κατεβάζω

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mk">
  <siteinfo>
    <sitename>Викиречник</sitename>
    <dbname>mkwiktionary</dbname>
    <base>https://mk.wiktionary.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">Медиум</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Специјална</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">Разговор</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корисник</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Разговор со корисник</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Викиречник</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Разговор за Викиречник</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">Податотека</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">Разговор за податотека</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедијаВики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Разговор за МедијаВики</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">Предлошка</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">Разговор за предлошка</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">Помош</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">Разговор за помош</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">Категорија</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">Разговор за категорија</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">Разговор за модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>κατεβάζω</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11152</id>
    <revision>
      <id>56537</id>
      <timestamp>2026-10-03T07:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Steborce</username>
        <id>2506</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{-el-}}  === Етимологија === [[κατεβάζω]] &lt; средновековен грчки јазик &lt; старогрчки јазик [[καταβιβάζω]] ([[спушта]], [[симнува]]).  === Изговор === * [[МФА]]: /ka.teˈva.zo/ * Поделба по слогови: κα‐τε‐βά‐ζω  === Глагол === [[κατεβάζω]] глагол, несвршен, активна форма (минато врем...</comment>
      <origin>56537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9756" sha1="53l5sqs5adv5gy8qp4hjrivhwzhmnn3" xml:space="preserve">{{-el-}}

=== Етимологија ===
[[κατεβάζω]] &lt; средновековен грчки јазик &lt; старогрчки јазик [[καταβιβάζω]] ([[спушта]], [[симнува]]).

=== Изговор ===
* [[МФА]]: /ka.teˈva.zo/
* Поделба по слогови: κα‐τε‐βά‐ζω

=== Глагол ===
[[κατεβάζω]] глагол, несвршен, активна форма (минато време κατέβασα, пасивна форма κατεβάζομαι)

# [[спушта]], [[симнува]] — движи нешто од повисоко кон пониско место (како и поглед).
#: '''Κατέβασε το βλέμμα'''
#: ''Го спушти погледот.''
# [[намалува]] — прави нешто помало, погласно или поевтино (на пр. глас, цени).
#: '''Μπορείς να κατεβάσεις τη φωνή σου;'''
#: ''Можеш ли да го намалиш гласот?''
# [[симнува]], [[остава]] — симнува патник од превозно средство или го носи некого некаде пониско.
#: '''Θα σας κατεβάσω, αν ενοχλείτε!'''
#: ''Ќе ве симнам ако вознемирувате!''
# замислува, наоѓа, смислува идеи, решенија или излези.
#: '''Αυτό της κατέβηκε, αυτό κάνει'''
#: ''Што ќе ѝ падне на памет, тоа прави.''
# испива,јаде — (разговорно) консумира храна или пијалак алчно и набрзина.
#: '''Με τη μία κατέβασε το ποτήρι του'''
#: ''Одеднаш ја испи чашата. / Ја испи чашата на екс.''
# [[разрешува]], [[симнува]] — отстранува некокого од функција или положба.
#: '''Τον κατέβασαν από τη θέση του διευθυντή'''
#: ''Го симнаа од неговата директорска функција.''
# [[спушта]] — му дава навредливи или слични карактеристики на некокого.
#: '''Ανόητη με ανεβάζει, ηλίθια με κατεβάζει'''
#: ''„Еднаш ме прави ме прави да изгледам како глупава, другпат ме спушта до идиотка.“''
# [[понижува]] — спушта некого или нешто на пониско ниво.
#: '''Κατεβάζεις πολύ τη συζήτηση'''
#: ''Многу го спушташ разговорот на ниско ниво.''
# [[кандидира]], [[предлага]] — во политиката, предлага некого како кандидат на избори.
#: '''Η αντίπαλη παράταξη κατεβάζει στις εκλογές δύο νέα πρόσωπα'''
#: ''Опозициската фракција кандидира две нови лица на изборите.''
#[[симнува]] — во театар, запира претстави поради недостиг на публика.
#: '''Κατεβάζω την παράσταση εξαιτίας της μη προσέλευσης κοινού'''
#: ''Ја симнувам претставата (од репертоар) поради отсуство на публика.''
# [[повлекува]] — носи со себе надолу, симнува, за река, носи материјал или вода.
#: '''Το ποτάμι κατεβάζει λάσπη'''
#: ''Реката повлекува кал со себе.''
# [[набројува]], [[натрупува]] — реди зборови или работи вербално.
#: '''Αν αρχίσουμε να κατεβάσουμε όσα είδαμε, θα μας πάρει πολλή ώρα'''
#: ''Ако почнеме да ги набројуваме работите што ги видовме, ќе ни одземе многу време.''
# [[пренесува]], [[спушта]] — во лингвистиката, го пренесува или поместува акцентот 
#: '''Κατεβάζω τον τόνο στην παραλήγουσα'''
#: ''Го пренесувам (спуштам) акцентот на претпоследниот слог.''
# во спортот, изнесува тим или играч на терен.
#: '''Η ομάδα θα κατεβάσει τους αναπληρωματικούς παίκτες'''
#: ''Тимот ќе ги стави резервните играчи во игра.''
# [[презема]], [[симнува]] — (во информатиката [[]download]) префрла датотеки од интернет на сопствен уред.
#: '''Θέλω να κατεβάσω αρχεία από το ίντερνετ'''
#: ''Сакам да преземам датотеки од интернет.''

===Табела со форми на глаголот===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
!colspan=6 style=&quot;text-align: left;&quot;| &lt;span style=&quot;margin-right: 1em;&quot;&gt;κατεβάζω και κατεβάζομαι&lt;/span&gt;
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна/Медијална форма (грчки) !! Пасивна/Медијална форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[κατεβάζω]] || симнувам / спуштам || [[κατεβάζομαι]] || се симнувам / се спуштам
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект / Минато определено несвршено || [[κατέβαζα]] || симнував / спуштав || [[κατεβαζόμουν]] || се симнував / се спуштав
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист / Минато определено свршено || [[κατέβασα]] || симнав / спуштив || [[κατεβάστηκα]] || се симнав / се спуштив
|-
| Παρακείμενος Οριστικής || Сегашен Перфект || [[έχω κατεβάσει]] || имам симнато / спуштено || [[έχω κατεβαστεί]] || сум се симнал / сум се спуштил
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα κατεβάζω]] || ќе симнувам / ќе спуштам || [[θα κατεβάζομαι]] || ќе се симнувам / ќе се спуштам
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα κατεβάσω]] || ќе симнам / ќе спуштам || [[θα κατεβαστώ]] || ќе се симнам / ќе се спуштам
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω κατεβάσει]] || ќе имам симнато || [[θα έχω κατεβαστεί]] || ќе бидам симнат / спуштен
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα κατεβάσει]] || имав симнато || [[είχα κατεβαστεί]] || бев се симнал
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να κατεβάζω]] || да симнувам || [[να κατεβάζομαι]] || да се симнувам
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να καтеβάσω]] || да симнам || [[να κατεβαστώ]] || да се симнам
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω κατεβάσει]] || да имам симнато || [[να έχω κατεβαστεί]] || да сум се симнал
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[κατέβαζε]] (εσύ) || симнувај! / спуштај! || [[κατεβάζου]] (εσύ) || симнувај се! / спуштај се!
|-
| Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[κατέβασε]] || симни! / спушти! || [[κατεβάσου]] || симни се! / спушти се!
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[κατεβάζοντας]] || симнувајќи / спуштајќи || — || —
|}

