Викикниги mkwikibooks https://mk.wikibooks.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Викикниги Разговор за Викикниги Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 4294 13366 12541 2026-08-23T15:41:50Z Buli 2034 /* Колку? (Wie viel?/Wie viele?) */ 13366 wikitext text/x-wiki <small><< [[Германски јазик/Модални глаголи|Die Modalverben]] |</small> '''Fragen''' <small>| [[Германски јазик/Акузатив|Der Akkusativ]] >></small> ---- <big><big><big>Fragen / Прашања</big></big></big> Прашањата, или прашални реченици се користат за да се добие информација за нешто. Постојат два типа на прашања: затворени прашања, односно да/не прашања или ''Entscheidungsfragen'' ; и отворени, односно w-прашања или ''Ergänzungsfragen''. = Да/не прашања = Овие прашања можат да бидат одговорени со да или не. За една потврдна реченица да направиме прашална, потребно е прирокот и подметот да си ги заменат местата. Во прашалната реченица глаголот доаѓа на позиција 1, конјугиран по лице. * Du '''wohnst''' in Berlin. * '''Wohnst''' du in Berlin? == W-прашања == W-прашањата започнуваат со прашален збор на буквата W. Тие не можат да бидат одговорени со ''да'' или ''не''. {| class="wikitable" |+ Описен текст |- ! Woher !! Wo !! Wie !! Wer !! Was !! Wohin !! Wann |- | Woher kommst du? || Wo wohnst du?<br>Wo liegt das? || Wie heißt du?<br>Wie alt bist du?<br>Wie geht es dir? || Wer bist du? || Was ist das?<br>Was machst du hier? || Wohin möchtest du fahren? || Wann kommt der Bus?<br>Wann hast du Geburtstag? |- |} {{Германски јазик/кутија|Кога зборуваме за држави и градови, на прашањето „Wo ...“ одговараме со предлогот in, на прашањето „Wohin ...“ одговараме со nach, а на прашањето „Woher ...“ одговараме со aus.}} === Колку? (Wie viel?/Wie viele?) === Кога поставуваме прашање за количина, односно ''колку ...?'', ги користиме прашалните зборови Wie viel (за небројни именки) и Wie viele (за бројни именки). На пр.: '''Wie vielе?''' * Wie viele Äpfel hast du? - ''Колку јаболка имаш?'' * Wie viele Menschen leben in dieser Stadt? - ''Колку луѓе живеат во овој град?'' * Wie viele Fragen hast du beantwortet? - ''Колку прашања одговори?'' * Wie viele Tage dauert der Urlaub? - ''Колку дена трае одморот?'' * Wie viele Sprachen sprichst du? - ''Колку јазици зборуваш?'' * Wie viele Bücher hast du gelesen? - ''Колку книги имаш прочитано?'' * Wie viele Kilometer sind es bis zur nächstgelegenen Stadt? - ''Колку километри е до најблискиот град?'' Именките како: јаболко, луѓе, прашања, јазици и др. се бројни. Тоа значи дека може да одговориме со: едно, две, три... јаболка, прашања, јазици. Можеме да забележиме дека во прашањето именката секогаш е во множина. '''Wie viel?''' * Wie viel kostet diese Bluse? - ''Колку кошта оваа блуза?'' * Wie viel Zeit haben wir, um den Aufsatz zu schreiben? - ''Колку време имаме да го напишеме есејот?'' * Wie viel Geld habt ihr für den Urlaub gespart? - ''Колку пари заштедивте за вашиот одмор?'' * Wie viel Milch brauchen wir für den Kuchen? - ''Колку млеко ни треба за колачот?'' * Wie viel wiegt das Paket? - ''Колку тежи пакетот?'' * Wie viel Platz benötigen wir für das Möbelstück? - ''Колку простор ни треба за парчето мебел?'' * Wie viel Essen war in der Schüssel? - ''Колку храна имаше во чинијата?'' * Wie viel Wasser trinkst du am Tag? - ''Колку вода пиеш на ден?'' Именките како: време, пари, млеко, храна, вода се небројни. Не можеме да кажеме едно, две, три... времиња, храни, води. === Кој? Која? Кое? (Welcher / Welche / Welches?) === Прашалниот збор welcher / welche / welches значи „кој / која / кое?“ и се менува според родот и бројот на именката. Во номинатив (кога е подмет во реченицата) формите се: {| class="wikitable" |- ! Род / Број !! Форма !! Пример |- | Машки || '''welcher''' || ''Welcher Pullover steht mir besser?'' |- | Женски || '''welche''' || ''Welche Farbe gefällt dir?'' |- | Среден || '''welches''' || ''Welches Buch ist das?'' |- | Множина || '''welche''' || ''Welche Schuhe sind neu?'' |} == Дали има? (Gibt es?) == ''Gibt es ...?'' е фраза што на македонски значи „Дали има ...?