеден град“ | големина_на_слика = 250px }} '''Безбеден град''' (разговорно: '''Сејф сити''' од {{Langx|en|Safe City}}, буквален превод: „безбеден град“) — национален проект на [[Македонија]] за автоматизиран видеонадзор и контрола на [[Сообраќај|сообраќајот]]. Целта на проектот е подобрување на безбедноста на патиштата преку употреба на [[вештачка интелигенција]] и камери за автоматско препознавање на регистарски таблички (АПРТ). Проектот го води [[Министерство за внатрешни работи на Македонија|Министерството за внатрешни работи]] (МВР) во соработка со [[Министерство за правда на Македонија|Министерството за правда]], а неговата цел е со помош на мрежа од камери и сопствена ИТ-инфраструктура да се регистрираат и санкционираат сообраќајни прекршоци. Новата етапа на проектот започнала во октомври 2024 година. Иако првично било планирано казнувањето да започне на почетокот на 2026 година, [[Министерство за внатрешни работи на Македонија|МВР]] официјално го пролонгирал почетокот на изрекување парични казни за 1 февруари 2026 година. Во декември 2025 и јануари 2026 година, системот работел во проширена пробна фаза во која граѓаните добивале само предупредувања со цел учење и прилагодување на новите правила.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/mk/sobranieto-dade-zeleno-svetlo-za-bezbeden-grad-kaznuvaneto-startuva-na-1-fevruari/a-75624608|title=„Безбеден град“ доби зелено светло: казнување од 1 февруари|work=Dw|language=mk|archive-url=https://web.archive.org/web/20260828202649/https://www.dw.com/mk/sobranieto-dade-zeleno-svetlo-za-bezbeden-grad-kaznuvaneto-startuva-na-1-fevruari/a-75624608|archive-date=2026-08-28|accessdate=2026-08-28}}</ref> Системот е активен во градовите [[Скопје]], [[Тетово]], [[Куманово]], [[Охрид]], [[Велес]], [[Кавадарци]], [[Неготино]] и [[Демир Капија]], коридорите 8 (автопатска делница [[Автопат А2 (Македонија)|А2]]) и 10 (автопатска делница [[Автопат А1 (Македонија)|А1]]), како и автопатската делница помеѓу селата Горенци и Требеништа, во [[Општина Дебрца]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://porta.mk/svr-ohrid-vo-funkcija-kamerite-na-bezbeden-grad-vo-gorenci-i-trebenishta-naskoro-i-vo-ohrid/|title=СВР Охрид: Во функција камерите на Безбеден град во Горенци и Требеништа, наскоро и во Охрид|last=|date=2026-07-30|work=Порта|language=mk-MK|archive-url=https://web.archive.org/web/20260822221153/https://porta.mk/svr-ohrid-vo-funkcija-kamerite-na-bezbeden-grad-vo-gorenci-i-trebenishta-naskoro-i-vo-ohrid/|archive-date=2026-08-22|accessdate=2026-08-22}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://duma.mk/region/veles-bezbeden-grad-safe-city-od-krajot-na-juli-godinava/|title=Велес – „Безбеден град“ од крајот на јули, годинава|last=|date=2026-02-19|work=Дума|language=mk-MK|accessdate=2026-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20260828202401/https://duma.mk/region/veles-bezbeden-grad-safe-city-od-krajot-na-juli-godinava/|archive-date=2026-08-28}}</ref> Покрај домашните возачи, системот целосно ги опфаќа и возилата со странски [[регистарски таблички]], при што странските возачи што транзитираат или сообраќаат низ земјава исто така подлежат на автоматско регистрирање и наплата на сообраќајните казни (вклучувајќи ги и [[Гранична проверка|проверките]] на [[Граничен премин|граничните премини]]).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.dw.com/mk/bezbeden-grad-sozdade-guzvi-na-tabanovce-stranski-vozaci-plakaat-kazni-za-brzo-vozene/a-78441942|title=„Безбеден град“ создаде километарски гужви на Табановце|work=Dw|language=mk|archive-url=https://web.archive.org/web/20260820134012/https://www.dw.com/mk/bezbeden-grad-sozdade-guzvi-na-tabanovce-stranski-vozaci-plakaat-kazni-za-brzo-vozene/a-78441942|archive-date=2026-08-20|accessdate=2026-08-20|url-status=live}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://meta.mk/stavena-vo-funkcija-aplikacijata-bezbeden-grad-za-stranskite-vozila/|title=Ставена во функција апликацијата „Безбеден град“ за странските возила|work=Мета|language=mk-MK|archive-url=https://web.archive.org/web/20260821131239/https://meta.mk/stavena-vo-funkcija-aplikacijata-bezbeden-grad-za-stranskite-vozila/|archive-date=2026-08-21|accessdate=2026-08-21|url-status=live}}</ref> == Опис и функција == Системот „Безбеден град“ се состои од стотици стационарни камери поставени на главните сообраќајници и крстосници во градовите, како и патролни возила опремени со 360° камери и радар. Системот автоматски ги регистрира следниве прекршоци: * Поминување на црвено светло; * Пречекорување на дозволената брзина; * Истечена важност на сообраќајна дозвола; * Непрописно запирање и паркирање. За да се избегнат несакани грешки и престрого казнување, МВР утврдил прагови на толеранција за брзината: до 100 км/ч толеранцијата е 6 км/ч, а над 100 км/ч е 8 км/ч.<ref name="slobodna_evropa">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.slobodnaevropa.mk/a/bezbeden-grad-kazni-kameri-/33634724.html|title=Што ќе казнува „Безбеден град“ од февруари?|work=Радио слободна Европа|date=2026-01-03|accessdate=2026-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20260228131922/https://www.slobodnaevropa.mk/a/bezbeden-grad-kazni-kameri-/33634724.html|archive-date=2026-02-28}}</ref> == Историја и воведување == [[Податотека:Камери од системот Безбеден град.webp|270x270px|мини|Камери снимаат во [[Скопје]]|лево]] Идејата за проектот „Безбеден град“ се појавила уште во 2012 г. при тогашната власт, кога биле установени околу 600 камери во Скопје и во неколку други градови. Првично се тврдело дека тие треба да ги снимаат и сообраќајните прекршоци, но поради недостаток на [[програмска опрема]] за автоматско препознавање на прекршители, камерите долго време ги користеле само разузнавачките служби и правосудството. Дополнително, сојузот на јавниот обвинителски систем ја истражувал тајната набавка на опремата од странска фирма и големите трошоци за одржување (плаќани редовно од државниот буџет).<ref name=":1" /> Подоцна, проектот бил обновен. Во 2023 г., [[Министерство за внатрешни работи на Македонија|МВР]] започнал надградба на „Безбеден град“, со планирање вградување на дополнителни камери — вклучувајќи и на автопатите на Коридорите 8 и 10 — и законски измени што овозможуваат негово работење. Пробниот период започнал на 1 декември 2025 г. во [[Скопје]], [[Тетово]] и [[Куманово]]. Во првите 12 часа биле регистрирани рекордни 65.000 прекршоци, што довело до одлуката за одложување на казнувањето за 1 февруари 2026 г., со цел граѓаните да ја подигнат својата свест. За функционалност на системот биле донесени измени во пет закони, вклучувајќи го Законот за безбедност во сообраќајот и Законот за прекршоци, со што се овозможило цифрениот запис од камерата да биде валиден доказ на суд. == Институционална рамка == Проектот е под директна надлежност на [[Министерство за внатрешни работи на Македонија|МВР]], во соработка со [[Министерство за правда на Македонија|Министерството за правда]].<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.pravda.gov.mk/vest/6825#:~:text=%D0%A1%D0%BE%20%D1%86%D0%B5%D0%BB%20%D0%B4%D0%B0%20%D1%81%D0%B5%20%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B8,%D1%9C%D0%B5%20%D1%98%D0%B0%20%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%20%D0%B1%D1%80%D0%B7%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B8|title=Проектот „Безбеден град“ е почеток на ефикасност и правда|work=www.pravda.gov.mk|accessdate=2025-12-02|archive-date=2025-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20251211191337/https://www.pravda.gov.mk/vest/6825#:~:text=%D0%A1%D0%BE%20%D1%86%D0%B5%D0%BB%20%D0%B4%D0%B0%20%D1%81%D0%B5%20%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B8,%D1%9C%D0%B5%20%D1%98%D0%B0%20%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%20%D0%B1%D1%80%D0%B7%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%20%D0%B8|url-status=dead}}</ref> Министерот [[Панче Тошковски]] истакнал дека системот е целосно автоматизиран за да се исклучи можноста за човечка селективност при казнувањето („врски“ или пристрасност). Податоците се чуваат во централен [[опслужувач]] со високо ниво на кибербезбедност. == Технологија и опрема == Основната компонента се фиксираните камери за видеонадзор поставени на столбови и рамки над крстосници, како и на страни по булеварите. Овие високорезолуциски камери се поврзани со главна единица за обработка, каде со помош на програма се обработуваат снимените слики во живо. На пример, МВР најавил дека се поставени камери во [[Скопје]], [[Тетово]] и [[Куманово]], како и на автопатите на Коридорите 8 и 10. Во рамките на проектот се користат и специјализирани мобилни патролни возила. Тие се опремени со 360° [[видеокамера]] и радарни уреди за мерење брзина, со што можат да „ловат“ прекршоци по улиците (особено на места каде што нема фиксирани камери).<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://telma.com.mk/2022/02/03/kod-site-tajni-na-proektot-sejf-siti-so/|title=КОД: Сите тајни на проектот Сејф сити|last=|first=|date=2022-02-03|work=Телма|language=mk-MK|accessdate=2025-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20260323234800/https://telma.com.mk/2022/02/03/kod-site-tajni-na-proektot-sejf-siti-so/|archive-date=2026-03-24}}</ref> На овој начин, системот сврзува статичко и динамично снимање: фиксираните камери го опфаќаат целото градско подрачје, а мобилните средства ги контролираат периферните и регионалните патишта. Фиксираните камери со висока резолуција автоматски снимаат прекршоци како брзо возење, минување на црвено светло, и други сообраќајни прекршоци. == Јавни реакции == Повеќето реакции во јавноста се однесувале на дебата за прагот на толеранција и очекуваниот ефект. Поддржувачите на проектот, вклучувајќи и премиерот на Македонија, [[Христијан Мицкоски]], ја поздравиле идејата како начин да се спаси животот на граѓаните и да се зголеми дисциплината во сообраќајот. Министерот [[Панче Тошковски|Тошковски]] потенцирал дека секој прекршок ќе биде санкциониран без разлика дали се случува во градско или во селско подрачје. Од друга страна, дел од поранешните пратеници и сообраќајни стручњаци изразиле загриженост дека системот можел да „лови“ и небитни прекршоци (на пр. 51 км/ч во градско) и предлози за подобро уредување на семафорите (зелени бранови) наместо само казни.<ref name=":1" /> Меѓутоа, премиерот Христијан Мицкоски на 18 јануари 2026 г. изјавил дека дисциплината на возачите е веќе евидентно подобрена и дека бројот на сообраќајни прекршоци на дневно ниво е драстично намален во споредба со почетокот на декември.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://novamakedonija.com.mk/makedonija/gragjanite-go-pochituvaat-bezbeden-grad-pomalku-soobrakjajkji-i-pobezbeden-soobrakjaj-istakna-mickoski/|title=Граѓаните го почитуваат „Безбеден град“|work=Нова Македонија|date=2026-01-18|accessdate=2026-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20260828202219/https://novamakedonija.com.mk/makedonija/gragjanite-go-pochituvaat-bezbeden-grad-pomalku-soobrakjajkji-i-pobezbeden-soobrakjaj-istakna-mickoski/|archive-date=2026-08-28}}</ref> == Поврзано == * [[Министерство за внатрешни работи на Македонија]] * [[Безбедност на патишта]] == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://mvr.gov.mk/mk-MK/odnosi-so-javnost/novosti Новости | МВР] * [https://safecountry.mvr.gov.mk/login Апликација „Безбеден град“] — странските државјани можат едноставно и директно да добијат информации за сообраќајните прекршоци евидентирани со системот „Безбеден град“, да имаат увид во издадените прекршочни платни налози, како и да ги подмират глобите по електронски пат. [[Категорија:Патен сообраќај во Македонија]] [[Категорија:Министерство за внатрешни работи на Македонија]] [[Категорија:Сообраќајот во Македонија]] 7pu6p8khp06lojyep4t1gsgxh8e4qdp 0 1384664 5628480 5496481 2026-09-14T10:52:43Z MacedonianBoy 2538 5628480 wikitext text/x-wiki '''Драган Крушкаровски''' — [[македонци|македонски]] [[поет]]. == Биографија == Драган Крушкаровски е роден во 1956 година во [[Илинден (населба)|Илинден]], Скопје. По дипломирањето на отсекот за книжевност на Филолошкиот факултет во Скопје, работел како лектор и новинар во весникот „Железничар“. Првата негова стихотворба носи наслов „Двери“ е издадена во 1992 година, а втората „Палимпсест“ е издадена во 1999 година. Во 1999 година, многу млад, на 43 годишна возраст умира како последица од сообраќајна несреќа. Насловот на првата негова стихотворба „Двери“, е општо име и се препознава како архаизам во нашиот јазик, кој и денес се употребува за врати, односно капии на старите зданија. Вториот наслов „Палимпсест“ е книжевноисториски феномен што се сретнувал во средновековната книжевност при преписите на светите евангелија од страна на црковните луѓе во периодот на ширење на христијанското учење. Во негова чест, во 2001 година Општина Илинден ја одржа првата Културна манифестација под наслов „Илинден 2001“, литературна средба на ниво на општината и градот. Оваа манифестација стана традиционална и меѓународна, со учество на многу значајни и истакнати учесници од земјата и странство. Оваа манифестација и денес се одржува под името „Литературни средби Илинден“. == Поврзано == * [[Илинден (населба)|Илиден]] {{Биог-никулец}} 01dfvn8zf92iajetvsepvxd4kgdshyb 5628481 5628480 2026-09-14T10:52:53Z MacedonianBoy 2538 додадена [[Категорија:Македонски поети]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5628481 wikitext text/x-wiki '''Драган Крушкаровски''' — [[македонци|македонски]] [[поет]]. == Биографија == Драган Крушкаровски е роден во 1956 година во [[Илинден (населба)|Илинден]], Скопје. По дипломирањето на отсекот за книжевност на Филолошкиот факултет во Скопје, работел како лектор и новинар во весникот „Железничар“. Првата негова стихотворба носи наслов „Двери“ е издадена во 1992 година, а втората „Палимпсест“ е издадена во 1999 година. Во 1999 година, многу млад, на 43 годишна возраст умира како последица од сообраќајна несреќа. Насловот на првата негова стихотворба „Двери“, е општо име и се препознава како архаизам во нашиот јазик, кој и денес се употребува за врати, односно капии на старите зданија. Вториот наслов „Палимпсест“ е книжевноисториски феномен што се сретнувал во средновековната книжевност при преписите на светите евангелија од страна на црковните луѓе во периодот на ширење на христијанското учење. Во негова чест, во 2001 година Општина Илинден ја одржа првата Културна манифестација под наслов „Илинден 2001“, литературна средба на ниво на општината и градот. Оваа манифестација стана традиционална и меѓународна, со учество на многу значајни и истакнати учесници од земјата и странство. Оваа манифестација и денес се одржува под името „Литературни средби Илинден“. == Поврзано == * [[Илинден (населба)|Илиден]] {{Биог-никулец}} [[Категорија:Македонски поети]] mi4rgr3blgjfyvmt07gi4lq3fdeexu3 5628483 5628481 2026-09-14T10:54:09Z MacedonianBoy 2538 5628483 wikitext text/x-wiki '''Драган Крушкаровски''' (1956 - 1999) — [[македонци|македонски]] [[поет]]. == Биографија == Драган Крушкаровски е роден во 1956 година во [[Илинден (населба)|Илинден]], Скопје. По дипломирањето на отсекот за книжевност на Филолошкиот факултет во Скопје, работел како лектор и новинар во весникот „Железничар“. Првата негова стихотворба носи наслов „Двери“ е издадена во 1992 година, а втората „Палимпсест“ е издадена во 1999 година. Во 1999 година, многу млад, на 43 годишна возраст умира како последица од сообраќајна несреќа. Насловот на првата негова стихотворба „Двери“, е општо име и се препознава како архаизам во нашиот јазик, кој и денес се употребува за врати, односно капии на старите зданија. Вториот наслов „Палимпсест“ е книжевноисториски феномен што се сретнувал во средновековната книжевност при преписите на светите евангелија од страна на црковните луѓе во периодот на ширење на христијанското учење. Во негова чест, во 2001 година Општина Илинден ја одржа првата Културна манифестација под наслов „Илинден 2001“, литературна средба на ниво на општината и градот. Оваа манифестација стана традиционална и меѓународна, со учество на многу значајни и истакнати учесници од земјата и странство. Оваа манифестација и денес се одржува под името „Литературни средби Илинден“. == Поврзано == * [[Илинден (населба)|Илиден]] {{Биог-никулец}} [[Категорија:Македонски поети]] eqyg4hz5rsc5k6gb081klq564liympr 1 1385668 5628137 5503887 2026-09-13T14:48:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Кадраво нане]] 5628137 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Кадраво нане]] 0nfk512fcbti63a36s2kvnd56yjezkf 1 1386435 5628168 5511740 2026-09-13T14:53:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Шарпланински чај]] 5628168 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Шарпланински чај]] fdnkvj2p12li88qcmzacqd3rpp8q84h 0 1389253 5628109 5526039 2026-09-13T14:43:43Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Хенри Мекларен (втор барон Аберконвеј)]] 5628109 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Хенри Мекларен (втор барон Аберконвеј)]] q7flh57vvff6nxs1tniiyzo84r1at53 0 1391870 5628119 5541315 2026-09-13T14:45:23Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Локални избори во Осиек (2021)]] 5628119 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Локални избори во Осиек (2021)]] 183ayoqi1ha8dn7f5ovzc60x1br9u4s 1 1393156 5628147 5546737 2026-09-13T14:50:03Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Шака]] 5628147 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Шака]] 07jbqnsecv8eshh22upbw2vso98h28d 0 1393204 5628477 5547031 2026-09-14T10:48:03Z MacedonianBoy 2538 5628477 wikitext text/x-wiki '''Меѓународниот фестивал на џез музика во Јава во Џакарта''' е еден од најголемите [[џез]] фестивали во светот. Фестивалот се одржува во [[Џакарта]], [[Индонезија]], и е веројатно најголемиот на јужната хемисфера.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/03/06/java-jazz-festival-2019-wraps-up-after-weekend-of-diverse-acts.html|title=Java Jazz Festival 2019 wraps up after weekend of diverse acts|work=The Jakarta Post|access-date=6 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306235434/https://www.thejakartapost.com/life/2019/03/06/java-jazz-festival-2019-wraps-up-after-weekend-of-diverse-acts.html|archive-date=6 March 2019}}</ref> Фестивалот се одржува секој мај од 2021 година; претходно се одржувал во март. Настанот имал неколку значајни локации. Од 2005 до 2009 година, се одржувал во Конгресниот центар во Џакарта, Сенајан. Од 2010 до 2025 година, се одржувал на Меѓународниот саем во Џакарта, Кемајоран. Од 2026 година па натаму, Фестивалот на џез во Јава се одржува на Меѓународниот конгресен саем Нусантара,ПИК 2. Фестивалот за прв пат се одржал во 2005 година, кога приближно 125 групи и 1.405 уметници настапиле во 146 различни настапи. На првиот фестивал присуствувале 47.500 посетители во текот на тридневниот период.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.kabarinews.com/article/Berita_Indonesia/Musik/Musik_Java_Jazz_dan_Sebuah_Eksklusifitas/32779|title=Java Jazz dan Sebuah Eksklusifitas|date=11 March 2009|publisher=kabarinews.com|language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20090627024502/http://www.kabarinews.com/article/Berita_Indonesia/Musik/Musik_Java_Jazz_dan_Sebuah_Eksklusifitas/32779|archive-date=2009-06-27|accessdate=2012-02-28}}</ref> Фестивалот, кој е познат и едноставно како '''Јава Џез,''' го основал индонезискиот бизнисмен Питер Ф. Гонта.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/03/15/painting-a-good-country-image-through-jazz.html|title=Painting a good country image through jazz|last=Sabarini|first=Prodita|date=15 March 2011|access-date=21 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171021164617/http://www.thejakartapost.com/news/2011/03/15/painting-a-good-country-image-through-jazz.html|archive-date=21 October 2017|publisher=The Jakarta Post}}</ref> == Наводи == {{наводи}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јава џез фестивал}} [[Категорија:Врски за Wayback од предлошката „Семарх“]] [[Категорија:Џез]] [[Категорија:Џез фестивали]] 41cuqw00l88ccq3jgq29ttvq5p91s3b 0 1395209 5628370 5625299 2026-09-13T22:59:28Z BT405 9277 /* */ 5628370 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision|name=Избор за песна на Евровизија 2027|semi1=11 мај 2027|semi2=13 мај 2027|final=15 мај 2027|host=Бургас <br> {{знамеикона|Бугарија}} [[Бугарија]]|entries=24 <small>(заклучно со {{TODAY}})</small>|map=ESC 2027 Map.svg|previous=2026|image=Eurovision Song Contest 2027 logo.svg |director=Мартин Грин|emiter=[[Податотека:Logo of BNT (2018-).svg|30px]] [[Бугарска национална телевизија|БНТ]]|vote=секоја држава доделува по 12, 10, 8–1 бода за нивните 10 најдобри песни. Поените се поделени на два дела: 50% телевоутинг и 50% жири|next=|confirmed=1|past=1|returning={{знамеикона|Македонија}} [[Македонија]]|debuting={{знамеикона|Канада}} [[Канада]]|venue=„Арена Бургас“|edition=2027|website=https://www.eurovision.tv|url=www.eurovision.tv|slogan=United by Music - Обединети од музика}} '''Избор за песна на Евровизија 2027 година''' ќе биде 71-во издание на [[Евровизија]]. Ќе биде организиран од [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (EBU) и ќе се одржува во [[Бургас]], [[Бугарија]], после победата на Дара<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/stories/dara-wins-the-eurovision-song-contest-2026-for-bulgaria/|title=DARA wins the Eurovision Song Contest 2026 for Bulgaria|date=2026-05-17|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-05-17}}</ref> со песната „[[:en:Bangaranga|Бангаранга]]“ <small>(англиски)</small> на [[Евровизија 2026|изданието во 2026 година]]. Натпреварот ќе се одржи на 11, 13 и 15 [[мај]] [[2027]] година. == Местоположба == Ова ќе биде прво издание на натпреварот чиј домаќин е Бугарија и втор евровизиски настан одржан во земјата, по [[Детска Евровизија|Детскиот избор за песна на Евровизија во 2015]] година во [[Софија]]. Избраната локација за натпреварот е „Арена Бургас“ со капацитет од 15.000 седишта, која служи како простор за спортски и концертни настани во затворен простор. ===== Градови што изразиле интерес за домаќинство на натпреварот: ===== {{Location map many|Бугарија|width=200px|float=left|caption=Местоположба на бугарските градови што изразиле интерес. Градот домаќин е означен со сина боја, а второпласираниот со зелена. |places= | label1='''[[Бургас]]'''|lat1=42.502965|long1=27.470179|position1=left|mark1=Blue pog.svg | label2=[[Софија]]|lat2=42.7|long2=23.33|position2=right|mark2=Green pog.svg | label3=[[Пловдив]]|lat3=42.1354|long3=24.7453|position3=left|mark3=Red pog.svg | label4=[[Варна]]|lat4=43.2166|long4=27.9166|position4=left|mark4=Red pog.svg }} {| class="wikitable" !Град !Место на одржување !Капацитет |- style="background:#90D5FF" !scope="row" style="background:#90D5FF" |Бургас |Арена Бургас |15.000<ref>{{Наведено списание|date=2026-05-18|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&oldid=1354800649|journal=Wikipedia|language=en}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lifestyle.bg/stories/eto-koy-artist-shte-predstavi-balgariya-na-evroviziya-2026.html|title=Ето кой артист ще представи България на Евровизия 2026|last=Нонова|first=Магдалена|date=2026-01-31|work=Lifestyle.bg|language=bulgarian|accessdate=2026-05-18}}</ref> |- ! colspan="3" |Второ место |- style="background:#D0F0C0" ! scope="row" style="background:#D0F0C0" |Софија |Арена Софија |17.906<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-sofia-will-bid-to-host-eurovision/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Mayor Confirms Sofia Will Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |- ! colspan="3" |Останати дисквалификувани кандидати |-style="background:#F4B8B8" !scope="row" style="background:#F4B8B8"|Варна |Конгресна сала |6.000<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/18/%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AC-eurovision-2027-varna-expresses-interest-in-hosting/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Varna Expresses Interest in Hosting|last=Vecic|first=Tamara|date=2026-05-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |-style="background:#F4B8B8" !scope="row" style="background:#F4B8B8"|Пловдив |Колодрума |7.500<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-plovdiv-intends-to-bid-to-host/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Plovdiv Intends to Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |} Правилникот за организирање на натпреварот се состои од 200 страници. Правилата бараат салата да биде климатизирана и да има капацитет од 7.000 до 10.000 гледачи. Тоа е бројот на седишта што треба да останат достапни по поставувањето на сцената и сите дополнителни простори поврзани со неа. Местото треба да се наоѓа во близина на меѓународен аеродром и да располага со доволен број хотелски капацитети за сместување. Исто така, треба да обезбеди доволно слободен простор за голем прес-центар, простории за артистите и нивните тимови. === Трошоци === Бугарската влада најавила дека планира да го финансира Изборот за песна на Евровизија 2027 година од државниот буџет. Формирана е меѓуинституционална работна група предводена од вицепремиерот Иво Христов за поддршка на подготовките за натпреварот. Христов очекува трошоците за организирање на Евровизија 2027 во Бугарија да изнесуваат помеѓу 20 и 30 милиони евра. == Список на учесници == За да се учествува на Евровизискиот натпревар, потребно е национален радиодифузер со [[Европски радиодифузен сојуз|активно членство во ЕБУ]], способен да го прима натпреварот преку Евровизиската мрежа и да го емитува во живо низ целата земја. ЕБУ испраќа покана за учество на натпреварот до сите активни членови. Според состојбата на {{TODAY}}, 24 членки на ЕБУ веќе потврдија дека би учествувале на ова издание на Евровизија, и покрај што официјално не е објавена листата на учесници од страна на ЕБУ. Радиодифузерите имаат рок до '''15 септември 2026 година''' да поднесат пријава за учество, а до '''средината на октомври''' можат да се повлечат без да се соочат со финансиска казна. Сепак, тие не се обврзани јавно да го објават својот интерес за учество пред истекот на тие рокови.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205685/eurovision-2027-how-many-countries-will-compete-in-bulgaria/|title=Eurovision 2027: How many countries will compete in Bulgaria?|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-08|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-08}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Радиодифузер ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Автор(и) ! scope="col" | Наводи |- |{{Esc|Австралија}} |SBS | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/09/01/australia-sbs-eurovision-2027-participation/|title=🇦🇺 Australia: SBS Confirms Eurovision 2027 Participation|last=Granger|first=Anthony|date=2026-09-01|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-09-01}}</ref> |- |{{Esc|Австрија}} |ORF | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/28/austria-begins-search-for-eurovision-2027-representative/|title=🇦🇹 Austria: Begins Search for Eurovision 2027 Representative|last=Shepherd|first=Em|date=2026-07-28|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-29}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Албанија}} | RTSH ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | декември 2026 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/08/04/albania-applications-festivali-i-kenges-open-in-september/}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Бугарија}} | [[Бугарска национална телевизија|БНТ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.euromix.co.il/2026/01/31/surprise-bulgaria-confirms-participation-in-eurovision-2027/|title=Surprise: Bulgaria Confirms Participation in Eurovision 2027!|last=Gaist|first=Ilay|date=2026-01-31|work=EuroMix|language=en-US|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Велика Британија}} |[[BBC]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/06/18/united-kingdom-eurovision-2027-participation/|title=🇬🇧 United Kingdom: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Shepherd|first=Em|date=2026-06-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-06-21}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Германија}} | SWR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/04/18/germany-confirms-national-selection-for-eurovision-2027/|title=🇩🇪 Germany: SWR Confirms National Selection for Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-04-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Грција}} |EPT | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://escspot.pl/2026/06/09/grecja-eurowizja-2027-sing-for-greece/|title=EXCLUSIVE: 🇬🇷 Grecja potwierdza udział w 🇧🇬 Eurowizji 2027 i kolejną edycję „Sing for Greece”|last=Ignatiuk|first=Szymon|date=2026-06-09|work=ESCSpot|language=pl-PL|accessdate=2026-06-09}}</ref> |- | scope="row" | {{Esc|Данска}} |DR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 13. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/16/eurovision-2027-what-do-we-know-already/|title=Eurovision 2027: What Do We Know Already?|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-16|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Естонија}} |ERR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |30. јануари 2027 | |- |{{Esc|Италија}} |RAI ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |19. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.corriere.it/spettacoli/26_luglio_03/stefano-de-martino-il-mio-sanremo-meno-canzoni-piu-internazionalita-una-serata-per-decidere-chi-andra-all-eurovision-27d83dfa-03f8-4920-9fe1-26d06ad4dxlk.shtml|title=Stefano De Martino: «Il mio Sanremo? Meno canzoni, più internazionalità, una serata per decidere chi andrà all’Eurovision»|date=2026-07-03|work=Corriere della Sera|language=it-IT|accessdate=2026-07-03}}</ref> |- |{{Esc|Израел}} |IPBC | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/culture/1075098/|title=נציג ישראל לאירוויזיון 2027 ייבחר בתוכנית "הכוכב הבא"|last=הררי|first=דורית אסרף מזרחי, עמית|work=www.kan.org.il|language=he|accessdate=2026-07-13}}</ref> |- |{{Esc|Канада}} |CBC |style="background:#DDDEFC" | 2026 | |[[Англиски јазик|англиски]], [[Француски јазик|француски]] | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Eurovision_Song_Contest_2027#cite_note-canada-15|title=}}</ref> |- |{{Esc|Латвија}} |LSM ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 06. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/24/latvia-eurovision-2027-participation/|title=🇱🇻 Latvia: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-24|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-25}}</ref> |- |{{Esc|Литванија}} |LRT | | | | |<ref>{{Наведено списание|date=2026-08-11|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&oldid=1368898426|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> |- |{{Esc|Луксембург}} |RTL ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 30. јануари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205390/luxembourg-intends-to-participate-at-eurovision-2027/|title=Luxembourg intends to participate at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-05-21|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-05-23}}</ref> |- |{{Esc|Македонија}} |[[Македонска радио-телевизија|МРТ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lider.mk/makedonija-se-vraka-na-evrovizija/|title=Македонија се враќа на „Евровизија“|last=Petrovski|first=Aleksandar|date=2026-05-21|work=Радио Лидер|language=mk-MK|accessdate=2026-05-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/21/north-macedonia-return-eurovision-confirmed-2027/|title=🇲🇰 North Macedonia: Return to Eurovision Confirmed for 2027|last=Brown|first=Alistair|date=2026-05-21|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-21}}</ref> |- |{{Esc|Малта}} |PBS | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206240/malta-pbs-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Malta: PBS confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-08-14|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-08-14}}</ref> |- |{{Esc|Норвешка}} |NRK | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205780/norway-nrk-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Norway: NRK confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-06-18|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-06-21}}</ref> |- |{{Esc|Полска}} |TVP | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eska.pl/rozrywka/gwiazdy/tylko-u-nas-polska-potwierdza-udzial-w-eurowizji-2027-znamy-decyzje-tvp-aa-Dv3T-9sWV-GvKX.html|title=Tylko u nas! Polska potwierdza udział w Eurowizji 2027. Znamy decyzję TVP|work=www.eska.pl|language=pl|accessdate=2026-08-27}}</ref> |- |{{Esc|Романија}} |TVR | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tvr.ro/ca-al-tvr-a-aprobat-participarea-romaniei-la-eurovision-song-contest-2027_55716.html}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Сан Марино}} | SMRTV ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 6. март 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/13/san-marino-eurovision-2027-starts-today/|title=🇸🇲 San Marino: Work on Eurovision 2027 Starts Today|last=De-re|first=Julien|date=2026-05-13|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Финска}} | Yle ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |20. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/12/uuden-musiikin-kilpailu-2027-on-february-20/|title=🇫🇮 Finland: Uuden Musiikin Kilpailu 2027 on February 20|last=Heap|first=Steven|date=2026-05-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Швајцарија}} | SRG SSR | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.srf.ch/sendungen/eurovision-song-contest/eurovision-song-contest-2027-schweizer-esc-saison-startet-song-einreichung-im-august}}</ref> |- |scope="row" |{{Esc|Шведска}} |SVT !colspan="4" style="background:#DDDEFC" |март 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovisionfun.com/en/2026/08/melodifestivalen-2027-svt-unveils-the-rules-for-swedens-eurovision-selection/|title="Melodifestivalen 2027: SVT Unveils the Rules for Sweden's Eurovision Selection"}}</ref> |} ==== Други земји ==== '''{{Esc|Ерменија}}– На 19 октомври 2025 година, Patrick Fiori, кој ја претставуваше Франција во 1993 година, објави дека има намера да ја претставува Ерменија на натпреварот во 2027 година. Ерменскиот радиодифузер AMPTV сè уште нема јавно одговорено на оваа најава. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува. '''{{Esc|Кипар}}– Во јули 2026 година, CyBC објави дека усвоил нова политика за учество во сите три музички натпревари на European Broadcasting Union, вклучувајќи го и Изборот за песна на Евровизија<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/19/cyprus-cybc-commits-participating-in-all-three-music-eurovision-contests/|title=🇨🇾 Cyprus: CyBC Commits to Participating in all Three Music Eurovision Contests|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-19|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-08-27}}</ref>. Официјалната потврда за учеството во 2027 година сè уште се очекува. '''{{Esc|Србија}}– На 15 септември 2025 година, српскиот радиодифузер RTS ги објави правилата за нивниот национален избор за натпреварот во 2026 година, „Pesma za Evroviziju ’26“ (PzE ’26). Документот вклучуваше правило кое експлицитно наведува дека победникот на PzE ’26 мора да му го предаде трофејот на PzE ’27 на победникот на изданието во 2027 година, со што практично се обезбедува српски претставник за Евровизија 2027. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува. '''{{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во словенечкиот радиодифузер RTVSLO, изработи документ со план за враќање на изборот на словенечки претставници преку националниот избор „Evrovizijska Melodija“ од 2025 до 2028 година. И покрај оваа стратегија, RTVSLO одлучи да не учествува во изданието во 2026 година поради учеството на Израел, наведувајќи дека доколку Израел победел во 2026 година, Словенија немало да се врати во 2027 година. '''{{Esc|Украина}}– На 25 февруари 2026 година, шпанскиот радиодифузер RTVE предложи промена на правилата со која се бара формална дискусија во рамките на EBU за можно забранување на учество на земји кои се во активен воен конфликт во 2027 година. Украинскиот радиодифузер Suspilne би можел да биде засегнат од овој предлог, бидејќи земјата е вклучена во руско-украинската војна. '''{{Esc|Унгарија}}– Пред Петер Маѓар да победи на парламентарните избори во Унгарија во 2026 година, тој јавно изјави дека ќе ја врати земјата на Евровизија, предвидувајќи враќање најрано во 2027 година. Официјална одлука сè уште нема; Унгарија последен пат учествуваше во 2019 година. '''{{Esc|Црна Гора}}– Во февруари 2026 година, RTCG објави дека Работилницата за Евровизија 2027, форум за дискутирање и развој на идните планови за натпреварот, ќе се одржи во Тиват, Црна Гора. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува'''.''' ==== Држави кои нема да учествуваат на ова издание: ==== '''{{Esc|Андора}}<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/06/andorra-eurovision-2027/|title=🇦🇩 Andorra: RTVA Will Not Participate in Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-06|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-13}}</ref>, '''{{Esc|Босна и Херцеговина}}<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206051/bosnia-herzegovina-bhrt-will-not-return-to-eurovision-in-2027/|title=Bosnia & Herzegovina: BHRT will not return to Eurovision in 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-07-03|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-07-03}}</ref>, '''{{Esc|Монако}}<ref name=":2">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/06/14/tvmonaco-has-not-yet-considered-eurovision-2027-participation/|title=🇲🇨 Monaco: TVMonaco Has Not Yet Considered Eurovision 2027 Participation|last=Granger|first=Anthony|date=2026-06-14|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-21}}</ref> и '''{{Esc|Словачка}} ==== Останати држави кои сеуште не се изјасниле: ==== '''{{Esc|Азербејџан}}''', '''{{Esc|Белгија}}''', '''{{Esc|Грузија}}''', '''{{Esc|Малта}}''', '''{{Esc|Молдавија}}''', '''{{Esc|Португалија}}''', '''{{Esc|Турција}}'','' {{Esc|Франција}}''', '''{{Esc|Хрватска}}''', '''{{Esc|Чешка}} === '''Придружни членки на ЕБУ''' === {{Esc|Австралија}}– Откако Изборот за песна на Евровизија Азија беше најавен на 31 март 2026 година, SBS не изрази интерес за приклучување на натпреварот. На 11 мај 2026 година, ЕБУ изјави дека „ниту еден радиодифузер што зема учество на Изборот за песна на Евровизија нема да учествува на Изборот за песна на Евровизија Азија“, што значи дека на SBS нема да му биде дозволено да учествува на двете манифестации. На 1 септември 2026 беше потврдено нивно учество. '''{{Esc|Канада}}– Во ноември 2025 година, Канада изрази интерес за приклучување кон Евровизија, а CBC Television изјави дека ги разгледува можните начини за учество. Откако CBC Television испрати персонал да го следи натпреварот во 2026 година, директорот на натпреварот Мартин Грин јавно ја поздрави можноста Канада да се приклучи на шоуто. На 01 јули 2026 се потврди нивното учество. === '''Земји кои не се членки на ЕБУ''' === {{знамеикона|Косово}} [[Република Косово|Косово]]– РТК активно се стреми кон членство во ЕБУ за да овозможи деби на земјата на натпреварот, потег кој е поддржан од косовското Министерство за култура. Официјални претставници на радиодифузерот присуствуваа на генералното собрание на ЕБУ во Прага на 25 и 26 јуни 2026 година. Дополнително, РТК го оживува фестивалот „Akordet e Kosovës“ за да послужи како национален избор и за Евровизија и за Детска Евровизија. === '''Израелско учество''' === Шпанскиот радиодифузер RTVE одлучи да не учествува на натпреварот во 2026 година, протестирајќи заедно со радиодифузерите од Исланд, Ирска, Холандија и Словенија поради продолженото учество на Израел во услови на војната во Газа. На 25 февруари 2026 година, RTVE формално побара дискусии во рамките на EBU во врска со можноста земји кои активно учествуваат во воени конфликти да не можат да се натпреваруваат во 2027 година. На 3 мај, директорот на ESC, Мартин Гриин, изрази надеж за време на интервју за холандската информативна програма „Nieuwsuur“ дека радиодифузерите кои го бојкотираа изданието во 2026 година ќе се вратат во 2027 година. Како одговор, RTVE наведе дека ќе процени „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. Слично на тоа, холандскиот радиодифузер AVROTROS изјави дека чека целосна евалуација на натпреварот во 2026 година пред да коментира за можното учество во 2027 година. На 11 мај, Ynet објави дека биле одржани прелиминарни разговори за можно преместување на Израел во Азиската Евровизија; сепак, Грин категорично го негираше овој глас во интервју за „Het Parool“. За време на програмата пред финалето во 2026 година, портпарол на фламанскиот радиодифузер VRT изјави дека е многу малку веројатно радиодифузерот да учествува во 2027 година во име на Белгија, освен ако EBU не спроведе директно гласање во врска со учеството на Израел. Портпаролот ги опиша шансите VRT да испрати претставник во 2027 година како „мали“, повикувајќи ја EBU да „даде јасна изјава против војната и насилството и во корист на почитувањето на човековите права“. Учеството на Белгија на натпреварот се менува секоја година помеѓу VRT и франкофонскиот радиодифузер RTBF. Израел го потврди своето учество на 12.07.2026. ==== Радиодифузерите на следните земји објавија официјални изјави во врска со Израел и натпреварот во 2027 година: ==== {{Esc|Белгија}}– За време на воведната програма пред финалето во 2026 година, Јасмин Ван дер Борхт, портпаролка на фламанскиот радиодифузер VRT (кој треба да учествува во 2027 година како дел од годишната ротација со франкофонскиот RTBF), изјави дека е малку веројатно радиодифузерот да го стори тоа освен ако ЕБУ (EBU) не одржи директно гласање за учеството на Израел. Ван дер Борхт изјави дека шансите VRT да испрати свој претставник во 2027 година се „мали“ и ја повика ЕБУ да „даде јасна изјава против војната и насилството и за почитување на човековите права“. Официјална одлука треба да биде донесена. {{Esc|Ирска}}– На 19 мај, генералниот директор на RTÉ, Кевин Бакхерст, изјави дека „во моментов нема причина да ја промениме нашата одлука, но ќе ја преиспитаме во наредните месеци“ {{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во RTVSLO, изготви документ во кој една од точките беше план за враќање кон избор на словенечки претставници за Евровизија преку националното финале ''Evrovizijska Melodija'' од 2025 до 2028 година. И покрај ова, RTVSLO одлучи да не учествува во 2026 година поради учеството на Израел. Радиодифузерот исто така изјави дека доколку Израел победи во 2026 година, тие нема да се вратат во 2027 година. {{Esc|Холандија}}– На 24 август 2026 година, AVROTROS објави дека нема да се врати на натпреварот во 2027 година, истакнувајќи дека континуираното учество на Израел го нарушува неутралниот карактер на настанот. NPO, чадор-организацијата на холандскиот јавен радиодифузен систем, разгледува дали ќе учествува во разговори за учество преку друг радиодифузер. Omroep Max изрази подготвеност да го преземе учеството на Холандија на натпреварот доколку NPO обезбеди финансиска поддршка, но подоцна се откажа од својот интерес. BNNVARA, EO, KRO-NCRV и PowNed, исто така, ја отфрлија можноста за учество. {{Esc|Шпанија}}– Како одговор на изјавите на Грин за време на интервјуто за ''Nieuwsuur'', RTVE изјави дека ќе испита „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. == Преглед на натпреварот == Изборот за песна на Евровизија 2027 година ќе биде во продукција на бугарскиот национален сервисер БНТ. Во јули 2026 година, бугарската влада усвои акциски план за организација на натпреварот. Според планот, извршниот продуцент и креативниот директор треба да бидат назначени до 30 август, а договорот со избраната арена да се потпише до 10 септември, со тоа што просторот ќе биде ставен на располагање до крајот на истиот месец. Предлог-буџетот треба да биде подготвен до 10 октомври, додека креативниот концепт и визуелниот идентитет треба да се комплетираат до 15 декември. Изборот на водителите и сценаристите е предвиден за периодот меѓу ноември 2026 и април 2027 година, а изградбата на сцената и техничките проби ќе се одвиваат од средината на март до крајот на април. Евровизиското село ќе работи од 13 април до 31 мај, додека враќањето на арената во нејзината редовна намена е планирано за периодот меѓу 18 и 24 мај.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/23158481|title=Вижте всички важни дати за "Евровизия"|work=www.24chasa.bg|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref> === '''Систем на гласање и структура на натпреварот''' === На 12 август 2026 година, ЕБУ објави прелиминарен преглед на правилата за изданието во 2027 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/newsroom/release/eurovision-song-contest-updates-rules-for-2027/|title=Eurovision Song Contest updates rules for 2027|date=2026-08-12|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref>. Меѓу најважните промени е тоа што телевизијата на земјата победничка автоматски ја губи можноста да го организира следниот натпревар доколку „вооружен конфликт, чувствителна геополитичка ситуација или каков било друг настан сериозно ја загрозува безбедноста или стабилноста на земјата или нејзиниот регион“. Воведени се и дополнителни мерки за ограничување на прекумерното користење на однапред снимени придружни вокали. Покрај тоа, изведувачите мора да имаат наполнето најмалку 18 години на денот на нивната прва проба, за разлика од досегашното правило за минимум 16 години кое важеше од [[Евровизија 1990|1990 година]]. На крајот, во зависност од конечното одобрение, победниците во полуфиналињата ќе се одлучуваат или целосно со гласање од публиката, или со комбинација од жиро и публика во сооднос кој дополнето ќе се дефинира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/newsroom/rules-of-the-contest/|title=Rules of the Eurovision Song Contest|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/08/12/eurovision-2027-ebu-updates-contest-rules/|title=Eurovision 2027: EBU Updates Contest Rules|last=Farren|first=Neil|date=2026-08-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-08-13}}</ref> === Полуфиналиња === Планирани се две полуфинални вечери на 11 и 13 мај, каде што ќе учествуваат следните држави: {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Изведувач !Песна !Јазик !Поени !Место |- |{{Esc|Австралија}} | | | | | |- |{{Esc|Австрија}} | | | | | |- |{{Esc|Албанија}} | | | | | |- |{{Esc|Грција}} | | | | | |- | scope="row" | {{Esc|Данска}} | | | | | |- |{{Esc|Естонија}} | | | | | |- |{{Esc|Израел}} | | | | | |- |{{Esc|Канада}} | | | | | |- |{{Esc|Латвија}} | | | | | |- |{{Esc|Литванија}} | | | | | |- |{{Esc|Луксембург}} | | | | | |- |{{Esc|Македонија}} | | | | | |- |{{Esc|Малта}} | | | | | |- |{{Esc|Норвешка}} | | | | | |- |{{Esc|Полска}} | | | | | |- |{{Esc|Романија}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Сан Марино}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Финска}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Швајцарија}} | | | | | |- |{{Esc|Шведска}} | | | | | |} === Финале === Финалето ќе се одржи на 15 мај 2027 година. Во финалето ќе учествуваат земјата домаќин, членовите на големата 5-ка, сите тие се автоматски квалификувани и 10 пласирани од првото и 10 пласирани од второто полуфинале. {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Поени !Место |- | scope="row" |{{Esc|Бугарија}} | | | | | |- |{{Esc|Велика Британија}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Германија}} | | | | | |- |{{Esc|Италија}} | | | | | |} == Емитувања == Сите емитувачи кои учествуваат можат да изберат да имаат коментатори на лице место или од далечина кои ќе им обезбедат увид и информации за гласањето на нивната локална публика. Иако се обврзани да го емитуваат финалето и полуфиналето во кое гласа нивната земја, повеќето емитувачи ги покриваат сите три емисии. Некои емитувачи кои не учествуваат, исто така, го емитуваат натпреварот. YouTube каналот на Евровизискиот натпревар обезбедува меѓународни преноси во живо без коментари за сите емисии. == Наводи == {{Наводи}}{{Евровизија}} == Надворешни врски == * [http://www.eurovision.tv Официјална страница] {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Австриска музика]] [[Категорија:Музиката во 2026 година]] hvfvw5henlfgt7olqqibcwjtesqk5n5 5628484 5628370 2026-09-14T11:06:22Z BT405 9277 5628484 wikitext text/x-wiki {{Infobox Eurovision|name=Избор за песна на Евровизија 2027|semi1=11 мај 2027|semi2=13 мај 2027|final=15 мај 2027|host=Бургас <br> {{знамеикона|Бугарија}} [[Бугарија]]|entries=25 <small>(заклучно со {{TODAY}})</small>|map=ESC 2027 Map.svg|previous=2026|image=Eurovision Song Contest 2027 logo.svg |director=Мартин Грин|emiter=[[Податотека:Logo of BNT (2018-).svg|30px]] [[Бугарска национална телевизија|БНТ]]|vote=секоја држава доделува по 12, 10, 8–1 бода за нивните 10 најдобри песни. Поените се поделени на два дела: 50% телевоутинг и 50% жири|next=|confirmed=1|past=1|returning={{знамеикона|Македонија}} [[Македонија]]|debuting={{знамеикона|Канада}} [[Канада]]|venue=„Арена Бургас“|edition=2027|website=https://www.eurovision.tv|url=www.eurovision.tv|slogan=United by Music - Обединети од музика}} '''Избор за песна на Евровизија 2027 година''' ќе биде 71-во издание на [[Евровизија]]. Ќе биде организиран од [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (EBU) и ќе се одржува во [[Бургас]], [[Бугарија]], после победата на Дара<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/stories/dara-wins-the-eurovision-song-contest-2026-for-bulgaria/|title=DARA wins the Eurovision Song Contest 2026 for Bulgaria|date=2026-05-17|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-05-17}}</ref> со песната „[[:en:Bangaranga|Бангаранга]]“ <small>(англиски)</small> на [[Евровизија 2026|изданието во 2026 година]]. Натпреварот ќе се одржи на 11, 13 и 15 [[мај]] [[2027]] година. == Местоположба == Ова ќе биде прво издание на натпреварот чиј домаќин е Бугарија и втор евровизиски настан одржан во земјата, по [[Детска Евровизија|Детскиот избор за песна на Евровизија во 2015]] година во [[Софија]]. Избраната локација за натпреварот е „Арена Бургас“ со капацитет од 15.000 седишта, која служи како простор за спортски и концертни настани во затворен простор. ===== Градови што изразиле интерес за домаќинство на натпреварот: ===== {{Location map many|Бугарија|width=200px|float=left|caption=Местоположба на бугарските градови што изразиле интерес. Градот домаќин е означен со сина боја, а второпласираниот со зелена. |places= | label1='''[[Бургас]]'''|lat1=42.502965|long1=27.470179|position1=left|mark1=Blue pog.svg | label2=[[Софија]]|lat2=42.7|long2=23.33|position2=right|mark2=Green pog.svg | label3=[[Пловдив]]|lat3=42.1354|long3=24.7453|position3=left|mark3=Red pog.svg | label4=[[Варна]]|lat4=43.2166|long4=27.9166|position4=left|mark4=Red pog.svg }} {| class="wikitable" !Град !Место на одржување !Капацитет |- style="background:#90D5FF" !scope="row" style="background:#90D5FF" |Бургас |Арена Бургас |15.000<ref>{{Наведено списание|date=2026-05-18|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&oldid=1354800649|journal=Wikipedia|language=en}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lifestyle.bg/stories/eto-koy-artist-shte-predstavi-balgariya-na-evroviziya-2026.html|title=Ето кой артист ще представи България на Евровизия 2026|last=Нонова|first=Магдалена|date=2026-01-31|work=Lifestyle.bg|language=bulgarian|accessdate=2026-05-18}}</ref> |- ! colspan="3" |Второ место |- style="background:#D0F0C0" ! scope="row" style="background:#D0F0C0" |Софија |Арена Софија |17.906<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-sofia-will-bid-to-host-eurovision/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Mayor Confirms Sofia Will Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |- ! colspan="3" |Останати дисквалификувани кандидати |-style="background:#F4B8B8" !scope="row" style="background:#F4B8B8"|Варна |Конгресна сала |6.000<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/18/%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AC-eurovision-2027-varna-expresses-interest-in-hosting/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Varna Expresses Interest in Hosting|last=Vecic|first=Tamara|date=2026-05-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |-style="background:#F4B8B8" !scope="row" style="background:#F4B8B8"|Пловдив |Колодрума |7.500<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-plovdiv-intends-to-bid-to-host/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Plovdiv Intends to Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}</ref> |} Правилникот за организирање на натпреварот се состои од 200 страници. Правилата бараат салата да биде климатизирана и да има капацитет од 7.000 до 10.000 гледачи. Тоа е бројот на седишта што треба да останат достапни по поставувањето на сцената и сите дополнителни простори поврзани со неа. Местото треба да се наоѓа во близина на меѓународен аеродром и да располага со доволен број хотелски капацитети за сместување. Исто така, треба да обезбеди доволно слободен простор за голем прес-центар, простории за артистите и нивните тимови. === Трошоци === Бугарската влада најавила дека планира да го финансира Изборот за песна на Евровизија 2027 година од државниот буџет. Формирана е меѓуинституционална работна група предводена од вицепремиерот Иво Христов за поддршка на подготовките за натпреварот. Христов очекува трошоците за организирање на Евровизија 2027 во Бугарија да изнесуваат помеѓу 20 и 30 милиони евра. == Список на учесници == За да се учествува на Евровизискиот натпревар, потребно е национален радиодифузер со [[Европски радиодифузен сојуз|активно членство во ЕБУ]], способен да го прима натпреварот преку Евровизиската мрежа и да го емитува во живо низ целата земја. ЕБУ испраќа покана за учество на натпреварот до сите активни членови. Според состојбата на {{TODAY}}, 24 членки на ЕБУ веќе потврдија дека би учествувале на ова издание на Евровизија, и покрај што официјално не е објавена листата на учесници од страна на ЕБУ. Радиодифузерите имаат рок до '''15 септември 2026 година''' да поднесат пријава за учество, а до '''средината на октомври''' можат да се повлечат без да се соочат со финансиска казна. Сепак, тие не се обврзани јавно да го објават својот интерес за учество пред истекот на тие рокови.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205685/eurovision-2027-how-many-countries-will-compete-in-bulgaria/|title=Eurovision 2027: How many countries will compete in Bulgaria?|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-09-08|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-09-08}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Радиодифузер ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Автор(и) ! scope="col" | Наводи |- |{{Esc|Австралија}} |SBS | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/09/01/australia-sbs-eurovision-2027-participation/|title=🇦🇺 Australia: SBS Confirms Eurovision 2027 Participation|last=Granger|first=Anthony|date=2026-09-01|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-09-01}}</ref> |- |{{Esc|Австрија}} |ORF | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/28/austria-begins-search-for-eurovision-2027-representative/|title=🇦🇹 Austria: Begins Search for Eurovision 2027 Representative|last=Shepherd|first=Em|date=2026-07-28|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-29}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Албанија}} | RTSH ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | декември 2026 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/08/04/albania-applications-festivali-i-kenges-open-in-september/}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Бугарија}} | [[Бугарска национална телевизија|БНТ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.euromix.co.il/2026/01/31/surprise-bulgaria-confirms-participation-in-eurovision-2027/|title=Surprise: Bulgaria Confirms Participation in Eurovision 2027!|last=Gaist|first=Ilay|date=2026-01-31|work=EuroMix|language=en-US|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Велика Британија}} |[[BBC]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/06/18/united-kingdom-eurovision-2027-participation/|title=🇬🇧 United Kingdom: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Shepherd|first=Em|date=2026-06-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-06-21}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Германија}} | SWR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/04/18/germany-confirms-national-selection-for-eurovision-2027/|title=🇩🇪 Germany: SWR Confirms National Selection for Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-04-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Грција}} |EPT | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://escspot.pl/2026/06/09/grecja-eurowizja-2027-sing-for-greece/|title=EXCLUSIVE: 🇬🇷 Grecja potwierdza udział w 🇧🇬 Eurowizji 2027 i kolejną edycję „Sing for Greece”|last=Ignatiuk|first=Szymon|date=2026-06-09|work=ESCSpot|language=pl-PL|accessdate=2026-06-09}}</ref> |- | scope="row" | {{Esc|Данска}} |DR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 13. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/16/eurovision-2027-what-do-we-know-already/|title=Eurovision 2027: What Do We Know Already?|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-16|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Естонија}} |ERR ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |30. јануари 2027 | |- |{{Esc|Италија}} |RAI ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |19. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.corriere.it/spettacoli/26_luglio_03/stefano-de-martino-il-mio-sanremo-meno-canzoni-piu-internazionalita-una-serata-per-decidere-chi-andra-all-eurovision-27d83dfa-03f8-4920-9fe1-26d06ad4dxlk.shtml|title=Stefano De Martino: «Il mio Sanremo? Meno canzoni, più internazionalità, una serata per decidere chi andrà all’Eurovision»|date=2026-07-03|work=Corriere della Sera|language=it-IT|accessdate=2026-07-03}}</ref> |- |{{Esc|Израел}} |IPBC | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/culture/1075098/|title=נציג ישראל לאירוויזיון 2027 ייבחר בתוכנית "הכוכב הבא"|last=הררי|first=דורית אסרף מזרחי, עמית|work=www.kan.org.il|language=he|accessdate=2026-07-13}}</ref> |- |{{Esc|Канада}} |CBC |style="background:#DDDEFC" | 2026 | |[[Англиски јазик|англиски]], [[Француски јазик|француски]] | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Eurovision_Song_Contest_2027#cite_note-canada-15|title=}}</ref> |- |{{Esc|Латвија}} |LSM ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 06. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/24/latvia-eurovision-2027-participation/|title=🇱🇻 Latvia: Eurovision 2027 Participation Confirmed|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-24|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-25}}</ref> |- |{{Esc|Литванија}} |LRT | | | | |<ref>{{Наведено списание|date=2026-08-11|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&oldid=1368898426|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> |- |{{Esc|Луксембург}} |RTL ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 30. јануари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205390/luxembourg-intends-to-participate-at-eurovision-2027/|title=Luxembourg intends to participate at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-05-21|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-05-23}}</ref> |- |{{Esc|Македонија}} |[[Македонска радио-телевизија|МРТ]] | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://lider.mk/makedonija-se-vraka-na-evrovizija/|title=Македонија се враќа на „Евровизија“|last=Petrovski|first=Aleksandar|date=2026-05-21|work=Радио Лидер|language=mk-MK|accessdate=2026-05-21}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/21/north-macedonia-return-eurovision-confirmed-2027/|title=🇲🇰 North Macedonia: Return to Eurovision Confirmed for 2027|last=Brown|first=Alistair|date=2026-05-21|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-21}}</ref> |- |{{Esc|Малта}} |PBS | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206240/malta-pbs-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Malta: PBS confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-08-14|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-08-14}}</ref> |- |{{Esc|Норвешка}} |NRK | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/205780/norway-nrk-confirms-participation-at-eurovision-2027/|title=Norway: NRK confirms participation at Eurovision 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-06-18|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-06-21}}</ref> |- |{{Esc|Полска}} |TVP | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eska.pl/rozrywka/gwiazdy/tylko-u-nas-polska-potwierdza-udzial-w-eurowizji-2027-znamy-decyzje-tvp-aa-Dv3T-9sWV-GvKX.html|title=Tylko u nas! Polska potwierdza udział w Eurowizji 2027. Znamy decyzję TVP|work=www.eska.pl|language=pl|accessdate=2026-08-27}}</ref> |- |{{Esc|Романија}} |TVR | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.tvr.ro/ca-al-tvr-a-aprobat-participarea-romaniei-la-eurovision-song-contest-2027_55716.html}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Сан Марино}} | SMRTV ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" | 6. март 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/13/san-marino-eurovision-2027-starts-today/|title=🇸🇲 San Marino: Work on Eurovision 2027 Starts Today|last=De-re|first=Julien|date=2026-05-13|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Финска}} | Yle ! colspan="4" style="background:#DDDEFC" |20. февруари 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/12/uuden-musiikin-kilpailu-2027-on-february-20/|title=🇫🇮 Finland: Uuden Musiikin Kilpailu 2027 on February 20|last=Heap|first=Steven|date=2026-05-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}</ref> |- |{{Esc|Црна Гора}} |РТЦГ | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.instagram.com/montesong.rtcg/p/DdQ3eUPiHxk/|title=Instagram|work=www.instagram.com|accessdate=2026-09-14}}</ref> |- | scope="row" |{{Esc|Швајцарија}} | SRG SSR | | | | |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.srf.ch/sendungen/eurovision-song-contest/eurovision-song-contest-2027-schweizer-esc-saison-startet-song-einreichung-im-august}}</ref> |- |scope="row" |{{Esc|Шведска}} |SVT !colspan="4" style="background:#DDDEFC" |март 2027 |<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovisionfun.com/en/2026/08/melodifestivalen-2027-svt-unveils-the-rules-for-swedens-eurovision-selection/|title="Melodifestivalen 2027: SVT Unveils the Rules for Sweden's Eurovision Selection"}}</ref> |} ==== Други земји ==== '''{{Esc|Ерменија}}– На 19 октомври 2025 година, Patrick Fiori, кој ја претставуваше Франција во 1993 година, објави дека има намера да ја претставува Ерменија на натпреварот во 2027 година. Ерменскиот радиодифузер AMPTV сè уште нема јавно одговорено на оваа најава. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува. '''{{Esc|Кипар}}– Во јули 2026 година, CyBC објави дека усвоил нова политика за учество во сите три музички натпревари на European Broadcasting Union, вклучувајќи го и Изборот за песна на Евровизија<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/19/cyprus-cybc-commits-participating-in-all-three-music-eurovision-contests/|title=🇨🇾 Cyprus: CyBC Commits to Participating in all Three Music Eurovision Contests|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-19|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-08-27}}</ref>. Официјалната потврда за учеството во 2027 година сè уште се очекува. '''{{Esc|Србија}}– На 15 септември 2025 година, српскиот радиодифузер RTS ги објави правилата за нивниот национален избор за натпреварот во 2026 година, „Pesma za Evroviziju ’26“ (PzE ’26). Документот вклучуваше правило кое експлицитно наведува дека победникот на PzE ’26 мора да му го предаде трофејот на PzE ’27 на победникот на изданието во 2027 година, со што практично се обезбедува српски претставник за Евровизија 2027. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува. '''{{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во словенечкиот радиодифузер RTVSLO, изработи документ со план за враќање на изборот на словенечки претставници преку националниот избор „Evrovizijska Melodija“ од 2025 до 2028 година. И покрај оваа стратегија, RTVSLO одлучи да не учествува во изданието во 2026 година поради учеството на Израел, наведувајќи дека доколку Израел победел во 2026 година, Словенија немало да се врати во 2027 година. '''{{Esc|Украина}}– На 25 февруари 2026 година, шпанскиот радиодифузер RTVE предложи промена на правилата со која се бара формална дискусија во рамките на EBU за можно забранување на учество на земји кои се во активен воен конфликт во 2027 година. Украинскиот радиодифузер Suspilne би можел да биде засегнат од овој предлог, бидејќи земјата е вклучена во руско-украинската војна. '''{{Esc|Унгарија}}– Пред Петер Маѓар да победи на парламентарните избори во Унгарија во 2026 година, тој јавно изјави дека ќе ја врати земјата на Евровизија, предвидувајќи враќање најрано во 2027 година. Официјална одлука сè уште нема; Унгарија последен пат учествуваше во 2019 година. ==== Држави кои нема да учествуваат на ова издание: ==== '''{{Esc|Андора}}<ref name=":0">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/07/06/andorra-eurovision-2027/|title=🇦🇩 Andorra: RTVA Will Not Participate in Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-07-06|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-13}}</ref>, '''{{Esc|Босна и Херцеговина}}<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://esctoday.com/206051/bosnia-herzegovina-bhrt-will-not-return-to-eurovision-in-2027/|title=Bosnia & Herzegovina: BHRT will not return to Eurovision in 2027|last=Jiandani|first=Sanjay (Sergio)|date=2026-07-03|work=Eurovision News, Polls and Information by ESCToday|language=en-US|accessdate=2026-07-03}}</ref>, '''{{Esc|Монако}}<ref name=":2">{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/06/14/tvmonaco-has-not-yet-considered-eurovision-2027-participation/|title=🇲🇨 Monaco: TVMonaco Has Not Yet Considered Eurovision 2027 Participation|last=Granger|first=Anthony|date=2026-06-14|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-07-21}}</ref> и '''{{Esc|Словачка}} ==== Останати држави кои сеуште не се изјасниле: ==== '''{{Esc|Азербејџан}}''', '''{{Esc|Белгија}}''', '''{{Esc|Грузија}}''', '''{{Esc|Малта}}''', '''{{Esc|Молдавија}}''', '''{{Esc|Португалија}}''', '''{{Esc|Турција}}'','' {{Esc|Франција}}''', '''{{Esc|Хрватска}}''', '''{{Esc|Чешка}} === '''Придружни членки на ЕБУ''' === {{Esc|Австралија}}– Откако Изборот за песна на Евровизија Азија беше најавен на 31 март 2026 година, SBS не изрази интерес за приклучување на натпреварот. На 11 мај 2026 година, ЕБУ изјави дека „ниту еден радиодифузер што зема учество на Изборот за песна на Евровизија нема да учествува на Изборот за песна на Евровизија Азија“, што значи дека на SBS нема да му биде дозволено да учествува на двете манифестации. На 1 септември 2026 беше потврдено нивно учество. '''{{Esc|Канада}}– Во ноември 2025 година, Канада изрази интерес за приклучување кон Евровизија, а CBC Television изјави дека ги разгледува можните начини за учество. Откако CBC Television испрати персонал да го следи натпреварот во 2026 година, директорот на натпреварот Мартин Грин јавно ја поздрави можноста Канада да се приклучи на шоуто. На 01 јули 2026 се потврди нивното учество. === '''Земји кои не се членки на ЕБУ''' === {{знамеикона|Косово}} [[Република Косово|Косово]]– РТК активно се стреми кон членство во ЕБУ за да овозможи деби на земјата на натпреварот, потег кој е поддржан од косовското Министерство за култура. Официјални претставници на радиодифузерот присуствуваа на генералното собрание на ЕБУ во Прага на 25 и 26 јуни 2026 година. Дополнително, РТК го оживува фестивалот „Akordet e Kosovës“ за да послужи како национален избор и за Евровизија и за Детска Евровизија. === '''Израелско учество''' === Шпанскиот радиодифузер RTVE одлучи да не учествува на натпреварот во 2026 година, протестирајќи заедно со радиодифузерите од Исланд, Ирска, Холандија и Словенија поради продолженото учество на Израел во услови на војната во Газа. На 25 февруари 2026 година, RTVE формално побара дискусии во рамките на EBU во врска со можноста земји кои активно учествуваат во воени конфликти да не можат да се натпреваруваат во 2027 година. На 3 мај, директорот на ESC, Мартин Гриин, изрази надеж за време на интервју за холандската информативна програма „Nieuwsuur“ дека радиодифузерите кои го бојкотираа изданието во 2026 година ќе се вратат во 2027 година. Како одговор, RTVE наведе дека ќе процени „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. Слично на тоа, холандскиот радиодифузер AVROTROS изјави дека чека целосна евалуација на натпреварот во 2026 година пред да коментира за можното учество во 2027 година. На 11 мај, Ynet објави дека биле одржани прелиминарни разговори за можно преместување на Израел во Азиската Евровизија; сепак, Грин категорично го негираше овој глас во интервју за „Het Parool“. За време на програмата пред финалето во 2026 година, портпарол на фламанскиот радиодифузер VRT изјави дека е многу малку веројатно радиодифузерот да учествува во 2027 година во име на Белгија, освен ако EBU не спроведе директно гласање во врска со учеството на Израел. Портпаролот ги опиша шансите VRT да испрати претставник во 2027 година како „мали“, повикувајќи ја EBU да „даде јасна изјава против војната и насилството и во корист на почитувањето на човековите права“. Учеството на Белгија на натпреварот се менува секоја година помеѓу VRT и франкофонскиот радиодифузер RTBF. Израел го потврди своето учество на 12.07.2026. ==== Радиодифузерите на следните земји објавија официјални изјави во врска со Израел и натпреварот во 2027 година: ==== {{Esc|Белгија}}– За време на воведната програма пред финалето во 2026 година, Јасмин Ван дер Борхт, портпаролка на фламанскиот радиодифузер VRT (кој треба да учествува во 2027 година како дел од годишната ротација со франкофонскиот RTBF), изјави дека е малку веројатно радиодифузерот да го стори тоа освен ако ЕБУ (EBU) не одржи директно гласање за учеството на Израел. Ван дер Борхт изјави дека шансите VRT да испрати свој претставник во 2027 година се „мали“ и ја повика ЕБУ да „даде јасна изјава против војната и насилството и за почитување на човековите права“. Официјална одлука треба да биде донесена. {{Esc|Ирска}}– На 19 мај, генералниот директор на RTÉ, Кевин Бакхерст, изјави дека „во моментов нема причина да ја промениме нашата одлука, но ќе ја преиспитаме во наредните месеци“ {{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во RTVSLO, изготви документ во кој една од точките беше план за враќање кон избор на словенечки претставници за Евровизија преку националното финале ''Evrovizijska Melodija'' од 2025 до 2028 година. И покрај ова, RTVSLO одлучи да не учествува во 2026 година поради учеството на Израел. Радиодифузерот исто така изјави дека доколку Израел победи во 2026 година, тие нема да се вратат во 2027 година. {{Esc|Холандија}}– На 24 август 2026 година, AVROTROS објави дека нема да се врати на натпреварот во 2027 година, истакнувајќи дека континуираното учество на Израел го нарушува неутралниот карактер на настанот. NPO, чадор-организацијата на холандскиот јавен радиодифузен систем, разгледува дали ќе учествува во разговори за учество преку друг радиодифузер. Omroep Max изрази подготвеност да го преземе учеството на Холандија на натпреварот доколку NPO обезбеди финансиска поддршка, но подоцна се откажа од својот интерес. BNNVARA, EO, KRO-NCRV и PowNed, исто така, ја отфрлија можноста за учество. {{Esc|Шпанија}}– Како одговор на изјавите на Грин за време на интервјуто за ''Nieuwsuur'', RTVE изјави дека ќе испита „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. == Преглед на натпреварот == Изборот за песна на Евровизија 2027 година ќе биде во продукција на бугарскиот национален сервисер БНТ. Во јули 2026 година, бугарската влада усвои акциски план за организација на натпреварот. Според планот, извршниот продуцент и креативниот директор треба да бидат назначени до 30 август, а договорот со избраната арена да се потпише до 10 септември, со тоа што просторот ќе биде ставен на располагање до крајот на истиот месец. Предлог-буџетот треба да биде подготвен до 10 октомври, додека креативниот концепт и визуелниот идентитет треба да се комплетираат до 15 декември. Изборот на водителите и сценаристите е предвиден за периодот меѓу ноември 2026 и април 2027 година, а изградбата на сцената и техничките проби ќе се одвиваат од средината на март до крајот на април. Евровизиското село ќе работи од 13 април до 31 мај, додека враќањето на арената во нејзината редовна намена е планирано за периодот меѓу 18 и 24 мај.