=== Синоними ===
* [[χαμηλώνω]] '''гл.''' — спушта, понижува
* [[μειώνω]] '''гл.''' — намалува, скратува
* [[ελαττώνω]] '''гл.''' — намалува, ублажува
* [[αποβιβάζω]] '''гл.''' — симнува (патник)

=== Антоними ===
* [[ανεβάζω]] '''гл.''' — качува, подига

=== Сродни поими ===
* [[καταβίβαση]] '''им.''' ж — спуштање, симнување
* [[κατέβασμα]] '''им.''' ср — симнување, преземање
* [[κατεβαίνω]] '''гл.''' — се симнува, слегува

=== Сложени изрази ===
* [[κατεβάζω τα ρολά]] — спушта ролетни / затвора дуќан

[[Категорија:Грчки|ΚΑΤΕΒΑΖΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΚΑΤΕΒΑΖΩ]]</text>
      <sha1>53l5sqs5adv5gy8qp4hjrivhwzhmnn3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>56538</id>
      <parentid>56537</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T08:04:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Steborce</username>
        <id>2506</id>
      </contributor>
      <origin>56538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10475" sha1="drujr40y3o622n988fa55ciox5hw18r" xml:space="preserve">{{-el-}}

=== Етимологија ===
[[κατεβάζω]] &lt; средновековен грчки јазик &lt; старогрчки јазик [[καταβιβάζω]] ([[спушта]], [[симнува]]).

=== Изговор ===
* [[МФА]]: /ka.teˈva.zo/
* Поделба по слогови: κα‐τε‐βά‐ζω

=== Глагол ===
[[κατεβάζω]] глагол, несвршен, активна форма (минато време κατέβασα, пасивна форма κατεβάζομαι)

# [[спушта]], [[симнува]] — движи нешто од повисоко кон пониско место (како и поглед).
#: '''Κατέβασε το βλέμμα'''
#: ''Го спушти погледот.''
# [[намалува]] — прави нешто помало, погласно или поевтино (на пр. глас, цени).
#: '''Μπορείς να κατεβάσεις τη φωνή σου;'''
#: ''Можеш ли да го намалиш гласот?''
#: '''Κατέβασε τη θερμοκρασία.'''
#: ''Намали ја температурата.''
# [[симнува]], [[остава]] — симнува патник од превозно средство или го носи некого некаде пониско.
#: '''Θα σας κατεβάσω, αν ενοχλείτε!'''
#: ''Ќе ве симнам ако вознемирувате!''
# замислува, наоѓа, смислува идеи, решенија или излези.
#: '''Αυτό της κατέβηκε, αυτό κάνει'''
#: ''Што ќе ѝ падне на памет, тоа прави.''
# испива,јаде — (разговорно) консумира храна или пијалак алчно и набрзина.
#: '''Με τη μία κατέβασε το ποτήρι του'''
#: ''Одеднаш ја испи чашата. / Ја испи чашата на екс.''
# [[разрешува]], [[симнува]] — отстранува некокого од функција или положба.
#: '''Τον κατέβασαν από τη θέση του διευθυντή'''
#: ''Го симнаа од неговата директорска функција.''
# [[спушта]] — му дава навредливи или слични карактеристики на некокого.
#: '''Ανόητη με ανεβάζει, ηλίθια με κατεβάζει'''
#: ''„Еднаш ме прави ме прави да изгледам како глупава, другпат ме спушта до идиотка.“''
# [[понижува]] — спушта некого или нешто на пониско ниво.
#: '''Κατεβάζεις πολύ τη συζήτηση'''
#: ''Многу го спушташ разговорот на ниско ниво.''
# [[кандидира]], [[предлага]] — во политиката, предлага некого како кандидат на избори.
#: '''Η αντίπαλη παράταξη κατεβάζει στις εκλογές δύο νέα πρόσωπα'''
#: ''Опозициската фракција кандидира две нови лица на изборите.''
#[[симнува]] — во театар, запира претстави поради недостиг на публика.
#: '''Κατεβάζω την παράσταση εξαιτίας της μη προσέλευσης κοινού'''
#: ''Ја симнувам претставата (од репертоар) поради отсуство на публика.''
# [[повлекува]] — носи со себе надолу, симнува, за река, носи материјал или вода.
#: '''Το ποτάμι κατεβάζει λάσπη'''
#: ''Реката повлекува кал со себе.''
# [[набројува]], [[натрупува]] — реди зборови или работи вербално.
#: '''Αν αρχίσουμε να κατεβάσουμε όσα είδαμε, θα μας πάρει πολλή ώρα'''
#: ''Ако почнеме да ги набројуваме работите што ги видовме, ќе ни одземе многу време.''
# [[пренесува]], [[спушта]] — во лингвистиката, го пренесува или поместува акцентот 
#: '''Κατεβάζω τον τόνο στην παραλήγουσα'''
#: ''Го пренесувам (спуштам) акцентот на претпоследниот слог.''
# во спортот, изнесува тим или играч на терен.
#: '''Η ομάδα θα κατεβάσει τους αναπληρωματικούς παίκτες'''
#: ''Тимот ќе ги стави резервните играчи во игра.''
# [[презема]], [[симнува]] — (во информатиката [[]download]) префрла датотеки од интернет на сопствен уред.
#: '''Θέλω να κατεβάσω αρχεία από το ίντερνετ'''
#: ''Сакам да преземам датотеки од интернет.''

===Табела со форми на глаголот===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
!colspan=6 style=&quot;text-align: left;&quot;| &lt;span style=&quot;margin-right: 1em;&quot;&gt;κατεβάζω και κατεβάζομαι&lt;/span&gt;
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна/Медијална форма (грчки) !! Пасивна/Медијална форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[κατεβάζω]] || симнувам / спуштам || [[κατεβάζομαι]] || се симнува / се спушта / се презема
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект / Минато определено несвршено || [[κατέβαζα]] || симнував / спуштав || [[κατεβαζόμουν]] || се симнуваше / се спушташе / се преземаше
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист / Минато определено свршено || [[κατέβασα]] || симнав / спуштив || [[κατεβάστηκα]] || бев симнат / бев спуштен / бев преземен
|-
| Παρακείμενος Οριστικής || Сегашен Перфект || [[έχω κατεβάσει]] || имам симнато / спуштено / преземено || [[έχω κατεβαστεί]] || сум симнат / сум спуштен / сум преземен
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα κατεβάζω]] || ќе симнувам / ќе спуштам || [[θα κατεβάζομαι]] || ќе се симнува / ќе се спушта / ќе се презема
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα κατεβάσω]] || ќе симнам / ќе спуштам || [[θα κατεβαστώ]] || ќе бидам симнат / ќе бидам спуштен / ќе бидам преземен
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω κατεβάσει]] || ќе имам симнато / спуштено / преземено || [[θα έχω κατεβαστεί]] || ќе сум симнат / ќе сум спуштен / ќе сум преземен
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα κατεβάσει]] || имав симнато / спуштено / преземено || [[είχα κατεβαστεί]] || бев симнат / бев спуштен / бев преземен
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να κατεβάζω]] || да симнувам / да спуштам || [[να κατεβάζομαι]] || да се симнува / да се спушта / да се презема
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να κατεβάσω]] || да симнам / да спуштам || [[να κατεβαστώ]] || да бидам симнат / да бидам спуштен / да бидам преземен
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω κατεβάσει]] || да имам симнато / спуштено / преземено || [[να έχω κατεβαστεί]] || да сум симнат / да сум спуштен / да сум преземен
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[κατέβαζε]] (εσύ) || симнувај! / спуштај! || [[κατεβάζου]] (εσύ) || симнувај се! / спуштај се!
|-
| Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[κατέβασε]] || симни! / спушти! || [[κατεβάσου]] || симни се! / спушти се!
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[κατεβάζοντας]] || симнувајќи / спуштајќи || — || —
|}
=== Синоними ===
* [[χαμηλώνω]] '''гл.''' — спушта, понижува
* [[μειώνω]] '''гл.''' — намалува, скратува
* [[ελαττώνω]] '''гл.''' — намалува, ублажува
* [[αποβιβάζω]] '''гл.''' — симнува (патник)

