Викиречник mkwiktionary https://mk.wiktionary.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 case-sensitive Медиум Специјална Разговор Корисник Разговор со корисник Викиречник Разговор за Викиречник Податотека Разговор за податотека МедијаВики Разговор за МедијаВики Предлошка Разговор за предлошка Помош Разговор за помош Категорија Разговор за категорија TimedText TimedText talk Модул Разговор за модул Event Event talk 0 10287 56583 54516 2026-10-07T05:07:02Z Steborce 2506 56583 wikitext text/x-wiki {{-el-}} ===Етимологија 1=== Од византискоговорен грчки πάντα, од старогрчки πάντα — акузатив од πᾶς („цел, сè“), од праиндоевропски *peh₂nts. Сродно со понтското грчко πάντα. ===Изговор=== * МФА-гр: /ˈpan.da/ *Поделба по слогови: πά‧ντα ===Прилог=== '''πάντα''' • прилог (непроменлив) # [[секогаш]] — во секое време, постојано. #: '''Θα σε αγαπώ πάντα.''' #: ''Ќе те сакам секогаш.'' # [[засекогаш]] — за цело време во иднината. #: '''Θα μείνουμε μαζί για πάντα.''' #: ''Ќе останеме заедно засекогаш.'' # [[еднаш засекогаш]] — конечно, без повторување. #: '''Μια για πάντα, τελείωσε αυτή η ιστορία.''' #: ''Еднаш засекогаш, оваа приказна заврши.'' ===Синоними=== * [[αείποτε]] — секогаш * [[πάντοτε]] — секогаш * [[αεί]] — секогаш * [[παντοτινά]] — засекогаш ===Сродни поими=== * [[παντού]] — насекаде ===Именка=== '''πάντα''' • среден род, множина од '''[[παν]]''' („сè, сите работи“) # [[сè]], [[сите работи]] — целокупноста на нешта, абсолутно сè, нагласено и сеопфатно значење на [[сè]] . #: '''Τα πάντα αλλάζουν.''' #: ''Сè се менува.'' #: '''Τα πάντα πάνω μου είναι φυσικά.''' #: ''Сè на мене е природно.'' === Синоними === * [[όλα]] '''(им./прид.)''' — сè, сите (најчест синоним во секојдневниот говор) #: '''Όλα πάνε καλά.''' #: ''Сè оди добро.'' ===Етимологија 2=== Од старогрчки πᾶς („сè, секој“). ===Заменка=== '''πάντα''' • (архаично) # акузатив машки еднина од '''[[πας]]''' („сè, секој“) # номинатив/акузатив/вокатив среден род множина од '''[[πας]]''' ===Етимологија 3=== Транслитерација од англиски **panda**. ===Именка=== '''πάντα''' • среден род (непроменливо) # [[панда]] — вид мечка Ailuropoda melanoleuca. ===Етимологија 4=== Од италијански **banda**. ===Именка=== '''πάντα''' • женски род (Множина: [[πάντες]]) # [[страна]] — на телото (анатомија). #: '''Ο πόνος είναι στη δεξιά πάντα.''' #: ''Болката е на десната страна.'' # [[банда]], [[музички состав]]. #: '''Η πάντα έπαιξε στο φεστιβάλ.''' #: ''Бендот свиреше на фестивалот.'' ===Деклинација=== {| class="wikitable" ! Падеж !! Еднина !! Множина |- | Номинатив || πάντα || πάντες |- | Генитив || πάντας || παντών |- | Акузатив || πάντα || πάντες |- | Вокатив || πάντα || πάντες |} [[Категорија:Грчки]] [[Категорија:Грчки прилози]] [[Категорија:Грчки именки]] [[Категорија:Грчки заменки]] hynae6wjxvr6dda6u7ftdbllsfu340s 0 11173 56580 2026-10-07T04:39:55Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} === Етимологија === [[σκέτος]] < (директна позајмица) од италијанскиот јазик [[schietto]] + [[-ς]] < германски јазик [[sliht]] < прагермански јазик *slihtaz* < *slīkaną* < праиндоевропски корен *\*sleyg-* / *\*sleyǵ-* (измазнува, израмнува). === Изговор === * [[МФА]]: /ˈsce.tos/ * Поделба по с... 56580 wikitext text/x-wiki {{-el-}} === Етимологија === [[σκέτος]] < (директна позајмица) од италијанскиот јазик [[schietto]] + [[-ς]] < германски јазик [[sliht]] < прагермански јазик *slihtaz* < *slīkaną* < праиндоевропски корен *\*sleyg-* / *\*sleyǵ-* (измазнува, израмнува). === Изговор === * [[МФА]]: /ˈsce.tos/ * Поделба по слогови: σκέ‐τος === Придавка === [[σκέτος]], [[σκέτη]], [[σκέτο]] (придавка) # [[чист]], [[неизмешан]] — кој не содржи туѓи примеси или други додадени супстанции. #: '''Βάλτε μου ένα σκέτο ουίσκι, παρακαλώ.''' #: ''Турете ми чисто виски, ве молам.'' # (за кафе) [[без шеќер]] — кој се служи без додаден шеќер. #: '''Έναν ελληνικό καφέ σκέτο, παρακαλώ.''' #: ''Едно грчко кафе без шеќер, ве молам.'' # [[сам]], [[без придружба]], [[без додатоци]] — кој не е придружен со нешто друго или без дополнителни елементи. #: '''Ήρθε σκέτος, χωρίς την οικογένειά του.''' #: ''Дојде сам, без своето семејство.'' # (преносно) [[чист]], [[тотален]] — се употребува за силно нагласување на некоја особина или состојба. #: '''Αυτό που περνάει η χώρα μου αυτή τη στιγμή είναι σκέτη τρέλα.''' #: ''Ова што го поминува мојата земја во овој момент е чиста лудост.'' ===Менување на придавката по падежи=== {{el-cases-conj|{{PAGENAME}}}} === Синоними === * [[αμιγής]] '''(прид.)''' — чист, неизмешан === Сродни поими === * [[σκέτα]] '''(прил.)''' — само, чисто, без додатоци === Сложени изрази и термини === * [[νέτος σκέτος]] — (разговорно) без пари или без залихи, без припаси * [[νέτα σκέτα]] — (разговорно) директно, отворено, без заобиколување [[Категорија:Грчки|ΣΚΕΤΟΣ]] [[Категорија:Грчки придавки|ΣΚΕΤΟΣ]] frerpunfz4qmoc4jm69a3mrzmesl71d 56584 56580 2026-10-07T07:28:03Z Steborce 2506 56584 wikitext text/x-wiki {{-el-}} === Етимологија === [[σκέτος]] < (директна позајмица) од италијанскиот јазик [[schietto]] + [[-ς]] < германски јазик [[sliht]] < прагермански јазик *slihtaz* < *slīkaną* < праиндоевропски корен *\*sleyg-* / *\*sleyǵ-* (измазнува, израмнува). === Изговор === * [[МФА]]: /ˈsce.tos/ * Поделба по слогови: σκέ‐τος === Придавка === [[σκέτος]], [[σκέτη]], [[σκέτο]] (придавка) # [[чист]], [[неизмешан]] — кој не содржи туѓи примеси или други додадени супстанции. #: '''Βάλτε μου ένα σκέτο ουίσκι, παρακαλώ.''' #: ''Турете ми чисто виски, ве молам.'' # (за кафе) [[без шеќер]] — кој се служи без додаден шеќер. #: '''Έναν ελληνικό καφέ σκέτο, παρακαλώ.''' #: ''Едно грчко кафе без шеќер, ве молам.'' # [[сам]], [[без придружба]], [[без додатоци]] — кој не е придружен со нешто друго или без дополнителни елементи. #: '''Ήρθε σκέτος, χωρίς την οικογένειά του.''' #: ''Дојде сам, без своето семејство.'' # (преносно) [[чист]], [[тотален]] — се употребува за силно нагласување на некоја особина или состојба. #: '''Αυτό που περνάει η χώρα μου αυτή τη στιγμή είναι σκέτη τρέλα.''' #: ''Ова што го поминува мојата земја во овој момент е чиста лудост.'' ===Менување на придавката по падежи=== {{el-cases-conj|{{PAGENAME}}}} === Синоними === * [[αμιγής]] '''(прид.)''' — чист, неизмешан === Сродни поими === * [[σκέτα]] '''(прил.)''' — само, чисто, без додатоци === Сложени изрази и термини === * [[νέτος σκέτος]] — (разговорно) без пари или без залихи, без припаси * [[νέτα σκέτα]] — (разговорно) директно, отворено, без заобиколување [[Категорија:Грчки|ΣΚΕΤΟΣ]] [[Категорија:Грчки придавки|ΣΚΕΤΟΣ]] 6srkyfno1c32u1dvjc78jdc0br8zi8s 0 11174 56581 2026-10-07T04:50:28Z Steborce 2506 Создадена страница со: {{-el-}} === Етимологија === [[διατηρώ]] < старогрчки јазик [[διατηρῶ]], скратена форма од [[διατηρέω]] < [[διά]] (низ, целосно) + [[τηρέω]] / [[τηρῶ]] (чува, набљудува). === Изговор === * [[МФА]]: /ˈði.a.tiˈro/ и /ˈðʝa.tiˈro/ * Поделба по слогови: δι‐α‐τη‐ρώ === Глагол === [[διατηρώ]] (г... 56581 wikitext text/x-wiki {{-el-}} === Етимологија === [[διατηρώ]] < старогрчки јазик [[διατηρῶ]], скратена форма од [[διατηρέω]] < [[διά]] (низ, целосно) + [[τηρέω]] / [[τηρῶ]] (чува, набљудува). === Изговор === * [[МФА]]: /ˈði.a.tiˈro/ и /ˈðʝa.tiˈro/ * Поделба по слогови: δι‐α‐τη‐ρώ === Глагол === [[διατηρώ]] (глагол, несвршен вид; аорист: [[διατήρησα]]; пасивна форма: [[διατηρούμαι]]; пасивен аорист: [[διατηρήθηκα]]; глаголска придавка: [[διατηρημένος]]) # [[одржува]], [[чува]], [[зачувува]] — задржува нешто во добра состојба и спречува да се расипе, оштети или уништи. #: '''Διατηρείται πολύ καλά, παρ' όλο που είναι εξήντα ετών.''' #: ''Се одржува многу добро, и покрај тоа што има шеесет години.'' #: '''Διατηρούμε το τυρί στο ψυγείο.''' #: ''Го чуваме сирењето во фрижидер.'' # [[задржува]] — продолжува да има одреден став, мислење, право или нешто слично. #: '''Διατηρώ τις επιφυλάξεις μου.''' #: ''Ги задржувам моите резерви.'' # [[води]], [[одржува]] — има и управува со бизнис, продавница или друг објект. #: '''Διατηρώ κατάστημα ηλεκτρικών ειδών.''' #: ''Држам (водам) продавница за електрични апарати.'' === Табела со форми на глаголот === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">διατηρώ και διατηρούμαι</span> |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна/Медијална форма (грчки) !! Пасивна/Медијална форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[διατηρώ]] || одржувам / зачувувам || [[διατηρούμαι]] || се одржувам / се зачувувам |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект / Минато определено несвршено || [[διατηρούσα]] || одржував / зачувував || [[διατηρούμουν]] || се одржував / се зачувував |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист / Минато определено свршено || [[διατήρησα]] || одржав / зачував || [[διατηρήθηκα]] || бев одржан / зачуван |- | Παρακείμενος Οριστικής || Сегашен Перфект || [[έχω διατηρήσει]] || сум одржал / сум зачувал || [[έχω διατηρηθεί]] || сум бил одржан / зачуван |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα διατηρώ]] || ќе одржувам / ќе зачувувам || [[θα διατηρούμαι]] || ќе бидам одржуван / зачувуван |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα διατηρήσω]] || ќе одржам / ќе зачувам || [[θα διατηρηθώ]] || ќе бидам одржан / зачуван |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω διατηρήσει]] || ќе имам одржано / зачувано || [[θα έχω διατηρηθεί]] || ќе бидам одржан / зачуван |- | Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα διατηρήσει]] || имав