“ или „Има ли ...?“. Се користи за поставување на прашања за постоењето на нешто или некого. На пр., “Gibt es einen Supermarkt in der Nähe?” значи “Дали има супермаркет во близина?”. Во германски, глаголот секогаш стои на второ место во реченицата. Така, фразата „gibt es“ може да биде дел од изјави како „Es gibt in Berlin gute Bäcker” (Има во Берлин добри пекари) или „In Berlin gibt es gute Bäcker“ (Во Берлин има добри пекари). {{BookCat}} sjlj6g6rzkqo1o8dqecaee8mepm7isl 0 4313 13364 13065 2026-08-23T14:40:01Z Buli 2034 /* Слаба деклинација */ 13364 wikitext text/x-wiki Ако [[придавка]]та во [[реченица]]та директно ѝ претходи на [[именка]]та што ја опишува, крајот на придавката се менува според именката. Оваа промена на придавката се нарекува [[деклинација]] на придавката. Постојат три различни деклинации. Која деклинација ќе се користи зависи од [[Член (граматика)|членот]] пред именката: неопределен член, определен член или без член. == Слаба деклинација == Слаба деклинација се користи кога имаме '''определен член + придавка + именка'''. Во номинатив еднина сите придавки што следуваат после определен член завршуваат на -e. Во номинатив множина сите придавки после определен член завршуваат на -en. {| class="wikitable" |- ! !! м.р. !! ж.р. !! с.р. !! мно. |- | Номинатив || der gut'''e''' Mann || die gut'''e''' Frau || das gut'''e''' Kind || die gut'''en''' Kinder |- | Акузатив || den gut'''en''' Mann || die gut'''e''' Frau || das gut'''e''' Kind || die gut'''en''' Kinder |- | Датив || dem gut'''en''' Mann || der gut'''en''' Frau || dem gut'''en''' Kind || den gut'''en''' Kinder'''n''' |} Примери: * <abbr title="среден род, номинатив">Das schwarz'''e''' Handy</abbr> ist sehr günstig. - Црниот мобилен телефон е многу ефтин. * Ich bin <abbr title="машки род, номинатив">der neu'''e''' Nachbar</abbr>. - Јас сум новиот сосед. == Јака деклинација == Јака деклинација се користи кога '''именката не е членувана'''. {| class="wikitable" |- ! !! м.р. !! ж.р. !! с.р. !! мно. |- | Номинатив || gut'''er''' Hund || gut'''e''' Katze || gut'''es''' Kind || gut'''e''' Kinder |- | Акузатив || gut'''en''' Hund || gut'''e''' Katze || gut'''es''' Kind || gut'''e''' Kinder |- | Датив || gut'''em''' Hund || gut'''er''' Katze || gut'''em''' Kind || gut'''en''' Kinder'''n''' |} == Мешана деклинација == Мешана деклинација се користи кога имаме '''неопределен член/негација/присвојна придавка + придавка + именка'''. {| class="wikitable" |- ! !! м.р. !! ж.р. !! с.р. !! мно. |- | Номинатив || ein klein'''er''' Mann || eine klein'''e''' Frau || ein klein'''es''' Kind || mein klein'''en''' Kinder |- | Акузатив || ein'''en''' klein'''en''' Mann || eine klein'''e''' Frau || ein klein'''es''' Kind || mein klein'''en''' Kinder |- | Датив || ein'''em''' klein'''en''' Hund || ein'''er''' klein'''en''' Frau || ein'''em''' klein'''en''' Kind || mein'''en''' klein'''en''' Kinder'''n''' |} Примери: * Ich habe <abbr title="среден род, акузатив">ein groß'''es''' Auto</abbr>. - Имам голема кола. * <abbr title="машки род, номинатив">Mein neu'''er''' Freund</abbr> ist 5 Jahre jünger. - Мојот нов дечко е 5 години помлад. * Ich habe einen kleinen Hund. * Sie hat eine rote Tasche. * Er trinkt ein kaltes Bier. {{BookCat}} mgyy6bmu2fjcildg9v13uad3qe3ryem 13365 13364 2026-08-23T14:48:12Z Buli 2034 /* Слаба деклинација */ 13365 wikitext text/x-wiki Ако [[придавка]]та во [[реченица]]та директно ѝ претходи на [[именка]]та што ја опишува, крајот на придавката се менува според именката. Оваа промена на придавката се нарекува [[деклинација]] на придавката. Постојат три различни деклинации. Која деклинација ќе се користи зависи од [[Член (граматика)|членот]] пред именката: неопределен член, определен член или без член. == Слаба деклинација == Слаба деклинација се користи кога имаме '''определен член + придавка + именка'''. Во номинатив еднина сите придавки што следуваат после определен член завршуваат на -e. Во номинатив множина сите придавки после определен член завршуваат на -en. <table style="border-collapse: collapse; width: 100%; font-family: Arial, sans-serif; text-align: center;"> <tr style="background-color: #f0f0f0;"> <th style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px;"></th> <th style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px;">м.