=== Антоними ===
* [[ανεβάζω]] '''гл.''' — качува, подига

=== Сродни поими ===
* [[καταβίβαση]] '''им.''' ж — спуштање, симнување
* [[κατέβασμα]] '''им.''' ср — симнување, преземање
* [[κατεβαίνω]] '''гл.''' — се симнува, слегува

=== Сложени изрази ===
* [[κατεβάζω τα ρολά]] — спушта ролетни / затвора дуќан

[[Категорија:Грчки|ΚΑΤΕΒΑΖΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΚΑΤΕΒΑΖΩ]]</text>
      <sha1>drujr40y3o622n988fa55ciox5hw18r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>56539</id>
      <parentid>56538</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T08:12:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Steborce</username>
        <id>2506</id>
      </contributor>
      <origin>56539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10463" sha1="tf5a0v4bpjv2pwyh2e61iax0tk7b12i" xml:space="preserve">{{-el-}}

=== Етимологија ===
[[κατεβάζω]] &lt; средновековен грчки јазик &lt; старогрчки јазик [[καταβιβάζω]] ([[спушта]], [[симнува]]).

=== Изговор ===
* [[МФА]]: /ka.teˈva.zo/
* Поделба по слогови: κα‐τε‐βά‐ζω

=== Глагол ===
[[κατεβάζω]] глагол, несвршен, активна форма (минато време κατέβασα, пасивна форма κατεβάζομαι)

# [[спушта]], [[симнува]] — движи нешто од повисоко кон пониско место (како и поглед).
#: '''Κατέβασε το βλέμμα'''
#: ''Го спушти погледот.''
# [[намалува]] — прави нешто помало, пониско или поевтино (на пр. глас, температура, цени).
#: '''Μπορείς να κατεβάσεις τη φωνή σου;'''
#: ''Можеш ли да го намалиш гласот?''
#: '''Κατέβασε τη θερμοκρασία.'''
#: ''Намали ја температурата.''
# [[симнува]], [[остава]] — симнува патник од превозно средство или го носи некого некаде пониско.
#: '''Θα σας κατεβάσω, αν ενοχλείτε!'''
#: ''Ќе ве симнам ако вознемирувате!''
# замислува, наоѓа, смислува идеи, решенија или излези.
#: '''Αυτό της κατέβηκε, αυτό κάνει'''
#: ''Што ќе ѝ падне на памет, тоа прави.''
# испива,јаде — (разговорно) консумира храна или пијалак алчно и набрзина.
#: '''Με τη μία κατέβασε το ποτήρι του'''
#: ''Одеднаш ја испи чашата. / Ја испи чашата на екс.''
# [[разрешува]], [[симнува]] — отстранува некокого од функција или положба.
#: '''Τον κατέβασαν από τη θέση του διευθυντή'''
#: ''Го симнаа од неговата директорска функција.''
# [[спушта]] — му дава навредливи или слични карактеристики на некокого.
#: '''Ανόητη με ανεβάζει, ηλίθια με κατεβάζει'''
#: ''Еднаш ме нарекува глупава, другпат ме спушта до идиотка.''
# [[понижува]] — спушта некого или нешто на пониско ниво.
#: '''Κατεβάζεις πολύ τη συζήτηση'''
#: ''Многу го спушташ разговорот на ниско ниво.''
# [[кандидира]], [[предлага]] — во политиката, предлага некого како кандидат на избори.
#: '''Η αντίπαλη παράταξη κατεβάζει στις εκλογές δύο νέα πρόσωπα'''
#: ''Опозициската фракција кандидира две нови лица на изборите.''
#[[симнува]] — во театар, запира претстави поради недостиг на публика.
#: '''Κατεβάζω την παράσταση εξαιτίας της μη προσέλευσης κοινού'''
#: ''Ја симнувам претставата (од репертоар) поради отсуство на публика.''
# [[повлекува]] — носи со себе надолу, симнува, за река, носи материјал или вода.
#: '''Το ποτάμι κατεβάζει λάσπη'''
#: ''Реката повлекува кал со себе.''
# [[набројува]], [[натрупува]] — реди зборови или работи вербално.
#: '''Αν αρχίσουμε να κατεβάσουμε όσα είδαμε, θα μας πάρει πολλή ώρα'''
#: ''Ако почнеме да ги набројуваме работите што ги видовме, ќе ни одземе многу време.''
# [[пренесува]], [[спушта]] — во лингвистиката, го пренесува или поместува акцентот 
#: '''Κατεβάζω τον τόνο στην παραλήγουσα'''
#: ''Го пренесувам акцентот на претпоследниот слог.''
# во спортот, изнесува тим или играч на терен.
#: '''Η ομάδα θα κατεβάσει τους αναπληρωματικούς παίκτες'''
#: ''Тимот ќе ги стави резервните играчи во игра.''
# [[презема]], [[симнува]] — (во информатиката [[]download]) префрла датотеки од интернет на сопствен уред.
#: '''Θέλω να κατεβάσω αρχεία από το ίντερνετ'''
#: ''Сакам да преземам датотеки од интернет.''