одржано / зачувано || [[είχα διατηρηθεί]] || бев одржан / зачуван |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να διατηρώ]] || да одржувам / зачувувам || [[να διατηρούμαι]] || да бидам одржуван / зачувуван |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να διατηρήσω]] || да одржам / зачувам || [[να διατηρηθώ]] || да бидам одржан / зачуван |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω διατηρήσει]] || да сум одржал / зачувал || [[να έχω διατηρηθεί]] || да сум бил одржан / зачуван |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[διατήρει]] || одржувај! / зачувувај! || — || — |- | Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[διατήρησε]] || одржи! / зачувај! || — || — |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[διατηρώντας]] || одржувајќи / зачувувајќи || — || — |} === Синоними === * [[κρατώ]] '''(гл.)''' — држи, чува * [[συντηρώ]] '''(гл.)''' — одржува, конзервира === Антоними === * [[καταστρέφω]] '''(гл.)''' — уништува * [[χάνω]] '''(гл.)''' — губи === Изведени зборови и сродни поими === * [[διατήρηση]] '''(им.)''' — одржување, зачувување, конзервација * [[διατηρητικός]] '''(прид.)''' — зачувувачки, конзервансен * [[διατηρητέος]] '''(прид.)''' — кој треба да се зачува, заштитен * [[διατηρήσιμος]] '''(прид.)''' — кој може да се одржува / зачува * [[διατηρησιμότητα]] '''(им.)''' — можност за одржување / зачувување * [[αδιατήρητος]] '''(прид.)''' — незачуван * [[γεωδιατήρηση]] '''(им.)''' — геоодржување, геозачувување * [[καλοδιατηρημένος]] '''(прид.)''' — добро зачуван, добро одржан === Сложени изрази и термини === * [[διατηρητέο κτίριο]] — заштитена зграда / зграда што треба да се зачува * [[διατηρητέα μνήμη]] — зачувана меморија [[Категорија:Грчки|ΔΙΑΤΗΡΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΔΙΑΤΗΡΩ]] gmspgqwxmxfekhdk4mmyokuoojilrhe 56582 56581 2026-10-07T04:51:08Z Steborce 2506 56582 wikitext text/x-wiki {{-el-}} === Етимологија === [[διατηρώ]] < старогрчки јазик [[διατηρῶ]], скратена форма од [[διατηρέω]] < [[διά]] (низ, целосно) + [[τηρέω]] / [[τηρῶ]] (чува, набљудува). === Изговор === * [[МФА]]: /ˈði.a.tiˈro/ и /ˈðʝa.tiˈro/ * Поделба по слогови: δι‐α‐τη‐ρώ === Глагол === [[διατηρώ]] (глагол, несвршен вид; аорист: [[διατήρησα]]; пасивна форма: [[διατηρούμαι]]; пасивен аорист: [[διατηρήθηκα]]; глаголска придавка: [[διατηρημένος]]) # [[одржува]], [[чува]], [[зачувува]] — задржува нешто во добра состојба и спречува да се расипе, оштети или уништи. #: '''Διατηρείται πολύ καλά, παρ' όλο που είναι εξήντα ετών.''' #: ''Се одржува многу добро, и покрај тоа што има шеесет години.'' #: '''Διατηρούμε το τυρί στο ψυγείο.''' #: ''Го чуваме сирењето во фрижидер.'' # [[задржува]] — продолжува да има одреден став, мислење, право или нешто слично. #: '''Διατηρώ τις επιφυλάξεις μου.''' #: ''Ги задржувам моите резерви.'' # [[води]], [[одржува]] — има и управува со бизнис, продавница или друг објект. #: '''Διατηρώ κατάστημα ηλεκτρικών ειδών.''' #: ''Држам (водам) продавница за електрични апарати.'' === Табела со форми на глаголот === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !colspan=6 style="text-align: left;"| <span