р.</th> <th style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px;">ж.р.</th> <th style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px;">с.р.</th> <th style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px;">мно.</th> </tr> <tr> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; font-weight: bold;">Номинатив</td> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; background-color: #D6EAF8;">der gut<strong>e</strong> Mann</td> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; background-color: #D6EAF8;">die gut<strong>e</strong> Frau</td> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; background-color: #D6EAF8;">das gut<strong>e</strong> Kind</td> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; background-color: #FDEBD0;">die gut<strong>en</strong> Kinder</td> </tr> <tr> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; font-weight: bold;">Акузатив</td> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; background-color: #FDEBD0;">den gut<strong>en</strong> Mann</td> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; background-color: #D6EAF8;">die gut<strong>e</strong> Frau</td> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; background-color: #D6EAF8;">das gut<strong>e</strong> Kind</td> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; background-color: #FDEBD0;">die gut<strong>en</strong> Kinder</td> </tr> <tr> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; font-weight: bold;">Датив</td> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; background-color: #FDEBD0;">dem gut<strong>en</strong> Mann</td> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; background-color: #FDEBD0;">der gut<strong>en</strong> Frau</td> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; background-color: #FDEBD0;">dem gut<strong>en</strong> Kind</td> <td style="border: 1px solid #ccc; padding: 10px; background-color: #FDEBD0;">den gut<strong>en</strong> Kinder<strong>n</strong></td> </tr> </table> Примери: * <abbr title="среден род, номинатив">Das schwarz'''e''' Handy</abbr> ist sehr günstig. - Црниот мобилен телефон е многу ефтин. * Ich bin <abbr title="машки род, номинатив">der neu'''e''' Nachbar</abbr>. - Јас сум новиот сосед. == Јака деклинација == Јака деклинација се користи кога '''именката не е членувана'''. {| class="wikitable" |- ! !! м.р. !! ж.р. !! с.р. !! мно. |- | Номинатив || gut'''er''' Hund || gut'''e''' Katze || gut'''es''' Kind || gut'''e''' Kinder |- | Акузатив || gut'''en''' Hund || gut'''e''' Katze || gut'''es''' Kind || gut'''e''' Kinder |- | Датив || gut'''em''' Hund || gut'''er''' Katze || gut'''em''' Kind || gut'''en''' Kinder'''n''' |} == Мешана деклинација == Мешана деклинација се користи кога имаме '''неопределен член/негација/присвојна придавка + придавка + именка'''. {| class="wikitable" |- ! !! м.р. !! ж.р. !! с.р. !! мно. |- | Номинатив || ein klein'''er''' Mann || eine klein'''e''' Frau || ein klein'''es''' Kind || mein klein'''en''' Kinder |- | Акузатив || ein'''en''' klein'''en''' Mann || eine klein'''e''' Frau || ein klein'''es''' Kind || mein klein'''en''' Kinder |- | Датив || ein'''em''' klein'''en''' Hund || ein'''er''' klein'''en''' Frau || ein'''em''' klein'''en''' Kind || mein'''en''' klein'''en''' Kinder'''n''' |} Примери: * Ich habe <abbr title="среден род, акузатив">ein groß'''es''' Auto</abbr>. - Имам голема кола. * <abbr title="машки род, номинатив">Mein neu'''er''' Freund</abbr> ist 5 Jahre jünger. - Мојот нов дечко е 5 години помлад. * Ich habe einen kleinen Hund. * Sie hat eine rote Tasche. * Er trinkt ein kaltes Bier. {{BookCat}} pittv4jeoo1d9kgvcs09n5i4obtgtx5