===Табела со форми на глаголот===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
!colspan=6 style=&quot;text-align: left;&quot;| &lt;span style=&quot;margin-right: 1em;&quot;&gt;κατεβάζω και κατεβάζομαι&lt;/span&gt;
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна/Медијална форма (грчки) !! Пасивна/Медијална форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[κατεβάζω]] || симнувам / спуштам || [[κατεβάζομαι]] || се симнува / се спушта / се презема
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект / Минато определено несвршено || [[κατέβαζα]] || симнував / спуштав || [[κατεβαζόμουν]] || се симнуваше / се спушташе / се преземаше
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист / Минато определено свршено || [[κατέβασα]] || симнав / спуштив || [[κατεβάστηκα]] || бев симнат / бев спуштен / бев преземен
|-
| Παρακείμενος Οριστικής || Сегашен Перфект || [[έχω κατεβάσει]] || имам симнато / спуштено / преземено || [[έχω κατεβαστεί]] || сум симнат / сум спуштен / сум преземен
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα κατεβάζω]] || ќе симнувам / ќе спуштам || [[θα κατεβάζομαι]] || ќе се симнува / ќе се спушта / ќе се презема
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα κατεβάσω]] || ќе симнам / ќе спуштам || [[θα κατεβαστώ]] || ќе бидам симнат / ќе бидам спуштен / ќе бидам преземен
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω κατεβάσει]] || ќе имам симнато / спуштено / преземено || [[θα έχω κατεβαστεί]] || ќе сум симнат / ќе сум спуштен / ќе сум преземен
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα κατεβάσει]] || имав симнато / спуштено / преземено || [[είχα κατεβαστεί]] || бев симнат / бев спуштен / бев преземен
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να κατεβάζω]] || да симнувам / да спуштам || [[να κατεβάζομαι]] || да се симнува / да се спушта / да се презема
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να κατεβάσω]] || да симнам / да спуштам || [[να κατεβαστώ]] || да бидам симнат / да бидам спуштен / да бидам преземен
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω κατεβάσει]] || да имам симнато / спуштено / преземено || [[να έχω κατεβαστεί]] || да сум симнат / да сум спуштен / да сум преземен
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[κατέβαζε]] (εσύ) || симнувај! / спуштај! || [[κατεβάζου]] (εσύ) || биди симнуван! / биди спуштан!
|-
| Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[κατέβασε]] || симни! / спушти! || [[κατεβάσου]] || симни се! / спушти се!
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[κατεβάζοντας]] || симнувајќи / спуштајќи || — || —
|}

=== Синоними ===
* [[χαμηλώνω]] '''гл.''' — спушта, понижува
* [[μειώνω]] '''гл.''' — намалува, скратува
* [[ελαττώνω]] '''гл.''' — намалува, ублажува
* [[αποβιβάζω]] '''гл.''' — симнува (патник)

=== Антоними ===
* [[ανεβάζω]] '''гл.''' — качува, подига

=== Сродни поими ===
* [[καταβίβαση]] '''им.''' ж — спуштање, симнување
* [[κατέβασμα]] '''им.''' ср — симнување, преземање
* [[κατεβαίνω]] '''гл.''' — слегува, се симнува, оди надолу

=== Сложени изрази ===
* [[κατεβάζω τα ρολά]] — спушта ролетни / затвора дуќан

[[Категорија:Грчки|ΚΑΤΕΒΑΖΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΚΑΤΕΒΑΖΩ]]</text>
      <sha1>tf5a0v4bpjv2pwyh2e61iax0tk7b12i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ιστός</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11153</id>
    <revision>
      <id>56540</id>
      <timestamp>2026-10-03T08:27:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Steborce</username>
        <id>2506</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{-el-}}  === Етимологија === [[ιστός]] &lt; старогрчки јазик [[ἱστός]] (ткајачки разбој, јарбол, пајажина).  === Изговор === * [[МФА]]: /isˈtos/ * Поделба по слогови: ισ‐τός  === Именка === [[ιστός]] '''им.''' м  # [[ткиво]] — анатомија: збир од слични клетки кои имаат иста функција во...</comment>
      <origin>56540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3455" sha1="3h681rfi1dbtb3edm6v4hhqplshmid4" xml:space="preserve">{{-el-}}

=== Етимологија ===
[[ιστός]] &lt; старогрчки јазик [[ἱστός]] (ткајачки разбој, јарбол, пајажина).

=== Изговор ===
* [[МФА]]: /isˈtos/
* Поделба по слогови: ισ‐τός

=== Именка ===
[[ιστός]] '''им.''' м

# [[ткиво]] — анатомија: збир од слични клетки кои имаат иста функција во организмот.
#: '''Ο ιός προσβάλλει τους ιστούς του σώματος'''
#: ''Вирусот ги напаѓа ткивата на телото.''
#: '''Οι ανθρώpινοι ιστοί έχουν την ικανότητα να αναγεννώνται'''
#: ''Човечките ткива имаат способност да се регенерираат.''
# [[јарбол]] — поморски термин: висок столб на брод што ги држи едрата.
#: '''Καράβι με τρεις ιστούς'''
#: ''Брод со три јарболи.''
# [[пајажина]] — течна тенка свилена мрежа што ја плете пајакот и во која се фаќаат инсекти.
#: '''Αράχνη με τον ιστό της'''
#: ''Пајак со својата пајажина.''
# [[мрежа]], [[интернет]] — во информатиката и интернетот: сите меѓусебни врски меѓу јазлите на мрежата,  Веб (World Wide Web).
#: '''Ο Παγκόσμιος Ιστός άλλαξε την επικοινωνία'''
#: ''Светската мрежа ја промени комуникацијата.''

=== Деклинација ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Падеж !! Еднина !! Множина
|-
! Номинатив (Ονομαστική)
| [[ιστός]]
| [[ιστοί]]
|-
! Генетив (Γενική)
| [[ιστού]]
| [[ιστών]]
|-
! Акузатив (Αιτιατική)
| [[ιστό]]
| [[ιστούς]]
|-
! Вокатив (Κλητική)
| [[ιστέ]]
| [[ιστοί]]
|}

=== Синоними ===
* [[δίκτυο]] '''им.''' ср — мрежа, систем
* [[κατάρτι]] '''им.''' ср — јарбол
* [[αράχνη]] '''им.''' ж — пајажина

=== Изведени зборови ===
* [[ιστικός]] '''прид.''' — ткивен

=== Сродни поими (сложени зборови) ===
* [[ιστογένεση]] '''им.''' ж — истогенеза (создавање ткиво)
* [[ιστοκαλλιέργεια]] '''им.''' ж — култура на ткива
* [[ιστολόγιο]] '''им.''' ср — блог
* [[ιστοσελίδα]] '''им.''' ж — веб-страница
* [[ιστοσυγκομιδή]] '''им.''' ж — веб-скрепинг; собирање податоци од вебот
* [[ιστότοπος]] '''им.''' м — веб-сајт

=== Сложени изрази ===
* [[Παγκόσμιος Ιστός]] — Светска мрежа (WWW)
* [[ιστός της αράχνης]] — пајакова мрежа
* [[ιστός της Πηνελόπης]] — Пенелопино платно (бесконечна работа)
* [[εφαρμογή ιστού]] — веб-апликација

[[Категорија:Грчки|ΙΣΤΟΣ]]
[[Категорија:Грчки именки|ΙΣΤΟΣ]]</text>
      <sha1>3h681rfi1dbtb3edm6v4hhqplshmid4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ψάχνω</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11154</id>
    <revision>
      <id>56541</id>
      <timestamp>2026-10-03T08:34:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Steborce</username>
        <id>2506</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{-el-}}  === Етимология === [[ψάχνω]] &lt; средновековен грчки јазик [[ψάχνω]] &lt; старогрчки јазик [[ψαύω]] (опипува, допира), преку аористната основа [[έψαυσα]] → [[έψαξα]].  === Изговор === * [[МФА]]: /ˈpsa.xno/ * Поделба по слогови: ψά‐χνω  === Глагол === [[ψάχνω]] глагол, несвршен,...</comment>
      <origin>56541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6278" sha1="0ztx5vn5c7bpabkomhyv1lgi15nbj1i" xml:space="preserve">{{-el-}}

=== Етимология ===
[[ψάχνω]] &lt; средновековен грчки јазик [[ψάχνω]] &lt; старогрчки јазик [[ψαύω]] (опипува, допира), преку аористната основа [[έψαυσα]] → [[έψαξα]].