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/23158481|title=Вижте всички важни дати за "Евровизия"|work=www.24chasa.bg|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref> === '''Систем на гласање и структура на натпреварот''' === На 12 август 2026 година, ЕБУ објави прелиминарен преглед на правилата за изданието во 2027 година<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/newsroom/release/eurovision-song-contest-updates-rules-for-2027/|title=Eurovision Song Contest updates rules for 2027|date=2026-08-12|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref>. Меѓу најважните промени е тоа што телевизијата на земјата победничка автоматски ја губи можноста да го организира следниот натпревар доколку „вооружен конфликт, чувствителна геополитичка ситуација или каков било друг настан сериозно ја загрозува безбедноста или стабилноста на земјата или нејзиниот регион“. Воведени се и дополнителни мерки за ограничување на прекумерното користење на однапред снимени придружни вокали. Покрај тоа, изведувачите мора да имаат наполнето најмалку 18 години на денот на нивната прва проба, за разлика од досегашното правило за минимум 16 години кое важеше од [[Евровизија 1990|1990 година]]. На крајот, во зависност од конечното одобрение, победниците во полуфиналињата ќе се одлучуваат или целосно со гласање од публиката, или со комбинација од жиро и публика во сооднос кој дополнето ќе се дефинира.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/newsroom/rules-of-the-contest/|title=Rules of the Eurovision Song Contest|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-08-13}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/08/12/eurovision-2027-ebu-updates-contest-rules/|title=Eurovision 2027: EBU Updates Contest Rules|last=Farren|first=Neil|date=2026-08-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-08-13}}</ref> === Полуфиналиња === Планирани се две полуфинални вечери на 11 и 13 мај, каде што ќе учествуваат следните држави: {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Изведувач !Песна !Јазик !Поени !Место |- |{{Esc|Австралија}} | | | | | |- |{{Esc|Австрија}} | | | | | |- |{{Esc|Албанија}} | | | | | |- |{{Esc|Грција}} | | | | | |- | scope="row" | {{Esc|Данска}} | | | | | |- |{{Esc|Естонија}} | | | | | |- |{{Esc|Израел}} | | | | | |- |{{Esc|Канада}} | | | | | |- |{{Esc|Латвија}} | | | | | |- |{{Esc|Литванија}} | | | | | |- |{{Esc|Луксембург}} | | | | | |- |{{Esc|Македонија}} | | | | | |- |{{Esc|Малта}} | | | | | |- |{{Esc|Норвешка}} | | | | | |- |{{Esc|Полска}} | | | | | |- |{{Esc|Романија}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Сан Марино}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Финска}} | | | | | |- |{{Esc|Црна Гора}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Швајцарија}} | | | | | |- |{{Esc|Шведска}} | | | | | |} === Финале === Финалето ќе се одржи на 15 мај 2027 година. Во финалето ќе учествуваат земјата домаќин, членовите на големата 5-ка, сите тие се автоматски квалификувани и 10 пласирани од првото и 10 пласирани од второто полуфинале. {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" ! scope="col" | Земја ! scope="col" | Изведувач ! scope="col" | Песна ! scope="col" | Јазик ! scope="col" | Поени !Место |- | scope="row" |{{Esc|Бугарија}} | | | | | |- |{{Esc|Велика Британија}} | | | | | |- | scope="row" |{{Esc|Германија}} | | | | | |- |{{Esc|Италија}} | | | | | |} == Емитувања == Сите емитувачи кои учествуваат можат да изберат да имаат коментатори на лице место или од далечина кои ќе им обезбедат увид и информации за гласањето на нивната локална публика. Иако се обврзани да го емитуваат финалето и полуфиналето во кое гласа нивната земја, повеќето емитувачи ги покриваат сите три емисии. Некои емитувачи кои не учествуваат, исто така, го емитуваат натпреварот. YouTube каналот на Евровизискиот натпревар обезбедува меѓународни преноси во живо без коментари за сите емисии. == Наводи == {{Наводи}}{{Евровизија}} == Надворешни врски == * [http://www.eurovision.tv Официјална страница] {{Евровизија}} {{Земји на Евровизија}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Евровизија по години]] [[Категорија:Австриска музика]] [[Категорија:Музиката во 2026 година]] olcraev20b5gk6ulxrxwvn00q9du0kl 0 1396551 5628118 5570420 2026-09-13T14:45:13Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Линијата (драма)]] 5628118 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Линијата (драма)]] lhwtxe3wls3amv4f6nqne8cekgiq1pw 0 1397387 5628474 5574839 2026-09-14T10:39:47Z MacedonianBoy 2538 5628474 wikitext text/x-wiki '''Карлос Атанес''' ([[Шпански јазик|шпански]]: ''Carlos Atanes''; Барселона, 8 ноември 1971) — шпански филмски режисер, сценарист, писател и драматург. Познат е по својата работа во областа на независниот, фантастичниот и експерименталниот [[филм]], како и по своето творештво во книжевноста и театарот. Неговите дела често обработуваат [[Филозофија|филозофски]], метафизички, надреалистички и езотерични теми. == Биографија == Атанес започнал да снима филмови во текот на 1980-тите години. Во 1990-тите реализирал низа краткометражни и експериментални филмови кои му донеле препознатливост во шпанските андерграунд и независни филмски кругови. Меѓународно внимание привлекол со својот прв долгометражен филм ''FAQ: Frequently Asked Questions'' (2004), дистописка научнофантастична сатира која била прикажана на бројни фестивали и ја освоила наградата за најдобар филм на фестивалот ''Panorama of Independent Filmmakers'' во Атина.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Carlos_Atanes|title=Carlos Atanes|access-date=2026-06-10}}</ref> Подоцна ги режирал филмовите ''PROXIMA'' (2007), ''Maximum Shame'' (2010), ''Gallino, the Chicken System'' (2012), ''Alter Ego Film Project'' (2024) и ''Báthory'' (2026). Неговата филмска работа е поврзана со независната и авангардната кинематографија и била прикажувана на фестивали во Европа, Северна Америка и Азија. Во 2026 година филмот ''Báthory'' бил финалист на ''Art Film Awards'' во Скопје, Северна Македонија, а ја освоил и наградата ''Best Experimental Film'' на ''Monthly Future of Film Awards'' во Охрид.<ref>{{Cite web|url=https://www.carlosatanes.com/films|title=Films – Carlos Atanes|access-date=2026-06-10}}{{Cite web|url=https://futureoffilmawards.com/may-2026|title=Future of Film Awards – May 2026 Winners|access-date=2026-06-10}}</ref> == Книжевно творештво == Покрај филмот, Атанес се занимава и со книжевност. Автор е на романи, раскази, драми и есеи. Во своите текстови често обработува теми поврзани со хаос-магијата, идентитетот, реалноста, фикцијата и современата духовност. Особено е познат по есеистичкото дело ''Magia del Caos para escépticos'', кое претставува вовед во хаос-магијата и нејзината современа практика. == Награди и признанија == *Награда за најдобар долгометражен филм на ''Panorama of Independent Filmmakers'' (Атина) за ''FAQ: Frequently Asked Questions''. * Номинација за ''Méliès d’Argent'' на фестивалот ''Fantasporto''. * Номинација за наградата ''Ignotus'' за ''PROXIMA''. * Номинација за ''Icon Award'' на фестивалот во Тел Авив за ''PROXIMA''. * Филмот ''Báthory'' (2026) бил финалист на ''Art Film Awards'' во Скопје, Северна Македонија.<ref>{{Cite web|url=https://www.carlosatanes.com/films|title=Films – Carlos Atanes|access-date=2026-06-10}}</ref> *''Báthory'' (2026) ја освоил наградата ''Best Experimental Film'' на ''Monthly Future of Film Awards'' во Охрид, Северна Македонија.<ref>{{Cite web|url=https://futureoffilmawards.com/may-2026|title=Future of Film Awards – May 2026 Winners|access-date=2026-06-10}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.carlosatanes.com/ Официјална веб-страница] [[Категорија:Родени во 1971]] [[Категорија:Живи личности]] [[Категорија:Луѓе од Барселона]] [[Категорија:Шпански филмски режисери]] [[Категорија:Шпански сценаристи]] [[Категорија:Шпански писатели]] [[Категорија:Шпански романсиери]] [[Категорија:Шпански есеисти]] [[Категорија:Шпански драматурзи]] [[Категорија:Експериментални филмски режисери]] 6xx4u0ijo5gzpgbz7sbnb4mo6gbzxc0 0 1398488 5628421 5583429 2026-09-14T08:43:26Z P.Nedelkovski 47736 ситна поправка 5628421 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Anther-schematic.png|десно|мини|1. прашников конец<br />2. [[прашница]] (антера)<br />3. конектив<br />4. поленска кесичка]] '''Прашников конец''' ({{langx|lat|filament}}) — дел од [[Прашник|прашникот]] на [[Растенија|растението]]. На неговиот врв се наоѓа [[Прашница|прашницата]] (antera). Продолжетокот на поленовиот конец ги поврзува (conectiv) двете полуантени (thecae) што ја сочинуваат прашницата. == Анатомска градба == Анатомската градба на прашникот и [[Поленови кеси|поленовите кесички]] е речиси иста на почетокот на нивниот развој, но подоцна се појавуваат разлики, првенствено поради разликите во нивните улоги. На пресекот на прашникот може да се види [[Епидерм|епидермот]], [[Паренхимски ткива|паренхимските]] клетки со [[Интерцелулари|меѓуклеточни простори]] и, според правилото кое според Вилсон важи за 95% од видовите [[скриеносеменици]], само еден васкуларен сноп, кој главно се состои од клетки со спирални задебелувања. Епидермот се состои од издолжени клетки и може да има [[кутикула]]. Кај оние прашници кои имаат изглед на лист, епидермот има и [[Стома|стоми]] кои се постојано отворени, поради што тие личат на [[хидатоди]]. Нема механички елементи, а конецот се одржува во исправена положба поради [[Тургор|тургорот]]. Ако прашникот е обоен, што е често случај, бојата доаѓа од пигменти растворени во [[Клеточен сок|клеточниот сок]]. Значењето на бојата на филаментот на прашникот кај некои видови е тоа што привлекува опрашувачи, како што е случајот кај видовите од родот. == Изглед == Продолжението на прашниковиот конец, конективот, може да има различни облици кај различни видови. Така, кај некои родови од семејството [[Мртви коприви|мртва коприва]], тој е тристран или шестстран со сферично вдлабнати [[Прашница|антери]]. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Анатомија на растенијата]] f4mcb73lf73zmz43nsewtx8p5om78ah 1 1400131 5628138 5600449 2026-09-13T14:48:33Z EmausBot 18240 Бот: Исправка на прекинато пренасочување кон преместена целна страница [[Разговор:Мошусна каменоломка]] 5628138 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Мошусна каменоломка]] 1m1yjywm5ouzfbcaeh5pz51ibe1emsy 4 1401724 5628262 5627362 2026-09-13T16:28:44Z P.Nedelkovski 47736 /* Список на учесници */ 5628262 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во септември е планирано да се одржат 4 (четири) '''[[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенди]]''', кои се изведуваат во текот на еден викенд, со почеток во 00:00 ч. во сабота и крај во 23:59 ч. во недела. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот викенд. '''Напомена:''' Заради избегнување на спротивставени уредувања и пишување на иста статија од двајца или повеќе корисници на Википедија на македонски јазик, секој заинтересиран учесник е пожелно да го пријави своето учество и да избере кои статии ќе ги уредува! == Награди и рангирање == <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките викенди и/или денови во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_викенди_2026#Уредувачки_викенди_по_месеци|проектната страница]] === Филмографија на Брижит Бардо === [[Податотека:Brigitte_Bardot_-_1965.jpg|десно|200п|Уредувачки ден „Филмографија на Брижит Бардо“]] Во периодот 5-6 септември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Филмографија на Брижит Бардо“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за филмографијата на Брижит Бардо може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Филмографија на Брижит Бардо#Филмографија|Филмографија на Брижит Бардо]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Манина, девојката во бикини]] (Н)|[[Долгите заби]] (Н)|[[Чин на љубовта]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] | {{подреден список|[[Портрет на неговиот татко]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Жени (филм од 1969)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Концерт на интриги]] (Н)|[[Две недели во септември]] (Н)|[[Се случуваше цела ноќ]] (Н)|[[Ве молам, не сега!]] (Н)|[[Дон Жуан, или ако Дон Жуан беше жена]] (Н)|[[Кралски работи во Версај]] (Н)|[[Доктор на море (филм)]] (Н)|[[Бабета оди во војна]] (Н)|[[И Бог ја создаде жената (филм од 1956 година)]] (Н)|[[Палава девојка (филм)]] (Н)|[[Многу приватна афера]] (Н)|[[Почетникот]] (Н)|[[Познати љубовни врски]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Baek147|Baek147]] | {{подреден список|[[Каролин и бунтовниците]] (Н)|[[Училиште за љубов]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:Orce Wiki|Orce Wiki]] | {{подреден список|[[Поучната и весела приказна за Колино]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]] | {{подреден список|[[Мечката и куклата]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] | {{подреден список|[[Жената (филм од 1959 година)]] (Н)|[[Шармантен идиот]] (Н)}} |- | 9 | [[Корисник:Tomica Radovanovskii|Tomica Radovanovskii]] | {{подреден список|[[Љубов на перница]] (Н)}} |- | 10 | [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]] | {{подреден список|[[Легендата за кралот Франчи]] (Н)}} |- | 11 | [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]] | {{подреден список|[[Извонредни истории (филм, 1968)]] (Н)|[[Драга Брижит]] (Н)}} |- | 12 | [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]] | {{подреден список|[[Машко женско]] (Н)}} |- | 13 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Мојот син Нерон]] (Н)}} |- | 14 | [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] | {{подреден список|[[Парижанецот]] (Н)}} |- | 15 | [[Корисник:Velkovski.b|Velkovski.b]] | {{подреден список|[[Невестата е премногу убава]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни викенди == === Национални библиотеки === [[Податотека:Biblioteca vector.png|десно|250п|Уредувачки ден „Национални библиотеки“]] Во периодот 12-13 септември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Национални библиотеки“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за националните библиотеки може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:National libraries]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Vale Trajkoska|Vale Trajkoska]] | {{подреден список|[[Национална библиотека на Бангладеш]] (Н)|[[Национална и универзитетска библиотека во Загреб]] (Н)|[[Национална библиотека на Бутан]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Словачка народна библиотека]] (Н)}} |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} === Видови на штавеј во Македонија === [[Податотека:Environment_-_The_Noun_Project.svg|десно|200п|Уредувачки ден „Видови на штавеј во Македонија“]] Во периодот 19-20 септември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Видови на штавеј во Македонија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите на штавеј во Македонија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик (некои од статиите се достапни само на [[:d:|Викидата]]): * [[Предлошка:Видови на штавеј во Македонија|Видови на штавеј во Македонија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Знаменитости во Европа === [[Податотека:Tourism.png|десно|200п|Уредувачки ден „Знаменитости во Европа“]] Во периодот 26-27 септември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Знаменитости во Европа“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за знаменитостите во Европа може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Tourist attractions in Europe]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026|9]] 4j4p9vw7xro6wn005fvlcyyarux8zxo 5628348 5628262 2026-09-13T20:34:06Z Lili Arsova 86688 /* Список на учесници */ 5628348 wikitext text/x-wiki {| style="float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;" |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |- style="text-align:center;" |[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]] |} {{Кратенка|ВП:УД}} Во текот на 2026 година во септември е планирано да се одржат 4 (четири) '''[[Википедија:Уредувачки викенди|уредувачки викенди]]''', кои се изведуваат во текот на еден викенд, со почеток во 00:00 ч. во сабота и крај во 23:59 ч. во недела. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот викенд. '''Напомена:''' Заради избегнување на спротивставени уредувања и пишување на иста статија од двајца или повеќе корисници на Википедија на македонски јазик, секој заинтересиран учесник е пожелно да го пријави своето учество и да избере кои статии ќе ги уредува! == Награди и рангирање == <b>Важно</b>: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност <b>од 2.500 денари</b>. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите. За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми: * Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките викенди и/или денови во текот на еден месец, и * Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии <b>од тековниот месец</b>. Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_викенди_2026#Уредувачки_викенди_по_месеци|проектната страница]] === Филмографија на Брижит Бардо === [[Податотека:Brigitte_Bardot_-_1965.jpg|десно|200п|Уредувачки ден „Филмографија на Брижит Бардо“]] Во периодот 5-6 септември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Филмографија на Брижит Бардо“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за филмографијата на Брижит Бардо може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следниот список на Википедија на македонски јазик: * [[Филмографија на Брижит Бардо#Филмографија|Филмографија на Брижит Бардо]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] | {{подреден список|[[Манина, девојката во бикини]] (Н)|[[Долгите заби]] (Н)|[[Чин на љубовта]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] | {{подреден список|[[Портрет на неговиот татко]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Жени (филм од 1969)]] (Н)}} |- | 4 | [[Корисник:Erikatrpeska|Erikatrpeska]] | {{подреден список|[[Концерт на интриги]] (Н)|[[Две недели во септември]] (Н)|[[Се случуваше цела ноќ]] (Н)|[[Ве молам, не сега!]] (Н)|[[Дон Жуан, или ако Дон Жуан беше жена]] (Н)|[[Кралски работи во Версај]] (Н)|[[Доктор на море (филм)]] (Н)|[[Бабета оди во војна]] (Н)|[[И Бог ја создаде жената (филм од 1956 година)]] (Н)|[[Палава девојка (филм)]] (Н)|[[Многу приватна афера]] (Н)|[[Почетникот]] (Н)|[[Познати љубовни врски]] (Н)}} |- | 5 | [[Корисник:Baek147|Baek147]] | {{подреден список|[[Каролин и бунтовниците]] (Н)|[[Училиште за љубов]] (Н)}} |- | 6 | [[Корисник:Orce Wiki|Orce Wiki]] | {{подреден список|[[Поучната и весела приказна за Колино]] (Н)}} |- | 7 | [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]] | {{подреден список|[[Мечката и куклата]] (Н)}} |- | 8 | [[Корисник:Doni12345|Doni12345]] | {{подреден список|[[Жената (филм од 1959 година)]] (Н)|[[Шармантен идиот]] (Н)}} |- | 9 | [[Корисник:Tomica Radovanovskii|Tomica Radovanovskii]] | {{подреден список|[[Љубов на перница]] (Н)}} |- | 10 | [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]] | {{подреден список|[[Легендата за кралот Франчи]] (Н)}} |- | 11 | [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]] | {{подреден список|[[Извонредни истории (филм, 1968)]] (Н)|[[Драга Брижит]] (Н)}} |- | 12 | [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]] | {{подреден список|[[Машко женско]] (Н)}} |- | 13 | [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] | {{подреден список|[[Мојот син Нерон]] (Н)}} |- | 14 | [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] | {{подреден список|[[Парижанецот]] (Н)}} |- | 15 | [[Корисник:Velkovski.b|Velkovski.b]] | {{подреден список|[[Невестата е премногу убава]] (Н)}} |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија == Претстојни викенди == === Национални библиотеки === [[Податотека:Biblioteca vector.png|десно|250п|Уредувачки ден „Национални библиотеки“]] Во периодот 12-13 септември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Национални библиотеки“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за националните библиотеки може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:National libraries]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | [[Корисник:Vale Trajkoska|Vale Trajkoska]] | {{подреден список|[[Национална библиотека на Бангладеш]] (Н)|[[Национална и универзитетска библиотека во Загреб]] (Н)|[[Национална библиотека на Бутан]] (Н)}} |- | 2 | [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] | {{подреден список|[[Словачка народна библиотека]] (Н)}} |- | 3 | [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] | {{подреден список|[[Национална библиотека на Сенегал]] (Н)|[[Национални архиви на Сенегал]] (Н)|[[Национална библиотека на Сомалија]] (Н)}} |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} === Видови на штавеј во Македонија === [[Податотека:Environment_-_The_Noun_Project.svg|десно|200п|Уредувачки ден „Видови на штавеј во Македонија“]] Во периодот 19-20 септември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Видови на штавеј во Македонија“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за видовите на штавеј во Македонија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. <b>Забелешка:</b> Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик (некои од статиите се достапни само на [[:d:|Викидата]]): * [[Предлошка:Видови на штавеј во Македонија|Видови на штавеј во Македонија]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} * (Н) — новосоздадена статија * (П) — подобрена статија === Знаменитости во Европа === [[Податотека:Tourism.png|десно|200п|Уредувачки ден „Знаменитости во Европа“]] Во периодот 26-27 септември 2026 година ќе се одржи уредувачки викенд на тема „Знаменитости во Европа“. ==== Материјали ==== За создавање или подобрување на статиите за знаменитостите во Европа може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали. * од Википедија на англиски јазик: ** [[:en:Category:Tourist attractions in Europe]] ==== Список на учесници ==== {| class="wikitable" |- ! Бр. !! Корисник !! Придонеси |- | 1 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 2 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 3 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 4 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 5 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 6 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 7 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 8 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 9 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |- | 10 | <!--[[Корисник:|]]--> | <!--{{подреден список|[[]] ()}}--> |} == Поврзано == * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Статистика]] * [[Википедија:Уредувачки викенди 2026/Известувања]] [[Категорија:Википедија:Уредувачки викенди 2026|9]] 7ycybtu33390yagiungbpdjhmywtowg 0 1401847 5628298 5622363 2026-09-13T18:24:39Z Ehrlich91 24281 5628298 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ''Cyrkuł bełski''<br>''Belzer Kreis'' |conventional_long_name = Белски Циркул |common_name = Белски Циркул |subdivision = [[циркул]] |nation = [[Кралство Галиција и Лодомерија|Кралството Галиција и Лодомерија]] |year_start = 1773 |year_end = 1782 |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = |p1 = |flag_p1 = |s1 = Замошки Циркул |flag_s1 = |s2 = Сокалски Циркул |flag_s2 = |s3 = Томашувски Циркул |flag_s3 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Galicja 1777 podział administracyjny.png |image_map_size = 300px |image_map_caption = |capital = [[Замошќ]] |today = {{знаме|Poland}} ([[Лублинско Војводство|Лублинско]] и [[Поткарпатско Војводство]])<br>{{знаме|Ukraine}} ([[Лавовска Област]]) <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = |stat_area1 = |stat_pop1 = |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |footnotes = }} '''Белски Циркул''' ({{Langx|pl|cyrkuł bełski}}, {{Langx|de|Belzer Kreis}}) — [[Циркул|управна единица]] на [[Австриско Царство|Австриското Царство]] во [[Кралство Галиција и Лодомерија|Кралството Галиција и Лодомерија]] во годините 1773—1782. == Историја == === Почетоци === Белскиот Циркул со седиште во [[Замошќ]] бил основан во 1773 година на полски земјишта заземени од Австрија за време на [[Прва поделба на Полска|Првата поделба на Полска]]. Првично, беше поделен на осум дистрикти (окрузи): * Горај * Хрубјешув * Лубачув * Лашчув * Ухнув * Уланув * Виткув * Замошќ Оваа поделба не траела долго — на конференцијата на Дворската канцеларија на 14 март 1774 г., било наведено дека толку голем број окрузи може да се оправда единствено ако нивните раководители се соочени со бројни и важни задачи. Затоа, воспоставен е општ принцип дека со текот на времето ќе биде потребно значително намалување на нивниот број. Во согласност со овој став, на 21 јуни 1774 г., гувернерот ги презентирал своите предлози за реорганизација. Како одговор, тој добил декрет од 3 август 1774 г., во кој бил информиран дека царицата [[Марија Терезија|Марија Терезија Хабсбург]] изразила согласност во принцип за предложените измени — под услов нивното спроведување да не ја одложи работата за воведување на даночниот систем и урбаната регулатива. Во следниот спомен од 11 октомври 1774 г., гувернерот презентираше подробен план за реорганизација, кој беше одобрен со резолуција на Дворската канцеларија од 14 март 1775 г. Како последица на овие дејства, бројот на окрузи во Белскиот Циркул беше намален на три: * Билгорај (од укинатите окрузи Горај, Уланув и Лубачув), * Сокал (од укинатите окрузи Ухнув и Виткув), * Замошќ (од укинатите окрузи Замошќ, Хрубјешув и Лашчув). === Промена на полско-австриската граница === Треба да се напомене дека полско-австриската граница во околината на Белскиот Циркул првично (од 1772 г.) била поместена во нејзиниот централен дел подалеку кон север и исток. Белскиот Циркул потоа ги опфаќал и јужните региони на Лублинското Војводство, целото Белско Војводство и пошироката територија [[Рутенско Војводство|на Рутенското Војводство]]. Според договорот склучен на 9 февруари 1776 г., Австрија ѝ вратила на [[Полско-литванска Државна Заедница|Полска]] големи подрачја окупирани четири години претходно. Нивната вкупна површина беше околу 2.500 км². Меѓу нив беа: * од Округ Билгорај: ** градовите Билгорај, Фрампол, Горај, Јанув, Модлибожице и Закликув, со соседните терени (вратени во Лублинското Војводство); * од Округ Замошќ: ** градовите Крашничин и Војславице, со соседните терени и одломката од хрубјешувско-крилувската енклава сместена зад [[Буг|реката Буг]] (вратена во Хелмската Земја [[Рутенско Војводство|на Рутенското Војводство]]), ** градовите Дубјенка и Коритница со соседните терени (вратени на Белското Војводство; по враќањето и до 1795 г. тоа подрачје било единствената одломка од Белското Војводство што останала во границите на Полска, кои — во духот на очекуваната реституција — биле задржани), * од Округ Сокал: ** мала одломка во близина на Кшижовце (вклучена во Волинското Војводство). Конечното обележување на границите се случило на почетокот на 1777 г. На картата во инфокутијата, територијалниот опсег на Белскиот Циркул е претставен како намален за претходно споменатите подрачја (нивните поранешни граници се означени со испрекината линија). Исклучок се околините на Дубјенка и Коритница, кои сè уште се во границите на Австрија и Белскиот Циркул. Откако била утврдена северната граница на Округ Билгорај, тој се нашол надвор од границите на Галиција, поради што Округ Билгорај бил преобразуван во Округ Томашув, во кој бил вклучен регионот Рава од Округ Жолкјев во [[Лавовски Циркул|Лавовскиот Циркул]] (поранешниот Округ Рава од пред 1774 г.). Бидејќи клинот на регионот Билгорај ги одделувал западните области (поранешниот Округ Уланув) од остатокот од Округ Томашув, тие биле конечно вклучени во Округ Лежајск во [[Пилзненски Циркул|Пилзненскиот Циркул]]. === Реформа и укинување на циркулот === Во меѓувреме, се водеа дискусии за нова основна управна поделба на Галиција. Веќе на 2 септември 1780 г., дворската канцеларија издаде декрет во кој го информираше гувернерот за новите одлуки во врска со управното приредување. Царицата Марија Терезија Хабсбург долго време планирала да воведе реформи насочени кон прилагодување на политичкиот систем на Галиција кон принципите што важеле во германските наследни земји. Донесена е клучна одлука за преобразба на постојните окрузи во циркули. Затоа, беше наредено да се започне со работа на план за реорганизација. Во исто време, беа определени главните насоки, кои требаше да ја претставуваат основата за создавање на овој план. Посебен акцент беше ставен на обезбедувањето седиштата на циркулските власти да бидат сместени што е можно поблиску до нивните центри. Иако се препорачуваше површините на поединечните циркули да бидат релативно еднакви во однос на површината, ова правило не треба да се третира премногу строго — доколку имало важни причини, можни биле отстапувања од еднаквата поделба. Исто така, беше истакнато дека месното прилагодување на седиштата на властите не треба да се менува без јасна потреба, бидејќи тоа би значело бројни тешкотии — вклучително и потребата од преместување на архивите, кои значително се зголемија во осум години. Конечно, беше нагласена важноста од соодветен избор на раководен персонал за пополнување на нови позиции. Во согласност со усвоените упатства, на 1 декември 1780 г. беше подготвен споменик, во кој беше претставен проект за нова управна поделба на Галиција на 18 помали циркули врз основа на постојните осумнаесет окрузи. Во рамките на постоечкиот Белски Циркул, направени се следниве промени: * Округ Замошќ – преобразуван во [[Замошки Циркул]], * Округ Сокал – преобразуван во [[Сокалски Циркул]] (претставен како ''Белски'' на прелиминарната проектна карта), * Округ Томашув – преобразуван во [[Томашувски Циркул]]. Овој план бил одобрен и стапил на сила во 1782 г., што значело и формално '''укинување''' на Белскиот Циркул. == Дополнителна литература == * Barwiński, Eugeniusz (1935). ''[https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/949442 Pierwsze podziały administracyjne Galicji]''. Ziemia Czerwieńska 1935, z. 1, s. 57-65. * Feduszka, Jacek (2001). {{Наведена мрежна страница|url=http://www.roztocze.horyniec.net/Roztocze/Fhtm9d/granice.htm|title=''Zmiany przebiegu granicy''|accessdate=2026-08-30|archive-date=2016-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220232524/http://www.roztocze.horyniec.net/Roztocze/Fhtm9d/granice.htm|url-status=dead}}. * Grodziski, Stanisław (1971). ''[https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/946693 Historia ustroju społeczno-politycznego Galicji 1772-1848]'', Wrocław (s. 161-165). * Grossman, Henryk (1911). ''Rozległość Galicji po aneksji austriackiej.'' Kwartalnik Historyczny, tom 25, s. 472–477. * Krochmal, Anna (2015). ''Źródła kartograficzne i historyczne do podziałów administracyjnych Galicji (1772–1918)''. Miscellanea Historico-Archivistica, (22), 219-235. * Kuropatnicki, Ewaryst Andrzej (1786). [http://rcin.org.pl/Content/34790/WA51_22605_PANII1606-r1858_Galicya-i-Lodomerya.pdf Geografia albo dokładne opisane Królestwa Galicji i Lodomerii.], Wyd. powtórne. Lwów: Nakładem Wojciecha Manieckiego, 1858. * Kutrzeba, Stanisław (1920). ''Historia ustroju Polski w zarysie''. Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Korona. * Mark, Rudolf A. (1994) ''[https://shron1.chtyvo.org.ua/Mark%20Rudolf/Galizien%20unter%20osterreichischer%20Herrschaft%20Verwaltung%20-%20Kirche%20-%20Bevolkerung%20nim.pdf?PHPSESSID=d37g9di33g958ckbt5frvvi7a4 Galizien unter österreichischer Herrschaft: Verwaltung, Kirche, Bevölkerung]''. Herder-Verlag, Marburg. * {{Наведување|inventor=Krzysztof Ostafin|title=Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910|date=2024-03-13|url=https://storymaps.arcgis.com/stories/290a2ad87b5340c09c21be94958051ee}} * Reder, Jerzy (1974). [https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/palestra/1974-tom-18-numer-7199/palestra-r1974-t18-n7199-s88-99.pdf Podziały polityczne i administracyjne Małopolski w dobie upadku dawnej Rzeczypospolitej]. Palestra 18/7 (199), 88-99. * Witkowski, Wojciech (2007). ''Historia administracji w Polsce 1764–2020''. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. [[Категорија:Циркули во Галиција]] [[Категорија:Држави и територии настанати во 1773 година]] [[Категорија:Држави и територии распаднати во 1782 година]] 5old5vddhgd7b1r5e171pdl31jsvswx 0 1401850 5628297 5621778 2026-09-13T18:24:04Z Ehrlich91 24281 5628297 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ''Cyrkuł halicki''<br>''Haliczer Kreis'' |conventional_long_name = Галички Циркул |common_name = Галички Циркул |subdivision = [[циркул]] |nation = [[Кралство Галиција и Лодомерија|Кралството Галиција и Лодомерија]] |year_start = 1773 |year_end = 1782 |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = |p1 = |flag_p1 = |s1 = Станиславовски Циркул |flag_s1 = |s2 = Залешчички Циркул |flag_s2 = |s3 = Маријамполски Циркул |flag_s3 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Galicja 1777 podział administracyjny.png |image_map_size = 300px |image_map_caption = |capital = [[Галич (град)|Галич]] |today = {{знаме|Ukraine}} ([[Ивано-франковска Област|Ивано-франковска]], [[Лавовска Област|Лавовска]] и [[Тернополска Област]]) <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = |stat_area1 = |stat_pop1 = |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |footnotes = }} '''Галички Циркул''' ({{Langx|pl|cyrkuł halicki}}, {{Langx|de|Haliczer Kreis}}) — [[Циркул|управна единица]] на [[Австриско Царство|Австриското Царство]] во [[Кралство Галиција и Лодомерија|Кралството Галиција и Лодомерија]] во годините 1773—1782. == Историја == === Почетоци === Галичкиот Циркул со седиште во [[Галич (град)|Галич]] бил основан во 1773 година на полски земјишта заземени од Австрија за време на [[Прва поделба на Полска|Првата поделба на Полска]]. Првично, беше поделен на тринаесет дистрикти (окрузи): * Буџанув * Чорткив * Делатин * Долина * Галич * Косив * Монастириска * Надвирна * Сњатин * Тлумач * Тисменица * Уторопи * Жидачив Оваа поделба не траела долго — на конференцијата на Дворската канцеларија на 14 март 1774 г., било наведено дека толку голем број окрузи може да се оправда единствено ако нивните раководители се соочени со бројни и важни задачи. Затоа, воспоставен е општ принцип дека со текот на времето ќе биде потребно значително намалување на нивниот број. Во согласност со овој став, на 21 јуни 1774 г., гувернерот ги презентирал своите предлози за реорганизација. Како одговор, тој добил декрет од 3 август 1774 г., во кој бил информиран дека царицата [[Марија Терезија|Марија Терезија Хабсбург]] изразила согласност во принцип за предложените измени — под услов нивното спроведување да не ја одложи работата за воведување на даночниот систем и урбаната регулатива. Во следниот спомен од 11 октомври 1774 г., гувернерот презентираше подробен план за реорганизација, кој беше одобрен со резолуција на Дворската канцеларија од 14 март 1775 г. Како последица на овие дејства, бројот на окрузи во Галичкиот Циркул беше намален на четири: * Галич (од укинатите: Галич, Монастириска и Жидачив), * Коломија (од укинатите: Делатин, Надвирна и Уторопи), * Тисменица (од укинатите: Долина, Тлумач и Тисменица), * Залешчики (од укинатите: Буџанув, Чорткив и Сњатин). На 22 март 1782 г., бил објавен патент за воведување на одредени измени, според кој окрузите Коломија и Тисменица биле споени во еден округ — Станиславов. === Реформа и укинување на циркулот === Во меѓувреме, се водеа дискусии за нова основна управна поделба на Галиција. Веќе на 2 септември 1780 г., дворската канцеларија издаде декрет во кој го информираше гувернерот за новите одлуки во врска со управното приредување. Царицата Марија Терезија Хабсбург долго време планирала да воведе реформи насочени кон прилагодување на политичкиот систем на Галиција кон принципите што важеле во германските наследни земји. Донесена е клучна одлука за преобразба на постојните окрузи во циркули. Затоа, беше наредено да се започне со работа на план за реорганизација. Во исто време, беа определени главните насоки, кои требаше да ја претставуваат основата за создавање на овој план. Посебен акцент беше ставен на обезбедувањето седиштата на циркулските власти да бидат сместени што е можно поблиску до нивните центри. Иако се препорачуваше површините на поединечните циркули да бидат релативно еднакви во однос на површината, ова правило не треба да се третира премногу строго — доколку имало важни причини, можни биле отстапувања од еднаквата поделба. Исто така, беше истакнато дека месното прилагодување на седиштата на властите не треба да се менува без јасна потреба, бидејќи тоа би значело бројни тешкотии — вклучително и потребата од преместување на архивите, кои значително се зголемија во осум години. Конечно, беше нагласена важноста од соодветен избор на раководен персонал за пополнување на нови позиции. Во согласност со усвоените упатства, на 1 декември 1780 г. беше подготвен споменик, во кој беше претставен проект за нова управна поделба на Галиција на 18 помали циркули врз основа на постојните осумнаесет окрузи: * Округ Станиславов — преобразуван во [[Станиславовски Циркул]], * Округ Залешчики — преобразуван во [[Залешчички Циркул]], * Округ Галич — требало да се преобразува во помал ''Галички Циркул'', но на крајот било одлучено седиштето на началникот на Галичкиот Циркул да се смени од Галич во Маријампол, што резултирало со создавање на [[Маријамполски Циркул|Маријамполскиот Циркул]]. Овој план бил одобрен и стапил на сила во 1782 г., што значело и '''укинување''' на Галичкиот Циркул. === Понатамошна судбина === Следната година донесе нови промени, бидејќи врз основа на патентот од 25 ноември 1783 г., седиштето на Маријамполскиот Циркул беше преместено од Маријампол во Долина. [[Долински Циркул|Долинскиот Циркул]] со седиште во Долина бил укинат пред 1794 г. и преобразуван во новиот [[Стријски Циркул]] со седиште во Стриј. == Дополнителна литература == * Barwiński, Eugeniusz (1935). ''[https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/949442 Pierwsze podziały administracyjne Galicji]''. Ziemia Czerwieńska 1935, z. 1, s. 57-65. * Grodziski, Stanisław (1971). ''[https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/946693 Historia ustroju społeczno-politycznego Galicji 1772-1848]'', Wrocław (s. 161-165). * Krochmal, Anna (2015). ''Źródła kartograficzne i historyczne do podziałów administracyjnych Galicji (1772–1918)''. Miscellanea Historico-Archivistica, (22), 219-235. * Kutrzeba, Stanisław (1920). ''Historia ustroju Polski w zarysie''. Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Korona. * Mark, Rudolf A. (1994) ''[https://shron1.chtyvo.org.ua/Mark%20Rudolf/Galizien%20unter%20osterreichischer%20Herrschaft%20Verwaltung%20-%20Kirche%20-%20Bevolkerung%20nim.pdf?PHPSESSID=d37g9di33g958ckbt5frvvi7a4 Galizien unter österreichischer Herrschaft: Verwaltung, Kirche, Bevölkerung]''. Herder-Verlag, Marburg. * {{Наведување|inventor=Krzysztof Ostafin|title=Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910|date=2024-03-13|url=https://storymaps.arcgis.com/stories/290a2ad87b5340c09c21be94958051ee}} * Reder, Jerzy (1974). [https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/palestra/1974-tom-18-numer-7199/palestra-r1974-t18-n7199-s88-99.pdf Podziały polityczne i administracyjne Małopolski w dobie upadku dawnej Rzeczypospolitej]. Palestra 18/7 (199), 88-99. * Witkowski, Wojciech (2007). ''Historia administracji w Polsce 1764–2020''. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. [[Категорија:Циркули во Галиција]] [[Категорија:Држави и територии настанати во 1773 година]] [[Категорија:Држави и територии распаднати во 1782 година]] lai3qkaqrq1a28iuoa01s0786eghtco 0 1401851 5628296 5621812 2026-09-13T18:23:58Z Ehrlich91 24281 5628296 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ''Cyrkuł lwowski''<br>''Lemberger Kreis'' |conventional_long_name = Лавовски Циркул |common_name = Лавовски Циркул |subdivision = [[циркул]] |nation = [[Кралство Галиција и Лодомерија|Кралството Галиција и Лодомерија]] |year_start = 1773 |year_end = 1865 |life_span = 1773–1782, <br /> 1782–1850, 1854–1865 |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = |p1 = |flag_p1 = |s1 = |flag_s1 = |s2 = |flag_s2 = |s3 = |flag_s3 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Galicja 1777 podział administracyjny.png |image_map_size = 300px |image_map_caption = |capital = [[Лавов]] |today = {{знаме|Ukraine}} ([[Лавовска Област|Лавовска]] и [[Тернополска Област]]) <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = |stat_area1 = |stat_pop1 = |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |footnotes = }} '''Лавовски Циркул''' ({{Langx|pl|cyrkuł lwowski}}, {{Langx|de|Lemberger Kreis}}) — [[Циркул|управна единица]] на [[Австриско Царство|Австриското Царство]] во [[Кралство Галиција и Лодомерија|Кралството Галиција и Лодомерија]]. Функционирал во две верзии: голема — во годините 1773—1782 и помала — во годините 1782—1850 и 1854—1865. == Прва верзија (1773—1782) == Лавовскиот Циркул со седиште во [[Лавов]] бил основан во 1773 година на полски земјишта заземени од Австрија за време на [[Прва поделба на Полска|Првата поделба на Полска]]. Првично беше поделен на десет дистрикти (окрузи): * Бибрка * Броди I * Броди II * Бережани * Грудек * Рава * Трембовла * Зборив * Золочив * Жовква Оваа поделба не траела долго — на конференцијата на Дворската канцеларија на 14 март 1774 г., било наведено дека толку голем број окрузи може да се оправда единствено ако нивните раководители се соочени со бројни и важни задачи. Затоа, воспоставен е општ принцип дека со текот на времето ќе биде потребно значително намалување на нивниот број. Во согласност со овој став, на 21 јуни 1774 г., гувернерот ги презентирал своите предлози за реорганизација. Како одговор, тој добил декрет од 3 август 1774 г., во кој бил информиран дека царицата [[Марија Терезија|Марија Терезија Хабсбург]] изразила согласност во принцип за предложените измени — под услов нивното спроведување да не ја одложи работата за воведување на даночниот систем и урбаната регулатива. Во следниот спомен од 11 октомври 1774 г., гувернерот презентираше подробен план за реорганизација, кој беше одобрен со резолуција на Дворската канцеларија од 14 март 1775 г. Како последица на овие дејства, бројот на окрузи во Лавовскиот Циркул беше намален на три: * Броди (од укинатите: Броди I, Броди II и Зборив), * Бережани (од укинатите: Бережани, Трембовла и Золочив), * Жовква (од укинатите: Бибрка, Грудек, Рава и Жовква). === Промена на полско-австриската граница === Треба да се напомене дека полско-австриската граница првично (од 1772 г.) имала малку поинаков тек во околината на Лавовскиот Циркул, вклучувајќи ги и селата Раковјец и Хњездична. Во 1775 г. тие станале дел од Округ Броди. Според договорот склучен на 9 февруари 1776 г., Австрија го вратила ова подрачје [[Полско-литванска Државна Заедница|на Полска]], која била вратена на Волинското Војводство). Исто така, во соседниот [[Белски Циркул]], откако значајни подрачја беа отстапени на Полска, поранешниот преостанат Округ Билгорај беше преобразуван во новиот Округ Томашув. Бил проширен со вклучување на регионот Рава (областа на поранешниот Округ Рава од пред 1774 г.) од Лавовскиот Циркул (од Округ Жовква). Конечното обележување на границите се случило на почетокот на 1777 година. === Реформа и укинување на циркулот === На 2 септември 1780 г., дворската канцеларија издала декрет со кој го информирала гувернерот за новите одлуки во врска со управното приредување. Царицата Марија Терезија Хабсбург долго време планирала да воведе реформи насочени кон прилагодување на политичкиот систем на Галиција кон принципите што важеле во германските наследни земји. Донесена е клучна одлука за преобразба на постојните окрузи во циркули. Затоа, беше наредено да се започне со работа на план за реорганизација. Во исто време, беа определени главните насоки, кои требаше да ја претставуваат основата за создавање на овој план. Посебен акцент беше ставен на обезбедувањето седиштата на циркулските власти да бидат сместени што е можно поблиску до нивните центри. Иако се препорачуваше површините на поединечните циркули да бидат релативно еднакви во однос на површината, ова правило не треба да се третира премногу строго — доколку имало важни причини, можни биле отстапувања од еднаквата поделба. Исто така, беше истакнато дека месното прилагодување на седиштата на властите не треба да се менува без јасна потреба, бидејќи тоа би значело бројни тешкотии — вклучително и потребата од преместување на архивите, кои значително се зголемија во осум години. Конечно, беше нагласена важноста од соодветен избор на раководен персонал за пополнување на нови позиции. Во согласност со усвоените упатства, на 1 декември 1780 г. беше подготвен споменик, во кој беше претставен проект за нова управна поделба на Галиција на 18 помали циркули врз основа на постојните осумнаесет окрузи. Во рамките на постоечкиот Лавовски Циркул, направени се следниве промени: * Округ Броди – преобразуван во [[Бродски Циркул]], * Округ Бережани – преобразуван во [[Золочивски Циркул]], * Округ Жовква – преобразуван во новиот ''Лавовски Циркул''. == Втора верзија (1782—1850 и 1854—1865) == Новиот Лавовски Циркул не траеше долго, бидејќи следната година донесе нови промени. Во патентот од 25 ноември 1783 г., било забележано дека практикувањето на функцијата и попогодната локација ја поттикнале владата да го премести седиштето на [[Сокалски Циркул|Сокалскиот Циркул]] (исто така претставен како ''Белски'' на некои првични карти) од Сокал во Жовква, со што се создал [[Жовкивски Циркул|Жовкивскиот Циркул]]. Ова значеше одвојување од Лавовскиот Циркул на неговите северни области со Жовква, Куликов и Кукизов. Поради корекциите на границите на циркулите во 1783 г., од Лавовскиот Циркул — во корист на [[Пшемишлски Циркул|Пшемишлскиот]] — биле одвоени западните области со Јаворив, Мостиска и Судова Вишња, а во корист на [[Самборски Циркул|Самборскиот Циркул]] — јужните области со Рудки и Комарно. Новиот [[Бережански Циркул]] ги вклучуваше југоисточните лавовски региони на Бобрка, Миколајив, Свирж, Вибрановка, Стшелиска, Бжоздовце, Ходорив, Миколајив и Роздол, додека североисточната одломка со Камјанка и Добротвир беше вклучена во [[Бродски Циркул|Бродскиот Циркул]]. Како резултат на тоа, површината на Лавовскиот Циркул значително се намали. === Укинување на циркулите во 1850 г. === По револуционерните настани во 1848—1849 г., што го потресоа Австриското Царство, во 1850 г. беше спроведена голема управна реформа за подобрување на управувањето во Галиција и Лодомерија. Во нејзините рамки, [[Черновечки Циркул|Черновечкиот Циркул]], претходно дел од Галиција, беше одвоен како [[Војводство Буковина|посебна крунска земја]]. Останатите 19 циркули биле укинати и заменети со три владини окрузи: Краков, Лавов и Станислав, кои биле поделени на 63 [[Окрузи во Австрија|окрузи]] (германски: ''Bezirkshauptmannschaften''). Окрузите, пак, беа создадени врз основа на нови судски окрузи, од два до четири на еден округ. Ова исто така значеше и укинување на Лавовскиот Циркул, чиешто подрачје беше поделена помеѓу два ''Bezirkshauptmannschaften'' во рамките на владиниот округ Лавов. === Реактивирање на циркулите (1854—1865) === Лавовскиот Циркул бил повторно активиран со декрет од 24 април 1854 г., со кој е обновена поделбата на [[Циркул|циркули]] во границите од пред реформата од 1849 г., кои биле групирани во две управни области (германски: ''Verwaltungsgebiete'') — Краков и Лавов. Лавовскиот Циркул станал дел од лавовското управно подрачје. Во исто време, како дел од реформата за право на глас од периодот на [[Револуции од 1848 година|Пролетта на народите]] (1848—1849), со која се елиминираше јурисдикцијата на земјопоседникот над неговите поданици, галицискиот доминиум — како основна административна единица и столб на [[Феудализам|феудалниот систем]] — ја изгуби својата raison d’être. Затоа стана неопходно да се воведе нов управен систем, чии темели беа поставени во годините 1851—1855. Потоа биле основани 179 мали [[Окрузи во Австрија|окрузи]] (германски: ''Bezirke'') и над 6.000 општини (германски: ''Gemeinde'').<ref name=":0">{{Наведување|inventor=Krzysztof Ostafin|title=Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910|date=2024-03-13|url=https://storymaps.arcgis.com/stories/290a2ad87b5340c09c21be94958051ee}}</ref> Лавовскиот Циркул бил поделен на пет мали окрузи и Лавовскиот Магистрат, вкупно поделени на 168 општини. Лавовскиот Циркул преживеал до 1865 г. Откако на Галиција ѝ беше доделена автономија и беше воспоставена општинска и окружна самоуправа во 1865 г., циркулите (''Kreise'') беа укинати, а 179-те мали окрузи (''Bezirke'') беа заменети со 74 поголеми окрузи како дел од следната административна реформа (23 јануари 1867 г.).<ref name=":0" /> <ref>{{Наведување|inventor=Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski|title=Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego|journal=Studia Geohistorica|date=2020-11-15|issn=2300-2875|number=8|pages=194–212|doi=10.12775/SG.2020.09|url=https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/SG.2020.09/27141}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Дополнителна литература == * Barwiński, Eugeniusz (1935). ''[https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/949442 Pierwsze podziały administracyjne Galicji]''. Ziemia Czerwieńska 1935, z. 1, s. 57-65. * Grodziski, Stanisław (1971). ''[https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/946693 Historia ustroju społeczno-politycznego Galicji 1772-1848]'', Wrocław (s. 161-165). * Krochmal, Anna (2015). ''Źródła kartograficzne i historyczne do podziałów administracyjnych Galicji (1772–1918)''. Miscellanea Historico-Archivistica, (22), 219-235. * Kutrzeba, Stanisław (1920). ''Historia ustroju Polski w zarysie''. Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Korona. * Mark, Rudolf A. (1994) ''[https://shron1.chtyvo.org.ua/Mark%20Rudolf/Galizien%20unter%20osterreichischer%20Herrschaft%20Verwaltung%20-%20Kirche%20-%20Bevolkerung%20nim.pdf?PHPSESSID=d37g9di33g958ckbt5frvvi7a4 Galizien unter österreichischer Herrschaft: Verwaltung, Kirche, Bevölkerung]''. Herder-Verlag, Marburg. * {{Наведување|inventor=Krzysztof Ostafin|title=Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910|date=2024-03-13|url=https://storymaps.arcgis.com/stories/290a2ad87b5340c09c21be94958051ee}} * Reder, Jerzy (1974). [https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/palestra/1974-tom-18-numer-7199/palestra-r1974-t18-n7199-s88-99.pdf Podziały polityczne i administracyjne Małopolski w dobie upadku dawnej Rzeczypospolitej]. Palestra 18/7 (199), 88-99. * Witkowski, Wojciech (2007). ''Historia administracji w Polsce 1764–2020''. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. [[Категорија:Циркули во Галиција]] [[Категорија:Држави и територии настанати во 1773 година]] [[Категорија:Држави и територии распаднати во 1865 година]] st3jkhlspxfw1jgor89gauf4oourtxm 0 1401892 5628295 5622096 2026-09-13T18:23:43Z Ehrlich91 24281 5628295 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ''Cyrkuł pilzneński''<br>''Pilsner Kreis'' |conventional_long_name = Пилзненски Циркул |common_name = Пилзненски Циркул |subdivision = [[циркул]] |nation = [[Кралство Галиција и Лодомерија|Кралството Галиција и Лодомерија]] |year_start = 1773 |year_end = 1782 |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = |p1 = |flag_p1 = |s1 = Дукелски Циркул |flag_s1 = |s2 = Жешувски Циркул |flag_s2 = |s3 = Тарнувски Циркул |flag_s3 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Galicja 1777 podział administracyjny.png |image_map_size = 300px |image_map_caption = |capital = [[Жешув]] |today = {{знаме|Poland}} ([[Малополско Војводство|Малополско]] и [[Поткарпатско Војводство]]) <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = |stat_area1 = |stat_pop1 = |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |footnotes = }} '''Пилзненски Циркул''' ({{Langx|pl|cyrkuł pilzneński}}, {{Langx|de|Pilsner Kreis}}) — [[Циркул|управна единица]] на [[Австриско Царство|Австриското Царство]] во [[Кралство Галиција и Лодомерија|Кралството Галиција и Лодомерија]] во годините 1773—1782. == Историја == Пилзненскиот Циркул со седиште во [[Жешув]] бил основан во 1773 година на полски земјишта заземени од Австрија за време на [[Прва поделба на Полска|Првата поделба на Полска]]. Првично беше поделен на десет дистрикти (окрузи): * Баранув * Бјеч * Домброва * Дукла * Колбушова * Кросно * Лањцут * Пилзно * Пшеворск * Сенѓишув Оваа поделба не траела долго — на конференцијата на Дворската канцеларија на 14 март 1774 г., било наведено дека толку голем број окрузи може да се оправда единствено ако нивните раководители се соочени со бројни и важни задачи. Затоа, воспоставен е општ принцип дека со текот на времето ќе биде потребно значително намалување на нивниот број. Во согласност со овој став, на 21 јуни 1774 г., гувернерот ги презентирал своите предлози за реорганизација. Како одговор, тој добил декрет од 3 август 1774 г., во кој бил информиран дека царицата [[Марија Терезија|Марија Терезија Хабсбург]] изразила согласност во принцип за предложените измени — под услов нивното спроведување да не ја одложи работата за воведување на даночниот систем и урбаната регулатива. Во следниот спомен од 11 октомври 1774 г., гувернерот презентираше подробен план за реорганизација, кој беше одобрен со резолуција на Дворската канцеларија од 14 март 1775 г. Како последица на овие дејства, бројот на окрузи во Пилзненскиот Циркул беше намален на три: * Кросно (од претходните: Дукла, Кросно, Лањцут и Пшеворск) * Лежајск (од претходните: Баранув, Колбушова и Сенѓишув), * Тарнув (од претходните: Бјеч, Домброва и Пилзно). Во Пилзненскиот Циркул (во Округ Кросно) постоела ексклава на [[Самборски Циркул|Самборскиот Циркул]] (Округ Лиско), која се состоела од градот Јаслиска и неговата околина. === Промена на полско-австриската граница === Треба да се напомене дека полско-австриската граница првично (од 1772 г.) имала поинаков опсег. Во соседниот [[Белски Циркул|Белски Циркул,]] Австрија, исто така, окупирала и јужните региони на Лублинското Војводство со градовите Билгорај, Фрампол, Горај, Јанув, Модлибожице и Закликув. Според договорот склучен на 9 февруари 1776 г., Австрија ги вратила тие подрачја на [[Полско-литванска Државна Заедница|Полска]]. Бидејќи отстапениот дел од регионот Билгорај ги одделувал западните области на Белскиот Циркул (поранешен Округ Уланув) од остатокот, тие биле конечно вклучени во Округ Лежајск во Пилзненскиот Циркул. Во исто време, мало парче земја во близина на Лухув било одвоено од Пилзненскиот Циркул кон Полска. === Реформа и укинување на циркулот === На 2 септември 1780 г., дворската канцеларија издала декрет со кој го информирала гувернерот за новите одлуки во врска со управното приредување. Царицата Марија Терезија Хабсбург долго време планирала да воведе реформи насочени кон прилагодување на политичкиот систем на Галиција кон принципите што важеле во германските наследни земји. Донесена е клучна одлука за преобразба на постојните окрузи во циркули. Затоа, беше наредено да се започне со работа на план за реорганизација. Во исто време, беа определени главните насоки, кои требаше да ја претставуваат основата за создавање на овој план. Посебен акцент беше ставен на обезбедувањето седиштата на циркулските власти да бидат сместени што е можно поблиску до нивните центри. Иако се препорачуваше површините на поединечните циркули да бидат релативно еднакви во однос на површината, ова правило не треба да се третира премногу строго — доколку имало важни причини, можни биле отстапувања од еднаквата поделба. Исто така, беше истакнато дека месното прилагодување на седиштата на властите не треба да се менува без јасна потреба, бидејќи тоа би значело бројни тешкотии — вклучително и потребата од преместување на архивите, кои значително се зголемија во осум години. Конечно, беше нагласена важноста од соодветен избор на раководен персонал за пополнување на нови позиции. Во согласност со усвоените упатства, на 1 декември 1780 г. беше подготвен споменик, во кој беше претставен проект за нова управна поделба на Галиција на 18 помали циркули врз основа на постојните осумнаесет окрузи: * Округ Кросно – преобразуван во [[Дукелски Циркул]], * Округ Лежајск – преобразуван во [[Жешувски Циркул]], * Округ Тарнув – преобразуван во [[Тарнувски Циркул]]. Овој план бил одобрен и стапил на сила во 1782 г., што значело и '''укинување''' на Пилзненскиот Циркул. == Дополнителна литература == * Barwiński, Eugeniusz (1935). ''[https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/949442 Pierwsze podziały administracyjne Galicji]''. Ziemia Czerwieńska 1935, z. 1, s. 57-65. * Krochmal, Anna (2015). ''Źródła kartograficzne i historyczne do podziałów administracyjnych Galicji (1772–1918)''. Miscellanea Historico-Archivistica, (22), 219-235. * Kutrzeba, Stanisław (1920). ''Historia ustroju Polski w zarysie''. Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Korona. * Mark, Rudolf A. (1994) ''[https://shron1.chtyvo.org.ua/Mark%20Rudolf/Galizien%20unter%20osterreichischer%20Herrschaft%20Verwaltung%20-%20Kirche%20-%20Bevolkerung%20nim.pdf?PHPSESSID=d37g9di33g958ckbt5frvvi7a4 Galizien unter österreichischer Herrschaft: Verwaltung, Kirche, Bevölkerung]''. Herder-Verlag, Marburg. * {{Наведување|inventor=Krzysztof Ostafin|title=Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910|date=2024-03-13|url=https://storymaps.arcgis.com/stories/290a2ad87b5340c09c21be94958051ee}} * Reder, Jerzy (1974). [https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/palestra/1974-tom-18-numer-7199/palestra-r1974-t18-n7199-s88-99.pdf Podziały polityczne i administracyjne Małopolski w dobie upadku dawnej Rzeczypospolitej]. Palestra 18/7 (199), 88-99. * Witkowski, Wojciech (2007). ''Historia administracji w Polsce 1764–2020''. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. [[Категорија:Циркули во Галиција]] [[Категорија:Држави и територии настанати во 1773 година]] [[Категорија:Држави и територии распаднати во 1782 година]] izgpy20nda19o8d4xu9vdy35tuvfhxd 0 1401916 5628294 5622214 2026-09-13T18:23:28Z Ehrlich91 24281 5628294 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Subdivision |native_name = ''Cyrkuł samborski''<br>''Samborer Kreis'' |conventional_long_name = Самборски Циркул |common_name = Самборски Циркул |subdivision = [[циркул]] |nation = [[Кралство Галиција и Лодомерија|Кралството Галиција и Лодомерија]] |year_start = 1773 |year_end = 1865 |life_span = 1773–1782, <br /> 1782–1850, 1854–1865 |date_start = |date_end = |event_start = |event_end = |p1 = |flag_p1 = |s1 = |flag_s1 = |s2 = |flag_s2 = |s3 = |flag_s3 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = Galicja 1777 podział administracyjny.png |image_map_size = 300px |image_map_caption = |capital = [[Самбор]] |today = {{знаме|Poland}} ([[Поткарпатско Војводство]])<br>{{знаме|Ukraine}} ([[Лавовска Област]]) <!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1 = |stat_area1 = |stat_pop1 = |stat_year2 = |stat_area2 = |stat_pop2 = |footnotes = }} '''Самборски Циркул''' ({{Langx|pl|cyrkuł samborski}}, {{Langx|de|Samborer Kreis}}) — [[Циркул|управна единица]] на [[Австриско Царство|Австриското Царство]] во [[Кралство Галиција и Лодомерија|Кралството Галиција и Лодомерија]]. Функционирал во две верзии: голема — во годините 1773—1782 и помала — во годините 1782—1850 и 1854—1865. == Прва верзија (1773—1782) == Самборскиот Циркул со седиште во [[Самбор]] бил основан во 1773 година на полски земјишта заземени од Австрија за време на [[Прва поделба на Полска|Првата поделба на Полска]]. Првично беше поделен на десет дистрикти (окрузи): * Бисковице * Дрогобич * Дубјецко * Јарослав * Лиско * Пшемишл * Санок * Стриј * ''непознато'' * ''непознато'' Оваа поделба не траела долго — на конференцијата на Дворската канцеларија на 14 март 1774 г., било наведено дека толку голем број окрузи може да се оправда единствено ако нивните раководители се соочени со бројни и важни задачи. Затоа, воспоставен е општ принцип дека со текот на времето ќе биде потребно значително намалување на нивниот број. Во согласност со овој став, на 21 јуни 1774 г., гувернерот ги презентирал своите предлози за реорганизација. Како одговор, тој добил декрет од 3 август 1774 г., во кој бил информиран дека царицата [[Марија Терезија|Марија Терезија Хабсбург]] изразила согласност во принцип за предложените измени — под услов нивното спроведување да не ја одложи работата за воведување на даночниот систем и урбаната регулатива. Во следниот спомен од 11 октомври 1774 г., гувернерот презентираше подробен план за реорганизација, кој беше одобрен со резолуција на Дворската канцеларија од 14 март 1775 г. Како последица на овие дејства, бројот на окрузи во Самборскиот Циркул беше намален на три: * Дрогобич (од укинатите: Бисковице, Дрогобич, Стриј и еден непознат), * Лиско (од укинатите: Лиско, Санок и еден непознат), * Пшемишл (од укинатите: Дубјецко, Јарослав и Пшемишл). Самборскиот Циркул (Округ Лиско) имал ексклава во [[Пилзненски Циркул|Пилзненскиот Циркул]] (во рамките на Округ Кросно), која бил градот Јаслиска и неговата околина. === Реформа и укинување на циркулот === На 2 септември 1780 г., дворската канцеларија издала декрет со кој го информирала гувернерот за новите одлуки во врска со управното приредување. Царицата Марија Терезија Хабсбург долго време планирала да воведе реформи насочени кон прилагодување на политичкиот систем на Галиција кон принципите што важеле во германските наследни земји. Донесена е клучна одлука за преобразба на постојните окрузи во циркули. Затоа, беше наредено да се започне со работа на план за реорганизација. Во исто време, беа определени главните насоки, кои требаше да ја претставуваат основата за создавање на овој план. Посебен акцент беше ставен на обезбедувањето седиштата на циркулските власти да бидат сместени што е можно поблиску до нивните центри. Иако се препорачуваше површините на поединечните циркули да бидат релативно еднакви во однос на површината, ова правило не треба да се третира премногу строго — доколку имало важни причини, можни биле отстапувања од еднаквата поделба. Исто така, беше истакнато дека месното прилагодување на седиштата на властите не треба да се менува без јасна потреба, бидејќи тоа би значело бројни тешкотии — вклучително и потребата од преместување на архивите, кои значително се зголемија во осум години. Конечно, беше нагласена важноста од соодветен избор на раководен персонал за пополнување на нови позиции. Во согласност со усвоените упатства, на 1 декември 1780 г. беше подготвен споменик, во кој беше претставен проект за нова управна поделба на Галиција на 18 помали циркули врз основа на постојните осумнаесет окрузи. Во рамките на постоечкиот Самборски Циркул, направени се следниве промени: * Округ Дрогобич – преобразуван во новиот ''Самборски Циркул,'' * Округ Лиско – преобразуван во [[Лиски Циркул]] (во 1786 г. преобразуван во [[Саночки Циркул]]), * Округ Пшемишл – трансформиран во [[Пшемишлски Циркул]]. Овој план бил одобрен и стапил во сила во 1782 г., што во исто време значело и '''укинување''' на стариот, голем Самборски Циркул и создавање на нов, помал Самборски Циркул. == Втора верзија (1782—1865) == Новиот Самборски Циркул не траеше долго, бидејќи следната година донесе нови промени. Во 1783 г., поради корекција на границите, јужните области на [[Лавовски Циркул|Лавовскиот Циркул,]] вклучувајќи ги регионите Рудки и Комарно, и одломка од [[Лиски Циркул|Лискиот Циркул]] (Волче) биле додадени во Самборскиот Циркул. Сепак, од Самборскиот Циркул — во корист на [[Долински Циркул|Долинскиот]] — бил исклучен источниот дел, вклучително и Чичко и Сколе. Помали делови од Самборскиот Циркул биле вклучени во [[Лиски Циркул|Лискиот]] (Добромил и Боберка) и [[Пшемишлски Циркул|Пшемишлскиот]] (Крукјенице). Еварист Анджеј, гроф Куропатнички во делото првпат објавено во 1786 г. „Географија (...) на Галиција и Лодомерија“ напишал дека „''овој циркул изобилува со: испарена сол, многу волови што пасат во плодните долини меѓу планините, минерални планини, изобилни шуми за испарување на солта, тиутун, плодни земјишта кон Лавов, риби од големи езерца, дивеч, пастрмка.'' ''Патот води од Самбор до Лавов и од Унгарија до Вирава“''.<ref>{{Наведена книга|title=Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi|last=Kuropatnicki|first=Ewaryst Andrzej|date=1858|publisher=Nakładem Wojciecha Manieckiego|edition=powtórne|location=Lwów|page=65}}</ref> === Укинување на циркулите во 1850 г. === По револуционерните настани во 1848—1849 г., што го потресоа Австриското Царство, во 1850 г. беше спроведена голема управна реформа за подобрување на управувањето во Галиција и Лодомерија. Во нејзините рамки, [[Черновечки Циркул|Черновечкиот Циркул]], претходно дел од Галиција, беше одвоен како [[Војводство Буковина|посебна крунска земја]]. Останатите 19 циркули биле укинати и заменети со три владини окрузи: Краков, Лавов и Станислав, кои биле поделени на 63 [[Окрузи во Австрија|окрузи]] (германски: ''Bezirkshauptmannschaften''). Окрузите, пак, беа создадени врз основа на нови судски окрузи, од два до четири на еден округ. Ова исто така значеше и укинување на Самборскиот Циркул, чиешто подрачје беше поделена помеѓу четири ''Bezirkshauptmannschaften'' во рамките на владиниот округ Лавов<ref name="reform1849">''Verordnung des Ministeriums des Innern vom 8 October 1850, wodurch die von Seiner Majestät functionierte Organisation der politischen Verwaltung der Königreiche Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Grossherzogthume Krakau kundgemacht wird'' ([https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=rgb&datum=18500004&seite=00001741 Reichs-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kaiserthum Oesterreich, CXXXVI, Stück, ausgegeben und versendet am 16. October 1850, Nr. 383)]</ref>. === Реактивирање на циркулите (1854—1865) === Самборскиот Циркул бил реактивиран со уредбата од 24 април 1854 г., со која е обновена поделбата на [[Циркул|циркули]] во границите од пред реформата од 1849 г., кои биле групирани во две управни области (германски: ''Verwaltungsgebiete'') — Краков и Лавов. Самборскиот Циркул станал дел од лавовското управно подрачје. Во исто време, како дел од реформата за право на глас од периодот на [[Револуции од 1848 година|Пролетта на народите]] (1848—1849), со која се елиминираше јурисдикцијата на земјопоседникот над неговите поданици, галицискиот доминиум — како основна административна единица и столб на [[Феудализам|феудалниот систем]] — ја изгуби својата raison d’être. Затоа стана неопходно да се воведе нов управен систем, чии темели беа поставени во годините 1851—1855. Потоа биле основани 179 мали [[Окрузи во Австрија|окрузи]] (германски: ''Bezirke'') и над 6.000 општини (германски: ''Gemeinde''). Самборскиот Циркул бил поделен на единаесет мали окрузи, вкупно поделени на 351 општина. Самборскиот Циркул преживеал до 1865 г. Откако на Галиција ѝ беше доделена автономија и беше воспоставена општинска и окружна самоуправа во 1865 г., циркулите (''Kreise'') беа укинати, а 179-те мали окрузи (''Bezirke'') беа заменети со 74 поголеми окрузи како дел од следната административна реформа (23 јануари 1867 г.).<ref name=":0">{{Наведување|inventor=Krzysztof Ostafin|title=Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910|date=2024-03-13|url=https://storymaps.arcgis.com/stories/290a2ad87b5340c09c21be94958051ee}}</ref><ref>{{Наведување|inventor=Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski|title=Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego|journal=Studia Geohistorica|date=2020-11-15|issn=2300-2875|number=8|pages=194–212|doi=10.12775/SG.2020.09|url=https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/SG.2020.09/27141}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Дополнителна литература == * Barwiński, Eugeniusz (1935). ''[https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/949442 Pierwsze podziały administracyjne Galicji]''. Ziemia Czerwieńska 1935, z. 1, s. 57-65. * Grodziski, Stanisław (1971). ''[https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/946693 Historia ustroju społeczno-politycznego Galicji 1772-1848]'', Wrocław (s. 161-165). * Krochmal, Anna (2015). ''Źródła kartograficzne i historyczne do podziałów administracyjnych Galicji (1772–1918)''. Miscellanea Historico-Archivistica, (22), 219-235. * Kutrzeba, Stanisław (1920). ''Historia ustroju Polski w zarysie''. Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Korona. * Mark, Rudolf A. (1994) ''[https://shron1.chtyvo.org.ua/Mark%20Rudolf/Galizien%20unter%20osterreichischer%20Herrschaft%20Verwaltung%20-%20Kirche%20-%20Bevolkerung%20nim.pdf?PHPSESSID=d37g9di33g958ckbt5frvvi7a4 Galizien unter österreichischer Herrschaft: Verwaltung, Kirche, Bevölkerung]''. Herder-Verlag, Marburg. * {{Наведување|inventor=Krzysztof Ostafin|title=Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910|date=2024-03-13|url=https://storymaps.arcgis.com/stories/290a2ad87b5340c09c21be94958051ee}} * Reder, Jerzy (1974). [https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/palestra/1974-tom-18-numer-7199/palestra-r1974-t18-n7199-s88-99.pdf Podziały polityczne i administracyjne Małopolski w dobie upadku dawnej Rzeczypospolitej]. Palestra 18/7 (199), 88-99. * Witkowski, Wojciech (2007). ''Historia administracji w Polsce 1764–2020''. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. [[Категорија:Циркули во Галиција]] [[Категорија:Држави и територии настанати во 1773 година]] [[Категорија:Држави и територии распаднати во 1865 година]] g68v7mzp4xjx91rsseya760fhiuvcj9 0 1401974 5628420 5625253 2026-09-14T08:37:39Z P.Nedelkovski 47736 отстранета [[Категорија:Темјанушки]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]] 5628420 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Vicia pyrenaica 1.jpg|display_parents=2|genus=Vicia|species=pyrenaica|authority=[[Pourr.]]}} '''''Vicia pyrenaica''''', позната како '''пиринејска глушина''' е вид [[Скриеносеменици|цветно растение]] од фамилијата бобови, [[Fabaceae]]. Се одгледува како украсно растение и е издржливо повеќегодишно растение со компактно зеленило кое дава темноцрвени цветови во лето. == Наводи == {{Ризница-врска}}{{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] r2pkutrs0lur8kozmsa4zd2eirl0eoc 0 1402557 5628401 5627773 2026-09-14T06:54:37Z BosaFi 115936 5628401 wikitext text/x-wiki [[File:Ritratto_di_Carlo_Allioni,_ante_1902_-_Accademia_delle_Scienze_di_Torino_-_Ritratti_0101_B.jpg|десно|мини|264x264пкс| Карло Алиони]] '''Карло Алиони''' (23.09.1728; Торино–30.07.1804; Торино) —италијански лекар и професор по ботаника на Универзитетот во Торино.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=AzdJAAAAMAAJ|title=Cyclopedia of American Horticulture: Comprising Suggestions for Cultivation of Horticultural Plants, Descriptions of the Species of Fruits, Vegetables, Flowers and Ornamental Plants Sold in the United States and Canada, Together with Geographical and Biographical Sketches In Four Volumes|last=Bailey|first=L. H.|last2=Miller|first2=Wilhelm|publisher=[[Macmillan Publishers|The Macmillan Company]]|year=1900|series=v.1 A-D|chapter=Abbreviations|display-authors=etal|author-link=Liberty Hyde Bailey|access-date=2008-06-19|chapter-url=https://books.google.com/books?id=AzdJAAAAMAAJ&pg=PR19}}</ref> Неговото најважно дело бил ''Flora Pedemontana, sive enumeratio metodica stirpium indigenarum Pedemontii''  1755, студија за растителниот свет во Пиемонт, во која тој навел 2813 видови растенија, од кои 237 биле претходно непознати. Во 1766 г. тој го објавил ''Manipulus Insectorum Tauriniensium''. == Кариера == [[File:Allioni,_Carlo_–_Stirpium_praecipuarum_littoris_et_agri_Nicaeensis_enumeratio_methodica,_1757_–_BEIC_6931947.jpg|мини| ''Stirpium praecipuarum littoris et agri Nicaeensis enumeratio metodica'', 1757 г.]] Во април 1758 г. бил избран за член на Кралското друштво. Тој бил назначен за вонреден професор по ботаника на Универзитетот во Торино во 1760 г., а воедно бил и директор на Ботаничката градина во Торино. Списанието ''Allionia: bollettino dell' istituto ed orto botanico dell' università di Torino'' е именувано по него.<ref name="Stafleu&Cowan">{{Наведена книга|url=http://www.sil.si.edu/digitalcollections/tl-2/index.cfm|title=Taxonomic literature: A selective guide to botanical publications and collections with dates, commentaries and types. Second Edition|last=Stafleu, F.A.|last2=Cowan, R.S.|publisher=Bohn, Scheltema and Holkema; Available online through Smithsonian Institution Libraries|year=1976–1988|location=Utrecht|pages=34–36}}</ref> Прво Пер Лефлинг и потоа Линеј, го именувале родот на билки од Новиот свет ''Allionia'' (Nyctaginaceae) по Allioni.<ref name="Stafleu&Cowan" /><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://tropicos.org/NameSearch.aspx?name=allionia&commonname=|title=Tropicos.org|accessdate=5 March 2015}}</ref> Пер Аксел Ридберг го именувал родот ''Allioniella'' (сега таксономски синоним за ''Mirabilis''), по него. Исто така именувани од него се : * ''[[Arabis allionii]]'' * ''[[Jovibarba allioni]]'' * ''[[Primula allioni]]'' * ''[[Veronica allionii]]'' == Избрани дела == * ''Flora Pedemontana, sive, Enumeratio metodica stirpium indigenarum Pedemontii'', Торино, 1755 г. * Stirpium praecipuarum litoris et agri Nicaensis, Торино, 1755 г. * ''Auctarium ad floram Pedemontanam cum notis et emendationibus'' (1789) * ''Stirpium praecipuarum littoris et agri Nicaeensis Enumeratio methodica cum Elencho aliquot anirnalium ejusdem maris'' (1757) == Литература == * Caramiello, R. & Forneris, G. (2004) ''Le opere minori di Carlo Allioni: dal «Rariorum Pedemontii stirpium» all'«Auctarium ad Floram Pedemontanam»''. Фиренца: Изданија Олшки{{ISBN|88-222-5378-7}} == Надворешни врски == * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=KXcZAAAAMAAJ|title=Note bibliographiche Allioniane e Nomenclator Allionianus, pubblicati in Occasione Della Ricorrenza Centenaria Della Morte Di Carlo Allioni 1804 - 1904|last=Mattirolo|first=Oreste|publisher=Tipografia di A. Ciminago|year=1904|page=82 pages|access-date=2008-06-19}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://num-scd-ulp.u-strasbg.fr:8080/202/|title=Flora pedemontana|last=Allioni|first=Carlo|year=1785|work=Digital old books|publisher=SICD [[University of Strasbourg|Universities of Strasbourg]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080403142739/http://num-scd-ulp.u-strasbg.fr:8080/202/|archive-date=2008-04-03|accessdate=2008-06-19}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.ipni.org/ipni/idAuthorSearch.do?id=154-1|title=Author Details|last=International Organization for Plant Information (IOPI)|authorlink=IPNI|work=International Plant Names Index|accessdate=2008-06-19}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките]] [[Категорија:Починати во 1804 година]] [[Категорија:Родени во 1728 година]] 62w0wnh4lijyd5n8whnyagy7mmda7ma 5628402 5628401 2026-09-14T06:55:14Z BosaFi 115936 5628402 wikitext text/x-wiki [[File:Ritratto_di_Carlo_Allioni,_ante_1902_-_Accademia_delle_Scienze_di_Torino_-_Ritratti_0101_B.jpg|десно|мини|264x264пкс| Карло Алиони]] '''Карло Алиони''' (23.09.1728; Торино–30.07.1804; Торино) —италијански лекар и професор по ботаника на Универзитетот во Торино.