style="margin-right: 1em;">διατηρώ και διατηρούμαι</span> |- ! Време !! !! Активна форма (грчки) !! Активна форма (македонски) !! Пасивна/Медијална форма (грчки) !! Пасивна/Медијална форма (македонски) |- | Ενεστώτας Οριστικής || Сегашно време || [[διατηρώ]] || одржувам / зачувувам || [[διατηρούμαι]] || се одржувам / се зачувувам |- | Παρατατικός Οριστικής || Имперфект / Минато определено несвршено || [[διατηρούσα]] || одржував / зачувував || [[διατηρούμουν]] || се одржував / се зачувував |- | Αόριστος Οριστικής || Аорист / Минато определено свршено || [[διατήρησα]] || одржав / зачував || [[διατηρήθηκα]] || бев одржан / зачуван |- | Παρακείμενος Οριστικής || Сегашен Перфект || [[έχω διατηρήσει]] || сум одржал / сум зачувал || [[έχω διατηρηθεί]] || сум бил одржан / зачуван |- | Μέλλοντας Συνεχής || Идно време (несвршен вид) || [[θα διατηρώ]] || ќе одржувам / ќе зачувувам || [[θα διατηρούμαι]] || ќе бидам одржуван / зачувуван |- | Μέλλοντας Συνοπτικός || Идно време (свршен вид) || [[θα διατηρήσω]] || ќе одржам / ќе зачувам || [[θα διατηρηθώ]] || ќе бидам одржан / зачуван |- | Μέλλοντας Συντελεσμένος || Свршено идно време || [[θα έχω διατηρήσει]] || ќе имам одржано / зачувано || [[θα έχω διατηρηθεί]] || ќе бидам одржан / зачуван |- | Υπερσυντέλικος || Плусвамперфект || [[είχα διατηρήσει]] || имав одржано / зачувано || [[είχα διατηρηθεί]] || бев одржан / зачуван |- | Ενεστώτας Υποτακτικής || Сегашна зависна форма || [[να διατηρώ]] || да одржувам / зачувувам || [[να διατηρούμαι]] || да бидам одржуван / зачувуван |- | Αόριστος Υποτακτικής || Зависна форма (свршен вид) || [[να διατηρήσω]] || да одржам / зачувам || [[να διατηρηθώ]] || да бидам одржан / зачуван |- | Παρακείμενος Υποτακτικής || Перфектна зависна форма || [[να έχω διατηρήσει]] || да сум одржал / зачувал || [[να έχω διατηρηθεί]] || да сум бил одржан / зачуван |- | Ενεστώτας Προστακτικής || Императив (несвршен вид) || [[διατήρει]] || одржувај! / зачувувај! || — || — |- | Αόριστος Προστακτικής || Императив (свршен вид) || [[διατήρησε]] || одржи! / зачувај! || — || — |- | Ενεστώτας Μετοχή || Сегашен глаголски прилог || [[διατηρώντας]] || одржувајќи / зачувувајќи || — || — |} === Синоними === * [[κρατώ]] '''(гл.)''' — држи, чува * [[συντηρώ]] '''(гл.)''' — одржува, конзервира === Антоними === * [[καταστρέφω]] '''(гл.)''' — уништува * [[χάνω]] '''(гл.)''' — губи === Изведени зборови и сродни поими === * [[διατήρηση]] '''(им.)''' — одржување, зачувување, конзервација * [[διατηρητικός]] '''(прид.)''' — зачувувачки, конзервансен * [[διατηρητέος]] '''(прид.)''' — кој треба да се зачува, заштитен * [[διατηρήσιμος]] '''(прид.)''' — кој може да се одржува / зачува * [[διατηρησιμότητα]] '''(им.)''' — можност за одржување / зачувување * [[αδιατήρητος]] '''(прид.)''' — незачуван * [[γεωδιατήρηση]] '''(им.)''' — геоодржување, геозачувување * [[καλοδιατηρημένος]] '''(прид.)''' — добро зачуван, добро одржан === Сложени изрази и термини === * [[διατηρητέο κτίριο]] — заштитена зграда / зграда што треба да се зачува * [[διατηρητέα μνήμη]] — зачувана меморија [[Категорија:Грчки|ΔΙΑΤΗΡΩ]] [[Категорија:Грчки глаголи|ΔΙΑΤΗΡΩ]] nsf6bpxb3pfpq4vqzi7bxmobx4eypwe