=== Изговор ===
* [[МФА]]: /ˈpsa.xno/
* Поделба по слогови: ψά‐χνω

=== Глагол ===
[[ψάχνω]] глагол, несвршен, активна форма (минато време έψαξα, пасивна форма ψάχνομαι)

# [[бара]], [[трага]] — настојува да најде некого или нешто што е изгубено или скриено.
#: '''Τον έψαχνα σε όλη τη γειτονιά'''
#: ''Го барав низ целото маало.''
#: '''Ψάχνω να βρω στοιχεία στο διαδίκτυο για την εργασία μου'''
#: ''Барам да најдам податоци на интернет за мојата задача.''
# [[пребарува]], [[истражува]] — темелно прегледува место, предмет или лице (на пр. со σωματική έρευνα).
#: '''Έψαξε τις τσέπες του προσπαθώντας να βρει το κλειδί του'''
#: ''Ги пребара своите џебови обидувајќи се да го најде клучот.''
#: '''Τον έψαξαν στο αεροδρόμιο'''
#: ''Го претресоа на аеродромот.''

=== Табела со форми на глаголот ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
!colspan=6 style=&quot;text-align: left;&quot;| &lt;span style=&quot;margin-right: 1em;&quot;&gt;ψάχνω και ψάχνομαι&lt;/span&gt;
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна/Медијална форма (грчки) !! Пасивна/Медијална форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[ψάχνω]] || барам || [[ψάχνομαι]] || ме бараат / се преиспитувам
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект / Минато определено несвршено || [[έψαχνα]] || барав || [[ψαχνόμουν]] || ме бараа / се преиспитував
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист / Минато определено свршено || [[έψαξα]] || побарав || [[ψάχτηκα]] || бев побаран / се преиспитав
|-
| Παρακείμενος Οριστικής || Сегашен Перфект || [[έχω ψάξει]] || имам побарано || [[έχω ψαχτεί]] || сум бил побаран / сум се преиспитал
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα ψάχνω]] || ќе барам || [[θα ψάχνομαι]] || ќе ме бараат / ќе се преиспитувам
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα ψάξω]] || ќе побарам || [[θα ψαχτώ]] || ќе бидам побаран / ќе се преиспитам
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω ψάξει]] || ќе имам побарано || [[θα έχω ψαχτεί]] || ќе сум бил побаран / ќе сум се преиспитал
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα ψάξει]] || имав побарано || [[είχα ψαχτεί]] || бев побаран / бев се преиспитал
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να ψάχνω]] || да барам || [[να ψάχνομαι]] || да ме бараат / да се преиспитувам
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να ψάξω]] || да побарам || [[να ψαχτώ]] || да бидам побаран / да се преиспитам
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω ψάξει]] || да имам побарано || [[να έχω ψαχτεί]] || да сум бил побаран / да сум се преиспитал
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[ψάχνε]] (εσύ) || барај! || [[ψάχνου]] (εσύ) || преиспитувај се!
|-
| Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[ψάξε]] || побарај! || [[ψάξου]] || преиспитај се!
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[ψάχνοντας]] || барајќи || — || —
|}

=== Синоними ===
* [[αναζητώ]] '''гл.''' — бара, трага
* [[γυρεύω]] '''гл.''' — бара, потражува
* [[αγρεύω]] '''гл.''' — ловка, демне, бара
* [[ερευνώ]] '''гл.''' — истражува, испитува

=== Антоними ===
* [[βρίσκω]] '''гл.''' — наоѓа
* [[ανακαλύπτω]] '''гл.''' — открива

=== Сродни поими ===
* [[ψάξιμο]] '''им.''' ср — барање, пребарување
* [[ψαγμένος]] '''прид.''' — истражен, просветлен, искусен
* [[ψαχουλεύω]] '''гл.''' — претура, препипува, ровара
* [[ψαχούλεμα]] '''им.''' ср — препипување, претурување
* [[ψαύση]] '''им.''' ж — допир, опипување

=== Сложени изрази ===
* [[ψάχνω στα τυφλά]] — бара на слепо
* [[ψάχνω την τύχη μου]] — си ја бара среќата / си ја пробува среќата

[[Категорија:Грчки|ΨΑΧΝΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΨΑΧΝΩ]]</text>
      <sha1>0ztx5vn5c7bpabkomhyv1lgi15nbj1i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ανεβάζω</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11155</id>
    <revision>
      <id>56542</id>
      <timestamp>2026-10-03T08:46:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Steborce</username>
        <id>2506</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{-el-}}  === Етимологија === [[ανεβάζω]] &lt; [[ἀνεβάζω]] (катаревуса) &lt; средновековен грчки [[ἀνεβάζω]] &lt; елинистички грчки [[ἀναβάζω]], под влијание на [[ἀναβαίνω]] („се качува“) и [[ἀναβιβάζω]] („качува, подига“).  === Изговор === * [[МФА]]: /a.neˈva.zo/ * Поделба по слогови:...</comment>
      <origin>56542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8872" sha1="fr2pn0557ae8nfklzncflptzlpvrugi" xml:space="preserve">{{-el-}}

=== Етимологија ===
[[ανεβάζω]] &lt; [[ἀνεβάζω]] (катаревуса) &lt; средновековен грчки [[ἀνεβάζω]] &lt; елинистички грчки [[ἀναβάζω]], под влијание на [[ἀναβαίνω]] („се качува“) и [[ἀναβιβάζω]] („качува, подига“).

=== Изговор ===
* [[МФА]]: /a.neˈva.zo/
* Поделба по слогови: α‐νε‐βά‐ζω

=== Глагол ===
[[ανεβάζω]] глагол, несвршен, активна форма (минато време [[ανέβασα]], пасивна форма [[ανεβάζομαι]])