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=AzdJAAAAMAAJ|title=Cyclopedia of American Horticulture: Comprising Suggestions for Cultivation of Horticultural Plants, Descriptions of the Species of Fruits, Vegetables, Flowers and Ornamental Plants Sold in the United States and Canada, Together with Geographical and Biographical Sketches In Four Volumes|last=Bailey|first=L. H.|last2=Miller|first2=Wilhelm|publisher=[[Macmillan Publishers|The Macmillan Company]]|year=1900|series=v.1 A-D|chapter=Abbreviations|display-authors=etal|author-link=Liberty Hyde Bailey|access-date=2008-06-19|chapter-url=https://books.google.com/books?id=AzdJAAAAMAAJ&pg=PR19}}</ref> Неговото најважно дело бил ''Flora Pedemontana, sive enumeratio metodica stirpium indigenarum Pedemontii''  1755, студија за растителниот свет во Пиемонт, во која тој навел 2813 видови растенија, од кои 237 биле претходно непознати. Во 1766 г. тој го објавил ''Manipulus Insectorum Tauriniensium''. == Кариера == [[File:Allioni,_Carlo_–_Stirpium_praecipuarum_littoris_et_agri_Nicaeensis_enumeratio_methodica,_1757_–_BEIC_6931947.jpg|мини| ''Stirpium praecipuarum littoris et agri Nicaeensis enumeratio metodica'', 1757 г.]] Во април 1758 г. бил избран за член на Кралското друштво. Тој бил назначен за вонреден професор по ботаника на Универзитетот во Торино во 1760 г., а воедно бил и директор на Ботаничката градина во Торино. Списанието ''Allionia: bollettino dell' istituto ed orto botanico dell' università di Torino'' е именувано по него.<ref name="Stafleu&Cowan">{{Наведена книга|url=http://www.sil.si.edu/digitalcollections/tl-2/index.cfm|title=Taxonomic literature: A selective guide to botanical publications and collections with dates, commentaries and types. Second Edition|last=Stafleu, F.A.|last2=Cowan, R.S.|publisher=Bohn, Scheltema and Holkema; Available online through Smithsonian Institution Libraries|year=1976–1988|location=Utrecht|pages=34–36}}</ref> Прво Пер Лефлинг и потоа Линеј, го именувале родот на билки од Новиот свет ''Allionia'' (Nyctaginaceae) по Allioni.<ref name="Stafleu&Cowan" /><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://tropicos.org/NameSearch.aspx?name=allionia&commonname=|title=Tropicos.org|accessdate=5 March 2015}}</ref> Пер Аксел Ридберг го именувал родот ''Allioniella'' (сега таксономски синоним за ''Mirabilis''), по него. Исто така именувани од него се : * ''[[Arabis allionii]]'' * ''[[Jovibarba allioni]]'' * ''[[Primula allioni]]'' * ''[[Veronica allionii]]'' == Избрани дела == * ''Flora Pedemontana, sive, Enumeratio metodica stirpium indigenarum Pedemontii'', Торино, 1755 г. * Stirpium praecipuarum litoris et agri Nicaensis, Торино, 1755 г. * ''Auctarium ad floram Pedemontanam cum notis et emendationibus'' (1789) * ''Stirpium praecipuarum littoris et agri Nicaeensis Enumeratio methodica cum Elencho aliquot anirnalium ejusdem maris'' (1757) == Литература == * Caramiello, R. & Forneris, G. (2004) ''Le opere minori di Carlo Allioni: dal «Rariorum Pedemontii stirpium» all'«Auctarium ad Floram Pedemontanam»''. Фиренца: Изданија Олшки{{ISBN|88-222-5378-7}} == Надворешни врски == * {{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=KXcZAAAAMAAJ|title=Note bibliographiche Allioniane e Nomenclator Allionianus, pubblicati in Occasione Della Ricorrenza Centenaria Della Morte Di Carlo Allioni 1804 - 1904|last=Mattirolo|first=Oreste|publisher=Tipografia di A. Ciminago|year=1904|page=82 pages|access-date=2008-06-19}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://num-scd-ulp.u-strasbg.fr:8080/202/|title=Flora pedemontana|last=Allioni|first=Carlo|year=1785|work=Digital old books|publisher=SICD [[University of Strasbourg|Universities of Strasbourg]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080403142739/http://num-scd-ulp.u-strasbg.fr:8080/202/|archive-date=2008-04-03|accessdate=2008-06-19}} * {{Наведена мрежна страница|url=http://www.ipni.org/ipni/idAuthorSearch.do?id=154-1|title=Author Details|last=International Organization for Plant Information (IOPI)|authorlink=IPNI|work=International Plant Names Index|accessdate=2008-06-19}} == Наводи == {{наводи}}{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Алиони, Карло }} [[Категорија:Членови на Гетингенската академија на науките]] [[Категорија:Починати во 1804 година]] [[Категорија:Родени во 1728 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] qy6ei8n6brfcy53vlh2fiw1ledcd1s6 0 1402597 5628403 5626707 2026-09-14T07:01:36Z BosaFi 115936 5628403 wikitext text/x-wiki '''Даниел Исак Акселрод''' (16.07.1910–2.06.1998 година) бил американски палеоеколог специјализиран за терцијарните кордилерски флори, поточно за поврзување на фосилните докази за специфични флори со индикаторите за климатските промени. == Биографија == Тој дипломирар ботаника, а завршил и магистерски и докторски студии по [[Палеоетноботаника|палеоботаника]] на Универзитетот во Калифорнија во Беркли. Служел во Армијата на САД за време на Втората светска војна, вршејќи стратешка анализа на воздушни фотографии на теренот. По војната бил вработен како доцент по геологија на Универзитетот во Калифорнија, Лос Анџелес. На крајот станал редовен професор по геологија и [[ботаника]] на UCLA пред да се пресели на Универзитетот во Калифорнија, Дејвис како професор по палеоекологија кон крајот на својата кариера. Тој станал заслужен професор на Дејвис во 1976 год. Бил избран за член на Американската академија на уметностите и науките во 1981 год. <ref name="AAAS">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.amacad.org/publications/BookofMembers/ChapterA.pdf|title=Book of Members, 1780-2010: Chapter A|publisher=American Academy of Arts and Sciences|accessdate=28 April 2011}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://content.cdlib.org/view?docId=hb1p30039g&&doc.view=entire_text|title=University of California: In Memoriam, 1998}}</ref> Неговите збирки на фосилни флори (типски примероци) се чуваат во Музејот за палеонтологија при Универзитетот во Калифорнија.{{Botanist|Axelrod|Axelrod, Daniel Isaac}} == Награди == * Геолошка награда „Хејден Меморијал“, 1979 год * Медал на Палеонтолошкото друштво, 1990 год. == Поврзано == * [[Хари Пол Бејли]] == Надворешни врски == * [http://www.ucmp.berkeley.edu/science/paleobotany_coll.php Каталози на колекциите на палеоботани на UCMP] {{Нормативна контрола}} == Наводи == {{наводи}}{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Акселрод, Даниел И. }} [[Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките]] [[Категорија:Починати во 1998 година]] [[Категорија:Родени во 1910 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] intp1xcopb44y970hg272i7bgm7j2sh 0 1402602 5628405 5627771 2026-09-14T07:08:04Z BosaFi 115936 5628405 wikitext text/x-wiki [[File:BaasBecking.jpg|мини| Баас Бекинг (1946)]] '''Лоренс Герхард Маринус Баас Бекинг''' (4.01.1895 год во Девентер-6.01.1963 год во Канбера, Австралија) бил холандски [[Ботаника|ботаничар]] и [[Микробиологија|микробиолог]]. Тој е познат по хипотезата на Баас Бекинг, која првично ја формулирал како ''„Сè е насекаде, но околината избира“''.<ref name="Bass1934">{{Наведување|last=Baas-Becking|first=L.G.M.|year=1934|place=The Hague, the Netherlands|publisher=W.P. Van Stockum & Zoon.|title=Geobiologie of inleiding tot de milieukunde}}</ref> == Биографија == Баас Бекинг бил роден во Девентер на 4.01.1895 год. Баас Бекинг студирал микробиологија на Универзитетот Делфт пред да студира биологија на Универзитетот во Утрехт со фокус на ботаника. Помеѓу завршувањето на студиите во Утрехт и поднесувањето на тезата, Баас Бекинг работел во лабораторијата на Томас Хант Морган во САД. Во 1923 год, тој ја прифатил позицијата професор на Стенфорд, каде што предавал економска ботаника и физиологија на растенијата.<ref name="Quispel69" /> Студиите на Баас Бекинг на Стенфорд силно влијаеле врз неговата подоцнежна работа, запознавајќи го со истражувања за екстремофили, истражувања што ги спроведе самиот како директор на морската лабораторија „Жак Лоеб“ во Пацифик Гроув. Особено, Баас Бекинг ги проучувал солените езера и резервоарите богати со метан во Калифорнија. Баас Бекинг се вратил во [[Холандија]] во 1930 год. како професор по општа ботаника на Универзитетот во Лајден и префект (директор) на Хортус Ботаникус Лајден. Токму во Лајден, Баас Бекинг ја формулирал хипотезата позната под неговото име. Во 1934 год. ја објавил книгата ''Геобиологија''<ref name="Bass1934" /> по серија предавања во студиото Пулкри во Хаг. Додека бил во Лајден во 1940 год, бил назначен за директор на државно финансираната Ботаничка градина Бајтенцорг во денешен Богор, на островот Јава, со намера да ја врати градината во нејзиниот поранешен сјај. Под негово водство, во градот Пурводади во 1941 год. била отворена нова гранка на ботаничката градина за суви тропски растенија.<ref name="purwodadi">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.krpurwodadi.lipi.go.id/index.php?pages=aboutgarden&sk=sejarah|title=Beranda}}</ref> Иако неговото семејство се преселило на Јава во 1940 год, Битката за Холандија го спречила неговото заминување и тој останал во Холандија за време на пет-годишната окупација. Во овој период, тој 2 пати бил затворен поради обид за бегство во Англија. За време на неговото затворање, Баас Бекинг ја проучувал тифусната треска што се ширела низ неговиот затворски логор. По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Баас Бекинг првично бил спречен да ја започне својата работа во Богор поради Индонезиската револуција.До ноември 1946 год бил началник, со чин полковник, на мобилните единици на Црвениот крст. Тој се преселил во Нова Каледонија во 1948 год, откако бил назначен за претседател на научниот совет на Комисијата за Јужен Пацифик. Баас Бекинг подоцна работел за Организацијата за научни и индустриски истражувања на Комонвелтот во Кронула и Канбера.Бирото за минерални ресурси во Канбера ги призна придонесите на Баас Бекинг со отворање на геобиолошката лабораторија „Баас Бекинг“. Баас Бекинг станал член на Кралската холандска академија на уметностите и науките во 1932 год, а поднел оставка во 1942 год. Во 1945 год повторно станал член, а во 1949 год станал странски член. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dwc.knaw.nl/biografie/pmknaw/?pagetype=authorDetail&aId=PE00000235|title=Lourens Gerhard Marinus Baas Becking (1895 - 1963)|publisher=Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences|accessdate=26 July 2015}}</ref> == Хипотеза на Баас Бекинг == Врз основа на неговото истражување на солените езера во Калифорнија, како и на работата на други за солените езера низ целиот свет, Баас Бекинг (1934 година)<ref name="Bass1934" /> заклучил : ''„Сè е насекаде, но околината избира“''. Баас Бекинг ја припишал првата половина од оваа хипотеза на својот колега Мартинус Бејеринк (1913 година). Неколку години претходно, Шевјакоф (1893 година) исто така теоретизирал за космополитското живеалиште на слободноживеачките протозои. Примената на оваа хипотеза врз микроорганизмите, поточно врз зависноста на нивната географска распределба низ земјата од нивните метаболички својства, ја формирала основата на истражувачката програма на Баас Бекинг во Хортус Ботаникус Лајден. Баас Бекинг одржал серија предавања на оваа тема пред Дилигентијата во Хаг, кои ги објавил како книга насловена како ''Геобиологија'' во 1934 год. Хипотезата на Баас Бекинг често е погрешно цитирана, при што недостасува „ но“ или е заменета со „и“. == Литература == * <cite id="Quispel1998">Квиспел (1998) [https://core.ac.uk/download/pdf/159084138.pdf „Лоуренс Г.М. Баас Бекинг (1895-1963), инспиратор за многу (микро)биолози“], ''Меѓународна микробиологија'' '''1''' : 69-72</cite> * <cite id="Staley1999">Стејли и Госинк (1999) [http://arjournals.annualreviews.org/doi/pdf/10.1146/annurev.micro.53.1.189 „Различни полови: Биодиверзитет и биогеографија на бактерии од морскиот мраз“], ''Годишен преглед на микробиологија'' '''53''' : 189-215</cite> * <cite id="deWit2006">де Вит и Бувие (2006) {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130105054605/http://www3.interscience.wiley.com/journal/118567377/abstract|title="''<nowiki>'</nowiki>Everything is everywhere,''but'', the environment selects<nowiki>'</nowiki>''; what did Baas Becking and Beijerinck really say?"}} ^{&#x5B; врската е отстранета &#x5D;} [[Category:Deprecated archive template links]] ''Еколошка микробиологија'' '''8''' :4 755-758</cite> == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}}{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бекинг, Лоренс Баас }} [[Категорија:Членови на Кралската холандска академија на уметностите и науките]] [[Категорија:Починати во 1963 година]] [[Категорија:Родени во 1895 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] 7levbsllwkdyzannsd9585dnyjgvcdv 5628406 5628405 2026-09-14T07:08:21Z BosaFi 115936 /* Биографија */ 5628406 wikitext text/x-wiki [[File:BaasBecking.jpg|мини| Баас Бекинг (1946)]] '''Лоренс Герхард Маринус Баас Бекинг''' (4.01.1895 год во Девентер-6.01.1963 год во Канбера, Австралија) бил холандски [[Ботаника|ботаничар]] и [[Микробиологија|микробиолог]]. Тој е познат по хипотезата на Баас Бекинг, која првично ја формулирал како ''„Сè е насекаде, но околината избира“''.<ref name="Bass1934">{{Наведување|last=Baas-Becking|first=L.G.M.|year=1934|place=The Hague, the Netherlands|publisher=W.P. Van Stockum & Zoon.|title=Geobiologie of inleiding tot de milieukunde}}</ref> == Биографија == Баас Бекинг бил роден во Девентер на 4.01.1895 год. Баас Бекинг студирал микробиологија на Универзитетот Делфт пред да студира биологија на Универзитетот во Утрехт со фокус на ботаника. Помеѓу завршувањето на студиите во Утрехт и поднесувањето на тезата, Баас Бекинг работел во лабораторијата на Томас Хант Морган во САД. Во 1923 год, тој ја прифатил позицијата професор на Стенфорд, каде што предавал економска ботаника и физиологија на растенијата. Студиите на Баас Бекинг на Стенфорд силно влијаеле врз неговата подоцнежна работа, запознавајќи го со истражувања за екстремофили, истражувања што ги спроведе самиот како директор на морската лабораторија „Жак Лоеб“ во Пацифик Гроув. Особено, Баас Бекинг ги проучувал солените езера и резервоарите богати со метан во Калифорнија. Баас Бекинг се вратил во [[Холандија]] во 1930 год. како професор по општа ботаника на Универзитетот во Лајден и префект (директор) на Хортус Ботаникус Лајден. Токму во Лајден, Баас Бекинг ја формулирал хипотезата позната под неговото име. Во 1934 год. ја објавил книгата ''Геобиологија''<ref name="Bass1934" /> по серија предавања во студиото Пулкри во Хаг. Додека бил во Лајден во 1940 год, бил назначен за директор на државно финансираната Ботаничка градина Бајтенцорг во денешен Богор, на островот Јава, со намера да ја врати градината во нејзиниот поранешен сјај. Под негово водство, во градот Пурводади во 1941 год. била отворена нова гранка на ботаничката градина за суви тропски растенија.<ref name="purwodadi">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.krpurwodadi.lipi.go.id/index.php?pages=aboutgarden&sk=sejarah|title=Beranda}}</ref> Иако неговото семејство се преселило на Јава во 1940 год, Битката за Холандија го спречила неговото заминување и тој останал во Холандија за време на пет-годишната окупација. Во овој период, тој 2 пати бил затворен поради обид за бегство во Англија. За време на неговото затворање, Баас Бекинг ја проучувал тифусната треска што се ширела низ неговиот затворски логор. По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Баас Бекинг првично бил спречен да ја започне својата работа во Богор поради Индонезиската револуција.До ноември 1946 год бил началник, со чин полковник, на мобилните единици на Црвениот крст. Тој се преселил во Нова Каледонија во 1948 год, откако бил назначен за претседател на научниот совет на Комисијата за Јужен Пацифик. Баас Бекинг подоцна работел за Организацијата за научни и индустриски истражувања на Комонвелтот во Кронула и Канбера.Бирото за минерални ресурси во Канбера ги призна придонесите на Баас Бекинг со отворање на геобиолошката лабораторија „Баас Бекинг“. Баас Бекинг станал член на Кралската холандска академија на уметностите и науките во 1932 год, а поднел оставка во 1942 год. Во 1945 год повторно станал член, а во 1949 год станал странски член. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dwc.knaw.nl/biografie/pmknaw/?pagetype=authorDetail&aId=PE00000235|title=Lourens Gerhard Marinus Baas Becking (1895 - 1963)|publisher=Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences|accessdate=26 July 2015}}</ref> == Хипотеза на Баас Бекинг == Врз основа на неговото истражување на солените езера во Калифорнија, како и на работата на други за солените езера низ целиот свет, Баас Бекинг (1934 година)<ref name="Bass1934" /> заклучил : ''„Сè е насекаде, но околината избира“''. Баас Бекинг ја припишал првата половина од оваа хипотеза на својот колега Мартинус Бејеринк (1913 година). Неколку години претходно, Шевјакоф (1893 година) исто така теоретизирал за космополитското живеалиште на слободноживеачките протозои. Примената на оваа хипотеза врз микроорганизмите, поточно врз зависноста на нивната географска распределба низ земјата од нивните метаболички својства, ја формирала основата на истражувачката програма на Баас Бекинг во Хортус Ботаникус Лајден. Баас Бекинг одржал серија предавања на оваа тема пред Дилигентијата во Хаг, кои ги објавил како книга насловена како ''Геобиологија'' во 1934 год. Хипотезата на Баас Бекинг често е погрешно цитирана, при што недостасува „ но“ или е заменета со „и“. == Литература == * <cite id="Quispel1998">Квиспел (1998) [https://core.ac.uk/download/pdf/159084138.pdf „Лоуренс Г.М. Баас Бекинг (1895-1963), инспиратор за многу (микро)биолози“], ''Меѓународна микробиологија'' '''1''' : 69-72</cite> * <cite id="Staley1999">Стејли и Госинк (1999) [http://arjournals.annualreviews.org/doi/pdf/10.1146/annurev.micro.53.1.189 „Различни полови: Биодиверзитет и биогеографија на бактерии од морскиот мраз“], ''Годишен преглед на микробиологија'' '''53''' : 189-215</cite> * <cite id="deWit2006">де Вит и Бувие (2006) {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130105054605/http://www3.interscience.wiley.com/journal/118567377/abstract|title="''<nowiki>'</nowiki>Everything is everywhere,''but'', the environment selects<nowiki>'</nowiki>''; what did Baas Becking and Beijerinck really say?"}} ^{&#x5B; врската е отстранета &#x5D;} [[Category:Deprecated archive template links]] ''Еколошка микробиологија'' '''8''' :4 755-758</cite> == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}}{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бекинг, Лоренс Баас }} [[Категорија:Членови на Кралската холандска академија на уметностите и науките]] [[Категорија:Починати во 1963 година]] [[Категорија:Родени во 1895 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] 5fldfeqx65qvb5q1dc4xx84immohxwf 5628407 5628406 2026-09-14T07:09:09Z BosaFi 115936 /* Биографија */ 5628407 wikitext text/x-wiki [[File:BaasBecking.jpg|мини| Баас Бекинг (1946)]] '''Лоренс Герхард Маринус Баас Бекинг''' (4.01.1895 год во Девентер-6.01.1963 год во Канбера, Австралија) бил холандски [[Ботаника|ботаничар]] и [[Микробиологија|микробиолог]]. Тој е познат по хипотезата на Баас Бекинг, која првично ја формулирал како ''„Сè е насекаде, но околината избира“''.<ref name="Bass1934">{{Наведување|last=Baas-Becking|first=L.G.M.|year=1934|place=The Hague, the Netherlands|publisher=W.P. Van Stockum & Zoon.|title=Geobiologie of inleiding tot de milieukunde}}</ref> == Биографија == Баас Бекинг бил роден во Девентер на 4.01.1895 год. Баас Бекинг студирал микробиологија на Универзитетот Делфт пред да студира биологија на Универзитетот во Утрехт со фокус на ботаника. Помеѓу завршувањето на студиите во Утрехт и поднесувањето на тезата, Баас Бекинг работел во лабораторијата на Томас Хант Морган во САД. Во 1923 год, тој ја прифатил позицијата професор на Стенфорд, каде што предавал економска ботаника и физиологија на растенијата. Студиите на Баас Бекинг на Стенфорд силно влијаеле врз неговата подоцнежна работа, запознавајќи го со истражувања за екстремофили, истражувања што ги спроведе самиот како директор на морската лабораторија „Жак Лоеб“ во Пацифик Гроув. Особено, Баас Бекинг ги проучувал солените езера и резервоарите богати со метан во Калифорнија. Баас Бекинг се вратил во [[Холандија]] во 1930 год. како професор по општа ботаника на Универзитетот во Лајден и префект (директор) на Хортус Ботаникус Лајден. Токму во Лајден, Баас Бекинг ја формулирал хипотезата позната под неговото име. Во 1934 год. ја објавил книгата ''Геобиологија''<ref name="Bass1934" /> по серија предавања во студиото Пулкри во Хаг. Додека бил во Лајден во 1940 год, бил назначен за директор на државно финансираната Ботаничка градина Бајтенцорг во денешен Богор, на островот Јава, со намера да ја врати градината во нејзиниот поранешен сјај. Под негово водство, во градот Пурводади во 1941 год. била отворена нова гранка на ботаничката градина за суви тропски растенија.<ref name="purwodadi">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.krpurwodadi.lipi.go.id/index.php?pages=aboutgarden&sk=sejarah|title=Beranda}}</ref> Иако неговото семејство се преселило на Јава во 1940 год, Битката за Холандија го спречила неговото заминување и тој останал во Холандија за време на пет-годишната окупација. Во овој период, тој 2 пати бил затворен поради обид за бегство во Англија. За време на неговото затворање, Баас Бекинг ја проучувал тифусната треска што се ширела низ неговиот затворски логор. По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Баас Бекинг првично бил спречен да ја започне својата работа во Богор поради Индонезиската револуција. До ноември 1946 год бил началник, со чин полковник, на мобилните единици на Црвениот крст. Тој се преселил во Нова Каледонија во 1948 год, откако бил назначен за претседател на научниот совет на Комисијата за Јужен Пацифик. Баас Бекинг подоцна работел за Организацијата за научни и индустриски истражувања на Комонвелтот во Кронула и Канбера. Бирото за минерални ресурси во Канбера ги призна придонесите на Баас Бекинг со отворање на геобиолошката лабораторија „Баас Бекинг“. Баас Бекинг станал член на Кралската холандска академија на уметностите и науките во 1932 год, а поднел оставка во 1942 год. Во 1945 год повторно станал член, а во 1949 год станал странски член. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dwc.knaw.nl/biografie/pmknaw/?pagetype=authorDetail&aId=PE00000235|title=Lourens Gerhard Marinus Baas Becking (1895 - 1963)|publisher=Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences|accessdate=26 July 2015}}</ref> == Хипотеза на Баас Бекинг == Врз основа на неговото истражување на солените езера во Калифорнија, како и на работата на други за солените езера низ целиот свет, Баас Бекинг (1934 година)<ref name="Bass1934" /> заклучил: ''„Сè е насекаде, но околината избира“''. Баас Бекинг ја припишал првата половина од оваа хипотеза на својот колега Мартинус Бејеринк (1913 година). Неколку години претходно, Шевјакоф (1893 година) исто така теоретизирал за космополитското живеалиште на слободноживеачките протозои. Примената на оваа хипотеза врз микроорганизмите, поточно врз зависноста на нивната географска распределба низ земјата од нивните метаболички својства, ја формирала основата на истражувачката програма на Баас Бекинг во Хортус Ботаникус Лајден. Баас Бекинг одржал серија предавања на оваа тема пред Дилигентијата во Хаг, кои ги објавил како книга насловена како ''Геобиологија'' во 1934 год. Хипотезата на Баас Бекинг често е погрешно цитирана, при што недостасува „ но“ или е заменета со „и“. == Литература == * <cite id="Quispel1998">Квиспел (1998) [https://core.ac.uk/download/pdf/159084138.pdf „Лоуренс Г.М. Баас Бекинг (1895-1963), инспиратор за многу (микро)биолози“], ''Меѓународна микробиологија'' '''1''' : 69-72</cite> * <cite id="Staley1999">Стејли и Госинк (1999) [http://arjournals.annualreviews.org/doi/pdf/10.1146/annurev.micro.53.1.189 „Различни полови: Биодиверзитет и биогеографија на бактерии од морскиот мраз“], ''Годишен преглед на микробиологија'' '''53''' : 189-215</cite> * <cite id="deWit2006">де Вит и Бувие (2006) {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130105054605/http://www3.interscience.wiley.com/journal/118567377/abstract|title="''<nowiki>'</nowiki>Everything is everywhere,''but'', the environment selects<nowiki>'</nowiki>''; what did Baas Becking and Beijerinck really say?"}} ^{&#x5B; врската е отстранета &#x5D;} [[Category:Deprecated archive template links]] ''Еколошка микробиологија'' '''8''' :4 755-758</cite> == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}}{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бекинг, Лоренс Баас }} [[Категорија:Членови на Кралската холандска академија на уметностите и науките]] [[Категорија:Починати во 1963 година]] [[Категорија:Родени во 1895 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] jkqxbho23xpaun8zju4r8wcn9c4awih 5628408 5628407 2026-09-14T07:09:50Z BosaFi 115936 /* Биографија */ 5628408 wikitext text/x-wiki [[File:BaasBecking.jpg|мини| Баас Бекинг (1946)]] '''Лоренс Герхард Маринус Баас Бекинг''' (4.01.1895 год во Девентер-6.01.1963 год во Канбера, Австралија) бил холандски [[Ботаника|ботаничар]] и [[Микробиологија|микробиолог]]. Тој е познат по хипотезата на Баас Бекинг, која првично ја формулирал како ''„Сè е насекаде, но околината избира“''.<ref name="Bass1934">{{Наведување|last=Baas-Becking|first=L.G.M.|year=1934|place=The Hague, the Netherlands|publisher=W.P. Van Stockum & Zoon.|title=Geobiologie of inleiding tot de milieukunde}}</ref>{{botanist|Baas-Beck.}} == Биографија == Баас Бекинг бил роден во Девентер на 4.01.1895 год. Баас Бекинг студирал микробиологија на Универзитетот Делфт пред да студира биологија на Универзитетот во Утрехт со фокус на ботаника. Помеѓу завршувањето на студиите во Утрехт и поднесувањето на тезата, Баас Бекинг работел во лабораторијата на Томас Хант Морган во САД. Во 1923 год, тој ја прифатил позицијата професор на Стенфорд, каде што предавал економска ботаника и физиологија на растенијата. Студиите на Баас Бекинг на Стенфорд силно влијаеле врз неговата подоцнежна работа, запознавајќи го со истражувања за екстремофили, истражувања што ги спроведе самиот како директор на морската лабораторија „Жак Лоеб“ во Пацифик Гроув. Особено, Баас Бекинг ги проучувал солените езера и резервоарите богати со метан во Калифорнија. Баас Бекинг се вратил во [[Холандија]] во 1930 год. како професор по општа ботаника на Универзитетот во Лајден и префект (директор) на Хортус Ботаникус Лајден. Токму во Лајден, Баас Бекинг ја формулирал хипотезата позната под неговото име. Во 1934 год. ја објавил книгата ''Геобиологија''<ref name="Bass1934" /> по серија предавања во студиото Пулкри во Хаг. Додека бил во Лајден во 1940 год, бил назначен за директор на државно финансираната Ботаничка градина Бајтенцорг во денешен Богор, на островот Јава, со намера да ја врати градината во нејзиниот поранешен сјај. Под негово водство, во градот Пурводади во 1941 год. била отворена нова гранка на ботаничката градина за суви тропски растенија.<ref name="purwodadi">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.krpurwodadi.lipi.go.id/index.php?pages=aboutgarden&sk=sejarah|title=Beranda}}</ref> Иако неговото семејство се преселило на Јава во 1940 год, Битката за Холандија го спречила неговото заминување и тој останал во Холандија за време на пет-годишната окупација. Во овој период, тој 2 пати бил затворен поради обид за бегство во Англија. За време на неговото затворање, Баас Бекинг ја проучувал тифусната треска што се ширела низ неговиот затворски логор. По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], Баас Бекинг првично бил спречен да ја започне својата работа во Богор поради Индонезиската револуција. До ноември 1946 год бил началник, со чин полковник, на мобилните единици на Црвениот крст. Тој се преселил во Нова Каледонија во 1948 год, откако бил назначен за претседател на научниот совет на Комисијата за Јужен Пацифик. Баас Бекинг подоцна работел за Организацијата за научни и индустриски истражувања на Комонвелтот во Кронула и Канбера. Бирото за минерални ресурси во Канбера ги призна придонесите на Баас Бекинг со отворање на геобиолошката лабораторија „Баас Бекинг“. Баас Бекинг станал член на Кралската холандска академија на уметностите и науките во 1932 год, а поднел оставка во 1942 год. Во 1945 год повторно станал член, а во 1949 год станал странски член. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dwc.knaw.nl/biografie/pmknaw/?pagetype=authorDetail&aId=PE00000235|title=Lourens Gerhard Marinus Baas Becking (1895 - 1963)|publisher=Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences|accessdate=26 July 2015}}</ref> == Хипотеза на Баас Бекинг == Врз основа на неговото истражување на солените езера во Калифорнија, како и на работата на други за солените езера низ целиот свет, Баас Бекинг (1934 година)<ref name="Bass1934" /> заклучил: ''„Сè е насекаде, но околината избира“''. Баас Бекинг ја припишал првата половина од оваа хипотеза на својот колега Мартинус Бејеринк (1913 година). Неколку години претходно, Шевјакоф (1893 година) исто така теоретизирал за космополитското живеалиште на слободноживеачките протозои. Примената на оваа хипотеза врз микроорганизмите, поточно врз зависноста на нивната географска распределба низ земјата од нивните метаболички својства, ја формирала основата на истражувачката програма на Баас Бекинг во Хортус Ботаникус Лајден. Баас Бекинг одржал серија предавања на оваа тема пред Дилигентијата во Хаг, кои ги објавил како книга насловена како ''Геобиологија'' во 1934 год. Хипотезата на Баас Бекинг често е погрешно цитирана, при што недостасува „ но“ или е заменета со „и“. == Литература == * <cite id="Quispel1998">Квиспел (1998) [https://core.ac.uk/download/pdf/159084138.pdf „Лоуренс Г.М. Баас Бекинг (1895-1963), инспиратор за многу (микро)биолози“], ''Меѓународна микробиологија'' '''1''' : 69-72</cite> * <cite id="Staley1999">Стејли и Госинк (1999) [http://arjournals.annualreviews.org/doi/pdf/10.1146/annurev.micro.53.1.189 „Различни полови: Биодиверзитет и биогеографија на бактерии од морскиот мраз“], ''Годишен преглед на микробиологија'' '''53''' : 189-215</cite> * <cite id="deWit2006">де Вит и Бувие (2006) {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130105054605/http://www3.interscience.wiley.com/journal/118567377/abstract|title="''<nowiki>'</nowiki>Everything is everywhere,''but'', the environment selects<nowiki>'</nowiki>''; what did Baas Becking and Beijerinck really say?"}} ^{&#x5B; врската е отстранета &#x5D;} [[Category:Deprecated archive template links]] ''Еколошка микробиологија'' '''8''' :4 755-758</cite> == Наводи == {{наводи}} {{Нормативна контрола}}{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Бекинг, Лоренс Баас }} [[Категорија:Членови на Кралската холандска академија на уметностите и науките]] [[Категорија:Починати во 1963 година]] [[Категорија:Родени во 1895 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] lwgbr8afsbbac6spypoc64mxxvac2r7 0 1402603 5628411 5626719 2026-09-14T07:12:09Z BosaFi 115936 5628411 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Научник|name=Нина Агустиновна Адолф|image=|alt=|caption=|other_names=|birth_date=1903|death_date=1951|birth_place=|death_place=|author_abbrev_bot=Adolf}}'''Нина Августиновна Адолф''' (1903 – 1951 година) била руска [[Ботаника|ботаничарка]].<ref name="Harvard University Herbaria - Index of Botanists -- Adolf, Nina Avgustinovna">{{Наведена мрежна страница|url=http://kiki.huh.harvard.edu/databases/botanist_search.php?mode=details&id=70947|title=Harvard University Herbaria - Index of Botanists - Adolf, Nina Avgustinovna|work=[[Harvard University Herbaria]]|publisher=[[Harvard University]]|accessdate=12 September 2014}}</ref>{{Ботаничар|Adolf|Adolf, Nina Avgustinovna (1903–1951)}} == Наводи == {{Наводи}}{{Нормативна контрола}}{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Адолф, Нина Августиновна }} [[Категорија:Советски ботаничари]] [[Категорија:Починати во 1951 година]] [[Категорија:Родени во 1903 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] 0lv8ajy66vktt0omvasvie6dmxyuz19 0 1402608 5628412 5627770 2026-09-14T07:25:43Z BosaFi 115936 5628412 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist|name=Yasuhiko Asahina|native_name=|native_name_lang=|image=File:YasuhikoAsahina.png|image_size=|alt=|caption=Yasuhiko Asahina, 1959|birth_date={{birth date |1881|04|16}}|birth_place=[[Tokyo, Japan]]|death_date={{death date and age |1975|6|30|1881|04|16}}|death_place=|death_cause=|resting_place=|resting_place_coordinates=|other_names=|residence=|citizenship=|fields=[[Lichenology]]|workplaces=University of Tokyo|patrons=|education=[[University of Tokyo]]|thesis_title=|thesis_url=|thesis_year=|doctoral_advisor=|academic_advisors=|doctoral_students=|notable_students=[[Syo Kurokawa]]|known_for=|influences=|influenced=|awards=|author_abbrev_bot=Asahina|author_abbrev_zoo=|spouse=|children=|signature=|signature_alt=|footnotes=}}'''Јасухико Асахина''' (16.04. 1881-30.06.1975) бил јапонски [[Хемија|хемичар]] и [[Лихенологија|лихенолог]]. Асахина бил номиниран за [[Нобелова награда за хемија]] во 1951 и 1952 г, но не ја освоил наградата. <ref>[http://www.tokyo-np.co.jp/article/world/news/CK2014081402000252.html 東京新聞:朝永氏、受賞前に7回「候補」 ノーベル賞選考資料:国際] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140819082610/http://www.tokyo-np.co.jp/article/world/news/CK2014081402000252.html|date=2014年8月19日}} 東京新聞、2014年8月14日夕刊</ref> == Ран живот == Во детството, Асахина развил интерес за растенијата. Во 1902 година, се запишал на Фармацевтскиот факултет на Империјалниот универзитет во Токио, каде што дипломирал во 1905 год. Асахина останал на универзитетот за да ги истражува хемиските принципи на кинеската традиционална медицина под водство на Џуничиро Шимојама. Неговиот прв труд, за изолација на стирацитол од ''Styrax obassia'', бил објавен во 1907 год. Во 1909 год, Асахина отпатувал во Цирих за да студира фитохемија под Ричард Вилштатер. Тој продолжил со истражување на хлорофилот до 1912 год, кога се преселил во Берлин. Тој поминал 3 месеци во Германија работејќи во лабораторијата на професорот Емил Фишер на експеримент со стирацитол. == Кариера == По враќањето во Токио, Асахина прифатил позиција на вонреден професор на Империјалниот универзитет во Токио. Во следната деценија, Асахина бил посветена на истражување на традиционалните и народните лекови на Кина и Јапонија. Во 1925 год, тој го префрлил својот фокус на лишаите. Имал проблеми со идентификувањето на лишаите што сакал да ги истражи, бидејќи во тоа време, Ацуши Јасуда бил единствениот лихенолог во Јапонија. Асахина сфатил дека некои морфолошки идентични лишаи содржат различни хемиски соединенија. Асахина развил метод на реакција на боја на талин и микрокристален тест на метаболити на лишаи. Тој ја искористил оваа хемиска идентификација за таксономска диференцијација на овие лишаи. Користејќи го овој метод, тој помогнал во чистењето на таксономијата на родот ''Cladonia''. Исто така, проучувал многу други родови во Јапонија, особено ''Alectoria, Anzia, Cetraria, Lobaria, Parmelia, Ramalina, and Usnea''. Техниката ја научил Александар Вилијам Еванс, кој ја пренел на западните технолози во 1943 год. Асахина се пензионирал од Универзитетот во Токио во 1941 год. Во 1954 год, тој го основал Јапонското здружение за историја на фармацијата (''Нихон Јакуши Гакаи'', ). <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://yakushi.umin.jp/englishhome.htm|title=Welcom to JSHP}}</ref>Асахина продолжил со истражувањето во својата приватна лабораторија сè до неговата смрт во 1975 год. Тој ја дистрибуирал серијата exsiccata ''Lichenes Japoniae exsiccati''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.botanischestaatssammlung.de/DatabaseClients/IndExs/Exsiccatae_IndExs_Details.jsp?ExsiccataID=349661827|title=Lichenes Japoniae exsiccati: IndExs ExsiccataID=349661827|work=IndExs - Index of Exsiccatae|publisher=Botanische Staatssammlung München|accessdate=26 May 2024}}</ref> == Награди == Асахина ја добил Империјалната награда на Јапонската академија во 1923 год. за неговиот придонес во истражувањето на кинеските принципи на лекови. Во 1943 год, тој го добил Орденот за култура. == Наследство == Сиозиро Асахина, познат ентомолог, бил син на Асахина. Родот лишаи ''Asahinea'' го добил името во чест на Јасухико Асахина. <ref name="Culberson & Culberson 1965">{{Наведено списание|last=Culberson|first=William Louis|last2=Culberson|first2=Chicita F.|year=1965|title=''Asahinea'', a new genus in the Parmeliaceae|journal=Brittonia|volume=17|issue=2|pages=182–191|doi=10.2307/2805243|jstor=2805243}}</ref>{{Ботаничар|Asahina}} == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Јапонски ботаничари]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] g1ngid02mm0939crf6y3g8jrb366tnb 5628413 5628412 2026-09-14T07:27:52Z BosaFi 115936 5628413 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist|name=Јасухико Асахина|native_name=|native_name_lang=|image_size=|alt=|birth_date={{birth date |1881|04|16}}|birth_place=[[Токио]] Јапонија|death_date={{death date and age |1975|6|30|1881|04|16}}|death_place=|death_cause=|resting_place=|resting_place_coordinates=|other_names=|residence=|citizenship=|fields=[[Лихенологија]]|workplaces=Токиски универзитет|patrons=|education=[[Токиски универзитет]]|thesis_title=|thesis_url=|thesis_year=|doctoral_advisor=|academic_advisors=|doctoral_students=|known_for=|influences=|influenced=|awards=|author_abbrev_bot=Asahina|author_abbrev_zoo=|spouse=|children=|signature=|signature_alt=|footnotes=}}'''Јасухико Асахина''' (16.04. 1881-30.06.1975) бил јапонски [[Хемија|хемичар]] и [[Лихенологија|лихенолог]]. Асахина бил номиниран за [[Нобелова награда за хемија]] во 1951 и 1952 г, но не ја освоил наградата.<ref>[http://www.tokyo-np.co.jp/article/world/news/CK2014081402000252.html 東京新聞:朝永氏、受賞前に7回「候補」 ノーベル賞選考資料:国際] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140819082610/http://www.tokyo-np.co.jp/article/world/news/CK2014081402000252.html|date=2014年8月19日}} 東京新聞、2014年8月14日夕刊</ref> == Ран живот == Во детството, Асахина развил интерес за растенијата. Во 1902 година, се запишал на Фармацевтскиот факултет на Империјалниот универзитет во Токио, каде што дипломирал во 1905 год. Асахина останал на универзитетот за да ги истражува хемиските принципи на кинеската традиционална медицина под водство на Џуничиро Шимојама. Неговиот прв труд, за изолација на стирацитол од ''Styrax obassia'', бил објавен во 1907 год. Во 1909 год, Асахина отпатувал во Цирих за да студира фитохемија под Ричард Вилштатер. Тој продолжил со истражување на хлорофилот до 1912 год, кога се преселил во Берлин. Тој поминал 3 месеци во Германија работејќи во лабораторијата на професорот Емил Фишер на експеримент со стирацитол. == Кариера == По враќањето во Токио, Асахина прифатил позиција на вонреден професор на Империјалниот универзитет во Токио. Во следната деценија, Асахина бил посветена на истражување на традиционалните и народните лекови на Кина и Јапонија. Во 1925 год, тој го префрлил својот фокус на лишаите. Имал проблеми со идентификувањето на лишаите што сакал да ги истражи, бидејќи во тоа време, Ацуши Јасуда бил единствениот лихенолог во Јапонија. Асахина сфатил дека некои морфолошки идентични лишаи содржат различни хемиски соединенија. Асахина развил метод на реакција на боја на талин и микрокристален тест на метаболити на лишаи. Тој ја искористил оваа хемиска идентификација за таксономска диференцијација на овие лишаи. Користејќи го овој метод, тој помогнал во чистењето на таксономијата на родот ''Cladonia''. Исто така, проучувал многу други родови во Јапонија, особено ''Alectoria, Anzia, Cetraria, Lobaria, Parmelia, Ramalina, and Usnea''. Техниката ја научил Александар Вилијам Еванс, кој ја пренел на западните технолози во 1943 год. Асахина се пензионирал од Универзитетот во Токио во 1941 год. Во 1954 год, тој го основал Јапонското здружение за историја на фармацијата (''Нихон Јакуши Гакаи'').<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://yakushi.umin.jp/englishhome.htm|title=Welcom to JSHP}}</ref> Асахина продолжил со истражувањето во својата приватна лабораторија сè до неговата смрт во 1975 год. Тој ја дистрибуирал серијата exsiccata ''Lichenes Japoniae exsiccati''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.botanischestaatssammlung.de/DatabaseClients/IndExs/Exsiccatae_IndExs_Details.jsp?ExsiccataID=349661827|title=Lichenes Japoniae exsiccati: IndExs ExsiccataID=349661827|work=IndExs - Index of Exsiccatae|publisher=Botanische Staatssammlung München|accessdate=26 May 2024}}</ref> == Награди == Асахина ја добил Империјалната награда на Јапонската академија во 1923 год. за неговиот придонес во истражувањето на кинеските принципи на лекови. Во 1943 год, тој го добил Орденот за култура. == Наследство == Сиозиро Асахина, познат ентомолог, бил син на Асахина. Родот лишаи ''Asahinea'' го добил името во чест на Јасухико Асахина.<ref name="Culberson & Culberson 1965">{{Наведено списание|last=Culberson|first=William Louis|last2=Culberson|first2=Chicita F.|year=1965|title=''Asahinea'', a new genus in the Parmeliaceae|journal=Brittonia|volume=17|issue=2|pages=182–191|doi=10.2307/2805243|jstor=2805243}}</ref>{{Ботаничар|Asahina}} == Наводи == {{наводи}}{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Асахина, Јасухико }} [[Категорија:Јапонски ботаничари]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Хемичари]] 3h6w06ot670ry85h00ltgks0rzwlrs0 0 1402611 5628414 5627767 2026-09-14T07:35:45Z BosaFi 115936 5628414 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist|name=Аскел Лове|image=|caption=|birth_date={{birth date|1916|10|20|df=y}}|birth_place=[[Рејкјавик]], Исланд|death_date={{death date and age|1994|5|29|1916|10|20|df=y}}|death_place=[[Сан Хозе]], Калифорнија|field=[[еволуција]]|workplaces=[[Исландски униврзитет]], [[Универзитет во Манитоба]], [[Универзитет во Монтреал]] и [[Универзитет во Колорадо во Болдер]]|education=[[Lund University]]|doctoral_advisor=|doctoral_students=|known_for=употреба на хромозомски броеви во систематиката на растенијата|awards=[[Гугенхајм стипендист]] во 1963 г.|footnotes=|signature=}}'''Аскел Лове''' (20.10.1916–29.05.1994) бил исландски систематски [[Ботаника|ботаничар]], особено активен на Арктикот. == Образование == Аскел студирал ботаника на Универзитетот Лунд, Шведска, од 1937 год. Тој го добил својот докторат по ботаника во 1942 год и титулата доктор по природни науки во 1942 год. диплома по генетика следната година. Од 1941 до 1945 год, тој бил научен соработник на Универзитетот Лунд и дописен генетичар на Универзитетот во Исланд. == Работа == Во 1945 год, работел како директор на ''Институтот за ботаника и одгледување растенија'' на Универзитетот во Исланд, од 1945 до 1951 год. Потоа, семејството се преселило во Северна Америка, каде што Аскел станал вонреден професор по ботаника на Универзитетот во Манитоба, Канада. Во 1956 год, тој станал ''професор по истражувања'' на Универзитетот во Монтреал, а во 1964 год професор по биологија на Универзитетот во Колорадо во Болдер, каде што останал до 1974 год. Аскел бил награден со стипендија на Гугенхајм во 1963 год. и избран за член на Исландската академија на науките. Тој бил ко - основач на проектот Флора Европаеа. Го задржал своето исландско државјанство до својата смрт. Аскел бил особено заинтересиран за бројот на хромозоми кај растенијата. Тој објавил бројни трудови во оваа област, <ref>{{Наведено списание|last=Löve|first=Á.|last2=Löve|first2=D.|author-link2=Doris Löve|year=1956|title=Cytotaxonomical conspectus of the Icelandic flora|journal=Acta Horti Gotoburgensis|volume=20|issue=4|pages=65–290}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Chromosome numbers of central and northwest European plant species|last=Löve|first=Á.|last2=Löve|first2=D.|publisher=Almqvist & Wiksell|year=1961|series=Opera Botanica|volume=5|location=Stockholm|pages=1–581|author-link2=Doris Löve}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Cytotaxonomy of the alpine vascular plants of Mount Washington|last=Löve|first=Á.|last2=Löve|first2=D.|publisher=University of Colorado|year=1966|series=University of Colorado Studies. Series of Biology No. 24|location=Boulder|pages=1–75|author-link2=Doris Löve}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Cytotaxonomical atlas of the Slovenian flora|last=Löve|first=Á.|last2=Löve|first2=D.|publisher=J. Cramer|year=1974|series=Cytotaxonomical Atlases vol. 1|location=Vaduz|pages=1241|author-link2=Doris Löve}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Cytotaxonomical atlas of the Arctic flora|last=Löve|first=Á.|last2=Löve|first2=D.|publisher=J. Cramer|year=1975|series=Cytotaxonomical Atlases vol. 2|location=Vaduz|pages=598|author-link2=Doris Löve}}</ref><ref>{{Наведена книга|title=Cytotaxonomical atlas of the Pteridophyta|last=Löve|first=Á.|last2=Löve|first2=D.|last3=Pichi-Sermolli|first3=R. E. G.|publisher=J. Cramer|year=1977|series=Cytotaxonomical Atlases vol. 3|location=Vaduz|pages=398|author-link2=Doris Löve|author-link3=Rodolfo Emilio Giuseppe Pichi-Sermolli}}</ref>вклучувајќи и уредување на повеќе од сто извештаи за бројот на хромозоми објавени во научното списание ''Таксон'' помеѓу 1964 и 1988 год.<ref>{{Наведено списание|last=Weber|first=W.A.|year=1994|title=Áskell Löve (1916-1994) In Memoriam|journal=Arctic and Alpine Research|volume=26|issue=3|pages=313–314|jstor=1551945}}</ref> Дал голем придонес во еволуцијата и таксономијата на роднините на пченицата во Тритикеите.<ref>{{Наведено списание|last=Löve|first=Á.|year=1984|title=Conspectus of the Triticeae|journal=Feddes Repertorium|volume=95|issue=7–8|pages=425–521|doi=10.1002/fedr.4910950702|doi-access=free}}</ref> Во 1974 год, Аскел, тогашен редовен професор и претседател на одделот за биологија на Универзитетот во Колорадо, Болдер, бил принуден да поднесе оставка. Во 1997 год, неговата сопруга ја напишала семејната историја, биографија од 86 страници што дава детално објаснување за присилната оставка на нејзиниот сопруг. Овој мемоар беше депонирано во Ботаничката библиотека Хант во Питсбург во 1997 год и требал да остане необјавен до 2018 год.<ref name=":0">{{Наведено списание|last=Kaersvang|first=Lóa Löve|last2=Weber|first2=W.A.|last3=Ives|first3=J. D.|year=2000|title=Doris Löve (1918–2000) In Memoriam|journal=Arctic and Alpine Research|volume=32|issue=3|pages=360–363|doi=10.1080/15230430.2000.12003375|jstor=1552536|doi-access=free}}</ref> Аскел, исто така, напишал трудови за еволуцијата на растенијата од потеоретски агол, на пример. сè уште цитираната ''Концептот на биолошки видови и неговата еволутивна структура.''<ref>{{Наведено списание|last=Löve|first=Á.|year=1964|title=The biological species concept and its evolutionary structure|journal=Taxon|volume=13|issue=2|pages=33–45|doi=10.2307/1216308|jstor=1216308}}</ref> Тој напишал неколку флори за исландските растенија, вклучувајќи ја и ''Флора на Исланд'' (1970, второ издание 1975), илустрирана од Дагни Танде Лид.<ref>{{Наведена книга|title=Íslenzk Ferðaflóra|last=Löve|first=Á.|publisher=Almenna Bókfélagið|year=1970|location=Reykjavík|language=is|trans-title=Icelandic Excursion Flora, Drawings by [[Dagny Tande Lid]]}}</ref> == Личен живот == Аскел се оженил со својата соученичка и колешка Дорис Лове (родена Вален). Заедно, тие се вратиле во Исланд во 1945 год.{{Ботаничар|Á.Löve|Löve, Áskell}} == Наводи == {{Наводи}}{{Нормативна контрола}}{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Лове, Аскел }} [[Категорија:Луѓе од Рејкјавик]] [[Категорија:Починати во 1994 година]] [[Категорија:Родени во 1916 година]] [[Категорија:Апсолвенти на Лундскиот универзитет]] [[Категорија:Исландски ботаничари]] [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] qqueympbn4939p9nj4wo8xenop8i644 4 1402681 5628417 5627350 2026-09-14T08:14:09Z Виолетова 1975 5628417 wikitext text/x-wiki Список на учесници на [[Википедија:Вики тим билдинг 2026|Вики тим билдинг 2026]]: #[[Корисник:BosaFi|BosaFi]] #[[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]] #[[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]] #[[Корисник:Irena Trajkovska Sterjovska|Irena Trajkovska Sterjovska]] #[[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] #[[Корисник:Vale Trajkoska|Vale Trajkoska]] #[[Корисник:Natasa Stardelova|Natasa Stardelova]] #[[Корисник:Wikiedittor10|Wikiedittor10]] #[[Корисник:Wikieditordren|Wikieditordren]] #[[Корисник:Тиверополник|Тиверополник]] #[[Корисник:Velkovski.b|Velkovski.b]] #[[Корисник:P.Nedelkovski|P.Nedelkovski]] #[[Корисник:Orce Wiki|Orce Wiki]] #[[Корисник:Kiril Simeonovski|Kiril Simeonovski]] #[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] #[[Корисник:Виолетова|Виолетова]] #[[Корисник:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] #[[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] #[[Корисник:BosaFi|BosaFi]] #[[Корисник:Верица.Н|Верица.Н]] #[[Корисник:MacedonianMaps|MacedonianMaps]] #[[Корисник:Aleksandra.Shundovski|Aleksandra.Shundovski]] j3r2q52uzg73z6iwydm64ulc8k8270e 0 1402763 5628478 5627738 2026-09-14T10:50:10Z MacedonianBoy 2538 5628478 wikitext text/x-wiki '''Јохан Петер Фалк''' ( 26 ноември 1732 - 31 март 1774) бил шведски [[ботаничар]] и ''апостол на Карл Лине''.<ref name="jpf">{{Наведена мрежна страница|url=https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=15025|title=Johan Peter Falck|last=Sigurd Lindman|publisher=Svenskt biografiskt lexikon|accessdate=December 1, 2018}}</ref> Родот ''Фалкија'' е именуван по него. == Биографија == Фалк е роден во парохијата Броддеторп во Вестергетланд ,[[Шведска]] .Тој бил син на Питер Фалк ( 1701 – 1754 )и Беата Винге ( 1706 – 1771 ) .Студирал на Универзитетот во Упсала кај Карл Линеус ,каде што му служел како тутор на својот син ,Карл Линеус Помладиот.Тој ја одбранил својата дисертација во 1762 година .<ref name="jpf" /> Фалк отпатувал во Русија и во 1763 станал кустос на Кабинетот за природна историја во Санкт Петербург.Во 1765,Фалк бил назначен за професор по медицина и ботаника на Руската академија на науките. Тој учествувал во експедицијата во централната руска покраина Поволжје ,Сибир ,Алтај и Забајкалско ( 1768 –1774 )организирана од прускиот научник Петер Симон Палас ( 1741 – 1811 ) .Резултатите беа објавени во Санкт Петербург во Царската академија на науките.<ref>{{Наведена книга|url=https://search.rsl.ru/ru/record/01003444266|title=Атлас к Полному собранию ученых путешествий по России …. Ч. 1|date=1818|publisher=The Imperial Academy of Sciences|location=St. Petersburg|trans-title=Atlas to the Complete Collection of Scientific Travels in Russia…. Part 1}}</ref><ref>{{Наведена книга|url=https://search.rsl.ru/ru/record/01003418772|title=Полное собрание ученых путешествий по России. Записи путешествия академика Фалька. Т. VI|date=1824|location=Санкт-Петербург|trans-title=Complete collection of scholarly travels in Russia. Travel notes of Academician Falk. T. VI}}</ref> Во 1774,Фалк се самоубил во Казан.Белешките на Фалк биле објавени во Германија како ''Beyträge zur topgraphischen Kentniß des rußischen Reichs'' ( 3 томови, 1785 – 1786 ) .Тие биле уредени од Јохан Готлиб Георги ( 1729 – 1802 ).<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.saint-petersburg.com/famous-people/peter-simon-pallas/|title=Peter Simon Pallas|publisher=saint-petersburg.com|accessdate=December 1, 2018}}</ref> <ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.saint-petersburg.com/famous-people/johann-gottlieb-georgi/|title=Johann Gottlieb Georgi|publisher=saint-petersburg.com|accessdate=December 1, 2018}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} == Литература == * Вера Широкова, Алексеј Собишевич, ''Илустрации од академски експедиции во Русија: Делата на Фалк и Георги'' и ЛИНАЕУС | iMagazine | iStories (декември 2015) [[Категорија:Апсолвенти на Упсалскиот универзитет]] [[Категорија:Редовни членови на Петербуршката академија на науките]] [[Категорија:Починати во 1774 година]] [[Категорија:Родени во 1732 година]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] k04jmidsxsw769p5aiets8uirrbokl2 0 1402784 5628472 5627735 2026-09-14T10:36:02Z MacedonianBoy 2538 5628472 wikitext text/x-wiki '''Кери Алисон Форд''' (''Kerry Alison Ford'', родена 1964) била ботаничарка од [[Нов Зеланд]].Таа е најпозната по своите придонеси во проучувањето на новозеландската [[флора]] и е заинтересирана за биосистематиката и таксономијата на видовите во семејствата ''Cyperaceae'' и ''Poaceae''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.landcareresearch.co.nz/about-us/our-people/kerry-ford|title=Kerry Ford Researcher - Botanist Systematics|publisher=Bioeconomy Science Institute|accessdate=1 February 2016}}</ref> == Наводи == {{Наводи}} {{Биог-никулец}} [[Категорија:Новозеландски ботаничари]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1964 година]] 1fxf7561vkjqfwi2apm3pbmqqyxgd9r 0 1402882 5628260 5627749 2026-09-13T16:27:00Z Andrew012p 85224 5628260 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Господарот на прстените: Војната на Рохиримите | изворен_наслов = The Lord of the Rings: The War of the Rohirrim | слика = Господарот на прстените Војната на Рохиримите плакат (МКД).jpg | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Кенџи Камијама]] | сценарист = {{Plainlist| * Џефри Адис * Вил Матјус * Фиби Гитинс * Арти Папагеоргиу }} | приказна = {{Plainlist| * Џефри Адис * Вил Матјус * [[Филипа Бојенс]] }} | заснован_на = {{Based on|ликови создадени|[[Џ. Р. Р. Толкин]]}} | продуцент = {{Plainlist| * [[Филипа Бојенс]] * Џејсон Демарко * Џозеф Чу }} | улоги = {{Plainlist| * [[Брајан Кокс (глумец)|Брајан Кокс]] * Гаја Вајс * [[Лук Пасквалино]] * Лоренс Убонг Вилијамс * [[Лорејн Ешборн]] * [[Миранда Ото]] }} | монтажа = Цујоши Садамацу | музика = Стивен Галагер | студио = {{Plainlist| * [[New Line Cinema]] * [[Warner Bros. Animation]] * Sola Entertainment * [[WingNut Films]] * Domain Entertainment }} | дистрибутер = [[Warner Bros. Pictures]] | премиера = 3 декември 2024 г. (САД)<br>12 декември 2024 г. (Македонија) | времетраење = 134 минути | земја = {{Plainlist| * {{знаме|Нов Зеланд}} * {{знаме|Јапонија}} * {{САД}} }} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 30 милиони долари | заработка = 20,7 милиони долари }} '''''Господарот на прстените: Војната на Рохиримите'''''<ref>Во некои преводи: '''''Господарот на прстените: Војната на Рохирим'''''.</ref> ({{Langx|en|The Lord of the Rings: The War of the Rohirrim}}) — анимиран фантастичен филм од 2024 г., во режија на [[Кенџи Камијама]], по сценарио на Џефри Адис и Вил Матјус, како и Фиби Гитинс и Арти Папагеоргиу, заснован на ликовите создадени од [[Џ. Р. Р. Толкин]]. Дејството е сместено околу 200 години пред кинотрилогиите на [[Питер Џексон]] — [[Господарот на прстените (филмска серија)|''Господарот на прстените'']] (2001 — 2003) и ''Хобит'' (2012 — 2014), а ја раскажува приказната за легендарниот крал на [[Рохан (Средна Земја)|Рохан]], Хелм Хамерхенд. Кога соседните Данлендинзи ќе побараат рака за брак со неговата ќерка Хера, Хелм неочекувано го убива нивниот водач и започнува војна. Главните улоги ги толкуваат Брајан Кокс како Хелм и Гаја Вајс како Хера, заедно со [[Лук Пасквалино]], Лоренс Убонг Вилијамс, [[Лорејн Ешборн]] и [[Миранда Ото]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://deadline.com/2021/06/lord-of-the-rings-anime-film-the-war-of-the-rohirrim-new-line-1234773024/|title=‘The Lord Of The Rings’ Goes On: Anime Film ‘The War Of The Rohirrim’ In Works At New Line|last=D'Alessandro|first=Anthony|date=2021-06-10|work=Deadline|language=en-US|accessdate=2026-09-12}}</ref> == Содржина == Дејството се одвива 183 години пред настаните прикажани во изворната кинотрилогија, раскажувајќи ја судбината на домот на Хелм Хамерхенд, легендарниот крал на Рохан. Неочекуваниот напад од Вулф, итриот и безмилосен рохански господар со сомнително потекло и со многу врски со Данленд, кој бара одмазда за смртта на својот татко, ги принудува Хелм и неговиот народ да пружат храбар последен отпор во древното упориште Хорнбург — моќна тврдина што подоцна ќе стане позната како Хелмова Длабочина. Наоѓајќи се во сѐ понапната и безизлезна ситуација, Хера, ќерката на Хелм, мора да ја најде волјата да го предводи отпорот против смртоносниот непријател решен да ги уништи докрај. == Гласовни улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Брајан Кокс (глумец)|Брајан Кокс]] || Хелм Хамерхенд |- | [[Гаја Вајс]] || Хера |- | [[Лук Пасквалино]] || Вулф |- | [[Миранда Ото]] || Еовин |- | [[Лорејн Ешборн]] || Олвин |- | [[Јаздан Кафури]] || Хама |- | [[Бенџамин Вејнрајт (глумец)|Бенџамин Вејнрајт]] || Халет |- | [[Лоренс Убонг Вилијамс]] || Фреалаф Хилдесон |- | [[Шон Дули]] || Фрека |- | [[Мајкл Вајлдман]] || генерал Тарг |- |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.lotrthewaroftherohirrim.com/ Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Јапонски филмови]] [[Категорија:Филмови од 2024 година]] [[Категорија:Новозеландски филмови]] [[Категорија:Филмови на Warner Bros. Animation]] [[Категорија:Анимирани филмови на Варнер Брос]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Аниме-филмови]] [[Категорија:Американски цртани филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] 1e280t433jdh2788tyx7fl5yglor5fv 0 1403025 5628279 5627782 2026-09-13T16:56:04Z Andrew012p 85224 5628279 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Автомобил | име = Nissan Skyline GT-R | слика = Nissan Skyline GT-R R34 V Spec II.jpg | опис = Nissan Skyline GT-R V·spec II (BNR34) | производител = [[Нисан (автопроизводител)|Nissan]] | производство = {{unbulleted list | 1969 — 1973 | 1989 — 2002 }} | склопен_во = {{unbulleted list | Јапонија: [[Мусашимурајама]] (1969 — 2000) | Јапонија: Каминокава (2000 — 2002) | Јапонија: [[Омори]] (Z-Tune) }} | сегмент = [[спортски автомобил]] | сродни = {{unbulleted list | [[Nissan Skyline]] | [[Nissan Stagea]] }} | пренос = {{unbulleted list | 5-степен рачен менувач (1969 — 1998) | 6-степен рачен менувач (1999 — 2002) }} | наследник = [[Nissan GT-R]] (R35) }} '''Nissan Skyline GT-R''' ([[Изговор|се изговара]]: Нисан скајлајн Ге-ге-ер) — семејство спортски автомобили создадени врз основа на сериските автомобили [[Nissan Skyline]]. == Прво поколение (1969 — 1972) == [[Податотека:C10GT-R.jpg|мини|лево|180пкс|Nissan Skyline 2000 GT-R HT]] Првиот Prince Skyline GT-R бил пуштен во февруари [[1969]] г. со каросерија седан (индекс PGC-10). Бил опремен со дволитарски 6-цилиндричен мотор S20 со моќност од 160 КС (118 kW), што било на ниво на најдобрите спортски автомобили од тоа време. Тежината на автомобилот изнесувала 1120&nbsp;кг, што му овозможувало на Skyline GT-R да забрза од 0 до 100 км/ч за 8,2 с и да развие повеќе од 200 км/ч. Skyline GT-R HT со каросерија купе (индекс KPGC-110) се појавил во март [[1971]] г. Skyline GT-R одлично се покажал во автоспортот. За помалку од 2 години на седанот биле извојувани 33 победи во различни трки, а благодарение на купето оваа бројка била зголемена на 50 до [[1972]] г. GT-R не заостанувал зад автомобили како што се: [[Тојота|Toyota]] 1600 GT5, Isuzu Bellett GTR, [[Мазда|Mazda]] Familia (R100) и Capella (RX-2), па дури ни зад Porsche. Кон крајот на [[1971]] г., сериозен соперник за GT-R станала новата Mazda RX-3. GT-R исто така станал омилен автомобил на уличните тркачи. Модел: * '''2000 GT-R'''&nbsp;— 2,0 л ''S20'' I6, 160 КС при 7000 врт/мин и 177 Nm при 5600 врт/мин == Второ поколение (1972 — 1973) == [[Податотека:GT-RC110.jpg|мини|десно|180пкс|Nissan Skyline 2000 GT-R]] Skyline GT-R од второто поколение со каросерија хардтоп (индекс KPGC-110) се појавил во септември [[1972]] г., но веќе во март [[1973]] г. производството било запрено поради нафтената криза. Луѓето сметале дека е најдобро да купуваат економични автомобили, па продажбата на спортските автомобили нагло паднала. Nissan го напуштил автоспортот. Само 197 примероци од GT-R биле продадени во [[Јапонија]]. Модел: * '''2000 GT-R'''&nbsp;— 2,0 л ''S20'' I6, 160 КС при 7000 врт/мин и 177 Nm при 5600 врт/мин == Трето поколение R32 (1989 — 1994) == [[Податотека: Nissan Skyline R32 GT-R 001.jpg | right | thumb | 180px | Nissan Skyline R32 GT-R]] [[Податотека: Nissan Skyline R32 GT-R 002.jpg | right | thumb | 180px | Nissan Skyline R32 GT-R]] Вистински успех се покажало враќањето во [[1989]] г. на верзијата GT-R (BNR32), проектирана во согласност со барањата на FIA за автомобили што учествуваат во трките од Групата А. Та била опремена со електронски систем за погон на четири тркача 4WD [[ATTESA|ATTESA ETS]] ({{Langx|en|Advanced Total Traction Engineering System for All Electronic Torque Split}}). Нејзина особеност била тоа што при појава на пролизгување на задните тркала, се вклучувале предните тркала, на кои им се пренесувале околу 50 % од вртежниот момент, што овозможувало да се надоместат загубите при пролизгувањето. Во основа, автомобилот останувал со заден погон. Системот [[HICAS]], кој ја добил придавката Super, бил модернизиран и управуван со помош на електроника. 6-цилиндричниот мотор со зафатнина од 2,6 литри RB26DETT имал две турбини, што овозможувало да се достигне моќност од 500 КС при официјалните 276 КС (максимална моќност според џентлменскиот договор на јапонските производители на автомобили). Со освојувањето на 29 победи во 29 трки во кружниот шампионат JTCC, со победата на 4 шампионати по ред од [[1990]] до [[1993]] г. и со поставувањето нов рекорд на времето за минување на Северната јамка на Нирбургринг за сериски автомобили, автомобилот ја докажал својата надмоќ. Првично, во согласност со омологационите барања, на GT-R се вградувале 16-инчни тркала, што ја ограничувало големината и ефикасноста на сопирачките дискови. По промените во правилниците за трките, кои овозможиле користење на 17-инчни тркала, во февруари [[1993]] г. била издадена верзијата ''GT-R V-spec'' (од англ. ''victory'' = ''„''победа“) со 17" тркала BBS и зголемени сопирачки механизми [[Brembo]]. Автомобилот исто така добил активен заден диференцијал. Една година подоцна била издадена ''V-Spec II'', која се разликувала по пошироките пневматици. Модели: * '''GT-R'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' twin-turbo I6, 280 КС (206 кВт, 368 Nm) * '''NISMO''' * '''V-Spec''' * '''V-Spec II''' == Четврто поколение R33 (1995 — 1998) == [[Податотека:Nissan Skyline R33 GT-R 001.jpg| right | thumb | 180px | Nissan Skyline R33 GT-R]] Промените во конструкцијата на Nissan Skyline R33 RB26DETT во споредба со R32 имале еволутивен карактер и се однесувале главно на подвозјето. Автомобилот бил опремен со мотор од моделот RB26DETT со зголемен вртежен момент и иста максимална моќност, модификацијата со погон на сите тркача ''V-spec'' била опремена со систем за распределба на вртежниот момент меѓу оските ATTESA E-TS pro, во кој спаѓал диференцијалот со зголемено триење LSD и антиблокирачки систем. Во моторниот простор и багажникот биле поставени потпори за потпирачите на суспензијата. Автомобилот, како и претходно, се одликувал со преден браник со големи димензии и широк отвор, конфигурација на предните крила во стил „blister fender“ и заден спојлер со заканувачки изглед со прилагодлив агол на напад. Во моделската гама се појавила модификацијата ''LM limited'', чија каросерија била обоена во светлосина боја, како и верзијата ''Autech'' со 4-вратна каросерија, издадена во ограничена серија по повод 40-годишниот јубилеј на моделот. Пред официјалното издавање на R33, Nissan го забележал времето на круг на патеката Нирбургринг за R33 GT-R со кој управувал Дирк Шојсман. Автомобилот поставил време на круг од 7:59,887 минути, станувајќи првиот сериски автомобил што ја поминал границата под 8 минути.<ref>{{Cite web |url=https://www.topgear.com/car-news/supercars/nissan-gt-r-history-heres-every-generation-godzilla |title=Nissan GT-R history: here's every generation of 'Godzilla' |access-date=10 мај 2025}}</ref> Исто така, тоа бил најбрзиот сериски автомобил на патеката. Во 1999 г. рекордот бил соборен од Skyline GT-R R34. Модели: * '''GT-R'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' DOHC twin-turbo I6, 305 КС (224 кВт, 375 Nm) (според пасош 280 КС) 4WD * '''GT-R LM'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' DOHC twin-turbo I6, 305 КС (224 кВт) * '''NISMO 400R'''&nbsp;— 2,8 л ''RBX-GT2'' DOHC twin-turbo I6, 400 КС (294 кВт, 478 Nm) 4WD * '''4-врат. GT-R Autech version'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' DOHC twin-turbo I6, 305 КС (224 кВт, 375 Nm) (според пасош 280 КС) 4WD == Петто поколение R34 (1999 — 2002) == [[Податотека: Nissan Skyline R34 GT-R Nür 001.jpg |180px | thumb | right | Nissan Skyline R34 GT-R Nür]] [[Податотека: Nissan Skyline R34 GT-R Nür 002.jpg |180px | thumb | right | Nissan Skyline R34 GT-R Nür]] Легендарниот автомобил повторно се појавил во јануари 1999 г. со изменето подвозје и други надградби. Новото поколение станало малку пократко од претходното, а предната оска се поместила понапред. Капаците на вентилите биле обоени во сјајна црвена боја, наместо црната што се нанесувала на капаците од претходните поколенија. Исто така биле усовршени турбополначите. Специјално за овој автомобил била проектирана нова, поцврста 6-степена менувачка кутија [[GETRAG]]. Кај моделите V-spec се појавиле сетилници за температура на интеркулерот. На R34 GT-R се вградувал 5,8" LCD-екран, кој овозможува преглед на параметри како што се притисокот на турбополнењето, температурата на маслото и течноста за ладење, а за ''V-spec'', исто така и графикон на надолжните и напречните забрзувања и времето на круг во кружни трки. Исто така, како и поколението R33, новите модели R34 GT-R V-spec биле опремени со ATTESA E-TS Pro system, но на стандардните GT-R системите „Pro“ не се вградувале. Верзиите V-spec добиле постабилна суспензија и спуштена положба. Моделите V-spec исто така вклучувале пластичен дифузор што се наоѓал на хаубата (кој ја изладувал долната страна на моторот), и карбонски дифузор, направен да насочува мазни протоци на воздух под автомобилот. Втората верзија на R34 GT-R била наречена M-spec. Моделот бил сличен на V-spec, но имал помека суспензија и кожен ентериер. За време на производството на петтото поколение на GT-R, Nissan започнал да развива верзија под името N1, која исто така претходно се произведувала кај моделите R32 и R33, и технички била слична на претходниците. На N1 немало: клима-уред, заден бришач и стереосистем. Вкупно биле произведени само 45 автомобили, 12 од кои биле користени од одделот Nismo ('''Nis'''san '''Mo'''torsport) за учество во тркачките шампионати [[Super Taikyu]]. Повеќето од преостанатите автомобили биле продадени на тркачки екипи и екипи за тјунинг. Во август 2000 Nissan претставил нов модел под името V-spec II. Автомобилот добил прилично поцврста суспензија (поцврста отколку на оригиналниот V-spec). На новата верзија се појавила карбонска хаубата, полесна од алуминиумската, која претходно се вградувала на сите GT-R. Уште една разлика меѓу V-spec II и оригиналнот е потемната боја на централната конзола. Исто така, седиштата биле изработени од црна ткаенина, а не сива, која претходно се користела на другите верзии на R34 GT-R. Во февруари 2002 Nissan го издал последниот модел од серијата R34 GT-R, наречен Nür. Се продавал во 2 верзии: Skyline GT-R V-spec II Nür и Skyline GT-R M-spec Nür. Името Nür било дадено во чест на познатата тркачка патека Нирбургринг во [[Германија]]. Двете верзии биле опремени со модернизиран мотор RB26DETT базиран на моторот N1, што му овозможувало на автомобилот да развие брзина од околу 300 км/ч. === Модели и опции: === * '''GT-R'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' twin-turbo I6, 332 КС (244 кВт, 392 Nm) (според пасош 280 КС) * '''GT-R V-Spec'''&nbsp;— дополнителни аеродинамични делови, вентилациски канали за сопирачките, аеродинамичен дифузор. * '''GT-R V-Spec II'''&nbsp;— исто како V-Spec + карбонска хаубата со канали NACA duct. * '''GT-R N1'''&nbsp;— мотор N1 со систем за балансирање „Blueprinted“, нема клима-уред, нема стереосистем, нема заден бришач, основна завршна обработка на ентериерот (произведени 45 примероци). * '''GT-R M-Spec'''&nbsp;— кожен ентериер, помека суспензија, седишта со греење. * '''GT-R V-Spec II Nür'''&nbsp;— исто како V-Spec II + мотор N1, максимална брзина околу 300 км/ч (произведени 750 примероци). * '''GT-R M-Spec Nür'''&nbsp;— исто како M-Spec + мотор N1, максимална брзина околу 300 км/ч (произведени 250 примероци). * '''GT-R NISMO R-tune''' * '''GT-R NISMO Z-tune'''&nbsp;— 2,8 л ''RB26DETT Z2'' twin-turbo I6, 510 КС (375 кВт, 550 Nm) Z1 со Z2 (произведени 19 примероци). === Производствени показатели: === Стандардни версии === 3.964 <br />V-Spec === 7.301 <br />Тркачки версии N1 === 45 <br />Вкупно === 11.310 == Шесто поколение R35 (2007—) == [[Податотека:Nissan GT-R 20090620 front.JPG|міні|праворуч|180пкс|[[Nissan GT-R]]]] [[Податотека:Nissan GT-R 20090620 rear.JPG|міні|праворуч|180пкс|Nissan GT-R]] {{Главна|Nissan GT-R}} Веќе е познато дека почнувајќи од 2008 г., во продажба излегол ажурираниот Nissan Skyline, кој го добил името [[Nissan GT-R]]. Компанијата Nissan одлучила својот Skyline да го нарече едноставно GT-R, бидејќи сите Nissan Skyline вклучувајќи го R34 биле само видоизменувања на Skyline, а сега тоа е сосема друг автомобил, кој патем кажано губи од R34 во сите показатели и нема ништо заедничко со него. Nissan GT-R е опремен со шестцилиндричен V-мотор VR38DETT, со зафатнина од 3,8 литри и два турбополначи. Моќноста на Nissan GT-R е 480 КС при 6800 врт/мин, а вртежниот момент изнесува 588 Nm при 3200–5200 врт/мин. Секако, Nissan GT-R е опремен со погон на четири тркала со диференцијал што механички се блокира и 6-степена менувачка кутија со двојна спојка. Максималната брзина на GT-R изнесува 310 км/ч, при што забрзувањето од 0 до 100 км/ч трае само 2,8 секунди, а со вклучен систем за контрола на стартот за 3,3 секунди. Што се однесува до пневматиците, во стандардната опрема на Nissan GT-R доаѓаат пневматици Bridgestone RE070A: предни 255/40 R20 и задни 285/35 R20, фелни од ултралесна алуминиумска легура R20. Сопирачкиот систем е опремен со 15-инчни диск-сопирачки Brembo со 6-клипни сопирачки клешти напред и 4-клипни назад. Секако, постојат системи ABS, Brake Assist, EBD. Суспензијата на новиот Nissan GT-R е Bilstein DampTronic, независна, со режими: Sport/Normal, Comfort и R mode. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Nissan Skyline GT-R}} * [http://www.nismo.co.jp/en/index.html NISMO Japan website] * {{imcdb vehicle|Nissan Skyline|make=Nissan|model=Skyline}} [[Категорија:Автомобили од 1960-тите]] [[Категорија:Автомобили од 1970-тите]] [[Категорија:Автомобили од 1980-тите]] [[Категорија:Автомобили од 1990-тите]] [[Категорија:Автомобили од 2000-тите]] bib7uohpi4wne4tb3auic8s66n0octz 5628280 5628279 2026-09-13T16:56:16Z Andrew012p 85224 5628280 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Автомобил | име = Nissan Skyline GT-R | слика = Nissan Skyline GT-R R34 V Spec II.jpg | опис = Nissan Skyline GT-R V·spec II (BNR34) | производител = [[Нисан (автопроизводител)|Nissan]] | производство = {{unbulleted list | 1969 — 1973 | 1989 — 2002 }} | склопен_во = {{unbulleted list | Јапонија: [[Мусашимурајама]] (1969 — 2000) | Јапонија: Каминокава (2000 — 2002) | Јапонија: [[Омори]] (Z-Tune) }} | сегмент = [[спортски автомобил]] | сродни = {{unbulleted list | [[Nissan Skyline]] | [[Nissan Stagea]] }} | пренос = {{unbulleted list | 5-степен рачен менувач (1969 — 1998) | 6-степен рачен менувач (1999 — 2002) }} | наследник = [[Nissan GT-R]] (R35) }} '''Nissan Skyline GT-R''' ([[Изговор|се изговара]]: ''Нисан скајлајн Ге-ге-ер'') — семејство спортски автомобили создадени врз основа на сериските автомобили [[Nissan Skyline]]. == Прво поколение (1969 — 1972) == [[Податотека:C10GT-R.jpg|мини|лево|180пкс|Nissan Skyline 2000 GT-R HT]] Првиот Prince Skyline GT-R бил пуштен во февруари [[1969]] г. со каросерија седан (индекс PGC-10). Бил опремен со дволитарски 6-цилиндричен мотор S20 со моќност од 160 КС (118 kW), што било на ниво на најдобрите спортски автомобили од тоа време. Тежината на автомобилот изнесувала 1120&nbsp;кг, што му овозможувало на Skyline GT-R да забрза од 0 до 100 км/ч за 8,2 с и да развие повеќе од 200 км/ч. Skyline GT-R HT со каросерија купе (индекс KPGC-110) се појавил во март [[1971]] г. Skyline GT-R одлично се покажал во автоспортот. За помалку од 2 години на седанот биле извојувани 33 победи во различни трки, а благодарение на купето оваа бројка била зголемена на 50 до [[1972]] г. GT-R не заостанувал зад автомобили како што се: [[Тојота|Toyota]] 1600 GT5, Isuzu Bellett GTR, [[Мазда|Mazda]] Familia (R100) и Capella (RX-2), па дури ни зад Porsche. Кон крајот на [[1971]] г., сериозен соперник за GT-R станала новата Mazda RX-3. GT-R исто така станал омилен автомобил на уличните тркачи. Модел: * '''2000 GT-R'''&nbsp;— 2,0 л ''S20'' I6, 160 КС при 7000 врт/мин и 177 Nm при 5600 врт/мин == Второ поколение (1972 — 1973) == [[Податотека:GT-RC110.jpg|мини|десно|180пкс|Nissan Skyline 2000 GT-R]] Skyline GT-R од второто поколение со каросерија хардтоп (индекс KPGC-110) се појавил во септември [[1972]] г., но веќе во март [[1973]] г. производството било запрено поради нафтената криза. Луѓето сметале дека е најдобро да купуваат економични автомобили, па продажбата на спортските автомобили нагло паднала. Nissan го напуштил автоспортот. Само 197 примероци од GT-R биле продадени во [[Јапонија]]. Модел: * '''2000 GT-R'''&nbsp;— 2,0 л ''S20'' I6, 160 КС при 7000 врт/мин и 177 Nm при 5600 врт/мин == Трето поколение R32 (1989 — 1994) == [[Податотека: Nissan Skyline R32 GT-R 001.jpg | right | thumb | 180px | Nissan Skyline R32 GT-R]] [[Податотека: Nissan Skyline R32 GT-R 002.jpg | right | thumb | 180px | Nissan Skyline R32 GT-R]] Вистински успех се покажало враќањето во [[1989]] г. на верзијата GT-R (BNR32), проектирана во согласност со барањата на FIA за автомобили што учествуваат во трките од Групата А. Та била опремена со електронски систем за погон на четири тркача 4WD [[ATTESA|ATTESA ETS]] ({{Langx|en|Advanced Total Traction Engineering System for All Electronic Torque Split}}). Нејзина особеност била тоа што при појава на пролизгување на задните тркала, се вклучувале предните тркала, на кои им се пренесувале околу 50 % од вртежниот момент, што овозможувало да се надоместат загубите при пролизгувањето. Во основа, автомобилот останувал со заден погон. Системот [[HICAS]], кој ја добил придавката Super, бил модернизиран и управуван со помош на електроника. 