# [[качува]], [[подига]] — преместува нешто на повисоко место.
#: '''Ανεβάζω τα πράγματα στον επάνω όροφο.'''
#: ''Ги качувам работите на горниот кат.''
# [[зголемува]], [[подига]] — зголемува вредност, ниво, температура, притисок, степен и сл.
#: '''Ανεβάζει τη θερμοκρασία του σώματος.'''
#: ''Ја зголемува телесната температура.''
# [[унапредува]], [[промовира]] — му дава на некого повисока професионална или општествена положба.
#: '''Τον ανέβασαν στη θέση του διευθυντή.'''
#: ''Го унапредија на директорската позиција.''
# [[подига]], [[подобрува]], [[зајакнува]] — за расположение или чувство.
#: '''Η μουσική μου ανεβάζει τη διάθεση.'''
#: ''Музиката ми го подобрува расположението.''
# [[подига]] — за интензитет, глас, тон и сл.
#: '''Μην ανεβάζεις τη φωνή σου!'''
#: ''Не го кревај гласот!''
# [[поставува]], [[приредува]] — поставува или изведува театарска претстава.
#: '''Η θεατρική ομάδα ανεβάζει νέα παράσταση.'''
#: ''Театарската група поставува нова претстава.''
# [[прикачува]], [[објавува]] — поставува текст, фотографија, видео или друг материјал на интернет.
#: '''Θέλω να ανεβάσω φωτογραφίες στα κοινωνικά δίκτυα.'''
#: ''Сакам да прикачам фотографии на социјалните мрежи.''
# [[пренесува]], [[испраќа]] — пренесува податоци од компјутер на мрежен компјутер или сервер.
#: '''Ανεβάζω τα αρχεία στον διακομιστή.'''
#: ''Ги прикачувам датотеките на серверот.''
# [[проценува]] — проценува број или количество на нешто на одредена вредност.
#: '''Οι εφημερίδες ανεβάζουν τον αριθμό των διαδηλωτών σε πολλές χιλιάδες.'''
#: ''Весниците го проценуваат бројот на демонстрантите на неколку илјади.''

=== Табела со форми на глаголот ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
!colspan=6 style=&quot;text-align: left;&quot;| &lt;span style=&quot;margin-right: 1em;&quot;&gt;ανεβάζω και ανεβάζομαι&lt;/span&gt;
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна/Медијална форма (грчки) !! Пасивна/Медијална форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[ανεβάζω]] || качувам / подигам || [[ανεβάζομαι]] || се качува / се подига
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект / Минато определено несвршено || [[ανέβαζα]] || качував / подигав || [[ανεβαζόμουν]] || се качуваше / се подигаше
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист / Минато определено свршено || [[ανέβασα]] || качив / подигнав || [[ανεβάστηκα]] || бев качен / бев подигнат
|-
| Παρακείμενος Οριστικής || Сегашен Перфект || [[έχω ανεβάσει]] || имам качено / подигнато || [[έχω ανεβαστεί]] || сум качен / сум подигнат
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα ανεβάζω]] || ќе качувам / ќе подигам || [[θα ανεβάζομαι]] || ќе се качува / ќе се подига
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα ανεβάσω]] || ќе качам / ќе подигнам || [[θα ανεβαστώ]] || ќе бидам качен / ќе бидам подигнат
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω ανεβάσει]] || ќе имам качено / подигнато || [[θα έχω ανεβαστεί]] || ќе сум качен / ќе сум подигнат
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα ανεβάσει]] || имав качено / подигнато || [[είχα ανεβαστεί]] || бев качен / бев подигнат
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να ανεβάζω]] || да качувам / да подигам || [[να ανεβάζομαι]] || да се качува / да се подига
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να ανεβάσω]] || да качам / да подигнам || [[να ανεβαστώ]] || да бидам качен / да бидам подигнат
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω ανεβάσει]] || да имам качено / подигнато || [[να έχω ανεβαστεί]] || да сум качен / да сум подигнат
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[ανέβαζε]] (εσύ) || качувај! / подигај! || — || —
|-
| Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[ανέβασε]] || качи! / подигни! || — || —
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[ανεβάζοντας]] || качувајќи / подигајќи || — || —
|}

'''Забелешка:''' Пасивната форма '''ανεβάζομαι''' е разговорна и според грчките речнички извори не е вообичаена за лица/живи суштества. Се употребува главно за неживи предмети. На пример: '''Οι βαλίτσες ανεβάστηκαν στο αεροπλάνο.''' — ''Куферите беа качени во авионот.''

=== Синоними ===
* [[υψώνω]] — издигнува, подига
* [[αυξάνω]] — зголемува
* [[ανυψώνω]] — воздигнува, подига

=== Антоними ===
* [[κατεβάζω]] — симнува, спушта, намалува

=== Сродни поими ===
* [[ανεβαίνω]] — се качува, се искачува
* [[ανέβασμα]] — качување, подигање, прикачување
* [[ανάβαση]] — искачување
* [[αναβίβαση]] — подигање, пренесување на повисоко ниво
* [[ανεβασιά]]
* [[ανεβατός]]
* [[αναβιβάζω]] — качува, подига
* [[ανεβοκατεβάζω]] — качува и симнува
* [[ανεβοκατεβαίνω]] — се качува и слегува

=== Сложени изрази ===
* [[ανεβάζω στα ύψη]] — издигнува до небо; многу го зголемува
* [[ανεβάζω στα ουράνια]] — го воздигнува до небо; многу го фали

[[Категорија:Грчки|ΑΝΕΒΑΖΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΑΝΕΒΑΖΩ]]</text>
      <sha1>fr2pn0557ae8nfklzncflptzlpvrugi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>κουμπί</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11156</id>
    <revision>
      <id>56543</id>
      <timestamp>2026-10-03T08:54:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Steborce</username>
        <id>2506</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{-el-}}  === Етимология === [[κουμπί]] &lt; средновековен грчки јазик [[κομπίν]] &lt; старогрчки јазик [[κόμβος]] (јазол).  === Изговор === * [[МФА]]: /kumˈbi/ * Поделба по слогови: κου‐μπί  === Именка === [[κουμπί]] именка од среден род ( множина [[κουμπιά]])  # [[копче]] — мало парче или...</comment>
      <origin>56543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2757" sha1="si2zo3kq7kdy63lr0t4u4bgf8g09z4l" xml:space="preserve">{{-el-}}

=== Етимология ===
[[κουμπί]] &lt; средновековен грчки јазик [[κομπίν]] &lt; старогрчки јазик [[κόμβος]] (јазол).

=== Изговор ===
* [[МФА]]: /kumˈbi/
* Поделба по слогови: κου‐μπί

=== Именка ===
[[κουμπί]] именка од среден род ( множина [[κουμπιά]])

# [[копче]] — мало парче или додаток на облека што се користи за закопчување или од украсни причини.
#: '''Κουμπιά σε διάφορα χρώματα, σχήματα και μεγέθη'''
#: ''Копчиња во различни бои, форми и големини.''
# [[копче]] — мал надворешен дел од некој механизам кој при притискање активира или запира некоја функција.
#: '''Πατήστε το κουμπί για να ξεκινήσετε'''
#: ''Притиснете го копчето за да започнете.''
#: '''Κουμπί στάσης σε λεωφορείο'''
#: ''Стоп-копче во автобус.''
# [[слаба точка]] — (метафорично) чувствително место од карактерот или личноста на некого.
#: '''Βρήκα το ευαίσθητο κουμπι του'''
#: ''Го најдов неговото чувствително место.''