6-цилиндричниот мотор со зафатнина од 2,6 литри RB26DETT имал две турбини, што овозможувало да се достигне моќност од 500 КС при официјалните 276 КС (максимална моќност според џентлменскиот договор на јапонските производители на автомобили). Со освојувањето на 29 победи во 29 трки во кружниот шампионат JTCC, со победата на 4 шампионати по ред од [[1990]] до [[1993]] г. и со поставувањето нов рекорд на времето за минување на Северната јамка на Нирбургринг за сериски автомобили, автомобилот ја докажал својата надмоќ. Првично, во согласност со омологационите барања, на GT-R се вградувале 16-инчни тркала, што ја ограничувало големината и ефикасноста на сопирачките дискови. По промените во правилниците за трките, кои овозможиле користење на 17-инчни тркала, во февруари [[1993]] г. била издадена верзијата ''GT-R V-spec'' (од англ. ''victory'' = ''„''победа“) со 17" тркала BBS и зголемени сопирачки механизми [[Brembo]]. Автомобилот исто така добил активен заден диференцијал. Една година подоцна била издадена ''V-Spec II'', која се разликувала по пошироките пневматици. Модели: * '''GT-R'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' twin-turbo I6, 280 КС (206 кВт, 368 Nm) * '''NISMO''' * '''V-Spec''' * '''V-Spec II''' == Четврто поколение R33 (1995 — 1998) == [[Податотека:Nissan Skyline R33 GT-R 001.jpg| right | thumb | 180px | Nissan Skyline R33 GT-R]] Промените во конструкцијата на Nissan Skyline R33 RB26DETT во споредба со R32 имале еволутивен карактер и се однесувале главно на подвозјето. Автомобилот бил опремен со мотор од моделот RB26DETT со зголемен вртежен момент и иста максимална моќност, модификацијата со погон на сите тркача ''V-spec'' била опремена со систем за распределба на вртежниот момент меѓу оските ATTESA E-TS pro, во кој спаѓал диференцијалот со зголемено триење LSD и антиблокирачки систем. Во моторниот простор и багажникот биле поставени потпори за потпирачите на суспензијата. Автомобилот, како и претходно, се одликувал со преден браник со големи димензии и широк отвор, конфигурација на предните крила во стил „blister fender“ и заден спојлер со заканувачки изглед со прилагодлив агол на напад. Во моделската гама се појавила модификацијата ''LM limited'', чија каросерија била обоена во светлосина боја, како и верзијата ''Autech'' со 4-вратна каросерија, издадена во ограничена серија по повод 40-годишниот јубилеј на моделот. Пред официјалното издавање на R33, Nissan го забележал времето на круг на патеката Нирбургринг за R33 GT-R со кој управувал Дирк Шојсман. Автомобилот поставил време на круг од 7:59,887 минути, станувајќи првиот сериски автомобил што ја поминал границата под 8 минути.<ref>{{Cite web |url=https://www.topgear.com/car-news/supercars/nissan-gt-r-history-heres-every-generation-godzilla |title=Nissan GT-R history: here's every generation of 'Godzilla' |access-date=10 мај 2025}}</ref> Исто така, тоа бил најбрзиот сериски автомобил на патеката. Во 1999 г. рекордот бил соборен од Skyline GT-R R34. Модели: * '''GT-R'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' DOHC twin-turbo I6, 305 КС (224 кВт, 375 Nm) (според пасош 280 КС) 4WD * '''GT-R LM'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' DOHC twin-turbo I6, 305 КС (224 кВт) * '''NISMO 400R'''&nbsp;— 2,8 л ''RBX-GT2'' DOHC twin-turbo I6, 400 КС (294 кВт, 478 Nm) 4WD * '''4-врат. GT-R Autech version'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' DOHC twin-turbo I6, 305 КС (224 кВт, 375 Nm) (според пасош 280 КС) 4WD == Петто поколение R34 (1999 — 2002) == [[Податотека: Nissan Skyline R34 GT-R Nür 001.jpg |180px | thumb | right | Nissan Skyline R34 GT-R Nür]] [[Податотека: Nissan Skyline R34 GT-R Nür 002.jpg |180px | thumb | right | Nissan Skyline R34 GT-R Nür]] Легендарниот автомобил повторно се појавил во јануари 1999 г. со изменето подвозје и други надградби. Новото поколение станало малку пократко од претходното, а предната оска се поместила понапред. Капаците на вентилите биле обоени во сјајна црвена боја, наместо црната што се нанесувала на капаците од претходните поколенија. Исто така биле усовршени турбополначите. Специјално за овој автомобил била проектирана нова, поцврста 6-степена менувачка кутија [[GETRAG]]. Кај моделите V-spec се појавиле сетилници за температура на интеркулерот. На R34 GT-R се вградувал 5,8" LCD-екран, кој овозможува преглед на параметри како што се притисокот на турбополнењето, температурата на маслото и течноста за ладење, а за ''V-spec'', исто така и графикон на надолжните и напречните забрзувања и времето на круг во кружни трки. Исто така, како и поколението R33, новите модели R34 GT-R V-spec биле опремени со ATTESA E-TS Pro system, но на стандардните GT-R системите „Pro“ не се вградувале. Верзиите V-spec добиле постабилна суспензија и спуштена положба. Моделите V-spec исто така вклучувале пластичен дифузор што се наоѓал на хаубата (кој ја изладувал долната страна на моторот), и карбонски дифузор, направен да насочува мазни протоци на воздух под автомобилот. Втората верзија на R34 GT-R била наречена M-spec. Моделот бил сличен на V-spec, но имал помека суспензија и кожен ентериер. За време на производството на петтото поколение на GT-R, Nissan започнал да развива верзија под името N1, која исто така претходно се произведувала кај моделите R32 и R33, и технички била слична на претходниците. На N1 немало: клима-уред, заден бришач и стереосистем. Вкупно биле произведени само 45 автомобили, 12 од кои биле користени од одделот Nismo ('''Nis'''san '''Mo'''torsport) за учество во тркачките шампионати [[Super Taikyu]]. Повеќето од преостанатите автомобили биле продадени на тркачки екипи и екипи за тјунинг. Во август 2000 Nissan претставил нов модел под името V-spec II. Автомобилот добил прилично поцврста суспензија (поцврста отколку на оригиналниот V-spec). На новата верзија се појавила карбонска хаубата, полесна од алуминиумската, која претходно се вградувала на сите GT-R. Уште една разлика меѓу V-spec II и оригиналнот е потемната боја на централната конзола. Исто така, седиштата биле изработени од црна ткаенина, а не сива, која претходно се користела на другите верзии на R34 GT-R. Во февруари 2002 Nissan го издал последниот модел од серијата R34 GT-R, наречен Nür. Се продавал во 2 верзии: Skyline GT-R V-spec II Nür и Skyline GT-R M-spec Nür. Името Nür било дадено во чест на познатата тркачка патека Нирбургринг во [[Германија]]. Двете верзии биле опремени со модернизиран мотор RB26DETT базиран на моторот N1, што му овозможувало на автомобилот да развие брзина од околу 300 км/ч. === Модели и опции: === * '''GT-R'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' twin-turbo I6, 332 КС (244 кВт, 392 Nm) (според пасош 280 КС) * '''GT-R V-Spec'''&nbsp;— дополнителни аеродинамични делови, вентилациски канали за сопирачките, аеродинамичен дифузор. * '''GT-R V-Spec II'''&nbsp;— исто како V-Spec + карбонска хаубата со канали NACA duct. * '''GT-R N1'''&nbsp;— мотор N1 со систем за балансирање „Blueprinted“, нема клима-уред, нема стереосистем, нема заден бришач, основна завршна обработка на ентериерот (произведени 45 примероци). * '''GT-R M-Spec'''&nbsp;— кожен ентериер, помека суспензија, седишта со греење. * '''GT-R V-Spec II Nür'''&nbsp;— исто како V-Spec II + мотор N1, максимална брзина околу 300 км/ч (произведени 750 примероци). * '''GT-R M-Spec Nür'''&nbsp;— исто како M-Spec + мотор N1, максимална брзина околу 300 км/ч (произведени 250 примероци). * '''GT-R NISMO R-tune''' * '''GT-R NISMO Z-tune'''&nbsp;— 2,8 л ''RB26DETT Z2'' twin-turbo I6, 510 КС (375 кВт, 550 Nm) Z1 со Z2 (произведени 19 примероци). === Производствени показатели: === Стандардни версии === 3.964 <br />V-Spec === 7.301 <br />Тркачки версии N1 === 45 <br />Вкупно === 11.310 == Шесто поколение R35 (2007—) == [[Податотека:Nissan GT-R 20090620 front.JPG|міні|праворуч|180пкс|[[Nissan GT-R]]]] [[Податотека:Nissan GT-R 20090620 rear.JPG|міні|праворуч|180пкс|Nissan GT-R]] {{Главна|Nissan GT-R}} Веќе е познато дека почнувајќи од 2008 г., во продажба излегол ажурираниот Nissan Skyline, кој го добил името [[Nissan GT-R]]. Компанијата Nissan одлучила својот Skyline да го нарече едноставно GT-R, бидејќи сите Nissan Skyline вклучувајќи го R34 биле само видоизменувања на Skyline, а сега тоа е сосема друг автомобил, кој патем кажано губи од R34 во сите показатели и нема ништо заедничко со него. Nissan GT-R е опремен со шестцилиндричен V-мотор VR38DETT, со зафатнина од 3,8 литри и два турбополначи. Моќноста на Nissan GT-R е 480 КС при 6800 врт/мин, а вртежниот момент изнесува 588 Nm при 3200–5200 врт/мин. Секако, Nissan GT-R е опремен со погон на четири тркала со диференцијал што механички се блокира и 6-степена менувачка кутија со двојна спојка. Максималната брзина на GT-R изнесува 310 км/ч, при што забрзувањето од 0 до 100 км/ч трае само 2,8 секунди, а со вклучен систем за контрола на стартот за 3,3 секунди. Што се однесува до пневматиците, во стандардната опрема на Nissan GT-R доаѓаат пневматици Bridgestone RE070A: предни 255/40 R20 и задни 285/35 R20, фелни од ултралесна алуминиумска легура R20. Сопирачкиот систем е опремен со 15-инчни диск-сопирачки Brembo со 6-клипни сопирачки клешти напред и 4-клипни назад. Секако, постојат системи ABS, Brake Assist, EBD. Суспензијата на новиот Nissan GT-R е Bilstein DampTronic, независна, со режими: Sport/Normal, Comfort и R mode. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Nissan Skyline GT-R}} * [http://www.nismo.co.jp/en/index.html NISMO Japan website] * {{imcdb vehicle|Nissan Skyline|make=Nissan|model=Skyline}} [[Категорија:Автомобили од 1960-тите]] [[Категорија:Автомобили од 1970-тите]] [[Категорија:Автомобили од 1980-тите]] [[Категорија:Автомобили од 1990-тите]] [[Категорија:Автомобили од 2000-тите]] l6s5knsl6b69h0kydhg1w588f3kqbll 5628281 5628280 2026-09-13T17:03:30Z Andrew012p 85224 5628281 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Автомобил | име = Nissan Skyline GT-R | слика = Nissan Skyline GT-R R34 V Spec II.jpg | опис = Nissan Skyline GT-R V·spec II (BNR34) | производител = [[Нисан (автопроизводител)|Nissan]] | производство = {{unbulleted list | 1969 — 1973 | 1989 — 2002 }} | склопен_во = {{unbulleted list | Јапонија: [[Мусашимурајама]] (1969 — 2000) | Јапонија: Каминокава (2000 — 2002) | Јапонија: [[Омори]] (Z-Tune) }} | сегмент = [[спортски автомобил]] | сродни = {{unbulleted list | [[Nissan Skyline]] | [[Nissan Stagea]] }} | пренос = {{unbulleted list | 5-степен рачен менувач (1969 — 1998) | 6-степен рачен менувач (1999 — 2002) }} | наследник = [[Nissan GT-R]] (R35) }} '''Nissan Skyline GT-R''' ([[Изговор|се изговара]]: ''Нисан скајлајн Џи-ти-ар'') — семејство спортски автомобили создадени врз основа на сериските автомобили [[Nissan Skyline]]. == Прво поколение (1969 — 1972) == [[Податотека:C10GT-R.jpg|мини|лево|180пкс|Nissan Skyline 2000 GT-R HT]] Првиот Prince Skyline GT-R бил пуштен во февруари [[1969]] г. со каросерија седан (индекс PGC-10). Бил опремен со дволитарски 6-цилиндричен мотор S20 со моќност од 160 КС (118 kW), што било на ниво на најдобрите спортски автомобили од тоа време. Тежината на автомобилот изнесувала 1120&nbsp;кг, што му овозможувало на Skyline GT-R да забрза од 0 до 100 км/ч за 8,2 с и да развие повеќе од 200 км/ч. Skyline GT-R HT со каросерија купе (индекс KPGC-110) се појавил во март [[1971]] г. Skyline GT-R одлично се покажал во автоспортот. За помалку од 2 години на седанот биле извојувани 33 победи во различни трки, а благодарение на купето оваа бројка била зголемена на 50 до [[1972]] г. GT-R не заостанувал зад автомобили како што се: [[Тојота|Toyota]] 1600 GT5, Isuzu Bellett GTR, [[Мазда|Mazda]] Familia (R100) и Capella (RX-2), па дури ни зад Porsche. Кон крајот на [[1971]] г., сериозен соперник за GT-R станала новата Mazda RX-3. GT-R исто така станал омилен автомобил на уличните тркачи. Модел: * '''2000 GT-R'''&nbsp;— 2,0 л ''S20'' I6, 160 КС при 7000 врт/мин и 177 Nm при 5600 врт/мин == Второ поколение (1972 — 1973) == [[Податотека:GT-RC110.jpg|мини|десно|180пкс|Nissan Skyline 2000 GT-R]] Skyline GT-R од второто поколение со каросерија хардтоп (индекс KPGC-110) се појавил во септември [[1972]] г., но веќе во март [[1973]] г. производството било запрено поради нафтената криза. Луѓето сметале дека е најдобро да купуваат економични автомобили, па продажбата на спортските автомобили нагло паднала. Nissan го напуштил автоспортот. Само 197 примероци од GT-R биле продадени во [[Јапонија]]. Модел: * '''2000 GT-R'''&nbsp;— 2,0 л ''S20'' I6, 160 КС при 7000 врт/мин и 177 Nm при 5600 врт/мин == Трето поколение R32 (1989 — 1994) == [[Податотека: Nissan Skyline R32 GT-R 001.jpg | right | thumb | 180px | Nissan Skyline R32 GT-R]] [[Податотека: Nissan Skyline R32 GT-R 002.jpg | right | thumb | 180px | Nissan Skyline R32 GT-R]] Вистински успех се покажало враќањето во [[1989]] г. на верзијата GT-R (BNR32), проектирана во согласност со барањата на FIA за автомобили што учествуваат во трките од Групата А. Та била опремена со електронски систем за погон на четири тркача 4WD [[ATTESA|ATTESA ETS]] ({{Langx|en|Advanced Total Traction Engineering System for All Electronic Torque Split}}). Нејзина особеност била тоа што при појава на пролизгување на задните тркала, се вклучувале предните тркала, на кои им се пренесувале околу 50 % од вртежниот момент, што овозможувало да се надоместат загубите при пролизгувањето. Во основа, автомобилот останувал со заден погон. Системот [[HICAS]], кој ја добил придавката Super, бил модернизиран и управуван со помош на електроника. 6-цилиндричниот мотор со зафатнина од 2,6 литри RB26DETT имал две турбини, што овозможувало да се достигне моќност од 500 КС при официјалните 276 КС (максимална моќност според џентлменскиот договор на јапонските производители на автомобили). Со освојувањето на 29 победи во 29 трки во кружниот шампионат JTCC, со победата на 4 шампионати по ред од [[1990]] до [[1993]] г. и со поставувањето нов рекорд на времето за минување на Северната јамка на Нирбургринг за сериски автомобили, автомобилот ја докажал својата надмоќ. Првично, во согласност со омологационите барања, на GT-R се вградувале 16-инчни тркала, што ја ограничувало големината и ефикасноста на сопирачките дискови. По промените во правилниците за трките, кои овозможиле користење на 17-инчни тркала, во февруари [[1993]] г. била издадена верзијата ''GT-R V-spec'' (од англ. ''victory'' = ''„''победа“) со 17" тркала BBS и зголемени сопирачки механизми [[Brembo]]. Автомобилот исто така добил активен заден диференцијал. Една година подоцна била издадена ''V-Spec II'', која се разликувала по пошироките пневматици. Модели: * '''GT-R'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' twin-turbo I6, 280 КС (206 кВт, 368 Nm) * '''NISMO''' * '''V-Spec''' * '''V-Spec II''' == Четврто поколение R33 (1995 — 1998) == [[Податотека:Nissan Skyline R33 GT-R 001.jpg| right | thumb | 180px | Nissan Skyline R33 GT-R]] Промените во конструкцијата на Nissan Skyline R33 RB26DETT во споредба со R32 имале еволутивен карактер и се однесувале главно на подвозјето. Автомобилот бил опремен со мотор од моделот RB26DETT со зголемен вртежен момент и иста максимална моќност, модификацијата со погон на сите тркача ''V-spec'' била опремена со систем за распределба на вртежниот момент меѓу оските ATTESA E-TS pro, во кој спаѓал диференцијалот со зголемено триење LSD и антиблокирачки систем. Во моторниот простор и багажникот биле поставени потпори за потпирачите на суспензијата. Автомобилот, како и претходно, се одликувал со преден браник со големи димензии и широк отвор, конфигурација на предните крила во стил „blister fender“ и заден спојлер со заканувачки изглед со прилагодлив агол на напад. Во моделската гама се појавила модификацијата ''LM limited'', чија каросерија била обоена во светлосина боја, како и верзијата ''Autech'' со 4-вратна каросерија, издадена во ограничена серија по повод 40-годишниот јубилеј на моделот. Пред официјалното издавање на R33, Nissan го забележал времето на круг на патеката Нирбургринг за R33 GT-R со кој управувал Дирк Шојсман. Автомобилот поставил време на круг од 7:59,887 минути, станувајќи првиот сериски автомобил што ја поминал границата под 8 минути.<ref>{{Cite web |url=https://www.topgear.com/car-news/supercars/nissan-gt-r-history-heres-every-generation-godzilla |title=Nissan GT-R history: here's every generation of 'Godzilla' |access-date=10 мај 2025}}</ref> Исто така, тоа бил најбрзиот сериски автомобил на патеката. Во 1999 г. рекордот бил соборен од Skyline GT-R R34. Модели: * '''GT-R'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' DOHC twin-turbo I6, 305 КС (224 кВт, 375 Nm) (според пасош 280 КС) 4WD * '''GT-R LM'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' DOHC twin-turbo I6, 305 КС (224 кВт) * '''NISMO 400R'''&nbsp;— 2,8 л ''RBX-GT2'' DOHC twin-turbo I6, 400 КС (294 кВт, 478 Nm) 4WD * '''4-врат. GT-R Autech version'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' DOHC twin-turbo I6, 305 КС (224 кВт, 375 Nm) (според пасош 280 КС) 4WD == Петто поколение R34 (1999 — 2002) == [[Податотека: Nissan Skyline R34 GT-R Nür 001.jpg |180px | thumb | right | Nissan Skyline R34 GT-R Nür]] [[Податотека: Nissan Skyline R34 GT-R Nür 002.jpg |180px | thumb | right | Nissan Skyline R34 GT-R Nür]] Легендарниот автомобил повторно се појавил во јануари 1999 г. со изменето подвозје и други надградби. Новото поколение станало малку пократко од претходното, а предната оска се поместила понапред. Капаците на вентилите биле обоени во сјајна црвена боја, наместо црната што се нанесувала на капаците од претходните поколенија. Исто така биле усовршени турбополначите. Специјално за овој автомобил била проектирана нова, поцврста 6-степена менувачка кутија [[GETRAG]]. Кај моделите V-spec се појавиле сетилници за температура на интеркулерот. На R34 GT-R се вградувал 5,8" LCD-екран, кој овозможува преглед на параметри како што се притисокот на турбополнењето, температурата на маслото и течноста за ладење, а за ''V-spec'', исто така и графикон на надолжните и напречните забрзувања и времето на круг во кружни трки. Исто така, како и поколението R33, новите модели R34 GT-R V-spec биле опремени со ATTESA E-TS Pro system, но на стандардните GT-R системите „Pro“ не се вградувале. Верзиите V-spec добиле постабилна суспензија и спуштена положба. Моделите V-spec исто така вклучувале пластичен дифузор што се наоѓал на хаубата (кој ја изладувал долната страна на моторот), и карбонски дифузор, направен да насочува мазни протоци на воздух под автомобилот. Втората верзија на R34 GT-R била наречена M-spec. Моделот бил сличен на V-spec, но имал помека суспензија и кожен ентериер. За време на производството на петтото поколение на GT-R, Nissan започнал да развива верзија под името N1, која исто така претходно се произведувала кај моделите R32 и R33, и технички била слична на претходниците. На N1 немало: клима-уред, заден бришач и стереосистем. Вкупно биле произведени само 45 автомобили, 12 од кои биле користени од одделот Nismo ('''Nis'''san '''Mo'''torsport) за учество во тркачките шампионати [[Super Taikyu]]. Повеќето од преостанатите автомобили биле продадени на тркачки екипи и екипи за тјунинг. Во август 2000 Nissan претставил нов модел под името V-spec II. Автомобилот добил прилично поцврста суспензија (поцврста отколку на оригиналниот V-spec). На новата верзија се појавила карбонска хаубата, полесна од алуминиумската, која претходно се вградувала на сите GT-R. Уште една разлика меѓу V-spec II и оригиналнот е потемната боја на централната конзола. Исто така, седиштата биле изработени од црна ткаенина, а не сива, која претходно се користела на другите верзии на R34 GT-R. Во февруари 2002 Nissan го издал последниот модел од серијата R34 GT-R, наречен Nür. Се продавал во 2 верзии: Skyline GT-R V-spec II Nür и Skyline GT-R M-spec Nür. Името Nür било дадено во чест на познатата тркачка патека Нирбургринг во [[Германија]]. Двете верзии биле опремени со модернизиран мотор RB26DETT базиран на моторот N1, што му овозможувало на автомобилот да развие брзина од околу 300 км/ч. === Модели и опции: === * '''GT-R'''&nbsp;— 2,6 л ''RB26DETT'' twin-turbo I6, 332 КС (244 кВт, 392 Nm) (според пасош 280 КС) * '''GT-R V-Spec'''&nbsp;— дополнителни аеродинамични делови, вентилациски канали за сопирачките, аеродинамичен дифузор. * '''GT-R V-Spec II'''&nbsp;— исто како V-Spec + карбонска хаубата со канали NACA duct. * '''GT-R N1'''&nbsp;— мотор N1 со систем за балансирање „Blueprinted“, нема клима-уред, нема стереосистем, нема заден бришач, основна завршна обработка на ентериерот (произведени 45 примероци). * '''GT-R M-Spec'''&nbsp;— кожен ентериер, помека суспензија, седишта со греење. * '''GT-R V-Spec II Nür'''&nbsp;— исто како V-Spec II + мотор N1, максимална брзина околу 300 км/ч (произведени 750 примероци). * '''GT-R M-Spec Nür'''&nbsp;— исто како M-Spec + мотор N1, максимална брзина околу 300 км/ч (произведени 250 примероци). * '''GT-R NISMO R-tune''' * '''GT-R NISMO Z-tune'''&nbsp;— 2,8 л ''RB26DETT Z2'' twin-turbo I6, 510 КС (375 кВт, 550 Nm) Z1 со Z2 (произведени 19 примероци). === Производствени показатели: === Стандардни версии === 3.964 <br />V-Spec === 7.301 <br />Тркачки версии N1 === 45 <br />Вкупно === 11.310 == Шесто поколение R35 (2007—) == [[Податотека:Nissan GT-R 20090620 front.JPG|міні|праворуч|180пкс|[[Nissan GT-R]]]] [[Податотека:Nissan GT-R 20090620 rear.JPG|міні|праворуч|180пкс|Nissan GT-R]] {{Главна|Nissan GT-R}} Веќе е познато дека почнувајќи од 2008 г., во продажба излегол ажурираниот Nissan Skyline, кој го добил името [[Nissan GT-R]]. Компанијата Nissan одлучила својот Skyline да го нарече едноставно GT-R, бидејќи сите Nissan Skyline вклучувајќи го R34 биле само видоизменувања на Skyline, а сега тоа е сосема друг автомобил, кој патем кажано губи од R34 во сите показатели и нема ништо заедничко со него. Nissan GT-R е опремен со шестцилиндричен V-мотор VR38DETT, со зафатнина од 3,8 литри и два турбополначи. Моќноста на Nissan GT-R е 480 КС при 6800 врт/мин, а вртежниот момент изнесува 588 Nm при 3200–5200 врт/мин. Секако, Nissan GT-R е опремен со погон на четири тркала со диференцијал што механички се блокира и 6-степена менувачка кутија со двојна спојка. Максималната брзина на GT-R изнесува 310 км/ч, при што забрзувањето од 0 до 100 км/ч трае само 2,8 секунди, а со вклучен систем за контрола на стартот за 3,3 секунди. Што се однесува до пневматиците, во стандардната опрема на Nissan GT-R доаѓаат пневматици Bridgestone RE070A: предни 255/40 R20 и задни 285/35 R20, фелни од ултралесна алуминиумска легура R20. Сопирачкиот систем е опремен со 15-инчни диск-сопирачки Brembo со 6-клипни сопирачки клешти напред и 4-клипни назад. Секако, постојат системи ABS, Brake Assist, EBD. Суспензијата на новиот Nissan GT-R е Bilstein DampTronic, независна, со режими: Sport/Normal, Comfort и R mode. == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{рв|Nissan Skyline GT-R}} * [http://www.nismo.co.jp/en/index.html NISMO Japan website] * {{imcdb vehicle|Nissan Skyline|make=Nissan|model=Skyline}} [[Категорија:Автомобили од 1960-тите]] [[Категорија:Автомобили од 1970-тите]] [[Категорија:Автомобили од 1980-тите]] [[Категорија:Автомобили од 1990-тите]] [[Категорија:Автомобили од 2000-тите]] dmwgymrr4s1nqs1axb0s3yacz2dahcy 0 1403122 5628100 2026-09-13T12:44:18Z TheGreatMKD 32993 нова статија 5628100 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Езри Конса | image = [[File:Ezri Konsa England v Panama 27 June 26-259 (cropped).jpg|250п]] | caption = Конса со [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] во 2026 година | fullname = Езри Нгоја Конса | birth_date = {{birth date and age|1997|10|23|df=y}} | birth_place = [[Силвертаун]], Лондон, Англија | nationality = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | height = 1.83 м<ref name="PremProfile">{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/13274/Ezri-Konsa/overview |title=Ezri Konsa: Overview |publisher=Premier League |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523053825/https://www.premierleague.com/players/13274/Ezri-Konsa/overview |archive-date=23 мај 2025}}</ref> | position = [[Одбрана (фудбал)|Централен бек]], [[Одбрана (фудбал)|десен бек]]<ref name="wfprofile">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/person/pe434384/ezri-konsa/ |title=Ezri Konsa: Profile |website=worldfootball.net |publisher=Heimspiel Medien |date=<!-- citation bot adds wrong date --> |access-date=18 јули 2026}}</ref> | currentclub = {{Fb team Arsenal}} | clubnumber = 15 | youthyears1 = 2006–2008 | youthclubs1 = {{симбол2|Flag of None.svg}} [[ФК Сенраб|Сенраб]] | youthyears2 = 2008–2016 | youthclubs2 = {{Fb team Charlton}} | years1 = 2016–2018 | clubs1 = {{Fb team Charlton}} | caps1 = 71 | goals1 = 0 | years2 = 2018–2019 | clubs2 = {{Fb team Brentford}} | caps2 = 42 | goals2 = 1 | years3 = 2019–2026 | clubs3 = {{Fb team Aston Villa}} | caps3 = 231 | goals3 = 8 | years4 = 2026– | clubs4 = {{Fb team Arsenal}} | caps4 = 3 | goals4 = 0 | nationalyears1 = 2017–2018 | nationalteam1 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|Англија 20]] | nationalcaps1 = 5 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2018–2019 | nationalteam2 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|Англија 21]] | nationalcaps2 = 7 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2024– | nationalteam3 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] | nationalcaps3 = 28 | nationalgoals3 = 2 | pcupdate = 12 септември 2026 | ntupdate = 18 јули 2026 }} '''Езри Нгојо Конса''' (роден на 23 октомври 1997) — англиски [[Фудбал|фудбалер]], играч од одбраната на [[ФК Арсенал|Арсенал]] и на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]]. Конса потекнува од академијата на [[ФК Чарлтон Атлетик|Чарлтон Атлетик]], а подоцна играл за [[ФК Брентфорд|Брентфорд]] и за [[ФК Астон Вила|Астон Вила]]. Во Астон Вила тој одиграл значајна улога во текот на седум сезони, во кои забележал повеќе од 280 настапи, помагајќи му на клубот да обезбеди пласман во европските натпреварувања четири сезони по ред, што кулминирало со освојување на [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] во 2026 година. Во 2026 година тој преминал во Арсенал за 51 милион фунти. Тој настапувал за Англија на младинско ниво, освојувајќи го [[Светско првенство во фудбал за играчи под 20 години 2017|Светското првенство за играчи под 20 години 2017]], пред да дебитира за сениорската репрезентација во март 2024 година. Тој настапил за Англија на [[Европско првенство во фудбал 2024|Европското првенство 2024]] и на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]]. == Технички карактеристики == Конса е централен бек<ref>{{Cite news |last=Tanswell |first=Jacob |date=25 август 2025 |title=How playing two left-footed centre-backs sums up Aston Villa's problems |url=https://www.nytimes.com/athletic/6571489/2025/08/25/aston-villa-brentford-defence-refresh-result/ |access-date=12 ноември 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> кој може да игра и на позицијата десен бек.<ref>{{Cite web |last=Fish |first=Hal |date=31 март 2024 |title=The 12 best centre-backs who also play at full-back right now have been ranked |url=https://www.givemesport.com/the-best-centre-backs-who-also-play-at-fullback/ |access-date=12 ноември 2025 |website=GiveMeSport |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite news |last=Tanswell |first=Jacob |date=8 јуни 2024 |title=Ezri Konsa's England inclusion may shock outsiders – but his versatility is invaluable |url=https://www.nytimes.com/athletic/5374885/2024/06/06/ezri-konsa-england-euros-aston-villa/ |access-date=12 ноември 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Тој се смета за брз играч од одбраната<ref>{{Cite web |last=Creamer |first=Matthew |date=15 ноември 2020 |title=Ezri Konsa is Developing Into a Quality Premier League Centre-Back |url=https://lastwordonsports.com/football/2020/11/15/ezri-konsa-is-developing-into-a-quality-premier-league-centre-back/ |access-date=12 ноември 2025 |website=Last Word on Football |language=en-US}}</ref> кој често ја изнесува топката напред и се истакнува со блокирање на ударите кон голот.<ref name=":6">{{Cite news |last1=Evans |first1=Gregg |last2=Carey |first2=Mark |date=18 март 2021 |title=Analysed: Why the improved, unflustered Ezri Konsa deserved an England call-up |url=https://www.nytimes.com/athletic/2451434/2021/03/18/ezri-konsa-england-aston-villa/ |access-date=12 ноември 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Познат е по високиот процент на успешни стартови во споредба со другите одбранбени играчи, ретко влегувајќи во стартови во последен момент,<ref name=":6" /> а во април 2024 година имал успешност од 91 процент во стартовите, највисок процент од сите одбранбени играчи во петте најсилни европски лиги.<ref name=":4" /> Тој исто така е познат како играч кој често освојува воздушни дуели и дуели на земја.<ref>{{Cite web |last= |date=7 ноември 2025 |title=Liverpool now chasing for 'one of the 'world's best CBs' |url=https://www.thefootballgroup.com/liverpool-now-chasing-for-one-of-the-worlds-best-cbs/ |access-date=12 ноември 2025 |website=The Football Group |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wilkinson |first=Matthew |date=15 октомври 2025 |title=Chelsea should look to sign Liverpool target who shone for England, and it's not Marc Guehi |url=https://tbrfootball.com/chelsea-should-look-to-sign-liverpool-target-who-shone-for-england-and-its-not-marc-guehi/ |access-date=12 ноември 2025 |website=TBR Football |language=en-GB}}</ref><ref name=":5">{{Cite web |date=26 јануари 2024 |title=The Great Wall of Villa Park: Ezri Konsa - Breaking The Lines |url=https://breakingthelines.com/player-analysis/the-great-wall-of-villa-park-ezri-konsa/ |access-date=12 ноември 2025 |language=en-GB}}</ref> == Клупска кариера == === Чарлтон Атлетик === Конса ја започнал кариерата во [[ФК Сенраб|Сенраб]] и се приклучил на [[ФК Чарлтон Атлетик|Чарлтон Атлетик]] на 11-годишна возраст.<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.londonnewsonline.co.uk/south-london-press-exclusive-interview-with-ezri-konsa-on-january-transfer-window-speculation-game-time-at-charlton-athletic-and-promotion-hopes/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20181229233828/https://www.londonnewsonline.co.uk/south-london-press-exclusive-interview-with-ezri-konsa-on-january-transfer-window-speculation-game-time-at-charlton-athletic-and-promotion-hopes/ |url-status=usurped |archive-date=29 декември 2018 |title=South London Press exclusive interview with Ezri Konsa – on January transfer window speculation, game time at Charlton Athletic and promotion hopes |last=Cawley |first=Richard |website=South London News |date=23 февруари 2018 |access-date=29 јануари 2019}}</ref> Во јули 2014 година тој станал дел од академијата на клубот како стипендист, а со својот напредок, на 11 декември 2015 година потпишал долгорочен професионален договор.<ref>{{Cite web |url=http://www.cafc.co.uk:80/team/academy/ |title=Charlton Athletic FC Academy Player Profiles |archive-url=https://web.archive.org/web/20141124052048/http://www.cafc.co.uk/team/academy/ |archive-date=24 ноември 2014 |url-status=dead |access-date=5 август 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.cafc.co.uk/news/article/charlton-athletic-new-contracts-academy-2846963.aspx |title=Academy trio sign new long-term contracts with Charlton Athletic |publisher=Charlton Athletic F.C. |date=11 декември 2015|access-date=16 јуни 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170616174849/http://www.cafc.co.uk/news/article/charlton-athletic-new-contracts-academy-2846963.aspx|archive-date=16 јуни 2017|url-status=dead}}</ref> Осум дена подоцна, Конса бил повикан во првиот тим за натпревар од [[Фудбалска лига на Англија Чемпионшип|Чемпионшип лигата]] против [[ФК Барнли|Барнли]], но сепак останал на клупата во поразот од 4–0.<ref name=":1">{{cite web |title=Ezri Konsa – Aston Villa Defender |url=https://www.espn.com/soccer/player/_/id/231859/ezri-konsa-ngoyo?season=2015 |access-date=4 август 2018 |website=ESPN}}</ref> Конса бил неискористена замена уште еднаш во текот на сезоната 2015–16,<ref name=":1" /> која завршила со испаѓање на Чарлтон во [[Фудбалска лига на Англија Еден|Лига Еден]].<ref name=":2">{{cite web |title=Football Club History Database – Charlton Athletic |url=https://www.fchd.info/CHARLTOA.HTM |access-date=13 ноември 2023 |website=www.fchd.info}}</ref> Конса се пробил во составот за време на предсезоната на сезоната 2016–17 и дебитирал на 9 август 2016 година, како дел од почетниот состав во поразот од 1–0 од [[ФК Челтенам Таун|Челтенам Таун]] во првото коло на [[Лига куп на Англија во фудбал|англискиот лига куп]].<ref name="CharltonProfile">{{cite web |title=Player Profile |url=https://www.cafc.co.uk/team/player/59492bc18e616/profile |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215004010/https://www.cafc.co.uk/team/player/59492bc18e616/profile |archive-date=15 февруари 2022 |access-date=5 август 2018 |publisher=Charlton Athletic F.C.}}</ref> Тој бил редовен во текот на целата сезона и ја завршил сезоната со 39 настапи. Конса ја покажал својата разновидност со настапи како играч од [[Среден ред (фудбал)|средниот ред]] и од [[Одбрана (фудбал)|одбраната]].<ref name="CharltonProfile" /> Со своите настапи, Конса бил прогласен за најдобар млад играч на годината од страна на клубот.<ref name="YPOTY">{{cite web |date=3 мај 2017 |title=PLAYER OF THE YEAR : 2016/17 a great learning curve for award-winning Ezri Konsa |url=https://www.cafc.co.uk/news/view/595526ab7ff92/player-of-the-year-201617-a-great-learning-curve-for-award-winning-ezri-konsa |access-date=16 јуни 2017 |publisher=Charlton Athletic F.C.}}</ref> Во март 2017 година, тој потпишал нов тригодишен договор и повторно бил редовен во текот на сезоната 2017–18,<ref>{{cite web |title=NEWS {{!}} Academy graduate Ezri Konsa signs new, three-year contract |url=https://www.charltonafc.com/news/view/595526aa4defa/news-academy-graduate-ezri-konsa-signs-new-three-year-contract |date=17 март 2017 |access-date=16 јуни 2017 |website=Charlton Athletic F.C.}}</ref> забележувајќи 47 настапи додека Чарлтон стигнал до полуфиналето на плејофот во Лига Еден.<ref name=":2" /> === Брентфорд === На 12 јуни 2018 година, Конса потпишал тригодишен договор со [[ФК Брентфорд|Брентфорд]], со опција за уште една година, за необјавена сума,<ref>{{Cite web |url=https://www.brentfordfc.com/news/2018/june/ezri-konsa-signs-for-brentford/ |title=Ezri Konsa signs for Brentford |access-date=4 август 2018 |publisher=Brentford F.C. |archive-date=26 февруари 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226150902/https://www.brentfordfc.com/news/2018/june/ezri-konsa-signs-for-brentford/ |url-status=dead }}</ref> за која било објавено дека изнесува 2,5 милиони фунти.<ref name="Storer">{{cite web |url=https://www.football.london/brentford-fc/brentford-talking-points-konsa-mepham-15050616 |title=Brentford talking points: Konsa's quality, Mepham the leader |last=Storer |first=Tom |date=20 август 2018 |website=FootballLondon |access-date=4 февруари 2019}}</ref> Тој бил прв избор во централната одбрана во сезоната 2018–19, постигнувајќи го првиот сениорски гол во кариерата во победата од 3–0 над [[ФК Престон Норт Енд|Престон Норт Енд]] во последното коло од сезоната.<ref name="No15">{{cite web |url=https://www.brentfordfc.com/news/2019/june/ezri-number-15-for-england/ |title=Ezri gets number 15 shirt for championships |publisher=Brentford F.C. |access-date=9 јуни 2019 |archive-date=4 февруари 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210204143856/https://www.brentfordfc.com/news/2019/june/ezri-number-15-for-england/ |url-status=dead}}</ref> === Астон Вила === [[File:Ezri Konsa April 2026 (cropped).jpg|мини|upright|210п|Конса со [[Астон Вила]] во 2026 г.]] На 11 јули 2019 година, Конса потпишал за новиот [[Премиер лига|премиерлигаш]] [[Астон Вила]], за 12 милиони фунти.<ref>{{Cite web | title=Ezri Konsa: Aston Villa sign Brentford defender in £12m deal - BBC Sport | url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48947281 | access-date=6 септември 2026 | website=www.bbc.co.uk}}</ref> Тој постигнал гол на својот прв натпревар за Астон Вила, во рамки на англискиот лига куп против [[ФК Кру Александра|Кру Александра]] на 27 август 2019 година.<ref>{{cite news |date=27 август 2019|title=Carabao Cup: Crewe 1–6 Aston Villa |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49403071 |access-date=27 август 2019 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> На 21 јануари 2020 година, Конса му асистирал на [[Тајрон Мингс]] во победата од 2–1 против [[ФК Вотфорд|Вотфорд]].<ref>{{cite news |date=21 јануари 2020 |title=Aston Villa haul themselves out of bottom three with late win over Watford |url=https://www.theguardian.com/football/2020/jan/21/aston-villa-watford-premier-league-match-report |access-date=22 јануари 2020 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Конса го постигнал својот прв гол во Премиер лигата на 16 јули 2020 година, во ремито 1–1 против [[ФК Евертон|Евертон]].<ref>{{cite news |last=Johnston |first=Neil |date=16 јули 2020 |title=Everton 1–1 Aston Villa: Late Theo Walcott equaliser denies Villa crucial win |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53343860 |access-date=16 јули 2020 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Во април 2021 година Конса го продолжил договорот со Астон Вила до 2026 година.<ref>{{cite web |date=2 април 2021 |title=Aston Villa is pleased to announce that Ezri Konsa has signed a contract extension until 2026 |url=https://www.avfc.co.uk/news/2021/april/Konsa-pens-contract-extension/ |access-date=2 април 2021 |website=Aston Villa F.C.}}</ref><ref>{{cite news |date=2 април 2021 |title=Ezri Konsa: Aston Villa defender signs new deal until 2026 |url=https://www.bbc.com/sport/football/56618103 |access-date=1 април 2025 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> На 5 декември 2021 година, Конса постигнал два гола во победата од 2–1 над [[ФК Лестер Сити|Лестер Сити]], станувајќи првиот одбранбен играч што постигнал два гола на еден натпревар во Премиер лигата за Астон Вила по 2010 година.<ref>{{cite web |title=Aston Villa 2–1 Leicester City: Steven Gerrard secures win against his former Liverpool boss Brendan Rodgers |url=https://www.skysports.com/football/aston-villa-vs-leicester-city/report/446428|access-date=6 декември 2021 |website=Sky Sports}}</ref> На 15 мај 2022 година, Конса се здобил со сериозна повреда на коленото на домашниот натпревар против [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]].<ref>{{cite web |date=18 мај 2022 |title=The Presser: Gerrard quizzed ahead of Burnley |url=https://www.avfc.co.uk/news/2022/may/18/the-presser--gerrard-quizzed-ahead-of-burnley/ |access-date=1 април 2025 |website=Aston Villa F. C.}}</ref> Снимките потврдиле дека Конса ќе ги пропушти преостанатите два натпревари од сезоната 2021–22, но се очекувало да се врати на терените во август или септември 2022 година.<ref>{{cite web |date=18 мај 2022 |title=Ezri Konsa ruled out for up to 16 weeks |url=https://www.avfc.co.uk/news/2022/may/18/konsa-ruled-out-for-up-to-16-weeks/ |access-date=18 мај 2022 |website=Aston Villa F. C.}}</ref> Конса се вратил од повредата во првото коло од сезоната 2022–23, на 6 август 2022 година, и повторно се етаблирал како редовен првотимец на Астон Вила.<ref>{{cite web |title=Bournemouth v Aston Villa, 2022/23 |url=https://www.premierleague.com/match/74912 |access-date=14 април 2023 |website=Premier League}}</ref> На 20 септември 2023 година, тој потпишал нов долгорочен договор со клубот.<ref>{{cite web |date=20 септември 2023 |title=Ezri Konsa pens new long-term Aston Villa contract |url=https://www.avfc.co.uk/news/2023/september/20/konsa-pens-long-term-contract/ |access-date=20 септември 2023 |website=Aston Villa F. C.}}</ref> На 15 април 2025 година, Конса го постигнал својот прв гол во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во победата од 3–2 над [[ФК Париз Сен Жермен|Париз Сен Жермен]] во четвртфиналето на натпреварувањето.<ref>{{cite web |last=McNulty |first=Phil |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/ckgr4n77yy3t |title=Aston Villa 3–2 PSG |publisher=BBC Sport |date=15 април 2025 }}</ref> На 6 ноември 2025 година, Конса бил капитен на Астон Вила во победата од 2–0 во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] против [[ФК Макаби Тел Авив|Макаби Тел Авив]]. По натпреварот, менаџерот [[Унаи Емери]] потврдил дека Конса бил назначен за нов заменик-капитен на Астон Вила, како заменик на [[Џон МакГин]].<ref>{{Cite web |last=Townley |first=John |date=2025-11-06 |title=Unai Emery confirms big Emi Martinez decision after important Villa conversation |url=https://www.birminghammail.co.uk/sport/football/football-news/unai-emery-confirms-big-emi-32828225 |access-date=7 ноември 2025 |website=Birmingham Live |language=en}}</ref> На 20 мај 2026 година, тој бил дел од почетниот состав во финалето на Лигата на Европа 2026, во кое Астон Вила победила со 3–0 и ја освоила титулата.<ref>{{Cite web |title=Freiburg 0-3 Aston Villa: Villans cruise past German side to win first European trophy since 1982 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/c893dkqjv00t |access-date=21 мај 2026 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> === Арсенал === На 21 август 2026 година, Конса потпишал долгорочен договор со тековниот првак на Премиер лигата [[ФК Арсенал|Арсенал]] за необјавена сума, за која се верува дека изнесува околу 51 милион фунти.<ref>{{Cite web|url=https://www.arsenal.com/news/ezri-konsa-signs-for-arsenal-anWPZ2q36a9e|title=Ezri Konsa signs for Arsenal|first=Arsenal|last=Media|website=Arsenal FC}}</ref> Конса дебитирал на 31 август против својот поранешен клуб, влегувајќи во игра во 79. минута на местото на [[Кристијан Москера]] во победата на Арсенал од 1–0 на [[Вила Парк]].<ref>{{cite web|url=https://www.arsenal.com/news/match-report-aston-villa-0-1-arsenal-aEx1E2V3f3gI|title=Match Report: Aston Villa 0-1 Arsenal|first=Charlie|last=Peat|website=Arsenal FC|date=31 август 2026|access-date=3 септември 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cr93ep2n2ppdt|title=Saka scores again as Arsenal beat Aston Villa|first=Emlyn|last=Begley|website=BBC Sport|date=31 август 2026|access-date=3 септември 2026}}</ref> Шест дена подоцна, тој бил дел од почетниот состав на Арсенал во победата од 2–1 против ривалот [[ФК Челзи|Челзи]] на [[Емирејтс (стадион)|Емирејтс]].<ref>{{cite web|url=https://www.arsenal.com/news/team-news-konsa-handed-first-start-against-chelsea-as5cb1S716B5|title=Team news: Konsa handed first start against Chelsea|first=Jonathon|last=Rogers|website=Arsenal FC|date=6 септември 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/ck1wx0010el5t|title=Odegaard sinks Chelsea in London derby thriller|first=Neil|last=Johnston|website=BBC Sport|date=6 септември 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.arsenal.com/news/konsa-delighted-with-duel-filled-home-debut-a3Jyt2J9xeGF|title=Konsa delighted with duel-filled home debut|first=Jonathon|last=Rogers|website=Arsenal FC|date=6 септември 2006}}</ref> == Репрезентативна кариера == === Младински репрезентации=== Конса бил дел од составот на Англија кој го освоил [[Светско првенство во фудбал за играчи под 20 години 2017|Светското првенство за играчи под 20 години 2017]] во Јужна Кореја, при што неговиот единствен настап на турнирот дошол како замена во 93. минута во полуфиналната победа од 3–1 над [[Фудбалска репрезентација на Италија под 20 години|Италија]].<ref>{{cite web |title=Academy Manager takes pride in Konsa and Lookman's World Cup triumph |url=https://www.charltonafc.com/news/view/595526ac1e3c2/academy-manager-takes-pride-in-konsa-and-lookmans-world-cup-triumph |access-date=9 јануари 2020 |website=Charlton Athletic F.C.}}</ref> По светското првенство, тој одиграл уште четири натпревари за [[Фудбалска репрезентација на Англија под 20 години|репрезентацијата под 20 години]]. Конса бил повикан во составот на [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|англиската репрезентацијата под 21 година]] за [[Турнир во Тулон|Турнирот во Тулон]] во 2018 година и забележал два настапи.<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/ezri-konsa-ngoyo/431214/ |title=E. Konsa: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=13 ноември 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Ezri Konsa stars on England U21s debut |url=https://www.charltonafc.com/news/view/5b0e7f6562e73/ezri-konsa-stars-on-england-u21s-debut |access-date=5 август 2018 |website=harlton Athletic F.C.}}</ref> Тој го постигнал својот прв репрезентативен гол на својот четврти настап, во победата од 7–0 над [[Фудбалска репрезентација на Андора под 21 година|Андора]] во квалификациите за [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2019|Европското првенство за играчи под 21 година 2019]] на 11 октомври 2018 година.<ref name="Soccerway" /> Конса бил именуван во англискиот состав за завршниот турнир,<ref name="No15" /> но забележал само еден настап, како замена во последниот натпревар од групната фаза против [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 21 година|Хрватска]], кој немал натпреварувачко значење.<ref name="Soccerway" /> === Сениорска репрезентација=== [[File:Team England England v Ghana at 2026 Fifa World Cup by YantsImages 03 (Ezri Konsa).jpg|мини|upright|Конса со Англија на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]]]] Конса за прв пат бил повикан во [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската сениорска репрезентација]] во ноември 2023 година, за квалификациските натпревари за [[Европско првенство во фудбал 2024|Европското првенство 2024]] против [[Фудбалска репрезентација на Малта|Малта]] и [[Фудбалска репрезентација на Македонија|Македонија]],<ref>{{Cite web |last=Walker |first=Andy |date=13 ноември 2023 |title=England men's squad updates: Lewis, Palmer and Konsa called up |url=https://www.englandfootball.com/articles/2023/Nov/13/england-mens-squad-updates-november-internationals-2023 |publisher=The Football Association |access-date=13 ноември 2023}}</ref> но не настапил на ниту еден од натпреварите. Првиот натпревар за сениорската репрезентација, Конса го одиграл на 23 март 2024 година, влегувајќи како замена во 20. минута во поразот од 1–0 од [[Фудбалска репрезентација на Бразил|Бразил]] на [[Вембли (стадион)|Вембли]] во пријателски натпревар.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/68647860 |title=England 0–1 Brazil |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=23 март 2024 |access-date=23 март 2024}}</ref> На 6 јуни 2024 година, Конса бил именуван во составот од 26 играчи за [[Европско првенство во фудбал 2024|Европското првенство 2024]].<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cv22menk7dno |title=Eze & Wharton named in England squad for Euro 2024 |website=BBC Sport |date=6 јуни 2024 |access-date=6 јуни 2024}}</ref> Тој го одиграл својот прв натпревар во [[Европско првенство во фудбал 2024 - нокаут фаза#Англија - Словачка|осминафиналето]] против [[Фудбалска репрезентација на Словачка|Словачка]], играјќи го второто полувреме од продолжението откако го заменил [[Џуд Белингам]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036200--england-vs-slovakia/matchinfo/|title=England 2–1 Slovakia: Match Info|access-date=7 јуни 2024|website=UEFA}}</ref> Во четвртфиналето, против [[Фудбалска репрезентација на Швајцарија|Швајцарија]], тој бил избран да започне на местото на суспендираниот [[Марк Гехи]], играјќи 78 минути пред да биде заменет со [[Кол Палмер]], при што Англија на крајот победила преку пенали.<ref>{{cite news |last=Draper |first=Rob |date=6 јули 2024 |title=England 1–1 Switzerland (5–3 pens): Euro 2024 quarter-final player ratings |url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/jul/06/england-1-1-switzerland-5-3-pens-euro-2024-quarter-final-player-ratings |access-date=7 јуни 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Потоа тој ја одиграл последната минута од судиското продолжение како замена за [[Букојо Сака]] во полуфиналната победа на Англија од 2–1 над [[Фудбалска репрезентација на Холандија|Холандија]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cjern44reddt|title=England 2-1 Netherlands: Ollie Watkins scores late as England reach Euro 2024 final against Spain|date=10 јули 2026|access-date=12 јули 2026|website=BBC Sport}}</ref> На 9 септември 2025 година, Конса го постигнал својот прв сениорски гол, во победата од 5–0 во квалификациите за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]] против [[Фудбалска репрезентација на Србија|Србија]].<ref>{{Cite web |date=9 септември 2025 |title=Serbia vs. England – FIFA World Cup 2026 Qualifier |url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/520/288329/288330/400019383 |access-date=9 септември 2025 |website=FIFA}}</ref> На 22 мај 2026 година, Конса бил избран во составот од 26 играчи за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/england-squad-named-thomas-tuchel|title=Toney and Watkins named in England squad|date=22 мај 2026|access-date=13 јуни 2026|language=en}}</ref> На 17 јуни, тој го одиграл својот прв натпревар на светските првенства, започнувајќи во тандем со [[Џон Стоунс]] во централната одбрана во првиот натпревар на Англија против [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|Хрватска]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cp36z3qpzrxt|title=England 4-2 Croatia: Harry Kane, Jude Bellingham and Marcus Rashford score in Three Lions win|date=17 јуни 2026|access-date=12 јули 2026|website=BBC Sport}}</ref> Следно, тој бил партнер на Марк Гехи против [[Фудбалска репрезентација на Гана|Гана]] и [[Фудбалска репрезентација на Панама|Панама]] во вториот и третиот натпревар од групната фаза,<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cx2j74xqy7jt|title=England 0-0 Ghana: Three Lions held to goalless draw|date=23 јуни 2026|access-date=12 јули 2026|website=BBC Sport}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cq5186pg2qqt|title=England 2-0 Panama: Jude Bellingham and Harry Kane score as Three Lions top group|date=27 јуни 2026|access-date=12 јули 2026|website=BBC Sport}}</ref> при што Англија забележала две последователни победи без примен гол. На 6 јули, тој започнал како централен бек во победата на Англија од 3–2 над [[Фудбалска репрезентација на Мексико|Мексико]] на стадионот [[Стадион Ацтека|Ацтека]], пред да се префрли на позицијата десен бек по црвениот картон на [[Џарел Кванса]] во 54. минута.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cr5j14eyzm8t|title=England 3-2 Mexico: Jude Bellingham and Harry Kane send 10-man Three Lions to quarter-finals|date=6 јули 2026|access-date=12 јули 2026|website=BBC Sport}}</ref> Тој продолжил да игра како десен бек и во четвртфиналната победа од 2–1 над [[Фудбалска репрезентација на Норвешка|Норвешка]] на 12 јули.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cgl33l55100t|title=Norway 1-2 England: Jude Bellingham scores twice as Three Lions reach World Cup semi-final|date=11 јули 2026|access-date=12 јули 2026|website=BBC Sport}}</ref> На 18 јули, Конса настапил на натпреварот за третото место против [[Фудбалска репрезентација на Франција|Франција]], постигнувајќи го вториот гол на Англија во победата од 6–4.<ref>{{Cite web |date=18 јули 2026 |title= England take World Cup third place with 6-4 win against France|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/england-take-world-cup-third-place-with-6-4-win-against-france-2026-07-18/|access-date=18 јули 2026 |website=Reuters |language=en}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons category|Ezri Konsa}} * [https://www.arsenal.com/fixtures/men/players/ezri-konsa-aZEcg5F0ft1n Профил] на мрежното место на Арсенал * [https://www.englandfootball.com/england/mens-senior-team/squad/ezri-konsa Профил] на мрежното место на Англиската фудбалска федерација {{Состав на ФК Арсенал}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Конса, Езри}} [[Категорија:Родени во 1997 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Англиски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Чарлтон Атлетик]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Брентфорд]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Астон Вила]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Арсенал]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] sbcph0o5ggocajxzs7e8ah1eq0enhze 1 1403123 5628101 2026-09-13T12:44:50Z TheGreatMKD 32993 нс 5628101 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1403124 5628255 2026-09-13T16:05:24Z P.Nedelkovski 47736 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:sl:Special:Redirect/revision/6444942|Slovaška narodna knjižnica]]“ 5628255 wikitext text/x-wiki '''Словачка народна библиотека''' ({{jezik-sk|Slovenská národná knižnica}}) - јавна [[библиотека]] со седиште во [[Мартин (град)|Мартин]], Северна [[Словачка]], која работи под покровителство на [[Министерство за култура на Словачката Република|Министерството за култура на Словачката Република]]. Како [[Национална библиотека|национална библиотека,]] таа добива примероци од публикации со законски депозит од сите издавачи во Словачка, објавува национална библиографија и служи како државен центар за [[Библиотекарство|библиотечни]] информации.<ref name="Hanakovic2013">{{Наведена книга|title=Dejiny Slovenskej národnej knižnice : historické predpoklady, podmienky jej vzniku a účinkovania do roku 1960 : úvahy a svedectvá|last=Hanakovič|first=Štefan|publisher=Slovaška narodna knjižnica|year=2013|isbn=9788081490200|location=Martin|pages=331}}</ref> Нејзиниот фонд опфаќа приближно 5 милиони единици библиотечен материјал и 1,7 милиони архивски документи, како и неколку илјади музејски експонати во три музејски институции кои се организациски дел од СНК:<ref name="Hanakovic2013" /> * Книжевен музеј на Словачката народна библиотека * Словенски музеј на А.С. Пушкин ([[Brodzany|Броджани]]) * Историска библиотека на семејството Апони ([[Oponice|Опонице]]) == Историја == Во сегашниот облик Словачката народна библиотека постои од 2000 година, а нејзината историја почнува од средината на 19 век. век, кога словачките земји биле под [[Кралство Унгарија|унгарска]] власт. Со зајакнувањето на националната свест, словачките културни институции почнале да се развиваат на места надвор од политичките средишта, бидејќи кралските власти се однесувале кон нив со недоверба. Така, во 1863 година, во Мартин било основано Словачкото книжевно друштво (''Matica slovenská''), кое функционирало како читална и започнало систематски да собира словачка литература.<ref name="Spence2015">{{Наведена книга|url=https://books.google.si/books?id=Nei6CAAAQBAJ&lpg=PA21&dq=National%20Library%20of%20the%20Czech%20Republic&hl=sl&pg=PA21#v=onepage&q&f=false|title=A History of Modern Librarianship: Constructing the Heritage of Western Cultures|publisher=ABC-CLIO|year=2015|isbn=9781440834738|editor-last=Spence Richards|editor-first=Pamela|pages=21|editor-last2=Wiegand|editor-first2=Wayne A.|editor-last3=Dalbello|editor-first3=Marija}}</ref> За време на заедничката држава [[Чехословачка|Чехословачка,]] [[Национална библиотека на Чешка|Националната и универзитетска библиотека]] во [[Прага]] во начело била одговорна за собирање на словачката книжевна продукција, но оваа улога ''[[де факто]]'' ја извршувала Словачката нродна библиотека.<ref name="Spence2015" /> По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], во 1954 година добила статус на национална библиотека, а пет години подоцна официјално биле основани два национални библиотечни системи, еден за [[Чешка (историска област)|Бохемија]] и [[Моравија]], а друг за Словачка.<ref name="Stam2001">{{Наведена книга|title=International Dictionary of Library Histories|last=Kasinec|first=Edward|last2=Davis|first2=Robert H., Jr.|publisher=Routledge|year=2001|isbn=978-1-136-77785-1|editor-last=Stam|editor-first=David H.|pages=42|chapter=Central and Eastern European Libraries}}</ref> Оваа збирка била преобразена во Словачката народна библиотека по распадот на Чехословачка во 2000 година.<ref name="Spence2015" /> == Наводи == == Надворешни врски == [[Категорија:Мартин (град)]] [[Категорија:Појавено во 2000 година]] [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Координати на Википодатоците]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] ttu59sy5epkl5us248erpruy0k2ji6a 5628256 5628255 2026-09-13T16:15:47Z P.Nedelkovski 47736 дополнување 5628256 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Библиотека | name = Словачка народна библиотека | native_name = Slovenská národná knižnica | native_name_lang = Slovak | logo = SNK logo vodorovne.jpg | image = Slovenska narodna kniznica Martin.jpg | caption = | country = [[Словачка]] | type = [[Народна библиотека]] | established = 2000 | ref_legal_mandate = Акт бр. 183/2000 | location = | coordinates = {{coord|49.06907627215773|18.93327843275941}} | num_branches = | items_collected = Првенствено ги собира, професионално ги обработува, чува, штити и ги прави достапни домашните и странските словенски документи (документи поврзани со Словачка според автор, јазик, место на печатење или тематика). | legal_deposit = Да | website = https://www.snk.sk/en/ }} '''Словачка народна библиотека''' ({{langx|sk|Slovenská národná knižnica}}) — јавна [[библиотека]] со седиште во [[Мартин (град)|Мартин]], Северна [[Словачка]], која работи под покровителство на [[Министерство за култура на Словачката Република|Министерството за култура на Словачката Република]]. Како [[Национална библиотека|национална библиотека,]] таа добива примероци од публикации со законски депозит од сите издавачи во Словачка, објавува национална библиографија и служи како државен центар за [[Библиотекарство|библиотечни]] информации.<ref name="Hanakovic2013">{{Наведена книга|title=Dejiny Slovenskej národnej knižnice : historické predpoklady, podmienky jej vzniku a účinkovania do roku 1960 : úvahy a svedectvá|last=Hanakovič|first=Štefan|publisher=Slovaška narodna knjižnica|year=2013|isbn=9788081490200|location=Martin|pages=331}}</ref> Нејзиниот фонд опфаќа приближно 5 милиони единици библиотечен материјал и 1,7 милиони архивски документи, како и неколку илјади музејски експонати во три музејски институции кои се организациски дел од СНК:<ref name="Hanakovic2013" /> * Книжевен музеј на Словачката народна библиотека * Словенски музеј на А.С. Пушкин ([[Brodzany|Броджани]]) * Историска библиотека на семејството Апони ([[Oponice|Опонице]]) == Историја == Во сегашниот облик Словачката народна библиотека постои од 2000 година, а нејзината историја почнала од средината на 19 век. век, кога словачките земји биле под [[Кралство Унгарија|унгарска]] власт. Со зајакнувањето на националната свест, словачките културни институции почнале да се развиваат на места надвор од политичките средишта, бидејќи кралските власти се однесувале кон нив со недоверба. Така, во 1863 година, во Мартин било основано Словачкото книжевно друштво (''Matica slovenská''), кое функционирало како читална и започнало систематски да собира словачка литература.<ref name="Spence2015">{{Наведена книга|url=https://books.google.si/books?id=Nei6CAAAQBAJ&lpg=PA21&dq=National%20Library%20of%20the%20Czech%20Republic&hl=sl&pg=PA21#v=onepage&q&f=false|title=A History of Modern Librarianship: Constructing the Heritage of Western Cultures|publisher=ABC-CLIO|year=2015|isbn=9781440834738|editor-last=Spence Richards|editor-first=Pamela|pages=21|editor-last2=Wiegand|editor-first2=Wayne A.|editor-last3=Dalbello|editor-first3=Marija}}</ref> За време на заедничката држава [[Чехословачка|Чехословачка,]] [[Национална библиотека на Чешка|Националната и универзитетска библиотека]] во [[Прага]] во начело била одговорна за собирање на словачката книжевна продукција, но оваа улога ''[[де факто]]'' ја извршувала Словачката нродна библиотека.<ref name="Spence2015" /> По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], во 1954 година добила статус на национална библиотека, а пет години подоцна официјално биле основани два национални библиотечни системи, еден за [[Чешка (историска област)|Бохемија]] и [[Моравија]], а друг за Словачка.<ref name="Stam2001">{{Наведена книга|title=International Dictionary of Library Histories|last=Kasinec|first=Edward|last2=Davis|first2=Robert H., Jr.|publisher=Routledge|year=2001|isbn=978-1-136-77785-1|editor-last=Stam|editor-first=David H.|pages=42|chapter=Central and Eastern European Libraries}}</ref> Словачкиот библиотечен систем бил преобразен во Словачката народна библиотека по распадот на Чехословачка во 2000 година.<ref name="Spence2015" /> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.snk.sk/ Official site] {{in lang|sk}} * [http://dikda.eu/ dikda.eu] - Digital Library and Digital Archive - website of national digitization project DIKDA * [http://www.spytajtesakniznice.sk/ www.spytajtesakniznice.sk] - Ask a Librarian portal of the Slovak Republic {{Национални библиотеки во Европа}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Мартин (град)]] [[Категорија:Појавено во 2000 година]] [[Категорија:Национални библиотеки]] q65bn5skol2scuylu8ihacxg9uelt06 5628257 5628256 2026-09-13T16:16:18Z P.Nedelkovski 47736 P.Nedelkovski ја премести страницата [[Словачка народна библиотека]] на [[Национална библиотека на Словачка]]: усогласување на називот 5628256 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Библиотека | name = Словачка народна библиотека | native_name = Slovenská národná knižnica | native_name_lang = Slovak | logo = SNK logo vodorovne.jpg | image = Slovenska narodna kniznica Martin.jpg | caption = | country = [[Словачка]] | type = [[Народна библиотека]] | established = 2000 | ref_legal_mandate = Акт бр. 183/2000 | location = | coordinates = {{coord|49.06907627215773|18.93327843275941}} | num_branches = | items_collected = Првенствено ги собира, професионално ги обработува, чува, штити и ги прави достапни домашните и странските словенски документи (документи поврзани со Словачка според автор, јазик, место на печатење или тематика). | legal_deposit = Да | website = https://www.snk.sk/en/ }} '''Словачка народна библиотека''' ({{langx|sk|Slovenská národná knižnica}}) — јавна [[библиотека]] со седиште во [[Мартин (град)|Мартин]], Северна [[Словачка]], која работи под покровителство на [[Министерство за култура на Словачката Република|Министерството за култура на Словачката Република]]. Како [[Национална библиотека|национална библиотека,]] таа добива примероци од публикации со законски депозит од сите издавачи во Словачка, објавува национална библиографија и служи како државен центар за [[Библиотекарство|библиотечни]] информации.<ref name="Hanakovic2013">{{Наведена книга|title=Dejiny Slovenskej národnej knižnice : historické predpoklady, podmienky jej vzniku a účinkovania do roku 1960 : úvahy a svedectvá|last=Hanakovič|first=Štefan|publisher=Slovaška narodna knjižnica|year=2013|isbn=9788081490200|location=Martin|pages=331}}</ref> Нејзиниот фонд опфаќа приближно 5 милиони единици библиотечен материјал и 1,7 милиони архивски документи, како и неколку илјади музејски експонати во три музејски институции кои се организациски дел од СНК:<ref name="Hanakovic2013" /> * Книжевен музеј на Словачката народна библиотека * Словенски музеј на А.С. Пушкин ([[Brodzany|Броджани]]) * Историска библиотека на семејството Апони ([[Oponice|Опонице]]) == Историја == Во сегашниот облик Словачката народна библиотека постои од 2000 година, а нејзината историја почнала од средината на 19 век. век, кога словачките земји биле под [[Кралство Унгарија|унгарска]] власт. Со зајакнувањето на националната свест, словачките културни институции почнале да се развиваат на места надвор од политичките средишта, бидејќи кралските власти се однесувале кон нив со недоверба. Така, во 1863 година, во Мартин било основано Словачкото книжевно друштво (''Matica slovenská''), кое функционирало како читална и започнало систематски да собира словачка литература.<ref name="Spence2015">{{Наведена книга|url=https://books.google.si/books?id=Nei6CAAAQBAJ&lpg=PA21&dq=National%20Library%20of%20the%20Czech%20Republic&hl=sl&pg=PA21#v=onepage&q&f=false|title=A History of Modern Librarianship: Constructing the Heritage of Western Cultures|publisher=ABC-CLIO|year=2015|isbn=9781440834738|editor-last=Spence Richards|editor-first=Pamela|pages=21|editor-last2=Wiegand|editor-first2=Wayne A.|editor-last3=Dalbello|editor-first3=Marija}}</ref> За време на заедничката држава [[Чехословачка|Чехословачка,]] [[Национална библиотека на Чешка|Националната и универзитетска библиотека]] во [[Прага]] во начело била одговорна за собирање на словачката книжевна продукција, но оваа улога ''[[де факто]]'' ја извршувала Словачката нродна библиотека.<ref name="Spence2015" /> По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], во 1954 година добила статус на национална библиотека, а пет години подоцна официјално биле основани два национални библиотечни системи, еден за [[Чешка (историска област)|Бохемија]] и [[Моравија]], а друг за Словачка.<ref name="Stam2001">{{Наведена книга|title=International Dictionary of Library Histories|last=Kasinec|first=Edward|last2=Davis|first2=Robert H., Jr.|publisher=Routledge|year=2001|isbn=978-1-136-77785-1|editor-last=Stam|editor-first=David H.|pages=42|chapter=Central and Eastern European Libraries}}</ref> Словачкиот библиотечен систем бил преобразен во Словачката народна библиотека по распадот на Чехословачка во 2000 година.<ref name="Spence2015" /> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.snk.sk/ Official site] {{in lang|sk}} * [http://dikda.eu/ dikda.eu] - Digital Library and Digital Archive - website of national digitization project DIKDA * [http://www.spytajtesakniznice.sk/ www.spytajtesakniznice.sk] - Ask a Librarian portal of the Slovak Republic {{Национални библиотеки во Европа}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Мартин (град)]] [[Категорија:Појавено во 2000 година]] [[Категорија:Национални библиотеки]] q65bn5skol2scuylu8ihacxg9uelt06 5628261 5628257 2026-09-13T16:27:32Z P.Nedelkovski 47736 поправки 5628261 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Библиотека | name = Словачка народна библиотека | native_name = Slovenská národná knižnica | native_name_lang = Slovak | logo = SNK logo vodorovne.jpg | image = Slovenska narodna kniznica Martin.jpg | caption = | country = [[Словачка]] | type = [[Народна библиотека]] | established = 2000 | ref_legal_mandate = Акт бр. 183/2000 | location = | coordinates = {{coord|49.06907627215773|18.93327843275941}} | num_branches = | items_collected = Првенствено ги собира, професионално ги обработува, чува, штити и ги прави достапни домашните и странските словенски документи (документи поврзани со Словачка според автор, јазик, место на печатење или тематика). | legal_deposit = Да | website = https://www.snk.sk/en/ }} '''Словачка народна библиотека''' ({{langx|sk|Slovenská národná knižnica}}) — јавна [[библиотека]] со седиште во [[Мартин (град)|Мартин]], Северна [[Словачка]], која работи под покровителство на [[Министерство за култура на Словачката Република|Министерството за култура на Словачката Република]]. Како [[Национална библиотека|национална библиотека,]] таа добива задолжителен примерок од публикациите од сите издавачи во Словачка, објавува национална библиографија и служи како државен центар за [[Библиотекарство|библиотечни]] информации.<ref name="Hanakovic2013">{{Наведена книга|title=Dejiny Slovenskej národnej knižnice : historické predpoklady, podmienky jej vzniku a účinkovania do roku 1960 : úvahy a svedectvá|last=Hanakovič|first=Štefan|publisher=Slovaška narodna knjižnica|year=2013|isbn=9788081490200|location=Martin|pages=331}}</ref> Нејзиниот фонд опфаќа приближно 5 милиони единици библиотечен материјал и 1,7 милиони архивски документи, како и неколку илјади музејски експонати во три музејски институции кои се организациски дел од СНК:<ref name="Hanakovic2013" /> * Книжевен музеј на Словачката народна библиотека * Словачки музеј на [[Александар Сергеевич Пушкин|А.С. Пушкин]] ([[Бродѕани]]) * Историска библиотека на семејството Апони ([[Опонице]]) == Историја == Во сегашниот облик Словачката народна библиотека постои од 2000 година, а нејзината историја почнала од средината на 19 век, кога словачките земји биле под [[Кралство Унгарија|унгарска]] власт. Со зајакнувањето на националната свест, словачките културни институции почнале да се развиваат на места надвор од политичките средишта, бидејќи кралските власти се однесувале кон нив со недоверба. Така, во 1863 година, во Мартин било основано Словачкото книжевно друштво „Матица словачка“ (''Matica slovenská''), кое функционирало како читална и започнало систематски да собира словачка литература.<ref name="Spence2015">{{Наведена книга|url=https://books.google.si/books?id=Nei6CAAAQBAJ&lpg=PA21&dq=National%20Library%20of%20the%20Czech%20Republic&hl=sl&pg=PA21#v=onepage&q&f=false|title=A History of Modern Librarianship: Constructing the Heritage of Western Cultures|publisher=ABC-CLIO|year=2015|isbn=9781440834738|editor-last=Spence Richards|editor-first=Pamela|pages=21|editor-last2=Wiegand|editor-first2=Wayne A.|editor-last3=Dalbello|editor-first3=Marija}}</ref> За време на заедничката држава [[Чехословачка|Чехословачка,]] [[Национална библиотека на Чешка|Националната и универзитетска библиотека]] во [[Прага]] во начело била одговорна за собирање на словачката книжевна продукција, но оваа улога ''[[де факто]]'' ја извршувала Словачката нродна библиотека.<ref name="Spence2015" /> По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], во 1954 година таа добила статус на национална библиотека, а пет години подоцна официјално биле основани два национални библиотечни системи, еден за [[Чешка (историска област)|Чешка]] и [[Моравија]], а друг за Словачка.<ref name="Stam2001">{{Наведена книга|title=International Dictionary of Library Histories|last=Kasinec|first=Edward|last2=Davis|first2=Robert H., Jr.|publisher=Routledge|year=2001|isbn=978-1-136-77785-1|editor-last=Stam|editor-first=David H.|pages=42|chapter=Central and Eastern European Libraries}}</ref> По распадот на Чехословачка, словачкиот библиотечен систем бил дополнително преобразен, со што во 2000 година била официјално воспоставена денешната Словачка народна библиотека.<ref name="Spence2015" /> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.snk.sk/ Official site] {{in lang|sk}} * [http://dikda.eu/ dikda.eu] - Digital Library and Digital Archive - website of national digitization project DIKDA * [http://www.spytajtesakniznice.sk/ www.spytajtesakniznice.sk] - Ask a Librarian portal of the Slovak Republic {{Национални библиотеки во Европа}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Мартин (град)]] [[Категорија:Појавено во 2000 година]] [[Категорија:Национални библиотеки]] 5tcrv9laq2o5hqfn133pf6bd8floeth 5628456 5628261 2026-09-14T09:23:57Z Тиверополник 1815 5628456 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Библиотека | name = Словачка народна библиотека | native_name = Slovenská národná knižnica | native_name_lang = Slovak | logo = SNK logo vodorovne.jpg | image = Slovenska narodna kniznica Martin.jpg | caption = | country = [[Словачка]] | type = [[Народна библиотека]] | established = 2000 | ref_legal_mandate = Акт бр. 183/2000 | location = | coordinates = {{coord|49.06907627215773|18.93327843275941}} | num_branches = | items_collected = Првенствено ги собира, професионално ги обработува, чува, штити и ги прави достапни домашните и странските словенски документи (документи поврзани со Словачка според автор, јазик, место на печатење или тематика). | legal_deposit = Да | website = https://www.snk.sk/en/ }} '''Словачка народна библиотека''' ({{langx|sk|Slovenská národná knižnica}}) — јавна [[библиотека]] со седиште во [[Мартин (град)|Мартин]], Северна [[Словачка]], која работи под покровителство на [[Министерство за култура на Словачката Република|Министерството за култура на Словачката Република]]. Како [[Национална библиотека|национална библиотека,]] таа добива задолжителен примерок од публикациите од сите издавачи во Словачка, објавува национална библиографија и служи како државен центар за [[Библиотекарство|библиотечни]] информации.<ref name="Hanakovic2013">{{Наведена книга|title=Dejiny Slovenskej národnej knižnice : historické predpoklady, podmienky jej vzniku a účinkovania do roku 1960 : úvahy a svedectvá|last=Hanakovič|first=Štefan|publisher=Slovaška narodna knjižnica|year=2013|isbn=9788081490200|location=Martin|pages=331}}</ref> Нејзиниот фонд опфаќа приближно 5 милиони единици библиотечен материјал и 1,7 милиони архивски документи, како и неколку илјади музејски експонати во три музејски институции кои се организациски дел од СНК:<ref name="Hanakovic2013" /> * Книжевен музеј на Словачката народна библиотека * Словачки музеј на [[Александар Сергеевич Пушкин|А.С. Пушкин]] ([[Бродѕани]]) * Историска библиотека на семејството Апони ([[Опонице]]) == Историја == Во сегашниот облик Словачката народна библиотека постои од 2000 година, а нејзината историја почнала од средината на 19 век, кога словачките земји биле под [[Кралство Унгарија|унгарска]] власт. Со зајакнувањето на националната свест, словачките културни институции почнале да се развиваат на места надвор од политичките средишта, бидејќи кралските власти се однесувале кон нив со недоверба. Така, во 1863 година, во Мартин било основано Словачкото книжевно друштво „Матица словачка“ (''Matica slovenská''), кое функционирало како читална и започнало систематски да собира словачка литература.<ref name="Spence2015">{{Наведена книга|url=https://books.google.si/books?id=Nei6CAAAQBAJ&lpg=PA21&dq=National%20Library%20of%20the%20Czech%20Republic&hl=sl&pg=PA21#v=onepage&q&f=false|title=A History of Modern Librarianship: Constructing the Heritage of Western Cultures|publisher=ABC-CLIO|year=2015|isbn=9781440834738|editor-last=Spence Richards|editor-first=Pamela|pages=21|editor-last2=Wiegand|editor-first2=Wayne A.|editor-last3=Dalbello|editor-first3=Marija}}</ref> За време на заедничката држава [[Чехословачка|Чехословачка,]] [[Национална библиотека на Чешка|Националната и универзитетска библиотека]] во [[Прага]] во начело била одговорна за собирање на словачката книжевна продукција, но оваа улога ''[[де факто]]'' ја извршувала Словачката нродна библиотека.<ref name="Spence2015" /> По [[Втора светска војна|Втората светска војна]], во 1954 година таа добила статус на национална библиотека, а пет години подоцна официјално биле основани два национални библиотечни системи, еден за [[Чешка (историска област)|Чешка]] и [[Моравија]], а друг за Словачка.<ref name="Stam2001">{{Наведена книга|title=International Dictionary of Library Histories|last=Kasinec|first=Edward|last2=Davis|first2=Robert H., Jr.|publisher=Routledge|year=2001|isbn=978-1-136-77785-1|editor-last=Stam|editor-first=David H.|pages=42|chapter=Central and Eastern European Libraries}}</ref> По распадот на Чехословачка, словачкиот библиотечен систем бил дополнително преобразен, со што во 2000 година била официјално воспоставена денешната Словачка народна библиотека.<ref name="Spence2015" /> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [http://www.snk.sk/ Official site] {{in lang|sk}} * [http://dikda.eu/ dikda.eu] - Digital Library and Digital Archive - website of national digitization project DIKDA * [http://www.spytajtesakniznice.sk/ www.spytajtesakniznice.sk] - Ask a Librarian portal of the Slovak Republic {{Национални библиотеки во Европа}} {{Нормативна контрола}} [[Категорија:Мартин (град)]] [[Категорија:Појавено во 2000 година]] [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Библиотеки во Словачка]] epfh7tcpnmrzm9lz44jrzqk607zcfef 0 1403125 5628258 2026-09-13T16:16:19Z P.Nedelkovski 47736 P.Nedelkovski ја премести страницата [[Словачка народна библиотека]] на [[Национална библиотека на Словачка]]: усогласување на називот 5628258 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Национална библиотека на Словачка]] c6a2nvy1sreb0uc4xu4y8s8m1gncok8 1 1403126 5628259 2026-09-13T16:16:59Z P.Nedelkovski 47736 Создадена страница со: {{СЗР}} 5628259 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1403127 5628263 2026-09-13T16:39:54Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Инфокутија Филм | име = Господарот на прстените:<br />Двете кули | изворен_наслов = The Lord of the Rings:<br />The Two Towers | слика = Lord_Rings_Two_Towers.jpg | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Питер Џексон]] | сценарист = {{unbulleted list | [[Френ Волш]] | [[|Филипа Бојенс]] | |... 5628263 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Господарот на прстените:<br />Двете кули | изворен_наслов = The Lord of the Rings:<br />The Two Towers | слика = Lord_Rings_Two_Towers.jpg | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Питер Џексон]] | сценарист = {{unbulleted list | [[Френ Волш]] | [[Господарот на прстените:Филипа Бојенс|Филипа Бојенс]] | [[Господарот на прстените:Стивен Синклер|Стивен Синклер]] | Питер Џексон }} | заснован_на = ''[[Двете кули]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]] | продуцент = {{unbulleted list | [[Бери М. Озборн]] | Френ Волш | Питер Џексон }} | улоги = {{unbulleted list | [[Елајџа Вуд]] | [[Ијан Макелен]] | [[Лив Тајлер]] | [[Виго Мортенсен]] | [[Шон Естин]] | [[Кејт Бланчет]] | [[Џон Рис-Дејвис]] | [[Бернард Хил]] | [[Кристофер Ли]] | [[Били Бојд]] | [[Доминик Монаган]] | [[Орландо Блум]] | [[Хјуго Вивинг]] | [[Миранда Ото]] | [[Дејвид Венем]] | [[Бред Дуриф]] | [[Карл Урбан]] | [[Енди Серкис]] }} | кинематографија = [[Ендру Лесни]] | монтажа = [[Мајкл Џ. Хортон]] | музика = [[Хаувард Шор]] | студио = {{unbulleted list | [[WingNut Films]]<ref name="AFI"/> | [[New Line Cinema]]<ref name="AFI">{{cite web |title=The Lord of the Rings: The Two Towers |url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |website=[[AFI Catalog of Feature Films]] |access-date=28 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512154657/https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |archive-date=12 May 2019 |url-status=live}}</ref> }} | дистрибутер = New Line Cinema<ref name="AFI"/> | премиера = 5 декември 2002 г. (театар Зигфелд)<br />18 декември 2002 г. (САД)<br />19 декември 2002 г. (Нов Зеланд) | времетраење = 179 минути<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002 |title=The Lord of the Rings - The Two Towers |work=[[British Board of Film Classification]] |access-date=2 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321092838/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> | земја = {{unbulleted list | {{знаме|Нов Зеланд}}<ref name="AFI"/> | {{САД}}<ref name="AFI"/> }} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 94 милиони долари | заработка = 945,1 милион долари }} '''''Господарот на прстените: Двете кули''''' ({{langx|en|The Lord of the Rings: The Two Towers}}) — [[авантуристички филм]] во жанрот на епска фантастика од 2002 г., осми долгометражен филм, снимен од режисерот [[Питер Џексон]] по сценариото на Френ Уолш, Филипа Бојенс, Стивен Синклер и самиот Џексон, заснован врз романската двотомна творба ''Двете кули'' од 1954 г., вториот дел од романот ''[[Господарот на прстените (книга)|Господарот на прстените]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]]. Тоа е продолжение на филмот од 2001 г., ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]],'' и втор дел од филмската трилогија ''[[Господарот на прстените (филмска серија)|Господарот на прстените]]''. Во филмот настапуваат глумци како [[Елајџа Вуд]], [[Ијан Макелен]], [[Виго Мортенсен]], [[Шон Естин]], [[Лив Тајлер]], [[Кејт Бланчет]], [[Џон Рис-Дејвис]], [[Бернард Хил]], [[Кристофер Ли]], [[Били Бојд]], [[Доминик Монаган]], [[Орландо Блум]], [[Хјуго Вивинг]], [[Миранда Ото]], [[Девид Венем|Дејвид Венем]], [[Бред Дуриф]], [[Карл Урбан]] и [[Енди Серкис]]. Продолжувајќи ја приказната од претходниот филм, дејството се дели на три сижетни линии: [[Фродо Багинс|Фродо]] и [[Семвајз Гемџи|Сем]] го продолжуваат патувањето кон [[Мордор]] за да го уништат Прстенот на моќта, при што им помага [[Голум]], несигурен поранешен сопственик на прстенот. [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]] бегаат од своите напаѓачи орки, се среќаваат со Ентот Дрвобрад и помагаат да се испланира нападот врз [[Изенгард]], тврдината на [[Саруман]]. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] во своите трагања доаѓаат во загрозената земја [[Рохан]] и се обединуваат со воскреснатиот [[Гандалф]], пред да се соочат со легионите на злобниот волшебник Саруман во Битката кај Хелмовата Длабочина. Филмот ''Господарот на прстените: Двете кули'' бил финансиран и распределен од [[САД|американското]] студио [[New Line Cinema]], но бил снимен и монтажно обработен целосно во родната земја на Џексон, [[Нов Зеланд]], истовремено со другите два дела од трилогијата. Премиерата се одржала на [[5 декември]] 2002 г. во театарот Зигфелд во [[Њујорк]], а потоа на [[18 декември]] филмот бил пуштен во киноприкажување во [[САД]] и на [[19 декември]] во Нов Зеланд. Филмот бил топло прифатен и од критиката и од публиката, кои го сметале за пресвртница во кинематографијата и врвно достигнување во жанрот фантастичен филм. Добил пофалби за режијата, борбените сценаристички изведби, глумата, музиката и визуелните ефекти, особено за ликот на Голум. Заработил над 936 милиони долари ширум светот во првичниот киноприкажување, со што станал најуспешен филм за 2002 г. по заработка, како и трет филм со најголема заработка на сите времиња зад филмовите [[Титаник (филм)|''Титаник'']] и [[Хари Потер и Каменот на мудроста (филм)|''Хари Потер и Каменот на мудроста'']] во времето на неговото излегување.<ref name="BOM 2003">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|title=All Time Worldwide Box Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20031207144634/http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|archive-date=2003-12-07|website=[[Box Office Mojo]]}}</ref> По подоцнежните повторни прикажувања, филмот собрал вкупно 951 милион долари. Како и другите филмови од трилогијата, филмот бил широко прифатен како еден од најголемите и највлијателните филмови на сите времиња, како и еден од најдобрите продолженија во филмската историја. Филмот добил бројни награди; на 75-тото доделување на наградите „Оскар“ бил номиниран во шест категории, вклучително и за „Најдобар филм“, при што ги освоил наградите за „Најдобар звук“ и „Најдобри визуелни ефекти“. Последниот дел од трилогијата, [[Господар на прстените: Враќањето на кралот (филм)|''Враќањето на кралот'']], излегол во 2003 г. == Содржина == {{Разоткривање}}Пробудувајќи се од сон во кој [[Гандалф]] се бори со [[балрог]] во Морија, [[Фродо Багинс]] и [[Семвајз Гемџи]] сфаќаат дека се заглавени во Емин Муил во близина на [[Мордор]]. Откриваат дека ги следи [[Голум]], поранешниот сопственик на Единствениот прстен. Откако го заробуваат, Фродо го сожалува Голум и му дозволува да им биде водич, потсетувајќи го Сем дека ќе им треба некој да ги помине низ Мртвите Блата за да стигнат до Мордор. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] ја бркаат четата орки за да ги спасат своите другари [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]], при што влегуваат во кралството [[Рохан]], земјата на коњаниците. Орките стануваат жртви на заседа од рохиримска коњаница, што им овозможува на Мери и Пипин да избегаат во шумата [[Фангорн]]. Кога ја среќаваат дружината на Арагорн, рохиримскиот предводник Еомер им објаснува дека тој и неговите луѓе се прогонети од кралот Теоден, кој е под волшебничко влијание на [[Саруман]] и неговиот слуга Грима Змискиот Јазик. Еомер верува дека Мери и Пипин се мртви, но им остава два коња. Во Фангорн, дружината го среќава Гандалф, кој по борбата со балрогот е воскреснат како Гандалф Белиот за да помогне во спасувањето на [[Средна Земја|Средната Земја]]. Гандалф им се придружува и ги води кон роханската престолнина Едорас, каде што го ослободува Теоден од волшепствата на Саруман, додека Грима веднаш ја губи својата положба на дворот. Арагорн го спречува Теоден да го погуби Грима, кој бега во [[Изенгард]]. Откако дознава за плановите на Саруман да го уништи Рохан со неговата војска од орки, Теоден го евакуира народот во тврдината Хорнбург во Хелмовата Длабочина. Гандалф заминува да го бара Еомер и неговите војници. Арагорн се зближува со внуката на Теоден, [[Еовин]], која се вљубува во него. Кога бегалците се нападнати од јавачи на варги, Арагорн паѓа во провалија за време на борбата и е прогласен за мртов. Го наоѓа коњот Брего, кој го пушта на слобода, па со него заминува за Хелмовата Длабочина, каде што гледа како се приближува војската на Саруман. Во [[Ривендел]], [[Елронд]] ѝ соопштува на [[Арвен]] дека Арагорн нема да се врати и дека дури и да победи, тој е смртен, додека таа ќе го надживее со илјадници години. Со болка во душата, Арвен тргнува кон [[Валинор]]. Како и да е, по убедување од Галадриела, [[Виленик|виленичкиот]] сојуз со луѓето е обновен, и виленички одред е испратен во помош на Хелмовата Длабочина. Во Фангорн, Мери и Пипин го запознаваат Ентот Дрвобрад. Откако ги уверуваат во своите намери, заминуваат на Советот на Ентовите, каде што одлучуваат да не учествуваат во војната. Пипин го моли Дрвобрад да ги однесе кон југ, каде што гледаат како индустријализацијата на Изенгард ги уништува шумите. Разјарените Ентови го напаѓаат Изенгард, ја пуштаат реката да ја урне браната и го затвораат Саруман во неговата кула. Арагорн пристигнува во Хелмовата Длабочина и го предупредува Теоден за претстојната опасност. И покрај огромната надмоќ на непријателот, виленичкиот одред пристигнува како засилување. Уруг-хаите го пробиваат надворешниот ѕид со избувливо средство, при што загинува виленичкиот командант Халдир. Заштитниците се повлекуваат во тврдината. На зори, кога сѐ изгледа изгубено, се појавуваат Гандалф и Еомер со Рохиримите, целосно менувајќи го текот на битката. Голум ги води Фродо и Сем низ Мртвите Блата до Црните Порти, но сфаќаат дека оттаму не можат да влезат незабележани. Голум им нуди друг пат. Нив ги заробуваат итилиенските извидници предводени од [[Фарамир]], помладиот брат на покојниот [[Боромир]]. Откако дознава за прстенот, Фарамир одлучува да ги однесе во [[Гондор]] кај својот татко [[Денетор II|Денетор]]. Низ опколениот град Осгилијат, Фродо за малку паѓа под власта на прстенот и е нападнат од назгул, но Сем го спасува. Воодушевен од нивната цврстина, Фарамир ги ослободува, но ги предупредува за опасноста од патеката низ која ги води Голум кон Кирит Унгол. Чувствувајќи се предаден, Голум решава да го врати прстенот со тоа што ќе ги доведе до [[Шелоб|пајакот]] во Кирит Унгол. == Улоги == {| class="wikitable sortable" ! Глумец !! Улога |- | [[Елајџа Вуд]] || [[Фродо Багинс]] |- | [[Виго Мортенсен]] || [[Арагорн]] |- | [[Ијан Мекелен]] || [[Гандалф|Гандалф Сивиот / Гандалф Белиот]] |- | [[Шон Естин]] || [[Семвајз Гемџи]] |- | [[Доминик Монаган]] || [[Меријадок Брендабак|Меријадок „Мери“ Брендабак]] |- | [[Били Бојд]] || [[Перегрин Тук|Перегрин „Пипин“ Тук]] |- | [[Орландо Блум]] || [[Леголас]] |- | [[Џон Рис-Дејвис]] || [[Гимли]], син на Глоин |- | [[Енди Серкис]] || [[Голум|Голум / Смеагол]] |- | [[Кристофер Ли]] || [[Саруман|Саруман Белиот]] |- | [[Бернард Хил]] || [[Теоден]] |- | [[Миранда Ото]] || [[Еовин]] |- | [[Карл Урбан]] || [[Еомер]] |- | [[Бред Дуриф]] || Грима Змискиот Јазик |- | [[Хјуго Вивинг]] || [[Елронд]] |- | [[Лив Тајлер]] || [[Арвен]] |- | [[Дејвид Венем]] || [[Фарамир]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.warnerbros.com/movies/lord-rings-two-towers Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Новозеландски филмови]] [[Категорија:Американски авантуристички филмови]] [[Категорија:Филмови од 2002 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Господар на прстените]] 15mjohh7e9gcmjthklu78e6u2ajn2w6 5628265 5628263 2026-09-13T16:40:36Z Andrew012p 85224 /* Улоги */ 5628265 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Господарот на прстените:<br />Двете кули | изворен_наслов = The Lord of the Rings:<br />The Two Towers | слика = Lord_Rings_Two_Towers.jpg | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Питер Џексон]] | сценарист = {{unbulleted list | [[Френ Волш]] | [[Господарот на прстените:Филипа Бојенс|Филипа Бојенс]] | [[Господарот на прстените:Стивен Синклер|Стивен Синклер]] | Питер Џексон }} | заснован_на = ''[[Двете кули]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]] | продуцент = {{unbulleted list | [[Бери М. Озборн]] | Френ Волш | Питер Џексон }} | улоги = {{unbulleted list | [[Елајџа Вуд]] | [[Ијан Макелен]] | [[Лив Тајлер]] | [[Виго Мортенсен]] | [[Шон Естин]] | [[Кејт Бланчет]] | [[Џон Рис-Дејвис]] | [[Бернард Хил]] | [[Кристофер Ли]] | [[Били Бојд]] | [[Доминик Монаган]] | [[Орландо Блум]] | [[Хјуго Вивинг]] | [[Миранда Ото]] | [[Дејвид Венем]] | [[Бред Дуриф]] | [[Карл Урбан]] | [[Енди Серкис]] }} | кинематографија = [[Ендру Лесни]] | монтажа = [[Мајкл Џ. Хортон]] | музика = [[Хаувард Шор]] | студио = {{unbulleted list | [[WingNut Films]]<ref name="AFI"/> | [[New Line Cinema]]<ref name="AFI">{{cite web |title=The Lord of the Rings: The Two Towers |url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |website=[[AFI Catalog of Feature Films]] |access-date=28 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512154657/https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |archive-date=12 May 2019 |url-status=live}}</ref> }} | дистрибутер = New Line Cinema<ref name="AFI"/> | премиера = 5 декември 2002 г. (театар Зигфелд)<br />18 декември 2002 г. (САД)<br />19 декември 2002 г. (Нов Зеланд) | времетраење = 179 минути<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002 |title=The Lord of the Rings - The Two Towers |work=[[British Board of Film Classification]] |access-date=2 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321092838/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> | земја = {{unbulleted list | {{знаме|Нов Зеланд}}<ref name="AFI"/> | {{САД}}<ref name="AFI"/> }} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 94 милиони долари | заработка = 945,1 милион долари }} '''''Господарот на прстените: Двете кули''''' ({{langx|en|The Lord of the Rings: The Two Towers}}) — [[авантуристички филм]] во жанрот на епска фантастика од 2002 г., осми долгометражен филм, снимен од режисерот [[Питер Џексон]] по сценариото на Френ Уолш, Филипа Бојенс, Стивен Синклер и самиот Џексон, заснован врз романската двотомна творба ''Двете кули'' од 1954 г., вториот дел од романот ''[[Господарот на прстените (книга)|Господарот на прстените]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]]. Тоа е продолжение на филмот од 2001 г., ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]],'' и втор дел од филмската трилогија ''[[Господарот на прстените (филмска серија)|Господарот на прстените]]''. Во филмот настапуваат глумци како [[Елајџа Вуд]], [[Ијан Макелен]], [[Виго Мортенсен]], [[Шон Естин]], [[Лив Тајлер]], [[Кејт Бланчет]], [[Џон Рис-Дејвис]], [[Бернард Хил]], [[Кристофер Ли]], [[Били Бојд]], [[Доминик Монаган]], [[Орландо Блум]], [[Хјуго Вивинг]], [[Миранда Ото]], [[Девид Венем|Дејвид Венем]], [[Бред Дуриф]], [[Карл Урбан]] и [[Енди Серкис]]. Продолжувајќи ја приказната од претходниот филм, дејството се дели на три сижетни линии: [[Фродо Багинс|Фродо]] и [[Семвајз Гемџи|Сем]] го продолжуваат патувањето кон [[Мордор]] за да го уништат Прстенот на моќта, при што им помага [[Голум]], несигурен поранешен сопственик на прстенот. [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]] бегаат од своите напаѓачи орки, се среќаваат со Ентот Дрвобрад и помагаат да се испланира нападот врз [[Изенгард]], тврдината на [[Саруман]]. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] во своите трагања доаѓаат во загрозената земја [[Рохан]] и се обединуваат со воскреснатиот [[Гандалф]], пред да се соочат со легионите на злобниот волшебник Саруман во Битката кај Хелмовата Длабочина. Филмот ''Господарот на прстените: Двете кули'' бил финансиран и распределен од [[САД|американското]] студио [[New Line Cinema]], но бил снимен и монтажно обработен целосно во родната земја на Џексон, [[Нов Зеланд]], истовремено со другите два дела од трилогијата. Премиерата се одржала на [[5 декември]] 2002 г. во театарот Зигфелд во [[Њујорк]], а потоа на [[18 декември]] филмот бил пуштен во киноприкажување во [[САД]] и на [[19 декември]] во Нов Зеланд. Филмот бил топло прифатен и од критиката и од публиката, кои го сметале за пресвртница во кинематографијата и врвно достигнување во жанрот фантастичен филм. Добил пофалби за режијата, борбените сценаристички изведби, глумата, музиката и визуелните ефекти, особено за ликот на Голум. Заработил над 936 милиони долари ширум светот во првичниот киноприкажување, со што станал најуспешен филм за 2002 г. по заработка, како и трет филм со најголема заработка на сите времиња зад филмовите [[Титаник (филм)|''Титаник'']] и [[Хари Потер и Каменот на мудроста (филм)|''Хари Потер и Каменот на мудроста'']] во времето на неговото излегување.<ref name="BOM 2003">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|title=All Time Worldwide Box Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20031207144634/http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|archive-date=2003-12-07|website=[[Box Office Mojo]]}}</ref> По подоцнежните повторни прикажувања, филмот собрал вкупно 951 милион долари. Како и другите филмови од трилогијата, филмот бил широко прифатен како еден од најголемите и највлијателните филмови на сите времиња, како и еден од најдобрите продолженија во филмската историја. Филмот добил бројни награди; на 75-тото доделување на наградите „Оскар“ бил номиниран во шест категории, вклучително и за „Најдобар филм“, при што ги освоил наградите за „Најдобар звук“ и „Најдобри визуелни ефекти“. Последниот дел од трилогијата, [[Господар на прстените: Враќањето на кралот (филм)|''Враќањето на кралот'']], излегол во 2003 г. == Содржина == {{Разоткривање}}Пробудувајќи се од сон во кој [[Гандалф]] се бори со [[балрог]] во Морија, [[Фродо Багинс]] и [[Семвајз Гемџи]] сфаќаат дека се заглавени во Емин Муил во близина на [[Мордор]]. Откриваат дека ги следи [[Голум]], поранешниот сопственик на Единствениот прстен. Откако го заробуваат, Фродо го сожалува Голум и му дозволува да им биде водич, потсетувајќи го Сем дека ќе им треба некој да ги помине низ Мртвите Блата за да стигнат до Мордор. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] ја бркаат четата орки за да ги спасат своите другари [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]], при што влегуваат во кралството [[Рохан]], земјата на коњаниците. Орките стануваат жртви на заседа од рохиримска коњаница, што им овозможува на Мери и Пипин да избегаат во шумата [[Фангорн]]. Кога ја среќаваат дружината на Арагорн, рохиримскиот предводник Еомер им објаснува дека тој и неговите луѓе се прогонети од кралот Теоден, кој е под волшебничко влијание на [[Саруман]] и неговиот слуга Грима Змискиот Јазик. Еомер верува дека Мери и Пипин се мртви, но им остава два коња. Во Фангорн, дружината го среќава Гандалф, кој по борбата со балрогот е воскреснат како Гандалф Белиот за да помогне во спасувањето на [[Средна Земја|Средната Земја]]. Гандалф им се придружува и ги води кон роханската престолнина Едорас, каде што го ослободува Теоден од волшепствата на Саруман, додека Грима веднаш ја губи својата положба на дворот. Арагорн го спречува Теоден да го погуби Грима, кој бега во [[Изенгард]]. Откако дознава за плановите на Саруман да го уништи Рохан со неговата војска од орки, Теоден го евакуира народот во тврдината Хорнбург во Хелмовата Длабочина. Гандалф заминува да го бара Еомер и неговите војници. Арагорн се зближува со внуката на Теоден, [[Еовин]], која се вљубува во него. Кога бегалците се нападнати од јавачи на варги, Арагорн паѓа во провалија за време на борбата и е прогласен за мртов. Го наоѓа коњот Брего, кој го пушта на слобода, па со него заминува за Хелмовата Длабочина, каде што гледа како се приближува војската на Саруман. Во [[Ривендел]], [[Елронд]] ѝ соопштува на [[Арвен]] дека Арагорн нема да се врати и дека дури и да победи, тој е смртен, додека таа ќе го надживее со илјадници години. Со болка во душата, Арвен тргнува кон [[Валинор]]. Како и да е, по убедување од Галадриела, [[Виленик|виленичкиот]] сојуз со луѓето е обновен, и виленички одред е испратен во помош на Хелмовата Длабочина. Во Фангорн, Мери и Пипин го запознаваат Ентот Дрвобрад. Откако ги уверуваат во своите намери, заминуваат на Советот на Ентовите, каде што одлучуваат да не учествуваат во војната. Пипин го моли Дрвобрад да ги однесе кон југ, каде што гледаат како индустријализацијата на Изенгард ги уништува шумите. Разјарените Ентови го напаѓаат Изенгард, ја пуштаат реката да ја урне браната и го затвораат Саруман во неговата кула. Арагорн пристигнува во Хелмовата Длабочина и го предупредува Теоден за претстојната опасност. И покрај огромната надмоќ на непријателот, виленичкиот одред пристигнува како засилување. Уруг-хаите го пробиваат надворешниот ѕид со избувливо средство, при што загинува виленичкиот командант Халдир. Заштитниците се повлекуваат во тврдината. На зори, кога сѐ изгледа изгубено, се појавуваат Гандалф и Еомер со Рохиримите, целосно менувајќи го текот на битката. Голум ги води Фродо и Сем низ Мртвите Блата до Црните Порти, но сфаќаат дека оттаму не можат да влезат незабележани. Голум им нуди друг пат. Нив ги заробуваат итилиенските извидници предводени од [[Фарамир]], помладиот брат на покојниот [[Боромир]]. Откако дознава за прстенот, Фарамир одлучува да ги однесе во [[Гондор]] кај својот татко [[Денетор II|Денетор]]. Низ опколениот град Осгилијат, Фродо за малку паѓа под власта на прстенот и е нападнат од назгул, но Сем го спасува. Воодушевен од нивната цврстина, Фарамир ги ослободува, но ги предупредува за опасноста од патеката низ која ги води Голум кон Кирит Унгол. Чувствувајќи се предаден, Голум решава да го врати прстенот со тоа што ќе ги доведе до [[Шелоб|пајакот]] во Кирит Унгол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Елајџа Вуд]] || [[Фродо Багинс]] |- | [[Виго Мортенсен]] || [[Арагорн]] |- | [[Ијан Мекелен]] || [[Гандалф|Гандалф Сивиот / Гандалф Белиот]] |- | [[Шон Естин]] || [[Семвајз Гемџи]] |- | [[Доминик Монаган]] || [[Меријадок Брендабак|Меријадок „Мери“ Брендабак]] |- | [[Били Бојд]] || [[Перегрин Тук|Перегрин „Пипин“ Тук]] |- | [[Орландо Блум]] || [[Леголас]] |- | [[Џон Рис-Дејвис]] || [[Гимли]], син на Глоин |- | [[Енди Серкис]] || [[Голум|Голум / Смеагол]] |- | [[Кристофер Ли]] || [[Саруман|Саруман Белиот]] |- | [[Бернард Хил]] || [[Теоден]] |- | [[Миранда Ото]] || [[Еовин]] |- | [[Карл Урбан]] || [[Еомер]] |- | [[Бред Дуриф]] || Грима Змискиот Јазик |- | [[Хјуго Вивинг]] || [[Елронд]] |- | [[Лив Тајлер]] || [[Арвен]] |- | [[Дејвид Венем]] || [[Фарамир]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.warnerbros.com/movies/lord-rings-two-towers Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Новозеландски филмови]] [[Категорија:Американски авантуристички филмови]] [[Категорија:Филмови од 2002 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Господар на прстените]] n5r285b5cyukgs3mq522np1ztn9c8s0 5628266 5628265 2026-09-13T16:44:28Z Andrew012p 85224 5628266 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Господарот на прстените:<br />Двете кули | изворен_наслов = The Lord of the Rings:<br />The Two Towers | слика = Lord_Rings_Two_Towers.jpg | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Питер Џексон]] | сценарист = {{unbulleted list | [[Френ Волш]] | [[Господарот на прстените:Филипа Бојенс|Филипа Бојенс]] | [[Господарот на прстените:Стивен Синклер|Стивен Синклер]] | Питер Џексон }} | заснован_на = ''[[Двете кули]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]] | продуцент = {{unbulleted list | [[Бери М. Озборн]] | Френ Волш | Питер Џексон }} | улоги = {{unbulleted list | [[Елајџа Вуд]] | [[Ијан Макелен]] | [[Лив Тајлер]] | [[Виго Мортенсен]] | [[Шон Естин]] | [[Кејт Бланчет]] | [[Џон Рис-Дејвис]] | [[Бернард Хил]] | [[Кристофер Ли]] | [[Били Бојд]] | [[Доминик Монаган]] | [[Орландо Блум]] | [[Хјуго Вивинг]] | [[Миранда Ото]] | [[Дејвид Венем]] | [[Бред Дуриф]] | [[Карл Урбан]] | [[Енди Серкис]] }} | кинематографија = [[Ендру Лесни]] | монтажа = [[Мајкл Џ. Хортон]] | музика = [[Хаувард Шор]] | студио = {{unbulleted list | [[WingNut Films]]<ref name="AFI"/> | [[New Line Cinema]]<ref name="AFI">{{cite web |title=The Lord of the Rings: The Two Towers |url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |website=[[AFI Catalog of Feature Films]] |access-date=28 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512154657/https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |archive-date=12 May 2019 |url-status=live}}</ref> }} | дистрибутер = New Line Cinema<ref name="AFI"/> | премиера = 5 декември 2002 г. (театар Зигфелд)<br />18 декември 2002 г. (САД)<br />19 декември 2002 г. (Нов Зеланд) | времетраење = 179 минути<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002 |title=The Lord of the Rings - The Two Towers |work=[[British Board of Film Classification]] |access-date=2 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321092838/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> | земја = {{unbulleted list | {{знаме|Нов Зеланд}}<ref name="AFI"/> | {{САД}}<ref name="AFI"/> }} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 94 милиони долари | заработка = 945,1 милион долари | претходен = ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]]'' | следен = ''[[Господарот на прстените: Враќањето на кралот]]'' }} '''''Господарот на прстените: Двете кули''''' ({{langx|en|The Lord of the Rings: The Two Towers}}) — [[авантуристички филм]] во жанрот на епска фантастика од 2002 г., осми долгометражен филм, снимен од режисерот [[Питер Џексон]] по сценариото на Френ Уолш, Филипа Бојенс, Стивен Синклер и самиот Џексон, заснован врз романската двотомна творба ''Двете кули'' од 1954 г., вториот дел од романот ''[[Господарот на прстените (книга)|Господарот на прстените]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]]. Тоа е продолжение на филмот од 2001 г., ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]],'' и втор дел од филмската трилогија ''[[Господарот на прстените (филмска серија)|Господарот на прстените]]''. Во филмот настапуваат глумци како [[Елајџа Вуд]], [[Ијан Макелен]], [[Виго Мортенсен]], [[Шон Естин]], [[Лив Тајлер]], [[Кејт Бланчет]], [[Џон Рис-Дејвис]], [[Бернард Хил]], [[Кристофер Ли]], [[Били Бојд]], [[Доминик Монаган]], [[Орландо Блум]], [[Хјуго Вивинг]], [[Миранда Ото]], [[Девид Венем|Дејвид Венем]], [[Бред Дуриф]], [[Карл Урбан]] и [[Енди Серкис]]. Продолжувајќи ја приказната од претходниот филм, дејството се дели на три сижетни линии: [[Фродо Багинс|Фродо]] и [[Семвајз Гемџи|Сем]] го продолжуваат патувањето кон [[Мордор]] за да го уништат Прстенот на моќта, при што им помага [[Голум]], несигурен поранешен сопственик на прстенот. [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]] бегаат од своите напаѓачи орки, се среќаваат со Ентот Дрвобрад и помагаат да се испланира нападот врз [[Изенгард]], тврдината на [[Саруман]]. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] во своите трагања доаѓаат во загрозената земја [[Рохан]] и се обединуваат со воскреснатиот [[Гандалф]], пред да се соочат со легионите на злобниот волшебник Саруман во Битката кај Хелмовата Длабочина. Филмот ''Господарот на прстените: Двете кули'' бил финансиран и распределен од [[САД|американското]] студио [[New Line Cinema]], но бил снимен и монтажно обработен целосно во родната земја на Џексон, [[Нов Зеланд]], истовремено со другите два дела од трилогијата. Премиерата се одржала на [[5 декември]] 2002 г. во театарот Зигфелд во [[Њујорк]], а потоа на [[18 декември]] филмот бил пуштен во киноприкажување во [[САД]] и на [[19 декември]] во Нов Зеланд. Филмот бил топло прифатен и од критиката и од публиката, кои го сметале за пресвртница во кинематографијата и врвно достигнување во жанрот фантастичен филм. Добил пофалби за режијата, борбените сценаристички изведби, глумата, музиката и визуелните ефекти, особено за ликот на Голум. Заработил над 936 милиони долари ширум светот во првичниот киноприкажување, со што станал најуспешен филм за 2002 г. по заработка, како и трет филм со најголема заработка на сите времиња зад филмовите [[Титаник (филм)|''Титаник'']] и [[Хари Потер и Каменот на мудроста (филм)|''Хари Потер и Каменот на мудроста'']] во времето на неговото излегување.<ref name="BOM 2003">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|title=All Time Worldwide Box Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20031207144634/http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|archive-date=2003-12-07|website=[[Box Office Mojo]]}}</ref> По подоцнежните повторни прикажувања, филмот собрал вкупно 951 милион долари. Како и другите филмови од трилогијата, филмот бил широко прифатен како еден од најголемите и највлијателните филмови на сите времиња, како и еден од најдобрите продолженија во филмската историја. Филмот добил бројни награди; на 75-тото доделување на наградите „Оскар“ бил номиниран во шест категории, вклучително и за „Најдобар филм“, при што ги освоил наградите за „Најдобар звук“ и „Најдобри визуелни ефекти“. Последниот дел од трилогијата, [[Господар на прстените: Враќањето на кралот (филм)|''Враќањето на кралот'']], излегол во 2003 г. == Содржина == {{Разоткривање}}Пробудувајќи се од сон во кој [[Гандалф]] се бори со [[балрог]] во Морија, [[Фродо Багинс]] и [[Семвајз Гемџи]] сфаќаат дека се заглавени во Емин Муил во близина на [[Мордор]]. Откриваат дека ги следи [[Голум]], поранешниот сопственик на Единствениот прстен. Откако го заробуваат, Фродо го сожалува Голум и му дозволува да им биде водич, потсетувајќи го Сем дека ќе им треба некој да ги помине низ Мртвите Блата за да стигнат до Мордор. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] ја бркаат четата орки за да ги спасат своите другари [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]], при што влегуваат во кралството [[Рохан]], земјата на коњаниците. Орките стануваат жртви на заседа од рохиримска коњаница, што им овозможува на Мери и Пипин да избегаат во шумата [[Фангорн]]. Кога ја среќаваат дружината на Арагорн, рохиримскиот предводник Еомер им објаснува дека тој и неговите луѓе се прогонети од кралот Теоден, кој е под волшебничко влијание на [[Саруман]] и неговиот слуга Грима Змискиот Јазик. Еомер верува дека Мери и Пипин се мртви, но им остава два коња. Во Фангорн, дружината го среќава Гандалф, кој по борбата со балрогот е воскреснат како Гандалф Белиот за да помогне во спасувањето на [[Средна Земја|Средната Земја]]. Гандалф им се придружува и ги води кон роханската престолнина Едорас, каде што го ослободува Теоден од волшепствата на Саруман, додека Грима веднаш ја губи својата положба на дворот. Арагорн го спречува Теоден да го погуби Грима, кој бега во [[Изенгард]]. Откако дознава за плановите на Саруман да го уништи Рохан со неговата војска од орки, Теоден го евакуира народот во тврдината Хорнбург во Хелмовата Длабочина. Гандалф заминува да го бара Еомер и неговите војници. Арагорн се зближува со внуката на Теоден, [[Еовин]], која се вљубува во него. Кога бегалците се нападнати од јавачи на варги, Арагорн паѓа во провалија за време на борбата и е прогласен за мртов. Го наоѓа коњот Брего, кој го пушта на слобода, па со него заминува за Хелмовата Длабочина, каде што гледа како се приближува војската на Саруман. Во [[Ривендел]], [[Елронд]] ѝ соопштува на [[Арвен]] дека Арагорн нема да се врати и дека дури и да победи, тој е смртен, додека таа ќе го надживее со илјадници години. Со болка во душата, Арвен тргнува кон [[Валинор]]. Како и да е, по убедување од Галадриела, [[Виленик|виленичкиот]] сојуз со луѓето е обновен, и виленички одред е испратен во помош на Хелмовата Длабочина. Во Фангорн, Мери и Пипин го запознаваат Ентот Дрвобрад. Откако ги уверуваат во своите намери, заминуваат на Советот на Ентовите, каде што одлучуваат да не учествуваат во војната. Пипин го моли Дрвобрад да ги однесе кон југ, каде што гледаат како индустријализацијата на Изенгард ги уништува шумите. Разјарените Ентови го напаѓаат Изенгард, ја пуштаат реката да ја урне браната и го затвораат Саруман во неговата кула. Арагорн пристигнува во Хелмовата Длабочина и го предупредува Теоден за претстојната опасност. И покрај огромната надмоќ на непријателот, виленичкиот одред пристигнува како засилување. Уруг-хаите го пробиваат надворешниот ѕид со избувливо средство, при што загинува виленичкиот командант Халдир. Заштитниците се повлекуваат во тврдината. На зори, кога сѐ изгледа изгубено, се појавуваат Гандалф и Еомер со Рохиримите, целосно менувајќи го текот на битката. Голум ги води Фродо и Сем низ Мртвите Блата до Црните Порти, но сфаќаат дека оттаму не можат да влезат незабележани. Голум им нуди друг пат. Нив ги заробуваат итилиенските извидници предводени од [[Фарамир]], помладиот брат на покојниот [[Боромир]]. Откако дознава за прстенот, Фарамир одлучува да ги однесе во [[Гондор]] кај својот татко [[Денетор II|Денетор]]. Низ опколениот град Осгилијат, Фродо за малку паѓа под власта на прстенот и е нападнат од назгул, но Сем го спасува. Воодушевен од нивната цврстина, Фарамир ги ослободува, но ги предупредува за опасноста од патеката низ која ги води Голум кон Кирит Унгол. Чувствувајќи се предаден, Голум решава да го врати прстенот со тоа што ќе ги доведе до [[Шелоб|пајакот]] во Кирит Унгол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Елајџа Вуд]] || [[Фродо Багинс]] |- | [[Виго Мортенсен]] || [[Арагорн]] |- | [[Ијан Мекелен]] || [[Гандалф|Гандалф Сивиот / Гандалф Белиот]] |- | [[Шон Естин]] || [[Семвајз Гемџи]] |- | [[Доминик Монаган]] || [[Меријадок Брендабак|Меријадок „Мери“ Брендабак]] |- | [[Били Бојд]] || [[Перегрин Тук|Перегрин „Пипин“ Тук]] |- | [[Орландо Блум]] || [[Леголас]] |- | [[Џон Рис-Дејвис]] || [[Гимли]], син на Глоин |- | [[Енди Серкис]] || [[Голум|Голум / Смеагол]] |- | [[Кристофер Ли]] || [[Саруман|Саруман Белиот]] |- | [[Бернард Хил]] || [[Теоден]] |- | [[Миранда Ото]] || [[Еовин]] |- | [[Карл Урбан]] || [[Еомер]] |- | [[Бред Дуриф]] || Грима Змискиот Јазик |- | [[Хјуго Вивинг]] || [[Елронд]] |- | [[Лив Тајлер]] || [[Арвен]] |- | [[Дејвид Венем]] || [[Фарамир]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.warnerbros.com/movies/lord-rings-two-towers Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Новозеландски филмови]] [[Категорија:Американски авантуристички филмови]] [[Категорија:Филмови од 2002 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Господар на прстените]] 4qpkcp9meaunp3vi86llq5b8u6sxn3u 5628274 5628266 2026-09-13T16:45:45Z Andrew012p 85224 5628274 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Господарот на прстените:<br />Двете кули | изворен_наслов = The Lord of the Rings:<br />The Two Towers | слика = Lord_Rings_Two_Towers.jpg | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Питер Џексон]] | сценарист = {{unbulleted list | [[Френ Волш]] | [[Господарот на прстените:Филипа Бојенс|Филипа Бојенс]] | [[Господарот на прстените:Стивен Синклер|Стивен Синклер]] | Питер Џексон }} | заснован_на = ''[[Двете кули]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]] | продуцент = {{unbulleted list | [[Бери М. Озборн]] | Френ Волш | Питер Џексон }} | улоги = {{unbulleted list | [[Елајџа Вуд]] | [[Ијан Макелен]] | [[Лив Тајлер]] | [[Виго Мортенсен]] | [[Шон Естин]] | [[Кејт Бланчет]] | [[Џон Рис-Дејвис]] | [[Бернард Хил]] | [[Кристофер Ли]] | [[Били Бојд]] | [[Доминик Монаган]] | [[Орландо Блум]] | [[Хјуго Вивинг]] | [[Миранда Ото]] | [[Дејвид Венем]] | [[Бред Дуриф]] | [[Карл Урбан]] | [[Енди Серкис]] }} | кинематографија = [[Ендру Лесни]] | монтажа = [[Мајкл Џ. Хортон]] | музика = [[Хаувард Шор]] | студио = {{unbulleted list | [[WingNut Films]]<ref name="AFI"/> | [[New Line Cinema]]<ref name="AFI">{{cite web |title=The Lord of the Rings: The Two Towers |url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |website=[[AFI Catalog of Feature Films]] |access-date=28 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512154657/https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |archive-date=12 May 2019 |url-status=live}}</ref> }} | дистрибутер = New Line Cinema<ref name="AFI"/> | премиера = 5 декември 2002 г. (театар Зигфелд)<br />18 декември 2002 г. (САД)<br />19 декември 2002 г. (Нов Зеланд) | времетраење = 179 минути<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002 |title=The Lord of the Rings - The Two Towers |work=[[British Board of Film Classification]] |access-date=2 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321092838/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> | земја = {{unbulleted list | {{знаме|Нов Зеланд}}<ref name="AFI"/> | {{САД}}<ref name="AFI"/> }} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 94 милиони долари | заработка = 945,1 милион долари | претходен = ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]]'' | следен = ''[[Господарот на прстените: Враќањето на кралот (филм)|Господарот на прстените: Враќањето на кралот]]'' }} '''''Господарот на прстените: Двете кули''''' ({{langx|en|The Lord of the Rings: The Two Towers}}) — [[авантуристички филм]] во жанрот на епска фантастика од 2002 г., осми долгометражен филм, снимен од режисерот [[Питер Џексон]] по сценариото на Френ Уолш, Филипа Бојенс, Стивен Синклер и самиот Џексон, заснован врз романската двотомна творба ''Двете кули'' од 1954 г., вториот дел од романот ''[[Господарот на прстените (книга)|Господарот на прстените]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]]. Тоа е продолжение на филмот од 2001 г., ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]],'' и втор дел од филмската трилогија ''[[Господарот на прстените (филмска серија)|Господарот на прстените]]''. Во филмот настапуваат глумци како [[Елајџа Вуд]], [[Ијан Макелен]], [[Виго Мортенсен]], [[Шон Естин]], [[Лив Тајлер]], [[Кејт Бланчет]], [[Џон Рис-Дејвис]], [[Бернард Хил]], [[Кристофер Ли]], [[Били Бојд]], [[Доминик Монаган]], [[Орландо Блум]], [[Хјуго Вивинг]], [[Миранда Ото]], [[Девид Венем|Дејвид Венем]], [[Бред Дуриф]], [[Карл Урбан]] и [[Енди Серкис]]. Продолжувајќи ја приказната од претходниот филм, дејството се дели на три сижетни линии: [[Фродо Багинс|Фродо]] и [[Семвајз Гемџи|Сем]] го продолжуваат патувањето кон [[Мордор]] за да го уништат Прстенот на моќта, при што им помага [[Голум]], несигурен поранешен сопственик на прстенот. [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]] бегаат од своите напаѓачи орки, се среќаваат со Ентот Дрвобрад и помагаат да се испланира нападот врз [[Изенгард]], тврдината на [[Саруман]]. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] во своите трагања доаѓаат во загрозената земја [[Рохан]] и се обединуваат со воскреснатиот [[Гандалф]], пред да се соочат со легионите на злобниот волшебник Саруман во Битката кај Хелмовата Длабочина. Филмот ''Господарот на прстените: Двете кули'' бил финансиран и распределен од [[САД|американското]] студио [[New Line Cinema]], но бил снимен и монтажно обработен целосно во родната земја на Џексон, [[Нов Зеланд]], истовремено со другите два дела од трилогијата. Премиерата се одржала на [[5 декември]] 2002 г. во театарот Зигфелд во [[Њујорк]], а потоа на [[18 декември]] филмот бил пуштен во киноприкажување во [[САД]] и на [[19 декември]] во Нов Зеланд. Филмот бил топло прифатен и од критиката и од публиката, кои го сметале за пресвртница во кинематографијата и врвно достигнување во жанрот фантастичен филм. Добил пофалби за режијата, борбените сценаристички изведби, глумата, музиката и визуелните ефекти, особено за ликот на Голум. Заработил над 936 милиони долари ширум светот во првичниот киноприкажување, со што станал најуспешен филм за 2002 г. по заработка, како и трет филм со најголема заработка на сите времиња зад филмовите [[Титаник (филм)|''Титаник'']] и [[Хари Потер и Каменот на мудроста (филм)|''Хари Потер и Каменот на мудроста'']] во времето на неговото излегување.<ref name="BOM 2003">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|title=All Time Worldwide Box Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20031207144634/http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|archive-date=2003-12-07|website=[[Box Office Mojo]]}}</ref> По подоцнежните повторни прикажувања, филмот собрал вкупно 951 милион долари. Како и другите филмови од трилогијата, филмот бил широко прифатен како еден од најголемите и највлијателните филмови на сите времиња, како и еден од најдобрите продолженија во филмската историја. Филмот добил бројни награди; на 75-тото доделување на наградите „Оскар“ бил номиниран во шест категории, вклучително и за „Најдобар филм“, при што ги освоил наградите за „Најдобар звук“ и „Најдобри визуелни ефекти“. Последниот дел од трилогијата, [[Господар на прстените: Враќањето на кралот (филм)|''Враќањето на кралот'']], излегол во 2003 г. == Содржина == {{Разоткривање}}Пробудувајќи се од сон во кој [[Гандалф]] се бори со [[балрог]] во Морија, [[Фродо Багинс]] и [[Семвајз Гемџи]] сфаќаат дека се заглавени во Емин Муил во близина на [[Мордор]]. Откриваат дека ги следи [[Голум]], поранешниот сопственик на Единствениот прстен. Откако го заробуваат, Фродо го сожалува Голум и му дозволува да им биде водич, потсетувајќи го Сем дека ќе им треба некој да ги помине низ Мртвите Блата за да стигнат до Мордор. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] ја бркаат четата орки за да ги спасат своите другари [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]], при што влегуваат во кралството [[Рохан]], земјата на коњаниците. Орките стануваат жртви на заседа од рохиримска коњаница, што им овозможува на Мери и Пипин да избегаат во шумата [[Фангорн]]. Кога ја среќаваат дружината на Арагорн, рохиримскиот предводник Еомер им објаснува дека тој и неговите луѓе се прогонети од кралот Теоден, кој е под волшебничко влијание на [[Саруман]] и неговиот слуга Грима Змискиот Јазик. Еомер верува дека Мери и Пипин се мртви, но им остава два коња. Во Фангорн, дружината го среќава Гандалф, кој по борбата со балрогот е воскреснат како Гандалф Белиот за да помогне во спасувањето на [[Средна Земја|Средната Земја]]. Гандалф им се придружува и ги води кон роханската престолнина Едорас, каде што го ослободува Теоден од волшепствата на Саруман, додека Грима веднаш ја губи својата положба на дворот. Арагорн го спречува Теоден да го погуби Грима, кој бега во [[Изенгард]]. Откако дознава за плановите на Саруман да го уништи Рохан со неговата војска од орки, Теоден го евакуира народот во тврдината Хорнбург во Хелмовата Длабочина. Гандалф заминува да го бара Еомер и неговите војници. Арагорн се зближува со внуката на Теоден, [[Еовин]], која се вљубува во него. Кога бегалците се нападнати од јавачи на варги, Арагорн паѓа во провалија за време на борбата и е прогласен за мртов. Го наоѓа коњот Брего, кој го пушта на слобода, па со него заминува за Хелмовата Длабочина, каде што гледа како се приближува војската на Саруман. Во [[Ривендел]], [[Елронд]] ѝ соопштува на [[Арвен]] дека Арагорн нема да се врати и дека дури и да победи, тој е смртен, додека таа ќе го надживее со илјадници години. Со болка во душата, Арвен тргнува кон [[Валинор]]. Како и да е, по убедување од Галадриела, [[Виленик|виленичкиот]] сојуз со луѓето е обновен, и виленички одред е испратен во помош на Хелмовата Длабочина. Во Фангорн, Мери и Пипин го запознаваат Ентот Дрвобрад. Откако ги уверуваат во своите намери, заминуваат на Советот на Ентовите, каде што одлучуваат да не учествуваат во војната. Пипин го моли Дрвобрад да ги однесе кон југ, каде што гледаат како индустријализацијата на Изенгард ги уништува шумите. Разјарените Ентови го напаѓаат Изенгард, ја пуштаат реката да ја урне браната и го затвораат Саруман во неговата кула. Арагорн пристигнува во Хелмовата Длабочина и го предупредува Теоден за претстојната опасност. И покрај огромната надмоќ на непријателот, виленичкиот одред пристигнува како засилување. Уруг-хаите го пробиваат надворешниот ѕид со избувливо средство, при што загинува виленичкиот командант Халдир. Заштитниците се повлекуваат во тврдината. На зори, кога сѐ изгледа изгубено, се појавуваат Гандалф и Еомер со Рохиримите, целосно менувајќи го текот на битката. Голум ги води Фродо и Сем низ Мртвите Блата до Црните Порти, но сфаќаат дека оттаму не можат да влезат незабележани. Голум им нуди друг пат. Нив ги заробуваат итилиенските извидници предводени од [[Фарамир]], помладиот брат на покојниот [[Боромир]]. Откако дознава за прстенот, Фарамир одлучува да ги однесе во [[Гондор]] кај својот татко [[Денетор II|Денетор]]. Низ опколениот град Осгилијат, Фродо за малку паѓа под власта на прстенот и е нападнат од назгул, но Сем го спасува. Воодушевен од нивната цврстина, Фарамир ги ослободува, но ги предупредува за опасноста од патеката низ која ги води Голум кон Кирит Унгол. Чувствувајќи се предаден, Голум решава да го врати прстенот со тоа што ќе ги доведе до [[Шелоб|пајакот]] во Кирит Унгол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Елајџа Вуд]] || [[Фродо Багинс]] |- | [[Виго Мортенсен]] || [[Арагорн]] |- | [[Ијан Мекелен]] || [[Гандалф|Гандалф Сивиот / Гандалф Белиот]] |- | [[Шон Естин]] || [[Семвајз Гемџи]] |- | [[Доминик Монаган]] || [[Меријадок Брендабак|Меријадок „Мери“ Брендабак]] |- | [[Били Бојд]] || [[Перегрин Тук|Перегрин „Пипин“ Тук]] |- | [[Орландо Блум]] || [[Леголас]] |- | [[Џон Рис-Дејвис]] || [[Гимли]], син на Глоин |- | [[Енди Серкис]] || [[Голум|Голум / Смеагол]] |- | [[Кристофер Ли]] || [[Саруман|Саруман Белиот]] |- | [[Бернард Хил]] || [[Теоден]] |- | [[Миранда Ото]] || [[Еовин]] |- | [[Карл Урбан]] || [[Еомер]] |- | [[Бред Дуриф]] || Грима Змискиот Јазик |- | [[Хјуго Вивинг]] || [[Елронд]] |- | [[Лив Тајлер]] || [[Арвен]] |- | [[Дејвид Венем]] || [[Фарамир]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.warnerbros.com/movies/lord-rings-two-towers Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Новозеландски филмови]] [[Категорија:Американски авантуристички филмови]] [[Категорија:Филмови од 2002 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Господар на прстените]] 1g4jxd9xzh98i9hkoe9dl1x6jrw67p4 5628275 5628274 2026-09-13T16:46:27Z Andrew012p 85224 5628275 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Господарот на прстените:<br />Двете кули | изворен_наслов = The Lord of the Rings:<br>The Two Towers | слика = Lord_Rings_Two_Towers.jpg | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Питер Џексон]] | сценарист = {{unbulleted list | [[Френ Волш]] | [[Господарот на прстените:Филипа Бојенс|Филипа Бојенс]] | [[Господарот на прстените:Стивен Синклер|Стивен Синклер]] | Питер Џексон }} | заснован_на = ''[[Двете кули]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]] | продуцент = {{unbulleted list | [[Бери М. Озборн]] | Френ Волш | Питер Џексон }} | улоги = {{unbulleted list | [[Елајџа Вуд]] | [[Ијан Макелен]] | [[Лив Тајлер]] | [[Виго Мортенсен]] | [[Шон Естин]] | [[Кејт Бланчет]] | [[Џон Рис-Дејвис]] | [[Бернард Хил]] | [[Кристофер Ли]] | [[Били Бојд]] | [[Доминик Монаган]] | [[Орландо Блум]] | [[Хјуго Вивинг]] | [[Миранда Ото]] | [[Дејвид Венем]] | [[Бред Дуриф]] | [[Карл Урбан]] | [[Енди Серкис]] }} | кинематографија = [[Ендру Лесни]] | монтажа = [[Мајкл Џ. Хортон]] | музика = [[Хаувард Шор]] | студио = {{unbulleted list | [[WingNut Films]]<ref name="AFI"/> | [[New Line Cinema]]<ref name="AFI">{{cite web |title=The Lord of the Rings: The Two Towers |url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |website=[[AFI Catalog of Feature Films]] |access-date=28 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512154657/https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |archive-date=12 May 2019 |url-status=live}}</ref> }} | дистрибутер = New Line Cinema<ref name="AFI"/> | премиера = 5 декември 2002 г. (театар Зигфелд)<br />18 декември 2002 г. (САД)<br />19 декември 2002 г. (Нов Зеланд) | времетраење = 179 минути<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002 |title=The Lord of the Rings - The Two Towers |work=[[British Board of Film Classification]] |access-date=2 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321092838/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> | земја = {{unbulleted list | {{знаме|Нов Зеланд}}<ref name="AFI"/> | {{САД}}<ref name="AFI"/> }} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 94 милиони долари | заработка = 945,1 милион долари | претходен = ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]]'' | следен = ''[[Господарот на прстените: Враќањето на кралот (филм)|Господарот на прстените: Враќањето на кралот]]'' }} '''''Господарот на прстените: Двете кули''''' ({{langx|en|The Lord of the Rings: The Two Towers}}) — [[авантуристички филм]] во жанрот на епска фантастика од 2002 г., осми долгометражен филм, снимен од режисерот [[Питер Џексон]] по сценариото на Френ Уолш, Филипа Бојенс, Стивен Синклер и самиот Џексон, заснован врз романската двотомна творба ''Двете кули'' од 1954 г., вториот дел од романот ''[[Господарот на прстените (книга)|Господарот на прстените]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]]. Тоа е продолжение на филмот од 2001 г., ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]],'' и втор дел од филмската трилогија ''[[Господарот на прстените (филмска серија)|Господарот на прстените]]''. Во филмот настапуваат глумци како [[Елајџа Вуд]], [[Ијан Макелен]], [[Виго Мортенсен]], [[Шон Естин]], [[Лив Тајлер]], [[Кејт Бланчет]], [[Џон Рис-Дејвис]], [[Бернард Хил]], [[Кристофер Ли]], [[Били Бојд]], [[Доминик Монаган]], [[Орландо Блум]], [[Хјуго Вивинг]], [[Миранда Ото]], [[Девид Венем|Дејвид Венем]], [[Бред Дуриф]], [[Карл Урбан]] и [[Енди Серкис]]. Продолжувајќи ја приказната од претходниот филм, дејството се дели на три сижетни линии: [[Фродо Багинс|Фродо]] и [[Семвајз Гемџи|Сем]] го продолжуваат патувањето кон [[Мордор]] за да го уништат Прстенот на моќта, при што им помага [[Голум]], несигурен поранешен сопственик на прстенот. [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]] бегаат од своите напаѓачи орки, се среќаваат со Ентот Дрвобрад и помагаат да се испланира нападот врз [[Изенгард]], тврдината на [[Саруман]]. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] во своите трагања доаѓаат во загрозената земја [[Рохан]] и се обединуваат со воскреснатиот [[Гандалф]], пред да се соочат со легионите на злобниот волшебник Саруман во Битката кај Хелмовата Длабочина. Филмот ''Господарот на прстените: Двете кули'' бил финансиран и распределен од [[САД|американското]] студио [[New Line Cinema]], но бил снимен и монтажно обработен целосно во родната земја на Џексон, [[Нов Зеланд]], истовремено со другите два дела од трилогијата. Премиерата се одржала на [[5 декември]] 2002 г. во театарот Зигфелд во [[Њујорк]], а потоа на [[18 декември]] филмот бил пуштен во киноприкажување во [[САД]] и на [[19 декември]] во Нов Зеланд. Филмот бил топло прифатен и од критиката и од публиката, кои го сметале за пресвртница во кинематографијата и врвно достигнување во жанрот фантастичен филм. Добил пофалби за режијата, борбените сценаристички изведби, глумата, музиката и визуелните ефекти, особено за ликот на Голум. Заработил над 936 милиони долари ширум светот во првичниот киноприкажување, со што станал најуспешен филм за 2002 г. по заработка, како и трет филм со најголема заработка на сите времиња зад филмовите [[Титаник (филм)|''Титаник'']] и [[Хари Потер и Каменот на мудроста (филм)|''Хари Потер и Каменот на мудроста'']] во времето на неговото излегување.<ref name="BOM 2003">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|title=All Time Worldwide Box Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20031207144634/http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|archive-date=2003-12-07|website=[[Box Office Mojo]]}}</ref> По подоцнежните повторни прикажувања, филмот собрал вкупно 951 милион долари. Како и другите филмови од трилогијата, филмот бил широко прифатен како еден од најголемите и највлијателните филмови на сите времиња, како и еден од најдобрите продолженија во филмската историја. Филмот добил бројни награди; на 75-тото доделување на наградите „Оскар“ бил номиниран во шест категории, вклучително и за „Најдобар филм“, при што ги освоил наградите за „Најдобар звук“ и „Најдобри визуелни ефекти“. Последниот дел од трилогијата, [[Господар на прстените: Враќањето на кралот (филм)|''Враќањето на кралот'']], излегол во 2003 г. == Содржина == {{Разоткривање}}Пробудувајќи се од сон во кој [[Гандалф]] се бори со [[балрог]] во Морија, [[Фродо Багинс]] и [[Семвајз Гемџи]] сфаќаат дека се заглавени во Емин Муил во близина на [[Мордор]]. Откриваат дека ги следи [[Голум]], поранешниот сопственик на Единствениот прстен. Откако го заробуваат, Фродо го сожалува Голум и му дозволува да им биде водич, потсетувајќи го Сем дека ќе им треба некој да ги помине низ Мртвите Блата за да стигнат до Мордор. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] ја бркаат четата орки за да ги спасат своите другари [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]], при што влегуваат во кралството [[Рохан]], земјата на коњаниците. Орките стануваат жртви на заседа од рохиримска коњаница, што им овозможува на Мери и Пипин да избегаат во шумата [[Фангорн]]. Кога ја среќаваат дружината на Арагорн, рохиримскиот предводник Еомер им објаснува дека тој и неговите луѓе се прогонети од кралот Теоден, кој е под волшебничко влијание на [[Саруман]] и неговиот слуга Грима Змискиот Јазик. Еомер верува дека Мери и Пипин се мртви, но им остава два коња. Во Фангорн, дружината го среќава Гандалф, кој по борбата со балрогот е воскреснат како Гандалф Белиот за да помогне во спасувањето на [[Средна Земја|Средната Земја]]. Гандалф им се придружува и ги води кон роханската престолнина Едорас, каде што го ослободува Теоден од волшепствата на Саруман, додека Грима веднаш ја губи својата положба на дворот. Арагорн го спречува Теоден да го погуби Грима, кој бега во [[Изенгард]]. Откако дознава за плановите на Саруман да го уништи Рохан со неговата војска од орки, Теоден го евакуира народот во тврдината Хорнбург во Хелмовата Длабочина. Гандалф заминува да го бара Еомер и неговите војници. Арагорн се зближува со внуката на Теоден, [[Еовин]], која се вљубува во него. Кога бегалците се нападнати од јавачи на варги, Арагорн паѓа во провалија за време на борбата и е прогласен за мртов. Го наоѓа коњот Брего, кој го пушта на слобода, па со него заминува за Хелмовата Длабочина, каде што гледа како се приближува војската на Саруман. Во [[Ривендел]], [[Елронд]] ѝ соопштува на [[Арвен]] дека Арагорн нема да се врати и дека дури и да победи, тој е смртен, додека таа ќе го надживее со илјадници години. Со болка во душата, Арвен тргнува кон [[Валинор]]. Како и да е, по убедување од Галадриела, [[Виленик|виленичкиот]] сојуз со луѓето е обновен, и виленички одред е испратен во помош на Хелмовата Длабочина. Во Фангорн, Мери и Пипин го запознаваат Ентот Дрвобрад. Откако ги уверуваат во своите намери, заминуваат на Советот на Ентовите, каде што одлучуваат да не учествуваат во војната. Пипин го моли Дрвобрад да ги однесе кон југ, каде што гледаат како индустријализацијата на Изенгард ги уништува шумите. Разјарените Ентови го напаѓаат Изенгард, ја пуштаат реката да ја урне браната и го затвораат Саруман во неговата кула. Арагорн пристигнува во Хелмовата Длабочина и го предупредува Теоден за претстојната опасност. И покрај огромната надмоќ на непријателот, виленичкиот одред пристигнува како засилување. Уруг-хаите го пробиваат надворешниот ѕид со избувливо средство, при што загинува виленичкиот командант Халдир. Заштитниците се повлекуваат во тврдината. На зори, кога сѐ изгледа изгубено, се појавуваат Гандалф и Еомер со Рохиримите, целосно менувајќи го текот на битката. Голум ги води Фродо и Сем низ Мртвите Блата до Црните Порти, но сфаќаат дека оттаму не можат да влезат незабележани. Голум им нуди друг пат. Нив ги заробуваат итилиенските извидници предводени од [[Фарамир]], помладиот брат на покојниот [[Боромир]]. Откако дознава за прстенот, Фарамир одлучува да ги однесе во [[Гондор]] кај својот татко [[Денетор II|Денетор]]. Низ опколениот град Осгилијат, Фродо за малку паѓа под власта на прстенот и е нападнат од назгул, но Сем го спасува. Воодушевен од нивната цврстина, Фарамир ги ослободува, но ги предупредува за опасноста од патеката низ која ги води Голум кон Кирит Унгол. Чувствувајќи се предаден, Голум решава да го врати прстенот со тоа што ќе ги доведе до [[Шелоб|пајакот]] во Кирит Унгол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Елајџа Вуд]] || [[Фродо Багинс]] |- | [[Виго Мортенсен]] || [[Арагорн]] |- | [[Ијан Мекелен]] || [[Гандалф|Гандалф Сивиот / Гандалф Белиот]] |- | [[Шон Естин]] || [[Семвајз Гемџи]] |- | [[Доминик Монаган]] || [[Меријадок Брендабак|Меријадок „Мери“ Брендабак]] |- | [[Били Бојд]] || [[Перегрин Тук|Перегрин „Пипин“ Тук]] |- | [[Орландо Блум]] || [[Леголас]] |- | [[Џон Рис-Дејвис]] || [[Гимли]], син на Глоин |- | [[Енди Серкис]] || [[Голум|Голум / Смеагол]] |- | [[Кристофер Ли]] || [[Саруман|Саруман Белиот]] |- | [[Бернард Хил]] || [[Теоден]] |- | [[Миранда Ото]] || [[Еовин]] |- | [[Карл Урбан]] || [[Еомер]] |- | [[Бред Дуриф]] || Грима Змискиот Јазик |- | [[Хјуго Вивинг]] || [[Елронд]] |- | [[Лив Тајлер]] || [[Арвен]] |- | [[Дејвид Венем]] || [[Фарамир]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.warnerbros.com/movies/lord-rings-two-towers Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Новозеландски филмови]] [[Категорија:Американски авантуристички филмови]] [[Категорија:Филмови од 2002 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Господар на прстените]] r4og7gl7xb70idwdn5f1cuefra7pf32 5628277 5628275 2026-09-13T16:47:32Z Andrew012p 85224 5628277 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Господарот на прстените:<br />Двете кули | изворен_наслов = The Lord of the Rings:<br>The Two Towers | слика = Господарот на прстените Двете кули плакат 2002 (МКД).webp | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Питер Џексон]] | сценарист = {{unbulleted list | [[Френ Волш]] | [[Господарот на прстените:Филипа Бојенс|Филипа Бојенс]] | [[Господарот на прстените:Стивен Синклер|Стивен Синклер]] | Питер Џексон }} | заснован_на = ''[[Двете кули]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]] | продуцент = {{unbulleted list | [[Бери М. Озборн]] | Френ Волш | Питер Џексон }} | улоги = {{unbulleted list | [[Елајџа Вуд]] | [[Ијан Макелен]] | [[Лив Тајлер]] | [[Виго Мортенсен]] | [[Шон Естин]] | [[Кејт Бланчет]] | [[Џон Рис-Дејвис]] | [[Бернард Хил]] | [[Кристофер Ли]] | [[Били Бојд]] | [[Доминик Монаган]] | [[Орландо Блум]] | [[Хјуго Вивинг]] | [[Миранда Ото]] | [[Дејвид Венем]] | [[Бред Дуриф]] | [[Карл Урбан]] | [[Енди Серкис]] }} | кинематографија = [[Ендру Лесни]] | монтажа = [[Мајкл Џ. Хортон]] | музика = [[Хаувард Шор]] | студио = {{unbulleted list | [[WingNut Films]]<ref name="AFI"/> | [[New Line Cinema]]<ref name="AFI">{{cite web |title=The Lord of the Rings: The Two Towers |url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |website=[[AFI Catalog of Feature Films]] |access-date=28 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512154657/https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |archive-date=12 May 2019 |url-status=live}}</ref> }} | дистрибутер = New Line Cinema<ref name="AFI"/> | премиера = 5 декември 2002 г. (театар Зигфелд)<br />18 декември 2002 г. (САД)<br />19 декември 2002 г. (Нов Зеланд) | времетраење = 179 минути<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002 |title=The Lord of the Rings - The Two Towers |work=[[British Board of Film Classification]] |access-date=2 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321092838/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> | земја = {{unbulleted list | {{знаме|Нов Зеланд}}<ref name="AFI"/> | {{САД}}<ref name="AFI"/> }} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 94 милиони долари | заработка = 945,1 милион долари | претходен = ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]]'' | следен = ''[[Господарот на прстените: Враќањето на кралот (филм)|Господарот на прстените: Враќањето на кралот]]'' }} '''''Господарот на прстените: Двете кули''''' ({{langx|en|The Lord of the Rings: The Two Towers}}) — [[авантуристички филм]] во жанрот на епска фантастика од 2002 г., осми долгометражен филм, снимен од режисерот [[Питер Џексон]] по сценариото на Френ Уолш, Филипа Бојенс, Стивен Синклер и самиот Џексон, заснован врз романската двотомна творба ''Двете кули'' од 1954 г., вториот дел од романот ''[[Господарот на прстените (книга)|Господарот на прстените]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]]. Тоа е продолжение на филмот од 2001 г., ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]],'' и втор дел од филмската трилогија ''[[Господарот на прстените (филмска серија)|Господарот на прстените]]''. Во филмот настапуваат глумци како [[Елајџа Вуд]], [[Ијан Макелен]], [[Виго Мортенсен]], [[Шон Естин]], [[Лив Тајлер]], [[Кејт Бланчет]], [[Џон Рис-Дејвис]], [[Бернард Хил]], [[Кристофер Ли]], [[Били Бојд]], [[Доминик Монаган]], [[Орландо Блум]], [[Хјуго Вивинг]], [[Миранда Ото]], [[Девид Венем|Дејвид Венем]], [[Бред Дуриф]], [[Карл Урбан]] и [[Енди Серкис]]. Продолжувајќи ја приказната од претходниот филм, дејството се дели на три сижетни линии: [[Фродо Багинс|Фродо]] и [[Семвајз Гемџи|Сем]] го продолжуваат патувањето кон [[Мордор]] за да го уништат Прстенот на моќта, при што им помага [[Голум]], несигурен поранешен сопственик на прстенот. [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]] бегаат од своите напаѓачи орки, се среќаваат со Ентот Дрвобрад и помагаат да се испланира нападот врз [[Изенгард]], тврдината на [[Саруман]]. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] во своите трагања доаѓаат во загрозената земја [[Рохан]] и се обединуваат со воскреснатиот [[Гандалф]], пред да се соочат со легионите на злобниот волшебник Саруман во Битката кај Хелмовата Длабочина. Филмот ''Господарот на прстените: Двете кули'' бил финансиран и распределен од [[САД|американското]] студио [[New Line Cinema]], но бил снимен и монтажно обработен целосно во родната земја на Џексон, [[Нов Зеланд]], истовремено со другите два дела од трилогијата. Премиерата се одржала на [[5 декември]] 2002 г. во театарот Зигфелд во [[Њујорк]], а потоа на [[18 декември]] филмот бил пуштен во киноприкажување во [[САД]] и на [[19 декември]] во Нов Зеланд. Филмот бил топло прифатен и од критиката и од публиката, кои го сметале за пресвртница во кинематографијата и врвно достигнување во жанрот фантастичен филм. Добил пофалби за режијата, борбените сценаристички изведби, глумата, музиката и визуелните ефекти, особено за ликот на Голум. Заработил над 936 милиони долари ширум светот во првичниот киноприкажување, со што станал најуспешен филм за 2002 г. по заработка, како и трет филм со најголема заработка на сите времиња зад филмовите [[Титаник (филм)|''Титаник'']] и [[Хари Потер и Каменот на мудроста (филм)|''Хари Потер и Каменот на мудроста'']] во времето на неговото излегување.<ref name="BOM 2003">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|title=All Time Worldwide Box Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20031207144634/http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|archive-date=2003-12-07|website=[[Box Office Mojo]]}}</ref> По подоцнежните повторни прикажувања, филмот собрал вкупно 951 милион долари. Како и другите филмови од трилогијата, филмот бил широко прифатен како еден од најголемите и највлијателните филмови на сите времиња, како и еден од најдобрите продолженија во филмската историја. Филмот добил бројни награди; на 75-тото доделување на наградите „Оскар“ бил номиниран во шест категории, вклучително и за „Најдобар филм“, при што ги освоил наградите за „Најдобар звук“ и „Најдобри визуелни ефекти“. Последниот дел од трилогијата, [[Господар на прстените: Враќањето на кралот (филм)|''Враќањето на кралот'']], излегол во 2003 г. == Содржина == {{Разоткривање}}Пробудувајќи се од сон во кој [[Гандалф]] се бори со [[балрог]] во Морија, [[Фродо Багинс]] и [[Семвајз Гемџи]] сфаќаат дека се заглавени во Емин Муил во близина на [[Мордор]]. Откриваат дека ги следи [[Голум]], поранешниот сопственик на Единствениот прстен. Откако го заробуваат, Фродо го сожалува Голум и му дозволува да им биде водич, потсетувајќи го Сем дека ќе им треба некој да ги помине низ Мртвите Блата за да стигнат до Мордор. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] ја бркаат четата орки за да ги спасат своите другари [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]], при што влегуваат во кралството [[Рохан]], земјата на коњаниците. Орките стануваат жртви на заседа од рохиримска коњаница, што им овозможува на Мери и Пипин да избегаат во шумата [[Фангорн]]. Кога ја среќаваат дружината на Арагорн, рохиримскиот предводник Еомер им објаснува дека тој и неговите луѓе се прогонети од кралот Теоден, кој е под волшебничко влијание на [[Саруман]] и неговиот слуга Грима Змискиот Јазик. Еомер верува дека Мери и Пипин се мртви, но им остава два коња. Во Фангорн, дружината го среќава Гандалф, кој по борбата со балрогот е воскреснат како Гандалф Белиот за да помогне во спасувањето на [[Средна Земја|Средната Земја]]. Гандалф им се придружува и ги води кон роханската престолнина Едорас, каде што го ослободува Теоден од волшепствата на Саруман, додека Грима веднаш ја губи својата положба на дворот. Арагорн го спречува Теоден да го погуби Грима, кој бега во [[Изенгард]]. Откако дознава за плановите на Саруман да го уништи Рохан со неговата војска од орки, Теоден го евакуира народот во тврдината Хорнбург во Хелмовата Длабочина. Гандалф заминува да го бара Еомер и неговите војници. Арагорн се зближува со внуката на Теоден, [[Еовин]], која се вљубува во него. Кога бегалците се нападнати од јавачи на варги, Арагорн паѓа во провалија за време на борбата и е прогласен за мртов. Го наоѓа коњот Брего, кој го пушта на слобода, па со него заминува за Хелмовата Длабочина, каде што гледа како се приближува војската на Саруман. Во [[Ривендел]], [[Елронд]] ѝ соопштува на [[Арвен]] дека Арагорн нема да се врати и дека дури и да победи, тој е смртен, додека таа ќе го надживее со илјадници години. Со болка во душата, Арвен тргнува кон [[Валинор]]. Како и да е, по убедување од Галадриела, [[Виленик|виленичкиот]] сојуз со луѓето е обновен, и виленички одред е испратен во помош на Хелмовата Длабочина. Во Фангорн, Мери и Пипин го запознаваат Ентот Дрвобрад. Откако ги уверуваат во своите намери, заминуваат на Советот на Ентовите, каде што одлучуваат да не учествуваат во војната. Пипин го моли Дрвобрад да ги однесе кон југ, каде што гледаат како индустријализацијата на Изенгард ги уништува шумите. Разјарените Ентови го напаѓаат Изенгард, ја пуштаат реката да ја урне браната и го затвораат Саруман во неговата кула. Арагорн пристигнува во Хелмовата Длабочина и го предупредува Теоден за претстојната опасност. И покрај огромната надмоќ на непријателот, виленичкиот одред пристигнува како засилување. Уруг-хаите го пробиваат надворешниот ѕид со избувливо средство, при што загинува виленичкиот командант Халдир. Заштитниците се повлекуваат во тврдината. На зори, кога сѐ изгледа изгубено, се појавуваат Гандалф и Еомер со Рохиримите, целосно менувајќи го текот на битката. Голум ги води Фродо и Сем низ Мртвите Блата до Црните Порти, но сфаќаат дека оттаму не можат да влезат незабележани. Голум им нуди друг пат. Нив ги заробуваат итилиенските извидници предводени од [[Фарамир]], помладиот брат на покојниот [[Боромир]]. Откако дознава за прстенот, Фарамир одлучува да ги однесе во [[Гондор]] кај својот татко [[Денетор II|Денетор]]. Низ опколениот град Осгилијат, Фродо за малку паѓа под власта на прстенот и е нападнат од назгул, но Сем го спасува. Воодушевен од нивната цврстина, Фарамир ги ослободува, но ги предупредува за опасноста од патеката низ која ги води Голум кон Кирит Унгол. Чувствувајќи се предаден, Голум решава да го врати прстенот со тоа што ќе ги доведе до [[Шелоб|пајакот]] во Кирит Унгол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Елајџа Вуд]] || [[Фродо Багинс]] |- | [[Виго Мортенсен]] || [[Арагорн]] |- | [[Ијан Мекелен]] || [[Гандалф|Гандалф Сивиот / Гандалф Белиот]] |- | [[Шон Естин]] || [[Семвајз Гемџи]] |- | [[Доминик Монаган]] || [[Меријадок Брендабак|Меријадок „Мери“ Брендабак]] |- | [[Били Бојд]] || [[Перегрин Тук|Перегрин „Пипин“ Тук]] |- | [[Орландо Блум]] || [[Леголас]] |- | [[Џон Рис-Дејвис]] || [[Гимли]], син на Глоин |- | [[Енди Серкис]] || [[Голум|Голум / Смеагол]] |- | [[Кристофер Ли]] || [[Саруман|Саруман Белиот]] |- | [[Бернард Хил]] || [[Теоден]] |- | [[Миранда Ото]] || [[Еовин]] |- | [[Карл Урбан]] || [[Еомер]] |- | [[Бред Дуриф]] || Грима Змискиот Јазик |- | [[Хјуго Вивинг]] || [[Елронд]] |- | [[Лив Тајлер]] || [[Арвен]] |- | [[Дејвид Венем]] || [[Фарамир]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.warnerbros.com/movies/lord-rings-two-towers Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Новозеландски филмови]] [[Категорија:Американски авантуристички филмови]] [[Категорија:Филмови од 2002 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Господар на прстените]] d8ievbqrp740jucw8bnh7f0tdv2nuym 5628278 5628277 2026-09-13T16:48:05Z Andrew012p 85224 /* Содржина */ 5628278 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Филм | име = Господарот на прстените:<br />Двете кули | изворен_наслов = The Lord of the Rings:<br>The Two Towers | слика = Господарот на прстените Двете кули плакат 2002 (МКД).webp | опис = Плакатот на македонски јазик | режисер = [[Питер Џексон]] | сценарист = {{unbulleted list | [[Френ Волш]] | [[Господарот на прстените:Филипа Бојенс|Филипа Бојенс]] | [[Господарот на прстените:Стивен Синклер|Стивен Синклер]] | Питер Џексон }} | заснован_на = ''[[Двете кули]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]] | продуцент = {{unbulleted list | [[Бери М. Озборн]] | Френ Волш | Питер Џексон }} | улоги = {{unbulleted list | [[Елајџа Вуд]] | [[Ијан Макелен]] | [[Лив Тајлер]] | [[Виго Мортенсен]] | [[Шон Естин]] | [[Кејт Бланчет]] | [[Џон Рис-Дејвис]] | [[Бернард Хил]] | [[Кристофер Ли]] | [[Били Бојд]] | [[Доминик Монаган]] | [[Орландо Блум]] | [[Хјуго Вивинг]] | [[Миранда Ото]] | [[Дејвид Венем]] | [[Бред Дуриф]] | [[Карл Урбан]] | [[Енди Серкис]] }} | кинематографија = [[Ендру Лесни]] | монтажа = [[Мајкл Џ. Хортон]] | музика = [[Хаувард Шор]] | студио = {{unbulleted list | [[WingNut Films]]<ref name="AFI"/> | [[New Line Cinema]]<ref name="AFI">{{cite web |title=The Lord of the Rings: The Two Towers |url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |website=[[AFI Catalog of Feature Films]] |access-date=28 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512154657/https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/53999 |archive-date=12 May 2019 |url-status=live}}</ref> }} | дистрибутер = New Line Cinema<ref name="AFI"/> | премиера = 5 декември 2002 г. (театар Зигфелд)<br />18 декември 2002 г. (САД)<br />19 декември 2002 г. (Нов Зеланд) | времетраење = 179 минути<ref>{{cite web |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002 |title=The Lord of the Rings - The Two Towers |work=[[British Board of Film Classification]] |access-date=2 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321092838/http://www.bbfc.co.uk/releases/lord-rings-two-towers-2002|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> | земја = {{unbulleted list | {{знаме|Нов Зеланд}}<ref name="AFI"/> | {{САД}}<ref name="AFI"/> }} | јазик = {{Plainlist| * [[англиски јазик|англиски]] * + [[македонски јазик|македонски]] <small>(титла)</small> }} | буџет = 94 милиони долари | заработка = 945,1 милион долари | претходен = ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]]'' | следен = ''[[Господарот на прстените: Враќањето на кралот (филм)|Господарот на прстените: Враќањето на кралот]]'' }} '''''Господарот на прстените: Двете кули''''' ({{langx|en|The Lord of the Rings: The Two Towers}}) — [[авантуристички филм]] во жанрот на епска фантастика од 2002 г., осми долгометражен филм, снимен од режисерот [[Питер Џексон]] по сценариото на Френ Уолш, Филипа Бојенс, Стивен Синклер и самиот Џексон, заснован врз романската двотомна творба ''Двете кули'' од 1954 г., вториот дел од романот ''[[Господарот на прстените (книга)|Господарот на прстените]]'' од [[Џ. Р. Р. Толкин]]. Тоа е продолжение на филмот од 2001 г., ''[[Господарот на прстените: Дружината на прстенот]],'' и втор дел од филмската трилогија ''[[Господарот на прстените (филмска серија)|Господарот на прстените]]''. Во филмот настапуваат глумци како [[Елајџа Вуд]], [[Ијан Макелен]], [[Виго Мортенсен]], [[Шон Естин]], [[Лив Тајлер]], [[Кејт Бланчет]], [[Џон Рис-Дејвис]], [[Бернард Хил]], [[Кристофер Ли]], [[Били Бојд]], [[Доминик Монаган]], [[Орландо Блум]], [[Хјуго Вивинг]], [[Миранда Ото]], [[Девид Венем|Дејвид Венем]], [[Бред Дуриф]], [[Карл Урбан]] и [[Енди Серкис]]. Продолжувајќи ја приказната од претходниот филм, дејството се дели на три сижетни линии: [[Фродо Багинс|Фродо]] и [[Семвајз Гемџи|Сем]] го продолжуваат патувањето кон [[Мордор]] за да го уништат Прстенот на моќта, при што им помага [[Голум]], несигурен поранешен сопственик на прстенот. [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]] бегаат од своите напаѓачи орки, се среќаваат со Ентот Дрвобрад и помагаат да се испланира нападот врз [[Изенгард]], тврдината на [[Саруман]]. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] во своите трагања доаѓаат во загрозената земја [[Рохан]] и се обединуваат со воскреснатиот [[Гандалф]], пред да се соочат со легионите на злобниот волшебник Саруман во Битката кај Хелмовата Длабочина. Филмот ''Господарот на прстените: Двете кули'' бил финансиран и распределен од [[САД|американското]] студио [[New Line Cinema]], но бил снимен и монтажно обработен целосно во родната земја на Џексон, [[Нов Зеланд]], истовремено со другите два дела од трилогијата. Премиерата се одржала на [[5 декември]] 2002 г. во театарот Зигфелд во [[Њујорк]], а потоа на [[18 декември]] филмот бил пуштен во киноприкажување во [[САД]] и на [[19 декември]] во Нов Зеланд. Филмот бил топло прифатен и од критиката и од публиката, кои го сметале за пресвртница во кинематографијата и врвно достигнување во жанрот фантастичен филм. Добил пофалби за режијата, борбените сценаристички изведби, глумата, музиката и визуелните ефекти, особено за ликот на Голум. Заработил над 936 милиони долари ширум светот во првичниот киноприкажување, со што станал најуспешен филм за 2002 г. по заработка, како и трет филм со најголема заработка на сите времиња зад филмовите [[Титаник (филм)|''Титаник'']] и [[Хари Потер и Каменот на мудроста (филм)|''Хари Потер и Каменот на мудроста'']] во времето на неговото излегување.<ref name="BOM 2003">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|title=All Time Worldwide Box Office|archive-url=https://web.archive.org/web/20031207144634/http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|archive-date=2003-12-07|website=[[Box Office Mojo]]}}</ref> По подоцнежните повторни прикажувања, филмот собрал вкупно 951 милион долари. Како и другите филмови од трилогијата, филмот бил широко прифатен како еден од најголемите и највлијателните филмови на сите времиња, како и еден од најдобрите продолженија во филмската историја. Филмот добил бројни награди; на 75-тото доделување на наградите „Оскар“ бил номиниран во шест категории, вклучително и за „Најдобар филм“, при што ги освоил наградите за „Најдобар звук“ и „Најдобри визуелни ефекти“. Последниот дел од трилогијата, [[Господар на прстените: Враќањето на кралот (филм)|''Враќањето на кралот'']], излегол во 2003 г. == Содржина == {{Разоткривање}} Пробудувајќи се од сон во кој [[Гандалф]] се бори со [[балрог]] во Морија, [[Фродо Багинс]] и [[Семвајз Гемџи]] сфаќаат дека се заглавени во Емин Муил во близина на [[Мордор]]. Откриваат дека ги следи [[Голум]], поранешниот сопственик на Единствениот прстен. Откако го заробуваат, Фродо го сожалува Голум и му дозволува да им биде водич, потсетувајќи го Сем дека ќе им треба некој да ги помине низ Мртвите Блата за да стигнат до Мордор. [[Арагорн]], [[Леголас]] и [[Гимли]] ја бркаат четата орки за да ги спасат своите другари [[Меријадок Брендабак|Мери]] и [[Перегрин Тук|Пипин]], при што влегуваат во кралството [[Рохан]], земјата на коњаниците. Орките стануваат жртви на заседа од рохиримска коњаница, што им овозможува на Мери и Пипин да избегаат во шумата [[Фангорн]]. Кога ја среќаваат дружината на Арагорн, рохиримскиот предводник Еомер им објаснува дека тој и неговите луѓе се прогонети од кралот Теоден, кој е под волшебничко влијание на [[Саруман]] и неговиот слуга Грима Змискиот Јазик. Еомер верува дека Мери и Пипин се мртви, но им остава два коња. Во Фангорн, дружината го среќава Гандалф, кој по борбата со балрогот е воскреснат како Гандалф Белиот за да помогне во спасувањето на [[Средна Земја|Средната Земја]]. Гандалф им се придружува и ги води кон роханската престолнина Едорас, каде што го ослободува Теоден од волшепствата на Саруман, додека Грима веднаш ја губи својата положба на дворот. Арагорн го спречува Теоден да го погуби Грима, кој бега во [[Изенгард]]. Откако дознава за плановите на Саруман да го уништи Рохан со неговата војска од орки, Теоден го евакуира народот во тврдината Хорнбург во Хелмовата Длабочина. Гандалф заминува да го бара Еомер и неговите војници. Арагорн се зближува со внуката на Теоден, [[Еовин]], која се вљубува во него. Кога бегалците се нападнати од јавачи на варги, Арагорн паѓа во провалија за време на борбата и е прогласен за мртов. Го наоѓа коњот Брего, кој го пушта на слобода, па со него заминува за Хелмовата Длабочина, каде што гледа како се приближува војската на Саруман. Во [[Ривендел]], [[Елронд]] ѝ соопштува на [[Арвен]] дека Арагорн нема да се врати и дека дури и да победи, тој е смртен, додека таа ќе го надживее со илјадници години. Со болка во душата, Арвен тргнува кон [[Валинор]]. Како и да е, по убедување од Галадриела, [[Виленик|виленичкиот]] сојуз со луѓето е обновен, и виленички одред е испратен во помош на Хелмовата Длабочина. Во Фангорн, Мери и Пипин го запознаваат Ентот Дрвобрад. Откако ги уверуваат во своите намери, заминуваат на Советот на Ентовите, каде што одлучуваат да не учествуваат во војната. Пипин го моли Дрвобрад да ги однесе кон југ, каде што гледаат како индустријализацијата на Изенгард ги уништува шумите. Разјарените Ентови го напаѓаат Изенгард, ја пуштаат реката да ја урне браната и го затвораат Саруман во неговата кула. Арагорн пристигнува во Хелмовата Длабочина и го предупредува Теоден за претстојната опасност. И покрај огромната надмоќ на непријателот, виленичкиот одред пристигнува како засилување. Уруг-хаите го пробиваат надворешниот ѕид со избувливо средство, при што загинува виленичкиот командант Халдир. Заштитниците се повлекуваат во тврдината. На зори, кога сѐ изгледа изгубено, се појавуваат Гандалф и Еомер со Рохиримите, целосно менувајќи го текот на битката. Голум ги води Фродо и Сем низ Мртвите Блата до Црните Порти, но сфаќаат дека оттаму не можат да влезат незабележани. Голум им нуди друг пат. Нив ги заробуваат итилиенските извидници предводени од [[Фарамир]], помладиот брат на покојниот [[Боромир]]. Откако дознава за прстенот, Фарамир одлучува да ги однесе во [[Гондор]] кај својот татко [[Денетор II|Денетор]]. Низ опколениот град Осгилијат, Фродо за малку паѓа под власта на прстенот и е нападнат од назгул, но Сем го спасува. Воодушевен од нивната цврстина, Фарамир ги ослободува, но ги предупредува за опасноста од патеката низ која ги води Голум кон Кирит Унгол. Чувствувајќи се предаден, Голум решава да го врати прстенот со тоа што ќе ги доведе до [[Шелоб|пајакот]] во Кирит Унгол. == Улоги == {{Список со глумци}} |- | [[Елајџа Вуд]] || [[Фродо Багинс]] |- | [[Виго Мортенсен]] || [[Арагорн]] |- | [[Ијан Мекелен]] || [[Гандалф|Гандалф Сивиот / Гандалф Белиот]] |- | [[Шон Естин]] || [[Семвајз Гемџи]] |- | [[Доминик Монаган]] || [[Меријадок Брендабак|Меријадок „Мери“ Брендабак]] |- | [[Били Бојд]] || [[Перегрин Тук|Перегрин „Пипин“ Тук]] |- | [[Орландо Блум]] || [[Леголас]] |- | [[Џон Рис-Дејвис]] || [[Гимли]], син на Глоин |- | [[Енди Серкис]] || [[Голум|Голум / Смеагол]] |- | [[Кристофер Ли]] || [[Саруман|Саруман Белиот]] |- | [[Бернард Хил]] || [[Теоден]] |- | [[Миранда Ото]] || [[Еовин]] |- | [[Карл Урбан]] || [[Еомер]] |- | [[Бред Дуриф]] || Грима Змискиот Јазик |- | [[Хјуго Вивинг]] || [[Елронд]] |- | [[Лив Тајлер]] || [[Арвен]] |- | [[Дејвид Венем]] || [[Фарамир]] |} == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.warnerbros.com/movies/lord-rings-two-towers Матична страница] {{IMDb title}} [[Категорија:Американски филмови]] [[Категорија:Новозеландски филмови]] [[Категорија:Американски авантуристички филмови]] [[Категорија:Филмови од 2002 година]] [[Категорија:Филмови на англиски јазик]] [[Категорија:Американски фантастични филмови]] [[Категорија:Филмови на New Line Cinema]] [[Категорија:Господар на прстените]] 8cwyctl2pj8ygkay447nr707ovfov96 1 1403128 5628264 2026-09-13T16:40:15Z Andrew012p 85224 Создадена страница со: {{Барај извори|Господарот на прстените: Двете кули}} {{СЗР}} 5628264 wikitext text/x-wiki {{Барај извори|Господарот на прстените: Двете кули}} {{СЗР}} gcci9iwf2e90peevibsjbqhi66z2fag 0 1403129 5628268 2026-09-13T16:44:41Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Господар на прстените: Враќањето на кралот (филм)]] на [[Господарот на прстените: Враќањето на кралот (филм)]] 5628268 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Господарот на прстените: Враќањето на кралот (филм)]] 4nilhmpy75dvmn85lyap0heew35hzi5 1 1403130 5628270 2026-09-13T16:44:41Z Andrew012p 85224 Andrew012p ја премести страницата [[Разговор:Господар на прстените: Враќањето на кралот (филм)]] на [[Разговор:Господарот на прстените: Враќањето на кралот (филм)]] 5628270 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Разговор:Господарот на прстените: Враќањето на кралот (филм)]] g0cdb7ypois3rq0cwxdo5cyl3a5fi4c 6 1403131 5628276 2026-09-13T16:47:12Z Andrew012p 85224 {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/o5pefxeUFrL0b64kbhzBTebXXR.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Господарот на прстените: Двете кули |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} 5628276 wikitext text/x-wiki == Опис == {{Податоци за неслободна слика |Опис = филмски плакат |Извор = https://image.tmdb.org/t/p/original/o5pefxeUFrL0b64kbhzBTebXXR.jpg |Дел = цел |Ниска_резолуција = да |други_информации = }} {{Образложение за неслободна слика |Статија = Господарот на прстените: Двете кули |Намена = прикажување |Заменливост = нема }} == Лиценцирање == {{Филмски плакат}} eirz5bbcqgoed3d1iju8wrtyr523247 0 1403132 5628285 2026-09-13T17:31:06Z MacedonianBoy 2538 MacedonianBoy ја премести страницата [[Јабланички Управен Округ]] на [[Јабланички управен округ]] 5628285 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Јабланички управен округ]] c6m77dd0ps92pxf6q62858ym5ihtu8q 1 1403133 5628300 2026-09-13T18:35:53Z Ehrlich91 24281 Создадена страница со: {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}} 5628300 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}} pc5t1ci4uc5ulu5qdop9ehuedaq01ux 0 1403134 5628301 2026-09-13T18:37:10Z Aleksandra.Shundovski 136702 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1365187399|Aylmer Bourke Lambert]]“ 5628301 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Научник|name=|native_name=|native_name_lang=|image=Aylmer Bourke Lambert. Stipple engraving by W. Evans, 1810, Wellcome V0003337.jpg|caption=Aylmer Bourke Lambert, 1810 engraving|image_size=|alt=|birth_name=Aylmer Bourke Lambert|birth_date={{Birth date|1761|02|02|df=y}}|birth_place=[[Bath, Somerset]]|death_date={{Death date and age|1842|01|10|1761|02|02|df=yes}}|death_place=|death_cause=|other_names=|fields=|workplaces=|citizenship=<!-- use only when necessary per [[WP:INFONAT]] -->|patrons=|thesis_title=|thesis_url=|thesis_year=|doctoral_advisor=|academic_advisors=|doctoral_students=|notable_students=|known_for=''A description of the genus Pinus''|awards=|author_abbrev_bot='''Lamb.'''|author_abbrev_zoo=|spouse=|partner=|children=|signature=<!--(filename only)-->|signature_alt=|website=<!--{{URL|www.example.com}}-->|footnotes=}} [[File:Pinus_halepensis1.jpg|мини|<div style="text-align: center;"> ''Pinus halepensis''<br /><br /><br /><br /> од<br /><br /><br /><br /> „Опис на родот Pinus“</div>]] '''Ајлмер Бурк Ламберт''' ( 2 февруари 1761-10 јануари 1842 )била британски [[Ботаника|ботаничар]] ,еден од првите членови на Линеовото друштво. == Ран живот == Ајлмер Бурк Ламберт бил роден во [[Бат (Самерсет)|Бат]] ,Англија ,на 2 февруари 1761,како син на Едмунд Ламберт од Бојтон Хаус и Бриџит Бурк ,која била ќерка на 8 - миот виконт Мајо .Мајката на Ламберт починала во 1773,истата година кога тој почнал да оди на училиште и преку нејзиното семејство наследил имоти во Јамајка и Ирска .<ref name="Taxon">{{Наведено списание|last=Miller|first=Hortense|date=August 1970|title=The Herbarium of Aylmer Bourke Lambert: Notes on Its Acquisition, Dispersal, and Present Whereabouts|journal=Taxon|volume=19|issue=4|pages=489–553|doi=10.2307/1218947|jstor=1218947}}</ref>Ламберт одел во училиштето „Њукомс“ за синови на господа во Хакни,<ref name="Taxon" />а потоа 3 години студирал на Универзитетот Оксфорд . == Дела == Тој бил најпознат по своето дело ''„ Опис на [[Род (биологија)|родот]] [[Бор (дрво)|Pinus“]]'' , објавено во неколку делови 1803 – 1824 година , раскошно илустрирано [[Повез|фолио]] во кое се детално опишани сите [[четинари]] познати тогаш .Второто фолио издание било објавено помеѓу 1828 и 1837 година ,а третото , помало ([[Повез|октаво]])издание во 1832.Поединечните книги , дури и од исто издание , честопати се многу различни една од друга ,што предизвикува проблеми кога илустрациите се користат како типови за да се поправи примената на имињата . Целосен опис на историјата на објавување е даден во: Renkema ,HW & Ardagh ,J. ( 1930 ) .Ајлмер Бурк Ламберт и неговиот „ Опис на родот Pinus “ . ''Весник на Линеевото друштво од Лондон – Ботаника'' '''48''' :439 – 466. Многу од новите четинари откриени од Дејвид Даглас и други ,вклучувајќи ја и [[Крајбрежна црвена секвоја|крајбрежната секвоја]] ,биле опишани за прв пат во книгите на Ламберт ;неколку од нив всушност биле опишани од соработнички автори , особено Дејвид Дон ,кој ја вклучи својата работа во книгата на Ламберт. == Хербариум == Ламберт стекнал голем број значајни колекции на хербариуми ,вклучувајќи ги и оние на Јохан Рајнхолд Форстер ,Арчибалд Мензис и Анри де Понтје.<ref>{{Наведено списание|last=Jeffers|first=Robert H.|year=1960|title=Richard Pulteney, M.D., F.R.S. (1730–1801), and His Correspondents|journal=Proceedings of the Linnean Society of London|publisher=Blackwell Publishing Ltd|volume=171|issue=1|pages=15–26|doi=10.1111/j.1095-8312.1960.tb01195.x}}</ref>Тој ,исто така ,собрал голема колекција примероци и цртежи од Австралија во ерата веднаш по пристигнувањето на [[Прва флота|Првата флота]].Меѓу соработниците биле гувернерот [[Артур Филип]] ,генералниот хирург Џон Вајт ,[[Вилијам Патерсон (истражувач)|полковникот Вилијам Патерсон]] ,мајорот Роберт Рос ,мајорот Франсис Гроуз и [[Филип Гидли Кинг]].<ref name="collection">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.sl.nsw.gov.au/discover_collections/natural_world/derby/index.html|title=TAL & Dai-ichi Life (Earl of Derby) collection of natural history watercolours|publisher=State Library New South Wales|accessdate=11 February 2013}}</ref> Колекцијата на Ламберт од 50.000 зачувани растителни примероци , [1]заедно со неговата обемна библиотека , била користена од автори и ботаничари како што се Роберт Браун ,Де Кандол ,Мартиус ,Џорџ Дон и Дејвид Дон . [1]По неговата смрт ,таа била продадена на аукција поделена на 317 лотови ,а примероци од неа можат да се најдат во ботаничките збирки ширум светот .[1] == Линеовско друштво == Ламберт бил еден од основачите на Линеовото друштво во 1788.<ref>{{Наведување|last=Boulger|first=George Symonds|chapter=Lambert, Aylmer Bourke|title=Dictionary of national biography|pages=6–7|publisher=Smith, Elder|place=London|year=1885|url=https://archive.org/stream/dictionaryofnati32stepuoft#page/6/mode/2up|access-date=17 December 2013}}</ref>Во 1796,Ламберт бил назначен од Џејмс Едвард Смит за еден од четирите потпретседатели на Линеанското друштво во Лондон.Тој ја држел оваа позиција сè до неговата смрт во својот дом на Кју Грин во 1842.<ref name="Taxon" /><ref>{{Наведени вести|url=https://link.gale.com/apps/doc/R3209981079/BNCN?u=rtl_ttda&sid=bookmark-BNCN&xid=93b44fee|title=SOUTH AMERICA|date=12 January 1842|work=Morning Post|via=British Library Newspapers}}</ref> == Кралско друштво == Во 1791,Ламберт бил избран во [[Кралско друштво|Кралското друштво во Лондон за подобрување на природното знаење]] ,а [[Џозеф Бенкс]] го направил член на неговиот Совет во 1810.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.illustratedgarden.org/mobot/rarebooks/author.asp?creator=Lambert,+Aylmer+Bourke&creatorID=2|title=Aylmer Bourke Lambert|work=Rare books from the MGB Library|accessdate=17 December 2013}}</ref> „Тој бил пријател и дописник на Сер Џозеф Бенкс и покажал голем интерес за ботаничките и зоолошките откритија што произлегоа од Нова Холандија кон крајот на 18 - ти и почетокот на 19 - ти век ,бидејќи тие биле пренесени назад во Лондон ,без разлика дали како живи или мртви примероци ,како семиња или како цртежи . Ламберт ја составил колекцијата од примероците и цртежите на генералниот хирург Џон Вајт донесени од Сиднеј во Лондон во 1795. “<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://acms.sl.nsw.gov.au/item/itemDetailPaged.aspx?itemID=940934|title=TAL & Dai-ichi Life Derby collection of natural history watercolours, 1790s / compiled by Aylmer Bourke Lambert; acquired by the 13th Earl of Derby|work=Catalogue|publisher=State Library of NSW|accessdate=20 January 2014}}</ref> == Почести и спомен-обележја == Во чест на Ламберт се именувани шеќерниот бор ( научно име Pinus lambertiana ) ,родот Lambertia и шарениот синоопашест врапчевидни птичји вид Malurus lamberti. Стандардната ботаничка кратенка за авторот , „ Lamb“ , се користило за видовите што тој ги опишал. == Библиографија == * {{Наведување|last=Anemaat, Louise|last2=State Library of New South Wales (issuing body.)|title=Natural curiosity : unseen art of the First Fleet|date=2014|publisher=Sydney, NSW NewSouth Publishing|isbn=978-1-74223-409-0|ref=none}} * {{Наведување|last=Baldwin, William|author-link=William Baldwin (botanist)|last2=Darlington, William|authorlink2=William Darlington|title=Reliquiae Baldwinianae : selections from the correspondence of the late William Baldwin|date=1969|publisher=Hafner|url=http://trove.nla.gov.au/work/33978110|access-date=17 December 2013|ref=none}}; {{Наведена книга|url=https://archive.org/details/reliquiaebaldwin00bald/page/n7/mode/2up|title=Reliquiæ Baldwinianæ: selections from the correspondence of the late William Baldwin ... with occasional notes, and a short biographical memoir. Compiled by William Darlington|publisher=Philadelphia, Kimber and Sharpless|year=1843|edition=1st|lccn=15022849|postscript=; Consists mainly of the correspondence between Dr. Baldwin and Dr. [[Gotthilf Heinrich Ernst Muhlenberg]] on American botany}} *   * Elbert L. Little, Jr. "Lambert's 'Description of the Genus Pinus,' 1832 Edition". Madrono, 10:33–47. 1949. * H. W. Renkema and John Ardagh. "Aylmer Bourke Lambert and his 'Description of the Genus Pinus'". ''The Journal of the Linnean Society of London'', 48:439–466. 1928–1931. == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20051125230859/http://www.barnelms.com/aylmerbourkelambert.htm Ајлмер Бурк Ламберт FLS] на www.barnelms.com * [http://www.sl.nsw.gov.au/stories/tal-dai-ichi-life-derby-collection Колекцијата TAL и Dai-ichi Life Derby] во Државната библиотека на Нов Јужен Велс [[Категорија:Членови на Кралското друштво]] [[Категорија:Членови на Линеевското друштво во Лондон]] [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Починати во 1842 година]] [[Категорија:Родени во 1761 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] 0dkrhse8mp6cd6yboesj11y40oa8gvy 0 1403135 5628302 2026-09-13T18:42:55Z Aleksandra.Shundovski 136702 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1259016605|Sébastien René Lenormand]]“ 5628302 wikitext text/x-wiki [[File:Sébastien_René_Lenormand.jpg|мини]] '''Себастјен Рене Ленорман''' ( 2 април 1796 ,во Конде-сур-Ноаро-10 декември 1871 ) бил француски адвокат и [[Ботаника|ботаничар]] кој се специјализирал во областа на [[Алгологија|фикологијата]]. Од 1817 година студирал право во [[Париз]] ,а по дипломирањето ( 1820 ) ,се занимавал со адвокатура во градот Вир. Во 1835 тој ја напуштил правната професија , се преселил во имот наречен „ Ленаудиер “ ,од каде што ги насочил своите енергии кон ботаниката .Како ботаничар ,тој создал импресивен хербариум ,составен главно од видови [[алги]].Иако никогаш не ја напуштил Франција ,тој собрал голем број ботанички примероци од натуралисти кои патувале низ сите делови на светот . Тој уредувал две егзикати ,''Thalissophytes de France .'' ''Серија I'' и ''Thalissophytes de France .Серија II''.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.botanischestaatssammlung.de/DatabaseClients/IndExs/Exsiccatae_IndExs_Details.jsp?ExsiccataID=1589108095|title=Thalissophytes de France. Series I: IndExs ExsiccataID=1589108095|work=IndExs – Index of Exsiccatae|publisher=Botanische Staatssammlung München|accessdate=14 August 2024}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.botanischestaatssammlung.de/DatabaseClients/IndExs/Exsiccatae_IndExs_Details.jsp?ExsiccataID=66963712|title=Thalissophytes de France. Series II: IndExs ExsiccataID=66963712|work=IndExs – Index of Exsiccatae|publisher=Botanische Staatssammlung München|accessdate=14 August 2024}}</ref> Родот алги ''Lenormandia'' ( семејство Rhodomelaceae) бил именуван во негова чест од Ото Вилхелм Зондер во 1845. Примероците собрани од Ленорман се чуваат во хербарии ширум светот, вклучувајќи ги хербариот на Националниот музеј на Бразил (MN), Националниот музеј за природна историја на Франција (MNHN), хербариот на Универзитетот Харвард и Националниот хербарииум на Викторија (MEL) при Кралските ботанички градини во Викторија.[1] == Пишани дела == * ''Забелешка sur l'emploi du sulfure de carbone pour la conservation des herbiers'' (1858) – За употребата на [[сулфур]] и [[јаглерод]] за зачувување на хербаријата . * ''Catalog des plantes recueillies a Cayenne'' (1859, со [[Емил Депланш|Émile Deplanche]] ) – Каталог на растенија собрани во [[Кајена|Кајен]] . [[Категорија:Починати во 1871 година]] [[Категорија:Родени во 1796 година]] jdz8m8ig259ngjlekac3xhy5xcxl3hk 0 1403136 5628306 2026-09-13T19:02:11Z Aleksandra.Shundovski 136702 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1293092731|Emmanuel Liais]]“ 5628306 wikitext text/x-wiki [[File:Ilustração_eclipse_solar_de_1858.jpg|мини| Лиаис го набљудувал затемнувањето на сонцето на 7 септември 1858 година од Бразил]] [[File:Emmanuel_Liais.jpg|мини| Емануел Лиаис го набљудувал небото од Бразил од илустрирана печатена графика на Јан Даргент (1824–1899)]] '''Емануел Лиаис''' ( 15 февруари 1826 &#x2013; 5 март 1900 ) бил француски [[астроном]], [[Ботаника|ботаничар]] и истражувач кој поминал многу години во [[Бразил]] . Бил роден во Шербур, син на богатото семејство кое се занимавало со [[бродоградба]] . Тој бил аматерски [[научник]] , правел некои [[Метеорологија|метеоролошки]] набљудувања и напишал неколку трудови. Астрономот Франсоа Араго забележал еден од своите трудови кој бил напишан во 1852 година, во кој утврдил дека времето во неговиот роден град бил поблаго од она во [[Париз]] . Иако опсерваторијата била основана во 1827 година, всушност таа била главно зафатена со наставата на ученици од воените училишта. Лиаис го реорганизирал за да се концентрира на истражување. Тој ја открил [[Комета|кометата]] [[C/1860 D1]] (Лиаис). Ова било неговото единствено откритие на комета и воедно првата комета откриена во Бразил. Тој направил астрономски набљудувања на [[Марс (планета)|Марс]] и во 1865 година шпекулирал дека темните карактеристики на албедото се вегетација, а не вода (всушност, како што знаеме денес, тие не биле ниту едното ниту другото). По наредба на царот, тој направил обемни истражувачки експедиции во Бразил и ги проучувал растенијата од оддалечените региони, испраќал некои од нив во Франција. Исто така напишал книга со наслов ''Climats, géologie, faune et géographie botanique du Brésil'' (Париз: Garnier Frères, 1872). Во 1878 година се развил јавен спор меѓу него и Маноел Переира Реис и неговата позиција во опсерваторијата постепено станала неодржлива. На почетокот на 1881 година тој поднесол оставка и се вратил во својот роден град Шербур. Тој бил градоначалник на Шербур од 1884 &#x2013; 1886 година и повторно од 1892 година до неговата смрт во 1900 година. Тој увезувал егзотични растенија од [[Јужна Америка]] и [[Азија]] во Шербур. Бил женет со Холанѓанката, Маргарита Троввен, но не оставиле потомство. Тој го завештал својот имот кој бил сместен во прекрасниот ботанички парк, на градот Шербур. Сега е познат како Градините Емануел Лиаис. Кратер на Марс бил именуван по него. Покрај паркот именуван по него, во Шербур сега постои и улицата „Емануел Лиаис“. == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20040918060710/http://www.ville-cherbourg.fr/uk/tourism_discovery/parks__gardens/the_emmanuel_liais_garden/the_emmanuel_liais_garden/default.asp Град Шербур: кратки биографски информации] * [https://web.archive.org/web/20070929040359/http://www.mast.br/sbhc/Revista/RSBHC1N/SBHCpag42-52.pdf Полемика помеѓу Лиаис и некои бразилски астрономи] (на португалски) * [http://www.meteohistory.org/2004polling_preprints/docs/abstracts/barboza_abstract.pdf Метеоролошки и биографски информации] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160303210028/http://www.meteohistory.org/2004polling_preprints/docs/abstracts/barboza_abstract.pdf|date=2016-03-03}} * [https://web.archive.org/web/20070928171528/http://www.waldimir.longo.nom.br/artigos/105.doc Observatório Nacional - 175 години служба] (на португалски) [[Категорија:Ботаничари со авторски кратенки]] [[Категорија:Починати во 1900 година]] [[Категорија:Родени во 1826 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] 78qipmgufz41843zp2tj60dmgyje19o 0 1403137 5628331 2026-09-13T19:41:49Z Aleksandra.Shundovski 136702 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1358852472|Hinrich Lichtenstein]]“ 5628331 wikitext text/x-wiki   '''Мартин Хинрих Карл Лихтенштајн''' ( 10 јануари 1780 - 2 септември 1857 ) бил германски лекар ,истражувач , ботаничар и зоолог .Тој истражувал делови од јужна Африка и собирал примероци од природната историја ,а многу нови видови биле опишани од неговите колекции од европски научници. == Биографија == [[File:Martin_Lichtenstein00.jpg|лево|мини| Хинрих Лихтенштајн {{Околу|1806}}]] Роден бил во [[Хамбург]], Лихтенштајн бил син на Антон Август Хајнрих Лихтенштајн ,раководител на Јоханеумот. Неговиот татко имал интерес за источните јазици и изградил обемна библиотека .Тој бил заинтересирал за природната историја и географија уште од рана возраст , и стапил во контакт со грофот Јохан Центуриус Хофманзег во 1797 година и почнал да му помага во испитувањето на обемните колекции на инсекти и птици на грофот .Потоа отишол да студира медицина во [[Универзитет „Фридрих Шилер“|Јена]] и [[Хелмштетски универзитет|Хелмштет]] и се квалификувал како доктор на 26 април 1802 година. Потоа одлучил да патува и нашол работа кога холандскиот гувернер на Колонијата Кејп ,генерал Јан Вилем Јансенс ,го ангажирал Лихтенштајн како семеен лекар и тутор за неговиот син .Лихтенштајн се подготвил читајќи ги сведоштвата на патници како Питер Колбе ,Андерс Спарман ,Карл Питер Тунберг ,Франсоа ле Вајан и Џон Бароу . {{Се бара извор|date=January 2026}} Тој се сретнал и со колекционерите Јохан Хелвиг и Јохан Карл Вилхелм Илигер ,кои му дале преглед на празнините во познавањето на флората и фауната на африканскиот регион и на методите за собирање примероци .Исто така бил во [[Кејптаун]] на 23 декември 1802 година и оттогаш патувал широко низ јужна Африка .Кога избувнала војната против Англија ,тој се приклучил на холандската армија како главен хирург .Откако Англичаните ја освоиле колонијата ,тој се вратил во Германија .{{Sfn|Hess|1883}} Во 1811 година го објавил ''Reisen im südlichen Afrika :во 1803 ,1804 ,1805 и 1806 година'';како резултат на тоа ,бил назначен за професор по зоологија на [[Хумболтов универзитет|Универзитетот во Берлин]] во 1811 година и назначен за директор на Берлинскиот зоолошки музеј во 1813 година .Неговите колекции на растенија од Африка биле испитани во Германија од [[Карл Лудвиг Вилденов|Карл Вилденов]].<ref>{{Наведена книга|title=Science, Africa and Europe. Processing Information and Creating Knowledge|last=Näf-Gloor, Sandra|publisher=Routledge|year=2019|editor-last=Lengwiler, Martin|pages=47–65|chapter=3 A naturalist's career. Hinrich Lichtenstein (1780–1857)|editor-last2=Penn, Nigel|editor-last3=Harries, Patrick}}</ref>Тој отпатувал во Лондон во 1819 година за да купи примероци за Берлинскиот музеј на аукции.<ref>{{Наведено списание|last=Steinheimer|first=Frank D.|date=2008|title=Martin Hinrich Carl Lichtenstein and his ornithological purchases at the auction of William Bullock's museum in 1819|url=https://www.euppublishing.com/doi/10.3366/E0260954108000089|journal=Archives of Natural History|language=en|volume=35|issue=1|pages=88–99|doi=10.3366/E0260954108000089|issn=0260-9541|url-access=subscription}}</ref> Лихтенштајн бил близок пријател на [[Карл Марија фон Вебер]].По неговата смрт во 1826 година ,заедно со банкарот Вилхелм Бер, тој ја договорил продажбата на партитурата од „Оберон“ на берлинскиот музички издавач Адолф Мартин Шлезингер во име на вдовицата на Вебер , Каролина. Како старател, заедно со Карл Теодор Винклер ,тој учествувал во образованието на сирачињата на Вебер ,Макс Марија и Александар .<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://weber-gesamtausgabe.de/de/A000213/Korrespondenz/A042837.html|title=Brief von Caroline von Weber an Hinrich Lichtenstein vom 21. Juni 1826}}</ref><ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://weber-gesamtausgabe.de/A042563|title=Hofrath Karl Theodor Winkler zum Vormunde verordnet}}</ref> Заедно со [[Александар фон Хумболт]] ,Лихтенштајн го организирал годишниот состанок на Друштвото на германски природонаучници и лекари во Берлин во 1828 година .<ref>{{Наведена книга|title=Alexander von Humboldt: A Concise Biography|last=Daum|first=Andreas W.|publisher=Princeton University Press|year=2024|isbn=978-0-691-24736-6|location=Trans. Robert Savage. Princeton, N.J.|pages=118|author-link=Andreas Daum}}</ref>Во 1829 година ,Лихтенштајн бил избран за странски член на [[Кралска академија на науките (Шведска)|Кралската шведска академија на науките]].Тој бил назначен и за таен советник во Берлин. Починал од мозочен удар на море додека се наоѓал на пароброд од Корзор до [[Кил]]. == Наследство == Лихтенштајн бил одговорен за создавањето на [[Берлин|берлинската]] [[Берлинска зоолошка градина|зоолошка градина]] во 1841 година, кога го убедил кралот Фредерик Вилијам IV од Прусија да ги донирал површините на неговиот фазан. Тој, исто така, ги објавил ракописите на Јохан Рајнхолд Форстер за ''Descriptiones animalium'' во 1844 година. Во областа на [[Херпетологија|херпетологијата]] тој опишал многу нови [[Вид (биологија)|видови]] водоземци и влекачи. Меѓу видовите кои биле именувани од Лихтенштајн се австралискиот кралски папагал ( ''Alisterus scapularis'' ), крунисаната песочна тетреба ( ''Pterocles coronatus'' ) и зелката ноќна гуска ( ''Causus rhombeatus'' ). Во 1826 година, ботаничарите [[Аделберт фон Шамисо|Чам.]] и Шлтдл. Објавиле род [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од Јужна Африка, кои припаѓаат на семејството [[Штитоцветни|Apiaceae]] како ''Lichtensteinia'' во негова чест. <ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331718-2|title=''Lichtensteinia'' Cham. & Schltdl. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=16 May 2021}}</ref> Родот ''Lichtensteinia'' исто така бил создаден од Карл Вилденов, но ова било отфрлено име. <ref>{{Наведено списание|last=Sprague|first=T. A.|date=1914|title=Loranthus oleaefolius|url=https://www.jstor.org/stable/4119540|journal=Bulletin of Miscellaneous Information (Royal Botanic Gardens, Kew)|volume=1914|issue=10|pages=359–367|doi=10.2307/4119540|issn=0366-4457|jstor=4119540|url-access=subscription}}</ref> Во 1856 година, Јохан Јакоб Кауп го нарекол морскиот коњ ''Hippocampus lichtensteinii'' по него. <ref name="ETYFish">{{Наведена мрежна страница|url=http://www.etyfish.org/syngnathiformes1/|title=Order SYNGNATHIFORMES: Families AULOSTOMIDAE, CENTRISCIDAE, FISTULARIIDAE, SOLENOSTOMIDAE and SYNGNATHIDAE|last=Christopher Scharpf|last2=Kenneth J. Lazara|date=22 September 2018|work=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|publisher=Christopher Scharpf and Kenneth J. Lazara|accessdate=9 December 2021}}</ref> Потоа, во 1859 година, италијанскиот херпетолог Џорџо Јан го именувал шумскиот ноќен змиски отров ( ''Causus lichtensteinii'' ) во чест на Хинрих Лихтенштајн, <ref>{{Наведена книга|title=The Eponym Dictionary of Reptiles|last=Beolens, Bo|last2=Watkins, Michael|last3=Grayson, Michael|publisher=Johns Hopkins University Press|year=2011|isbn=978-1-4214-0135-5|location=Baltimore|pages=157}}</ref> како што направил и [[Холандија|холандскиот]] зоолог [[Кунрад Јакоб Теминк|Конрад Јакоб Теминк]] со лихтенштајнската песочна тетреба (''Pterocles lichtensteinii'' ). == Дела == Lichtenstein's ''Reisen im südlichen Afrika in den Jahren 1803, 1804, 1805 и 1806 година'' бил преведен на англиски од страна на Ен Пламптре, и објавен во 1812 година како „Патувања во Јужна Африка во годините 1803, 1805 и 1800 година“. * ''Патување во јужна Африка.'' ''1803–1806'' . Mit einer Einführung von Wahrhold Drascher. 1811 година. 2 Bände (Neudruck: Brockhaus Antiquarium, Штутгарт 1967). * ''Новитети од Тенерифа.'' ''Ein Fragment aus dem Tagebuche des Hrn.'' ''д-р Лихтенштајн auf der Reise von Amsterdam nach dem Vorgebirge der guten Hofnung 1802 г.'' . Industrie-Comptoirs, Вајмар 1806 година * ''За Бетхуаните.'' ''Als Nachtrag und Berichtigung zu Barrows Auszug aus Trüters Tagebuch einer Reise zu den Buschwanas.'' ''Вом Хрн.'' ''Д-р Хинрих Лихтенштајн'' . Industrie-Comptoirs, Вајмар 1807 година * ''Darstellung neuer oder wenig bekannter Säugethiere in Abbildungen und Beschreibungen von 65 Arten auf 50 colorirten Steindrucktafeln'', nach den Originalen des Zoologischen Museums der Universität Berlin. Лидериц, Берлин 1827/34. [[iarchive:DarstellungneueTextLich|Текстуални]] [[iarchive:DarstellungneueAtlaLich|плочи]] * ''Zur Geschichte der Sing-Akademie во Берлин.'' ''Nebst einer Nachricht über das Fest am funfzigsten Jahrestage Ihrer Stiftung und einem alphabetischen Verzeichniss aller Personen, die ihr als Mitglieder angehört haben.'' Verlag Trautwein, Берлин 1843 година. == Литература == * Ернст Рудорф (Хрс.): ''Брифе фон Карл Марија фон Вебер и Хинрих Лихтенштајн'' . Mit drei Porträts, drei Abbildungen und sechs Faksimiles. Џорџ Вестерман, Брауншвајг 1900 година. VIII Seiten, 252 Seiten, mit Abb. * Вилхелм Болше (Хрсг.): ''Ној Велтен.'' ''Die Eroberung der Erde во Darstellungen großer Naturforscher'' . Антологија на Текстен фон Георг Форстер, Хинрих Лихтенштајн, Карл фон ден Штајнен, Фердинанд фон Хохштетер, [[Алфред Расел Волес|Алфред Расел Валас]], [[Аделберт фон Шамисо]], [[Александар фон Хумболт]] и [[Чарлс Дарвин]] – накит од Ајнлајтунг фон Вилхелм Болше. ЕА. Deutsche Bibliothek, Берлин 1917 година. XXIV, 644 Ј., 1 Бл. Со 24 табели. * Ф.Д. Штајнхајмер, „Мартин Хинрих Карл Лихтенштајн и неговите орнитолошки купувања на аукцијата во музејот на Вилијам Булок во 1819 година“. ''Архиви на природна историја'', том 35 Број 1 (2008), страница 88–99, ISSN 0260-9541. == Други извори == *   * {{Наведена мрежна страница|url=https://www.deutsche-biographie.de/sfz51075.html#adbcontent|title=Lichtenstein, Martin|last=Hess|first=W.|year=1883|publisher=Bayerische Staatsbibliothek|language=German}} == Надворешни врски == * ''Патувања во јужна Африка во годините 1803, 1804, 1805 и 1806'' (англиски превод, 1812) [[iarchive:travelsinsouther01lich|Том 1]] [[iarchive:travelsinsouther02lich|Том 2]] * [[iarchive:nomenclatoravium00lich|Nomenclator avium Musei zoologici berolinensis: Namenverzeichniss der in der zoologischen Sammlung der Königlichen Universität zu Berlin]] (1854) [[Категорија:Апсолвенти на Јенскиот универзитет]] [[Категорија:Членови на Кралската шведска академија на науките]] [[Категорија:Германски орнитолози]] [[Категорија:Германски ентомолози]] [[Категорија:Починати во 1857 година]] [[Категорија:Родени во 1780 година]] [[Категорија:Статии со hCards]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] oa2l3wq0z03c1zgf7eke0sqp51n9g6o 0 1403138 5628333 2026-09-13T19:58:56Z TheGreatMKD 32993 нова статија 5628333 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Нони Мадуеке | image = [[File:Noni Madueke England v Panama 27 June 26-054.jpg|240п]] | caption = Мадуеке со [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] во 2026 | birth_date = {{birth date and age|2002|3|10|df=y}}<ref name="ChelseaProfile">{{cite web |url=https://www.chelseafc.com/en/teams/profile/noni-madueke |title=Noni Madueke |publisher=Chelsea F.C. |access-date=13 септември 2024}}</ref> | birth_place = [[Лондон]], Англија | nationality = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | height = 1.82 м<ref name="ChelseaProfile"/> | position = [[Среден ред (фудбал)|крило]]<ref name="ChelseaProfile"/> | currentclub = {{Fb team Arsenal}} | clubnumber = 20 | youthyears1 = 2011–2014 | youthclubs1 = {{Fb team Crystal Palace}} | youthyears2 = 2014–2018 | youthclubs2 = {{Fb team Tottenham}} | youthyears3 = 2018–2019 | youthclubs3 = {{Fb team PSV}} | years1 = 2019–2020 | clubs1 = {{Fb team Jong PSV}} | caps1 = 6 | goals1 = 4 | years2 = 2019–2023 | clubs2 = {{Fb team PSV}} | caps2 = 51 | goals2 = 11 | years3 = 2023–2025 | clubs3 = {{Fb team Chelsea}} | caps3 = 67 | goals3 = 13 | years4 = 2025– | clubs4 = {{Fb team Arsenal}} | caps4 = 28 | goals4 = 3<!-- domestic league stats only - no Cup/European etc. games --> | nationalyears1 = 2017–2018 | nationalteam1 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 16 години|Англија 16]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2018–2019 | nationalteam2 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 17 години|Англија 17]] | nationalcaps2 = 11 | nationalgoals2 = 2 | nationalyears3 = 2019 | nationalteam3 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 18 години|Англија 18]] | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 4 | nationalyears4 = 2021–2024 | nationalteam4 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|Англија 21]] | nationalcaps4 = 20 | nationalgoals4 = 7 | nationalyears5 = 2024– | nationalteam5 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] | nationalcaps5 = 16 | nationalgoals5 = 1 | pcupdate = 9 септември 2026 | ntupdate = 12 јули 2026 }} '''Чуквунонсо Азука Тристан''' „'''Нони'''“ '''Мадуеке''' (роден на 10 март 2002 г.) — англиски [[фудбал|фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|крило]] на [[Арсенал ФК|Арсенал]] и на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]]. Откако играл на младинско ниво во [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] и [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем Хотспар]], Мадуеке ја започнал професионалната кариера во холандскиот клуб [[ФК ПСВ Ајндховен|ПСВ Ајндховен]]. Во 2023 година, тој му се приклучи на [[ФК Челзи|Челзи]], по четири и пол години поминати во ПСВ. Тој бил дел од составот на Челзи кој ги освоил титулите во [[УЕФА Лига на конференции|Лигата на конференции]] во сезоната 2024–25 и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското клупско првенство]] во 2025 година. Во јули 2025 година, тој потпишал договор со лондонскиот ривал [[ФК Арсенал|Арсенал]] за сума од 48,5 милиони фунти и ја освоил титулата во [[Премиер лига|Премиер лигата]] во својата прва сезона. Роден во Лондон од нигериски родители, Мадуеке избрал да настапува за Англија на младинско ниво. Во август 2024 година, тој дебитирал за сениорската репрезентација, а својот прв сениорски гол го постигнал против [[Фудбалска репрезентација на Србија|Србија]] во квалификациите за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]]. ==Технички карактеристики== При потпишувањето за ПСВ Ајндховен во јуни 2018 година, Мадуеке бил опишан од клубот како „креативен, физички силен левак од средниот ред“. Неговиот тренер во ПСВ, [[Роџер Шмит (фудбалер)|Роџер Шмит]] ја истакнал неговата способност за читање на играта и правилно позиционирање.<ref name="Sky"/> BBC го опишал како директен, силен и разновиден напаѓач, кој бил инспириран од [[Кристијано Роналдо]].<ref name="auto1"/> Мадуеке е познат по својата брзина и способност за дриблинг.<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/4116397/2023/01/25/noni-madueke-chelsea-mudryk-analysis/ |title=Noni Madueke: Quick, skilful, clever and Chelsea's perfect complement for Mudryk |first=Liam |last=Twomey |website=The Athletic |date=25 јануари 2023 }}</ref> ==Клупска кариера== ===Почетоци=== Мадуеке му се приклучил на [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] на 9-годишна возраст и во клубот поминал три години.<ref name="Guardian2">{{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/2022/apr/07/noni-madueke-players-realising-world-outside-england-psv-leicester |title=Noni Madueke: 'Players are realising there is a world outside of England' |first=Ben |last=Fisher |newspaper=The Guardian |location=London |date=7 април 2022 |access-date=8 април 2022}}</ref> Тој потоа преминал во младинските категории на [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем Хотспар]] каде што бил капитен на младинскиот тим до 16 години и дебитирал за тимот до 18 години на 15-годишна возраст.<ref name="Guardian2"/> ===ПСВ Ајндховен=== Во јуни 2018 година, Мадуеке потпишал тригодишен договор со [[ПСВ Ајндховен]], одбивајќи понуда од [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]].<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46062786 |title=Jadon Sancho, Reiss Nelson, who's next? Four more English teenagers playing in Europe |date=6 ноември 2018|access-date=7 ноември 2018 |website=BBC Sport}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/2018/aug/15/exodus-young-english-players-moving-abroad-jonathan-panzo |title=The big exodus: why are young English players moving abroad? |first=Ed |last=Aarons |newspaper=The Guardian |location=London |date=15 август 2018 |access-date=7 ноември 2018}}</ref> На 26 август 2019 година, тој го одиграл својот прв натпревар за [[Јонг ПСВ|резервиот тим]] на ПСВ во [[Втора фудбалска лига на Холандија|втората холандска лига]], влегувајќи како замена во поразот од 1–0 од [[МВВ Мастрихт]].<ref>{{cite web |url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-u21-slump-to-a-1-0-defeat-against-mvv.htm |title=PSV U21 slump to a 1–0 defeat against MVV |publisher=PSV Eindhoven |date=27 август 2019 |access-date=28 август 2019 |archive-date=28 август 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190828104419/https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-u21-slump-to-a-1-0-defeat-against-mvv.htm |url-status=dead }}</ref> Откако го одиграл својот прв натпревар за ПСВ на 19 јануари 2020 година, во ремито 1–1 против [[ВВВ-Венло]], Мадуеке целосно се пробил во тимот на ПСВ во сезоната 2020–21, постигнувајќи гол на својот прв натпревар како првотимец во победата од 2–1 против [[ФК Емен|Емен]]. Тој ја завршил сезоната со седум гола во [[Прва фудбалска лига на Холандија|првата холандска лига]].<ref name="Sky">{{cite news |url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12240123/noni-madueke-impressing-at-psv-english-youngster-scores-again-in-eredivisie-win-over-fortuna-sittard |title=Noni Madueke impressing at PSV: English youngster scores again in Eredivisie win over Fortuna Sittard |website=Sky Sports |date=8 март 2021 |access-date=8 август 2021}}</ref> Тој бил опишан како играч кој се афирмирал, постигнувајќи девет гола и осум асистенции во сите натпреварувања.<ref name="auto1">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/59037904 |title=Noni Madueke: The English teenager who rejected English giants to star for PSV Eindhoven |first=Ryan |last=Baldi |website=BBC Sport |date=26 октомври 2021 |access-date=26 октомври 2021}}</ref> На 7 август 2021 година, Мадуеке постигнал два гола во победата од 4–0 над [[ФК Ајакс|Ајакс]] во [[Суперкуп на Холандија во фудбал|холандскиот суперкуп]], помагајќи му на ПСВ да ја прекине низата на Ајакс од 17 натпревари без пораз.<ref name=JCS>{{cite web |url=https://www.goal.com/en-my/news/madueke-nigeria-prospects-brace-powers-psv-past-10-man-ajax/10tk7d2k08k9y1t0hzggo8uu54 |title=Madueke: Nigeria prospect's brace powers PSV past 10-man Ajax in Dutch Super Cup |date=7 август 2021|access-date=8 август 2021 |website=Goal}}</ref> На 26 август, тој потпишал нов договор со ПСВ со важност до 2025 година,<ref>{{cite news |url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/madueke-extends-contract-with-psv-until-2025.htm |publisher=PSV Eindhoven |date=26 август 2021 |access-date=26 септември 2021 |title=Madueke extends contract with PSV until 2025 |archive-date=26 септември 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210926193031/https://www.psv.nl/english-psv/news/article/madueke-extends-contract-with-psv-until-2025.htm |url-status=dead }}</ref> и го добил дресот со број 10.<ref name="auto1"/> ===Челзи=== [[File:Fulham v Chelsea 20042025 (7) (Noni Madueke).jpg|мини|upright|220п|Мадуеке со [[ФК Челзи|Челзи]] во 2025 година]] На 20 јануари 2023 година, Мадуеке потпишал седум и пол годишен договор со [[Премиер лига|премиерлигашот]] [[ФК Челзи|Челзи]],<ref>{{cite news |url=https://www.chelseafc.com/en/news/article/chelsea-complete-madueke-signing |title=Chelsea complete Madueke signing |publisher=Chelsea F.C. |date=20 јануари 2023|access-date=20 јануари 2023}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/64339737 |title=Chelsea complete £30m signing of PSV winger Madueke |website=BBC Sport |date=20 јануари 2023|access-date=21 јануари 2023}}</ref> за проценета сума од 28,5 милиони фунти (33 милиони евра).<ref name="Athletic">{{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/4107166/2023/01/19/chelsea-transfer-news-noni-madueke/ |first=David |last=Ornstein |title=Chelsea reach Noni Madueke agreement with PSV Eindhoven |website=The Athletic |date=19 јануари 2023|access-date=20 јануари 2023}}</ref> Тој го постигнал својот прв гол за клубот на 2 мај, во поразот со 3–1 на гостувањето кај [[Арсенал ФК|Арсенал]].<ref>{{cite news |last=Wright |first=Nick |url=https://www.skysports.com/football/arsenal-vs-chelsea/report/464965 |title=Arsenal 3–1 Chelsea: Martin Odegaard scores twice as Gunners keep title bid alive and go back above Man City |website=Sky Sports |date=2 мај 2023}}</ref> Во сезоната 2023–24, Мадуеке постепено добивал поголема улога во тимот и ја завршил со пет гола во 23 настапи во Премиер лигата. На 27 декември 2023 година, тој го постигнал својот прв гол во сезоната во победата од 2–1 против [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]], а три дена подоцна повторно бил стрелец во победата од 3–2 на гостувањето кај [[ФК Лутон Таун|Лутон Таун]]. На 5 мај 2024 година, тој постигнал два гола во убедливата победа од 5–0 против [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]].<ref>{{cite web|url=https://www.chelseafc.com/en/news/article/match-report-chelsea-5-0-west-ham-united|title=Match report: Chelsea 5-0 West Ham United|publisher=Chelsea F.C.|date=5 мај 2024|access-date=13 септември 2026}}</ref> Мадуеке го постигнал првиот [[хет-трик]] во својата кариера во победата од 6–2 против [[ФК Вулверхемптон Вондерерс|Вулверхемптон Вондерерс]] на 25 август 2024 година, откако претходно истиот ден бил критикуван поради омаловажувачка објава за градот Вулверхемптон на Инстаграм.<ref>{{Cite news |last=Twomey |first=Liam |title=The Briefing: Wolves 2–6 Chelsea – Madueke runs riot, the Portuguese connection and anyone for chaos? |url=https://www.nytimes.com/athletic/5718712/2024/08/25/chelsea-wolves-madueke-palmer-briefing/ |access-date=25 август 2024 |newspaper=The New York Times|date=25 август 2024 }}</ref> Тој подоцна ја избришал објавата и се извинил.<ref>{{Cite news |date=25 август 2024 |title=Noni Madueke apologises after hat-trick against Wolves as Chelsea boss Enzo Maresca blasts Mykhailo Mudryk |url=https://sport.optus.com.au/news/premier-league/os78968/noni-madueke-apologises-hat-trick-wolves-chelsea-enzo-maresca-blasts-mykhailo-mudryk |access-date=27 август 2024 |website=Optus Sport}}</ref> Во декември 2024 година, менаџерот [[Енцо Мареска]] изјавил дека Мадуеке треба да работи повеќе, истакнувајќи дека може значително да го подобри својот учинок.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c140lzn2g7yo|title=Noni Madueke 'must work more', says Chelsea boss Enzo Maresca|date=4 декември 2024|website=BBC Sport}}</ref> Во февруари 2025 година, Мадуеке се повредил и бил надвор од терените до крајот на март.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cn9vdnrg27xo|title=Noni Madueke: Chelsea and England winger ruled out until after international break in late March|date=21 февруари 2025|website=BBC Sport}}</ref> По повредата, Мадуеке постигнал два гола во победата од 3–0 над [[ФК Легија Варшава|Легија Варшава]] во четвртфиналето од [[УЕФА Лига на конференции|Лигата на конференции]].<ref>{{cite web|url=https://www.chelseafc.com/en/news/article/match-report-legia-warsaw-0-3-chelsea|title=Match report: Legia Warsaw 0-3 Chelsea|publisher=Chelsea F.C.|date=10 април 2025|access-date=13 септември 2026}}</ref> Во полуфиналето против [[ФК Јургорден|Јургорден]], тој повторно бил стрелец во победата од 4–1 на гости. Мадуеке настапил и во финалето против [[Реал Бетис]], во кое Челзи победил со 4–1 и ја освоил титулата. Тој ја завршил сезоната со 11 гола во сите натпреварувања, од кои седум во Премиер лигата и четири во Лигата на конференции. ===Арсенал=== На 5 јули 2025 година, BBC објавил дека Мадуеке се договорил за личните услови со [[ФК Арсенал|Арсенал]], иако двата клуба сè уште немале постигнато договор за трансферната сума.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c93kdgnnw2zo|title=Noni Madueke: Chelsea winger agrees personal terms with Arsenal|date=5 јули 2025|access-date=5 јули 2025|website=BBC Sport}}</ref> На 9 јули било потврдено дека Арсенал испратил официјална понуда до Челси,<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c2k19nggy8eo|title=Noni Madueke: Arsenal make formal approach for Chelsea winger|date=9 јули 2025|access-date=9 јули 2025|website=BBC Sport}}</ref> а следниот ден бил постигнат принципиелен договор за трансфер вреден 50 милиони фунти.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/crrqxdwnz5go|title=Noni Madueke: Arsenal close to signing Chelsea winger for £50m.|date=10 јули 2025|access-date=10 јули 2025|website=BBC Sport}}</ref> На 18 јули 2025 година, Мадуеке бил официјално претставен како играч на Арсенал,<ref>{{Cite web |date=18 јули 2025 |title=Noni Madueke signs for Arsenal |url=https://www.arsenal.com/news/noni-madueke-signs-arsenal |access-date=18 јули 2025 |website=Arsenal.com |language=en}}</ref> потпишувајќи петгодишен договор за пријавена почетна сума од 48,5 милиони фунти, која може да достигне до 52 милиони фунти со бонуси.<ref>{{Cite web |date=18 јули 2025 |title=Noni Madueke: Arsenal sign England winger from Chelsea for £48.5m |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cvg8j1l0751o |access-date=18 јули 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 јули 2025 |title=Noni Madueke transfer news: Arsenal complete £52m deal to sign England international from rivals Chelsea |url=https://www.skysports.com/football/news/33694/13395330/noni-madueke-transfer-news-arsenal-complete-52m-deal-to-sign-england-international-from-rivals-chelsea |access-date=18 јули 2025 |website=Sky Sports |language=en-GB}}</ref> На 17 август, тој го одиграл првиот натпревар за клубот како замена во победата од 1–0 против [[Манчестер Јунајтед]].<ref>{{Cite web |last1=Jackson |first1=Jamie |date=17 август 2025 |title=Calafiori strikes after goalkeeper's error as Arsenal grind to win at Manchester United |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/2025/aug/17/manchester-united-arsenal-premier-league-match-report |access-date=23 август 2025 }}</ref> На 23 септември 2025 година било објавено дека Мадуеке ќе отсуствува шест до осум недели поради повреда на коленото, откако го напуштил теренот во ремито 1–1 против [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]].<ref>{{Cite web |last=Mokbel |first=Sami |date=23 септември 2025 |title=Noni Madueke: Arsenal forward out for six to eight weeks with knee injury |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c62l01rgn12o |access-date=23 септември 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> На 26 ноември, Мадуеке го постигнал својот прв гол за Арсенал во победата од 3–1 над [[Баерн Минхен]] во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]].<ref>{{cite web |title=Arsenal 3–1 Bayern Munich |url=https://www.arsenal.com/fixture/arsenal/2025-Nov-26/arsenal-3-1-bayern-munich-match-report |website=Arsenal.com |access-date=26 ноември 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8xd1d9y474o|title=Club Brugge 0-3 Arsenal: Can Noni Madueke find consistency?|first=Alex|last=Howell|date=11 декември 2025|website=BBC Sport}}</ref> На 31 јануари 2026 година, Мадуеке го постигнал својот прв гол во Премиер лигата за Арсенал во победата од 4–0 против [[ФК Лидс Јунајтед|Лидс Јунајтед]]. Голoт првично бил запишан како автогол на [[Карл Дарлоу]], пред панелот на Премиер лигата за потврдување на стрелците да му го припише голот на Мадуеке. Голoт бил постигнат директно од корнер.<ref>{{Cite web|url=https://x.com/PLMatchCentre/status/2017963190903091272?s=20|title=The goal accreditation panel has adjudged Arsenal's 38th minute goal as a Madueke goal.|website=X}}</ref> На 24 мај 2026 година, Мадуеке постигнал гол во победата на Арсенал од 2–1 на гостувањето кај [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] во последното, 38. коло од Премиер лигата, со што Арсенал ја освоил својата прва титула во Премиер лигата по 22 години.<ref>{{cite news|title=Champions Arsenal finish Premier League season on high with win at Palace|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/champions-arsenal-finish-premier-league-season-high-with-win-palace-2026-05-24/|date=24 мај 2026|work=Reuters|access-date=13 септември 2026}}</ref> ==Репрезентативна кариера== ===Младински репрезентации=== [[File:Noni Madueke England v Ghana 23 June 2026-213.jpg|мини|180п|Мадуеке со [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]]]] Мадуеке ја претставувал Англија во младинските категории, постигнувајќи два гола за [[Фудбалска репрезентација на Англија под 17 години|репрезентацијата под 17 години]] во квалификацискиот натпревар против [[Фудбалска репрезентација на Данска под 17 години|Данска]],<ref>{{cite web |url=http://www.thefa.com/news/2019/mar/27/england-u17s-denmark-report-270319 |title=Drama in Denmark as young Lions' late winner seals top spot in Euro Qualifying |date=27 март 2019|access-date=28 март 2019 |publisher=The Football Association}}</ref> а бил и дел од составот кој настапил на [[Европско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2019|Европското првенство за играчи под 17 години 2019]] во Ирска.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48128613 |title=Under-17 Euros: Six England players to look out for at men's and women's tournaments |date=2 мај 2019|access-date=3 мај 2019 |website=BBC Sport}}</ref> Мадуеке го одиграл својот прв натпревар за репрезентацијата до 18 години како замена во 70. минута во победата од 3–2 над Австралија на 6 септември 2019 година.<ref>{{cite web |url=http://www.thefa.com/news/2019/sep/06/england-u18s-3-2-australia-060919 |title=Alex Mighten blasts hat-trick to fire England U18s to victory over Australia |date=6 септември 2019|access-date=7 септември 2019 |publisher=The Football Association.}}</ref> Тој ги постигнал првите голови за репрезентацијата до 18 години во победата од 2–0 над Јужна Кореја на 10 септември 2019 година.<ref>{{cite web |url=http://www.thefa.com/news/2019/sep/10/england-u18s-korea-republic-report-100919 |title=Cole Palmer and Nonso Madueke ensure England MU18s down Korea Republic |date=10 септември 2019 |access-date=16 септември 2019 |publisher=The Football Association.}}</ref> На 15 март 2021 година, Мадуеке за прв пат бил повикан во [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|репрезентацијата на Англија под 21 година]] како дел од составот на Англија за [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2021|Европското првенство за играчи под 21 година 2021]].<ref>{{cite web |url=https://www.thefa.com/news/2021/mar/15/england-mens-under-21-squad-named-for-euro-group-stage-20210315 |title=England MU21 squad named for UEFA U21 Euro group stages in Slovenia |date=15 март 2021|access-date=15 март 2021 |publisher=The Football Association}}</ref> Тој бил дел од почетниот состав во вториот натпревар од групната фаза, кој Англија го загубила со 2–0 од [[Фудбалска репрезентација на Португалија под 21 година|Португалија]].<ref>{{cite web |url=https://www.thefa.com/news/2021/mar/28/england-mens-under-21s-portugal-u21-euro-match-report-20210328 |title=Young Lions suffer second consecutive European Championship defeat against Portugal |date=28 март 2021|access-date=29 март 2021 |publisher=The Football Association}}</ref> Мадуеке го постигнал својот прв гол за репрезентацијата под 21 година во пријателската победа од 4–0 над [[Фудбалска репрезентација на Франција под 21 година|Франција]] на 25 март 2023 година.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/664867 |title=England U21 4–0 France U21 |date=25 март 2023|access-date=25 март 2023 |website=ESPN}}</ref> На 14 јуни 2023 година, Мадуеке бил именуван во составот на Англија за [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2023|Европското првенство за играчи под 21 година 2023]].<ref>{{Cite web |date=14 јуни 2023 |title=England MU21s squad named for EURO Finals |url=https://www.englandfootball.com/articles/2023/Jun/14/england-mens-under-21s-squad-named-for-uefa-u21-euro-finals-20231406 |publisher=The Football Association |access-date=26 јуни 2023}}</ref> Настапувајќи на сите шест натпревари на својата земја, Мадуеке ѝ помогнал на Англија да го освои првенството без да прими ниту еден гол.<ref>{{Cite web |title=Colwill and Madueke crowned European champions |url=https://www.chelseafc.com/en/news/article/colwill-and-madueke-crowned-european-champions |publisher=Chelsea F.C. |access-date=9 јули 2023}}</ref> ===Сениорска репрезентација=== На 29 август 2024 година, Мадуеке првпат бил повикан во [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорската репрезентација]], за натпреварите од [[УЕФА Лига на нации|Лигата на нации]] против [[Фудбалска репрезентација на Република Ирска|Република Ирска]] и [[Фудбалска репрезентација на Финска|Финска]].<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c985q16jrn4o |title=Gomes, Livramento and Madueke in England squad |website=BBC Sport |date=29 август 2024 |accessdate=29 август 2024}}</ref> На 10 септември 2024 година, тој го одиграл својот прв натпревар за англиската репрезентација против Финска на [[Вембли (стадион)|Вембли]], влегувајќи во 66. минута како замена за [[Букајо Сака]], при што асистирал за вториот гол на [[Хари Кејн]] десет минути подоцна, во победата на Англија од 2–0.<ref>{{cite web |publisher=ESPN |url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/698928/finland-england |title=England v Finland game report |date=10 септември 2024}}</ref> Мадуеке за првпат бил во почетниот состав на репрезентацијата на Англија на натпреварот од Лигата на нации против [[Фудбалска репрезентација на Грција|Грција]], асистирајќи на [[Оли Воткинс]] за водечкиот гол во победата од 3–0.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/13952/13254203/greece-0-3-england-jude-bellingham-and-curtis-jones-star-but-ollie-watkins-fails-to-take-chance-despite-scoring-opener|title=Greece 0-3 England: Jude Bellingham and Curtis Jones star but Ollie Watkins fails to take chance despite scoring opener|date=14 ноември 2024|access-date=10 септември 2025|website=Sky Sports}}</ref> На 9 септември 2025 година, тој го постигнал својот прв сениорски репрезентативен гол во победата од 5–0 над [[Фудбалска репрезентација на Србија|Србија]] во рамките на квалификациите за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]].<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/09/noni-madueke-marc-guehi-serbia-match-reaction-interview-20250909|title=Noni Madueke and Marc Guéhi speak after first England goals|date=9 септември 2025|website=England Football}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2025/sep/09/serbia-england-world-cup-2026-qualifier-match-report|title=Noni Madueke leads five-star England's rout of Serbia with World Cup in sight|first=David|last=Hytner|work=The Guardian |date=9 септември 2025}}</ref> На 22 мај 2026 година, Мадуеке бил именуван во составот од 26 играчи за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/england-squad-named-thomas-tuchel|title=Toney and Watkins named in England squad|date=22 мај 2026|access-date=13 јуни 2026|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c5yz2xyvd1zo|title=World Cup 2026: Noni Madueke's season - from transfer petition to England's World Cup starter|first=Alex|last=Howell|date=22 јуни 2026|website=BBC Sport}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons category|Noni Madueke}} * [https://www.arsenal.com/men/players/noni-madueke Профил] на мрежното место на Арсенал * [https://www.englandfootball.com/england/mens-senior-team/squad/noni-madueke Профил] на мрежното место на Англиската фудбалска федерација {{Состав на ФК Арсенал}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мадуеке, Нони}} [[Категорија:Родени во 2002 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Англиски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК ПСВ Ајндховен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Челзи]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Арсенал]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] ezr44pji2iv7lem1typr3t8dq7c81uw 5628335 5628333 2026-09-13T20:00:16Z TheGreatMKD 32993 5628335 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | name = Нони Мадуеке | image = [[File:Noni Madueke England v Panama 27 June 26-054.jpg|240п]] | caption = Мадуеке со [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] во 2026 година | birth_date = {{birth date and age|2002|3|10|df=y}}<ref name="ChelseaProfile">{{cite web |url=https://www.chelseafc.com/en/teams/profile/noni-madueke |title=Noni Madueke |publisher=Chelsea F.C. |access-date=13 септември 2024}}</ref> | birth_place = [[Лондон]], Англија | nationality = {{flagsport|ENG}} [[Англија]] | height = 1.82 м<ref name="ChelseaProfile"/> | position = [[Среден ред (фудбал)|крило]]<ref name="ChelseaProfile"/> | currentclub = {{Fb team Arsenal}} | clubnumber = 20 | youthyears1 = 2011–2014 | youthclubs1 = {{Fb team Crystal Palace}} | youthyears2 = 2014–2018 | youthclubs2 = {{Fb team Tottenham}} | youthyears3 = 2018–2019 | youthclubs3 = {{Fb team PSV}} | years1 = 2019–2020 | clubs1 = {{Fb team Jong PSV}} | caps1 = 6 | goals1 = 4 | years2 = 2019–2023 | clubs2 = {{Fb team PSV}} | caps2 = 51 | goals2 = 11 | years3 = 2023–2025 | clubs3 = {{Fb team Chelsea}} | caps3 = 67 | goals3 = 13 | years4 = 2025– | clubs4 = {{Fb team Arsenal}} | caps4 = 28 | goals4 = 3<!-- domestic league stats only - no Cup/European etc. games --> | nationalyears1 = 2017–2018 | nationalteam1 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 16 години|Англија 16]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2018–2019 | nationalteam2 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 17 години|Англија 17]] | nationalcaps2 = 11 | nationalgoals2 = 2 | nationalyears3 = 2019 | nationalteam3 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 18 години|Англија 18]] | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 4 | nationalyears4 = 2021–2024 | nationalteam4 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|Англија 21]] | nationalcaps4 = 20 | nationalgoals4 = 7 | nationalyears5 = 2024– | nationalteam5 = {{flagsport|ENG}} [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] | nationalcaps5 = 16 | nationalgoals5 = 1 | pcupdate = 9 септември 2026 | ntupdate = 12 јули 2026 }} '''Чуквунонсо Азука Тристан''' „'''Нони'''“ '''Мадуеке''' (роден на 10 март 2002 г.) — англиски [[фудбал|фудбалер]], [[Среден ред (фудбал)|крило]] на [[Арсенал ФК|Арсенал]] и на [[Фудбалска репрезентација на Англија|англиската репрезентација]]. Откако играл на младинско ниво во [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] и [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем Хотспар]], Мадуеке ја започнал професионалната кариера во холандскиот клуб [[ФК ПСВ Ајндховен|ПСВ Ајндховен]]. Во 2023 година, тој му се приклучи на [[ФК Челзи|Челзи]], по четири и пол години поминати во ПСВ. Тој бил дел од составот на Челзи кој ги освоил титулите во [[УЕФА Лига на конференции|Лигата на конференции]] во сезоната 2024–25 и [[Светско клупско првенство во фудбал|Светското клупско првенство]] во 2025 година. Во јули 2025 година, тој потпишал договор со лондонскиот ривал [[ФК Арсенал|Арсенал]] за сума од 48,5 милиони фунти и ја освоил титулата во [[Премиер лига|Премиер лигата]] во својата прва сезона. Роден во Лондон од нигериски родители, Мадуеке избрал да настапува за Англија на младинско ниво. Во август 2024 година, тој дебитирал за сениорската репрезентација, а својот прв сениорски гол го постигнал против [[Фудбалска репрезентација на Србија|Србија]] во квалификациите за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]]. ==Технички карактеристики== При потпишувањето за ПСВ Ајндховен во јуни 2018 година, Мадуеке бил опишан од клубот како „креативен, физички силен левак од средниот ред“. Неговиот тренер во ПСВ, [[Роџер Шмит (фудбалер)|Роџер Шмит]] ја истакнал неговата способност за читање на играта и правилно позиционирање.<ref name="Sky"/> BBC го опишал како директен, силен и разновиден напаѓач, кој бил инспириран од [[Кристијано Роналдо]].<ref name="auto1"/> Мадуеке е познат по својата брзина и способност за дриблинг.<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/4116397/2023/01/25/noni-madueke-chelsea-mudryk-analysis/ |title=Noni Madueke: Quick, skilful, clever and Chelsea's perfect complement for Mudryk |first=Liam |last=Twomey |website=The Athletic |date=25 јануари 2023 }}</ref> ==Клупска кариера== ===Почетоци=== Мадуеке му се приклучил на [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] на 9-годишна возраст и во клубот поминал три години.<ref name="Guardian2">{{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/2022/apr/07/noni-madueke-players-realising-world-outside-england-psv-leicester |title=Noni Madueke: 'Players are realising there is a world outside of England' |first=Ben |last=Fisher |newspaper=The Guardian |location=London |date=7 април 2022 |access-date=8 април 2022}}</ref> Тој потоа преминал во младинските категории на [[ФК Тотенхем Хотспар|Тотенхем Хотспар]] каде што бил капитен на младинскиот тим до 16 години и дебитирал за тимот до 18 години на 15-годишна возраст.<ref name="Guardian2"/> ===ПСВ Ајндховен=== Во јуни 2018 година, Мадуеке потпишал тригодишен договор со [[ПСВ Ајндховен]], одбивајќи понуда од [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]].<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46062786 |title=Jadon Sancho, Reiss Nelson, who's next? Four more English teenagers playing in Europe |date=6 ноември 2018|access-date=7 ноември 2018 |website=BBC Sport}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/2018/aug/15/exodus-young-english-players-moving-abroad-jonathan-panzo |title=The big exodus: why are young English players moving abroad? |first=Ed |last=Aarons |newspaper=The Guardian |location=London |date=15 август 2018 |access-date=7 ноември 2018}}</ref> На 26 август 2019 година, тој го одиграл својот прв натпревар за [[Јонг ПСВ|резервиот тим]] на ПСВ во [[Втора фудбалска лига на Холандија|втората холандска лига]], влегувајќи како замена во поразот од 1–0 од [[МВВ Мастрихт]].<ref>{{cite web |url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-u21-slump-to-a-1-0-defeat-against-mvv.htm |title=PSV U21 slump to a 1–0 defeat against MVV |publisher=PSV Eindhoven |date=27 август 2019 |access-date=28 август 2019 |archive-date=28 август 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190828104419/https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-u21-slump-to-a-1-0-defeat-against-mvv.htm |url-status=dead }}</ref> Откако го одиграл својот прв натпревар за ПСВ на 19 јануари 2020 година, во ремито 1–1 против [[ВВВ-Венло]], Мадуеке целосно се пробил во тимот на ПСВ во сезоната 2020–21, постигнувајќи гол на својот прв натпревар како првотимец во победата од 2–1 против [[ФК Емен|Емен]]. Тој ја завршил сезоната со седум гола во [[Прва фудбалска лига на Холандија|првата холандска лига]].<ref name="Sky">{{cite news |url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12240123/noni-madueke-impressing-at-psv-english-youngster-scores-again-in-eredivisie-win-over-fortuna-sittard |title=Noni Madueke impressing at PSV: English youngster scores again in Eredivisie win over Fortuna Sittard |website=Sky Sports |date=8 март 2021 |access-date=8 август 2021}}</ref> Тој бил опишан како играч кој се афирмирал, постигнувајќи девет гола и осум асистенции во сите натпреварувања.<ref name="auto1">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/59037904 |title=Noni Madueke: The English teenager who rejected English giants to star for PSV Eindhoven |first=Ryan |last=Baldi |website=BBC Sport |date=26 октомври 2021 |access-date=26 октомври 2021}}</ref> На 7 август 2021 година, Мадуеке постигнал два гола во победата од 4–0 над [[ФК Ајакс|Ајакс]] во [[Суперкуп на Холандија во фудбал|холандскиот суперкуп]], помагајќи му на ПСВ да ја прекине низата на Ајакс од 17 натпревари без пораз.<ref name=JCS>{{cite web |url=https://www.goal.com/en-my/news/madueke-nigeria-prospects-brace-powers-psv-past-10-man-ajax/10tk7d2k08k9y1t0hzggo8uu54 |title=Madueke: Nigeria prospect's brace powers PSV past 10-man Ajax in Dutch Super Cup |date=7 август 2021|access-date=8 август 2021 |website=Goal}}</ref> На 26 август, тој потпишал нов договор со ПСВ со важност до 2025 година,<ref>{{cite news |url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/madueke-extends-contract-with-psv-until-2025.htm |publisher=PSV Eindhoven |date=26 август 2021 |access-date=26 септември 2021 |title=Madueke extends contract with PSV until 2025 |archive-date=26 септември 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210926193031/https://www.psv.nl/english-psv/news/article/madueke-extends-contract-with-psv-until-2025.htm |url-status=dead }}</ref> и го добил дресот со број 10.