=== Деклинација ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Падеж !! Еднина !! Множина
|-
! Номинатив (Ονομαστική)
| [[κουμπί]]
| [[κουμπιά]]
|-
! Генетив (Γενική)
| [[κουμπιού]]
| [[κουμπιών]]
|-
! Акузатив (Αιτιατική)
| [[κουμπί]]
| [[κουμπιά]]
|-
! Вокатив (Κλητική)
| [[κουμπί]]
| [[κουμπιά]]
|}

=== Синоними ===
* [[πλήκτρο]] '''им.''' ср — типка, копче (на уред или тастатура)
* [[μπουτόν]] '''им.''' ср — копче

=== Сродни поими (сложени зборови) ===
* [[κουμπότρυπα]] '''им.''' ж — дупка за копче / јамка
* [[μανικετόκουμπο]] '''им.''' ср — копче за манжетна
* [[ξενόκουμπο]] '''им.''' ср — туѓо копче / необично копче

=== Сложени изрази ===
* [[τα κουμπιά της Αλέξαινας]] — многу збунета или преплетена ситуација

[[Категорија:Грчки|ΚΟΥΜΠΙ]]
[[Категорија:Грчки именки|ΚΟΥΜΠΙ]]</text>
      <sha1>si2zo3kq7kdy63lr0t4u4bgf8g09z4l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>πατάω</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11157</id>
    <revision>
      <id>56544</id>
      <timestamp>2026-10-03T08:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Steborce</username>
        <id>2506</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{-el-}}  === Етимологија === [[πατάω]] &lt; средновековен грчки јазик [[πατάω]] &lt; старогрчки јазик [[πατῶ]], контрахирана форма од [[πατέω]] (стапнува, гази).  === Изговор === * [[МФА]]: /paˈta.o/ * Поделба по слогови: πα‐τά‐ω  === Глагол === [[πατάω]] / [[πατώ]] глагол, несвршен, акти...</comment>
      <origin>56544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8477" sha1="89huhyhhkpuuf8mr0yxqvadm09jlmtp" xml:space="preserve">{{-el-}}

=== Етимологија ===
[[πατάω]] &lt; средновековен грчки јазик [[πατάω]] &lt; старогрчки јазик [[πατῶ]], контрахирана форма од [[πατέω]] (стапнува, гази).

=== Изговор ===
* [[МФА]]: /paˈta.o/
* Поделба по слогови: πα‐τά‐ω

=== Глагол ===
[[πατάω]] / [[πατώ]] глагол, несвршен, активна форма (минато време πάτησα, пасивна форма πατιέμαι)

# [[стапнува]], [[гази]] — става стапало или нога врз нешто.
#: '''Μην πατάς το χορτάρι'''
#: ''Не гази ја тревата.''
# [[притиска]], [[кликнува]] — притиска копче, педала или екран со прст или предмет за да активира нешто.
#: '''Πάτα το κουμπί στο ασανσέρ'''
#: ''Притисни го копчето во лифтот.''
# [[посетува]], [[стапнува]] — влегува или се појавува во нечиј дом, продавница или просторија.
#: '''Δεν πατάει πελάτης στο μαγαζί'''
#: ''Не стапнува ниеден клиент во продавницата.''
# [[гази]], [[прегазува]] — со возило удира или прегазува некого.
#: '''Το αυτοκίνητο πάτησε τον πεζό'''
#: ''Автомобилот го прегази пешакот.''
# [[допира до дното]] — допира со нозете до дното на водата.
#: '''Ρηχά είναι, πατάω!'''
#: ''Плитко е, допирам до дното со нозете!''
# [[наполни]] — достигнува одредена возраст или број на години.
#: '''Πάτησε τα σαράντα'''
#: ''Наполни четириесет години.''
# [[пегла]] — (разговорно) измазнува облека со пегла.
#: '''Πάτησέ μου το γιακά'''
#: ''Испеглај ми ја јаката.''
# [[гази]], [[цеди]] — гази грозје со нозете за да се добие шира.
#: '''Πατάω τα σταφύλια στο πατητήρι για να βγάλω μούστο.'''
#: ''Го газам грозјето во калканицата за да извадам шира.''

=== Табела со форми на глаголот ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
!colspan=6 style=&quot;text-align: left;&quot;| &lt;span style=&quot;margin-right: 1em;&quot;&gt;πατάω / πατώ και πατιέμαι&lt;/span&gt;
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна/Медијална форма (грчки) !! Пасивна/Медијална форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[πατάω]] / [[πατώ]] || газам / стапнувам || [[πατιέμαι]] || се гази / се притиска
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект / Минато определено несвршено || [[πατούσα]] / [[πάταγα]] || газев / стапнував || [[πατιόμουν]] || се газеше / се притискаше
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист / Минато определено свршено || [[πάτησα]] || згазив / стапнав || [[πατήθηκα]] || бев згазен / бев притиснат
|-
| Παρακείμενος Οριστικής || Сегашен Перфект || [[έχω πατήσει]] || имам згазено / притиснато || [[έχω πατηθεί]] || сум згазен / сум притиснат
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα πατάω]] || ќе газам / ќе стапнувам || [[θα πατιέμαι]] || ќе се гази / ќе се притиска
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα πατήσω]] || ќе згазам / ќе стапнам || [[θα πατηθώ]] || ќе бидам згазен / ќе бидам притиснат
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω πατήσει]] || ќе имам згазено / притиснато || [[θα έχω πατηθεί]] || ќе сум згазен / ќе сум притиснат
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα πατήσει]] || имав згазено / притиснато || [[είχα πατηθεί]] || бев згазен / бев притиснат
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να πατάω]] || да газам / да стапнувам || [[να πατιέμαι]] || да се гази / да се притиска
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να πατήσω]] || да згазам / да стапнам || [[να πατηθώ]] || да бидам згазен / да бидам притиснат
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω πατήσει]] || да имам згазено / притиснато || [[να έχω πατηθεί]] || да сум згазен / да сум притиснат
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[πάτα]] / [[πάταγε]] (εσύ) || гази! / стапнувај! || — || —
|-
| Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[πάτησε]] || згазни! / стапни! || [[πατήσου]] || биди згазен! / притисни се!
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[πατώντας]] || газејќи / стапнувајќи || — || —
|}

=== Синоними ===
* [[βαδίζω]] '''гл.''' — чекори, оди
* [[πιέζω]] '''гл.''' — притиска
* [[καταπατώ]] '''гл.''' — прекршува, гази

=== Антоними ===
* [[σηκώνομαι]] '''гл.''' — се крева, станува

=== Изведени зборови ===
* [[απάτητος]] '''прид.''' — неизгазен, по кој не е одено
* [[ξεπατικώνω]] '''гл.''' — отсликува, копира
* [[πατημένος]] '''прид.''' — згазен, притиснат
* [[πατητήρι]] '''им.''' ср. — калканица, место за газење грозје
* [[πατητός]] '''прид.''' — што се прави со газење
* [[πατικώνω]] '''гл.''' — набива, притиска силно
* [[πάτος]] '''им.''' м. — дно

=== Сродни поими (сложени зборови) ===
* [[καταπατώ]] / [[καταπατάω]] '''гл.''' — угнетува, зазема туѓо
* [[περιπατώ]] / [[περπατώ]] '''гл.''' — шета, пешачи
* [[τσαλαπατώ]] / [[τσαλαπατάω]] '''гл.''' — изгазува, здиплува
* [[παραπατώ]] / [[παραπατάω]] '''гл.''' — се сопнува, оди несигурно
* [[στραβοπατώ]] / [[στραβοπατάω]] '''гл.''' — прави погрешен чекор, оди накриво

=== Сложени изрази ===
* [[πατάω γκάζι]] — дава гас / забрзува
* [[πατάω πόδι]] — се противи / цврсто се спротивставува
* [[την πάτησα]] — настрадав / се измамив / си ја видов маката
* [[πατείς με, πατώ σε]] — голем метеж и гужва (еден врз друг)
* [[πατάω επί πτωμάτων]] — гази преку мртви (оди до целта без совест)

[[Категорија:Грчки|ΠΑΤΑΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΠΑΤΑΩ]]</text>
      <sha1>89huhyhhkpuuf8mr0yxqvadm09jlmtp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>56545</id>
      <parentid>56544</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T09:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Steborce</username>
        <id>2506</id>
      </contributor>
      <origin>56545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8453" sha1="c9cp71b2a6u8y6rxqepz5x1natux12v" xml:space="preserve">{{-el-}}

=== Етимологија ===
[[πατάω]] &lt; средновековен грчки јазик [[πατάω]] &lt; старогрчки јазик [[πατῶ]], контрахирана форма од [[πατέω]] (стапнува, гази).