<ref name="auto1"/> ===Челзи=== [[File:Fulham v Chelsea 20042025 (7) (Noni Madueke).jpg|мини|upright|220п|Мадуеке со [[ФК Челзи|Челзи]] во 2025 година]] На 20 јануари 2023 година, Мадуеке потпишал седум и пол годишен договор со [[Премиер лига|премиерлигашот]] [[ФК Челзи|Челзи]],<ref>{{cite news |url=https://www.chelseafc.com/en/news/article/chelsea-complete-madueke-signing |title=Chelsea complete Madueke signing |publisher=Chelsea F.C. |date=20 јануари 2023|access-date=20 јануари 2023}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/64339737 |title=Chelsea complete £30m signing of PSV winger Madueke |website=BBC Sport |date=20 јануари 2023|access-date=21 јануари 2023}}</ref> за проценета сума од 28,5 милиони фунти (33 милиони евра).<ref name="Athletic">{{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/4107166/2023/01/19/chelsea-transfer-news-noni-madueke/ |first=David |last=Ornstein |title=Chelsea reach Noni Madueke agreement with PSV Eindhoven |website=The Athletic |date=19 јануари 2023|access-date=20 јануари 2023}}</ref> Тој го постигнал својот прв гол за клубот на 2 мај, во поразот со 3–1 на гостувањето кај [[Арсенал ФК|Арсенал]].<ref>{{cite news |last=Wright |first=Nick |url=https://www.skysports.com/football/arsenal-vs-chelsea/report/464965 |title=Arsenal 3–1 Chelsea: Martin Odegaard scores twice as Gunners keep title bid alive and go back above Man City |website=Sky Sports |date=2 мај 2023}}</ref> Во сезоната 2023–24, Мадуеке постепено добивал поголема улога во тимот и ја завршил со пет гола во 23 настапи во Премиер лигата. На 27 декември 2023 година, тој го постигнал својот прв гол во сезоната во победата од 2–1 против [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]], а три дена подоцна повторно бил стрелец во победата од 3–2 на гостувањето кај [[ФК Лутон Таун|Лутон Таун]]. На 5 мај 2024 година, тој постигнал два гола во убедливата победа од 5–0 против [[ФК Вест Хем Јунајтед|Вест Хем Јунајтед]].<ref>{{cite web|url=https://www.chelseafc.com/en/news/article/match-report-chelsea-5-0-west-ham-united|title=Match report: Chelsea 5-0 West Ham United|publisher=Chelsea F.C.|date=5 мај 2024|access-date=13 септември 2026}}</ref> Мадуеке го постигнал првиот [[хет-трик]] во својата кариера во победата од 6–2 против [[ФК Вулверхемптон Вондерерс|Вулверхемптон Вондерерс]] на 25 август 2024 година, откако претходно истиот ден бил критикуван поради омаловажувачка објава за градот Вулверхемптон на Инстаграм.<ref>{{Cite news |last=Twomey |first=Liam |title=The Briefing: Wolves 2–6 Chelsea – Madueke runs riot, the Portuguese connection and anyone for chaos? |url=https://www.nytimes.com/athletic/5718712/2024/08/25/chelsea-wolves-madueke-palmer-briefing/ |access-date=25 август 2024 |newspaper=The New York Times|date=25 август 2024 }}</ref> Тој подоцна ја избришал објавата и се извинил.<ref>{{Cite news |date=25 август 2024 |title=Noni Madueke apologises after hat-trick against Wolves as Chelsea boss Enzo Maresca blasts Mykhailo Mudryk |url=https://sport.optus.com.au/news/premier-league/os78968/noni-madueke-apologises-hat-trick-wolves-chelsea-enzo-maresca-blasts-mykhailo-mudryk |access-date=27 август 2024 |website=Optus Sport}}</ref> Во декември 2024 година, менаџерот [[Енцо Мареска]] изјавил дека Мадуеке треба да работи повеќе, истакнувајќи дека може значително да го подобри својот учинок.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c140lzn2g7yo|title=Noni Madueke 'must work more', says Chelsea boss Enzo Maresca|date=4 декември 2024|website=BBC Sport}}</ref> Во февруари 2025 година, Мадуеке се повредил и бил надвор од терените до крајот на март.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cn9vdnrg27xo|title=Noni Madueke: Chelsea and England winger ruled out until after international break in late March|date=21 февруари 2025|website=BBC Sport}}</ref> По повредата, Мадуеке постигнал два гола во победата од 3–0 над [[ФК Легија Варшава|Легија Варшава]] во четвртфиналето од [[УЕФА Лига на конференции|Лигата на конференции]].<ref>{{cite web|url=https://www.chelseafc.com/en/news/article/match-report-legia-warsaw-0-3-chelsea|title=Match report: Legia Warsaw 0-3 Chelsea|publisher=Chelsea F.C.|date=10 април 2025|access-date=13 септември 2026}}</ref> Во полуфиналето против [[ФК Јургорден|Јургорден]], тој повторно бил стрелец во победата од 4–1 на гости. Мадуеке настапил и во финалето против [[Реал Бетис]], во кое Челзи победил со 4–1 и ја освоил титулата. Тој ја завршил сезоната со 11 гола во сите натпреварувања, од кои седум во Премиер лигата и четири во Лигата на конференции. ===Арсенал=== На 5 јули 2025 година, BBC објавил дека Мадуеке се договорил за личните услови со [[ФК Арсенал|Арсенал]], иако двата клуба сè уште немале постигнато договор за трансферната сума.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c93kdgnnw2zo|title=Noni Madueke: Chelsea winger agrees personal terms with Arsenal|date=5 јули 2025|access-date=5 јули 2025|website=BBC Sport}}</ref> На 9 јули било потврдено дека Арсенал испратил официјална понуда до Челси,<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c2k19nggy8eo|title=Noni Madueke: Arsenal make formal approach for Chelsea winger|date=9 јули 2025|access-date=9 јули 2025|website=BBC Sport}}</ref> а следниот ден бил постигнат принципиелен договор за трансфер вреден 50 милиони фунти.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/crrqxdwnz5go|title=Noni Madueke: Arsenal close to signing Chelsea winger for £50m.|date=10 јули 2025|access-date=10 јули 2025|website=BBC Sport}}</ref> На 18 јули 2025 година, Мадуеке бил официјално претставен како играч на Арсенал,<ref>{{Cite web |date=18 јули 2025 |title=Noni Madueke signs for Arsenal |url=https://www.arsenal.com/news/noni-madueke-signs-arsenal |access-date=18 јули 2025 |website=Arsenal.com |language=en}}</ref> потпишувајќи петгодишен договор за пријавена почетна сума од 48,5 милиони фунти, која може да достигне до 52 милиони фунти со бонуси.<ref>{{Cite web |date=18 јули 2025 |title=Noni Madueke: Arsenal sign England winger from Chelsea for £48.5m |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cvg8j1l0751o |access-date=18 јули 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 јули 2025 |title=Noni Madueke transfer news: Arsenal complete £52m deal to sign England international from rivals Chelsea |url=https://www.skysports.com/football/news/33694/13395330/noni-madueke-transfer-news-arsenal-complete-52m-deal-to-sign-england-international-from-rivals-chelsea |access-date=18 јули 2025 |website=Sky Sports |language=en-GB}}</ref> На 17 август, тој го одиграл првиот натпревар за клубот како замена во победата од 1–0 против [[Манчестер Јунајтед]].<ref>{{Cite web |last1=Jackson |first1=Jamie |date=17 август 2025 |title=Calafiori strikes after goalkeeper's error as Arsenal grind to win at Manchester United |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/2025/aug/17/manchester-united-arsenal-premier-league-match-report |access-date=23 август 2025 }}</ref> На 23 септември 2025 година било објавено дека Мадуеке ќе отсуствува шест до осум недели поради повреда на коленото, откако го напуштил теренот во ремито 1–1 против [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]].<ref>{{Cite web |last=Mokbel |first=Sami |date=23 септември 2025 |title=Noni Madueke: Arsenal forward out for six to eight weeks with knee injury |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c62l01rgn12o |access-date=23 септември 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> На 26 ноември, Мадуеке го постигнал својот прв гол за Арсенал во победата од 3–1 над [[Баерн Минхен]] во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]].<ref>{{cite web |title=Arsenal 3–1 Bayern Munich |url=https://www.arsenal.com/fixture/arsenal/2025-Nov-26/arsenal-3-1-bayern-munich-match-report |website=Arsenal.com |access-date=26 ноември 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c8xd1d9y474o|title=Club Brugge 0-3 Arsenal: Can Noni Madueke find consistency?|first=Alex|last=Howell|date=11 декември 2025|website=BBC Sport}}</ref> На 31 јануари 2026 година, Мадуеке го постигнал својот прв гол во Премиер лигата за Арсенал во победата од 4–0 против [[ФК Лидс Јунајтед|Лидс Јунајтед]]. Голoт првично бил запишан како автогол на [[Карл Дарлоу]], пред панелот на Премиер лигата за потврдување на стрелците да му го припише голот на Мадуеке. Голoт бил постигнат директно од корнер.<ref>{{Cite web|url=https://x.com/PLMatchCentre/status/2017963190903091272?s=20|title=The goal accreditation panel has adjudged Arsenal's 38th minute goal as a Madueke goal.|website=X}}</ref> На 24 мај 2026 година, Мадуеке постигнал гол во победата на Арсенал од 2–1 на гостувањето кај [[ФК Кристал Палас|Кристал Палас]] во последното, 38. коло од Премиер лигата, со што Арсенал ја освоил својата прва титула во Премиер лигата по 22 години.<ref>{{cite news|title=Champions Arsenal finish Premier League season on high with win at Palace|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/champions-arsenal-finish-premier-league-season-high-with-win-palace-2026-05-24/|date=24 мај 2026|work=Reuters|access-date=13 септември 2026}}</ref> ==Репрезентативна кариера== ===Младински репрезентации=== [[File:Noni Madueke England v Ghana 23 June 2026-213.jpg|мини|180п|Мадуеке со [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]] на [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]]]] Мадуеке ја претставувал Англија во младинските категории, постигнувајќи два гола за [[Фудбалска репрезентација на Англија под 17 години|репрезентацијата под 17 години]] во квалификацискиот натпревар против [[Фудбалска репрезентација на Данска под 17 години|Данска]],<ref>{{cite web |url=http://www.thefa.com/news/2019/mar/27/england-u17s-denmark-report-270319 |title=Drama in Denmark as young Lions' late winner seals top spot in Euro Qualifying |date=27 март 2019|access-date=28 март 2019 |publisher=The Football Association}}</ref> а бил и дел од составот кој настапил на [[Европско првенство во фудбал за играчи под 17 години 2019|Европското првенство за играчи под 17 години 2019]] во Ирска.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48128613 |title=Under-17 Euros: Six England players to look out for at men's and women's tournaments |date=2 мај 2019|access-date=3 мај 2019 |website=BBC Sport}}</ref> Мадуеке го одиграл својот прв натпревар за репрезентацијата до 18 години како замена во 70. минута во победата од 3–2 над Австралија на 6 септември 2019 година.<ref>{{cite web |url=http://www.thefa.com/news/2019/sep/06/england-u18s-3-2-australia-060919 |title=Alex Mighten blasts hat-trick to fire England U18s to victory over Australia |date=6 септември 2019|access-date=7 септември 2019 |publisher=The Football Association.}}</ref> Тој ги постигнал првите голови за репрезентацијата до 18 години во победата од 2–0 над Јужна Кореја на 10 септември 2019 година.<ref>{{cite web |url=http://www.thefa.com/news/2019/sep/10/england-u18s-korea-republic-report-100919 |title=Cole Palmer and Nonso Madueke ensure England MU18s down Korea Republic |date=10 септември 2019 |access-date=16 септември 2019 |publisher=The Football Association.}}</ref> На 15 март 2021 година, Мадуеке за прв пат бил повикан во [[Фудбалска репрезентација на Англија под 21 година|репрезентацијата на Англија под 21 година]] како дел од составот на Англија за [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2021|Европското првенство за играчи под 21 година 2021]].<ref>{{cite web |url=https://www.thefa.com/news/2021/mar/15/england-mens-under-21-squad-named-for-euro-group-stage-20210315 |title=England MU21 squad named for UEFA U21 Euro group stages in Slovenia |date=15 март 2021|access-date=15 март 2021 |publisher=The Football Association}}</ref> Тој бил дел од почетниот состав во вториот натпревар од групната фаза, кој Англија го загубила со 2–0 од [[Фудбалска репрезентација на Португалија под 21 година|Португалија]].<ref>{{cite web |url=https://www.thefa.com/news/2021/mar/28/england-mens-under-21s-portugal-u21-euro-match-report-20210328 |title=Young Lions suffer second consecutive European Championship defeat against Portugal |date=28 март 2021|access-date=29 март 2021 |publisher=The Football Association}}</ref> Мадуеке го постигнал својот прв гол за репрезентацијата под 21 година во пријателската победа од 4–0 над [[Фудбалска репрезентација на Франција под 21 година|Франција]] на 25 март 2023 година.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/664867 |title=England U21 4–0 France U21 |date=25 март 2023|access-date=25 март 2023 |website=ESPN}}</ref> На 14 јуни 2023 година, Мадуеке бил именуван во составот на Англија за [[Европско првенство во фудбал за играчи под 21 година 2023|Европското првенство за играчи под 21 година 2023]].<ref>{{Cite web |date=14 јуни 2023 |title=England MU21s squad named for EURO Finals |url=https://www.englandfootball.com/articles/2023/Jun/14/england-mens-under-21s-squad-named-for-uefa-u21-euro-finals-20231406 |publisher=The Football Association |access-date=26 јуни 2023}}</ref> Настапувајќи на сите шест натпревари на својата земја, Мадуеке ѝ помогнал на Англија да го освои првенството без да прими ниту еден гол.<ref>{{Cite web |title=Colwill and Madueke crowned European champions |url=https://www.chelseafc.com/en/news/article/colwill-and-madueke-crowned-european-champions |publisher=Chelsea F.C. |access-date=9 јули 2023}}</ref> ===Сениорска репрезентација=== На 29 август 2024 година, Мадуеке првпат бил повикан во [[Фудбалска репрезентација на Англија|сениорската репрезентација]], за натпреварите од [[УЕФА Лига на нации|Лигата на нации]] против [[Фудбалска репрезентација на Република Ирска|Република Ирска]] и [[Фудбалска репрезентација на Финска|Финска]].<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c985q16jrn4o |title=Gomes, Livramento and Madueke in England squad |website=BBC Sport |date=29 август 2024 |accessdate=29 август 2024}}</ref> На 10 септември 2024 година, тој го одиграл својот прв натпревар за англиската репрезентација против Финска на [[Вембли (стадион)|Вембли]], влегувајќи во 66. минута како замена за [[Букајо Сака]], при што асистирал за вториот гол на [[Хари Кејн]] десет минути подоцна, во победата на Англија од 2–0.<ref>{{cite web |publisher=ESPN |url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/698928/finland-england |title=England v Finland game report |date=10 септември 2024}}</ref> Мадуеке за првпат бил во почетниот состав на репрезентацијата на Англија на натпреварот од Лигата на нации против [[Фудбалска репрезентација на Грција|Грција]], асистирајќи на [[Оли Воткинс]] за водечкиот гол во победата од 3–0.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/13952/13254203/greece-0-3-england-jude-bellingham-and-curtis-jones-star-but-ollie-watkins-fails-to-take-chance-despite-scoring-opener|title=Greece 0-3 England: Jude Bellingham and Curtis Jones star but Ollie Watkins fails to take chance despite scoring opener|date=14 ноември 2024|access-date=10 септември 2025|website=Sky Sports}}</ref> На 9 септември 2025 година, тој го постигнал својот прв сениорски репрезентативен гол во победата од 5–0 над [[Фудбалска репрезентација на Србија|Србија]] во рамките на квалификациите за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]].<ref>{{cite web|url=https://www.englandfootball.com/articles/2025/Sep/09/noni-madueke-marc-guehi-serbia-match-reaction-interview-20250909|title=Noni Madueke and Marc Guéhi speak after first England goals|date=9 септември 2025|website=England Football}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2025/sep/09/serbia-england-world-cup-2026-qualifier-match-report|title=Noni Madueke leads five-star England's rout of Serbia with World Cup in sight|first=David|last=Hytner|work=The Guardian |date=9 септември 2025}}</ref> На 22 мај 2026 година, Мадуеке бил именуван во составот од 26 играчи за [[Светско првенство во фудбал 2026|Светското првенство 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/england-squad-named-thomas-tuchel|title=Toney and Watkins named in England squad|date=22 мај 2026|access-date=13 јуни 2026|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c5yz2xyvd1zo|title=World Cup 2026: Noni Madueke's season - from transfer petition to England's World Cup starter|first=Alex|last=Howell|date=22 јуни 2026|website=BBC Sport}}</ref> == Наводи == {{наводи}} == Надворешни врски == {{commons category|Noni Madueke}} * [https://www.arsenal.com/men/players/noni-madueke Профил] на мрежното место на Арсенал * [https://www.englandfootball.com/england/mens-senior-team/squad/noni-madueke Профил] на мрежното место на Англиската фудбалска федерација {{Состав на ФК Арсенал}} {{Состав на Англија на СП фудбал 2026}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мадуеке, Нони}} [[Категорија:Родени во 2002 година]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Англиски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК ПСВ Ајндховен]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Челзи]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Арсенал]] [[Категорија:Фудбалери од Премиер Лига]] [[Категорија:Фудбалери на Светско првенство 2026]] dwq6gsj3wpogqx3kyilcvngt0yqflb8 1 1403139 5628334 2026-09-13T19:59:17Z TheGreatMKD 32993 нс 5628334 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 0 1403140 5628336 2026-09-13T20:06:59Z Lili Arsova 86688 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1345103610|National Library of Somalia]]“ 5628336 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Библиотека|name=Националната библиотека на Сомалија|native_name=Националниот музеј|native_name_lang=Сомалија|image=|caption=|country=[[Сомалија]]|type=[[Национална библиотека]]|established=1975|ref_legal_mandate=|location=[[Могадишу]]|coordinates={{coord|2.037654388254787|45.33878601434784}}|legal_deposit=|website=}} [[File:Zainabhassan1.jpg|мини| Заинаб Хасан, директорка на Националната библиотека на Сомалија]] '''Национална библиотека на Сомалија''' е [[национална библиотека]] во [[Могадишу]], [[Главен град|главниот град]] на [[Сомалија]]. == Историја == Националната библиотека е основана во 1975 година и била отворена за пошироката јавност. Во 1983 година, во библиотеката имало приближно 7.000 книги, со ограничен историски и културен архивски материјал.<ref name="unescodev">{{Наведена мрежна страница|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0005/000564/056469eo.pdf|title=Development of services: National Library|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=23 January 2014}}</ref> Националната библиотека се затворила во 1990-тите за време на Сомалиската граѓанска војна. Во јуни 2013 година, Институтот за наследство за политички студии организирал испорака на 22.000 книги од Соединетите Американски Држави во Сомалија како дел од иницијативата за дополнување на библиотеката.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.thestar.com/news/world/2013/07/19/somalias_national_library_rises_amid_the_ruins.html|title=Somalia's national library rises amid the ruins|last=Shephard|first=Michelle|date=19 July 2013|work=Toronto Star|access-date=23 January 2014}}</ref> Во декември истата година, сомалиските власти официјално започнале со голем проект за обнова на Националната библиотека. Со директорката Заинаб Хасан, се покренала иницијатива финансирана од федералната влада, вредна околу 1 милион долари. Иницијативата имала за цел да изгради нов библиотечен комплекс во главниот град во рок од шест месеци. Како подготовка за повторното лансирање, се очекува да пристигнат дополнителни 60.000 книги од други земји-членки [[Арапска лига|на Арапската лига]]. == Наводи == [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Библиотеки]] gjykakthqsv9ze5zc90o581fdhyxfzm 5628337 5628336 2026-09-13T20:08:03Z Lili Arsova 86688 5628337 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Библиотека|name=Националната библиотека на Сомалија|native_name=Националниот музеј|native_name_lang=Сомалија|image=|caption=|country=[[Сомалија]]|type=[[Национална библиотека]]|established=1975|ref_legal_mandate=|location=[[Могадишу]]|coordinates={{coord|2.037654388254787|45.33878601434784}}|legal_deposit=|website=}} [[File:Zainabhassan1.jpg|мини| Заинаб Хасан, директорка на Националната библиотека на Сомалија]] '''Национална библиотека на Сомалија''' е [[национална библиотека]] во [[Могадишу]], [[Главен град|главниот град]] на [[Сомалија]]. == Историја == Националната библиотека е основана во 1975 година и била отворена за пошироката јавност. Во 1983 година, во библиотеката имало приближно 7.000 книги, со ограничен историски и културен архивски материјал.<ref name="unescodev">{{Наведена мрежна страница|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0005/000564/056469eo.pdf|title=Development of services: National Library|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=23 January 2014}}</ref> Националната библиотека се затворила во 1990-тите за време на Сомалиската граѓанска војна. Во јуни 2013 година, Институтот за наследство за политички студии организирал испорака на 22.000 книги од Соединетите Американски Држави во Сомалија како дел од иницијативата за дополнување на библиотеката.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.thestar.com/news/world/2013/07/19/somalias_national_library_rises_amid_the_ruins.html|title=Somalia's national library rises amid the ruins|last=Shephard|first=Michelle|date=19 July 2013|work=Toronto Star|access-date=23 January 2014}}</ref> Во декември истата година, сомалиските власти официјално започнале со голем проект за обнова на Националната библиотека. Со директорката Заинаб Хасан, се покренала иницијатива финансирана од федералната влада, вредна околу 1 милион долари. Иницијативата имала за цел да изгради нов библиотечен комплекс во главниот град во рок од шест месеци. Како подготовка за повторното лансирање, се очекува да пристигнат дополнителни 60.000 книги од други земји-членки [[Арапска лига|на Арапската лига]]. == Наводи == [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Библиотеки]] {{Таксонска лента}} 9wzhygvbzwubmyrdwsztps087zfa2f8 5628338 5628337 2026-09-13T20:10:21Z Lili Arsova 86688 5628338 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Библиотека|name=Националната библиотека на Сомалија|native_name=Националниот музеј|native_name_lang=Сомалија|image=|caption=|country=[[Сомалија]]|type=[[Национална библиотека]]|established=1975|ref_legal_mandate=|location=[[Могадишу]]|coordinates={{coord|2.037654388254787|45.33878601434784}}|legal_deposit=|website=}} [[File:Zainabhassan1.jpg|мини| Заинаб Хасан, директорка на Националната библиотека на Сомалија]] '''Национална библиотека на Сомалија''' е [[национална библиотека]] во [[Могадишу]], [[Главен град|главниот град]] на [[Сомалија]]. == Историја == Националната библиотека е основана во 1975 година и била отворена за пошироката јавност. Во 1983 година, во библиотеката имало приближно 7.000 книги, со ограничен историски и културен архивски материјал.<ref name="unescodev">{{Наведена мрежна страница|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0005/000564/056469eo.pdf|title=Development of services: National Library|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=23 January 2014}}</ref> Националната библиотека се затворила во 1990-тите за време на Сомалиската граѓанска војна. Во јуни 2013 година, Институтот за наследство за политички студии организирал испорака на 22.000 книги од Соединетите Американски Држави во Сомалија како дел од иницијативата за дополнување на библиотеката.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.thestar.com/news/world/2013/07/19/somalias_national_library_rises_amid_the_ruins.html|title=Somalia's national library rises amid the ruins|last=Shephard|first=Michelle|date=19 July 2013|work=Toronto Star|access-date=23 January 2014}}</ref> Во декември истата година, сомалиските власти официјално започнале со голем проект за обнова на Националната библиотека. Со директорката Заинаб Хасан, се покренала иницијатива финансирана од федералната влада, вредна околу 1 милион долари. Иницијативата имала за цел да изгради нов библиотечен комплекс во главниот град во рок од шест месеци. Како подготовка за повторното лансирање, се очекува да пристигнат дополнителни 60.000 книги од други земји-членки [[Арапска лига|на Арапската лига]]. == Наводи == [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Библиотеки]] gjykakthqsv9ze5zc90o581fdhyxfzm 5628433 5628338 2026-09-14T09:06:56Z Тиверополник 1815 5628433 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Библиотека|name=Националната библиотека на Сомалија|native_name=Националниот музеј|native_name_lang=Сомалија|image=|caption=|country=[[Сомалија]]|type=[[Национална библиотека]]|established=1975|ref_legal_mandate=|location=[[Могадишу]]|coordinates={{coord|2.037654388254787|45.33878601434784}}|legal_deposit=|website=}} [[File:Zainabhassan1.jpg|мини| Заинаб Хасан, директорка на Националната библиотека на Сомалија]] '''Национална библиотека на Сомалија''' — [[национална библиотека]] која се наоѓа во [[Могадишу]], [[Главен град|главниот град]] на [[Сомалија]]. == Историја == Националната библиотека била основана во 1975 година и била отворена за пошироката јавност. Во 1983 година, во библиотеката имало приближно 7.000 книги, со ограничен историски и културен архивски материјал.<ref name="unescodev">{{Наведена мрежна страница|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0005/000564/056469eo.pdf|title=Development of services: National Library|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=23 January 2014}}</ref> Националната библиотека била затворена во 1990-тите за време на Сомалиската граѓанска војна. Во јуни 2013 година, Институтот за наследство за политички студии организирал испорака на 22.000 книги од Соединетите Американски Држави во Сомалија како дел од иницијативата за дополнување на библиотеката.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.thestar.com/news/world/2013/07/19/somalias_national_library_rises_amid_the_ruins.html|title=Somalia's national library rises amid the ruins|last=Shephard|first=Michelle|date=19 July 2013|work=Toronto Star|access-date=23 January 2014}}</ref> Во декември истата година, сомалиските власти официјално започнале со голем проект за обнова на Националната библиотека. Со директорката Заинаб Хасан, се покренала иницијатива финансирана од федералната влада, вредна околу 1 милион долари. Иницијативата имала за цел да изгради нов библиотечен комплекс во главниот град во рок од шест месеци. Како подготовка за повторното пуштање во употреба, се очекува да пристигнат дополнителни 60.000 книги од други земји-членки [[Арапска лига|на Арапската лига]]. == Наводи == {{наводи}} [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Библиотеки во Сомалија]] [[Категорија:Згради и градби во Могадишу]] 344m0ckisvnikz99164x9p3pspakukz 0 1403141 5628339 2026-09-13T20:20:27Z Lili Arsova 86688 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1358757210|National Archives of Senegal]]“ 5628339 wikitext text/x-wiki   '''Националниот архив на Сенегал''' ('''''Archives Nationales du Sénégal''''' ) е со седиште во [[Дакар]], во зградата на Централниот парк на авенијата Малик Си. Првпат се викала ''Национални архиви'' во 1962 година, но колекцијата постоела од 1913 година како архив на колонијалната администрација на [[Француска Западна Африка]]. Се преселиле од Сен Луис во [[Дакар]] по 1958 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/18|title=Historique des Archives du Sénégal|work=Archivesdusenegal.gouv.sn|publisher=Gouvernement du Sénégal|location=Dakar|language=fr|accessdate=8 August 2017}}</ref> Архивите содржат две збирки запишани од [[УНЕСКО]] во [[Сеќавање на светот|меѓународниот регистар „Сеќавање на светот“]]. Фондот на „Afrique occidentale française“, запишан во 1997 година, содржи обемна документација за уметноста и културата на Француска Западна Африка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unesco.org/en/memory-world/fonds-afrique-occidentale-francaise-aof|title=Fonds of the Afrique occidentale française (AOF)|publisher=UNESCO Memory of the World Programme|accessdate=2025-10-08}}</ref> Колекција од 1.515 разгледници од почетокот на 20 век била додадена во регистарот во 2015 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unesco.org/en/memory-world/collection-old-postcards-french-west-africa|title=Collection of old postcards from French West Africa|publisher=UNESCO Memory of the World Programme|accessdate=2025-10-08}}</ref> == Архивари == Архиварите кои биле вклучени:{{Sfn|Charpy|2010}} * Клод Форе (1911-1920) * Проспер Алкиер (1921-1922) * Медун Мбаје (1922-1936) * Андре Вилард (1936-1942) * {{Меѓујазична врска|Маргерит Верда}} (1945-1948) * Жак Шарпи (1951-1958) * Жан-Франсоа Морел (1958-1959) * Салиу Мбаје (1976-2005) * Бабакар Ндијаје, околу 2010-2011 година?<ref>{{Наведување|title=Les archives du Sénégal et d'AOF: une mémoire de la colonisation française en péril|journal=[[Le Point]]|place=Paris|url=http://www.lepoint.fr/culture/2010-03-24/les-archives-du-senegal-et-d-aof-une-memoire-de-la-colonisation/249/0/436935|date=24 March 2010|language=fr}}</ref>[https://www.ica.org/en/international-archives-day-dakar-9-june-2011] * Фатумата Сисе Диара, околу 2013 година? -присутна <ref>{{Наведување|url=http://www.lesoleil.sn/2016-03-22-23-38-25/item/51250-fatoumata-cisse-diarra-directrice-des-archives-nationales-l-etat-est-engage-dans-un-vaste-projet-de-modernisation.html|date=21 June 2016|language=fr|title=Fatoumata Cissé Diarra, directrice des Archives nationales: 'L'Etat est engagé dans un vaste projet de modernisation'|journal=[[Le Soleil (Senegal)|Le Soleil]]|place=Dakar}}</ref> == Поврзано == * Регистар на сеќавањето на светот на УНЕСКО – Африка * Bibliothèque des Archives nationales du Sénégal * [[Историја на Сенегал]] == Наводи == == Библиографија == * (Вклучува информации за Националниот архив на Сенегал) * {{Отворен пристап}} (Вклучува информации за Националниот архив на Сенегал) * {{Слободен пристап}} * {{Слободен пристап}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20120901172440/http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/biblio.html Официјална страница (на француски)] * WorldCat. [http://worldcat.org/identities/lccn-n77002786/ Национални архиви (Сенегал)] * [[Категорија:Државни архиви]] [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Архиви]] [[Категорија:Историја на Сенегал]] 3reewrtd9rbxvws8ip2ffosrr6j0krf 5628340 5628339 2026-09-13T20:22:03Z Lili Arsova 86688 5628340 wikitext text/x-wiki   '''Националниот архив на Сенегал''' ('''''Archives Nationales du Sénégal''''') е со седиште во [[Дакар]], во зградата на Централниот парк на авенијата Малик Си. Првпат се викала ''Национални архиви'' во 1962 година, но колекцијата постоела од 1913 година како архив на колонијалната администрација на [[Француска Западна Африка]]. Се преселиле од [[Сен Луис]] во [[Дакар]] по 1958 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/18|title=Historique des Archives du Sénégal|work=Archivesdusenegal.gouv.sn|publisher=Gouvernement du Sénégal|location=Dakar|language=fr|accessdate=8 August 2017}}</ref> Архивите содржат две збирки запишани од [[УНЕСКО]] во [[Сеќавање на светот|меѓународниот регистар „Сеќавање на светот“]]. Фондот на „Afrique occidentale française“, запишан во 1997 година, содржи обемна документација за уметноста и културата на Француска Западна Африка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unesco.org/en/memory-world/fonds-afrique-occidentale-francaise-aof|title=Fonds of the Afrique occidentale française (AOF)|publisher=UNESCO Memory of the World Programme|accessdate=2025-10-08}}</ref> Колекција од 1.515 разгледници од почетокот на 20 век била додадена во регистарот во 2015 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unesco.org/en/memory-world/collection-old-postcards-french-west-africa|title=Collection of old postcards from French West Africa|publisher=UNESCO Memory of the World Programme|accessdate=2025-10-08}}</ref> == Архивари == Архивари кои биле вклучени:{{Sfn|Charpy|2010}} * Клод Форе (1911-1920) * Проспер Алкиер (1921-1922) * Медун Мбаје (1922-1936) * Андре Вилард (1936-1942) * {{Меѓујазична врска|Маргерит Верда}} (1945-1948) * Жак Шарпи (1951-1958) * Жан-Франсоа Морел (1958-1959) * Салиу Мбаје (1976-2005) * Бабакар Ндијаје, околу 2010-2011 година?<ref>{{Наведување|title=Les archives du Sénégal et d'AOF: une mémoire de la colonisation française en péril|journal=[[Le Point]]|place=Paris|url=http://www.lepoint.fr/culture/2010-03-24/les-archives-du-senegal-et-d-aof-une-memoire-de-la-colonisation/249/0/436935|date=24 March 2010|language=fr}}</ref>[https://www.ica.org/en/international-archives-day-dakar-9-june-2011] * Фатумата Сисе Диара, околу 2013 година? -присутна <ref>{{Наведување|url=http://www.lesoleil.sn/2016-03-22-23-38-25/item/51250-fatoumata-cisse-diarra-directrice-des-archives-nationales-l-etat-est-engage-dans-un-vaste-projet-de-modernisation.html|date=21 June 2016|language=fr|title=Fatoumata Cissé Diarra, directrice des Archives nationales: 'L'Etat est engagé dans un vaste projet de modernisation'|journal=[[Le Soleil (Senegal)|Le Soleil]]|place=Dakar}}</ref> == Поврзано == * [[Регистар на сеќавањето на светот на УНЕСКО – Африка]] * [[Библиотека на Националниот архив на Сенегал]] * [[Историја на Сенегал]] == Наводи == == Библиографија == * (Вклучува информации за Националниот архив на Сенегал) * {{Отворен пристап}} (Вклучува информации за Националниот архив на Сенегал) * {{Слободен пристап}} * {{Слободен пристап}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20120901172440/http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/biblio.html Официјална страница (на француски)] * WorldCat. [http://worldcat.org/identities/lccn-n77002786/ Национални архиви (Сенегал)] * [[Категорија:Државни архиви]] [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Архиви]] [[Категорија:Историја на Сенегал]] cgmb48ur58or7xih3d9seulc0soj6x5 5628342 5628340 2026-09-13T20:23:01Z Lili Arsova 86688 5628342 wikitext text/x-wiki   '''Националниот архив на Сенегал''' ('''''Archives Nationales du Sénégal''''') е со седиште во [[Дакар]], во зградата на Централниот парк на авенијата Малик Си. Првпат се викала ''Национални архиви'' во 1962 година, но колекцијата постоела од 1913 година како архив на колонијалната администрација на [[Француска Западна Африка]]. Се преселиле од [[Сен Луис]] во [[Дакар]] по 1958 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/18|title=Historique des Archives du Sénégal|work=Archivesdusenegal.gouv.sn|publisher=Gouvernement du Sénégal|location=Dakar|language=fr|accessdate=8 August 2017}}</ref> Архивите содржат две збирки запишани од [[УНЕСКО]] во [[Сеќавање на светот|меѓународниот регистар „Сеќавање на светот“]]. Фондот на „Afrique occidentale française“, запишан во 1997 година, содржи обемна документација за уметноста и културата на Француска Западна Африка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unesco.org/en/memory-world/fonds-afrique-occidentale-francaise-aof|title=Fonds of the Afrique occidentale française (AOF)|publisher=UNESCO Memory of the World Programme|accessdate=2025-10-08}}</ref> Колекција од 1.515 разгледници од почетокот на 20 век била додадена во регистарот во 2015 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unesco.org/en/memory-world/collection-old-postcards-french-west-africa|title=Collection of old postcards from French West Africa|publisher=UNESCO Memory of the World Programme|accessdate=2025-10-08}}</ref> == Архивари == Архивари кои биле вклучени:{{Sfn|Charpy|2010}} * Клод Форе (1911-1920) * Проспер Алкиер (1921-1922) * Медун Мбаје (1922-1936) * Андре Вилард (1936-1942) * {{Меѓујазична врска|Маргерит Верда}} (1945-1948) * Жак Шарпи (1951-1958) * Жан-Франсоа Морел (1958-1959) * Салиу Мбаје (1976-2005) * Бабакар Ндијаје, околу 2010-2011 година?<ref>{{Наведување|title=Les archives du Sénégal et d'AOF: une mémoire de la colonisation française en péril|journal=[[Le Point]]|place=Paris|url=http://www.lepoint.fr/culture/2010-03-24/les-archives-du-senegal-et-d-aof-une-memoire-de-la-colonisation/249/0/436935|date=24 March 2010|language=fr}}</ref>[https://www.ica.org/en/international-archives-day-dakar-9-june-2011] * Фатумата Сисе Диара, околу 2013 година? -присутна <ref>{{Наведување|url=http://www.lesoleil.sn/2016-03-22-23-38-25/item/51250-fatoumata-cisse-diarra-directrice-des-archives-nationales-l-etat-est-engage-dans-un-vaste-projet-de-modernisation.html|date=21 June 2016|language=fr|title=Fatoumata Cissé Diarra, directrice des Archives nationales: 'L'Etat est engagé dans un vaste projet de modernisation'|journal=[[Le Soleil (Senegal)|Le Soleil]]|place=Dakar}}</ref> == Поврзано == * [[Регистар на сеќавањето на светот на УНЕСКО – Африка]] * [[Библиотека на Националниот архив на Сенегал]] * [[Историја на Сенегал]] == Наводи == {{наводи}} == Библиографија == * (Вклучува информации за Националниот архив на Сенегал) * {{Отворен пристап}} (Вклучува информации за Националниот архив на Сенегал) * {{Слободен пристап}} * {{Слободен пристап}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20120901172440/http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/biblio.html Официјална страница (на француски)] * WorldCat. [http://worldcat.org/identities/lccn-n77002786/ Национални архиви (Сенегал)] * [[Категорија:Државни архиви]] [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Архиви]] [[Категорија:Историја на Сенегал]] oshtiqo3wpgf3ms116xwclwpjib1ka3 5628425 5628342 2026-09-14T08:53:08Z Тиверополник 1815 5628425 wikitext text/x-wiki {{Infobox archives | name =Национални архиви на Сенегал | image = | alternative_name = Archives Nationales du Sénégal | creation = | period_covered = | country = [[Сенегал]] | city = [[Дакар]] | coordinates = {{coord|14.682910052004214|-17.43851740240751}} | website = https://askanwinfos.com/ }} '''Националниот архив на Сенегал''' ([[Француски јазик|француски]]: ''Archives Nationales du Sénégal'') — со седиште во [[Дакар]], во зградата на Централниот парк на авенијата Малик Си. Првпат се викала ''Национални архиви'' во 1962 година, но колекцијата постоела од 1913 година како архив на колонијалната администрација на [[Француска Западна Африка]]. Се преселиле од [[Сен Луис]] во [[Дакар]] по 1958 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/18|title=Historique des Archives du Sénégal|work=Archivesdusenegal.gouv.sn|publisher=Gouvernement du Sénégal|location=Dakar|language=fr|accessdate=8 August 2017}}</ref> Архивите содржат две збирки запишани од [[УНЕСКО]] во [[Сеќавање на светот|меѓународниот регистар „Сеќавање на светот“]]. Фондот на „Afrique occidentale française“, запишан во 1997 година, содржи обемна документација за уметноста и културата на Француска Западна Африка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unesco.org/en/memory-world/fonds-afrique-occidentale-francaise-aof|title=Fonds of the Afrique occidentale française (AOF)|publisher=UNESCO Memory of the World Programme|accessdate=2025-10-08}}</ref> Колекција од 1.515 разгледници од почетокот на 20 век била додадена во регистарот во 2015 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unesco.org/en/memory-world/collection-old-postcards-french-west-africa|title=Collection of old postcards from French West Africa|publisher=UNESCO Memory of the World Programme|accessdate=2025-10-08}}</ref> == Архивари == Архивари кои биле вклучени:{{Sfn|Charpy|2010}} * Клод Форе (1911-1920) * Проспер Алкиер (1921-1922) * Медун Мбаје (1922-1936) * Андре Вилард (1936-1942) * {{Меѓујазична врска|Маргерит Верда}} (1945-1948) * Жак Шарпи (1951-1958) * Жан-Франсоа Морел (1958-1959) * Салиу Мбаје (1976-2005) * Бабакар Ндијаје, околу 2010-2011 година?<ref>{{Наведување|title=Les archives du Sénégal et d'AOF: une mémoire de la colonisation française en péril|journal=[[Le Point]]|place=Paris|url=http://www.lepoint.fr/culture/2010-03-24/les-archives-du-senegal-et-d-aof-une-memoire-de-la-colonisation/249/0/436935|date=24 March 2010|language=fr}}</ref>[https://www.ica.org/en/international-archives-day-dakar-9-june-2011] * Фатумата Сисе Диара, околу 2013 година? -присутна <ref>{{Наведување|url=http://www.lesoleil.sn/2016-03-22-23-38-25/item/51250-fatoumata-cisse-diarra-directrice-des-archives-nationales-l-etat-est-engage-dans-un-vaste-projet-de-modernisation.html|date=21 June 2016|language=fr|title=Fatoumata Cissé Diarra, directrice des Archives nationales: 'L'Etat est engagé dans un vaste projet de modernisation'|journal=[[Le Soleil (Senegal)|Le Soleil]]|place=Dakar}}</ref> == Поврзано == * [[Регистар на сеќавањето на светот на УНЕСКО – Африка]] * [[Библиотека на Националниот архив на Сенегал]] * [[Историја на Сенегал]] == Наводи == {{наводи}} == Библиографија == * (Вклучува информации за Националниот архив на Сенегал) * {{Отворен пристап}} (Вклучува информации за Националниот архив на Сенегал) * {{Слободен пристап}} * {{Слободен пристап}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20120901172440/http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/biblio.html Официјална страница (на француски)] * WorldCat. [http://worldcat.org/identities/lccn-n77002786/ Национални архиви (Сенегал)] * [[Категорија:Државни архиви]] [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Архиви]] [[Категорија:Историја на Сенегал]] ghguvhe4ddgz0jyalzrs6qyxdr2mg27 5628426 5628425 2026-09-14T08:56:21Z Тиверополник 1815 5628426 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Државен орган | name = Национални архиви на Сенегал | native_name = Archives Nationales du Sénégal | native_name_a = | native_name_r = | type = | seal = | seal_size = | seal_caption = | seal_alt = | logo = | logo_size = | logo_caption = | logo_alt = | picture = | picture_caption = | image_alt = | formed = | preceding1 = | preceding2 = <!-- до |preceding6= --> | dissolved = | superseding1 = | superseding2 = <!-- до |superseding6= --> | agency_type = | jurisdiction = | status = | headquarters = [[Дакар]], [[Сенегал]] | coordinates = {{coord|14.682910052004214|-17.43851740240751}} | motto = | employees = | budget = | minister_type = | minister1_name = | minister1_pfo = | minister2_name = | minister2_pfo = <!-- до |minister8_name= --> | deputyminister_type = | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = <!-- до|deputyminister8_name= --> | chief1_name = | chief1_position = | chief2_name = | chief2_position = <!-- до |chief9_name= --> | parent_department = | parent_agency = | parent_agency_type = <!-- зема податокот |type ако е оставено празно --> | child1_agency = | child2_agency = <!-- до |child25_agency= --> | keydocument1 = <!-- до |keydocument6= --> | website = {{URL|https://askanwinfos.com/}} | agency_id = | map = | map_size = | map_caption = | map_alt = | footnotes = | embed = }} '''Националниот архив на Сенегал''' ([[Француски јазик|француски]]: ''Archives Nationales du Sénégal'') — главната [[архив]]ска установа во [[Сенегал]], со седиште во [[Дакар]], во зградата на Централниот парк на авенијата Малик Си. Првпат се нарекувала ''Национални архиви'' во 1962 година, но колекцијата постоела од 1913 година како архив на колонијалната администрација на [[Француска Западна Африка]]. Се преселиле од [[Сен Луис]] во [[Дакар]] по 1958 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/18|title=Historique des Archives du Sénégal|work=Archivesdusenegal.gouv.sn|publisher=Gouvernement du Sénégal|location=Dakar|language=fr|accessdate=8 August 2017}}</ref> Архивите содржат две збирки запишани од [[УНЕСКО]] во [[Сеќавање на светот|меѓународниот регистар „Сеќавање на светот“]]. Фондот на „Afrique occidentale française“, запишан во 1997 година, содржи обемна документација за уметноста и културата на Француска Западна Африка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unesco.org/en/memory-world/fonds-afrique-occidentale-francaise-aof|title=Fonds of the Afrique occidentale française (AOF)|publisher=UNESCO Memory of the World Programme|accessdate=2025-10-08}}</ref> Колекција од 1.515 разгледници од почетокот на 20 век била додадена во регистарот во 2015 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unesco.org/en/memory-world/collection-old-postcards-french-west-africa|title=Collection of old postcards from French West Africa|publisher=UNESCO Memory of the World Programme|accessdate=2025-10-08}}</ref> == Архивари == Архивари кои биле вклучени:{{Sfn|Charpy|2010}} * Клод Форе (1911-1920) * Проспер Алкиер (1921-1922) * Медун Мбаје (1922-1936) * Андре Вилард (1936-1942) * {{Меѓујазична врска|Маргерит Верда}} (1945-1948) * Жак Шарпи (1951-1958) * Жан-Франсоа Морел (1958-1959) * Салиу Мбаје (1976-2005) * Бабакар Ндијаје, околу 2010-2011 година?<ref>{{Наведување|title=Les archives du Sénégal et d'AOF: une mémoire de la colonisation française en péril|journal=[[Le Point]]|place=Paris|url=http://www.lepoint.fr/culture/2010-03-24/les-archives-du-senegal-et-d-aof-une-memoire-de-la-colonisation/249/0/436935|date=24 March 2010|language=fr}}</ref>[https://www.ica.org/en/international-archives-day-dakar-9-june-2011] * Фатумата Сисе Диара, околу 2013 година? -присутна <ref>{{Наведување|url=http://www.lesoleil.sn/2016-03-22-23-38-25/item/51250-fatoumata-cisse-diarra-directrice-des-archives-nationales-l-etat-est-engage-dans-un-vaste-projet-de-modernisation.html|date=21 June 2016|language=fr|title=Fatoumata Cissé Diarra, directrice des Archives nationales: 'L'Etat est engagé dans un vaste projet de modernisation'|journal=[[Le Soleil (Senegal)|Le Soleil]]|place=Dakar}}</ref> == Поврзано == * [[Регистар на сеќавањето на светот на УНЕСКО – Африка]] * [[Библиотека на Националниот архив на Сенегал]] * [[Историја на Сенегал]] == Наводи == {{наводи}} == Библиографија == * (Вклучува информации за Националниот архив на Сенегал) * {{Отворен пристап}} (Вклучува информации за Националниот архив на Сенегал) * {{Слободен пристап}} * {{Слободен пристап}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20120901172440/http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/biblio.html Официјална страница (на француски)] * WorldCat. [http://worldcat.org/identities/lccn-n77002786/ Национални архиви (Сенегал)] * [[Категорија:Државни архиви]] [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Архиви]] [[Категорија:Историја на Сенегал]] 05etht70vn09bw0z6p4bb3j7iqz0hd4 5628427 5628426 2026-09-14T08:58:42Z Тиверополник 1815 5628427 wikitext text/x-wiki {{Инфокутија Државен орган | name = Национални архиви на Сенегал | native_name = Archives Nationales du Sénégal | native_name_a = | native_name_r = | type = | seal = | seal_size = | seal_caption = | seal_alt = | logo = | logo_size = | logo_caption = | logo_alt = | picture = | picture_caption = | image_alt = | formed = | preceding1 = | preceding2 = <!-- до |preceding6= --> | dissolved = | superseding1 = | superseding2 = <!-- до |superseding6= --> | agency_type = | jurisdiction = | status = | headquarters = [[Дакар]], [[Сенегал]] | coordinates = {{coord|14.682910052004214|-17.43851740240751}} | motto = | employees = | budget = | minister_type = | minister1_name = | minister1_pfo = | minister2_name = | minister2_pfo = <!-- до |minister8_name= --> | deputyminister_type = | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = <!-- до|deputyminister8_name= --> | chief1_name = | chief1_position = | chief2_name = | chief2_position = <!-- до |chief9_name= --> | parent_department = | parent_agency = | parent_agency_type = <!-- зема податокот |type ако е оставено празно --> | child1_agency = | child2_agency = <!-- до |child25_agency= --> | keydocument1 = <!-- до |keydocument6= --> | website = {{URL|https://askanwinfos.com/}} | agency_id = | map = | map_size = | map_caption = | map_alt = | footnotes = | embed = }} '''Националниот архив на Сенегал''' ([[Француски јазик|француски]]: ''Archives Nationales du Sénégal'') — главната [[архив]]ска установа во [[Сенегал]], со седиште во [[Дакар]], во зградата на Централниот парк на авенијата Малик Си. Првпат се нарекувала ''Национални архиви'' во 1962 година, но колекцијата постоела од 1913 година како архив на колонијалната администрација на [[Француска Западна Африка]]. Се преселиле од [[Сен Луис]] во [[Дакар]] по 1958 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/18|title=Historique des Archives du Sénégal|work=Archivesdusenegal.gouv.sn|publisher=Gouvernement du Sénégal|location=Dakar|language=fr|accessdate=8 August 2017}}</ref> Архивите содржат две збирки запишани од [[УНЕСКО]] во [[Сеќавање на светот|меѓународниот регистар „Сеќавање на светот“]]. Фондот на „Afrique occidentale française“, запишан во 1997 година, содржи обемна документација за уметноста и културата на Француска Западна Африка.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unesco.org/en/memory-world/fonds-afrique-occidentale-francaise-aof|title=Fonds of the Afrique occidentale française (AOF)|publisher=UNESCO Memory of the World Programme|accessdate=2025-10-08}}</ref> Колекција од 1.515 разгледници од почетокот на 20 век била додадена во регистарот во 2015 година.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.unesco.org/en/memory-world/collection-old-postcards-french-west-africa|title=Collection of old postcards from French West Africa|publisher=UNESCO Memory of the World Programme|accessdate=2025-10-08}}</ref> == Архивари == Архивари кои биле вклучени:{{Sfn|Charpy|2010}} * Клод Форе (1911-1920) * Проспер Алкиер (1921-1922) * Медун Мбаје (1922-1936) * Андре Вилард (1936-1942) * {{Меѓујазична врска|Маргерит Верда}} (1945-1948) * Жак Шарпи (1951-1958) * Жан-Франсоа Морел (1958-1959) * Салиу Мбаје (1976-2005) * Бабакар Ндијаје, околу 2010-2011 година?<ref>{{Наведување|title=Les archives du Sénégal et d'AOF: une mémoire de la colonisation française en péril|journal=[[Le Point]]|place=Paris|url=http://www.lepoint.fr/culture/2010-03-24/les-archives-du-senegal-et-d-aof-une-memoire-de-la-colonisation/249/0/436935|date=24 March 2010|language=fr}}</ref>[https://www.ica.org/en/international-archives-day-dakar-9-june-2011] * Фатумата Сисе Диара, околу 2013 година? -присутна <ref>{{Наведување|url=http://www.lesoleil.sn/2016-03-22-23-38-25/item/51250-fatoumata-cisse-diarra-directrice-des-archives-nationales-l-etat-est-engage-dans-un-vaste-projet-de-modernisation.html|date=21 June 2016|language=fr|title=Fatoumata Cissé Diarra, directrice des Archives nationales: 'L'Etat est engagé dans un vaste projet de modernisation'|journal=[[Le Soleil (Senegal)|Le Soleil]]|place=Dakar}}</ref> == Поврзано == * [[Национална библиотека на Сенегал]] * [[Историја на Сенегал]] == Наводи == {{наводи}} == Библиографија == * (Вклучува информации за Националниот архив на Сенегал) * {{Отворен пристап}} (Вклучува информации за Националниот архив на Сенегал) * {{Слободен пристап}} * {{Слободен пристап}} == Надворешни врски == * [https://web.archive.org/web/20120901172440/http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/biblio.html Официјална страница (на француски)] * WorldCat. [http://worldcat.org/identities/lccn-n77002786/ Национални архиви (Сенегал)] * [[Категорија:Државни архиви]] [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Архиви во Сенегал]] [[Категорија:Управување со Сенегал]] [[Категорија:Згради и градби во Дакар]] gsiber5cdz1y6c5ab6cskjhicu9g1z2 0 1403142 5628343 2026-09-13T20:28:59Z Lili Arsova 86688 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1184564912|National Library of Senegal]]“ 5628343 wikitext text/x-wiki   '''Национална библиотека на Сенегал''' (''Bibliothèque Nationale du Sénégal'' или ''Bibliothèque des Archives nationales du Sénégal'') се наоѓа во [[Дакар]], [[Сенегал]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/21|title=La bibliothèque|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101190020/http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/21|archive-date=2017-01-01|accessdate=2017-01-13}}</ref> == Историја == Од 1993 година, „три библиотеки ги извршуваат функциите на национална библиотека“ во Сенегал: библиотеката на Националните архиви (основана 1913 година), библиотеката на Институтот за темелна култура на Северна Африка (основана 1938 година) и библиотеката на Центарот за истражување и документација (основана 1944 година).<ref name="Wedgeworth1993">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|publisher=American Library Association|year=1993|isbn=978-0-8389-0609-5|editor-last=Robert Wedgeworth|editor-link=Robert Wedgeworth|pages=757+|chapter=Senegal}}</ref> Задолжителниот депозит бил воспоставен во 1976 година според декретот број 76-493.{{Sfn|Lajeunesse|2008}} == Поврзано == * Национални архиви на Сенегал * [http://www.ugb.sn/index.php?option=com_content&view=article&id=337&catid=2 Центар за истражување и документација на Сенегал] * Список на национални библиотеки == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=http://www.banq.qc.ca/documents/a_propos_banq/nos_publications/nos_publications_a_z/Bibliotheques_nationales_Francophonie.pdf|title=Les Bibliothèques nationales de la francophonie|publisher=[[Bibliothèque et Archives nationales du Québec]]|year=2008|editor-last=Marcel Lajeunesse|edition=3rd|page=|language=fr|chapter=Senegal: Bibliothèque des Archives du Sénégal|oclc=401164333|ref={{harvid|Lajeunesse|2008}}}} {{Слободен пристап}} * Maack, M.N. (1981). ''Libraries in Senegal: Continuity and Change in an Emerging Nation.'' American Library Association: Chicago, IL. {{Coord|14.6633|-17.4343|type:landmark_region:SN}} [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Сенегал]] krd1so23mwbkbu276nw109oxxaiirmo 5628344 5628343 2026-09-13T20:29:53Z Lili Arsova 86688 5628344 wikitext text/x-wiki   '''Национална библиотека на Сенегал''' (''Bibliothèque Nationale du Sénégal'' или ''Bibliothèque des Archives nationales du Sénégal'') се наоѓа во [[Дакар]], [[Сенегал]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/21|title=La bibliothèque|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101190020/http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/21|archive-date=2017-01-01|accessdate=2017-01-13}}</ref> == Историја == Од 1993 година, „три библиотеки ги извршуваат функциите на национална библиотека“ во Сенегал: библиотеката на Националните архиви (основана 1913 година), библиотеката на Институтот за темелна култура на Северна Африка (основана 1938 година) и библиотеката на Центарот за истражување и документација (основана 1944 година).<ref name="Wedgeworth1993">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|publisher=American Library Association|year=1993|isbn=978-0-8389-0609-5|editor-last=Robert Wedgeworth|editor-link=Robert Wedgeworth|pages=757+|chapter=Senegal}}</ref> Задолжителниот депозит бил воспоставен во 1976 година според декретот број 76-493.{{Sfn|Lajeunesse|2008}} == Поврзано == * [[Национални архиви на Сенегал]] * [http://www.ugb.sn/index.php?option=com_content&view=article&id=337&catid=2 Центар за истражување и документација на Сенегал] * [[Список на национални библиотеки]] == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=http://www.banq.qc.ca/documents/a_propos_banq/nos_publications/nos_publications_a_z/Bibliotheques_nationales_Francophonie.pdf|title=Les Bibliothèques nationales de la francophonie|publisher=[[Bibliothèque et Archives nationales du Québec]]|year=2008|editor-last=Marcel Lajeunesse|edition=3rd|page=|language=fr|chapter=Senegal: Bibliothèque des Archives du Sénégal|oclc=401164333|ref={{harvid|Lajeunesse|2008}}}} {{Слободен пристап}} * Maack, M.N. (1981). ''Libraries in Senegal: Continuity and Change in an Emerging Nation.'' American Library Association: Chicago, IL. {{Coord|14.6633|-17.4343|type:landmark_region:SN}} [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Сенегал]] qxyzldj8unf64ldf79pobadfswcqx69 5628387 5628344 2026-09-14T06:33:50Z Тиверополник 1815 5628387 wikitext text/x-wiki {{Infobox library |name = Национална библиотека на Сенегал |native_name = Bibliothèque nationale du Sénégal |native_name_lang = fr |logo = |image = |caption = |established = 1913 |location = [[Дакар]], Сенегал |coordinates = |collection_size = |annual_circulation = |pop_served = |members = |director = |website = |phone_number = }} '''Национална библиотека на Сенегал''' ([[Француски јазик|француски]]: ''Bibliothèque Nationale du Sénégal'' или ''Bibliothèque des Archives nationales du Sénégal'') — библиотека која се наоѓа во [[Дакар]], [[Сенегал]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/21|title=La bibliothèque|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101190020/http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/21|archive-date=2017-01-01|accessdate=2017-01-13}}</ref> == Историја == Од 1993 година, „три библиотеки ги извршуваат функциите на национална библиотека“ во Сенегал: библиотеката на Националните архиви (основана 1913 година), библиотеката на Институтот за темелна култура на Северна Африка (основана 1938 година) и библиотеката на Центарот за истражување и документација (основана 1944 година).<ref name="Wedgeworth1993">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|publisher=American Library Association|year=1993|isbn=978-0-8389-0609-5|editor-last=Robert Wedgeworth|editor-link=Robert Wedgeworth|pages=757+|chapter=Senegal}}</ref> Задолжителниот депозит бил воспоставен во 1976 година според декретот број 76-493.{{Sfn|Lajeunesse|2008}} == Поврзано == * [[Национални архиви на Сенегал]] * [http://www.ugb.sn/index.php?option=com_content&view=article&id=337&catid=2 Центар за истражување и документација на Сенегал] == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=http://www.banq.qc.ca/documents/a_propos_banq/nos_publications/nos_publications_a_z/Bibliotheques_nationales_Francophonie.pdf|title=Les Bibliothèques nationales de la francophonie|publisher=[[Bibliothèque et Archives nationales du Québec]]|year=2008|editor-last=Marcel Lajeunesse|edition=3rd|page=|language=fr|chapter=Senegal: Bibliothèque des Archives du Sénégal|oclc=401164333|ref={{harvid|Lajeunesse|2008}}}} {{Слободен пристап}} * Maack, M.N. (1981). ''Libraries in Senegal: Continuity and Change in an Emerging Nation.'' American Library Association: Chicago, IL. {{Coord|14.6633|-17.4343|type:landmark_region:SN}} [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Библиотеки во Сенегал]] [[Категорија:Дакар]] l1znlndgoq9u23w3of7u8288461dbup 5628398 5628387 2026-09-14T06:46:10Z Тиверополник 1815 5628398 wikitext text/x-wiki {{Infobox library |name = Национална библиотека на Сенегал |native_name = Bibliothèque nationale du Sénégal |native_name_lang = fr |logo = |image = |caption = |established = 1913 |location = [[Дакар]], Сенегал |coordinates = |collection_size = |annual_circulation = |pop_served = |members = |director = |website = |phone_number = }} '''Национална библиотека на Сенегал''' ([[Француски јазик|француски]]: ''Bibliothèque Nationale du Sénégal'' или ''Bibliothèque des Archives nationales du Sénégal'') — библиотека која се наоѓа во [[Дакар]], [[Сенегал]].<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/21|title=La bibliothèque|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101190020/http://www.archivesdusenegal.gouv.sn/node/21|archive-date=2017-01-01|accessdate=2017-01-13}}</ref> == Историја == Од 1993 година, „три библиотеки ги извршуваат функциите на национална библиотека“ во Сенегал: библиотеката на [[Национални архиви на Сенегал|Националните архиви]] (основана 1913 година), библиотеката на Институтот за темелна култура на Северна Африка (основана 1938 година) и библиотеката на Центарот за истражување и документација (основана 1944 година).<ref name="Wedgeworth1993">{{Наведена книга|url=https://books.google.com/books?id=HSFu99FCJwQC|title=World Encyclopedia of Library and Information Services|publisher=American Library Association|year=1993|isbn=978-0-8389-0609-5|editor-last=Robert Wedgeworth|editor-link=Robert Wedgeworth|pages=757+|chapter=Senegal}}</ref> Задолжителниот депозит бил воспоставен во 1976 година според декретот број 76-493.{{Sfn|Lajeunesse|2008}} == Поврзано == * [[Национални архиви на Сенегал]] * [http://www.ugb.sn/index.php?option=com_content&view=article&id=337&catid=2 Центар за истражување и документација на Сенегал] == Наводи == {{Наводи}} == Библиографија == * {{Наведена книга|url=http://www.banq.qc.ca/documents/a_propos_banq/nos_publications/nos_publications_a_z/Bibliotheques_nationales_Francophonie.pdf|title=Les Bibliothèques nationales de la francophonie|publisher=[[Bibliothèque et Archives nationales du Québec]]|year=2008|editor-last=Marcel Lajeunesse|edition=3rd|page=|language=fr|chapter=Senegal: Bibliothèque des Archives du Sénégal|oclc=401164333|ref={{harvid|Lajeunesse|2008}}}} {{Слободен пристап}} * Maack, M.N. (1981). ''Libraries in Senegal: Continuity and Change in an Emerging Nation.'' American Library Association: Chicago, IL. {{Coord|14.6633|-17.4343|type:landmark_region:SN}} [[Категорија:Национални библиотеки]] [[Категорија:Библиотеки во Сенегал]] [[Категорија:Дакар]] quckcmo22bqmvy0uigl1aduvnrkhymz 0 1403143 5628347 2026-09-13T20:31:18Z P.Nedelkovski 47736 Пренасочување кон [[Народна библиотека на Србија]] 5628347 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Народна библиотека на Србија]] bldz7azj173o0w7m2zcdb2cu0wco4tu 0 1403144 5628352 2026-09-13T20:52:39Z P.Nedelkovski 47736 Пренасочување кон [[Национална и универзитетска библиотека на Словенија]] 5628352 wikitext text/x-wiki #пренасочување [[Национална и универзитетска библиотека на Словенија]] d591ycnekis5zpk4pyww7xotjce16i3 10 1403145 5628354 2026-09-13T21:01:57Z Carshalton 30527 Создадена страница со: [[Податотека:Giallo e Nero3.svg|20px|Сан Франциско Сити]] {{fb team |t=Сан Франциско Сити |tan=ФК Сан Франциско Сити |tc=USA |abb={{#if:{{{abb|}}}|SFC}} |oc={{#if:{{{oc|}}}|{{{oc}}} }} }}<!-- --><noinclude> [[Категорија:Fb_team_предлошки САД|Сан Франциско Сити]] [[it:Template:Calcio San Francisco City]] </noinclude> 5628354 wikitext text/x-wiki [[Податотека:Giallo e Nero3.svg|20px|Сан Франциско Сити]] {{fb team |t=Сан Франциско Сити |tan=ФК Сан Франциско Сити |tc=USA |abb={{#if:{{{abb|}}}|SFC}} |oc={{#if:{{{oc|}}}|{{{oc}}} }} }}<!-- --><noinclude> [[Категорија:Fb_team_предлошки САД|Сан Франциско Сити]] [[it:Template:Calcio San Francisco City]] </noinclude> mmy7rbcv42vmh1kkhmrstnxztbv8epg 10 1403146 5628355 2026-09-13T21:06:09Z Carshalton 30527 Создадена страница со: [[Податотека:600px Nero Giallo e Nero.svg|20px|Њу Мексико Јунајтед]] {{fb team |t=Њу Мексико Јунајтед |tan=Њу Мексико Јунајтед |tc=USA |abb={{#if:{{{abb|}}}|NMU}} |oc={{#if:{{{oc|}}}|{{{oc}}} }} }}<!-- --><noinclude> [[Категорија:Fb_team_предлошки САД|Њу Мексико Јунајтед]] [[it:Template:Calcio New Mexico United]] </noinclude> 5628355 wikitext text/x-wiki [[Податотека:600px Nero Giallo e Nero.svg|20px|Њу Мексико Јунајтед]] {{fb team |t=Њу Мексико Јунајтед |tan=Њу Мексико Јунајтед |tc=USA |abb={{#if:{{{abb|}}}|NMU}} |oc={{#if:{{{oc|}}}|{{{oc}}} }} }}<!-- --><noinclude> [[Категорија:Fb_team_предлошки САД|Њу Мексико Јунајтед]] [[it:Template:Calcio New Mexico United]] </noinclude> trguvhuvg76qb45lxf8uwthw056kkqi 0 1403147 5628356 2026-09-13T21:12:51Z Carshalton 30527 Создадена страница со: {{Infobox football biography 3 | playername = Ендрју Томас | image = [[Податотека:Andrew Thomas NYCFC.Seattle.18.Oct.2025-004 (cropped).jpg|200px]] | height = {{height|m=1.88}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1998|9|1}} | cityofbirth = [[Москва]] | countryofbirth = [[Русија]] | nationality = {{flagsport|USA}} [[САД]] | pos... 5628356 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Ендрју Томас | image = [[Податотека:Andrew Thomas NYCFC.Seattle.18.Oct.2025-004 (cropped).jpg|200px]] | height = {{height|m=1.88}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1998|9|1}} | cityofbirth = [[Москва]] | countryofbirth = [[Русија]] | nationality = {{flagsport|USA}} [[САД]] | position = [[Голман (фудбал)|голман]] | currentclub = {{Fb team Seattle Sounders FC}} | clubnumber = 26 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Watford}} | years1 = 2016-2017 | caps1 = 0 | goals1 = 0 | clubs1 = {{Fb team Watford}} | years2 = 2016 | caps2 = 1 | goals2 = 0 | clubs2 = →{{Fb team Wealdstone}} | years3 = 2019 | caps3 = 2 | goals3 = 0 | clubs3 = {{Fb team San Francisco City}} | years4 = 2021- | caps4 = 45 | goals4 = 0 | clubs4 = {{Fb team Seattle Sounders FC}} | years5 = 2021-2023 | caps5 = 45 | goals5 = 0 | clubs5 = →{{Fb team Tacoma Defiance}} | years6 = 2023 | caps6 = 8 | goals6 = 0 | clubs6 = →{{Fb team New Mexico United}} }} '''Ендрју Томас''' (роден на [[1 септември]] [[1998]], во [[Москва]]) — [[САД|американски]] [[фудбалер]], [[Голман (фудбал)|голман]] на [[ФК Сиетл Саундерс|Сиетл Саундерс]]. == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=САД |image3=Flag of USA.svg }} *[https://www.soccerway.com/player/thomas-andrew/Uq02YxNL/ Ендрју Томас на soccerway] *[https://www.transfermarkt.com/andrew-thomas/profil/spieler/635673 Ендрју Томас на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/268173/andy-thomas Ендрју Томас на espn] *[https://www.whoscored.com/players/419582/show/andrew-thomas Ендрју Томас на whoscored] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Томас, Ендрју}} [[Категорија:Американски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Вотфорд]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1998 година]] nc9c515cdeh0vk1a91soz3jzschhe8r 5628357 5628356 2026-09-13T21:14:09Z Carshalton 30527 5628357 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Ендрју Томас | image = [[Податотека:Andrew Thomas NYCFC.Seattle.18.Oct.2025-004 (cropped).jpg|200px]] | height = {{height|m=1.88}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1998|9|1}} | cityofbirth = [[Москва]] | countryofbirth = [[Русија]] | nationality = {{flagsport|USA}} [[САД]] | position = [[Голман (фудбал)|голман]] | currentclub = {{Fb team Seattle Sounders FC}} | clubnumber = 26 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Watford}} | years1 = 2016-2017 | caps1 = 0 | goals1 = 0 | clubs1 = {{Fb team Watford}} | years2 = 2016 | caps2 = 1 | goals2 = 0 | clubs2 = →{{Fb team Wealdstone}} | years3 = 2019 | caps3 = 2 | goals3 = 0 | clubs3 = {{Fb team San Francisco City}} | years4 = 2021- | caps4 = 45 | goals4 = 0 | clubs4 = {{Fb team Seattle Sounders FC}} | years5 = 2021-2023 | caps5 = 45 | goals5 = 0 | clubs5 = →{{Fb team Tacoma Defiance}} | years6 = 2023 | caps6 = 8 | goals6 = 0 | clubs6 = →{{Fb team New Mexico United}} }} '''Ендрју Томас''' (роден на [[1 септември]] [[1998]], во [[Москва]]) — [[САД|американски]] [[фудбалер]], [[Голман (фудбал)|голман]] на [[ФК Сиетл Саундерс|Сиетл Саундерс]]. == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=САД |image3=Flag of USA.svg }} *[https://www.soccerway.com/player/thomas-andrew/Uq02YxNL/ Ендрју Томас на soccerway] *[https://www.transfermarkt.com/andrew-thomas/profil/spieler/635673 Ендрју Томас на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/268173/andy-thomas Ендрју Томас на espn] *[https://www.whoscored.com/players/419582/show/andrew-thomas Ендрју Томас на whoscored] {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Томас, Ендрју}} [[Категорија:Американски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Вотфорд]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Сиетл Саундерс]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1998 година]] bj1so77g1is2z2pcrwck6enw9t7jp4o 5628358 5628357 2026-09-13T21:14:59Z Carshalton 30527 5628358 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography 3 | playername = Ендрју Томас | image = [[Податотека:Andrew Thomas NYCFC.Seattle.18.Oct.2025-004 (cropped).jpg|200px]] | height = {{height|m=1.88}} | dateofbirth = {{birth date and age|df=yes|1998|9|1}} | cityofbirth = [[Москва]] | countryofbirth = [[Русија]] | nationality = {{flagsport|USA}} [[САД]] | position = [[Голман (фудбал)|голман]] | currentclub = {{Fb team Seattle Sounders FC}} | clubnumber = 26 | youthyears1 = | youthclubs1 = {{Fb team Watford}} | years1 = 2016-2017 | caps1 = 0 | goals1 = 0 | clubs1 = {{Fb team Watford}} | years2 = 2016 | caps2 = 1 | goals2 = 0 | clubs2 = →{{Fb team Wealdstone}} | years3 = 2019 | caps3 = 2 | goals3 = 0 | clubs3 = {{Fb team San Francisco City}} | years4 = 2021- | caps4 = 45 | goals4 = 0 | clubs4 = {{Fb team Seattle Sounders FC}} | years5 = 2021-2023 | caps5 = 45 | goals5 = 0 | clubs5 = →{{Fb team Tacoma Defiance}} | years6 = 2023 | caps6 = 8 | goals6 = 0 | clubs6 = →{{Fb team New Mexico United}} }} '''Ендрју Томас''' (роден на [[1 септември]] [[1998]], во [[Москва]]) — [[САД|американски]] [[фудбалер]], [[Голман (фудбал)|голман]] на [[ФК Сиетл Саундерс|Сиетл Саундерс]]. == Надворешни врски == {{Порталкутија |right=yes |boxwidth=200px |marign=0px |name1=Биографија |image1=P vip.svg |name2=Фудбал |image2=Soccer ball.svg |name3=САД |image3=Flag of USA.svg }} *[https://www.soccerway.com/player/thomas-andrew/Uq02YxNL/ Ендрју Томас на soccerway] *[https://www.transfermarkt.com/andrew-thomas/profil/spieler/635673 Ендрју Томас на transfermarkt] *[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/268173/andy-thomas Ендрју Томас на espn] *[https://www.whoscored.com/players/419582/show/andrew-thomas Ендрју Томас на whoscored] {{Состав на ФК Сиетл Саундерс}} {{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Томас, Ендрју}} [[Категорија:Американски фудбалери]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Вотфорд]] [[Категорија:Фудбалери на ФК Сиетл Саундерс]] [[Категорија:Живи луѓе]] [[Категорија:Родени во 1998 година]] f9j2tvkecvmh3yicpthnxiitktz5rf6 0 1403148 5628359 2026-09-13T21:21:48Z Buli 2648 Создадена страница со: '''Јохан Пахелбел''' ({{lang-de|Johann Pachelbel}}; 1 септември 1653 – 3 март 1706) бил германски композитор и органист од барокниот период. Роден бил во Нирнберг, каде што го стекнал основното музичко образование, а подоцна студирал во Алтдорф и Регенсбург. Од 1673 годин... 5628359 wikitext text/x-wiki '''Јохан Пахелбел''' ({{lang-de|Johann Pachelbel}}; 1 септември 1653 – 3 март 1706) бил германски композитор и органист од барокниот период. Роден бил во Нирнберг, каде што го стекнал основното музичко образование, а подоцна студирал во Алтдорф и Регенсбург. Од 1673 година работел во Виена, а потоа бил дворски органист во Ајзенах и органист во Ерфурт. Во 1690 година се преселил во Штутгарт, а од 1692 до 1695 година работел како градски органист во Гота. Во 1695 година се вратил во Нирнберг, каде што станал органист во црквата „Св. Себалд“ и останал на таа должност до својата смрт. Пахелбел е познат како еден од најзначајните германски органисти од периодот пред Јохан Себастијан Бах. Создал голем број дела за орган и клавијатурни инструменти, како и црковна и камерна музика. Меѓу неговите позначајни дела се збирките ''Musikalische Sterbens-Gedanken'' (1683), ''Acht Choräle zum Praeambulieren'' (1693) и ''Hexachordum Apollinis'' (1699). Особено познато е неговото ''Канон во Д-дур'', едно од најпрепознатливите дела од барокната музика. lwmwndqvbu9d3mdxmdsx1dvwj2kvsf9 5628360 5628359 2026-09-13T21:24:31Z Buli 2648 5628360 wikitext text/x-wiki '''Јохан Пахелбел''' ({{lang-de|Johann Pachelbel}}; 1 септември 1653 – 3 март 1706) бил германски композитор и органист од барокниот период. Роден бил во Нирнберг, каде што го стекнал основното музичко образование, а подоцна студирал во Алтдорф и Регенсбург. Од 1673 година работел во Виена, а потоа бил дворски органист во [[Ајзенах]] и органист во [[Ерфурт]]. Во 1690 година се преселил во Штутгарт, а од 1692 до 1695 година работел како градски органист во Гота. Во 1695 година се вратил во Нирнберг, каде што станал органист во црквата „Св. Себалд“ и останал на таа должност до својата смрт. Пахелбел е познат како еден од најзначајните германски органисти од периодот пред Јохан Себастијан Бах. Создал голем број дела за орган и клавијатурни инструменти, како и црковна и камерна музика. Меѓу неговите позначајни дела се збирките ''Musikalische Sterbens-Gedanken'' (1683), ''Acht Choräle zum Praeambulieren'' (1693) и ''Hexachordum Apollinis'' (1699). Особено познато е неговото ''Канон во Д-дур'', едно од најпрепознатливите дела од барокната музика. pfanq9bem1xroais5gholtj2mph9cbm 5628362 5628360 2026-09-13T21:25:47Z Buli 2648 5628362 wikitext text/x-wiki '''Јохан Пахелбел''' ({{lang-de|Johann Pachelbel}}; 1 септември 1653 – 3 март 1706) бил германски композитор и органист од барокниот период. Роден бил во Нирнберг, каде што го стекнал основното музичко образование, а подоцна студирал во Алтдорф и Регенсбург. Од 1673 година работел во Виена, а потоа бил дворски органист во [[Ајзенах]] и органист во [[Ерфурт]]. Во 1690 година се преселил во Штутгарт, а од 1692 до 1695 година работел како градски органист во Гота. Во 1695 година се вратил во Нирнберг, каде што станал органист во црквата „Св. Себалд“ и останал на таа должност до својата смрт.