=== Изговор ===
* [[МФА]]: /paˈta.o/
* Поделба по слогови: πα‐τά‐ω

=== Глагол ===
[[πατάω]] / [[πατώ]] глагол, несвршен, активна форма (минато време πάτησα, пасивна форма πατιέμαι)

# [[стапнува]], [[гази]] — става стапало или нога врз нешто.
#: '''Μην πατάς το χορτάρι'''
#: ''Не ја гази тревата.''
# [[притиска]], [[кликнува]] — притиска копче, педала или екран со прст или предмет за да активира нешто.
#: '''Πάτα το κουμπί στο ασανσέρ'''
#: ''Притисни го копчето во лифтот.''
# [[стапнува]] — посетува, влегува или се појавува во нечиј дом, продавница или просторија.
#: '''Δεν πατάει πελάτης στο μαγαζί'''
#: ''Ниеден клиент не стапнува во продавницата.''
# [[гази]], [[прегазува]] — со возило удира или прегазува некого.
#: '''Το αυτοκίνητο πάτησε τον πεζό'''
#: ''Автомобилот го прегази пешакот.''
# [[допира до дното]] — допира со нозете до дното на водата.
#: '''Ρηχά είναι, πατάω!'''
#: ''Плитко е, допирам до дното со нозете!''
# [[наполни]] — достигнува одредена возраст или број на години.
#: '''Πάτησε τα σαράντα'''
#: ''Наполни четириесет години.''
# [[пегла]] — (разговорно) измазнува облека со пегла.
#: '''Πάτησέ μου το γιακά'''
#: ''Испеглај ми ја јаката.''
# [[гази]], [[цеди]] — гази грозје со нозете за да се добие шира.
#: '''Πατάω τα σταφύλια στο πατητήρι για να βγάλω μούστο.'''
#: ''Го газам грозјето во кацата за да извадам шира.''

=== Табела со форми на глаголот ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
!colspan=6 style=&quot;text-align: left;&quot;| &lt;span style=&quot;margin-right: 1em;&quot;&gt;πατάω / πατώ και πατιέμαι&lt;/span&gt;
|-
! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна/Медијална форма (грчки) !! Пасивна/Медијална форма (македонски)
|-
| Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[πατάω]] / [[πατώ]] || газам / стапнувам || [[πατιέμαι]] || се гази / се притиска
|-
| Παρατατικός Οριστικής || Имперфект / Минато определено несвршено || [[πατούσα]] / [[πάταγα]] || газев / стапнував || [[πατιόμουν]] || се газеше / се притискаше
|-
| Αόριστος Οριστικής || Аорист / Минато определено свршено || [[πάτησα]] || згазив / стапнав || [[πατήθηκα]] || бев згазен / бев притиснат
|-
| Παρακείμενος Οριστικής || Сегашен Перфект || [[έχω πατήσει]] || имам згазено / притиснато || [[έχω πατηθεί]] || сум згазен / сум притиснат
|-
| Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα πατάω]] || ќе газам / ќе стапнувам || [[θα πατιέμαι]] || ќе се гази / ќе се притиска
|-
| Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα πατήσω]] || ќе згазам / ќе стапнам || [[θα πατηθώ]] || ќе бидам згазен / ќе бидам притиснат
|-
| Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω πατήσει]] || ќе имам згазено / притиснато || [[θα έχω πατηθεί]] || ќе сум згазен / ќе сум притиснат
|-
| Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα πατήσει]] || имав згазено / притиснато || [[είχα πατηθεί]] || бев згазен / бев притиснат
|-
| Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να πατάω]] || да газам / да стапнувам || [[να πατιέμαι]] || да се гази / да се притиска
|-
| Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να πατήσω]] || да згазам / да стапнам || [[να πατηθώ]] || да бидам згазен / да бидам притиснат
|-
| Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω πατήσει]] || да имам згазено / притиснато || [[να έχω πατηθεί]] || да сум згазен / да сум притиснат
|-
| Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[πάτα]] / [[πάταγε]] (εσύ) || гази! / стапнувај! || — || —
|-
| Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[πάτησε]] || згазни! / стапни! || [[πατήσου]] || биди згазен! / притисни се!
|-
| Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[πατώντας]] || газејќи / стапнувајќи || — || —
|}

=== Синоними ===
* [[βαδίζω]] '''гл.''' — чекори, оди
* [[πιέζω]] '''гл.''' — притиска
* [[καταπατώ]] '''гл.''' — прекршува, гази

=== Антоними ===
* [[σηκώνομαι]] '''гл.''' — се крева, станува

=== Изведени зборови ===
* [[απάτητος]] '''прид.''' — неизгазен, по кој не е одено
* [[ξεπατικώνω]] '''гл.''' — отсликува, копира
* [[πατημένος]] '''прид.''' — згазен, притиснат
* [[πατητήρι]] '''им.''' ср. — каца, место за газење грозје
* [[πατητός]] '''прид.''' — што се прави со газење
* [[πατικώνω]] '''гл.''' — набива, притиска силно
* [[πάτος]] '''им.''' м. — дно

=== Сродни поими (сложени зборови) ===
* [[καταπατώ]] / [[καταπατάω]] '''гл.''' — угнетува, зазема туѓо
* [[περιπατώ]] / [[περπατώ]] '''гл.''' — шета, пешачи
* [[τσαλαπατώ]] / [[τσαλαπατάω]] '''гл.''' — изгазува, здиплува
* [[παραπατώ]] / [[παραπατάω]] '''гл.''' — се сопнува, оди несигурно
* [[στραβοπατώ]] / [[στραβοπατάω]] '''гл.''' — прави погрешен чекор, оди накриво

=== Сложени изрази ===
* [[πατάω γκάζι]] — дава гас / забрзува
* [[πατάω πόδι]] — се противи / цврсто се спротивставува
* [[την πάτησα]] — настрадав / се измамив / си ја видов маката
* [[πατείς με, πατώ σε]] — голем метеж и гужва (еден врз друг)
* [[πατάω επί πτωμάτων]] — гази преку мртви (оди до целта без совест)

[[Категорија:Грчки|ΠΑΤΑΩ]]
[[Категорија:Грчки глаголи|ΠΑΤΑΩ]]</text>
      <sha1>c9cp71b2a6u8y6rxqepz5x1natux12v</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>