{{Listen|type=music|filename=Kevin MacLeod - Canon in D Major.ogg|title=Канон во Д-дур|description=}}Пахелбел е познат како еден од најзначајните германски органисти од периодот пред Јохан Себастијан Бах. Создал голем број дела за орган и клавијатурни инструменти, како и црковна и камерна музика. Меѓу неговите позначајни дела се збирките ''Musikalische Sterbens-Gedanken'' (1683), ''Acht Choräle zum Praeambulieren'' (1693) и ''Hexachordum Apollinis'' (1699). Особено познато е неговото ''Канон во Д-дур'', едно од најпрепознатливите дела од барокната музика. dz7c10ugk5si49dow3dvhhvje8mzko7 5628363 5628362 2026-09-13T21:27:34Z Buli 2648 5628363 wikitext text/x-wiki '''Јохан Пахелбел''' ({{lang-de|Johann Pachelbel}}; 1 септември 1653 – 3 март 1706) бил германски композитор и органист од барокниот период. Роден бил во Нирнберг, каде што го стекнал основното музичко образование, а подоцна студирал во Алтдорф и Регенсбург. Од 1673 година работел во Виена, а потоа бил дворски органист во [[Ајзенах]] и органист во [[Ерфурт]]. Во 1690 година се преселил во Штутгарт, а од 1692 до 1695 година работел како градски органист во Гота. Во 1695 година се вратил во Нирнберг, каде што станал органист во црквата „Св. Себалд“ и останал на таа должност до својата смрт.{{Listen|type=music|filename=Kevin MacLeod - Canon in D Major.ogg|title=Канон во Д-дур|description=}}Пахелбел е познат како еден од најзначајните германски органисти од периодот пред Јохан Себастијан Бах. Создал голем број дела за орган и клавијатурни инструменти, како и црковна и камерна музика. Меѓу неговите позначајни дела се збирките ''Musikalische Sterbens-Gedanken'' (1683), ''Acht Choräle zum Praeambulieren'' (1693) и ''Hexachordum Apollinis'' (1699). Особено познато е неговото ''Канон во Д-дур'', едно од најпрепознатливите дела од барокната музика. [[Категорија:Германски композитори на класична музика]] kzxw12hcw743p9s8aeeyogopkri1lny 5628365 5628363 2026-09-13T21:28:58Z Buli 2648 5628365 wikitext text/x-wiki '''Јохан Пахелбел''' ({{lang-de|Johann Pachelbel}}; крстен на 1 септември 1653 – 3 март 1706) бил германски композитор и органист од барокниот период. Роден бил во Нирнберг, каде што го стекнал основното музичко образование, а подоцна студирал во Алтдорф и Регенсбург. Од 1673 година работел во Виена, а потоа бил дворски органист во [[Ајзенах]] и органист во [[Ерфурт]]. Во 1690 година се преселил во Штутгарт, а од 1692 до 1695 година работел како градски органист во Гота. Во 1695 година се вратил во Нирнберг, каде што станал органист во црквата „Св. Себалд“ и останал на таа должност до својата смрт.{{Listen|type=music|filename=Kevin MacLeod - Canon in D Major.ogg|title=Канон во Д-дур|description=}}Пахелбел е познат како еден од најзначајните германски органисти од периодот пред Јохан Себастијан Бах. Создал голем број дела за орган и клавијатурни инструменти, како и црковна и камерна музика. Меѓу неговите позначајни дела се збирките ''Musikalische Sterbens-Gedanken'' (1683), ''Acht Choräle zum Praeambulieren'' (1693) и ''Hexachordum Apollinis'' (1699). Особено познато е неговото ''Канон во Д-дур'', едно од најпрепознатливите дела од барокната музика. [[Категорија:Германски композитори на класична музика]] j0dpi66y1d1a9zgnncgqy7oune4781p 5628367 5628365 2026-09-13T21:30:20Z Buli 2648 5628367 wikitext text/x-wiki '''Јохан Пахелбел''' ({{lang-de|Johann Pachelbel}}; крстен на 1 септември 1653 – 3 март 1706) бил германски композитор и органист од [[Барокна музика|барокниот период]]. Роден бил во Нирнберг, каде што го стекнал основното музичко образование, а подоцна студирал во Алтдорф и Регенсбург. Од 1673 година работел во Виена, а потоа бил дворски органист во [[Ајзенах]] и органист во [[Ерфурт]]. Во 1690 година се преселил во Штутгарт, а од 1692 до 1695 година работел како градски органист во Гота. Во 1695 година се вратил во Нирнберг, каде што станал органист во црквата „Св. Себалд“ и останал на таа должност до својата смрт.{{Listen|type=music|filename=Kevin MacLeod - Canon in D Major.ogg|title=Канон во Д-дур|description=}}Пахелбел е познат како еден од најзначајните германски органисти од периодот пред Јохан Себастијан Бах. Создал голем број дела за орган и клавијатурни инструменти, како и црковна и камерна музика. Меѓу неговите позначајни дела се збирките ''Musikalische Sterbens-Gedanken'' (1683), ''Acht Choräle zum Praeambulieren'' (1693) и ''Hexachordum Apollinis'' (1699). Особено познато е неговото ''Канон во Д-дур'', едно од најпрепознатливите дела од барокната музика. [[Категорија:Германски композитори на класична музика]] dse5szv81dd82p5pg2xubjjqbt80djl 0 1403149 5628361 2026-09-13T21:25:27Z Aprilija50.A.D 119801 Создадена страница со: {{Infobox film | name = Бизнисот на задоволството | image = | director = [[Гоце Цветановски]] | producer = [[Дритон Рамадани]]<br>[[Богдан Јончевски]]<br>[[Гоце Цветановски]] | writer = | starring = [[Муса Исуфи]]<br>[[Слаѓана Вујосевиќ]]<br>[[Исмаил Кусуми]]<br>[[Дамјан Цветановски]]<br>[[Осман Ахмети]]... 5628361 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Бизнисот на задоволството | image = | director = [[Гоце Цветановски]] | producer = [[Дритон Рамадани]]<br>[[Богдан Јончевски]]<br>[[Гоце Цветановски]] | writer = | starring = [[Муса Исуфи]]<br>[[Слаѓана Вујосевиќ]]<br>[[Исмаил Кусуми]]<br>[[Дамјан Цветановски]]<br>[[Осман Ахмети]]<br>[[Катерина Коцевска]] | runtime = 97 мин | language = [[Македонски јазик|македонски]] | released = [[18 јули]] [[2023]] | coutry = [[Македонија]] }} '''Бизнисот на задоволството''' – [[македонски]] филм од 2023 година во режија и сценарио на [[Гоце Цветановски]]. Главните улоги ги играат [[Муса Исуфи]], [[Слаѓана Вујошевиќ]], [[Дамјан Цветановски]], [[Исмаил Кусуми]], [[Осман Ахмети]], [[Катерина Коцевска]]. == Улоги == * Муса Исуфи - Лон * Слаѓана Вујошевиќ - Елени * Исмаил Кусуми - * [[Дамјан Цветановски]] - Игор * Елени Дикидис - Наташа * Исман Ахмети - Тони * [[Катерина Коцевска]] - Надежда * Емра Куртишова - проститутка * Давид Мука - * Авни Далипи - Љатифи * [[Филип Трајковиќ]] * [[Марија Кондовска]] * Мехдим Муртези - инспектор * Егноза Салиху - Јоана * Рабије Алиловска == Надворешни врски == * {{IMDb title|}} [[Категорија:Македонски филмови]] kw1ekachay7qztrpomgxvol78i0mlta 5628364 5628361 2026-09-13T21:27:34Z Aprilija50.A.D 119801 /* Надворешни врски */ 5628364 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Бизнисот на задоволството | image = | director = [[Гоце Цветановски]] | producer = [[Дритон Рамадани]]<br>[[Богдан Јончевски]]<br>[[Гоце Цветановски]] | writer = | starring = [[Муса Исуфи]]<br>[[Слаѓана Вујосевиќ]]<br>[[Исмаил Кусуми]]<br>[[Дамјан Цветановски]]<br>[[Осман Ахмети]]<br>[[Катерина Коцевска]] | runtime = 97 мин | language = [[Македонски јазик|македонски]] | released = [[18 јули]] [[2023]] | coutry = [[Македонија]] }} '''Бизнисот на задоволството''' – [[македонски]] филм од 2023 година во режија и сценарио на [[Гоце Цветановски]]. Главните улоги ги играат [[Муса Исуфи]], [[Слаѓана Вујошевиќ]], [[Дамјан Цветановски]], [[Исмаил Кусуми]], [[Осман Ахмети]], [[Катерина Коцевска]]. == Улоги == * Муса Исуфи - Лон * Слаѓана Вујошевиќ - Елени * Исмаил Кусуми - * [[Дамјан Цветановски]] - Игор * Елени Дикидис - Наташа * Исман Ахмети - Тони * [[Катерина Коцевска]] - Надежда * Емра Куртишова - проститутка * Давид Мука - * Авни Далипи - Љатифи * [[Филип Трајковиќ]] * [[Марија Кондовска]] * Мехдим Муртези - инспектор * Егноза Салиху - Јоана * Рабије Алиловска == Надворешни врски == * {{IMDb title|13523666}} [[Категорија:Македонски филмови]] e0xdxj9xthy36nw7szpdgm64w6ii5wj 5628368 5628364 2026-09-13T21:30:32Z Aprilija50.A.D 119801 5628368 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Бизнисот на задоволството | image = | director = [[Гоце Цветановски]] | producer = [[Дритон Рамадани]]<br>[[Богдан Јончевски]]<br>[[Гоце Цветановски]] | writer = | starring = [[Муса Исуфи]]<br>[[Слаѓана Вујосевиќ]]<br>[[Исмаил Кусуми]]<br>[[Дамјан Цветановски]]<br>[[Осман Ахмети]]<br>[[Катерина Коцевска]] | runtime = 97 мин | language = [[Македонски јазик|македонски]] | released = [[18 јули]] [[2023]] | coutry = [[Македонија]] }} '''Бизнисот на задоволството''' – [[македонски]] филм од 2023 година во режија и сценарио на [[Гоце Цветановски]]. Главните улоги ги играат [[Муса Исуфи]], [[Слаѓана Вујошевиќ]], [[Дамјан Цветановски]], [[Исмаил Кусуми]], [[Осман Ахмети]], [[Катерина Коцевска]]. == Улоги == * Муса Исуфи - Лон * Слаѓана Вујошевиќ - Елени * Исмаил Кусуми - Ахил * [[Дамјан Цветановски]] - Игор * Елени Дикидис - Наташа * Исман Ахмети - Тони * [[Катерина Коцевска]] - Надежда * Емра Куртишова - проститутка * Давид Мука - * Авни Далипи - Љатифи * [[Филип Трајковиќ]] * [[Марија Кондовска]] * Мехдим Муртези - инспектор * Егноза Салиху - Јоана * Рабије Алиловска == Надворешни врски == * {{IMDb title|13523666}} [[Категорија:Македонски филмови]] n92wil50gq7923nt05hk615kf36pfd1 5628369 5628368 2026-09-13T21:32:00Z Aprilija50.A.D 119801 /* Улоги */ 5628369 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Бизнисот на задоволството | image = | director = [[Гоце Цветановски]] | producer = [[Дритон Рамадани]]<br>[[Богдан Јончевски]]<br>[[Гоце Цветановски]] | writer = | starring = [[Муса Исуфи]]<br>[[Слаѓана Вујосевиќ]]<br>[[Исмаил Кусуми]]<br>[[Дамјан Цветановски]]<br>[[Осман Ахмети]]<br>[[Катерина Коцевска]] | runtime = 97 мин | language = [[Македонски јазик|македонски]] | released = [[18 јули]] [[2023]] | coutry = [[Македонија]] }} '''Бизнисот на задоволството''' – [[македонски]] филм од 2023 година во режија и сценарио на [[Гоце Цветановски]]. Главните улоги ги играат [[Муса Исуфи]], [[Слаѓана Вујошевиќ]], [[Дамјан Цветановски]], [[Исмаил Кусуми]], [[Осман Ахмети]], [[Катерина Коцевска]]. == Улоги == * Муса Исуфи - Лон * Слаѓана Вујошевиќ - Елени * Исмаил Кусуми - Ахил * [[Дамјан Цветановски]] - Игор * Елени Дикидис - Наташа * Исман Ахмети - Тони * [[Катерина Коцевска]] - Надежда * Емра Куртишова - проститутка * Давид Мука - Џони * Авни Далипи - Љатифи * [[Филип Трајковиќ]] * [[Марија Кондовска]] * Мехдим Муртези - инспектор * Егноза Салиху - Јоана * Рабије Алиловска == Надворешни врски == * {{IMDb title|13523666}} [[Категорија:Македонски филмови]] 5sqj0xjq0n4dqz6ojzxoucrn9wotoxa 0 1403150 5628380 2026-09-14T05:04:32Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1370227281|Soldanella]]“ 5628380 wikitext text/x-wiki '''''Soldanella''''' ''—'' [[Род (биологија)|род]] кој опфаќа околу 15 [[Вид (биологија)|видови]] [[Скриеносеменици|цветни растенија]] кои се автохтони на европските планини, вклучувајќи ги [[Пиринеи|Пиринеите]], [[Апенини|Апенините]], [[Алпи|Алпите]], [[Карпати|Карпатите]] и [[Балкански Полуостров|Балканот]]. Виреат во шуми, влажни ливади и карпести терени на надморска височина од 500 до 3000 метри. Често се среќаваат во вдлабнатини каде што снегот се задржува сѐ до доцна пролет и рано лето. Името ''Soldanella'' потекнува од италијанскиот јазик и значи „мали парички“. == Опис и распространетост == ''Soldanella'' се повеќегодишни тревести растенија со подземен ризом и столони. [[Лист|Листовите]] се групирани во основата, со издолжени дршки; плочката е кожеста, речиси округла, со срцевидна база и густо покриена со портокалови жлезди на долната страна. [[Цвет|Цветовите]] се јавуваат сами или по два-три во мало штитесто [[соцветие]]. Чашката се состои од пет делови. Венчето е цилиндрично или во форма на ѕвоно, белузлаво или виолетово, и најчесто е засечено до половина на тесни или пошироки линејни сегменти. Има пет прашници со куси филаменти; антерите се издолжено-срцевидни, а меѓу нив се наоѓаат пет грлени лушпи. Плодот претставува цилиндрична кутијка што се распукува со пет до десет заби. Семките се ситни и многубројни.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=807}}</ref> Поради големата морфолошка сличност меѓу видовите, точно одредување врз основа на фотографии е речиси невозможно. Незначителните разлики се видливи само со употреба на лупа. Според сличниот надворешен изглед, овие видови можат да се класифицираат во неколку групи. Големи растенија 1. ''Soldanella villosa,'' вирее на ниски предели во [[Баскија (автономна заедница)|Баскија]], се одликува со големи листови со тенка (хартиеста) структура и жлездени влакненца од околу 1 мм на [[Лисна дршка|лисната дршка]]. Растенија со средна големина 2. ''Soldanella alpina,'' вклучувајќи ги ''S. occidentalis'' и ''S. pyrolaefolia,'' се среќава во [[Алпи|Алпите]] и на планините во [[Јужна Европа]]; поседува седечки жлезди на лисните дршки, цветните стебла и [[Цветна дршка|цветната дршка]]. 3. ''Soldanella carpatica'' - вид распространет низ Западните [[Карпати]] во [[Словачка]] и [[Полска]], се препознава по седечките жлезди на лисните дршки и кусите жлездени влакненца на цветната дршка. 4. ''Soldanella marmarossiensis,'' вклучувајќи го и ''S. rugosa -'' се јавува во Североисточните Карпати во [[Украина]] и [[Романија]], има кратки жлездести влакна на петеолите и стебленцата и тесно кратероформна [[Венечно ливче|корола]]. 5. ''S. angusta'', ''S. calabrella'', ''S. chrysosticta'' вклучувајќи ''S. cyanaster'', ''S. hungarica'', ''S. major'', ''S. montana'', ''S. oreodoxa'', ''S. pindicola'' вклучувајќи ''S. dimoniei'' и ''S. macedonica'', ''S. pseudomontana'', ''S. rhodopaea'', ''S. tatricola,'' се одликуваат со широко кратериформно венче. Меѓувидовата диференцијација се заснова на должината и морфологијата на клетките од кусите жлездести влакна на лисните дршки и педикелите. Во [[Македонија]] среќаваат два вида од оваа група:<ref name=":1" /> * ''Soldanella macedonica -'' Листовите се зелени од долната страна, [[Прашник|прашниците]] имаат должина од 2,5 мм, но се без продолжеток на врвот''.''<ref name=":1" /> * ''Soldanella pindicola -'' Листовите се бели од долната страна, прашниците имаат должина од 2,7 мм, без продолжеток на врвот''.''<ref name=":1" /> Мали растенија 6. ''S. alpicola'' што се јавува во Алпите, ''S. pusilla'' што се јавува во Јужните Карпати и ''S. pirinica'' што се јавува во [[Бугарија]] се карактеризираат со терминално поставени [[Прицветник|брактеи]] и седечки жлезди. За разлика од нив, честиот хибриден таксон ''S. alpina'' × ''S. alpicola'' поседува латерално (странично) поставен прицветник. 7. ''S. austriaca'' и ''S. minima'' распространети во [[Алпи|Алпите]] и [[Апенини|Апенините]], се карактеризираат со куси жлездести влакна и странично поставен прицветник. == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Планински растенија]] [[Категорија:Јаглики]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] n1ejkp1h7ugculpi36jkgo0lojbjx11 5628381 5628380 2026-09-14T05:24:25Z Orce Wiki 121850 5628381 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{taxobox |image = Soldanella alpina.jpg |image_caption = ''[[Soldanella alpina]]'' |taxon = Soldanella |authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Species |subdivision = ''[[Soldanella alpicola]]''<br/> ''[[Soldanella alpina]]''<br/> ''[[Soldanella angusta]]''<br/> ''[[Soldanella austriaca]]''<br/> ''[[Soldanella calabrella]]''<br/> ''[[Soldanella carpatica]]''<br/> ''[[Soldanella chrysosticta]]''<br/> ''[[Soldanella hungarica]]''<br/> ''[[Soldanella macedonica]]''<br/> ''[[Soldanella major]]''<br/> ''[[Soldanella marmarossiensis]]''<br/> ''[[Soldanella minima]]''<br/> ''[[Soldanella montana]]''<br/> ''[[Soldanella oreodoxa]]''<br/> ''[[Soldanella pindicola]]''<br/> ''[[Soldanella pseudomontana]]''<br/> ''[[Soldanella pusilla]]''<br/> ''[[Soldanella rhodopaea]]''<br/> ''[[Soldanella tatricola]]''<br/> ''[[Soldanella villosa]]'' }} '''''Soldanella''''' ''—'' [[Род (биологија)|род]] кој припаѓа на [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Јаглики]] (''Primulaceae'') и опфаќа околу 15 [[Вид (биологија)|видови]] [[Скриеносеменици|цветни растенија]]. Овие видови се автохтони на европските планини, вклучувајќи ги [[Пиринеи|Пиринеите]], [[Апенини|Апенините]], [[Алпи|Алпите]], [[Карпати|Карпатите]] и [[Балкански Полуостров|Балканот]]. Виреат во шуми, влажни ливади и карпести терени на надморска височина од 500 до 3000 метри. Често се среќаваат во вдлабнатини каде што снегот се задржува сѐ до доцна пролет и рано лето. Името ''Soldanella'' потекнува од [[Италијански јазик|италијанскиот јазик]] и значи „мали парички“. == Опис и распространетост == ''Soldanella'' се повеќегодишни тревести растенија со подземен ризом и столони. [[Лист|Листовите]] се групирани во основата, со издолжени дршки; плочката е кожеста, речиси округла, со срцевидна база и густо покриена со портокалови жлезди на долната страна. [[Цвет|Цветовите]] се јавуваат сами или по два-три во мало штитесто [[соцветие]]. Чашката се состои од пет делови. Венчето е цилиндрично или во форма на ѕвоно, белузлаво или виолетово, и најчесто е засечено до половина на тесни или пошироки линејни сегменти. Има пет прашници со куси филаменти; антерите се издолжено-срцевидни, а меѓу нив се наоѓаат пет грлени лушпи. Плодот претставува цилиндрична кутијка што се распукува со пет до десет заби. Семките се ситни и многубројни.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=807}}</ref> Поради големата морфолошка сличност меѓу видовите, точно одредување врз основа на фотографии е речиси невозможно. Незначителните разлики се видливи само со употреба на лупа. Според сличниот надворешен изглед, овие видови можат да се класифицираат во неколку групи. ==== Големи растенија ==== 1. ''Soldanella villosa,'' вирее на ниски предели во [[Баскија (автономна заедница)|Баскија]], се одликува со големи листови со тенка (хартиеста) структура и жлездени влакненца од околу 1 мм на [[Лисна дршка|лисната дршка]]. ==== Растенија со средна големина ==== 2. ''Soldanella alpina,'' вклучувајќи ги ''S. occidentalis'' и ''S. pyrolaefolia,'' се среќава во [[Алпи|Алпите]] и на планините во [[Јужна Европа]]; поседува седечки жлезди на лисните дршки, цветните стебла и [[Цветна дршка|цветната дршка]]. 3. ''Soldanella carpatica'' - вид распространет низ Западните [[Карпати]] во [[Словачка]] и [[Полска]], се препознава по седечките жлезди на лисните дршки и кусите жлездени влакненца на цветната дршка. 4. ''Soldanella marmarossiensis,'' вклучувајќи го и ''S. rugosa -'' се јавува во Североисточните Карпати во [[Украина]] и [[Романија]], има кратки жлездести влакна на петеолите и стебленцата и тесно кратероформна [[Венечно ливче|корола]]. 5. ''S. angusta'', ''S. calabrella'', ''S. chrysosticta'' вклучувајќи ''S. cyanaster'', ''S. hungarica'', ''S. major'', ''S. montana'', ''S. oreodoxa'', ''S. pindicola'' вклучувајќи ''S. dimoniei'' и ''S. macedonica'', ''S. pseudomontana'', ''S. rhodopaea'', ''S. tatricola,'' се одликуваат со широко кратериформно венче. Меѓувидовата диференцијација се заснова на должината и морфологијата на клетките од кусите жлездести влакна на лисните дршки и педикелите. Во [[Македонија]] среќаваат два вида од оваа група:<ref name=":1" /> * ''Soldanella macedonica -'' Листовите се зелени од долната страна, [[Прашник|прашниците]] имаат должина од 2,5 мм, но се без продолжеток на врвот''.''<ref name=":1" /> * ''Soldanella pindicola -'' Листовите се бели од долната страна, прашниците имаат должина од 2,7 мм, без продолжеток на врвот''.''<ref name=":1" /> ==== Мали растенија ==== 6. ''S. alpicola'' што се јавува во Алпите, ''S. pusilla'' што се јавува во Јужните Карпати и ''S. pirinica'' што се јавува во [[Бугарија]] се карактеризираат со терминално поставени [[Прицветник|брактеи]] и седечки жлезди. За разлика од нив, честиот хибриден таксон ''S. alpina'' × ''S. alpicola'' поседува латерално (странично) поставен прицветник. 7. ''S. austriaca'' и ''S. minima'' распространети во [[Алпи|Алпите]] и [[Апенини|Апенините]], се карактеризираат со куси жлездести влакна и странично поставен прицветник. == Галерија == <gallery> Податотека:Soldanella alpina 2.jpg|Soldanella alpina Податотека:Soldanella alpina flowers 030704.jpg|Soldanella alpina Податотека:Illustration Soldanella alpina0.jpg|Илустрација на Soldanella alpina Податотека:Soldanella pusilla.jpg|Soldanella pusilla Податотека:Soldanella carpatica a3.jpg|Soldanella carpatica </gallery> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Планински растенија]] [[Категорија:Јаглики]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] evq9lp06yrfrkw8w9bbh8u25x1jpvoa 5628383 5628381 2026-09-14T05:37:14Z Orce Wiki 121850 5628383 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{taxobox |image = Soldanella alpina.jpg |image_caption = ''[[Soldanella alpina]]'' |taxon = Soldanella |authority = [[L.]] |subdivision_ranks = Species |subdivision = ''[[Soldanella alpicola]]''<br/> ''[[Soldanella alpina]]''<br/> ''[[Soldanella angusta]]''<br/> ''[[Soldanella austriaca]]''<br/> ''[[Soldanella calabrella]]''<br/> ''[[Soldanella carpatica]]''<br/> ''[[Soldanella chrysosticta]]''<br/> ''[[Soldanella hungarica]]''<br/> ''[[Soldanella macedonica]]''<br/> ''[[Soldanella major]]''<br/> ''[[Soldanella marmarossiensis]]''<br/> ''[[Soldanella minima]]''<br/> ''[[Soldanella montana]]''<br/> ''[[Soldanella oreodoxa]]''<br/> ''[[Soldanella pindicola]]''<br/> ''[[Soldanella pseudomontana]]''<br/> ''[[Soldanella pusilla]]''<br/> ''[[Soldanella rhodopaea]]''<br/> ''[[Soldanella tatricola]]''<br/> ''[[Soldanella villosa]]'' }} '''''Soldanella''''' ''—'' [[Род (биологија)|род]] кој припаѓа на [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Јаглики]] (''Primulaceae'') и опфаќа околу 15 [[Вид (биологија)|видови]] [[Скриеносеменици|цветни растенија]]. Овие видови се автохтони на европските планини, вклучувајќи ги [[Пиринеи|Пиринеите]], [[Апенини|Апенините]], [[Алпи|Алпите]], [[Карпати|Карпатите]] и [[Балкански Полуостров|Балканот]]. Виреат во шуми, влажни ливади и карпести терени на надморска височина од 500 до 3000 метри. Често се среќаваат во вдлабнатини каде што снегот се задржува сѐ до доцна пролет и рано лето. Името ''Soldanella'' потекнува од [[Италијански јазик|италијанскиот јазик]] и значи „мали парички“. == Опис и распространетост == ''Soldanella'' се повеќегодишни тревести растенија со подземен ризом и столони. [[Лист|Листовите]] се групирани во основата, со издолжени дршки; плочката е кожеста, речиси округла, со срцевидна база и густо покриена со портокалови жлезди на долната страна. [[Цвет|Цветовите]] се јавуваат сами или по два-три во мало штитесто [[соцветие]]. Чашката се состои од пет делови. Венчето е цилиндрично или во форма на ѕвоно, белузлаво или виолетово, и најчесто е засечено до половина на тесни или пошироки линејни сегменти. Има пет прашници со куси филаменти; антерите се издолжено-срцевидни, а меѓу нив се наоѓаат пет грлени лушпи. Плодот претставува цилиндрична кутијка што се распукува со пет до десет заби. Семките се ситни и многубројни.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=807}}</ref> Поради големата морфолошка сличност меѓу видовите, точно одредување врз основа на фотографии е речиси невозможно. Незначителните разлики се видливи само со употреба на лупа. Според сличниот надворешен изглед, овие видови можат да се класифицираат во неколку групи. ==== Големи растенија ==== 1. ''Soldanella villosa,'' вирее на ниски предели во [[Баскија (автономна заедница)|Баскија]], се одликува со големи листови со тенка (хартиеста) структура и жлездени влакненца од околу 1 мм на [[Лисна дршка|лисната дршка]]. ==== Растенија со средна големина ==== 2. ''Soldanella alpina,'' вклучувајќи ги ''S. occidentalis'' и ''S. pyrolaefolia,'' се среќава во [[Алпи|Алпите]] и на планините во [[Јужна Европа]]; поседува седечки жлезди на лисните дршки, цветните стебла и [[Цветна дршка|цветната дршка]]. 3. ''Soldanella carpatica'' - вид распространет низ Западните [[Карпати]] во [[Словачка]] и [[Полска]], се препознава по седечките жлезди на лисните дршки и кусите жлездени влакненца на цветната дршка. 4. ''Soldanella marmarossiensis,'' вклучувајќи го и ''S. rugosa -'' се јавува во Североисточните Карпати во [[Украина]] и [[Романија]], има кратки жлездести влакна на петеолите и стебленцата и тесно кратероформна [[Венечно ливче|корола]]. 5. ''S. angusta'', ''S. calabrella'', ''S. chrysosticta'' вклучувајќи ''S. cyanaster'', ''S. hungarica'', ''S. major'', ''S. montana'', ''S. oreodoxa'', ''S. pindicola'' вклучувајќи ''S. dimoniei'' и ''S. macedonica'', ''S. pseudomontana'', ''S. rhodopaea'', ''S. tatricola,'' се одликуваат со широко кратериформно венче. Меѓувидовата диференцијација се заснова на должината и морфологијата на клетките од кусите жлездести влакна на лисните дршки и педикелите. Во [[Македонија]] среќаваат два вида од оваа група:<ref name=":1" /> * ''[[Soldanella macedonica]]'' - Листовите се зелени од долната страна, [[Прашник|прашниците]] имаат должина од 2,5 мм, но се без продолжеток на врвот''.''<ref name=":1" /> * ''[[Soldanella pindicola]]'' - Листовите се бели од долната страна, прашниците имаат должина од 2,7 мм, без продолжеток на врвот''.''<ref name=":1" /> ==== Мали растенија ==== 6. ''S. alpicola'' што се јавува во Алпите, ''S. pusilla'' што се јавува во Јужните Карпати и ''S. pirinica'' што се јавува во [[Бугарија]] се карактеризираат со терминално поставени [[Прицветник|брактеи]] и седечки жлезди. За разлика од нив, честиот хибриден таксон ''S. alpina'' × ''S. alpicola'' поседува латерално (странично) поставен прицветник. 7. ''S. austriaca'' и ''S. minima'' распространети во [[Алпи|Алпите]] и [[Апенини|Апенините]], се карактеризираат со куси жлездести влакна и странично поставен прицветник. == Галерија == <gallery> Податотека:Soldanella alpina 2.jpg|Soldanella alpina Податотека:Soldanella alpina flowers 030704.jpg|Soldanella alpina Податотека:Illustration Soldanella alpina0.jpg|Илустрација на Soldanella alpina Податотека:Soldanella pusilla.jpg|Soldanella pusilla Податотека:Soldanella carpatica a3.jpg|Soldanella carpatica </gallery> == Наводи == {{Наводи}}{{Таксонска лента}} [[Категорија:Планински растенија]] [[Категорија:Јаглики]] [[Категорија:Статии со микроформати за вид]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] [[Категорија:Страници со непрегледан превод]] 7f9ldthf8vucw4frm8y07siposwgelf 1 1403151 5628382 2026-09-14T05:36:03Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5628382 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 0 1403152 5628384 2026-09-14T06:01:01Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:sv:Special:Redirect/revision/55801920|Soldanella pindicola]]“ 5628384 wikitext text/x-wiki '''''Soldanella pindicola''''' ''—'' [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] ''[[Soldanella]]'', од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Јаглики]] (''Primulaceae''). Видот за првпат го опишал германскиот ботаничар Хајнрих Карл Хаускнехт. Опис и распространетост ''Soldanella pindicola'' е [[Повеќегодишно растение|повеќегодишно]] [[Тревесто растение|тревесто]] растение со прилично јак [[ризом]], со тенки и долги подземни столони и со тенки и долги [[Корен|коренчиња]]. [[Лист|Листовите]] се распоредени во основата и имаат долги дршки што се за 2 до 3 пати подолги од самата лисна плоча, прекриени со жлездени влакненца. Овие влакненца, изградени од 1 до 2 клетки, се најгусти кај младите листови. Лисната плоча има круглесто-срцевиден облик и кожеста текстура, достигнувајќи до 3 см должина и 3,5 см ширина. Листовите од горната страна се зелени, додека од долната се белузлави до сивкасто-зелени и густо ишарани со портокалови точкасти жлезди. Рабовите им се малку свиткани надолу и плитко, речиси незабележливо назабени со неколку широки запци. [[Соцветие|Соцветието]] најчесто се состои од 2 до 4 цвета распоредени во еден пршлен. Неговото [[стебло]] е подолго од листовите и е прекриено со жлездени влакненца, а при созревањето на [[Плод|плодовите]] се издолжува и може да достигне до 20 cm. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се исто така густо покриени со жлездени влакна и имаат различна должина; кај зрелите плодови тие се од 2 до 5 см, односно се 2 до 4 пати подолги од самата семена кутијка. Чашкините ливчиња се зелени и долги околу 3 мм, покриени со ретки, речиси седечки жлездени влакненца. На нив јасно се истакнува една средна жила, како и две помлади и потенки странични жили кои едвај стигнуваат до средината на ливчето. Венчето е виолетово и ѕвонесто, до половината расечено на линејни делови, од кои пошироките имаат 2–3 мали запци на врвот. [[Прашник|Прашниците]] се со должина од околу 5 мм, со исто толку долги и голи прашнички конци. Антерите се долги 2,7 мм, а нивниот конектив на врвот продолжува во виолетов, дводелен клунест израсток од околу 1 мм. Во основата помеѓу прашничките конци се наоѓаат 5 грлени лушпи кои на врвот се длабоко расечени и имаат облик на два триаголници сраснати во основата. Плодникот има издолжено голо столпче, значително подолго од венчето. Плодот е цилиндрична кутијка, долга 12-15 мм, со изразени надолжни ребра и на врвот со неколку распрснати запци.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=807-808}}</ref> Во [[Македонија]] расте на влажни терени во планински области над 1500 метри. Се среќава на [[Шар Планина]] и [[Јабланица]].<ref name=":1" /> == Галерија == <gallery> Податотека:Soldanella_dimoniei.JPG|врска=Fil:Soldanella_dimoniei.JPG </gallery> == Наводи == <references> <ref name="COL" /> <ref name="C132" /> <ref name="source" /> </references> == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Soldanella pindicola|''Soldanella pindicola''}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 99bi9j59bze6x0naymf6ktpvq94qfdg 5628385 5628384 2026-09-14T06:08:09Z Orce Wiki 121850 5628385 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Soldanella pindicola'' | status = | image =Soldanella dimoniei.JPG | image_caption =Soldanella pindicola var. dimoniei | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Ericales | familia_sv = | familia = [[Јаглики]] (''Primulaceae'') | genus_sv = | genus = [[Soldanella]] | species_sv = | species = '''Soldanella pindicola''' | taxon = Soldanella pindicola | taxon_authority = [[Hausskn.]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Soldanella dimoniei'' <small>[[Vierh.]]</small> }} '''''Soldanella pindicola''''' ''—'' [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] ''[[Soldanella]]'', од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Јаглики]] (''Primulaceae''). Видот за првпат го опишал германскиот ботаничар [[Хајнрих Карл Хаускнехт]]. == Опис и распространетост == ''Soldanella pindicola'' е [[Повеќегодишно растение|повеќегодишно]] [[Тревесто растение|тревесто]] растение со прилично јак [[ризом]], со тенки и долги подземни столони и со тенки и долги [[Корен|коренчиња]]. [[Лист|Листовите]] се распоредени во основата и имаат долги дршки што се за 2 до 3 пати подолги од самата лисна плоча, прекриени со жлездени влакненца. Овие влакненца, изградени од 1 до 2 клетки, се најгусти кај младите листови. Лисната плоча има круглесто-срцевиден облик и кожеста текстура, достигнувајќи до 3 см должина и 3,5 см ширина. Листовите од горната страна се зелени, додека од долната се белузлави до сивкасто-зелени и густо ишарани со портокалови точкасти жлезди. Рабовите им се малку свиткани надолу и плитко, речиси незабележливо назабени со неколку широки запци. [[Соцветие|Соцветието]] најчесто се состои од 2 до 4 цвета распоредени во еден пршлен. Неговото [[стебло]] е подолго од листовите и е прекриено со жлездени влакненца, а при созревањето на [[Плод|плодовите]] се издолжува и може да достигне до 20 cm. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се исто така густо покриени со жлездени влакна и имаат различна должина; кај зрелите плодови тие се од 2 до 5 см, односно се 2 до 4 пати подолги од самата семена кутијка. Чашкините ливчиња се зелени и долги околу 3 мм, покриени со ретки, речиси седечки жлездени влакненца. На нив јасно се истакнува една средна жила, како и две помлади и потенки странични жили кои едвај стигнуваат до средината на ливчето. Венчето е виолетово и ѕвонесто, до половината расечено на линејни делови, од кои пошироките имаат 2–3 мали запци на врвот. [[Прашник|Прашниците]] се со должина од околу 5 мм, со исто толку долги и голи прашнички конци. Антерите се долги 2,7 мм, а нивниот конектив на врвот продолжува во виолетов, дводелен клунест израсток од околу 1 мм. Во основата помеѓу прашничките конци се наоѓаат 5 грлени лушпи кои на врвот се длабоко расечени и имаат облик на два триаголници сраснати во основата. Плодникот има издолжено голо столпче, значително подолго од венчето. Плодот е цилиндрична кутијка, долга 12-15 мм, со изразени надолжни ребра и на врвот со неколку распрснати запци.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=807-808}}</ref> Во [[Македонија]] расте на влажни терени во планински области над 1500 метри. Се среќава на [[Шар Планина]] и [[Јабланица]].<ref name=":1" /> == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * {{Ризница-врска|Soldanella pindicola|''Soldanella pindicola''}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] pvzp90u8lzuwhjr1javuhx07qk94ss3 1 1403153 5628386 2026-09-14T06:08:26Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5628386 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 1 1403154 5628388 2026-09-14T06:34:24Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{СЗР}} 5628388 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 14 1403155 5628389 2026-09-14T06:36:35Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{рв|Libraries in Senegal}} [[Категорија:Библиотеки по земја|Сенегал]] [[Категорија:Образовни установи во Сенегал]] [[Категорија:Културни организации од Сенегал]] [[Категорија:Згради и градби во Сенегал]] 5628389 wikitext text/x-wiki {{рв|Libraries in Senegal}} [[Категорија:Библиотеки по земја|Сенегал]] [[Категорија:Образовни установи во Сенегал]] [[Категорија:Културни организации од Сенегал]] [[Категорија:Згради и градби во Сенегал]] n2dysmyc8rf1ezzk3zd5j97kz2rnhsf 14 1403156 5628390 2026-09-14T06:37:22Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Организации во Сенегал]] [[Категорија:Образованието во Сенегал]] [[Категорија:Образовни установи по земја|Сенегал]] 5628390 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Организации во Сенегал]] [[Категорија:Образованието во Сенегал]] [[Категорија:Образовни установи по земја|Сенегал]] geum1rd3etsdtpjjk3qtflzge9e0zom 14 1403157 5628391 2026-09-14T06:38:09Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Образованието по земја|Сенегал]] [[Категорија:Сенегал]] 5628391 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Образованието по земја|Сенегал]] [[Категорија:Сенегал]] t0hkszbcj1816hmdhfb9ethah7nj5zj 14 1403158 5628392 2026-09-14T06:39:13Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Сенегалско општество]] [[Категорија:Организации по земја|Сенегал]] 5628392 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Сенегалско општество]] [[Категорија:Организации по земја|Сенегал]] 4mkvtpp0cbtiij6l8gkz3necba6631r 14 1403159 5628393 2026-09-14T06:41:04Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{Ризница-врска|Buildings in Senegal}} [[Категорија:Згради и градби по земја|Сенегал]] [[Категорија:Сенегалска архитектура]] 5628393 wikitext text/x-wiki {{Ризница-врска|Buildings in Senegal}} [[Категорија:Згради и градби по земја|Сенегал]] [[Категорија:Сенегалска архитектура]] n0t5nmuhdp67oru9axuro1fube4pcnx 14 1403160 5628394 2026-09-14T06:42:12Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Сенегалска уметност|Архитектура]] [[Категорија:Архитектура по земја|Сенегал]] 5628394 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Сенегалска уметност|Архитектура]] [[Категорија:Архитектура по земја|Сенегал]] hvmavkpy2ymlowboxz0mnkl76pg3bkx 14 1403161 5628395 2026-09-14T06:42:56Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Сенегалска култура|Уметност]] [[Категорија:Уметност по земја|Сенегал]] 5628395 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Сенегалска култура|Уметност]] [[Категорија:Уметност по земја|Сенегал]] no68sw3v7r7d2nsb74xmuegsa88wdeb 14 1403162 5628396 2026-09-14T06:43:59Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Културни организации по земја|Сенегал]] [[Категорија:Сенегалска култура|Организации]] [[Категорија:Организации во Сенегал по тематика]] 5628396 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Културни организации по земја|Сенегал]] [[Категорија:Сенегалска култура|Организации]] [[Категорија:Организации во Сенегал по тематика]] itca6z1van3mdtzmhpzucblm9ny6qyf 14 1403163 5628397 2026-09-14T06:44:40Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Организации во Сенегал | ]] [[Категорија:Организации по земја и тематика|Сенегал ]] 5628397 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Организации во Сенегал | ]] [[Категорија:Организации по земја и тематика|Сенегал ]] 0nhh2haafgv55qtnrujek6mlb92x9dm 14 1403164 5628399 2026-09-14T06:47:49Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Главни градови во Африка]] [[Категорија:Градови во Сенегал]] 5628399 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Главни градови во Африка]] [[Категорија:Градови во Сенегал]] qw4xs50jf4uo3wtohinp4y88n9vgifs 14 1403165 5628400 2026-09-14T06:49:37Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Географија на Сенегал]] 5628400 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Географија на Сенегал]] gfskli9rk1b7x7pbjchlhculel08sl0 0 1403166 5628404 2026-09-14T07:05:52Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:sv:Special:Redirect/revision/57621215|Soldanella macedonica]]“ 5628404 wikitext text/x-wiki '''''Soldanella macedonica''''' ''—'' [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] ''[[Soldanella]]'', од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Јаглики]] (''Primulaceae''). Видот за првпат го опишал холандско-американскиот ботаничар Франк Николас Мејер. Опис и распространетост ''Soldanella macedonica'' е [[Повеќегодишно растение|повеќегодишно]] [[тревесто растение]] со [[ризом]] до 3 мм дебелина и со тенки и долги [[Корен|коренчиња]]. Сите негови [[Лист|листови]] се групирани во основата. Тие имаат долги дршки, кои се најмногу двојно подолги од лисната плоча. Нивната површина, особено кај младите листови, е покриена со мноштво жлездени влакненца составени од 1 до 2 клетки. Лисната плоча има кожеста структура и речиси кружен облик со срцевидна основа, достигнувајќи најмногу до 2,5 см во должина и ширина. Листот е зелен од двете страни — горната површина е целосно гола, додека долната е ишарана со бројни портокалови точкасти жлезди (но никогаш не е бела). Рабовите се благо свиткани надолу и многу крупно, но плитко назабени. Дршката на [[Соцветие|соцветието]] е долга 7-12 см, покриена со жлездести влакна, а при зреење на [[Плод|плодовите]] значително се издолжува и станува двојно подолга. [[Цвет|Цветовите]] се групирани по два-три во пршлен, со дршки од различна должина, густо покриени со жлездести влакна. Чашкините ливчиња имаат една јасна средна жила и две тенки странични што се протегаат над половината од нивната должина. Цветовите се виолетови, засечени до половина на тесни или пошироки сегменти, а пошироките завршуваат со два или три запчиња. [[Прашник|Прашниците]] се со должина од околу 4,5 мм, со куси (околу 1,5 мм) и голи прашнички конци. Антерите достигнуваат до 2,5 мм и на врвот завршуваат со виолетов, клунесто издолжен конектив од 1,5 мм. Во цевчестиот дел на цветната круничка има ретки жлездени влакненца, додека во грлото, помеѓу прашничките конци, се наоѓаат крупни, триаголни лушпи кои на врвот завршуваат со 2 запчиња. Столпчето е значително подолго од венчето. [[Плод|Плодот]] е гола цилиндрична кутијка со изразени надолжни ребра и на врвот се отвора со неколку ситни запци.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=808-809}}</ref> Во [[Македонија]] расте по влажни места и покрај силикатни карпи над 1700 метри. Се среќава на планината [[Дешат]] - [[Крчин]] и [[Пелистер]].<ref name=":1" /> == Наводи == <references> <ref name="COL">{{webbref|url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16902926|titel=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|hämtdatum=26 May 2014|författare=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|datum=2014|verk=|utgivare=Species 2000: Reading, UK.}}</ref> <ref name="C132" /> <ref name="source">{{Webbref|url=http://worldplants.webarchiv.kit.edu/|titel=World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World|hämtdatum=2014-07-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20190318221109/http://worldplants.webarchiv.kit.edu/|arkivdatum=2019-03-18}}</ref> </references> [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 1zo2pivq56knkygmmhjl32tmokpkyuj 5628409 5628404 2026-09-14T07:11:09Z Orce Wiki 121850 5628409 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{Taxobox | name = ''Soldanella macedonica'' | status = | image = | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Ericales | familia_sv = | familia = [[Јаглики]] ''(Primulaceae)'' | genus_sv = | genus = [[Soldanella]] | species_sv = | species = '''Soldanella macedonica''' | taxon = Soldanella macedonica | taxon_authority = F.K. Meyer | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = }} '''''Soldanella macedonica''''' ''—'' [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] ''[[Soldanella]]'', од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Јаглики]] (''Primulaceae''). Видот за првпат го опишал холандско-американскиот ботаничар [[Франк Николас Мејер]]. == Опис и распространетост == ''Soldanella macedonica'' е [[Повеќегодишно растение|повеќегодишно]] [[тревесто растение]] со [[ризом]] до 3 мм дебелина и со тенки и долги [[Корен|коренчиња]]. Сите негови [[Лист|листови]] се групирани во основата. Тие имаат долги дршки, кои се најмногу двојно подолги од лисната плоча. Нивната површина, особено кај младите листови, е покриена со мноштво жлездени влакненца составени од 1 до 2 клетки. Лисната плоча има кожеста структура и речиси кружен облик со срцевидна основа, достигнувајќи најмногу до 2,5 см во должина и ширина. Листот е зелен од двете страни — горната површина е целосно гола, додека долната е ишарана со бројни портокалови точкасти жлезди (но никогаш не е бела). Рабовите се благо свиткани надолу и многу крупно, но плитко назабени. Дршката на [[Соцветие|соцветието]] е долга 7-12 см, покриена со жлездести влакна, а при зреење на [[Плод|плодовите]] значително се издолжува и станува двојно подолга. [[Цвет|Цветовите]] се групирани по два-три во пршлен, со дршки од различна должина, густо покриени со жлездести влакна. Чашкините ливчиња имаат една јасна средна жила и две тенки странични што се протегаат над половината од нивната должина. Цветовите се виолетови, засечени до половина на тесни или пошироки сегменти, а пошироките завршуваат со два или три запчиња. [[Прашник|Прашниците]] се со должина од околу 4,5 мм, со куси (околу 1,5 мм) и голи прашнички конци. Антерите достигнуваат до 2,5 мм и на врвот завршуваат со виолетов, клунесто издолжен конектив од 1,5 мм. Во цевчестиот дел на цветната круничка има ретки жлездени влакненца, додека во грлото, помеѓу прашничките конци, се наоѓаат крупни, триаголни лушпи кои на врвот завршуваат со 2 запчиња. Столпчето е значително подолго од венчето. [[Плод|Плодот]] е гола цилиндрична кутијка со изразени надолжни ребра и на врвот се отвора со неколку ситни запци.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1998|location=Скопје|pages=808-809}}</ref> Во [[Македонија]] расте по влажни места и покрај силикатни карпи над 1700 метри. Се среќава на планината [[Дешат]] - [[Крчин]] и [[Пелистер]].<ref name=":1" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] bpl5vy9nd1v25l55gia7r7cdep21bz7 5628419 5628409 2026-09-14T08:36:03Z P.Nedelkovski 47736 ситна поправка 5628419 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}} {{Taxobox | name = ''Soldanella macedonica'' | status = | image = | image_caption = | domain_sv = | domain = | regnum_sv = | regnum = Plantae | divisio_sv = | divisio = Tracheophyta | classis_sv = | classis = Magnoliopsida | ordo_sv = | ordo = Ericales | familia_sv = | familia = [[Јаглики]] ''(Primulaceae)'' | genus_sv = | genus = [[Soldanella]] | species_sv = | species = '''Soldanella macedonica''' | taxon = Soldanella macedonica | taxon_authority = F.K. Meyer | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = }} '''''Soldanella macedonica''''' — [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] ''[[Soldanella]]'', од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[јаглики]] (''Primulaceae''). Видот за првпат го опишал холандско-американскиот ботаничар [[Франк Николас Мејер]]. == Опис и распространетост == ''Soldanella macedonica'' е [[Повеќегодишно растение|повеќегодишно]] [[тревесто растение]] со [[ризом]] до 3 мм дебелина и со тенки и долги [[Корен|коренчиња]]. Сите негови [[Лист|листови]] се групирани во основата. Тие имаат долги [[Лисна дршка|дршки]], кои се најмногу двојно подолги од [[Лиска (лист)|лисната плоча]]. Нивната површина, особено кај младите листови, е покриена со мноштво жлездести влакненца составени од 1 до 2 клетки. Лисната плоча има кожеста структура и речиси кружен облик со срцевидна основа, достигнувајќи најмногу до 2,5 см во должина и ширина. Листот е зелен од двете страни — горната површина е целосно гола, додека долната е ишарана со бројни портокалови точкести жлезди (но никогаш не е бела). Рабовите се благо свиткани надолу и многу крупно, но плитко назабени. [[Цветна дршка|Дршката]] на [[Соцветие|соцветието]] е долга 7-12 см, покриена со жлездести влакна, а при зреење на [[Плод|плодовите]] значително се издолжува и станува двојно подолга. [[Цвет|Цветовите]] се групирани по два-три во пршлен, со дршки од различна должина, густо покриени со жлездести влакна. [[Чашкино ливче|Чашкините ливчиња]] имаат една јасна средна жила и две тенки странични што се протегаат над половината од нивната должина. Цветовите се виолетови, засечени до половина на тесни или пошироки сегменти, а пошироките завршуваат со две или три запчиња. [[Прашник|Прашниците]] се со должина од околу 4,5 мм, со куси (околу 1,5 мм) и голи [[Прашников конец|прашникови конци]]. [[Прашница|Антерите]] достигнуваат до 2,5 мм и на врвот завршуваат со виолетов, клунесто издолжен конектив од 1,5 мм. Во цевчестиот дел на цветната круничка има ретки жлездени влакненца, додека во грлото, помеѓу прашниковите конци, се наоѓаат крупни, триаголни лушпи кои на врвот завршуваат со 2 запчиња. Столпчето е значително подолго од венчето. [[Плод|Плодот]] е гола цилиндрична кутијка со изразени надолжни ребра и на врвот се отвора со неколку ситни запци.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|authorlink =Кирил Мицевски |publisher=[[Македонска академија на науките и уметностите|МАНУ]]|year=1998|location=Скопје|pages=808-809}}</ref> ==Живеалиште== Во [[Македонија]] расте по влажни места и покрај силикатни карпи на [[надморска височина]] над 1700 метри.<ref name=":1" /> ==Распространетост== Во Македонија се среќава на планината [[Дешат]] - [[Крчин]] и [[Пелистер]].<ref name=":1" /> == Наводи == {{Наводи}} {{Таксонска лента}} [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] 0jlr3l8kzjyw6vcclnb9vq9ua6qewer 1 1403167 5628410 2026-09-14T07:11:26Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5628410 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 2 1403168 5628415 2026-09-14T08:12:32Z Виолетова 1975 Создадена страница со: {{нов корисник}} 5628415 wikitext text/x-wiki {{нов корисник}} dyzbtzne3jtn8n061qqyvfe6gib9jmy 0 1403169 5628418 2026-09-14T08:25:57Z Orce Wiki 121850 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1365017734|Cyclamen hederifolium]]“ 5628418 wikitext text/x-wiki '''''Cyclamen hederifolium'''''<ref name="PlantAtlas">{{Наведена мрежна страница|url=https://plantatlas2020.org/atlas/2cd4p9h.50m|title=Sowbread ''Cyclamen hederifolium'' Aiton|work=PlantAtlas|accessdate=2026-07-18}}</ref> ''—'' [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[циклама]] (''Cyclamen)'', од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[јаглики]] (''Primulaceae''). Автохтоно е во шумски предели, грмушести области и карпести терени на надморска височина до 1200 метри во медитеранскиот регион, од јужна [[Франција]] до западна [[Турција]] и на медитеранските острови. Денес е натурализирано во посеверните делови на [[Европа]] и во [[Орегон]].<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:700730-1|title=''Cyclamen hederifolium'' Aiton|date=2020-09-02|work=Plants of the World Online|accessdate=2026-07-18}}</ref><ref name="PlantAtlas" /><ref name="Blamey">{{Наведена книга|title=The Illustrated Flora of Britain and Northern Europe|last=Blamey|first=Marjorie|last2=Grey-Wilson|first2=C.|date=1989|publisher=Hodder & Stoughton|isbn=0-340-40170-2|publication-place=London|pages=298–299}}</ref> Поради високата адаптабилност и отпорност во [[Океанска клима|океански климатски услови]], претставува нашироко одгледуван вид циклама. == Таксономија == Прифатени се два [[Подвид|подвида]]:<ref name="POWO" /> * ''Cyclamen hederifolium subsp. hederifolium'' — низ целиот ареал на видот, освен како што е подолу * ''Cyclamen hederifolium subsp. crassifolium <small>(Hildebr.) Culham, Denney & P.Moore</small>'' — јужна Грција Сродната критска циклама, порано позната како ''Cyclamen hederifolium'' var. ''confusum'', денес е признаена како посебен вид под името, ''[[Cyclamen confusum]]''.<ref name="POWO-confusum">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77099941-1|title=''Cyclamen confusum'' (Grey-Wilson) Culham, Jope & P.Moore|work=Plants of the World Online|accessdate=2026-07-18}}</ref> == Етимологија == Името на видот ''hederifolium'' е дериват од латинските термини ''hedera'' ([[бршлен]]) и ''folium'' ([[лист]]), инспирирано од морфологијата и шареноста на лисната плоча. Неговиот ботанички [[Синоним (таксономија)|синоним]] ''Cyclamen neapolitanum'' е географски епитет што се однесува на [[Неапол]] како дел од неговиот ареал. == Опис и распространетост == ''Cyclamen hederifolium'' е [[Кртола|туберозно]] [[повеќегодишно растение]] кое расте до 30 см високо. Неговата подземна, плочеста и округла [[кртола]] (грутка) во пречник е 3-15 см, со [[Корен|коренчиња]] кои се развиваат на горната половина. Од централниот дел на горната страна на грутката изникнува стебленце со листови.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1995|location=Скопје|pages=809-810}}</ref> Цвета и разлистува во есен, продолжува со раст во текот на зимата, а преку летото влегува во период на мирување, откако претходно ќе созреат и ќе се отворат неговите семени капсули.<ref name="Thorogood">{{Наведена книга|title=Field guide to the wild flowers of the western Mediterranean|last=Thorogood|first=Chris|date=2016|publisher=Kew publishing Royal Botanic Gardens|isbn=978-1-84246-616-2|publication-place=Richmond|pages=374–375}}</ref> Лисната плоча има многу разновиден изглед — таа е долгнавесто-срцевидна, гола и најчесто има од 5 до 9 лобуси. Рабовите ѝ се неправилно назабени, а горната страна е зелена со сребренесто-бели шари, додека долната е зелена или зеленикаво-кафеава. Лисните дршки се влакнести и достигнуваат должина до 20 см. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се подолги од [[Лисна дршка|лисните]], покриени со кратки влакна и при созревање на [[Плод|плодот]] спирално се свиткуваат. Цветовите се самостојни, наведнати надолу и имаат слаб мирис. Чашката е длабоко засечена до основата; запците се триаглести, ретко и неправилно назабени, со ситни влакненца по површината и рабовите. Венчето е светлорозово или бело со темнопурпурни двојни дамки во грлото. Неговите слободни делови (околу 20 мм) се свртени наназад, за 2,5–3 пати се подолги од венечната цевка и во основата имаат по две ушести подувања од двете страни. [[Прашник|Прашниците]] се прикрепени за основата на венечната трубичка и имаат многу куси прашнички конци (од едвај 0,5 мм). Антерите се долги околу 4 мм, завршуваат со долг и заострен врв, а нивната површина е прекриена со густи темновиолетови точки од надворешната страна и со поретки точки од внатрешната страна. Столпчето е подолго од антерите. Плодот е сферична кутијка со пречник околу 1 см.<ref name=":1" /> Во [[Македонија]] расте во ретки дабови и габерови шуми и меѓу грмушести формации од низините до 1000 метри надморска височина. На оваа висина претставува широко распространето растение низ целата земја.<ref name=":1" /> == Наводи == {{Наводи}} === Литература === * [https://books.google.com/books?id=Gu-ECTN0PFcC&pg=PA112 Циклама: водич за градинари, хортикултури и ботаничари] од К. Греј-Вилсон (Google Books) == Надворешни врски == {{Ризница-врска}} * [https://web.archive.org/web/20100328053057/http://www.cyclamen.org/hederif_set.html Здружение на циклама] * [http://www.pacificbulbsociety.org/pbswiki/index.php/CyclamenSpeciesTwo#hederifolium Пацифичко друштво за луковици] * [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?where-taxon=Cyclamen+hederifolium CalPhotos] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Циклами]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] kqipwqd9phb5ii4cri3gzwpg9ohaitn 5628422 5628418 2026-09-14T08:48:24Z Orce Wiki 121850 5628422 wikitext text/x-wiki {{Закосен наслов}}{{Speciesbox | image = Flora Monte di Mezzo riserva UNESCO M.A.B. - estate 2015.JPG | image_caption = ''Cyclamen hederifolium'' subsp. ''hederifolium'' во [[Италија]] | genus = [[Циклама]] ''(Cyclamen)'' | species = hederifolium | authority = | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="IUCN">{{cite web |last1=Meredith |first1=C. R. |title=Ivy-leaved Cyclamen ''Cyclamen hederifolium'' |journal=IUCN Red List of Threatened Species |date=2024-03-01 |url=https://www.iucnredlist.org/species/257857274/269334786 |access-date=2026-07-18 }}</ref> | synonyms = ''Cyclamen neapolitanum'' }} '''''Cyclamen hederifolium'''''<ref name="PlantAtlas">{{Наведена мрежна страница|url=https://plantatlas2020.org/atlas/2cd4p9h.50m|title=Sowbread ''Cyclamen hederifolium'' Aiton|work=PlantAtlas|accessdate=2026-07-18}}</ref> ''—'' [[Вид (биологија)|вид]] [[Скриеносеменици|цветно растение]] кое припаѓа на [[Род (биологија)|родот]] [[циклама]] (''Cyclamen)'', од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[јаглики]] (''Primulaceae''). Автохтоно е во шумски предели, грмушести области и карпести терени на надморска височина до 1200 метри во медитеранскиот регион, од јужна [[Франција]] до западна [[Турција]] и на медитеранските острови. Денес е натурализирано во посеверните делови на [[Европа]] и во [[Орегон]].<ref name="POWO">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:700730-1|title=''Cyclamen hederifolium'' Aiton|date=2020-09-02|work=Plants of the World Online|accessdate=2026-07-18}}</ref><ref name="PlantAtlas" /><ref name="Blamey">{{Наведена книга|title=The Illustrated Flora of Britain and Northern Europe|last=Blamey|first=Marjorie|last2=Grey-Wilson|first2=C.|date=1989|publisher=Hodder & Stoughton|isbn=0-340-40170-2|publication-place=London|pages=298–299}}</ref> Поради високата адаптабилност и отпорност во [[Океанска клима|океански климатски услови]], претставува нашироко одгледуван вид циклама. == Таксономија == Прифатени се два [[Подвид|подвида]]:<ref name="POWO" /> * ''Cyclamen hederifolium subsp. hederifolium'' — низ целиот ареал на видот. * ''Cyclamen hederifolium subsp. crassifolium <small>(Hildebr.) Culham, Denney & P.Moore</small>'' — јужна [[Грција]] Сродната критска циклама, порано позната како ''Cyclamen hederifolium'' var. ''confusum'', денес е признаена како посебен вид под името, ''[[Cyclamen confusum]]''.<ref name="POWO-confusum">{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77099941-1|title=''Cyclamen confusum'' (Grey-Wilson) Culham, Jope & P.Moore|work=Plants of the World Online|accessdate=2026-07-18}}</ref> == Етимологија == Името на видот ''hederifolium'' е дериват од латинските термини ''hedera'' ([[бршлен]]) и ''folium'' ([[лист]]), инспирирано од морфологијата и шареноста на лисната плоча. Неговиот ботанички [[Синоним (таксономија)|синоним]] ''Cyclamen neapolitanum'' е географски епитет што се однесува на [[Неапол]] како дел од неговиот ареал. == Опис и распространетост == ''Cyclamen hederifolium'' е [[Кртола|туберозно]] [[повеќегодишно растение]] кое расте до 30 см високо. Неговата подземна, плочеста и округла [[кртола]] (грутка) во пречник е 3-15 см, со [[Корен|коренчиња]] кои се развиваат на горната половина. Од централниот дел на горната страна на грутката изникнува стебленце со листови.<ref name=":1">{{Наведена книга|title=Флора на Република Македонија Том I, св. 4.|last=Мицевски|first=Кирил|publisher=МАНУ|year=1995|location=Скопје|pages=809-810}}</ref> Цвета и разлистува во есен, продолжува со раст во текот на зимата, а преку летото влегува во период на мирување, откако претходно ќе созреат и ќе се отворат неговите семени капсули.<ref name="Thorogood">{{Наведена книга|title=Field guide to the wild flowers of the western Mediterranean|last=Thorogood|first=Chris|date=2016|publisher=Kew publishing Royal Botanic Gardens|isbn=978-1-84246-616-2|publication-place=Richmond|pages=374–375}}</ref> Лисната плоча има многу разновиден изглед — таа е долгнавесто-срцевидна, гола и најчесто има од 5 до 9 лобуси. Рабовите ѝ се неправилно назабени, а горната страна е зелена со сребренесто-бели шари, додека долната е зелена или зеленикаво-кафеава. Лисните дршки се влакнести и достигнуваат должина до 20 см. [[Цветна дршка|Цветните дршки]] се подолги од [[Лисна дршка|лисните]], покриени со кратки влакна и при созревање на [[Плод|плодот]] спирално се свиткуваат. Цветовите се самостојни, наведнати надолу и имаат слаб мирис. Чашката е длабоко засечена до основата; запците се триаглести, ретко и неправилно назабени, со ситни влакненца по површината и рабовите. Венчето е светлорозово или бело со темнопурпурни двојни дамки во грлото. Неговите слободни делови (околу 20 мм) се свртени наназад, за 2,5–3 пати се подолги од венечната цевка и во основата имаат по две ушести подувања од двете страни. [[Прашник|Прашниците]] се прикрепени за основата на венечната трубичка и имаат многу куси прашнички конци (од едвај 0,5 мм). Антерите се долги околу 4 мм, завршуваат со долг и заострен врв, а нивната површина е прекриена со густи темновиолетови точки од надворешната страна и со поретки точки од внатрешната страна. Столпчето е подолго од антерите. Плодот е сферична кутијка со пречник околу 1 см.<ref name=":1" /> Во [[Македонија]] расте во ретки дабови и габерови шуми и меѓу грмушести формации од низините до 1000 метри надморска височина. На оваа висина претставува широко распространето растение низ целата земја.<ref name=":1" /> == Галерија == <gallery> Податотека:Cyclamen hederifolium Aiton 16.jpg|Листови на Cyclamen hederifolium Податотека:Cyclamen hederifolium - panoramio.jpg|Cyclamen hederifolium subsp. crassifolium Податотека:Zaadcapsule van een Cyclamen Hederifolium. 18-06-2024. (d.j.b).jpg|Семенска капсула на Cyclamen hederifolium Податотека:Cyclamen hederifolium leaves Zakynthos.jpg|Листови на Cyclamen hederifolium Податотека:Prachtig nieuw blad van Cyclamen hederifolium tussen herfstbladeren van bomen 02.jpg|Листови на Cyclamen hederifolium Податотека:Remscheid Lüttringhausen - Bauernmarkt 04 ies.jpg|Исушени кртоли на Cyclamen hederifolium Податотека:Cyclamen hederifolium prominent auricles.jpg|Цветови на Cyclamen hederifolium Податотека:Cyclamen hederifolium var. confusum.jpg|Цветови на Cyclamen hederifolium Податотека:Kew Gardens - London - September 2008 (2954281028).jpg|Цветови на Cyclamen hederifolium Податотека:Cyclamen flower stalk coiling.jpg|Свиткани цветни дршки на Cyclamen hederifolium </gallery> == Наводи == {{Наводи}} === Литература === * [https://books.google.com/books?id=Gu-ECTN0PFcC&pg=PA112 Циклама: водич за градинари, хортикултури и ботаничари] од К. Греј-Вилсон (Google Books) == Надворешни врски == {{Ризница-врска}} * [https://web.archive.org/web/20100328053057/http://www.cyclamen.org/hederif_set.html Здружение на циклама] * [http://www.pacificbulbsociety.org/pbswiki/index.php/CyclamenSpeciesTwo#hederifolium Пацифичко друштво за луковици] * [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?where-taxon=Cyclamen+hederifolium CalPhotos] {{Таксонска лента}} [[Категорија:Циклами]] [[Категорија:Незагрозени видови според МСЗП]] [[Категорија:Флора на Македонија]] [[Категорија:Флора на Европа]] qg7po286n3y19zt4ylsqu6grm61mqpq 1 1403170 5628423 2026-09-14T08:49:00Z Orce Wiki 121850 Создадена страница со: {{сзр}} 5628423 wikitext text/x-wiki {{сзр}} l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30 1 1403171 5628424 2026-09-14T08:51:48Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{СЗР}} 5628424 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 14 1403172 5628428 2026-09-14T08:59:17Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{Ризница-врска|Government of Senegal}} [[Категорија:Сенегал]] [[Категорија:Управување по земја|Сенегал]] 5628428 wikitext text/x-wiki {{Ризница-врска|Government of Senegal}} [[Категорија:Сенегал]] [[Категорија:Управување по земја|Сенегал]] 1xk4oncjr82lnw0vl320ojqlaitn7v7 14 1403173 5628429 2026-09-14T09:00:50Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Архиви по земја|Сенегал]] [[Категорија:Историографија на Сенегал]] [[Категорија:Сенегалска култура]] [[Категорија:Образовни установи во Сенегал]] [[Категорија:Историски организации во Сенегал]] 5628429 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Архиви по земја|Сенегал]] [[Категорија:Историографија на Сенегал]] [[Категорија:Сенегалска култура]] [[Категорија:Образовни установи во Сенегал]] [[Категорија:Историски организации во Сенегал]] bgfovxyo9rjis3dkjj4faf3btn400dm 5628430 5628429 2026-09-14T09:01:14Z Тиверополник 1815 5628430 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Архиви по земја|Сенегал]] [[Категорија:Историографија на Сенегал]] [[Категорија:Сенегалска култура]] [[Категорија:Образовни установи во Сенегал]] [[Категорија:Историски организации во Сенегал]] {{Commons category|Archives in Senegal}} nq6uqm25m9lb368h4l4ljkkftitc0dh 14 1403174 5628431 2026-09-14T09:02:05Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{Commons category|Buildings in Dakar}} [[Категорија:Дакар]] [[Категорија:Згради и градби во Сенегал|Дакар]] 5628431 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Buildings in Dakar}} [[Категорија:Дакар]] [[Категорија:Згради и градби во Сенегал|Дакар]] i5gojvlt5l3xdphmkyw9baqy6qx2ixt 1 1403175 5628432 2026-09-14T09:04:17Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{СЗР}} 5628432 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 14 1403176 5628434 2026-09-14T09:08:45Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{рв|Libraries in Somalia}} [[Категорија:Библиотеки по земја|Сомалија]] [[Категорија:Образовни установи во Сомалија]] [[Категорија:Културни организации од Сомалија]] [[Категорија:Згради и градби во Сомалија по тип]] 5628434 wikitext text/x-wiki {{рв|Libraries in Somalia}} [[Категорија:Библиотеки по земја|Сомалија]] [[Категорија:Образовни установи во Сомалија]] [[Категорија:Културни организации од Сомалија]] [[Категорија:Згради и градби во Сомалија по тип]] ct3takosh8voese03y1rekv8l6tu2y6 14 1403177 5628435 2026-09-14T09:10:02Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Згради и градби во Сомалија| Тип]] [[Категорија:Згради и градби по земја и тип|Сомалија]] 5628435 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Згради и градби во Сомалија| Тип]] [[Категорија:Згради и градби по земја и тип|Сомалија]] q53jsx2ugeayf1lp6rw81zjkwgk4yav 14 1403178 5628436 2026-09-14T09:11:03Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{Ризница-врска|Buildings in Somalia }} [[Категорија:Албанија|Градби]] [[Категорија:Згради и градби по земја|Сомалија]] [[Категорија:Згради и градби во Европа|Сомалија]] 5628436 wikitext text/x-wiki {{Ризница-врска|Buildings in Somalia }} [[Категорија:Албанија|Градби]] [[Категорија:Згради и градби по земја|Сомалија]] [[Категорија:Згради и градби во Европа|Сомалија]] ey2cq87rcz335q74acn7oealh2nstay 5628437 5628436 2026-09-14T09:11:36Z Тиверополник 1815 5628437 wikitext text/x-wiki {{Ризница-врска|Buildings in Somalia }} [[Категорија:Албанија|Градби]] [[Категорија:Згради и градби по земја|Сомалија]] [[Категорија:Згради и градби во Африка|Сомалија]] brrvx90q1wg7ax9p2lwa3n02c78x4ug 5628438 5628437 2026-09-14T09:12:20Z Тиверополник 1815 5628438 wikitext text/x-wiki {{Ризница-врска|Buildings in Somalia }} [[Категорија:Сомалиска архитектура|Градби]] [[Категорија:Згради и градби по земја|Сомалија]] [[Категорија:Згради и градби во Африка|Сомалија]] b1nsd806rpteb0l3ddehdmvi4v0s9eb 14 1403179 5628439 2026-09-14T09:13:51Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Сомалиска култура|Архитех]] [[Категорија:Архитектура по земја]] 5628439 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Сомалиска култура|Архитех]] [[Категорија:Архитектура по земја]] qktk2s80d100m8c93j4n8ew810dhdcm 14 1403180 5628440 2026-09-14T09:15:12Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Сомалија|Култура]] [[Категорија:Култура по земја]] [[Категорија:Африканска култура]] 5628440 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Сомалија|Култура]] [[Категорија:Култура по земја]] [[Категорија:Африканска култура]] glgadkholu8rtil7fmie504dy12y0da 14 1403181 5628441 2026-09-14T09:16:21Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Организации во Сомалија]] [[Категорија:Образованието во Сомалија]] [[Категорија:Образовни установи по земја|Сомалија]] 5628441 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Организации во Сомалија]] [[Категорија:Образованието во Сомалија]] [[Категорија:Образовни установи по земја|Сомалија]] qwqhwv9i4isoeq63haygpag07qnr5os 14 1403182 5628443 2026-09-14T09:18:05Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Сомалиско општество]] [[Категорија:Организации по земја|Сомалија]] 5628443 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Сомалиско општество]] [[Категорија:Организации по земја|Сомалија]] o1wxy49aah4e9cj819h8q6idsf1xp52 14 1403183 5628448 2026-09-14T09:19:09Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Сомалија|Општество]] [[Категорија:Општество по земја|Сомалија]] 5628448 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Сомалија|Општество]] [[Категорија:Општество по земја|Сомалија]] 1dbl92he1qybuiwm5bnsrpjk39bgn6p 14 1403184 5628453 2026-09-14T09:20:35Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Образованието по земја|Сомалија]] [[Категорија:Сомалија]] 5628453 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Образованието по земја|Сомалија]] [[Категорија:Сомалија]] dxxfmod75sgrpwlg0pp3gs4gpc9t1gu 14 1403185 5628454 2026-09-14T09:21:55Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Културни организации по земја|Сомалија]] [[Категорија:Сомалиска култура|Организации]] [[Категорија:Организации во Сомалија по тематика]] 5628454 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Културни организации по земја|Сомалија]] [[Категорија:Сомалиска култура|Организации]] [[Категорија:Организации во Сомалија по тематика]] tl7jol0un8kq99coarym9xl7yl68hzs 14 1403186 5628455 2026-09-14T09:22:47Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Организации во Сомалија | ]] [[Категорија:Организации по земја и тематика|Сомалија ]] 5628455 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Организации во Сомалија | ]] [[Категорија:Организации по земја и тематика|Сомалија ]] 2nvank7bf16ul485h3q2tdka1vvm67d 14 1403187 5628457 2026-09-14T09:24:32Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: {{рв|Libraries in Slovakia}} [[Категорија:Библиотеки по земја|Словачка]] [[Категорија:Образовни установи во Словачка]] [[Категорија:Културни организации од Словачка]] [[Категорија:Згради и градби во Словачка]] 5628457 wikitext text/x-wiki {{рв|Libraries in Slovakia}} [[Категорија:Библиотеки по земја|Словачка]] [[Категорија:Образовни установи во Словачка]] [[Категорија:Културни организации од Словачка]] [[Категорија:Згради и градби во Словачка]] sgzewi7xduyox7v0f3nwoag84lcauvn 14 1403188 5628458 2026-09-14T09:25:28Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Организации во Словачка]] [[Категорија:Образованието во Словачка]] [[Категорија:Образовни установи по земја|Словачка]] 5628458 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Организации во Словачка]] [[Категорија:Образованието во Словачка]] [[Категорија:Образовни установи по земја|Словачка]] fzygl5c3387h04yf8us6hz4roy9vn1l 5628459 5628458 2026-09-14T09:26:14Z Тиверополник 1815 5628459 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Организации во Словачка по тематика]] [[Категорија:Образованието во Словачка]] [[Категорија:Образовни установи по земја|Словачка]] b5v7kc8mgnjey9w7iesz0vtxianluhp 14 1403189 5628460 2026-09-14T09:26:47Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Организации во Словачка | ]] [[Категорија:Организации по земја и тематика|Словачка ]] 5628460 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Организации во Словачка | ]] [[Категорија:Организации по земја и тематика|Словачка ]] g59rx01nvl825x95tvfomwcmmuijzkr 14 1403190 5628461 2026-09-14T09:27:59Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Словачко општество]] [[Категорија:Организации по земја|Словачка]] 5628461 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Словачко општество]] [[Категорија:Организации по земја|Словачка]] f7e8o99f0lfbf46nlmfhp9u5xpbmf4f 14 1403191 5628462 2026-09-14T09:29:01Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Културни организации по земја|Словачка]] [[Категорија:Словачка култура|Организации]] [[Категорија:Организации во Словачка по тематика]] 5628462 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Културни организации по земја|Словачка]] [[Категорија:Словачка култура|Организации]] [[Категорија:Организации во Словачка по тематика]] l95o1evon5b0mrls1y3h60gf9gled9h 14 1403192 5628463 2026-09-14T09:43:03Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Споменици по земја|Словачка]] [[Категорија:Згради и градби во Словачка по тип]] [[Категорија:Знаменитости во Словачка]] 5628463 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Споменици по земја|Словачка]] [[Категорија:Згради и градби во Словачка по тип]] [[Категорија:Знаменитости во Словачка]] peboufk6luhvewjc0ri68fc79txofhx 14 1403193 5628464 2026-09-14T09:43:41Z Тиверополник 1815 Создадена страница со: [[Категорија:Згради и градби во Словачка | Тип]] [[Категорија:Згради и градби по земја и тип|Словачка ]] 5628464 wikitext text/x-wiki [[Категорија:Згради и градби во Словачка | Тип]] [[Категорија:Згради и градби по земја и тип|Словачка ]] g444e763kagrj3wnz93yfb2cve4bu86 1 1403195 5628471 2026-09-14T10:34:01Z MacedonianBoy 2538 Создадена страница со: {{СЗР}} 5628471 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 1 1403196 5628475 2026-09-14T10:40:27Z MacedonianBoy 2538 Создадена страница со: {{СЗР}} 5628475 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 1 1403197 5628476 2026-09-14T10:41:02Z MacedonianBoy 2538 Создадена страница со: {{СЗР}} 5628476 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 1 1403198 5628479 2026-09-14T10:50:31Z MacedonianBoy 2538 Создадена страница со: {{СЗР}} 5628479 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx 1 1403199 5628482 2026-09-14T10:53:13Z MacedonianBoy 2538 Создадена страница со: {{СЗР}}{{ВПМ}} 5628482 wikitext text/x-wiki {{СЗР}}{{ВПМ}} m6tsgukl5dkhkx06fnvahclsxq8jq4m 0 1403200 5628485 2026-09-14T11:07:13Z MacedonianBoy 2538 Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1369472409|Stylistics]]“ 5628485 wikitext text/x-wiki '''Стилистиката''' е гранка на [[Применета лингвистика|применетата лингвистика]] која се занимава со проучување и толкување на текстови од сите видови, но особено литературни текстови и говорен јазик во однос на нивниот јазичен и тонален стил. Стилот е посебната разновидност на јазик што ја користат различни поединци во различни ситуации и средини. Така на пример, [[Народен јазик|народниот јазик]], или секојдневниот јазик, може да се користи меѓу обични пријатели, додека поформалниот јазик, во однос на [[Граматика|граматиката]], изговорот или [[Акцент|акцентот]], како и лексиконот или изборот на зборови, често се користи во мотивационо писмо и резиме, како и при зборување за време на интервју за работа. Како дисциплина, стилистиката ја поврзува [[Книжевна критика|книжевната критика]] со [[Лингвистика|лингвистиката]] . Таа не функционира како засебна област само по себе и може да се примени за разбирање на [[Книжевност|литературата]] и [[Новинарство|новинарството]], како и на лингвистиката. <ref>Widdowson, H.G. 1975. Stylistics and the teaching of literature. Longman: London. {{ISBN|0-582-55076-9}}</ref> Изворите на студии во стилистиката може да се движат од канонски дела до популарни текстови, и од [[Реклама|рекламни]] текстови до вести, нефикција и [[популарна култура]], како и до политички и религиозен дискурс . Всушност, како што неодамнешните трудови во критичката стилистика , мултимодалната стилистика и посредуваната стилистика јасно ставиле до знаење дека некнижевните текстови можат да бидат од ист интерес за стилистите како и литературните. Стилистиката како концептуална дисциплина се обидува да воспостави принципи способни да објаснат одредени избори направени од поединци и општествени групи во нивната употреба на јазикот . Едноставниот јазик има различни карактеристики. Чести стилски карактеристики се употребата на дијалог, регионални акценти и индивидуални идиоми (или [[Идиолект|идиолекти]] ). == Наводи == {{Наводи}} == Надворешни врски == * [https://www.lancs.ac.uk/fass/projects/stylistics/start.htm Воведен курс по стилистика со лиценца од CC од Универзитетот Ланкастер] * * [http://uastudent.com/stylistics-theoretical-issues-of-stylistics/ Стилистика – Теоретски прашања на стилистиката] * [https://web.archive.org/web/20140531142529/http://cle.ens-lyon.fr/anglais/stylistics-from-scratch-my-take-on-stylistics-and-how-to-go-about-a-stylistic-analysis-150147.kjsp?RH=CDL_ANG000000 Стилистика од нула: Мојот „гледање“ за стилистиката и како да се направи стилска анализа] Професор Мик Шорт * [http://www.pala.ac.uk ''Здружението за поетика и лингвистика''] [[Категорија:Книжевност]] [[Категорија:Јазични разновидности и стилови]] [[Категорија:Применета лингвистика]] [[Категорија:Стилистика]] n2ernoklhs3jnkc9drfvhd9ayumj9k1 1 1403201 5628486 2026-09-14T11:07:37Z MacedonianBoy 2538 Создадена страница со: {{СЗР}} 5628486 wikitext text/x-wiki {{СЗР}} 111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx