സി. രാധാകൃഷ്ണൻ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ml">
  <siteinfo>
    <sitename>വിക്കിപീഡിയ</sitename>
    <dbname>mlwiki</dbname>
    <base>https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">മീഡിയ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">പ്രത്യേകം</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">സംവാദം</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ഉപയോക്താവ്</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">വിക്കിപീഡിയ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">പ്രമാണം</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">മീഡിയവിക്കി സംവാദം</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ഫലകം</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">സഹായം</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">സഹായത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">വർഗ്ഗം</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">കവാടം</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">കവാടത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">കരട്</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">കരട് സംവാദം</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ഘടകം</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>സി. രാധാകൃഷ്ണൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7213</id>
    <revision>
      <id>4619930</id>
      <parentid>4573651</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T08:57:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20354" sha1="csijxpqv5evvhmx9s0pkvitidgc3udx" xml:space="preserve">{{prettyurl|C. Radhakrshnan}}
{{Infobox writer &lt;!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --&gt;
| name         = സി. രാധാകൃഷ്ണൻ
| image        = C_RADHAKRISHNAN_WRITER.jpg

| imagesize    = 250px 
| birth_name   = 
| birth_date   = {{Birth date and age|1939|02|15|df=yes}}
| birth_place  = ചമ്രവട്ടം,[[kerala|കേരളം]], [[India|ഇന്ത്യ]]
| nationality  = [[Indian people|Indian]]
| death_date   = 
| death_place  = 
| occupation   = {{hlist|Author|Researcher|Film director}}
| notableworks = 
| website      = {{URL|http://c-radhakrishnan.info}}
| footnotes    = 
}}

'''സി. രാധാകൃഷ്ണൻ''' [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] നോവലിസ്റ്റ്, കഥാകൃത്ത്, ചലച്ചിത്രകാരൻ എന്നീ നിലകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ശാസ്ത്രജ്ഞനായും ശാസ്ത്രമാസികാ പത്രാധിപസമിതിയംഗമായും ജോലിചെയ്ത ഇദ്ദേഹം പത്രപ്രവർത്തനവും എഴുത്തും മുഖ്യകർമ്മമണ്ഡലമാക്കി. ഭാരതീയ ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരസമിതി നൽകുന്ന മൂർത്തീദേവി പുരസ്കാരം 2013 ൽ ലഭിച്ചു. &lt;ref&gt;{{cite web|title=മൂർത്തീദേവി പുരസ്കാരം സി രാധാകൃഷ്ണന്|url=http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=467498|publisher=www.deshabhimani.com|accessdate=14 ജൂൺ 2014|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305081218/http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=467498|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ജീവിതരേഖ ==
ചക്കുപുരയിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ എന്നാണ് മുഴുവൻ പേര്. പരപ്പൂർ മഠത്തിൽ മാധവൻ നായരുടെയും ചക്കുപുരയിൽ ജാനകി അമ്മയുടെയും മകനായി [[1939]] ഫെബ്രുവരി 15-നു [[തിരൂർ|തിരൂരിൽ]] ജനിച്ചു. [[കോഴിക്കോട്]] ഗുരുവായൂരപ്പൻ കോളേജിൽ നിന്നും [[പാലക്കാട്]] [[പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജ്|വിക്ടോറിയ കോളേജിൽ]] നിന്നുമായി അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തരബിരുദധാരിയാണ് അദ്ദേഹം.

== സാഹിത്യജീവിതം ==
മലയാളത്തിൽ അസ്തിത്വവാദാധിഷ്ഠിത ആധുനികതയുടെ കാലത്താണ് എഴുത്തുകാരൻ എന്ന നിലയിൽ സി.രാധാകൃഷ്ണൻ സജീവമാകുന്നത്. അക്കാലത്തെ സാഹിത്യത്തിൽ പ്രകടമായിരുന്ന ദാർശനികദുരൂഹത തന്റെ എഴുത്തിൽ ബോധപൂർവ്വം ഇദ്ദേഹം ഒഴിച്ചു നിർത്തി. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളിൽ വള്ളുവനാടൻ ഗ്രാമവും മഹാനഗരവും മാറിമാറി വരുന്ന പശ്ചാത്തലമാണ്. സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതചിത്രണത്തിലൂടെ വൈവിദ്ധ്യവും വൈചിത്ര്യവും നിറഞ്ഞ ജീവിതചിത്രണമാണ് ഇദ്ദേഹം നടത്തിയത്. മന:ശാസ്ത്രത്തിന്റേയും ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റേയും ഉൾക്കാഴ്ചകൾ ഈ രചനകളിൽ പശ്ചാത്തലമായി നിലക്കൊള്ളുന്നു.

കണ്ണിമാങ്ങകൾ, അഗ്നി എന്നീ ആദ്യകാല നോവലുകൾ ഗ്രാമജീവിതം പശ്ചാത്തലമായുള്ളവയാണ്. പുഴ മുതൽ പുഴ വരെ, എല്ലാം മായ്ക്കുന്ന കടൽ എന്നീ നോവലുകൾക്കു ശേഷം ബൃഹത്തായ രചനകളാണ് അധികവും അദ്ദേഹം പ്രകാശിപ്പിച്ചത്. സ്പന്ദമാപിനികളേ നന്ദി മുതലുള്ള രചനകൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. [[എഴുത്തച്ഛൻ|എഴുത്തച്ഛന്റെ]] ജീവിതത്തെ ആധാരമാക്കി എഴുതിയ [[തീക്കടൽ കടഞ്ഞ് തിരുമധുരം]] മലയാളത്തിലെ വ്യത്യസ്തമായ നോവലാണ്.

== പത്രപ്രവർത്തനം ==
[[പ്രമാണം:C radhakrishnan 009.JPG|thumb|200px|right]]
കേരളത്തിലെ പല പത്രങ്ങളുടെയും മാസികകളുടെയും ലേഖകനും പത്രാധിപരുമായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[മലയാള മനോരമ]], [[വീക്ഷണം ദിനപത്രം|വീക്ഷണം]], [[മാധ്യമം]], എന്നീ പത്രങ്ങൾ അവയിൽ പെടും. ഇന്ത്യൻ ദേശീയ ചലച്ചിത്ര മേളയുടെ അവാർഡ് കമ്മിറ്റിയുടെയും ഇന്ത്യൻ പനോരമ ചലച്ചിത്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിറ്റിയുടെയും അംഗമായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. പേട്രിയട്ട്, [[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]], തുടങ്ങിയ പത്രങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും അദ്ദേഹം ജോലിചെയ്തു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ പല ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലേക്കും വിദേശ ഭാഷകളിലേക്കും വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും വായിക്കപ്പെട്ട വിവാദ നോവലുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു നക്സലിസത്തെ ആസ്പദമാക്കി അദ്ദേഹം രചിച്ച മുൻപേ പറക്കുന്ന പക്ഷികൾ.{{തെളിവ്}}

== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|+ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രങ്ങൾ
! ക്രമസംഖ്യ!!ചിത്രം!! വർഷം!! അഭിനേതാക്കൾ
|-
| 1||[[അഗ്നി (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നി]] || 1978 ||മധു, വിധുബാല 
|-
| 2||[[പുഷ്യരാഗം (ചലച്ചിത്രം)|പുഷ്യരാഗം]] || 1979||
|-
| 3||[[കനലാട്ടം]] || 1979||
|-
| 4||[[ഒറ്റയടിപ്പാതകൾ (ചലച്ചിത്രം)|ഒറ്റയടിപ്പാതകൾ]] || 1993||
|}


{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|+ രചന
! ക്രമസംഖ്യ!!ചിത്രം!! വർഷം!! സംവിധാനം!! കുറിപ്പുകൾ
|-
| 1||[[പ്രിയ]] || 1970 ||[[മധു (നടൻ)|മധു]]||കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം
|-
| 2||[[തുലാവർഷം (1976 ചലച്ചിത്രം)|തുലാവർഷം]] || 1976||[[എൻ. ശങ്കരൻ നായർ]]||കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം
|-
| 3||[[പാൽക്കടൽ]] || 1976||[[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]]||കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം, സംവിധാനം
|-
| 4||[[അഗ്നി (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നി]] || 1976||[[ടി.കെ. പ്രസാദ്]]||കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം
|-
| 5||[[പുഷ്യരാഗം (ചലച്ചിത്രം)|പുഷ്യരാഗം]] || 1979||[[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]]||കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം, സംവിധാനം
|-
| 6||[[കനലാട്ടം  ]] || 1979||[[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]]||കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം, സംവിധാനം
|-
| 7 ||[[പിൻനിലാവ്]] || 1983||[[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]]||കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം
|-
| 8||[[അവിടത്തെപ്പോലെ ഇവിടെയും]] || 1985||[[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]]||കഥ (തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും [[ജോൺ പോൾ]])
|-
| 9||[[ഒറ്റയടിപ്പാതകൾ (ചലച്ചിത്രം)|ഒറ്റയടിപ്പാതകൾ]] || 1993||[[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]]|| കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം, സംവിധാനം
|-
| 10||[[ഭാഗ്യവാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ഭാഗ്യവാൻ]] || 1994||[[സുരേഷ് ഉണ്ണിത്താൻ]]||കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം
|}

== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
*[[മൂർത്തീദേവി പുരസ്കാരം]] (2013) - [[തീക്കടൽ കടഞ്ഞ് തിരുമധുരം]]
*[[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി]] പുരസ്കാരം ([[1989]]) - സ്പന്ദമാപിനികളേ നന്ദി
*[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] പുരസ്കാരം ([[1962]]) - നിഴൽപ്പാടുകൾ
*[[വയലാർ പുരസ്കാരം]] ([[1990]]) - മുൻപേ പറക്കുന്ന പക്ഷികൾ
*[[മഹാകവി ജി. പുരസ്കാരം]] ([[1993]]) - വേർപാടുകളുടെ വിരൽപ്പാടുകൾ
*[[മൂലൂർ പുരസ്കാരം]]
*[[സി.പി. മേനോൻ പുരസ്കാരം]] (ആലോചന)
*[[അച്ച്യുതമേനോൻ പുരസ്കാരം]] (മുൻപേ പറക്കുന്ന പക്ഷികൾ)
*[[അബുദാബി മലയാളി സമാജം പുരസ്കാരം]] (1988) (മുൻപേ പറക്കുന്ന പക്ഷികൾ)
*[[പണ്ഡിറ്റ് കുറുപ്പൻ പുരസ്കാരം]]
*[[ദേവി പ്രസാദം പുരസ്കാരം]]
*[[ലളിതാംബിക അന്തർജനം പുരസ്കാരം]] (മലയാള സാഹിത്യത്തിനുള്ള സമഗ്ര സംഭാവനകളെ മുൻ‌നിർത്തി)
*[[അങ്കണം അവാർഡ്]] 2008
* 2010-ൽ കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വിശിഷ്ടാംഗത്വം 
*2011-ലെ [[വള്ളത്തോൾ പുരസ്കാരം]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=വള്ളത്തോൾ പുരസ്‌കാരം സി.രാധാകൃഷ്ണന്‌|url=http://www.mathrubhumi.com/books/story.php?id=1223&amp;cat_id=520|accessdate=1 ഒക്ടോബർ 2011|newspaper=മാതൃഭൂമി|archive-date=2011-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20111001115208/http://www.mathrubhumi.com/books/story.php?id=1223&amp;cat_id=520|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*2012-ൽ [[അമൃത കീർത്തി പുരസ്‌കാരം]] &lt;ref&gt;http://www.stateofkerala.in/blog/2012/09/23/c-radhakrishnan-wins-amritha-keerthi-puraskaram/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം]] - 2016&lt;ref&gt;{{cite news|title=സി.രാധാകൃഷ്ണന് എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം|url=http://www.manoramaonline.com/news/just-in/ezhuthachan-award-to-c-radhakrishnan.html|accessdate=1 നവംബർ 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161104051045/http://www.manoramaonline.com/news/just-in/ezhuthachan-award-to-c-radhakrishnan.html|archivedate=2016-11-04|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ  അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമഗ്ര സംഭാവനകൾക്കുള്ള നാലപ്പാടൻ അവാർഡ് 2016 (നാലപ്പാടൻ സ്മാരക സാംസ്കാരിക സമിതി-എൻഎംസിഎസ്)
*2023 ൽ ശിഹാബ് തങ്ങൾ പഠന ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിന്റെ ശിഹാബ് തങ്ങൾ കർമ്മ ശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരത്തിന് അർഹനായി&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thejasnews.com/news/kerala/shihab-thangal-karma-shrestha-award-to-c-radhakrishnan-226545|title=ശിഹാബ് തങ്ങൾ കർമ്മ ശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരം സി രാധാകൃഷ്ണന്|access-date=2023-10-16|last=FAR|date=2023-10-16|website=www.thejasnews.com|publisher=thejas news|language=ml}}&lt;/ref&gt;

== സി. രാധാകൃഷ്ണന്റെ കൃതികൾ ==
{{div col|3}}
*ആകാശത്തിൽ ഒരു വിടവ്
*[[തീക്കടൽ കടഞ്ഞ് തിരുമധുരം]]
*ഉള്ളിൽ ഉള്ളത്
*ഇനിയൊരു നിറകൺചിരി
*കരൾ പിളരും കാലം
*മുൻപേ പറക്കുന്ന പക്ഷികൾ
*വേർപാടുകളുടെ വിരൽപ്പാടുകൾ
*ഇവിടെ എല്ലാവർക്കും സുഖം തന്നെ
*സ്പന്ദമാപിനികളേ നന്ദി
*പുള്ളിപ്പുലികളും വെള്ളിനക്ഷത്രങ്ങളും
*പുഴ മുതൽ പുഴ വരെ
*എല്ലാം മായ്ക്കുന്ന കടൽ
*ആലോചന
*നാടകാന്തം
*കന്നിവിള
*കാനൽത്തുള്ളികൾ
*മൃണാളം
*വേരുകൾ പടരുന്ന വഴികൾ
*[[നിഴൽപ്പാടുകൾ]]
*തമസോ മാ
*ഊടും പാവും
*രണ്ടു ദിവസത്തെ വിചാരണ
*കങ്കാളികൾ
*നിലാവ്
*തേവിടിശ്ശി
*അസതോ മാ
*അമൃതം
*ആഴങ്ങളിൽ അമൃതം
*കാസ്സിയോപ്പിയക്കാരൻ കാസ്റ്റലിനോ
*ഒരു വിളിപ്പാടകലെ
*കണ്ട്രോൾ പാനൽ
*ദൃക്‌സാക്ഷി
*അതിരുകൾ കടക്കുന്നവർ - സ്വപ്ന പരമ്പര
*ഉൾപ്പിരിവുകൾ
*കുറെക്കൂടി മടങ്ങിവരാത്തവർ 
*ഇടുക്കുതൊഴുത്ത്
*കൈവഴികൾ
*പിൻ നിലാവ് (സിനിമ)
*ഇവൾ അവരിൽ ഒരുവൾ
*ശ്രുതി
*അമാവാസികൾ
*ഗീതാദർശനം&lt;ref name=&quot;മാധ്യമം&quot;&gt;{{cite news|title = വായന|url = http://www.madhyamam.com/weekly/452|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 690|date = 2011 മെയ് 16|accessdate = 2013 മാർച്ച് 16|language = [[മലയാളം]]}}&lt;/ref&gt;
*[http://c-radhakrishnan.info/stuff.htm The stuff and style of the Universe ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928081433/http://c-radhakrishnan.info/stuff.htm |date=2007-09-28 }}
{{div col end}}

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

== പുറത്തുനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.chintha.com/links/weblink/23  ചിന്ത.കോം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070707095227/http://www.chintha.com/links/weblink/23 |date=2007-07-07 }}
*[http://c-radhakrishnan.info/books.html സി രാധാകൃഷ്ണൻ . ഇൻഫോ]
* [http://www.hindu.com/2006/07/29/stories/2006072923220500.htm  ഹിന്ദു ദിനപത്രത്തിൽ വന്ന ലേഖനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080105131134/http://www.hindu.com/2006/07/29/stories/2006072923220500.htm |date=2008-01-05 }}
* [http://www.cinemaofmalayalam.net/cradhakrishnan.html  സിനിമ ഓഫ് മലയാളം . നെറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061211161732/http://www.cinemaofmalayalam.net/cradhakrishnan.html |date=2006-12-11 }}
* [http://www.malayalamvaarika.com/2012/january/13/report2.pdf മലയാളം വാരിക, 2012 ജനുവരി 13] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306111915/http://malayalamvaarika.com/2012/january/13/report2.pdf |date=2016-03-06 }}
* [http://www.malayalamvaarika.com/2012/july/06/essay7.pdf മലയാളം വാരിക, 2012 ജൂലൈ 06] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306113910/http://malayalamvaarika.com/2012/july/06/essay7.pdf |date=2016-03-06 }}

{{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}}
{{എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}}


[[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]]

[[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 15-ന് ജനിച്ചവർ]]


[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മുട്ടത്തു വർക്കി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാള ശാസ്ത്രസാഹിത്യകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:വള്ളത്തോൾ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മപ്രഭാ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]


{{India-writer-stub}}അശാന്തിയുടെ വേനലിലെ കുളിര് എന്ന ഉപന്യാസം രചിച്ചു</text>
      <sha1>csijxpqv5evvhmx9s0pkvitidgc3udx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പിണറായി വിജയൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9342</id>
    <revision>
      <id>4619921</id>
      <parentid>4619581</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T06:41:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GV2010</username>
        <id>217548</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് സാധാരണ മുഖ്യമന്ത്രി പുറമേ മറ്റു മന്ത്രിമാരും കൈവശവയ്ക്കും.  കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി ജസ്റ്റിസ് വി ആർ കൃഷ്ണയ്യർ ആയിരുന്നു. ഉമ്മൻചാണ്ടി സർക്കാരിൻറെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടിയും തിരുവഞ്ചൂരും ചെന്നിത്തലയും ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഇവിടെ ഈ വകുപ്പ് എഴുതന്നതിൽ തെറ്റില്ല എന്ന് കരുതുന്നു.</comment>
      <origin>4619921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60505" sha1="0hxoil2tc9ns7lqo2b3kals4qihe6ox" xml:space="preserve">{{prettyurl|Pinarayi Vijayan}}
{{ToDisambig|വാക്ക്= പിണറായി}}
{{Infobox officeholder
| name                = പിണറായി വിജയൻ
| image               = File:Vijayan.Dharmadam.CM.jpg
| caption             = 
| imagesize           = 
| office = പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
|  term_start        = [[മേയ് 19]] [[2026]]
| predecessor        = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] 
| office1              = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term_start1          = [[മേയ് 04]] [[2026]]
| term_end1            = [[മേയ് 18]] [[2026]]
| predecessor1         = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor1           = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] 
| term_start2          = [[മേയ് 25]] [[2016]]
| term_end2           = [[മേയ് 4]] [[2026]]
| predecessor2         = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| successor2           = [[ പിണറായി വിജയൻ]]
| constituency2       = [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]]
| office3             = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ(എം)]] കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി
| term_start3       = [[സെപ്റ്റംബർ 25]] [[1998]]
| term_end3          = [[ഫെബ്രുവരി 23]] [[2015]]
| predecessor3       = [[ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ]]
| successor3          = [[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]
| office4             = കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term_start4        = [[മേയ് 20]] [[1996]]
| term_end4         = [[ഒക്ടോബർ 19]] [[1998]]
| predecessor4      = [[ജി. കാർത്തികേയൻ]], [[എം.വി. രാഘവൻ]]
| successor4          = [[എസ്. ശർമ്മ]]
| office5            = കേരളനിയമസഭാംഗം
| constituency5     = [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]]
| term_start5        = [[മേയ് 21]] [[2016]]
| term_end5           = 
| predecessor5       = [[കെ.കെ. നാരായണൻ]]
| successor5        = 
| constituency6     = [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂർ]]
| term_start6       = [[മേയ് 14]] [[1996]]
| term_end6         = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| predecessor6     = [[സി.പി. നാരായണൻ]]
| successor6      = [[പി.കെ. ശ്രീമതി]]
| constituency7     = [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]]
| term_start7       = [[ജൂൺ 21]] [[1991]]
| term_end7        = [[മേയ് 14]] [[1996]]
| predecessor7        = [[കെ.പി. മമ്മു]]
| successor7        = [[കെ.കെ. ശൈലജ]]
| constituency8     = [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]]
| term_start8         = [[ഒക്ടോബർ 4 ]] [[1970]]
| term_end8          = [[നവംബർ 11]] [[1979]]
| predecessor8      = [[കെ.കെ. അബു]]
| successor8       = [[എം.വി. രാഘവൻ]]
| office9 = സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി 
| term9 = 2016 - 2026
| predecessor9 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor9 =[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| birth_date          = {{Birth date and age|1945|05|24|df=yes}}
| birth_place         = [[പിണറായി]], [[തലശേരി]], [[കണ്ണൂർ]][[ജില്ല]]
| residence           = [[ക്ലിഫ് ഹൗസ്]], [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[File:CPI-M-flag.svg|50px]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം.]]
| religion            = [[നിരീശ്വരവാദം]]
| father              = മാറോളി കോരൻ
| mother              = ആലക്കാട്ട് കല്യാണി
| spouse              = ടി. കമല
| children            = വിവേക് കിരൺ, വീണ
| website             = www.keralacm.gov.in
| footnotes           = 
| date                = മെയ് 14
| year                = 2026
| source              = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/139%20Pinarayi%20Vijayan.pdf നിയമസഭ
| signature           = Pinarayi Vijayan Signature.png
}}
2016 മുതൽ 2026 വരെ
തുടർച്ചയായി പത്ത് വർഷം 
[[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായിരുന്ന മുതിർന്ന [[സി.പി.എം]] നേതാവാണ് '''പിണറായി വിജയൻ.(ജനനം: 24 മെയ് 1945)''' 
2016 മേയ് 25-നാണ് കേരള
മുഖ്യമന്ത്രിയായി ആദ്യമായി സ്ഥാനമേറ്റത്.
രണ്ടാം തവണ 2021 മേയ് 20-ന് അധികാരമേറ്റു.
&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ia601506.us.archive.org/25/items/business-of-the-government-among-the-ministers-2021/Business%20of%20the%20Government%20among%20the%20Ministers%202021.pdf|title=KERALA GAZETTE dt 2021 േമയ 20|access-date=21 May 2021|date=20 May 2021|publisher=Kerala Government}}&lt;/ref&gt; 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽഡിഎഫ് പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ മെയ് 4ന്  രാജി സമർപ്പിച്ചു. സംസ്ഥാന [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെയും]] പൊതുഭരണവും  ഇരുപത്തിയേഴ് വകുപ്പുകളുടെ അധിക ചുമതലയുള്ള മുഖ്യമന്ത്രി ആയിരുന്നു പിണറായി വിജയൻ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/subdetail/NjE5ODgzNzguMzI=/MTk5NjIzNTkuMTI=|title=Kerala Chief Minister {{!}} Shri. Pinarayi Vijayan {{!}} Official web portal of Kerala Government|access-date=2023-10-24|archive-date=2023-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231203000158/https://kerala.gov.in/subdetail/NjE5ODgzNzguMzI=/MTk5NjIzNTkuMTI=|url-status=deviated|archivedate=2023-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231203000158/https://kerala.gov.in/subdetail/NjE5ODgzNzguMzI=/MTk5NjIzNTkuMTI=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/21/kerala-government-ministers-portfolio-list.html|title=മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് 17ൽ പരം വകുപ്പുകൾ; വനിതാ ശിശുക്ഷേമവും വീണയ്ക്ക്|access-date=2023-10-24|language=ml}}&lt;/ref&gt; നിലവിൽ [[സി.പി.ഐ.എം|സി.പി.ഐ.(എം)]]-ന്റെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ, 1998 മുതൽ 2015 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേരളം ഘടകം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. [[ഇ.കെ. നായനാർ|ഇ.കെ.നായനാർക്ക്]] ശേഷം കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായതും പിണറായി വിജയനാണ്. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ വിദ്യാർത്ഥി, യുവജന സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ നേതൃനിരയിലെത്തിയ പിണറായി വിജയൻ [[സി.പി.ഐ.എം|സി.പി.ഐ.(എം)]] [[കണ്ണൂർ]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും കേരള സംസ്ഥാന സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥ (1975)|അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത്]] പതിനെട്ടുമാസം കണ്ണൂർ സെൻട്രൽജയിലിൽ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരനായിരുന്നു.
1970-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 26-മത്തെ വയസ്സിൽ [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ് മണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച്‌ ആദ്യമായി കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗമായി. 
1977-ലും 1991-ലും കൂത്തുപറമ്പ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും 1996-ൽ പയ്യന്നൂരിൽ നിന്നും നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2016 മുതൽ ധർമ്മടം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്‌.
1996 മുതൽ 1998 വരെ മൂന്നാം [[ഇ.കെ. നായനാർ|ഇ.കെ നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ വിദ്യുച്ഛക്തി-സഹകരണ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;http://specials.manoramaonline.com/News/2017/ldf-government-anniversary/index.html&lt;/ref&gt; ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി ഉൽപാദനം, വിതരണം എന്നിവ വളരെ കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നതിലും, [[കേരളാ സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ്]]ന്റെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു&lt;ref name=&quot;mabhu-98&quot;&gt;{{cite news |title=മാതൃഭൂമി മുഖപ്രസംഗം |newspaper=മാതൃഭൂമി |quote=വൈദ്യുത ഉല്പാദന വിതരണ രം‌ഗങ്ങളിൽ ഗണ്യമായ നേട്ടങ്ങൾ വിജയന്റെ കാലത്തുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എല്ലാം അദ്ദേഹം മുൻകയ്യെടുത്ത് ചെയ്തുവെന്നല്ല; തുടങ്ങിവെച്ചവയും പണിതീരാതെ അനന്തമായി നീളുന്നവയുമായ പദ്ധതികൾക്കും പരിപാടികൾക്കും വേണ്ടിയിരുന്നത് ഒരു ഉന്ത് ആണ്. അതദ്ദേഹം കൊടുത്തു. ലോവർ പെരിയാറിൽ നിന്നും ബ്രഹ്മപുരത്തു നിന്നും വൈദ്യുതി കിട്ടുവാൻ തുടങ്ങി. [[കക്കാട് (വിവക്ഷകൾ)|കക്കാട്]] പദ്ധതിക്ക് പുനരുജ്ജീവനമായി. ആതിരപ്പള്ളിയും കുറ്റ്യാടി എക്സ്റ്റൻഷനും വീണ്ടും ചലിച്ചു തുടങ്ങി. കേരളത്തിനു വേണ്ടി ഒരു വൈദ്യുത വികസനനയം പ്രഖ്യാപിച്ചത് വിജയനാണ്. അത് പൊതുമേഖലയ്ക്കും സ്വകാര്യമേഖലയ്ക്കും പരിമിതമായ വിദേശമൂലധനത്തിനും സ്ഥാനം നൽകുന്ന ഒന്നായിരുന്നു. വിമർശനങ്ങളെ അവഗണിച്ച്, കോഴിക്കോടെ ഡീസൽ വൈദ്യുതകേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കുന്ന ജോലി അദ്ദേഹം തുടങ്ങി വച്ചു. ചീനയിൽ നിന്നുള്ള സഹായ സഹകരണങ്ങളോടെ ചെറുകിട വൈദ്യുത പദ്ധതികൾ തുടങ്ങുവാൻ പരിപാടിയുണ്ടാകി... വിജയൻ മന്ത്രിയാകുന്ന സമയത്ത് വ്യവസായങ്ങൾക്ക് നൂറ് ശതമാനം പവർകട്ട് ആയിരുന്നു. വീടുകൾക്ക് ലോഡ്‌ഷെഡിങ്ങ് വേറെ. ധാരാളം മഴ കിട്ടിയിട്ട്  വൈദ്യുതി  ഉല്പാദനം മെച്ചപ്പെട്ടു; ഒന്ന് രണ്ട് പദ്ധതികൾ ഉല്പാദനക്ഷമങ്ങളായി; കിഴക്കൻ ഗ്രിഡിൽ നിന്ന് വൈദ്യുതി വാങ്ങുവാൻ മന്ത്രി ഏർപ്പാടുമുണ്ടാക്കി. എല്ലാം കൂടി, മൂന്നു കൊല്ലത്തിനകം, വ്യവസായങ്ങൾക്കുള്ള പവർകട്ട് മുഴുവൻ നീക്കാൻ വിജയനു കഴിഞ്ഞു; ജില്ലാ ആസ്ഥാനങ്ങളിൽ ലോഡ് ഷെഡിങ്ങും നിർത്തി...  |date=22 ഒക്ടോബർ 1998 |accessdate=20 June 2012}}&lt;/ref&gt;.

== ജീവിതരേഖ ==
[[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ [[പിണറായി]] പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു കർഷക കുടുംബത്തിൽ കള്ള്-ചെത്ത് തൊഴിലാളിയായിരുന്ന മുണ്ടയിൽ കോരന്റെയും ആലക്കണ്ടി കല്യാണിയുടെയും ഇളയ മകനായി ഇടവമാസത്തിലെ ചോതി നക്ഷത്രത്തിൽ 1945 മേയ് 24-ന്‌ ജനനം.&lt;ref&gt;https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/pinarayi-turns-76-today-and-it-is-a-special-day-1.5690611&lt;/ref&gt; കുമാരനും നാണുവും ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരങ്ങളാണ്. പതിനാല് സഹോദരങ്ങളിൽ രണ്ട് പേരൊഴികെ ബാക്കി എല്ലാവരും മരിച്ചു. രണ്ടാമത്തെ സഹോദരനായിരുന്ന കുമാരനിലൂടെയാണ് വിജയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റായത്. പിണറായി ശാരദ വിലാസം എൽ പി സ്കൂളിലും പെരളശേരി ഗവ.ഹൈസ്കൂളിലുമായി വിദ്യാഭ്യാസം. സ്കൂൾ ഫൈനലിനു ശേഷം ഒരു വർഷം നെയ്ത്ത് തൊഴിലാളിയായി. പിന്നീടാണ് പ്രീ- യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോഴ്സിന് തലശ്ശേരി ബ്രണ്ണൻ കോളേജിൽ ചേർന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.keralacm.gov.in/mal/?page_id=13 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-01-13 |archive-date=2020-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128170716/https://www.keralacm.gov.in/mal/?page_id=13 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

'''സ്വകാര്യ ജീവിതം'''

തലശ്ശേരി സെന്റ് ജോസഫ്‌സ് സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപിക [[ഒഞ്ചിയം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഒഞ്ചിയം]] കണ്ണൂക്കര സ്വദേശിനി ടി. കമലയാണ് ഭാര്യ. വിവേക് കിരൺ, വീണ എന്നിവർ മക്കൾ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.cpimkerala.org/eng/pinarayi-vijayan-24.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-12-13 |archive-date=2021-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226025746/https://www.cpimkerala.org/eng/pinarayi-vijayan-24.php |url-status=deviated |archivedate=2021-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226025746/https://www.cpimkerala.org/eng/pinarayi-vijayan-24.php }}&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
[[File:Pinarayi vijayan klf.jpg|thumb|പിണറായി വിജയൻ കോഴിക്കോട് ലിറ്ററേച്ചർ ഫെസ്റ്റിവലിൽ (2017)]]

വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്ന  കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു വന്നു. എസ്.എഫ്.ഐ യുടെ പൂർവ്വിക സംഘടനയായ കെ.എസ്.എഫിലൂടെയായിരുന്നു രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം. തലശ്ശേരി ബ്രണ്ണൻ കോളേജിൽ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിന് പഠിക്കുമ്പോൾ കെ.എസ്.എഫ് ന്റെ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി. തുടർന്ന് നിരവധി വിദ്യാർത്ഥി സമര മുന്നേറ്റങ്ങളിൽ നേതൃത്വം വഹിച്ചു. വൈകാതെ കെ.എസ്.എഫ് ന്റെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി. തലശ്ശേരി കോടതിയ്ക്ക് സമീപം പിണറായി വിജയൻ നയിച്ച വിദ്യാർത്ഥി മാർച്ചിനു നേരെ പോലീസ് നടത്തിയ ലാത്തി ചാർജ്ജ് ഏറെ കോളിളക്കമുണ്ടാക്കിയിരുന്നു. പിണറായി ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിദ്യാർത്ഥി നേതാക്കളെ പോലീസ് മൃഗീയമായി തല്ലിയപ്പോൾ സമീപത്തുള്ള കടലിൽ ചാടിയാണ് വിജയൻ അന്ന് രക്ഷപെട്ടത്. കെ.എസ്.വൈ.എഫിൻ്റെ സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.cpimkerala.org/pinarayivijayan-36.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-12-13 |archive-date=2020-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201205135622/https://www.cpimkerala.org/pinarayivijayan-36.php |url-status=deviated |archivedate=2020-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201205135622/https://www.cpimkerala.org/pinarayivijayan-36.php }}&lt;/ref&gt;

1964-ൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]]യിൽ അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ 1967-ൽ [[സി.പി.എം]] തലശ്ശേരി മണ്ഡലം സെക്രട്ടറിയായി.
1968-ൽ മാവിലായിൽ നടന്ന കണ്ണൂർ ജില്ല-പ്ലീനറി സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് [[സി.പി.എം]] കണ്ണൂർ ജില്ലക്കമ്മറ്റി അംഗമായി.1972-ൽ സി.പി.എം. കണ്ണൂർ ജില്ല സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ 1978-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മറ്റിയിലെത്തി. സി.പി.എമ്മിൻ്റെ കണ്ണൂർ ജില്ല സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന [[ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ]] പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അംഗമായതിനെ തുടർന്ന് 1986-ൽ പിണറായി വിജയൻ [[സി.പി.എം]] [[കണ്ണൂർ]] ജില്ല സെക്രട്ടറിയായി. 1989-ൽ [[സി.പി.എം]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് പ്രവർത്തനം പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മറ്റി ഓഫീസായ എ.കെ.ജി സെൻറർ കേന്ദ്രീകരിച്ചായി.

1998 സെപ്റ്റംബറിൽ [[സി.പി.എം]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സി.പി.എം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന [[ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ]] അന്തരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വൈദ്യുതി വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവയ്ച്ച് പാർട്ടിയുടെ അമരത്ത് എത്തി. പിന്നീട് 2002-ലെ കണ്ണൂർ സമ്മേളനവും 2005-ലെ മലപ്പുറം സമ്മേളനവും 2008-ലെ കോട്ടയം സമ്മേളനവും 2012-ലെ തിരുവനന്തപുരം സമ്മേളനവും പിണറായി വിജയനെ തന്നെ വീണ്ടും സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. മുഖ്യമന്ത്രി [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനുമായുള്ള]] അഭിപ്രായഭിന്നത പരസ്യമായി പ്രകടിപ്പിച്ചതിന്  2007 മെയ് 26-ന് പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയിൽ നിന്നും സസ്പെൻഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;http://www.rediff.com/news/2007/may/26ker.htm&lt;/ref&gt; പിന്നീട്‌  [[2007]] [[ഒക്ടോബർ 1]]-ന് പിണറായി വിജയനെ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയിൽ തിരിച്ചെടുത്തു.&lt;ref&gt;http://www.rediff.com/news/2007/oct/01cpm.htm&lt;/ref&gt; 2012 ഫെബ്രുവരി 10-ന് തുടർച്ചയായി നാലാം തവണയും സി.പി.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=250855 |title=പിണറായി വീണ്ടും സെക്രട്ടറി |access-date=2012-02-10 |archive-date=2012-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120210103840/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=250855 |url-status=deviated |archivedate=2012-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120210103840/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=250855 }}&lt;/ref&gt; പിണറായി വിജയനും ഇ.കെ. നായനാരുമാണ് ഏറ്റവും കൂടൂതൽ പ്രാവശ്യം പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ. 2015-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ വച്ച് നടന്ന പാർട്ടി സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ  പിണറായി വിജയൻ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി പദവി ഒഴിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് [[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]] പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി സ്ഥാനമേറ്റു.

1970-ൽ ഇരുപത്തിയാറാം വയസിൽ നിയമസഭയിൽ അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ പാർലമെൻ്ററി രംഗത്തും മികവ് തെളിയിച്ചു. 
1970, 1977, 1991 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കൂത്ത്പറമ്പിൽ നിന്നും
1996-ൽ പയ്യന്നൂരിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചും നിയമസഭയിലെത്തി. 1996-2001 ലെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിലെ വൈദ്യുതി-സഹകരണ വകുപ്പിന്റെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായിരുന്നു പിണറായി വിജയൻ.

1998-ൽ കൽക്കട്ടയിൽ വച്ച് നടന്ന [[സി.പി.എം|സി.പി.എമ്മിന്റെ]] പതിനാറാമത് പാർട്ടി കോൺഗ്രസിലൂടെ പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്രകമ്മറ്റി, പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 

2016-ൽ നടന്ന പതിനാലാം കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ധർമടത്ത് നിന്ന് മത്സരിച്ച് ജയിച്ചു. നിയമസഭയിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]യ്ക്ക് ഭൂരിപക്ഷം കിട്ടിയതിനെ തുടർന്ന് 2016 മെയ് 25 ന് [[കേരള]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായി അധികാരമേറ്റു. 2021-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുമുന്നണി 
99 സീറ്റുകൾ നേടിയതിനെ തുടർന്ന് തുടർച്ചയായി രണ്ടാം തവണയും കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റു. 
&lt;ref&gt;https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/politics/pinarayi-vijayan{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

അഞ്ച് വർഷ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി അധികാരത്തുടർച്ച നേടിയ ആദ്യ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി എന്ന ചരിത്രനേട്ടത്തിനുടമയായ പിണറായി വിജയൻ
മുഖ്യമന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ രണ്ടാം തവണ 2021 മേയ് 20 ന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.

2026-ൽ നടന്ന പതിനാറാം നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ധർമ്മടത്ത് നിന്ന് ജയിച്ചെങ്കിലും ഇടതുമുന്നണി പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം 2026 മെയ് 4ന് രാജി വെച്ചു.

പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിനുമപ്പുറം പ്രായോഗിക രാഷ്ട്രീയത്തിന് മുൻതൂക്കം നൽകുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവായാണ് 
പിണറായി വിജയൻ സി.പി.എമ്മിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2025/05/24/cm-pinarayi-vijayan-80th-birthday.html&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/portfolio-of-new-kerala-govt-800491?infinitescroll=1|title=രണ്ടാം പിണറായി സർക്കാറിലെ മന്ത്രിമാരുടെ വകുപ്പുകൾ ഇങ്ങനെ...|access-date=21 May 2021|date=21 May 2021|publisher=മാധ്യമം|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://archive.today/20210521124207/https://www.madhyamam.com/kerala/portfolio-of-new-kerala-govt-800491?infinitescroll=1|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/governor-allot-the-business-of-the-government-among-the-ministers/944751|title=മന്ത്രിമാരുടെ വകുപ്പുകൾ തീരുമാനിച്ച്‌ ഉത്തരവായി; ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമവും പ്രവാസിക്ഷേമവും മുഖ്യമന്ത്രിക്ക്‌|access-date=21 May 2021|date=21 May 2021|publisher=ദേശാഭിമാനി|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://archive.today/20210521124004/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/governor-allot-the-business-of-the-government-among-the-ministers/944751|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

== കേരള മുഖ്യമന്ത്രി ==
കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തിരുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണ് നിലവിൽ പിണറായി വിജയൻ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം രാജി വച്ച 2026 മെയ് നാലാം തീയതി വരെ&lt;ref&gt;[https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=1741594&amp;u=cm-pinarayi-vijayan-to-resign-tommorow പിണറായി വിജയൻ രാജി വെച്ചു]&lt;/ref&gt; 3633 ദിവസം മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിൽ തുടർന്നു. (ആകെ 9 വർഷം, 11 മാസം, 9 ദിവസം)&lt;ref&gt;[https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2025/04/14/cm-pinarayi-vijayan-the-chief-minister-who-is-rewriting-history.html പിണറായിക്ക് മുന്നിൽ ഇനി നായനാർ മാത്രം]&lt;/ref&gt;

മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയും മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന
ലീഡർ കെ.കരുണാകരനെയാണ്
(3246 ദിവസം) 2025 ഏപ്രിൽ പതിനാലിന് പിണറായി വിജയൻ മറികടന്നത്. 

മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സമുന്നത നേതാവായിരുന്ന ഇ.കെ.നായനാരാണ് (4009 ദിവസം) കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലിരുന്നത്.

2023 ഫെബ്രുവരി പതിനേഴിന് മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി സി.അച്യുതമേനോന് തൊട്ട് പിന്നിൽ നാലാം സ്ഥാനത്ത് (2459 ദിവസം) എത്തിയിരുന്നു പിണറായി വിജയൻ. 

1970 മുതൽ 1977 വരെ തുടർച്ചയായി മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തിരുന്ന സി.അച്യുതമേനോൻ്റെ റെക്കോർഡ് (2364 ദിവസം) 2022 നവംബർ പതിനാലിന് പിണറായി വിജയൻ മറികടന്നിരുന്നു. 

കേരളത്തിൽ ഇതുവരെ 12 പേർ മുഖ്യമന്ത്രിമാരായിട്ടുണ്ട് എങ്കിലും തുടർച്ചയായി രണ്ട് മന്ത്രിസഭകളിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയാവാൻ അവസരം ലഭിച്ചത് പിണറായി വിജയന് മാത്രമാണ്. 

ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദിവസം (പതിനേഴ്) കാവൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായതിൻ്റെ റെക്കോർഡും പിണറായി വിജയന് തന്നെയാണ്.
2021 മെയ് മൂന്ന് മുതൽ മെയ് 20 വരെയാണ് അദ്ദേഹം കാവൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നത്.&lt;ref&gt;[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/08/17/pinarayi-vijayan-is-third-in-the-list-of-longest-tenured-cm-of-kerala.html മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിൽ അച്യുതമേനോനെ മറികടന്ന് പിണറായി വിജയൻ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralacm.gov.in/ml/%e0%b4%ae%e0%b5%81%e0%b4%96%e0%b5%8d%e0%b4%af%e0%b4%ae%e0%b4%a8%e0%b5%8d%e0%b4%a4%e0%b5%8d%e0%b4%b0%e0%b4%bf%e0%b4%af%e0%b5%81%e0%b4%9f%e0%b5%86-%e0%b4%95%e0%b5%80%e0%b4%b4%e0%b4%bf%e0%b4%b2%e0%b5%81/|title=മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ കീഴിലുള്ള വകുപ്പുകൾ - Official website of Kerala Chief Minister|access-date=2023-10-23|date=2021-05-18|language=ml-IN}}&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-24 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-24 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
| 2026 || [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || അഡ്വ. വി പി അബ്ദുൽ റഷീദ് 
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|-
| 2021 || [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || സി രഘുനാഥ്‌ 
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 2016 || [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[മമ്പറം ദിവാകരൻ]]
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 1996 || [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]]||കെ എൻ കണ്ണോത്ത്
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 1991 || [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പി. രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] 
|-
| 1977 || [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||  അബ്ദുൾ ഖാദർ|| [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]].
|-
| 1970 || [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||  തായത്ത് രാഘവൻ്|| [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]].
|-
|}

==ലാവ്‌ലിൻ കേസ്==

1996 മുതൽ 1998 കാലഘട്ടത്തിൽ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ [[വിദ്യുച്ഛക്തി]] മന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോൾ, [[എസ്.എൻ.സി. ലാവലിൻ|ലാവലിൻ കമ്പനിയുമായി]] നടന്ന സർക്കാർ ഇടപാടിൽ അഴിമതി നടന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് ആരോപണമുണ്ടായി. ഇതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു. ഡി. എഫ്]] ഭരണകാലത്ത് [[സംസ്ഥാന വിജിലൻസ്]] അന്വേഷണം നടത്തുകയും പിണറായി വിജയൻ തെറ്റു ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നു കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു &lt;ref name=&quot;oneindia&quot;&gt;{{cite web |url=http://news.oneindia.in/2006/03/01/kerala-govt-to-hand-over-snc-lavalin-case-to-cbi-chandy-1141211398.html |title=Kerala Govt to hand over SNC Lavalin case to CBI: Chandy |date=1 March 2006 |quote=Vigilance Director Upendra Verma was also shunted out of the department a day after the investigating agency filed an FIR in the court without naming any politician in the list of accused. |publisher=One India |accessdate=19 June 2012 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. എന്നാൽ പിന്നീട് കേസ് അന്വേഷിച്ച [[സി.ബി.ഐ]] പിണറായി വിജയനെ ഒൻപതാം പ്രതിയായി ചേർക്കുകയും പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ അനുമതി തേടുകയും ചെയ്തു. സിപിഐ(എം) നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടതുപക്ഷജനാധിപത്യമുന്നണി [[കേരളാ മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിസഭ]] സഭ അതിന് അനുമതി നിഷേധിച്ചെങ്കിലും അന്നത്തെ [[കേരളാ ഗവർണ്ണർ]] [[ആർ.എസ്. ഗവായി]] അദ്ദേഹത്തെ പ്രോസിക്യൂട്ട്‌ ചെയ്യാൻ അനുമതി നൽകി. [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]] തന്റെ മകന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പു വിജയത്തിന് [[കോൺഗ്രസ്]] സഹായം ഉറപ്പുവരുത്താൻ ആർ.എസ്‌. ഗവായ്‌ യു. ഡി. എഫ് നേതാക്കളുടെ ഇംഗിതത്തിനൊത്ത് ചെയ്തതാണിതെന്നു സിപിഐ(എം) ആരോപിച്ചിരുന്നു. [[കേരളാ ഗവർണ്ണർ|കേരളാ ഗവർണ്ണറുടെ]] ഈ തീരുമാനത്തെ പിണറായി വിജയൻ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീംകോടതിയിൽ]] ചോദ്യംചെയ്തു. തുടർന്നുള്ള അന്വേഷണത്തിൽ പിണറായി വിജയൻ ലാവലിൻ ഇടപാടിൽ സാമ്പത്തികലാഭം ഉണ്ടാക്കിയതിനു തെളിവ് ലഭിച്ചിട്ടില്ലന്ന് [[സി.ബി.ഐ]] കോടതിയിൽ [[സത്യവാങ്മൂലം]] നൽകുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;[http://www.madhyamam.in/story/ലാവലിൻ-പിണറായി-ഉൾപ്പെട്ട-പണമിടപാടിന്-തെളിവില്ല-സിബിഐ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെട്ട പണമിടപാടിന് തെളിവില്ല സിബിഐ മാധ്യമം ദിനപത്രം, 18 ഏപ്രിൽ 2010; ശേഖരിച്ചത് 29 ഏപ്രിൽ 2010]{{Dead link|date=February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=പിണറായിക്ക് എതിരെ തെളിവില്ലെന്ന് സി.ബി.ഐ മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |accessdate=29 ഏപ്രിൽ 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529010621/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |archivedate=ഫെബ്രുവരി 17, 2020 |date=18 ഏപ്രിൽ 2010}}&lt;/ref&gt;. 

തുടർന്ന് കേസിന്റെ വിചാരണ നടന്നിരുന്ന തിരുവനന്തപുരം സി.ബി.ഐ. കോടതിയിൽ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെടെ ഏഴുപേർ വിടുതൽ ഹർജി സമർപ്പിച്ചു. അത് പരിഗണിച്ച കോടതി പിണറായി വിജയനെ കേസിൽ പ്രതിചേർത്ത് വിചാരണ തുടരാനുള്ള വസ്തുതകൾ സി.ബി.ഐ. സമർപ്പിച്ച കുറ്റപത്രത്തിൽ അടങ്ങിയിട്ടില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും അഴിമതി, അധികാരദുർവിനിയോഗം, കുറ്റകരമായ ഗൂഢാലോചന തുടങ്ങിയ ആരോപണങ്ങൾ അടങ്ങിയ കുറ്റപത്രം തന്നെ നിലനിൽക്കില്ലെന്നും പ്രസ്താവിച്ചു. &lt;ref&gt;[http://www.manoramanews.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/mmtvContentView.do?BV_ID=@@@&amp;tabId=14&amp;programId=9958837&amp;contentId=15387617 ലാവലിൻ കേസിൽ പിണറായി ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരുടെ ഹർജി അനുവദിച്ചു]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; നിലവിൽ ഈ സിബിഐ നൽകിയ അപ്പീലിൽ സുപ്രീം കോടതി പിണറായി വിജയന് നോട്ടീസ് അയച്ചിരിക്കുകയാണ്.

== വിമർശനങ്ങൾ ==
*നായനാർ മന്ത്രിസഭയിൽ വൈദ്യുതിമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്ത് [[പന്നിയാർ]]-[[ചെങ്കുളം]]-[[പള്ളിവാസൽ]] പദ്ധതികളുടെ നവീകരണത്തിനായി  [[കാനഡ|കാനഡയിലെ]] [[എസ്.എൻ.സി. ലാവ്‌ലിൻ]] എന്ന കമ്പനിയുമായി ഇദ്ദേഹം ഒപ്പുവച്ച{{തെളിവ്}} കരാറിനെക്കുറിച്ച് ആരോപണമുണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് [[യു. ഡി. എഫ്]] ഭരണകാലത്ത് സംസ്ഥാന വിജിലൻസ് അന്വേഷണം നടത്തുകയും പിണറായി വിജയൻ തെറ്റു ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നു കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ അടുത്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് ഇത് വീണ്ടും അന്വേഷിക്കാൻ സി.ബി.ഐ-യെ ഏൽപിക്കാൻ [[യു. ഡി. എഫ്]] തീരുമാനിച്ചു.  തുടർന്ന് സി.ബി.ഐ. പിണറായി വിജയനെ ഒൻപതാം പ്രതിയായി ചേർക്കുകയും പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ അനുമതി തേടുകയും ചെയ്തു. [[അഡ്വേക്കേറ്റ് ജനറൽ|അഡ്വേക്കേറ്റ് ജനറലിന്റേയും]], [[കേരളാ മന്ത്രിസഭ|കേരളാ മന്ത്രിസഭയുടേയും]] ഉപദേശം മറികടന്ന് അന്നത്തെ [[കേരളാ ഗവർണ്ണർ]] [[ആർ.എസ്‌. ഗവായ്‌]] സ്വന്തം നിലയിൽ പ്രോസിക്യൂട്ട്[‌ ചെയ്യാൻ അനുമതി നൽകി. [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]] തന്റെ മകന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പു വിജയത്തിന് [[കോൺഗ്രസ്]] സഹായം ഉറപ്പുവരുത്താൻ ആർ.എസ്‌. ഗവായ്‌ യു. ഡി. എഫ് നേതാക്കളുടെ ഇംഗിതത്തിനൊത്ത് ചെയ്തതാണിതെന്നു ആരോപണമുയർന്നു. കേരളാ ഗവർണ്ണറുടെ ഈ തീരുമാനത്തെ പിണറായി വിജയൻ [[സുപ്രീംകോടതി|സുപ്രീംകോടതിയിൽ]] ചോദ്യംചെയ്തു.  അന്വേഷണത്തിലൂടെ പിണറായി വിജയൻ അഴിമതി നടത്തിയില്ലെന്നു തെളിഞ്ഞതിനു ശേഷം സി.ബി.ഐ തന്നെ അപ്രകാരം കോടതിയിൽ [[സത്യവാങ്‌മൂലം]] നൽകുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;[http://www.madhyamam.in/story/ലാവലിൻ-പിണറായി-ഉൾപ്പെട്ട-പണമിടപാടിന്-തെളിവില്ല-സിബിഐ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെട്ട പണമിടപാടിന് തെളിവില്ല സിബിഐ മാധ്യമം ദിനപത്രം, 18 ഏപ്രിൽ 2010; ശേഖരിച്ചത് 29 ഏപ്രിൽ 2010]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |title=പിണറായിക്ക് എതിരെ തെളിവില്ലെന്ന് സി.ബി.ഐ മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം, 18 ഏപ്രിൽ 2010; ശേഖരിച്ചത് 29 ഏപ്രിൽ 2010 |access-date=2010-04-29 |archive-date=2012-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120529010621/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |url-status=deviated |archivedate=2012-05-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529010621/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala }}&lt;/ref&gt;. അടിസ്ഥാനരഹിതമായ   ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ   വ്യക്തിഹത്യ ചെയ്യാനുള്ള ശ്രമമാണു കേസിനു പിന്നിൽ എന്ന് സി.പി.ഐ.(എം) ആരോപിക്കുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://deshabhimani.com/e_paper/1chn200410.pdf |title=ലാവ്‌ലിൻ:സത്യം തെളിഞ്ഞു |access-date=2010-04-30 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011832/http://www.deshabhimani.com/e_paper/1chn200410.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://deshabhimani.com/e_paper/1chn190410.pdf |title=അവഹേളിച്ചതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ആര് ഏറേറെടുക്കും |access-date=2010-04-30 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304213826/http://www.deshabhimani.com/e_paper/1chn190410.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
  
*2007 ഫെബ്രുവരി 16ന് ചെന്നൈ വിമാനത്താവളത്തിൽ വച്ച് സുരക്ഷാ പരിശോധനക്കിടെ പിണറായി വിജയന്റെ ബഗേജിൽ നിന്നും 5 വെടിയുണ്ടകൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ കണ്ടെടുക്കുകയുണ്ടായി. ലൈസൻസിന്റെ പകർപ്പ് ഫാക്സ് ആയി ലഭിച്ചതിനു ശേഷം ഉദ്യോഗസ്ഥർ അദ്ദേഹത്തെ പോകാൻ അനുവദിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2007/02/20/stories/2007022011850400.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-08 |archive-date=2007-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070222111036/http://www.hindu.com/2007/02/20/stories/2007022011850400.htm |url-status=deviated |archivedate=2007-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070222111036/http://www.hindu.com/2007/02/20/stories/2007022011850400.htm }}&lt;/ref&gt;
 
*തൊഴിലാളി നേതാവായി ഉയർന്നുവന്ന പിണറായിയുടെ മകന്റെ  ബർമിങ്ഹാം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ വിദ്യാഭ്യാസവും മകളുടെ സ്വാശ്രയ കോളേജിലെ പഠനവുമെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിനെതിരെയുള്ള മറ്റു വിമർശനങ്ങളിൽ ചിലതാണ്‌. &lt;ref&gt;http://thatsmalayalam.oneindia.mobi/news/2008/02/14/51199.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. എന്നാൽ കേരള ആദായ നികുതി വകുപ്പ് 2008 ജനുവരിയിൽ ഹൈക്കോടതിക്ക് നൽകിയ സത്യവാങ്ങ്‌മൂലത്തിൽ പിണറായിയുടെ മകന്റെ ബർമിങ്ങ്ഹാം സർവ്വകലാശാലയിലെ പഠിപ്പിന് പിണറായി വിജയൻ വക സാമ്പത്തിക സഹായമൊന്നും നൽകുകയുണ്ടായില്ല എന്ന വ്യക്തമാക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{cite web|title = മകന്റെ വിദേശപഠന ചെലവ്‌ പിണറായി വഹിച്ചിട്ടില്ല - ആദായനികുതി വകുപ്പ്‌.|publisher = [[മാതൃഭൂമി]]|url = http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=12209&amp;n_type=HO&amp;category_id=3&amp;Farc=T&amp;previous=Y|date = ജനുവരി 2, 2008|accessdate = ഓഗസ്റ്റ് 7, 2009|language = മലയാളം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  
*കേരളത്തിലെ ചില മുഖ്യധാരാ പത്ര-ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഭാഗമായി [[സി.പി.ഐ.എം|സി.പി.ഐ.(എം)]]-നെതിരെ ഒരു ശക്തമായ മാധ്യമസിന്റിക്കേറ്റ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. അത് ചില ഉദാഹരണസഹിതം അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിച്ചതിനാൽ ആ പത്ര-ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് എതിരെ ശക്തമായ വിമർശങ്ങളുണ്ടായി . {{fact}}
*മാധ്യമസിന്റിക്കേറ്റിനെതിരെ അദ്ദേഹം നടത്തിയ പ്രസ്താവനയെ, [[മാതൃഭൂമി]] പത്രാധിപനെതിരായ ഭീഷണിപ്പെടുത്തലായി ചിത്രീകരിച്ച് പത്രാധിപരുടെ ഗിൽഡ് അപലപിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.thehoot.org/web/home/story.php?storyid=2608&amp;pg=1&amp;mod=1&amp;sectionId=2 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-08 |archive-date=2009-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209172703/http://www.thehoot.org/web/home/story.php?storyid=2608&amp;pg=1&amp;mod=1&amp;sectionId=2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; http://www.financialexpress.com/news/CPIM-mouth-piece-snipes-at-Editors-Guild/204556/ &lt;/ref&gt;
*പിണറായി വിജയൻ കൊട്ടാരതുല്യമായ വീട് നിർമ്മിച്ചതിനെപ്പറ്റി അന്വേഷിക്കാൻപോയ നാലു സഖാക്കളെ സസ്‌പെന്റ് ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് പിണറായി വിജയൻ തനിക്കെതിരായ വിമർശനത്തെ അടിച്ചമർത്തിയത് എന്ന ആരോപണം വലിയ വിവാദം ആയിരുന്നു. ഒരു തൊഴിലാളി നേതാവിന് ഇത്രയും വലിയ വീട് പണിതത്തിനെ കുറിച്ചു പാർട്ടിയിൽ തന്നെ നിരവധി വാക്കേറ്റങ്ങൾക്കു കാരണം ആയി. 4 സഖാക്കളെ [[സി.പി.ഐ.എം]] പുറത്താക്കിയത് വേറെ കാരണങ്ങളായിരുന്നു എന്നതായിരുന്നു പിന്നീടുള്ള പത്രറിപ്പോർട്ട്.&lt;ref&gt;http://www.indianexpress.com/news/why-none-dares-talk-about-pinarayi/473293/0&lt;/ref&gt; .

==അവലംബം==
{{reflist|2}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* http://www.cpim.org/bio/pinarayi_vijayan.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080225150859/http://www.cpim.org/bio/pinarayi_vijayan.htm |date=2008-02-25 }}
*[http://malablo.com/പിണറായി-വിജയൻജീവിത-വഴിക/ പിണറായി വിജയൻ ജീവിത വഴികളിലൂടെ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200716211615/http://malablo.com/%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%A3%E0%B4%B1%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%BF-%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%9C%E0%B4%AF%E0%B5%BB%E0%B4%9C%E0%B5%80%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A4-%E0%B4%B5%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%95/ |date=2020-07-16 }}
{{S-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]}}
{{s-ttl|title=[[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]]|years=25 മേയ് 2016 – ഇപ്പോഴും}}
{{s-aft|after= - }}
{{S-end}}
{{Current Indian chief ministers}}
{{CMs of Kerala}}
{{Fourteenth KLA}}
{{commons category|Pinarayi Vijayan}}
{{DEFAULTSORT:വിജയൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 21-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നിരീശ്വരവാദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)-ൽ നിന്നുള്ള മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഐ.ടി. വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രിന്റിംഗ്, സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]</text>
      <sha1>0hxoil2tc9ns7lqo2b3kals4qihe6ox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സച്ചിൻ തെൻഡുൽക്കർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10708</id>
    <revision>
      <id>4619918</id>
      <parentid>4617219</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T06:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="168628" sha1="cu0m3mroyd736d3esd9gv6kjc2c2825" xml:space="preserve">{{prettyurl|Sachin Tendulkar}}
{{featured}}
{{Infobox cricketer
|          playername = Sachin Tendulkar
|               image = File:Sachin-Tendulkar.jpg
|         image_size  =
| birth_date = {{birth date and age|1973|04|24|df=yes}}
| birth_place = മുംബൈ, മഹാരാഷ്ട്ര
|             country = ഇന്ത്യ
|            fullname = സച്ചിൻ രമേഷ് തെൻഡുൽക്കർ
|            nickname = ലിറ്റിൽ മാസ്റ്റർ, തെൻഡ്‌ല്യ,&lt;ref name=&quot;CricinfoProfile&quot;/&gt; മാസ്റ്റർ ബ്ലാസ്റ്റർ,&lt;ref&gt;[http://content-aus.cricinfo.com/magazine/content/current/story/372146.html Elegy for the Long Player]&lt;/ref&gt; ദ മാസ്റ്റർ,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.celebsfacts.com/sachin-tendulkar/|title=Sachin Tendulkar: Bio, Facts|publisher=Celebrity Bio, Facts|date= |accessdate=2017-05-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.theage.com.au/news/sport/cricket/despite-the-loss-of-ageing-stars-india-is-on-the-brink-of-a-goldenera/2008/10/25/1224351619581.html |title=Despite the loss of ageing stars, India is on the brink of a golden era |publisher=Theage.com.au |date= 2008-10-26|accessdate=2008-11-27 | location=Melbourne}}&lt;/ref&gt; ദി ലിറ്റിൽ ചാമ്പ്യൻ,&lt;ref name=&quot;google1&quot;&gt;{{Cite news |url=http://afp.google.com/article/ALeqM5g1GRbImnh5S88rDMiES1YDRgx9yw |title=AFP: Tendulkar a special talent, says Gavaskar |publisher=Afp.google.com |date=18 October 2008 |accessdate=2008-11-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081021164512/http://afp.google.com/article/ALeqM5g1GRbImnh5S88rDMiES1YDRgx9yw |archivedate=2008-10-21 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ദി ഗ്രേറ്റ് മാൻ&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Prasad|first=Mahendra|title=Sachin Tendulkar-For a man who has it all|url=http://www.cricket-tournaments.com/sachin-tendulkar/sachin-tendulkar-for-a-man-who-has-it-all.html|access-date=2010-10-13|archive-date=2010-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110022731/http://www.cricket-tournaments.com/sachin-tendulkar/sachin-tendulkar-for-a-man-who-has-it-all.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|              living = true
|          dayofbirth = 24
|        monthofbirth = 4
|         yearofbirth = 1973
|        placeofbirth = [[മുംബൈ]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]] &lt;!----Do not change without discussing on talk page----&gt;
|      countryofbirth = [[ഇന്ത്യ]]
|            heightft = 5
|          heightinch = 5
|             heightm =
|                role = ബാറ്റ്സ്മാൻ
|             oneIT20 = true
|             batting = വലംകയ്യൻ
|             bowling = വലംകയ്യൻ ലെഗ് സ്പിൻ, വലംകൈ  ഓഫ് സ്പിൻ, വലംകൈ മീഡിയം
|       international = true
|       testdebutdate = 15 നവംബർ
|       testdebutyear = 1989
|    testdebutagainst = പാകിസ്താൻ
|             testcap = 187
|        lasttestdate = 14-16 നവംബർ
|        lasttestyear = 2013
|     lasttestagainst = വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസ്
|        odidebutdate = 18 ഡിസംബർ
|        odidebutyear = 1989
|     odidebutagainst = പാകിസ്താൻ
|              odicap = 74
|            odishirt = 10
|         lastodidate = 18 മാർച്ച്‌
|         lastodiyear = 2012
|      lastodiagainst = പാകിസ്താൻ
|               club1 = [[Mumbai cricket team|മുംബൈ]]
|               year1 = 1988–present
|         clubnumber1 =
|               club2 = [[Mumbai Indians|മുംബൈ ഇന്ത്യൻസ്]] ([[Indian Premier League|ഇന്ത്യൻ പ്രീമിയർ ലീഗ്]])
|               year2 = 2008–present
|               club3 = [[Yorkshire County Cricket Club|യോർക്‌ഷെയർ]]
|               year3 = 1992
|               club4 =
|               year4 =
|
|             columns = 4
|             column1 = [[Test cricket|ടെസ്റ്റ്]]
|            matches1 = 182
|               runs1 = 15,921
|            bat avg1 = 53.78
|           100s/50s1 = 51/68
|          top score1 = 248*
|         deliveries1 = 4,198
|            wickets1 = 46
|           bowl avg1 = 54.00
|            fivefor1 = 0
|             tenfor1 = 0
|       best bowling1 = 3/10
|  catches/stumpings1 = 108/–
|             column2 = [[One Day International|ഏകദിനം]]
|            matches2 = 463
|               runs2 = 18,426
|            bat avg2 = 44.83
|           100s/50s2 = 49/96
|          top score2 = 200*
|         deliveries2 = 8,054
|            wickets2 = 154
|           bowl avg2 = 44.48
|            fivefor2 = 2
|             tenfor2 = n/a
|       best bowling2 = 5/32
|  catches/stumpings2 = 140/–
|             column3 = [[First-class cricket|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]]
|            matches3 = 285
|               runs3 = 25,396
|            bat avg3 = 59.26
|           100s/50s3 = 78/107
|          top score3 = 248*
|         deliveries3 = 7,497
|            wickets3 = 70
|           bowl avg3 = 61.54
|            fivefor3 = 0
|             tenfor3 = 0
|       best bowling3 = 3/10
|  catches/stumpings3 = 176/–
|             column4 = [[List A cricket|ലിസ്റ്റ് എ]]
|            matches4 = 540
|               runs4 = 21,663
|            bat avg4 = 45.89
|           100s/50s4 = 59/113
|          top score4 = 200*
|         deliveries4 = 10,220
|            wickets4 = 201
|           bowl avg4 = 42.11
|            fivefor4 = 2
|             tenfor4 = n/a
|       best bowling4 = 5/32
|  catches/stumpings4 = 171/–
|                date= ഓഗസ്റ്റ് 22
|                year = 2011
|              source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/35320.html ക്രിക്കിൻഫോ
}}
'''സച്ചിൻ രമേഷ് തെൻഡുൽക്കർ'''  അഥവാ Sachin Tendulkar(ജനനം. ഏപ്രിൽ 24, 1973 [[മുംബൈ]],[[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[ഇന്ത്യ]]) [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] നിന്നുള്ള മുൻ [[ക്രിക്കറ്റ്]] താരവും, ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും മികച്ച [[ക്രിക്കറ്റ്]] കളിക്കാരിൽ ഒരാളും ഇന്ത്യയിലെ ഒരു പാർലമെന്റ് മെമ്പറുമാണ്  . രണ്ടു പതിറ്റാണ്ട് കാലം സച്ചിൻ ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റിന് നെടും തൂൺ ആയി നിന്നു. സച്ചിൻ്റെ ബാറ്റിംഗ്  ഇന്ത്യക്ക് നിരവധി വിജയങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു . സച്ചിൻ ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക്  ഇത്ര വലിയ സ്ഥാനം ഒരിക്കലും കിട്ടുകയില്ല ക്രിക്കറ്റ് മതമായ ഇന്ത്യയിൽ സച്ചിൻ ദൈവമായി. സ്വഭാവശുദ്ധികളഞ്ഞു  കുളിക്കാത്ത സച്ചിൻ  മാന്യന്മാരുടെ കളിക്ക് കൂടുതൽ മാന്യത നൽകി&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=31d055a3-de0d-4969-93bf-82b186a50fc0&amp;ParentID=d9bbcde5-db34-4afc-87e6-e4cca6aa5033&amp;MatchID1=4586&amp;TeamID1=1&amp;TeamID2=8&amp;MatchType1=1&amp;SeriesID1=1151&amp;MatchID2=4588&amp;TeamID3=3&amp;TeamID4=5&amp;MatchType2=1&amp;SeriesID2=1152&amp;PrimaryID=4586&amp;Headline=Tendulkar+is+Warne's+greatest |title=Tendulkar is Shane Warne's Greatest |access-date=2008-01-26 |archive-date=2012-12-09 |archive-url=https://archive.today/20121209061542/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=31d055a3-de0d-4969-93bf-82b186a50fc0&amp;ParentID=d9bbcde5-db34-4afc-87e6-e4cca6aa5033&amp;MatchID1=4586&amp;TeamID1=1&amp;TeamID2=8&amp;MatchType1=1&amp;SeriesID1=1151&amp;MatchID2=4588&amp;TeamID3=3&amp;TeamID4=5&amp;MatchType2=1&amp;SeriesID2=1152&amp;PrimaryID=4586&amp;Headline=Tendulkar+is+Warne's+greatest |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.india-today.com/itoday/04051998/sport.html |title=The Best Cricketer |access-date=2008-01-26 |archive-date=2008-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608084651/http://www.india-today.com/itoday/04051998/sport.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.dawn.com/2004/03/17/spt2.htm Tendulkar is greatest, says Pakistan's Captain Inzamam]&lt;/ref&gt;. [[2002]]-ൽ ക്രിക്കറ്റ് ലോകത്തെ ആധികാരിക മാസികയായ വിസ്ഡൺ മാസിക [[ഡൊണാൾഡ് ബ്രാഡ്‌മാൻ|ഡോൺ ബ്രാഡ്‌മാനു]] ശേഷം ക്രിക്കറ്റ് ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും മികച്ച രണ്ടാമത്തെ ക്രിക്കറ്റ് പ്രതിഭയായും, മികച്ച രണ്ടാമത്തെ ഏക ദിന ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായും തെണ്ടുൽക്കറെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. [[വിവിയൻ റിച്ചാർഡ്‌സ്]] ആയിരുന്നു പ്രഥമ സ്ഥാനത്ത്.&lt;ref&gt;''See [[Wisden 100]]''&lt;/ref&gt;‍&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2002/20021214/sports.htm#4 |title=The Tribune, Chandigarh, India - Sport |publisher=Tribuneindia.com |date= |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt;.`

അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റിൽ നൂറു ശതകങ്ങൾ തികച്ച ആദ്യത്തെ കളിക്കാരനാണ് സച്ചിൻ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sachin creates history with 100th ton|url=http://www.thehindu.com/sport/cricket/article3002560.ece?homepage=true|accessdate=16 മാർച്ച് 2012|newspaper=The Hindu}}&lt;/ref&gt; 2012 മാർച്ച് 16-നു് ധാക്കയിലെ മിർപ്പൂരിൽ ബംഗ്ലാദേശിനെതിരെ നടന്ന ഏഷ്യാ കപ്പ് ഗ്രൂപ്പ് ഏകദിനമത്സരത്തിലാണ് സച്ചിൻ തന്റെ നൂറാം ശതകം തികച്ചത്. ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിലും, ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിലുമായി നിരവധി റെക്കോർഡുകൾ സച്ചിന്റെ പേരിലുണ്ട്. ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിലും, ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിലും&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/php/newsFrm.php?news_id=1258011&amp;n_type=HO |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-10-17 |archive-date=2008-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081020075454/http://www.mathrubhumi.com/php/newsFrm.php?news_id=1258011&amp;n_type=HO |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; നിലവിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയിട്ടുള്ള കളിക്കാരനാണ് ഇദ്ദേഹം. 2011- ൽ സച്ചിൻ ലോക കപ്പിൽ രണ്ടായിരം റൺസെടുക്കുന്ന ആദ്യ ബാറ്റ്‌സ്മാനായി&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://sports.mathrubhumi.com/story.php?id=163798 |title=മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ |access-date=2011-03-09 |archive-date=2011-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110313051519/http://sports.mathrubhumi.com/story.php?id=163798 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 463 ഏകദിന മത്സരങ്ങളിലായി 18426 റൺസ് ഇദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട് &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/cricket/2008/feb/05ten.htm|title=Tendulkar tops 16,000 runs|accessdate=2008-02-06}}&lt;/ref&gt;. 17,000 റൺസ് തികച്ച ഏക ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനുമാണ് സച്ചിൻ. ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിൽ 11,000 റൺസ് പിന്നിടുന്ന മൂന്നാമത്തെ കളിക്കാരനും, ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യക്കാരനുമാണ് സച്ചിൻ&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/england/6920850.stm ''2nd Test England v India''] [[BBC News]] retrieved July 28, 2007&lt;/ref&gt;. ടെസ്റ്റിലും ഏകദിനത്തിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ സെഞ്ചുറികൾ എന്ന റെക്കോർഡും സച്ചിന്റെ പേരിലാണ് &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2004/12/12/stories/2004121202031900.htm |title='The Hindu' Indian National Newspaper Article on Sachin's 34th  Century |access-date=2008-01-26 |archive-date=2008-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503185851/http://www.hindu.com/2004/12/12/stories/2004121202031900.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/6462199.stm BBC Article, ''Tendulkar achieves superhero status'']&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.littlemastersachin.com|title=Little Master Sachin|accessdate=2007-12-11|archive-date=2009-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20091109045859/http://littlemastersachin.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ഏകദിനത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ആറാമത്തെ വ്യക്തിഗത സ്കോറിന്റെ ഉടമയായ (24 ഫെബ്രുവരി  2010 ന് ദക്ഷിണ-ആഫ്രിക്കക്കെതിരെ ഗ്വാളിയോറിൽ വെച്ച്, പുറത്താവാതെ 200 റൺസ്) സച്ചിൻ, ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ ഇരട്ട ശതകം നേടിയ ആദ്യത്തെ കളിക്കാരനുമാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=85423 |title=Mathrubhumi Online |access-date=2010-02-24 |archive-date=2010-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100227020050/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=85423 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.  2009 നവംബർ 5ന്‌ ഹൈദരാബാദിൽ വെച്ച് നടന്ന ഇന്ത്യ-ആസ്ട്രേലിയ ഏകദിന പരമ്പരയിലെ മത്സരത്തിൽ, 17000 റൺസ് തികയ്ക്കുന്ന ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ താരം എന്ന ബഹുമതിയും സച്ചിൻ നേടി&lt;ref&gt;[http://beta.thehindu.com/sport/cricket/article43622.ece?homepage=true ഹിന്ദു ഓൺലൈൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091108120728/http://beta.thehindu.com/sport/cricket/article43622.ece?homepage=true |date=2009-11-08 }} 06/11/2009 ശേഖരിച്ചത്&lt;/ref&gt;. ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിലെ സച്ചിന്റെ ഉയർന്ന സ്കോർ ബംഗ്ലാദേശിനെതിരെ 2004-ൽ നേടിയ 248 റൺസ് ആണ്‌. ''മാസ്റ്റർ ബ്ലാസ്റ്റർ'' &lt;!--, ''ലിറ്റിൽ മാസ്റ്റർ''--&gt; എന്ന വിളിപ്പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സച്ചിൻ, 14-ആമത്തെ വയസ്സിൽ‍ ആഭ്യന്തര ക്രിക്കറ്റിൽ [[മും‌ബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മും‌ബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിനു]] വേണ്ടി കളിക്കുകയും ആദ്യ മത്സരത്തിൽ തന്നെ സെഞ്ച്വറി തികയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് [[1989]] -ൽ തന്റെ പതിനാറാം വയസ്സിൽ [[പാകിസ്താൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|പാകിസ്താ]][[പാകിസ്താൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിനെതിരെ]] [[കറാച്ചി|കറാച്ചിയിൽ]] അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റിൽ അരങ്ങേറ്റം നടത്തി.

ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കായിക ബഹുമതിയായ [[രാജീവ് ഗാന്ധി ഖേൽ രത്ന അവാർഡ്]]  നേടിയ ആദ്യ ക്രിക്കറ്ററുമാണു സച്ചിൻ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/sports/1998/aug/12c.htm |title=Rediff On The NeT: Sachin Tendulkar gets Khel Ratna |publisher=Rediff.com |date=1998-08-12 |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt;. രണ്ടാമത്തെ വലിയ സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ  [[പത്മ വിഭൂഷൺ]] നേടിയ ആദ്യത്തെ കായികതാരം എന്ന ബഹുമതി [[വിശ്വനാഥൻ ആനന്ദ്|വിശ്വനാഥൻ ആനന്ദിനൊപ്പം]] [[2008]]-ൽ സച്ചിൻ നേടുകയുണ്ടായി
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiaenews.com/sports/20080125/93905.htm|title=Tendulkar becomes first cricketer to get Padma Vibhushan|accessdate=2008-01-26|archive-date=2008-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20080207061855/http://www.indiaenews.com/sports/20080125/93905.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=f33441ae-a919-45ff-aa9f-d5b3d75c658b&amp;MatchID1=4628&amp;TeamID1=1&amp;TeamID2=6&amp;MatchType1=1&amp;SeriesID1=1165&amp;PrimaryID=4628&amp;IsCricket=true&amp;Headline=Tendulkar%2c+Anand+get+Padma+Vibhushan|title=Tendulkar, Anand get Padma Vibhushan|accessdate=2008-01-26|archive-date=2008-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20080227215838/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=f33441ae-a919-45ff-aa9f-d5b3d75c658b&amp;MatchID1=4628&amp;TeamID1=1&amp;TeamID2=6&amp;MatchType1=1&amp;SeriesID1=1165&amp;PrimaryID=4628&amp;IsCricket=true&amp;Headline=Tendulkar%2C+Anand+get+Padma+Vibhushan|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/report.asp?newsid=1147507|title=Sachin among 13 to get Padma Vibhushan|accessdate=2008-01-26}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aol.in/news/story/2008012510409019000001/index.html|title=Pranab, Tendulkar, Tata, Mittal get Padma Vibhushan|accessdate=2008-01-26|archive-date=2008-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080206151538/http://www.aol.in/news/story/2008012510409019000001/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആരാധകരുള്ള ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരിൽ ഒരാളും, പരസ്യം വഴി ഏറ്റവുമധികം വരുമാനമുണ്ടാക്കുന്ന ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരിൽ ഒരാളും സച്ചിനാണ്‌. ക്രിക്കറ്റിനു പുറമേ ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ റെസ്റ്റോറന്റുകളും സച്ചിൻ നടത്തുന്നുണ്ട്. നിലവിൽ [[ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്|ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിൽ]] [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗവുമാണ്]] സച്ചിൻ. രാജ്യസഭയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ആദ്യ സജീവ കായിക താരമാണ് അദ്ദേഹം.&lt;ref name=thjun2012&gt;{{cite news|title=Rajya Sabha stint|url=http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Sachin-starts-Rajya-Sabha-stint-seeks-help-to-bring-changes/Article1-865571.aspx|accessdate=4 June 2012|newspaper=''[[Hindustan Times]]''|date=4 June 2012|archive-date=2012-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120604140724/http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Sachin-starts-Rajya-Sabha-stint-seeks-help-to-bring-changes/Article1-865571.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2012 ഡിസംബർ 23-ന് സച്ചിൻ അന്താരാഷ്ട്ര ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ നിന്ന് വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref name=retire_ODI&gt;{{cite news|title=Sachin Tendulkar retires from ODIs|url=http://www.espncricinfo.com/india/content/story/598302.html|accessdate=23 ഡിസംബർ 2012|newspaper=ESPN Cricinfo|date=23 ഡിസംബർ 2012}}&lt;/ref&gt; ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ ഏറ്റവുമധികം റൺസ്, സെഞ്ച്വറികൾ, അർദ്ധ സെഞ്ച്വറികൾ, കളിച്ച മത്സരങ്ങൾ എന്നീ റെക്കോർഡുകളെല്ലാം വിരമിക്കുമ്പോൾ സച്ചിന്റെ പേരിലാണ്. 2012 മാർച്ച് 18-ന് മിർപൂരിൽ പാകിസ്താനെതിരെയാണ് സച്ചിൻ അവസാന ഏകദിന മത്സരം കളിച്ചത്.

2013 മേയ് 27-ാം തിയതി ഐ.പി.എൽ ആറാം സീസൺ കിരീടം മുംബൈ ഇന്ത്യൻസ് സ്വന്തമാക്കിയ ശേഷം ഐ.പി.എല്ലിൽ നിന്ന് വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://veekshanam.com/content/view/21262/1/ |title=ഐ.പി.എല്ലിൽ നിന്നും വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപനം. |access-date=2013-05-27 |archive-date=2014-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317182620/http://veekshanam.com/content/view/21262/1/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

2013 നവംബർ 14 മുതൽ 16 വരെ മുംബൈയിലെ വാംഖഡെ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസുമായി നടന്ന ടെസ്റ്റ് മത്സരത്തോടെ സച്ചിൻ രാജ്യാന്തര ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു. അതേ ദിവസം തന്നെ രാജ്യം [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം നൽകി സച്ചിനെ ആദരിച്ചു. ഭാരതരത്ന ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ കായികതാരവും ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തിയും സച്ചിനാണ്.

== കളിക്കുന്ന രീതി ==

ടെണ്ടുൽക്കർ ഒരു ''ആംബിഡെക്സ്ട്രസ് (ambidextrous)'' ആണ്‌. വലതു കൈ കൊണ്ട് ബാറ്റും, ബോളും, ഫീൽഡിൽ നിന്നും പന്തുകൾ എറിയുകയും ചെയ്യും, എന്നാൽ എഴുതുന്നത് ഇടതു കൈ കൊണ്ടാണ്‌. പരിശീലനത്തിനിടയിൽ ഇടതു കൈ കൊണ്ടും പന്തുകൾ എറിയാറുണ്ട്. [[ക്രിക്‌ഇൻഫോ]] കോളമിസ്റ്റായ ''സംബിത് ബാൽ'' സച്ചിനെ ''ഇപ്പോഴത്തെ പൂർണ്ണാരോഗ്യമുള്ള ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരൻ'' (''most wholesome batsman of his time'') ആയി വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നു&lt;ref name=&quot;CricinfoProfile&quot;&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/india/content/player/35320.html|last=Bal|first=Sambit|title=Sachin Tendulkar - Cricinfo Profile|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-12-14}}&lt;/ref&gt;. ഫീൽഡിൽ അനാവശ്യ ചലനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി സമതുലിതമായാണ്‌ സച്ചിൻ ബാറ്റ് ചെയ്യുന്നത്. പന്ത് മൈതാനത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗത്തേക്കും അനായാസം അടിക്കാൻ കഴിയുന്ന സച്ചിൻ, കോളമിസ്റ്റായ ബാലിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ബാക്ക്-ഫൂട്ട് പഞ്ച് ആണ്‌ സച്ചിന്റെ മുദ്ര പതിഞ്ഞ ഷോട്ട്&lt;ref name=&quot;CricinfoProfile&quot;/&gt;. താരതമ്യേന വേഗം കുറഞ്ഞ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലെ പിച്ചുകളിലും, അതു പോലെ വേഗമേറിയ [[കരീബിയൻ]],[[പടിഞ്ഞാറൻ ഓസ്ട്രേലിയ|‍ പടിഞ്ഞാറൻ ഓസ്ട്രേലിയയിലെ]] പിച്ചുകളിലും സച്ചിൻ തന്റെ പ്രതിഭ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;CricinfoProfile&quot;/&gt; സ്ക്വയറിനു മുകളിലൂടെ പന്ത് അടിക്കാൻ കഴിയുന്ന സച്ചിൻ ഈ രീതി വഴി അനേകം ബൗണ്ടറികൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്.

എക്കാലത്തേയും മികച്ച ക്രിക്കറ്റ് പ്രതിഭയായിരുന്ന [[ഡൊണാൾഡ് ബ്രാഡ്‌മാൻ]] സച്ചിന്റെ ബാറ്റിങ്ങിനെ തന്റേതിനോട് താരതമ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവചരിത്രത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു &quot;[[Sir Donald Bradman]] was most taken by Tendulkar's technique, compactness and shot production, and had asked his wife to have a look at [[Tendulkar]], having felt that Tendulkar played like him. [[Bradman's wife]], Jessie, agreed that they did appear similar. &quot;

മുൻ ആസ്ടേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് കോച്ച് ആയിരുന്ന [[ജോൺ ബുക്കനാൻ]] പറയുന്നത് സച്ചിന്റെ ഫുട്ട് വർക്കിന്റെ പരിമിതി മൂലം ഷോട്ട് ബോളുകൾ കളിക്കുന്നതിൽ പരിമിതികൾ ഉണ്ടെന്നായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Sachinweakness&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.deccanherald.com/Content/Nov292007/sports2007112938408.asp|title=Buchanan spots Sachin's weakness!|publisher=[[Deccan Herald]]|accessdate=2007-12-14}}&lt;/ref&gt;. അതുപോലെ ലെഫ്റ്റ് ആം പേസ് കളിക്കുന്നതിലും സച്ചിന്‌ പരിമിതികൾ ഉണ്ടെന്ന് ബുക്കനാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Sachinweakness&quot;/&gt; [[2004]]-ൽ തുടർച്ചയായ പരിക്കുകൾ മൂലം, സച്ചിന്റെ ബാറ്റിംഗ് അക്രമണോൽസുകത കുറഞ്ഞതായി കാണപ്പെട്ടു. ഇതിനു പ്രധാനമായി പറയുന്ന കാരണങ്ങൾ 
1. ഒരു ബാറ്റ്സ്മാനും തന്റെ ദീർഘ നാളത്തെ ക്രിക്കറ്റ് ജീവിതത്തിൽ ഒരേ ശൈലിയിൽ ബാറ്റ് വീശാൻ സാദ്ധ്യമല്ല. 
2. ടീമിലെ മുതിർന്ന അംഗം എന്ന നിലയിൽ കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ സച്ചിനിൽ നിക്ഷിപ്തമായിരിക്കുന്നു. [[2004]]-മുതൽ സച്ചിന്റെ ബാറ്റിംഗ് അക്രമണോൽസുകതയും, ഭംഗിയും കുറഞ്ഞതായി തീർന്നു. തന്റെ കരിയറിലെ ആദ്യ കാലത്തായിരുന്നു സച്ചിൻ കൂടുതൽ റൺസുകൾ നേടിയത്. അതും ഒരു ബോളിന്‌ ഒരു റൺസ് എന്ന ശരാശരിയിൽ. മുൻ ഓസ്ട്രേലിയൻ കളിക്കാരൻ ആയിരുന്ന [[ഇയാൻ ചാപ്പൽ]] ഇങ്ങനെ വിശ്വസിക്കുന്നു ''ടെണ്ടുൽക്കർ തന്റെ കരിയർ തുടങ്ങിയ കാലത്ത് കളിച്ചിരുന്നതിന്റെ ഒരു ശതമാനം പോലും ഇപ്പോൾ കളിക്കുന്നില്ല &lt;ref name=&quot;Futuresuperstars&quot;/&gt;.''

ഒരു ബൗളർ അല്ലെങ്കിലും [[മീഡിയം പേസ്]], [[ലെഗ് സ്പിൻ]], [[ഓഫ് സ്പിൻ]] തുടങ്ങിയ എല്ലാ രീതിയിലും സച്ചിൻ അനായാസം പന്തെറിയുമായിരുന്നു. എതിർ ടീമിലെ ബാറ്റ്സ്മാൻ‌മാർ ഒരു വലിയ ഇന്നിം‌ഗ്‌സ് പടുത്തുയർത്തുമ്പോൾ ആ കൂട്ടു കെട്ട് പൊളിക്കാൻ മിക്കവാറും ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം ക്യാപ്റ്റന്മാർ സച്ചിനെയായിരുന്നു ചുമതലപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. സച്ചിന്റെ മികച്ച ബൗളിംഗ്‌ മൂലം ഇന്ത്യ ചില മൽസരങ്ങളിൽ ജയിച്ചിട്ടുമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2004-05/PAK_IN_IND/SCORECARDS/PAK_IND_ODI1_02APR2005.html |title=1st ODI: India v Pakistan at Kochi, Apr 2, 2005 &amp;#124; Cricket Scorecard &amp;#124; ESPN Cricinfo |publisher=Cricinfo.com |date= |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യ കാലവും,സ്വകാര്യ ജീവിതവും ==
[[മുംബൈ|മുംബൈയിലെ]] ഒരു [[സാരസ്വത് ബ്രാഹ്മിൺ]] കുടുംബത്തിലാണ്‌ സച്ചിൻ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛൻ ഒരു മറാത്തി സാഹിത്യകാരൻ കൂടിയായിരുന്ന  [[രമേഷ് ടെണ്ടുൽക്കർ]], തന്റെ ഇഷ്ട സം‌ഗീത സം‌വിധായകനായ [[സച്ചിൻ ദേവ് ബർമ്മൻ]] എന്ന പേരിലെ ''സച്ചിൻ'' എന്ന നാമം തന്റെ മകനു നൽകി.  അച്ഛൻ്റെ രണ്ടാം ഭാര്യയിലാണ് സച്ചിൻ ജനിച്ചത്  രജനി എന്നാണ് അമ്മയുടെ. പേ ര് .  ഛന റ അദ്യ സഹോ ദരങ്ങൾ സച്ചിനുണ്ട് മൂത്ത ജ്യേഷ്ഠൻ അജിത്, സച്ചിനെ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാൻ പ്രോൽ‍സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നു. അജിതിനെ കൂടാതെ സച്ചിന്‌ നിതിൻ എന്നൊരു സഹോദരനും സവിത എന്നൊരു സഹോദരിയുമുണ്ട്. 

പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ശാരദാശ്രം വിദ്യാമന്ദിറിലായിരുന്നു. അവിടെ നിന്നാണ്‌ ക്രിക്കറ്റിന്റെ ബാലപാഠങ്ങൾ തന്റെ കോച്ച് ആയിരുന്ന [[രമാകാന്ത് അചരേക്കർ|രമാകാന്ത് അചരേക്കറിൽ]] നിന്ന് സച്ചിൻ പഠിച്ചത്. തന്റെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനിടയിൽ സച്ചിൻ [[എം.ആർ.എഫ്.]] പേസ് അക്കാദമിയിൽ പേസ് ബൗളിംഗിൽ പരിശീലനത്തിന്‌ ചേർന്നു. പക്ഷേ അവിടത്തെ പരിശീലകനായിരുന്ന [[ഡെന്നിസ് ലില്ലി]], സച്ചിനോട് ബാറ്റിംഗിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.                                                                  ദാദറിലെ     കിർത്തി  

ഡൂൺ ഗുർ സീ   കോളേജിൽ പ്രീഡിഗ്രിക്കു ചേർന്നെങ്കിലും ക്രിക്കറ്റിനു വേണ്ടി വിദ്യാഭ്യാസം ഉപേക്ഷിച്ചു. 

ചെറുപ്പകാലത്ത് സച്ചിൻ അനേകം മണിക്കൂറുകൾ പരിശീലകനോടൊപ്പം ക്രിക്കറ്റ് പരിശീലിക്കുമായിരുന്നതിനാൽ സച്ചിന് മടുപ്പ് അനുഭവപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. അപ്പോൾ പരിശീലകൻ [[സ്റ്റമ്പ്|സ്റ്റമ്പിന്റെ]] മുകളിൽ ഒരു രൂപ നാണയം വെയ്ക്കുകയും സച്ചിനെ പുറത്താക്കുന്ന ബൗളർക്ക് ആ നാണയം സമ്മാനം നൽകുകയും ചെയ്യുമെന്ന് പറഞ്ഞു. ആ പരിശീലനത്തിനിടയിൽ ആർക്കും സച്ചിനെ പുറത്താക്കാൻ പറ്റിയില്ലെങ്കിൽ കോച്ച് ആ നാണയം സച്ചിനും നൽ‍കുമായിരുന്നു. സച്ചിൻ പറയുന്നത് അക്കാലത്ത് കിട്ടിയ 13 നാണയങ്ങൾ ആണ്‌ തന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്മാനങ്ങൾ എന്നാണ്‌‍.

സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന സമയത്ത് മറ്റൊരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനും, സഹപാഠിയുമായ [[വിനോദ് കാംബ്ലി|വിനോദ് കാംബ്ലിയുമൊത്ത്]] സച്ചിൻ 1988-ലെ ഹാരിസ് ഷീൽഡ് ഗെയിംസിൽ, 664-റൺസ് എന്ന ഒരു റെക്കോർഡ് കൂട്ടുകെട്ട് ഉണ്ടാക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/columns/content/story/135328.html |title=A tale of two terrors &amp;#124; Cricket Features &amp;#124; Columns &amp;#124; ESPN Cricinfo |publisher=Content-usa.cricinfo.com |date= |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt; ആ ഇന്നിംഗ്സിൽ സച്ചിൻ 320- റൺസിൽ അധികം നേടി. അതുപോലെ ആ സീരീസിൽ ആയിരത്തിലധികം റൺസും. [[2006]]-ൽ [[ഹൈദരാബാദ്|ഹൈദരാബാദുകാരായ]] 2 സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥികൾ ഈ റൺസ് മറി കടക്കുന്നതു വരെ അതൊരു ലോക റെക്കോർഡ് ആയിരുന്നു. സച്ചിന് 14 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ [[സുനിൽ ഗവാസ്കർ]] താൻ ഉപയോഗിച്ച അൾട്രാ ലൈറ്റ് പാഡുകൾ സച്ചിന്‌ സമ്മാനമായി നൽകുകയുണ്ടായി. &quot;അതെനിക്കൊരു നല്ല പ്രോൽസാഹനമായിരുന്നു&quot; ഗവാസ്കറിന്റെ 34 -ടെസ്റ്റ് സെഞ്ച്വറികൾ എന്ന 20 വർഷം പ്രായമുള്ള റെക്കോർഡ് മറി കടന്നപ്പോൾ സച്ചിൻ ഓർത്തു.

[[1995]]-ൽ സച്ചിൻ [[ഗുജറാത്തി]] വ്യവസായി ആയിരുന്ന ആനന്ദ് മേത്തയുടെ മകൾ [[ഡോ. അഞ്ജലി]] (ജനനം:[[10 നവംബർ]] [[1967]]) എന്ന ശിശുരോഗവിദഗ്ദ്ധയെ വിവാഹം ചെയ്തു. ഇതൊരു പ്രണയവിവാഹം തന്നെയായിരുന്നു. സച്ചിനേക്കാൾ ആറു വയസ്സ് മുതിർന്ന യുവതിയായിരുന്നു ഡോ. അഞ്ജലി. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് സാറ (ജനനം:[[12 ഒക്ടോബർ]] [[1997]]), അർജ്ജുൻ (ജനനം: [[23 സെപ്റ്റംബർ]] [[1999]]) എന്നീ രണ്ടു മക്കൾ‍ ആണുള്ളത് &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://content-www.cricinfo.com/india/content/story/83995.html |title=Tendulkar Junior born yesterday &amp;#124; Cricket News &amp;#124; India &amp;#124; ESPN Cricinfo |publisher=Content-www.cricinfo.com |date= |accessdate=2011-12-17 |archive-date=2008-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081102103447/http://content-www.cricinfo.com/india/content/story/83995.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

തന്റെ ഭാര്യയുടെ അമ്മയായ അന്നാബെൻ മേത്തയോടൊപ്പം സച്ചിൻ, [[അപ്‌നാലയ]] എന്ന [[എൻ.ജി.ഒ.|എൻ.ജി.ഒ.യുടെ]]  കീഴിലുള്ള 200 കുട്ടികളെ സ്പോൺസർ ചെയ്യുകയുണ്ടായി. തന്റെ സാമൂഹ്യ പ്രവർ‍ത്തനങ്ങളെപ്പറ്റി പറയാൻ സച്ചിന്‌ എന്നും അതൃപ്തിയായിരുന്നു.{{Fact|date=December 2007}} അതു തന്റെ വ്യക്തിപരമായ കാര്യമാണെന്ന് പറയാൻ ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്‌ ഇഷ്ടം{{Fact|date=December 2007}}

== ആഭ്യന്തര ക്രിക്കറ്റിൽ ==
15 വയസ് മാത്രം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ സച്ചിൻ [[ആഭ്യന്തര ക്രിക്കറ്റ്|ആഭ്യന്തര ക്രിക്കറ്റിൽ]] അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. ബോംബെ ടീമിനു വേണ്ടിയാണ്‌ കളിച്ചത്. തന്റെ ആദ്യ മത്സരത്തിൽ തന്നെ സച്ചിൻ 100 റൺസ് നേടി പുറത്താകാതെ നിന്നു. [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിനെതിരെ]] ആയിരുന്നു അത്. അതോടെ അദ്ദേഹം ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്സ് അരങ്ങേറ്റ മത്സരത്തിൽ സെഞ്ച്വറി നേടിയ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ കളിക്കാരനായി (15 വർഷം,232 ദിവസം).

[[രഞ്ജി ട്രോഫി]], [[ദുലീപ് ട്രോഫി]], [[ഇറാനി ട്രോഫി]] എന്നിവയിൽ അരങ്ങേറ്റ മത്സരത്തിൽ തന്നെ സെഞ്ച്വറി നേടിയ ഒരേയൊരു കളിക്കാരനാണ് സച്ചിൻ. 

19 വയസുള്ളപ്പോൾ [[യോർക്ക്‌ഷെയർ|യോർക്ക്‌ഷെയറിനു വേണ്ടി]] കളിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശ കളിക്കാരനായി സച്ചിൻ. യോർക്‌ഷെയറിനായി അദ്ദേഹം 16 ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്സ് മത്സരങ്ങൾ കളിക്കുകയും 46.52 ശരാശരിയിൽ 1070 റൺസ് നേടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://cricketarchive.com/Yorkshire/Players/1/1933/f_Batting_by_Team.html |title=Yorkshire players at Cricket Archive |access-date=2008-02-06 |archive-date=2008-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080310183459/http://cricketarchive.com/Yorkshire/Players/1/1933/f_Batting_by_Team.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[2008]] ഏപ്രിലിൽ നടക്കുന്ന [[ഇന്ത്യൻ പ്രീമിയർ ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ പ്രീമിയർ ലീഗിൽ]] റിലയൻസ് ഇൻഡസ്ട്രീസിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള മുബൈ ഇന്ത്യൻസ് ടീമിനു വേണ്ടിയാണ് സച്ചിൻ കളിച്ചത്

== അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റിലെ ആദ്യ കാലം ==
[[പ്രമാണം:Master Blaster at work.jpg|right|300px|സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ]]
1989 -ൽ [[കറാച്ചി|കറാച്ചിയിൽ]] പാകിസ്താനെതിരെ സച്ചിൻ തന്റെ ആദ്യ ടെസ്റ്റ് മത്സരം കളിച്ചു. [[കൃഷ്ണമചാരി ശ്രീകാന്ത്]] ആയിരുന്നു ഇന്ത്യൻ ടീമിന്റെ ക്യാപ്റ്റൻ. കന്നി മത്സരത്തിൽ 15 റൺ‍സ് എടുക്കാനേ സച്ചിന് കഴിഞ്ഞുള്ളു. സച്ചിനെപ്പോലെ ‍മറ്റൊരു അരങ്ങേറ്റക്കാരനായ [[വഖാർ യൂനുസ്]] അദ്ദേഹത്തെ ബൗൾഡാക്കി. കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഫൈസലാബാദിൽ നടന്ന ടെസ്റ്റിൽ സച്ചിൻ തന്റെ കന്നി ഹാഫ് സെഞ്ച്വറി കുറിച്ചു. ഡിസംബർ 18ന് നടന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏകദിന മത്സര അരങ്ങേറ്റം നിരാശാജനകമായിരുന്നു. ഒരു റൺ പോലുമെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിനായില്ല. വഖാർ യൂനിസ് തന്നെയായിരുന്നു ഇവിടെയും സച്ചിന്റെ വിക്കറ്റെടുത്തത്. അതിനു ശേഷം നടന്ന ന്യൂസിലന്റ് പര്യടനത്തിലെ രണ്ടാം ടെസ്റ്റിൽ സച്ചിൻ 88 റൺസ് നേടി. 1990-ൽ ഓൾഡ് [[ട്രഫോർഡ്|ട്രഫോർഡിൽ]] ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരെ നടന്ന മത്സരത്തിൽ സച്ചിൻ കന്നി ടെസ്റ്റ് സെഞ്ച്വറി കുറിച്ചു. 1991-92 ൽ നടന്ന ഓസ്ട്രേലിയൻ പര്യടനത്തോടെ അദ്ദേഹം ഒരു ലോകോത്തര ബാറ്റ്സ്മാൻ എന്ന നിലയിലേക്കുയർന്നു. സിഡ്നിയിൽ നടന്ന ടെസ്റ്റിൽ അദ്ദേഹം 148 റൺസ് നേടി. അന്ന് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച [[ഷെയ്ൻ വോൺ|ഷെയ്ൻ വോണിനതിരേയുള്ള]], സച്ചിന്റെ ആദ്യ മത്സരവുമായിരുന്നു അത്. വേഗതയേറിയ പിച്ചായ [[പെർത്ത്|പെർത്തിൽ]] നടന്ന ടെസ്റ്റിലും സച്ചിൻ സെഞ്ച്വറി നേടി&lt;ref name=&quot;Tendertouch&quot;/&gt;. ടെസ്റ്റ് മത്സരങ്ങളിൽ സച്ചിൻ ഇതുവരെ 11 തവണ മാൻ ഓഫ് ദ മാച്ച് ആയിട്ടുണ്ട്. 4 തവണ മാൻ ഓഫ് ദ സീരീസുമായി&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/guru?sdb=player;playerid=1934;class=testplayer;filter=basic;team=0;opposition=0;notopposition=0;season=0;homeaway=0;continent=0;country=0;notcountry=0;groundid=0;startdefault=1989-11-15;start=1989-11-15;enddefault=2008-01-28;end=2008-01-28;tourneyid=0;finals=0;daynight=0;toss=0;scheduledovers=0;scheduleddays=0;innings=0;result=0;followon=0;seriesresult=0;captain=0;keeper=0;dnp=0;recent=;viewtype=aro_awards;runslow=;runshigh=;batposition=0;dismissal=0;bowposition=0;ballslow=;ballshigh=;bpof=0;overslow=;overshigh=;conclow=;conchigh=;wicketslow=;wicketshigh=;dismissalslow=;dismissalshigh=;caughtlow=;caughthigh=;caughttype=0;stumpedlow=;stumpedhigh=;csearch=;submit=1;.cgifields=viewtype സച്ചിന്റെ മാൻ ഓഫ് ദ സീരീസുകൾ]&lt;/ref&gt;.( രണ്ട് തവണയും ഓസ്ട്രേലിയക്കെതിരെ നടന്ന [[ബോർഡർ-ഗവാസ്കർ ട്രോഫി|ബോർഡർ-ഗവാസ്കർ ട്രോഫിയിൽ]]. )

== ക്രിക്കറ്റിന്റെ കൊടുമുടിയിലേക്ക് ==
[[പ്രമാണം:Sachin at the other end.jpg|thumb|300px|ബൗളറുടെ ഭാഗത്ത് സച്ചിൻ കാത്തു നിൽക്കുന്നു]]
1994 ന്യൂസിലാന്റിനെതിരെ ഓക്ക്‌ലാന്റിൽ [[ഹോളി]] ദിനത്തിൽ നടന്ന ഏകദിന മത്സരത്തിൽ സച്ചിൻ ഓപ്പണിങ്ങ് ബാറ്റ്സ്മാനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. 49 പന്തുകളിൽ നിന്ന് 82 റൺസ് നേടാൻ അദ്ദേഹത്തിനായി&lt;ref&gt;[http://www.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/1993-94/IND_IN_NZ/IND_NZ_ODI2_27MAR1994.html Cricinfo Ind v NZ March 27, 1994 match report]&lt;/ref&gt;. 1994 സെപ്റ്റംബർ 9-ന് ശ്രീലങ്കയിലെ കൊളംബോയിൽ ഓസ്ട്രേലിയക്കെതിരെ നടന്ന മത്സരത്തിൽ സച്ചിൻ തന്റെ കന്നി ഏകദിന സെഞ്ച്വറി കുറിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ 79-ആം ഏകദിനമായിരുന്നു അത്. 

1996ൽ പാകിസ്താനെതിരെ [[ഷാർജ]]യിൽ നടന്ന ഏകദിന മത്സരത്തിൽ സച്ചിനും [[നവജ്യോത് സിങ് സിദ്ധു|നവജ്യോത് സിങ് സിദ്ധുവും]] സെഞ്ച്വറികളോടെ രണ്ടാം വിക്കറ്റ് കൂട്ടു കെട്ടിൽ റെക്കോർഡ് റൺസ് നേടി. സച്ചിൻ പുറത്തായ ശേഷം ബാറ്റിങ്ങ് ക്രമത്തിൽ ക്യാപ്റ്റൻ [[മൊഹമ്മദ് അസ്‌ഹറുദ്ദീൻ|അസറുദീനായിരുന്നു]] അടുത്തത്. ബാറ്റ് ചെയ്യാനാവാത്ത മാനസികാവസ്ഥയിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം. എന്നാൽ സച്ചിന്റെ പ്രോത്സാഹനം മൂലം അസ്റുദീൻ വെറും 10 പന്തുകളിൽനിന്ന് 29 റൺസ് നേടി. ആ മത്സരത്തിൽ ഇന്ത്യൻ ടീം ആദ്യമായി ഒരു ഏക ദിനത്തിൽ 300 റൺസ് എന്ന നാഴികക്കല്ല് പിന്നിട്ടു. വിജയവും ഇന്ത്യക്കൊപ്പമായിരുന്നു.

1996-ലെ ലോക കപ്പിൽ (വിൽസ് കപ്പ്) 523 റൺസുമായി സച്ചിൻ ടോപ്പ് സ്കോററായി. രണ്ട് സെഞ്ചുറികൾ നേടിയ സച്ചിൻ തന്നെയായിരുന്നു ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബാറ്റിങ്ങ് ശരാശരി ഉള്ള ഇന്ത്യക്കാരനും. ആ ലോക കപ്പിലെ [[ശ്രീലങ്കൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ശ്രീലങ്കക്കെതിരെ]] നടന്ന കുപ്രസിദ്ധമായ സെമി-ഫൈനലിൽ ഇന്ത്യക്കായി മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ച്ച വെച്ചത് സച്ചിൻ മാത്രമാണ്. 65 റൺസുമായി സച്ചിൻ പുറത്തായതിനു ശേഷം ഇന്ത്യൻ ബാറ്റിങ്ങ് നിര തകർന്നടിഞ്ഞു. നിരാശരായ കാണികൾ അക്രമാസക്തരാവുകയും കളി നിർത്തിവെയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മാച്ച് റഫറി [[ക്ലൈവ് ലോയ്ഡ്]] ശ്രീലങ്ക ജയിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.സ്പിന്നർമാരായ [[ഷെയ്ൻ വോൺ|ഷെയ്ൻ വോണിനേയും]] [[ഗാവിൻ റോബെർട്സ്|ഗാവിൻ റോബെർട്സനേയും]] നേരിടാൻ സച്ചിൻ തയ്യാറാക്കിയ പദ്ധതി ഫലം കണ്ടു. ഇന്ത്യ പരമ്പര വിജയിച്ചു.&lt;ref&gt;SportNetwork.net http://www.sportnetwork.net/main/s119/st62164.htm. ''Down Memory Lane - Shane Warne's nightmare''. November 29, 2004&lt;/ref&gt; ആ പരമ്പരയിൽ ബ്ബോഊ ബോളിങ്ങിലും സച്ചിൻ തിളങ്ങി. [[കൊച്ചി]] [[ജവഹർലാൽ നെഹ്റു]] അന്താരാഷ്ട്ര സ്റ്റേഡിയത്തിൽ നടന്ന ആ മൽസരത്തിൽ, സച്ചിന്റെ ഏകദിനത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ബോളിങ്ങ് പ്രകടനവും (32 റൺസിന് 5 വിക്കറ്റ്) അതിലുൾപ്പെടുന്നു&lt;ref&gt;[http://www.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1997-98/OD_TOURNEYS/PTC/IND_AUS_PTC_ODI1_01APR1998.html Cricinfo Match Report, IND-AUS 1 April 1998]&lt;/ref&gt;
.

1998-ൽ [[ധാക്ക|ധാക്കയിൽ]] [[ഓസ്ട്രേലിയ]]ക്കെതിരെ നടന്ന ഐ.സി.സി ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിൽ സച്ചിന്റെ തകർപ്പൻ പ്രകടനം ഇന്ത്യക്ക് സെമിയിലേക്കുള്ള വഴി തുറന്നു. ആ മത്സരത്തിൽ സച്ചിൻ 128 പന്തിൽ നിന്ന് 141 റൺസും 4 വിക്കറ്റും നേടി. 

‍1999-ൽ പാകിസ്താന്റെ ഇന്ത്യൻ പര്യടനത്തിൽ ചെപ്പോക്കിൽ നടന്ന ടെസ്റ്റിൽ സച്ചിൻ സെഞ്ച്വറി നേടിയെങ്കിലും വിജയം പാകിസ്താനൊപ്പമായിരുന്നു. ആ വർഷത്തെ ലോക കപ്പിനിടയിൽ സച്ചിന്റെ പിതാവ് പ്രൊഫസർ രമേശ് തെൻഡുൽക്കർ അന്തരിച്ചു. അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾക്കായി ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങിയതിനാൽ സിംബാബ്വേക്കെതിരേയുള്ള മത്സരം സച്ചിന് നഷ്ടപ്പെട്ടു. എങ്കിലും, കെനിയക്കെതിരെ ബ്രിസ്റ്റളിൽ നടന്ന അടുത്ത മത്സരത്തിൽ ഒരു മിന്നൽ സെഞ്ച്വറിയുമായി സച്ചിൻ മടങ്ങിയെത്തി. വെറും 101 പന്തുകളിൽനിന്ന് 140 റൺസ് നേടി സച്ചിൻ പുറത്താകാതെ നിന്നു. ആ സെഞ്ച്വറി അദ്ദേഹം തന്റെ പിതാവിനായി സമർപ്പിച്ചു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://usa.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/SCORECARDS/GROUP-A/IND_KENYA_WC99_ODI15_23MAY1999_CI_MR.html |title=Report on 1999 WorldCup match against Kenya |access-date=2008-02-06 |archive-date=2009-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090504185744/http://usa.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/SCORECARDS/GROUP-A/IND_KENYA_WC99_ODI15_23MAY1999_CI_MR.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
.

== ക്യാപ്റ്റൻ ആയി ==
[[പ്രമാണം:Sachin Tendulkar 3.jpg|thumb|200px|സച്ചിൻ ഓസ്ട്രേലിയയിലെ അഡലൈഡിൽ]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float: right; margin-left: 1em; width: 40%; font-size: 90%;&quot;
|-
!colspan=&quot;7&quot;|'''തെൻഡുൽക്കർ ക്യാപറ്റൻ റെക്കോഡുകൾ'''
|-
|&amp;nbsp;||മത്സരം||വിജയം||തോൽവി||ഡ്രോ||സമനില||റിസൾട്ടില്ല
|-
|ടെസ്റ്റ്&lt;ref&gt;{{citation |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Records/India/Tests/Captains/Playing_Record_Captain_Overall.html |title=India captains' playing record in Test matches |publisher=CricketArchive.com |accessdate=23 August 2011 |archive-date=2008-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080918040233/http://cricketarchive.com/Archive/Records/India/Tests/Captains/Playing_Record_Captain_Overall.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||25||4||9||12||0||–
|-
|ഏകദിനം&lt;ref&gt;{{citation |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Records/India/Odis/Captains/Playing_Record_Captain_Overall.html |title=India captains' playing record in ODI matches |publisher=CricketArchive.com |accessdate=23 August 2011 |archive-date=2011-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110827162150/http://www.cricketarchive.com/Archive/Records/India/Odis/Captains/Playing_Record_Captain_Overall.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;||73||23||43||–||2||6
|}
സച്ചിൻ രണ്ട് തവണ [[ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഇന്ത്യൻ ടീമിന്റെ]] ക്യാപ്റ്റനായെങ്കിലും ആ സ്ഥാനത്ത് ശോഭിക്കാനായില്ല. വൻ പ്രതീക്ഷകളോടെയും വിശ്വാസത്തോടെയുമാണ് 1996-ൽ സച്ചിൻ ക്യാപ്റ്റനായത്. എങ്കിലും,1997 ആയപ്പോഴേക്കും ടീമിന്റെ പ്രകടനം വളരെ മോശമായി. അതിനെപ്പറ്റി [[മൊഹമ്മദ് അസ്‌ഹറുദ്ദീൻ|അസ്‌ഹറുദ്ദീൻ]] ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, &quot;അദ്ദേഹം ജയിക്കുകയില്ല. ആ ചെറിയവന്റെ വിധിയിൽ ജയമില്ല&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/sports/2000/feb/05arm.htm |title=Rediff On The NeT: A tale of two captains |publisher=Rediff.com |date=2000-02-05 |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt; . 

അസ്‌ഹറുദ്ദീനു ശേഷം സച്ചിൻ രണ്ടാമതും ക്യാപ്റ്റനായി. [[ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഓസ്ട്രേലിയയിൽ]] നടന്ന ടെസ്റ്റ് പരമ്പര ആതിഥേയർ 3-0 ത്തിന് തൂത്തുവാരി&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1999-2000/IND_IN_AUS/SCORECARDS/IND_AUS_T2_26-30DEC1999.html |title=Cricinfo match report AUS v IND 3rd Test 26-30 December 1999 |access-date=2008-02-06 |archive-date=2007-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011205320/http://aus.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1999-2000/IND_IN_AUS/SCORECARDS/IND_AUS_T2_26-30DEC1999.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. നാട്ടിൽ [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കക്കെതിരെ]] നടന്ന ടെസ്റ്റ് പരമ്പരയിൽ ഇന്ത്യ 2-0 എന്ന മാർജിനിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. അതോടെ, 2000ത്തിൽ സച്ചിൻ ക്യാപ്റ്റൻ പദവി രാജി വച്ചു. [[സൗരവ് ഗാംഗുലി]] പുതിയ ക്യാപ്റ്റനായി. 

ഇപ്പോഴും കളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പദ്ധതികൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിൽ ഇന്ത്യൻ ടീമിന്റെ ഒരു അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ് സച്ചിൻ. പലപ്പോഴും അദ്ദേഹം ക്യാപ്റ്റനുമായി കളിയുടെ തന്ത്രങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് കാണാം. [[ഇർഫാൻ പഠാൻ|ഇർഫാൻ പഠാനെ]] ബാറ്റിങ്ങ് ക്രമത്തിൽ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടു വന്നതു പോലെ പല നിർദ്ദേശങ്ങളും സച്ചിൻ നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്ന് മുൻ ഇന്ത്യൻ ക്യാപ്റ്റൻ [[രാഹുൽ ദ്രാവിഡ്]] പൊതു വേദിയിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

സച്ചിൻ ഒരിക്കൽ റെസ്റ്റ് ഓഫ് ദ് വേൾഡ് ഇലവൻ ടീമിന്റെ ക്യാപ്റ്റനായിട്ടുണ്ട്. ക്രിക്കറ്റിന്റെ പിതാമഹനായി അറിയപ്പെടുന്ന [[ഡബ്ലിയു.ജി. ഗ്രേസ്|ഡബ്ലിയു.ജി. ഗ്രേസിന്റെ]] 150ആം ജന്മ ദിനത്തിൽ നടന്ന ആ മത്സരം അന്തരിച്ച [[ഡയാന സ്പെൻസർ|ഡയാന രാജകുമാരിയുടെ]] സ്മരണയ്ക്കായാണ് സംഘടിക്കപ്പെട്ടത്. [[ലോർഡ്സ് ക്രിക്കറ്റ് സ്റ്റേഡിയം|ലോർഡ്സിൽ]] എം.സി.സി ഇലവനു എതിരേയായിരുന്നു മത്സരം. 125 റൺസ് നേടിക്കൊണ്ട് സച്ചിൻ ടീമിനെ വിജയത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.

== മൈക്ക് ഡെന്നീസ് സംഭവം ==
2001ലെ ഇന്ത്യയുടെ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ പര്യടനത്തിലെ രണ്ടാം ടെസ്റ്റ് മത്സരത്തിൽ മാച്ച് റഫറിയായ [[മൈക്ക് ഡെന്നിസ്]] അമിത അപ്പീലിങ്ങിന് നാല് ഇന്ത്യൻ താരങ്ങൾക്കും, ടീമിനെ നിയന്ത്രിക്കാത്തതിന് ക്യാപ്റ്റൻ സൗരവ് ഗാംഗുലിക്കും പിഴ വിധിക്കുകയും പന്തിൽ കൃത്രിമം കാണിച്ചതിന് സച്ചിനെ ഒരു മത്സരത്തിൽ‌ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു. പോർട്ട് എലിസബത്തിലെ സേന്റ് ജോർജ് പാർക്കിൽ നടന്ന മത്സരത്തിൽ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/108088.html |title=Tendulkar appears before match referee &amp;#124; Cricket News &amp;#124; Global &amp;#124; ESPN Cricinfo |publisher=Content-usa.cricinfo.com |date= |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt; സച്ചിൻ പന്തിന്റെ സീം വൃത്തിയാക്കിയതായി സൂചിപ്പിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ ടെലിവിഷൻ ക്യാമറകളിൽ പതിഞ്ഞിരുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/108107.html |title=Tendulkar handed suspended ban &amp;#124; Cricket News &amp;#124; Global &amp;#124; ESPN Cricinfo |publisher=Content-usa.cricinfo.com |date= |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt;. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് ചിലപ്പോൾ പന്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിന് മാറ്റം വരുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ആ സംഭവത്തിൽ സച്ചിൻ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയ മാച്ച് റഫറി മൈക്ക് ഡെന്നിസ് സച്ചിനെ ഒരു ടെസ്റ്റ് മത്സരത്തിൽ നിന്നും വിലക്കി. വംശീയതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഈ സംഭവം ഒരു വൻ വിവാദത്തിലേക്ക് നീങ്ങി. മൈക്ക് ഡെന്നിസ് മൂന്നാം ടെസ്റ്റ് വേദിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ‌ നിന്നും തടയപ്പെടുന്നതിനും ഇത് കാരണമായി. എന്നാൽ [[ഇന്റർനാഷണൽ ക്രിക്കറ്റ് കൗൺസിൽ]] ശരിയായ അന്വേഷണങ്ങൾക്ക് ശേഷം സച്ചിന്റെ വിലക്ക് മാറ്റി. പന്തിൽ കൃത്രിമം കാണിച്ചതിന് സച്ചിനും അമിത അപ്പീലിന് [[വീരേന്ദർ സേവാഗ്|സേവാഗിനും]] വിലക്ക് പ്രഖ്യാപിച്ചത് ഇന്ത്യൻ ജനങ്ങൾക്കിടയിലും ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിലും‌ വരെ വൻ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കി.

== പരിക്കും പതനവും ==
[[പ്രമാണം:Sachin Tendulkar 2.jpg|thumb|250px|സച്ചിൻ പന്തെറിയുന്നു]]
2001ലും 2002ലും ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിൽ സച്ചിൻ മികച്ച ഫോമിൽ തുടർന്നു. ബാറ്റിങ്ങിലും ബൗളിങ്ങിലും തിളങ്ങിയ വളരെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്ന പല പ്രകടനങ്ങളും അക്കാലത്തുണ്ടായി. 2001ൽ ഓസ്ട്രേലിയ്ക്കെതിരെ നടന്ന പ്രശസ്തമായ [[കൊൽക്കത്ത]] ടെസ്റ്റിന്റെ അവസാന ദിവസം സച്ചിൻ ഓസ്ട്രേലിയയുടെ മൂന്ന് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. മുൻപ് നടന്ന ടെസ്റ്റിൽ സെഞ്ച്വറി നേടിയ [[മാത്യു ഹെയ്ഡൻ|മാത്യു ഹെയ്ഡന്റെയും]], [[ആദം ഗിൽക്രിസ്റ്റ്|ആദം ഗിൽക്രിസ്റ്റിന്റെയും]] വിക്കറ്റുകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 2003|2003 ലോകകപ്പിൽ]] സച്ചിൻ 11 മത്സരങ്ങളിൽ നിന്ന് 673 റൺസ് നേടിക്കൊണ്ട് ഇന്ത്യയെ ഫൈനലിൽ എത്തിക്കുന്നതിൽ മുഖ്യ പങ്കു വഹിച്ചു. [[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 1999|1999 ലോകകപ്പിലെ]] ജേതാക്കളായ [[ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഓസ്ട്രേലിയ]] തന്നെ അത്തവണയും കിരീടം നേടിയെങ്കിലും മാൻ ഓഫ് ദ ടൂർണമെന്റ് സച്ചിനായിരുന്നു. 2003/04 ലെ ഇന്ത്യയുടെ ഓസ്ട്രേലിയൻ പര്യടനത്തിലെ സമനിലയിലായ ടെസ്റ്റ് പരമ്പരയിൽ സച്ചിൻ ടെസ്റ്റിൽ തന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന വ്യക്തിഗത സ്കോർ നേടി. [[സിഡ്നി|സിഡ്നിയിൽ]] നടന്ന, പരമ്പരയിലെ അവസാന ടെസ്റ്റിലായിരുന്നു അത്. 241 റൺസ് നേടി പുറത്താകാതെ നിന്ന സച്ചിൻ ഇന്ത്യയെ ആ മത്സരത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്താനാവാത്ത സ്ഥാനത്തെത്തിച്ചു. അതിന്റെ തുടർച്ചയായി രണ്ടാം ഇന്നിംങ്സിൽ സച്ചിൻ 60 റൺസ് നേടി പുറത്താകാതെ നിന്നു.

അതിനുശേഷം [[പാകിസ്താൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|പാകി]][[പാകിസ്താൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|സ്ഥാ]][[പാകിസ്താൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|നുമായി]] നടന്ന പരമ്പരയിൽ, മുൾട്ടാനിൽ നടന്ന ടെസ്റ്റിൽ സച്ചിൻ പുറത്താകാതെ 194 റൺസ് നേടി. സച്ചിൻ ഇരട്ട സെഞ്ച്വറിക്ക് തൊട്ടടുത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ [[രാഹുൽ ദ്രാവിഡ്]] ഇന്നിംങ്സ് ഡിക്ലയർ ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചത് വിവാദം സൃഷ്ടിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/140482.html |title='I was taken by surprise' - Tendulkar &amp;#124; Cricket News &amp;#124; Global &amp;#124; ESPN Cricinfo |publisher=Content-usa.cricinfo.com |date= |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt;  അന്ന് നടന്ന പത്ര സമ്മേളനത്തിൽ ഇരട്ട സെഞ്ച്വറി നഷ്ടമായത് തന്നെ നിരാശനാക്കിയെന്നും ഡിക്ലയറിങ്ങ് തീരുമാനം തന്നെ അമ്പരപ്പിച്ചെന്നും സച്ചിൻ പറഞ്ഞു. പല മുൻക്രിക്കറ്റർമാരും &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/cricket/2004/mar/30miandad.htm |title=Don't worry, Sachin: Miandad |publisher=Rediff.com |date=2004-03-30 |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt; ദ്രാവിഡിന്റെ തീരുമാനം തെറ്റായിരുന്നുവെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/cricket/2004/mar/30alam.htm |title=Declaration in bad taste: Intikhab Alam |publisher=Rediff.com |date=2004-03-30 |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt;. എന്നാൽ ഡിക്ലയറിങ്ങ് തീരുമാനം [[സൗരവ് ഗാംഗുലി|സൗരവ് ഗാംഗുലിയുടേതായിരുന്നുവെന്ന്]] മാധ്യമങ്ങൾ കണ്ടെത്തി&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/cricket/2004/mar/29tendulkar.htm |title=Tendulkar disappointed |publisher=Rediff.com |date=2004-03-29 |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt;. താനെടുത്ത തെറ്റായ ഒരു തീരുമാനമായിരുന്നു അതെന്ന് ഗാംഗുലി പിന്നീട് സമ്മതിച്ചു&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.hindu.com/2004/04/30/stories/2004043000932100.htm |title=Sport / Cricket : Multan declaration was a mistake: Ganguly |publisher=The Hindu |date=2004-04-30 |accessdate=2011-12-17 |archive-date=2005-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050901043946/http://www.hindu.com/2004/04/30/stories/2004043000932100.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. പ്രശ്നം സംസാരിച്ചു തീർത്തുവെന്ന് സച്ചിനും ദ്രാവിഡും കോച്ച് [[ജോൺ റൈറ്റ്|ജോൺ റൈറ്റും]] മാധ്യമങ്ങളോട് പറഞ്ഞതോടെ ആ വിവാദം കെട്ടടങ്ങി&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/134068.html |title='The boys can be justifiably proud' - Dravid &amp;#124; Cricket News &amp;#124; Global &amp;#124; ESPN Cricinfo |publisher=Content-usa.cricinfo.com |date= |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt;
.

മികച്ച ഫോമിലായിരുന്നുവെങ്കിലും [[ടെന്നീസ് എൽബോ]] എന്ന രോഗം‌ മൂലം സച്ചിന് ഏകദേശം ഒരു വർഷത്തേക്ക് കളിയിൽ നിന്ന് മാറി നിൽക്കേണ്ടിവന്നു. 2004 -ൽ [[ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഓസ്ട്രേലിയക്കെതിരെ]] നടന്ന അവസാന രണ്ട് ടെസ്റ്റുകളുടെ സമയത്താണ് സച്ചിന് മടങ്ങി വരാനായത്. [[മുംബൈ]] ടെസ്റ്റിൽ സച്ചിൻ ഇന്ത്യയെ വിജയത്തിലേക്ക് നയിച്ചുവെങ്കിലും 2-1ന് ഓസ്ട്രേലിയ പരമ്പര സ്വന്തമാക്കി.

2005 ഡിസംബർ 10ന് [[ഫിറോസ് ഷാ കോട്ട്‌ല സ്റ്റേഡിയം|ഫിറോസ് ഷാ കോട്‌ലയിൽ]] [[ശ്രീലങ്കൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ശ്രീലങ്കക്കെതിരെ]] നടന്ന മത്സരത്തിൽ സെഞ്ച്വറികളുടെ റെക്കോർഡ് തിരുത്തിക്കുറിച്ചുകൊണ്ട് സച്ചിൻ തന്റെ 35ആം ടെസ്റ്റ് സെഞ്ച്വറി നേടി. 2006 ഫെബ്രുവരി 6ന് [[പാകിസ്താൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|പാകിസ്താനെതിരെ]] നടന്ന മത്സരത്തിൽ സച്ചിൻ തന്റെ 39 ആം ഏകദിന സെഞ്ച്വറി നേടി.
അതിനു ശേഷം ഫെബ്രുവരി 11ന് പരമ്പരയിലെ രണ്ടാം ഏക

ദിനത്തിൽ സച്ചിൻ 42 റൺസെടുത്തു. ഫെബ്രുവരി 13 ലാഹോറിലെ അപകടകാരിയായ പിച്ചിൽ 95 റൺസുമായി സച്ചിൻ ഇന്ത്യൻ വിജയത്തിന് അടിത്തറയിട്ടു.

2006 മാർച്ച് 19ന് തന്റെ ഹോം ഗ്രൗണ്ടായ [[വാങ്കഡെ സ്റ്റേഡിയം|വാങ്കഡെയിൽ]] [[ഇംഗ്ലണ്ട് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരെയുള്ള]] മൂന്നാം ടെസ്റ്റിലെ ആദ്യ ഇന്നിംങ്സിൽ 21 പന്തിൽനിന്ന് വെറും ഒരു റണ്ണാണ് സച്ചിൻ നേടിയത്&lt;ref&gt;India Daily http://www.indiadaily.org/entry/sachin-tendulkar-booed-by-wankhede-crowd/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061011174138/http://www.indiadaily.org/entry/sachin-tendulkar-booed-by-wankhede-crowd/ |date=2006-10-11 }} March 20, 2006&lt;/ref&gt;. പുറത്തായ ശേഷം പവലിയനിലേക്ക് മടങ്ങിയ സച്ചിനെ ഒരു കൂട്ടം കാണികൾ കൂക്കി വിളിച്ചു. ആദ്യമായാണ് സച്ചിന് കാണികളിൽ നിന്ന് ഇത്തരമൊരു പ്രതികരണം നേരിടേണ്ടി വന്നത്. മൂന്ന് ടെസ്റ്റുകളുൾപ്പെട്ട ആ പരമ്പരയിൽ ഒരു അർദ്ധ സെഞ്ച്വറി പോലും നേടാൻ സച്ചിനായില്ല. സച്ചിന് ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമാണെന്ന വാർത്തകൾ പുറത്തു വന്നതോടെ അദ്ദേഹം ക്രിക്കറ്റിൽ തുടരുന്നതിനെ കുറിച്ച് കൂടുതൽ ചോദ്യങ്ങളുയർന്നു. തോളിലുണ്ടായ പരിക്കിനെ തുടർന്നാണ് സച്ചിൻ ശസ്ത്രക്രിയക്ക് വിധേയനായത്.

2006 മെയ് 23ന് കായികക്ഷമതാ പരീക്ഷയിൽ പങ്കെടുക്കേണ്ടെന്ന തീരുമാനത്തിനു ശേഷം താൻ കരീബിയൻ പര്യടനത്തിൽ നിന്ന് മാറി നിൽക്കുമെന്ന് സച്ചിൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു. എങ്കിലും ഫോം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനും ഓഗസ്റ്റിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റിലേക്ക് മടങ്ങി വരുന്നതിനുമായി [[ലാഷിങ്സ് ലോക ഇലവൺ|ലാഷിങ്സ് ലോക ഇലവണിനു വേണ്ടി]] 5 മത്സരങ്ങൾ കളിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം സമ്മതിച്ചു. മിന്നൽ പ്രകടനം നടത്തിയ സച്ചിന്റെ 5 മത്സരങ്ങളിലെ സ്കോറുകൾ യഥാക്രമം 155, 147(retired), 98, 101(retired), 105 എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു. എല്ലാ മത്സരങ്ങളിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയ സച്ചിന്റെ സ്ട്രൈക്ക് റേറ്റ് 100നും വളരെ മുകളിലായിരുന്നു. ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ടീമിനെതിരേയുള്ള തന്റെ ആദ്യ ട്വെന്റി 20 മത്സരത്തിൽ സച്ചിന്റെ വെറും 21 പന്തുകളിൽ നിന്നുള്ള അർദ്ധ സെഞ്ചുറിയുടെ പിൻബലത്തിൽ [[ഇന്റർനാഷ്ണൽ XI]] ടീം വെറും 10 ഓവറുകൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ 123 എന്ന ഉയർന്ന സ്കോറിലെത്തി. പാകിസ്താൻ XIന് എതിരെയായിരുന്നു ആ മത്സരം. 2006 ജൂലൈയിൽ പുനരധിവാസ പരിപാടിക്കു ശേഷം സച്ചിൻ പരിക്കിൽ നിന്ന് മോചിതനായതായി [[ബി.സി.സി.ഐ]] പ്രഖ്യാപിച്ചു. അടുത്ത പരമ്പരക്കുള്ള ഇന്ത്യൻ ടീമിൽ സച്ചിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.

== തിരിച്ച് ഫോമിലേക്ക് ==
[[പ്രമാണം:Tendulkar closup.jpg|thumb|250px|ഓസ്ട്രേലിയയിൽ [[2008]] [[ജനുവരി 4]]-ന്‌ സെഞ്ച്വറി നേടിയ ശേഷം സച്ചിൻ ബാറ്റ് ആകാശത്തേക്കുയർത്തുന്നു.]]
സച്ചിന്റെ മടങ്ങിവരവ് നടന്നത് [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിൽ]] നടന്ന ഡി.എൽ.എഫ് കപ്പിലാണ്. ആ പരമ്പരയിൽ ഇന്ത്യൻ ബാറ്റ്സ്മാന്മാരിൽ തിളങ്ങാനായത് സച്ചിന് മാത്രമാണ്. മടങ്ങിവരവിലെ ആദ്യ മത്സരത്തിൽ തന്നെ (2006 സെപ്റ്റംബർ 14ന് [[വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസ് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസിനെതിരെ]]) സച്ചിന്റെ ക്രിക്കറ്റ് ജീവിതം മടങ്ങി വരാനാവാത്തതു പോലെ വഴുതി പോവുകയാണെന്ന് വിശ്വസിച്ച വിമർശകർക്ക് അദ്ദേഹം തന്റെ 40ആം ഏകദിന സെഞ്ച്വറിയിലൂടെ ചുട്ട മറുപടി നൽകി. സച്ചിൻ പുറത്താകാതെ 141 റൺസ് നേടിയെങ്കിലും മഴ തടസ്സപ്പെടുത്തിയ കളിയിൽ [[ഡക്ക്‌വർത്ത്-ലൂയിസ് നിയമം|ഡക്ക്‌വർത്ത്-ലൂയിസ് രീതിയിലൂടെ]] വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസ് വിജയികളായി. ഇപ്പോൾ, ഏകദിന സെഞ്ചുറികളുടെ എണ്ണത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തുള്ള [[റിക്കി പോണ്ടിങ്ങ്]], [[സനത് ജയസൂര്യ]] (25 സെഞ്ചുറികൾ) എന്നിവരേക്കാൾ 16 സെഞ്ച്വറികൾ മുന്നിലാണ് സച്ചിൻ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://usa.cricinfo.com/db/STATS/ODIS/BATTING/ODI_MOST_100S.html |title=Records &amp;#124; One-Day Internationals &amp;#124; Batting records &amp;#124; Most hundreds in a career &amp;#124; ESPN Cricinfo |publisher=Usa.cricinfo.com |date= |accessdate=2011-12-17 |archive-date=2007-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706011415/http://usa.cricinfo.com/db/STATS/ODIS/BATTING/ODI_MOST_100S.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
.

2007 ലോകകപ്പിനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകൾക്കിടയിൽ ഇന്ത്യൻ കോച്ച് [[ഗ്രെഗ് ചാപ്പൽ]] സച്ചിന്റെ മനോഭാവത്തെ വിമർശിച്ചു. റിപ്പോർട്ടനുസരിച്ച്, ബാറ്റിങ്ങ് ക്രമത്തിൽ താഴെയായിരിക്കും സച്ചിൻ കൂടുതൽ പ്രയോജനപ്പെടുകയെന്ന് ചാപ്പൽ അഭിപ്രായപ്പെട്ടെങ്കിലും താൻ കരിയറിൽ ഭൂരിഭാഗം സമയവും ചെയ്തതു പോലെ ഇന്നിംങ്സ് ഓപ്പൺ ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും നല്ലതെന്നായിരുന്നു സച്ചിന്റെ അഭിപ്രായം. സച്ചിന്റെ തുടർച്ചയായ പരാജയങ്ങൾ ടീമിന്റെ വിജയ സാദ്ധ്യതയ്ക്ക് തടയിടുന്നതായും ചാപ്പൽ വിശ്വസിച്ചു.  ക്രിക്കറ്റിനോടുള്ള തന്റെ മനോഭാവം തെറ്റാണെന്ന് ഇതേ വരെ മറ്റൊരു പരിശീലകനും പറഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നാണ് ചാപ്പലിന്റെ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വളരെ അപൂർ‌വമായ വികാര പ്രകടനത്തിലൂടെ സച്ചിൻ മറുപടി പറഞ്ഞത്. 2007 ഏപ്രിൽ 7ന്, മാധ്യമങ്ങളോട് നടത്തിയ ഈ പരാമർശങ്ങൾക്ക് വിശദീകരണം ചോദിച്ചു കൊണ്ട് [[ബി.സി.സി.ഐ]] സച്ചിന് നോട്ടീസയച്ചു&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.jamaica-gleaner.com/gleaner/20070405/sports/sports13.html |title=Jamaica Gleaner News - Tendulkar hurt by comments - Thursday &amp;#124; April 5, 2007 |publisher=Jamaica-gleaner.com |date=2007-04-05 |accessdate=2011-12-17 |archive-date=2008-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080628150039/http://www.jamaica-gleaner.com/gleaner/20070405/sports/sports13.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
.

2007ൽ [[വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസ്|വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസിൽ]] നടന്ന [[2007 ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ്|ലോകകപ്പിൽ]] [[രാഹുൽ ദ്രാവിഡ്]] നയിച്ച [[ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഇന്ത്യൻ ടീമും]] സച്ചിനും വളരെ നിരാശാജനകമായ പ്രകടനമാണ് കാഴ്ച്ച വെച്ചത്. ഗ്രെഗ് ചാപ്പൽ ബാറ്റിങ്ങ് ക്രമത്തിൽ താഴോട്ടാക്കിയ സച്ചിന്റെ സ്കോറുകൾ  7 ([[ബംഗ്ലാദേശ് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബംഗ്ലാദേശിനെതിരെ]]), 57* ([[ബെർമുഡ ദേശീയ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബെർമുഡക്കെതിരെ]]), 0 ([[ശ്രീലങ്കൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ശ്രീലങ്കക്കെതിരെ]]) എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി മുൻ ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്യാപ്റ്റനും അപ്പോഴത്തെ ഇന്ത്യൻ കോച്ചായ ഗ്രെഗ് ചാപ്പലിന്റെ സഹോദരനുമായ [[ഇയാൻ ചാപ്പൽ]] സച്ചിൻ വിരമിക്കണമെന്ന് [[മുംബൈ|മുംബൈയിലെ]] ഒരു മദ്ധ്യാഹ്ന പത്രത്തിലെ തന്റെ പംക്തിയിൽ എഴുതി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/6509767.stm |title=BBC SPORT &amp;#124; Cricket &amp;#124; Tendulkar faces calls to retire |publisher=BBC News |date=2007-03-30 |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt;

അതിനു ശേഷം നടന്ന [[ബംഗ്ലാദേശ് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബംഗ്ലാദേശ്]] പരമ്പരയിൽ സച്ചിൻ ടെസ്റ്റിൽ മാൻ ഓഫ് ദ സീരീസായി. ഏകദിന പരമ്പരയിൽ നിന്നും സച്ചിൻ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു. [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കക്കെതിരെ]] നടന്ന ഫ്യൂച്ചർ കപ്പിൽ തുടർച്ചയായി രണ്ട് മത്സരങ്ങളിൽ സച്ചിൻ 90ന് മുകളിൽ റൺസ് നേടി. 66 റൺസ് ശരാശരിയോടെ പരമ്പരയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസെടുത്ത സച്ചിൻ തന്നെയായിരുന്നു മാൻ ഓഫ് ദ സീരീസ് പുരസ്കാരം.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://stats.cricinfo.com/rsavind/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=3258;type=tournament |title=Cricket Records &amp;#124; Future Cup, 2007 &amp;#124; Records &amp;#124; Most runs &amp;#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.cricinfo.com |date= |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt;

2007 ജൂലൈ 28ന് [[ഇംഗ്ലണ്ട് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരെ]] [[നോട്ടിങ്ഹാം|നോട്ടിങ്ഹാമിൽ]] നടന്ന ടെസ്റ്റ് മത്സരത്തിന്റെ രണ്ടാം ദിവസം സച്ചിൻ 11000 ടെസ്റ്റ് റൺസ് തികയ്ക്കുന്ന മൂന്നാമത്തെ ക്രിക്കറ്റ് താരമായി..&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/engvind/content/current/story/304149.html |title=Tendulkar gets to 11,000 Test runs &amp;#124; Cricket Features &amp;#124; England v India 2007 &amp;#124; ESPN Cricinfo |publisher=Content-usa.cricinfo.com |date= |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt; അതിനു തുടർച്ചയായി ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരെ തന്നെ നടന്ന ഏകദിന പരമ്പരയിൽ സച്ചിൻ 53.4 എന്ന ശരാശരിയിൽ  ഇന്ത്യക്ക് വേണ്ടി ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസെടുത്തു.&lt;ref&gt;NatWest Series [India in England], 2007&lt;/ref&gt; 2007 ഒക്ടോബറിൽ ഓസ്ട്രേലിയക്കെതിരെ നടന്ന ഏകദിന പരമ്പരയിലും 278 റൺസോടെ സച്ചിൻ ഇന്ത്യയുടെ ഉയർന്ന സ്കോററായി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://stats.cricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=3250;type=series |title=Cricket Records &amp;#124; Records &amp;#124; Australia in India ODI Series, 2007/08 &amp;#124; Most runs &amp;#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.cricinfo.com |date= |accessdate=2011-12-17}}&lt;/ref&gt;

2007ൽ 90 റൺസിനും 100 റൺസിനുമിടയിൽ സച്ചിൻ 7 തവണ പുറത്തായി. അതിൽ 3 തവണ 99 റൺസിൽ നിൽക്കുമ്പോഴാണ് പുറത്തായത്. തന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ജീവിതത്തിൽ സച്ചിൻ 90-100 റൺസിനിടയിൽ 23 തവണയാണ് പുറത്താക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. 2007 നവംബർ 28ന് [[പാകിസ്താൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|പാകി]][[പാകിസ്താൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|സ്ഥാ]]&lt;nowiki/&gt;നെതിരെ [[മൊഹാലി സ്റ്റേഡിയം|മൊഹാലിയിൽ]] നടന്ന ഏകദിന മത്സരത്തിൽ 99 റൺസിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ [[ഉമർ ഗുൽ|ഉമർ ഗുലിന്റെ]] ബൗളിങ്ങിൽ [[കമ്രാൻ അക്മൽ|കമ്രാൻ അക്മലിന്]] ക്യാച്ച് കൊടുത്തു കൊണ്ട് സച്ചിൻ പുറത്തായി. ആ പരമ്പരയിലെ നാലാം മത്സരത്തിൽ 97 റൺസുമായി നിൽക്കുമ്പോൾ ഉമർ ഗുലിന്റെ തന്നെ പന്ത് വിക്കറ്റിലേക്ക് വലിച്ചിട്ടു കൊണ്ട് സച്ചിൻ മറ്റൊരു സെഞ്ച്വറിയും നഷ്ടമാക്കി.

2007-08 ലെ ബോർഡർ-ഗവാസ്കർ ട്രോഫിയിൽ മികച്ച ഫോമിലായിരുന്ന സച്ചിൻ 4 ടെസ്റ്റുകളിൽ നിന്ന് 493 റൺസുമായി ഇന്ത്യക്കായി ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടി. പക്ഷെ രണ്ടാം ഇന്നിംങ്സുകളിൽ സച്ചിൻ തുടർച്ചയായി പരാജയപ്പെട്ടു. [[മെൽബൺ ക്രിക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്|മെൽബണിലെ എം.സി.ജിയിൽ]] നടന്ന ആദ്യ ടെസ്റ്റിലെ ആദ്യ ഇന്നിംഗ്സിൽ സച്ചിൻ 62 റൺസ് നേടിയെങ്കിലും ഓസ്ട്രേലിയയുടെ 337 റൺസിന്റെ കനത്ത വിജയം തടയാനായില്ല. [[സിഡ്നി ക്രിക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്|സിഡ്നിയിൽ]] പുതുവത്സരത്തിൽ നടന്ന വിവാദപരമായ ടെസ്റ്റിൽ സച്ചിൻ 154 റൺസ് നേടി പുറത്താകാതെ നിന്നെങ്കിലും ഇന്ത്യ പരാജയപ്പെട്ടു. എസ്.സി.ജി.യിലെ സച്ചിന്റെ മൂന്നാം ടെസ്റ്റ് സെഞ്ച്വറിയായിരുന്നു അത്. 221.33 ആണ് ആ സ്റ്റേഡിയത്തിലെ സച്ചിന്റെ ശരാശരി. പെർത്തിലെ വാക്കയിൽ നടന്ന മൂന്നാം ടെസ്റ്റിലെ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ ഇന്നിംഗ്സ് സ്കോറായ 330 റൺസിൽ 71 റൺസുമായി സച്ചിൻ മുഖ്യ പങ്കു വഹിച്ചു. സച്ചിനെ പുറത്താക്കിയ [[എൽ.ബി.ഡബ്ലിയു]] തീരുമാനം സംശയാസ്പദമാണെന്ന് പിന്നീട് തെളിഞ്ഞു. ഓസ്ട്രേലിയയുടെ, തുടർച്ചയായ 17ആം ടെസ്റ്റ് വിജയമെന്ന റെക്കോർഡിന് തടയിട്ടു കൊണ്ട് ഇന്ത്യ വാക്കയിൽ വിജയിച്ചു. സമനിലയിൽ അവസാനിച്ച [[അഡലെയ്ഡ് ഓവൽ|അഡലെയ്ഡ്]] ടെസ്റ്റിലെ ആദ്യ ഇന്നിംഗ്സിൽ 153 റൺസെടുത്ത സച്ചിൻ മാൻ ഓഫ് ദ മാച്ചായി.

ഓസ്ട്രേലിയ, ശ്രീലങ്ക ടീമുകളുമായി നടന്ന കോമൺ‌വെൽത്ത് ബാങ്ക് ത്രിരാഷ്ട്ര ടൂർണമെന്റിൽ സച്ചിൻ ഏകദിനത്തിൽ 16000 റൺസ് തികയ്ക്കുന്ന ആദ്യ ബാറ്റ്സ്മാനായി. 2008 ഫെബ്രുവരി 5ന് [[ശ്രീലങ്കൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ശ്രീലങ്കക്കെതിരെ]] നടന്ന മത്സരത്തിലാണ് സച്ചിൻ ഈ നേട്ടം കൈവരിച്ചത്. സി.ബി സീരീസിൽ ആദ്യ മത്സരങ്ങളിൽ മികച്ച തുടക്കം നേടാനായെങ്കിലും വൻ സ്കോറുകൾ നേടാൻ സച്ചിനായില്ല. 10,35,44,32 എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു ആദ്യ മത്സരങ്ങളിൽ സച്ചിന്റെ സ്കോറുകൾ. ടൂർണമെന്റിന്റെ ഇടയിൽ വച്ച് ഫോം നഷ്ടമായെങ്കിലും ഇന്ത്യക്ക് വിജയം അനിവാര്യമായ മത്സരത്തിൽ സച്ചിൻ ശക്തമായ തിരിച്ചു വരവ് നടത്തി. ശ്രീലങ്കക്കെതിരെ ഹോബർട്ടിൽ നടന്ന മത്സരത്തിൽ സച്ചിൻ വെറും 54 പന്തുകളിൽ നിന്ന് 63 റൺസ് നേടി. ആദ്യ ഫൈനലിൽ 117ഉം&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://content-www.cricinfo.com/cbs/engine/match/291371.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-03-08 |archive-date=2008-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622153615/http://content-www.cricinfo.com/cbs/engine/match/291371.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; രണ്ടാം ഫൈനലിൽ 91ഉം&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://content-www.cricinfo.com/cbs/engine/current/match/291372.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-03-08 |archive-date=2008-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516231841/http://content-www.cricinfo.com/cbs/engine/current/match/291372.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; റൺസ് നേടിക്കൊണ്ട് ഇന്ത്യയുടെ ടൂർണമെന്റ് വിജയത്തിൽ സച്ചിൻ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു.

== ക്രിക്കറ്റ് കരിയറിലെ നേട്ടങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Sachin Tendulkar graph.png|right|thumb|350px|An innings-by-innings breakdown of Tendulkar's Test match batting career, showing runs scored (red bars) and the average of the last ten innings (blue line).]]
ഏകദിന മത്സരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയ കളിക്കാരൻ സച്ചിനാണ്. 2008 ഒക്ടോബർ 17-ന് മൊഹാലിയിൽ ആസ്ത്രേലിയയ്ക്കെതിരെ നടന്ന ടെസ്റ്റ് മത്സരത്തിന്റെ ആദ്യ ദിവസം, സച്ചിൻ ടെസ്റ്റ് മത്സരങ്ങളിലെ റൺ വേട്ടയിലും മുന്നിലെത്തി. വെസ്റ്റിൻഡീസിന്റെ [[ബ്രയാൻ ലാറ|ബ്രയാൻ ലാറയുടെ]] റെക്കോർഡാണ് സച്ചിൻ തന്റെ പേരിലേക്ക് മാറ്റിയത്.&lt;ref&gt;{{cite web|publisher = Cricinfo|url = http://content-ind.cricinfo.com/indvaus2008/content/current/story/373748.html|title = Tendulkar breaks Lara's record|accessdate = ഒക്ടോബർ 19, 2008|archive-date = 2008-10-20|archive-url = https://web.archive.org/web/20081020074303/http://content-ind.cricinfo.com/indvaus2008/content/current/story/373748.html|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; ഒരു സമയത്ത് [[ഇന്ത്യൻ ദേശീയ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഇന്ത്യൻ ടീമിന്റെ]] മിക്ക വിജയങ്ങളുടേയും അടിത്തറ സച്ചിനായിരുന്നു. ക്രിക്കറ്റിനെ സ്നേഹിക്കുന്ന രാജ്യമായ ഇന്ത്യയിൽ ആ കളിയിൽ സച്ചിന്റെ നേട്ടങ്ങളെ മാനിച്ചു കൊണ്ട് [[ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ]] അദ്ദേഹത്തിന് [[രാജീവ് ഗാന്ധി ഖേൽരത്ന പുരസ്കാരം|രാജീവ് ഗാന്ധി ഖേൽരത്ന]], [[അർജുന അവാർഡ്]], [[പത്മശ്രീ]], [[പത്മവിഭൂഷൺ]] എന്നിവ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. 1997ലെ വിസ്ഡൻ ക്രിക്കറ്റർ ഓഫ് ദ ഇയർ ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. വിസ്ഡന്റെ ഒബ്ജെക്റ്റ് സ്കോറിങ്ങ് രീതിയനുസരിച്ച് സച്ചിനെ ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിലെ ഏറ്റവും മികച്ച രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാനായും ഏക ദിനത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ബാറ്റ്സ്മാനായും തിരഞ്ഞെടുത്തു. 

[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ്|ലോകകപ്പുകളിലും]] സച്ചിൻ മികച്ച പ്രകടനമാണ് കാഴ്ച വെച്ചിട്ടുള്ളത് ([[2007 ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ്|2007 ലോകകപ്പിൽ]] ഒഴികെ, ആ വർഷം ഇന്ത്യ ആദ്യ റൗണ്ടിൽതന്നെ പുറത്തായി). [[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 1996|1996 ലോകകപ്പിലും]], [[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 2003|2003 ലോകകപ്പിലും]] ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയത് സച്ചിനാണ്. 

ഏകദിനത്തിൽ ഒരു വർഷം 1000 റൺസ് എന്ന നാഴികക്കല്ല് സച്ചിൻ 7 തവണ മറികടന്നു. ഒരു കലണ്ടർ വർഷം ഏകദിനത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയതിന്റെ റെക്കോർഡും സച്ചിനാണ്. 1894 റൺസ്. 

ഏകദിനത്തിലും ടെസ്റ്റിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ സെഞ്ച്വറികൾ നേടിയ താരവും സച്ചിനാണ്. ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിൽ 50 ശതകങ്ങൾ പിന്നിട്ട ഒരേ ഒരു കളിക്കാരൻ സച്ചിനാണ്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുമായിട്ടായിരുന്നു സച്ചിൻ 50-ആം സെഞ്ച്വറി നേടിയത്.

സച്ചിൻ ഏകദിനത്തിൽ ഇരട്ട സെഞ്ച്വറി (200*) നേടിയ ആദ്യ വ്യക്തിയാണ്. 2010 ഫെബ്രുവരി 25-ന് ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയ്ക്കെതിരെയാണ്‌ സച്ചിൻ ഈ ചരിത്ര നേട്ടം നേടിയത്. 25 ഫോറുകളും 3 സിക്സുകളും അടങ്ങുന്നതായിരുന്നു സച്ചിന്റെ പ്രകടനം. ഇതോടെ, സനത് ജയസൂര്യയെ മറി കടന്നു കൊണ്ട് ഒരു ഏകദിനത്തിൽ ഏറ്റവും അധികം ഫോറുകൾ നേടിയ കളിക്കാരൻ എന്ന പേരും സച്ചിൻ നേടി&lt;ref&gt;http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/284017.html&lt;/ref&gt;. കളിയുടെ 50-ആം ഓവറിലെ മൂന്നാമത്തെ പന്തിലാണ് സച്ചിന്‌ 200 റൺസ് തികയ്ക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/sport/2010/feb/24/sachin-tendulkar-india-world-record|title=Sachin Tendulkar hits highest score ever in one-day internationals|publisher=The Guardian|language=English|accessdate=24 February 2010}}&lt;/ref&gt;.

2011 നവംബർ 8 ന് വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസിനെതിരെ രണ്ടാം ഇന്നിങ്ങ്സിൽ 28 റൺസ് എടുത്തതോടെ ടെസ്റ്റ്‌ ക്രിക്കറ്റിൽ 15000 റൺസ് തികയ്ക്കുന്ന ആദ്യത്തെ താരമായി അദ്ദേഹം മാറി.

== മറ്റു ബഹുമതികൾ ==
* '''[[ഭാരതരത്നം]]''', ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതി, 2013

* [[അർജുന അവാർഡ്]], ഇന്ത്യയിൽ കായിക താരങ്ങൾക്കുള്ള രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന ബഹുമതി, 1994ൽ.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://yas.nic.in/yasroot/awards/arjuna.htm#Cricket | title=Ministry of Youth &amp; Sports Affairs – Arjuna Awards in Cricket | publisher=[[Government of India]] | accessdate=2007-03-21 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070225121351/http://yas.nic.in/yasroot/awards/arjuna.htm#Cricket | archivedate=2007-02-25 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [[വിസ്ഡൻ ക്രിക്കറ്റർ ഓഫ് ദ ഇയർ]], 1997 &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://content-ind.cricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/153285.html | title=CRICKETER OF THE YEAR 1997 – Sachin Tendulkar | publisher=[[Wisden Cricketers' Almanack|Wisden Almanack]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* [[രാജീവ് ഗാന്ധി ഖേൽരത്ന പുരസ്കാരം]], ഇന്ത്യയിൽ കായിക താരങ്ങൾക്കുള്ള പരമോന്നത ബഹുമതി, 1997-98ൽ.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.rediff.com/sports/1998/aug/12c.htm | title=Khel Ratna for Tendulkar | date=13 August 1998 | publisher=[[Rediff]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* [[പത്മശ്രീ]], ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നാലാമത്തെ സിവിലിയൻ ബഹുമതി &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://content-www.cricinfo.com/ci/content/story/82279.html | title=Tendulkar conferred ''Padma Shri'' | date=22 March 1999 | publisher=[[Cricinfo]] | accessdate=2007-03-21 | archive-date=2008-02-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080208100707/http://content-www.cricinfo.com/ci/content/story/82279.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 2003|2003 ലോകകപ്പിലെ]] മികച്ച താരം
* [[ഐ.സി.സി]] ലോക ഇലവൻ: 2004, 2007
* [[ഷെയ്ൻ വോൺ]] 2007 സെപ്റ്റംബറിൽ പ്രഖ്യാപിച്ച എല്ലാ കാലത്തെയും മികച്ച ക്രിക്കറ്റ് താരങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനം&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/columnists/shane_warne/article2364258.ece |title=Shane Warne's 50 greatest cricketers |access-date=2008-02-06 |archive-date=2008-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080513094455/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/columnists/shane_warne/article2364258.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; .
* [[പത്മ വിഭൂഷൺ]], ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന രണ്ടാമത്തെ സിവിലിയൻ ബഹുമതി, 2008 &lt;ref&gt;[http://india.gov.in/myindia/padmavibhushan_awards_list1.php Official Website of Padma Vibhushan Awards]&lt;/ref&gt;
* ഓർഡർ ഓഫ് ഓസ്ട്രേലിയ , 2012&lt;ref&gt;{{cite news|first=മാതൃഭൂമി|last=സ്പോർട്സ്|title=സച്ചിന് ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഓർഡർ ബഹുമതി|url=http://www.mathrubhumi.com/sports/story.php?id=310075|accessdate=17 ഒക്ടോബർ 2012|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=17 ഒക്ടോബർ 2012|archive-date=2012-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20121017070353/http://www.mathrubhumi.com/sports/story.php?id=310075|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*2008 ജനുവരിയിൽ [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടീഷ്]] പ്രധാനമന്ത്രി [[ഗോർഡൻ ബ്രൗൺ]] അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റിൽ സച്ചിന്റെ സംഭാവനകൾ മാനിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് 'സർ' പദവി നൽകണമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു&lt;ref&gt;[http://economictimes.indiatimes.com/Opinion/Editorials/Brown_moots_honour_for_Tendulkar/rssarticleshow/2722571.cms Brown moots honour for Tendulkar]&lt;/ref&gt;.
*മികച്ച സ്പോർട്ടിങ് മൊമെൻറ്റിനുള്ള [[ലോറസ് വേൾഡ് സ്പോർട്സ് അവാർഡ്]] (2000-2020)

== വിടവാങ്ങൽ ==
[[ഡിസംബർ ]] 23, 2012നു ഏകദിന മത്സരങ്ങളിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചതായി സച്ചിൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു. പിന്നീട് നവംബർ 17, 2013നു വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസിനെതിരെ നടന്ന തന്റെ ഇരുന്നൂറാം ടെസ്റ്റ്‌ പൂർത്തിയാക്കി സച്ചിൻ ടെസ്റ്റിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ജനതയെ ഏറെ വൈകാരികമായി ബാധിച്ചു സച്ചിന്റെ ക്രിക്കറ്റിൽ നിന്നുള്ള വിരമിക്കൽ. സച്ചിന്റെ വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗത്തിന്റെ പൂർണ രൂപം താഴെ:

{{Cquote|സുഹൃത്തുക്കളെ ശാന്തരാവുക... നിങ്ങളെന്നെ കൂടുതൽ വികാരഭരിതനാക്കുകയാണ്. എന്റെ വർണശബളമായ യാത്ര ഇവിടെ അവസാനിക്കുകയാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം. ഒരുപാടു പേരെ നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കുകയാണ് ഞാൻ . ആദ്യം 1999ൽ എന്നെ വിട്ടുപിരിഞ്ഞുപോയ എന്റെ അച്ഛൻ തന്നെ. അച്ഛന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഇന്നിങ്ങനെ നിങ്ങളുടെ മുന്നിൽ എനിക്കു നിൽക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല. സ്വപ്‌നങ്ങളെ തേടിപ്പോകാൻ എന്നെ പ്രേരിപ്പിച്ചത് അച്ഛനാണ്. 

ലക്ഷ്യം എത്ര വിഷമകരമാണെങ്കിലും അത് കൈവരിക്കാനുള്ള ശ്രമം ഉപേക്ഷിക്കരുതെന്ന് അദ്ദേഹം എന്നെ ഉപദേശിച്ചു. അച്ഛന്റെ അഭാവം ഇന്നു ഞാൻ ശരിക്കും അനുഭവിക്കുന്നു. പിന്നെ അമ്മ. എന്നെപ്പോലൊരു വികൃതിപ്പയ്യനെ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്തുവെന്ന് പലപ്പോഴും അത്ഭുതപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് ഞാൻ . കളിച്ചു തുടങ്ങിയ കാലം മുതൽ അമ്മ എനിക്കു വേണ്ടി പ്രാർത്ഥിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുകയായിരുന്നു. സ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ നാലു വർഷം ഞാൻ എന്റെ അമ്മാവനൊപ്പമായിരുന്നു താമസം. സ്വന്തം മകനെപ്പോലെയാണ് അമ്മാവനും അമ്മായിയും എന്നെ കണക്കാക്കിയത്. അധികം സംസാരിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടാത്ത ആളായിരുന്നു എന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ നിഥിൻ . പക്ഷേ ഏട്ടൻ പറയുമായിരുന്നു-എനിക്കറിയാം. 

നീയെന്ത് ചെയ്താലും അതിനുവേണ്ടി നൂറു ശതമാനവും പരിശ്രമിക്കുമെന്ന്. എന്റെ സഹോദരി സവിതയാണ് എനിക്ക് ആദ്യത്തെ ക്രിക്കറ്റ് ബാറ്റ് സമ്മാനിച്ചത്. ഇന്നും ഞാൻ ബാറ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ അവർ ഉപവാസമിരിക്കും. മറ്റൊരു സഹോദരനായ അജിത്തും ഞാനും ഒരുപോലെ ക്രിക്കറ്റ് സ്വപ്‌നം കണ്ടു ജീവിച്ചവരാണ്. എനിക്കുവേണ്ടി സ്വന്തം കരിയർ ത്യജിച്ചയാളാണ് അദ്ദേഹം. അച്ചരേക്കറുടെ അടുക്കലേയ്ക്ക് എന്നെ ആദ്യമായി കൊണ്ടുപോയത് അദ്ദേഹമാണ്. കഴിഞ്ഞ ദിവസം രാത്രി പോലും എന്നെ വിളിച്ച് എന്റെ പുറത്താകലിനെ കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്തു. കളിക്കാതിരുക്കുമ്പോഴും ഞങ്ങൾ ബാറ്റിങ് ടെക്‌നിക്കുകളെ കുറിച്ചാണ് ചർച്ച ചെയ്യാറുള്ളത്. ഇതൊന്നുമില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഞാൻ ഒരു സാധാരണ ക്രിക്കറ്റർ മാത്രമായി ഒതുങ്ങിപ്പോകുമായിരുന്നു.

എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും സുപ്രധാനമായൊരു കാര്യം 1990ൽ അഞ്ജലിയെ കണ്ടുമുട്ടിയതാണ്. ഡോക്ടർ എന്ന നിലയിൽ ഒരു വലിയ കരിയർ അവരുടെ മുന്നിലുണ്ടെന്ന് എനിക്ക് അറിയാമായിരുന്നു. പക്ഷേ, എനിക്കു ക്രിക്കറ്റിൽ തുടരാൻ വേണ്ടി അഞ്ജലി കുട്ടികളുടെ പരിചരണം ഏറ്റെടുക്കുകയായിരുന്നു. ഞാൻ പറഞ്ഞ എല്ലാ വിഡ്ഢിത്തങ്ങളും സഹിച്ച് എനിക്കൊപ്പം നിന്നതിന് അഞ്ജലിയോടു നന്ദി പറയുകയാണ്. പിന്നെ എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട രണ്ടു രത്‌നങ്ങൾ- സാറയും അർജുനും. 

അവരുടെ ഒരു പാട് പിറന്നാളാഘോഷങ്ങളിലും വിനോദയാത്രകളിലും പങ്കാളിയാകാൻ എനിക്കു കഴിഞ്ഞില്ല. കഴിഞ്ഞ 14-16 വർഷമായി നിങ്ങൾക്കൊപ്പം വേണ്ടത്ര സമയം ചിലവിടാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്ന് എനിക്കറിയാം. അടുത്ത പതിനാറു വർഷം നിങ്ങൾക്കൊപ്പം തന്നെ ഉണ്ടാകുമെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പു തരുന്നു.

പിന്നെ എന്റെ ഭാര്യയുടെ അച്ഛനമ്മമാർ . അവരുമായി ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ ചർച്ച ചെയ്യാറുണ്ട്. അവർ ചെയ്ത ഏറ്റവും വലിയ കാര്യം എന്നെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ അഞ്ജലിയെ അനുവദിച്ചു എന്നതാണ്. കഴിഞ്ഞ ഇരുപത്തിനാലു വർഷമായി എന്റെ സുഹൃത്തുക്കളും വിലമതിക്കാനാവാത്ത സംഭാവനയാണ് നൽകിയത്. ഞാൻ സമ്മർദത്തിലായപ്പോഴെല്ലാം അവർ എനിക്കൊപ്പം നിന്നു. ഞാൻ പരിക്കിന്റെ പിടിയിലായപ്പോൾ പുലർച്ചെ മൂന്നു മണിവരെ എനിക്കൊപ്പം ഇരിക്കാൻ അവർ തയ്യാറായി. എന്നോടൊപ്പം നിന്നതിന് എല്ലാവർക്കും നന്ദി.

പതിനൊന്ന് വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ് എന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. അച്ചരേക്കർ സാറിനെ ഗ്യാലറിയിൽ കാണുമ്പോൾ വല്ലാത്തൊരു സന്തോഷമുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്‌കൂട്ടറിൽ യാത്ര ചെയ്ത് ദിവസവും രണ്ടു മത്സരങ്ങൾ വരെ കളിച്ച കാലമുണ്ടായിരുന്നു. ഞാൻ കളിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ അദ്ദേഹം എല്ലായിടത്തും എന്നെ നേരിട്ടു കൊണ്ടുപോയി. ഞാൻ അമിതാത്മവിശ്വാസത്തിന്റെ പിടിയിലാവാതിരിക്കാൻ ഒരിക്കൽപ്പോലും നന്നായി കളിച്ചുവെന്ന് അദ്ദേഹം എന്നോടു പറഞ്ഞിട്ടില്ല എന്നതാണ് രസകരം. സർ, ഞാൻ കളിക്കാത്തതിനാൽ ഇനി എന്തു ഭാഗ്യപരീക്ഷണത്തിനും മുതിരാം.

മുംബൈയിലാണ് എന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. പുലർച്ചെ നാലു മണിക്ക് ന്യൂസീലൻഡിൽ നിന്നു മടങ്ങിയെത്തി പിറ്റേന്നു തന്നെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ കളിച്ചത് ഓർമയുണ്ട്. അരങ്ങേറ്റം മുതൽ തന്നെ ബി.സി.സി.ഐ. വലിയ പിന്തുണയാണ് എനിക്കു നൽകിയത്. എല്ലാ സെലക്ടർമാരോടും നന്ദിയുണ്ട്. 

എനിക്ക് മതിയായ ചികിത്സ ലഭ്യമാക്കിയുമെല്ലാം നിങ്ങൾ എപ്പോഴും എനിക്കൊപ്പം തന്നെ നിലകൊണ്ടു. നന്ദി, എനിക്കൊപ്പം കളിച്ച എല്ലാ മുതിർന്ന കളിക്കാർക്കും. ഇപ്പോൾ ഇവിടെയില്ലാത്ത രാഹുൽ , വി.വി.എസ്, സൗരവ്, അനിൽ തുടങ്ങിയവരെയെല്ലാം ഇപ്പോൾ സ്‌ക്രീനിൽ കാണാം. 

എല്ലാ പരിശീലകരെയും എന്റെ നന്ദി അറിയിക്കുകയാണ്. രാജ്യത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നതിൽ നമ്മളെല്ലാം അഭിമാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും അഭിമാനത്തോടെ തന്നെ രാഷ്ട്രത്തെ സേവിക്കാനാവുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. യഥാർത്ഥ സത്തയിൽ തന്നെ നിങ്ങൾ ഈ രാജ്യത്തെ സേവിക്കുമെന്നു തന്നെയാണ് എന്റെ വിശ്വാസം എന്നായിരുന്നു എം.എസ്. എനിക്ക് ഇരുന്നൂറാം ടെസ്റ്റ് തൊപ്പി സമ്മാനിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ പറഞ്ഞത്.

എന്റെ ഫിറ്റ്‌നസ് ഉറപ്പാക്കിയ ഡോക്ടർമാരോട് നന്ദി പറഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ അതൊരു വലിയ വീഴ്ചയായിരിക്കും. എന്റെ പരിക്കുകളുടെ ഗൗരവം കണക്കിലെടുത്ത് പാതി രാത്രി വരെയിരുന്ന് ചികിത്സിച്ചിട്ടുണ്ട് അവർ .

എന്റെ സുഹൃത്ത് അന്തരിച്ച മാർക്ക് മസ്‌കരേനസിന്റെ അഭാവം ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്നു. മാർക്കിന്റെ ജോലി തുടർന്നും നിർവഹിച്ച ഇപ്പോഴത്തെ മാർക്കറ്റിങ് ടീമായ ഡബ്ല്യു. എസ്.ജിയോടും എന്റെ നന്ദി അറിയിക്കുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ പതിനാലു വർഷമായി എനിക്കൊപ്പം ചേർന്നു പ്രവർത്തിച്ച ഒരാളാണ് വിനയ് നായിഡു.

സ്‌കൂൾ കാലം തൊട്ട് ഇന്നുവരെ മാധ്യമങ്ങൾ എനിക്കും വലിയ പിന്തുണയാണ് നൽകിയത്. എന്റെ കരിയറിലെ അസുലഭാവസരങ്ങൾ ഒപ്പിയെടുത്ത ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാരോടും നന്ദിയുണ്ട്.

പ്രസംഗം നീണ്ടുപോയെന്ന് എനിക്കറിയാം. എങ്കിലും ലോകത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും ഇവിടെ എത്തിച്ചേർന്ന എല്ലാവരോടും ഞാൻ എന്റെ നന്ദി അറിയിക്കുകയാണ്. എന്റെ ആരാധകരെയും ഞാൻ ഹൃദയംഗമായ നന്ദി അറിയിക്കുകയാണ്. അവസാനശ്വാസം വരെ സച്ചിൻ, സച്ചിൻ എന്ന ആരവവും എന്റെയുള്ളിൽ ഇരമ്പിക്കൊണ്ടേയിരിക്കും. &lt;ref&gt;[http://www.youtube.com/watch?v=cqORhgh_LCQ സച്ചിന്റെ വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗം, യുട്യൂബ് വീഡിയോ]&lt;/ref&gt;|||}}
== നേട്ടങ്ങൾ ==
* ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയ താരം.
* ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയ താരം.
* ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ശതകങ്ങൾ നേടിയ താരം
* ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ശതകങ്ങൾ നേടിയ താരം
* ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിൽ 12,000 റൺസ് നേടിയ ആദ്യ താരം
* ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ 10,000, 15,000 റൺസുകൾ തികച്ച ആദ്യ താരം.
* ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അർദ്ധ ശതകം നേടിയ താരം.
* ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ '''മാൻ ഓഫ് ദ മാച്ച്''' ബഹുമതികൾ.  59 തവണ
* ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ '''മാൻ ഓഫ് ദ സീരീസ്''' ബഹുമതികൾ. 14 തവണ
* ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ ഇന്ത്യക്കാരുടെ ഏറ്റവുമുയർന്ന കൂട്ടുകെട്ട് (331 റൺസ്, [[രാഹുൽ ദ്രാവിഡ്|രാഹുൽ ദ്രാവിഡുമൊത്ത്]] ന്യൂസിലന്റിനെതിരെ 1999-2000)
* ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിലെ ആദ്യത്തെ ഇരട്ട ശതകം.
* ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ ഇന്ത്യൻ ടെസ്റ്റ് താരം.(16 വർഷം 205 ദിവസം)
* ഏകദിനത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ ഇന്ത്യൻ താരം. (16 വർഷം 238 ദിവസം)
* ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ അപൂ‌ർവ്വ ട്രിപ്പിളായ- 10,000 റൺസ്, 100 വിക്കറ്റ്, 100 ക്യാച്ച് തികച്ച ആദ്യ താരം.
* ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ ഒരു കലണ്ടർ വർഷത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് (1894 റൺസ് - 1998ൽ)
* ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ ഒരു കലണ്ടർ വർഷത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ശതകങ്ങൾ (9 എണ്ണം - 1998ൽ)
* ലോകകപ്പ് ക്രിക്കറ്റിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയ താരം (2278 റൺസ്)
* രാജ്യാന്തര ട്വന്റി-20, ഏകദിനം, ടെസ്റ്റ് എന്നിവയിൽ സം‌യുക്തമായി ഏറ്റവുമധികം റൺസ് നേടിയ താരം.
* [[പത്മവിഭൂഷൺ ബഹുമതി]] നേടിയ ഏക ക്രിക്കറ്റ് താരം.
* [[രാജീവ് ഗാന്ധി ഖേൽരത്ന പുരസ്കാരം]] നേടിയ ആദ്യ ക്രിക്കറ്റ് താരം.
* ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിൽ അൻപത് ശതകം തികയ്ക്കുന്ന ആദ്യ താരം
*രാജ്യാന്തര ട്വന്റി-20, ഏകദിനം, ടെസ്റ്റ് എന്നിവയിൽ സം‌യുക്തമായി ഏറ്റവുമധികം ശതകങ്ങൾ നേടിയ താരം.
*രാജ്യാന്തര ക്രിക്കറ്റിൽ 100 ശതകങ്ങൾ നേടിയ ഒരേ ഒരു  താരം.
*[[ഭാരതരത്നം]] നേടിയ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തിയും ഏക കായിക താരവും

== ആരാധകർ പിന്തുടരുന്നു ==
[[പ്രമാണം:Tendulkar shot.JPG|thumb|300px|സച്ചിന്റെ ഒരു മത്സരത്തിൽ നിന്ന്]]
തന്റെ രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ അർദ്ധസെഞ്ച്വറിയും 17ആം വയസ്സിൽ ആദ്യ സെഞ്ച്വറിയും നേടിയ സച്ചിന്റെ സ്ഥിരതയുള്ള പ്രകടനം ലോകമെമ്പാടും അദ്ദേഹത്തിന് ആരാധകരെ നൽകി. സച്ചിൻ സ്ഥിരമായി സെഞ്ച്വറികൾ നേടിയ ഓസ്ട്രേലിയയിലും അദ്ദേഹത്തിന് അനേകം ആരാധകരുണ്ടായി&lt;ref name=&quot;Tendertouch&quot;&gt;{{cite web|first=Chloe|last=Saltau|title=Tender touch|url=http://www.theage.com.au/news/cricket/tender-touch/2007/12/08/1196813091099.html?page=fullpage|date=2007-12-09|accessdate=2007-12-12|publisher=[[The Age]] Newspaper}}&lt;/ref&gt;. സച്ചിന്റെ ആരാധകരുടെ പ്രശസ്തമായ ഒരു വാചകമുണ്ട്- &quot;ക്രിക്കറ്റ് എന്റെ മതമാണ്, സച്ചിൻ എന്റെ ദൈവവും&quot;&lt;ref&gt;http://economictimes.indiatimes.com/Opinion/Editorials/Brown_moots_honour_for_Tendulkar/rssarticleshow/2722571.cms&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.hindu.com/mp/2006/07/24/stories/2006072401160400.htm{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.theage.com.au/news/cricket/chak-de-india-fans-feel-good-about-a-love-shared-by-two-nations/2007/12/26/1198345081220.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://webdiary.com.au/cms/?q=node/2256&lt;/ref&gt;
.
ജന്മസ്ഥലമായ മുംബൈയിൽ ആരാധകർ പലപ്പോഴും സച്ചിന്റെ സ്വകാര്യജീവിതത്തിന് തടസ്സമാകാറുണ്ട്. &quot;വിഗ്ഗ് ധരിച്ച് പുറത്ത് പോകേണ്ടിയും രാത്രി മാത്രം സിനിമ കാണാൻ പറ്റുന്നതുമായ&quot;&lt;ref name=&quot;Futuresuperstars&quot;&gt;{{cite web|url=http://content-www.cricinfo.com/talk/content/multimedia/304373.html?view=transcript|title=Next change: the superstars of the future|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-12-31|date=2007-07-30}}&lt;/ref&gt;  സച്ചിന്റെ ജീവിതശൈലിക്ക് സമാനമായൊന്നിനോട് തനിക്ക് യോജിച്ച് പോകാനാവില്ലെന്ന് ഇയാൻ ചാപ്പൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സമാധാനവും ശാന്തതയും കിട്ടാൻ വേണ്ടി താൻ പലപ്പോഴും രാത്രിസമയത്ത് മുംബൈ നഗരത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാറുണ്ടെന്ന് ടിം ഷെറിഡനുമായുള്ള ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ സച്ചിൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്&lt;ref name=&quot;TimSheridan&quot;&gt;{{cite web|url=http://video.msn.com/?mkt=en-au&amp;brand=ninemsn&amp;tab=m167&amp;from=39&amp;vid=5E276413-0336-4CFA-B0A6-0818B4EA6803&amp;playlist=videoByTag:mk:en-AU:vs:0:tag:AUsport_AUSportsGeneral:ns:MSNVideo_Top_Cat:ps:10:sd:-1:ind:1:ff:8A|title=Interview with Sachin Tendulkar|author=Tim Sheridan|publisher=[[The Cricket Show]]|accessdate=2007-12-31|date=2007-12-27|archive-date=2008-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080204100810/http://video.msn.com/?mkt=en-au&amp;brand=ninemsn&amp;tab=m167&amp;from=39&amp;vid=5E276413-0336-4CFA-B0A6-0818B4EA6803&amp;playlist=videoByTag:mk:en-AU:vs:0:tag:AUsport_AUSportsGeneral:ns:MSNVideo_Top_Cat:ps:10:sd:-1:ind:1:ff:8A|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
.

== വ്യാപാര താല്പര്യം ==
ക്രിക്കറ്റിലൂടെയുണ്ടായ പ്രസിദ്ധി മൂലം, ലാഭമുണ്ടാക്കാവുന്ന പല വ്യവസായ സം‌രംഭങ്ങളിലും സച്ചിൻ പങ്കാളിയായി. ലോക ക്രിക്കറ്റിൽ ഏറ്റവുമധികം സ്പോൺസർഷിപ്പുള്ള കളിക്കാരൻ സച്ചിൻ ആണ്‌. [[1995]]-ൽ  വേൾഡ്ടെലുമായി 5 വർഷത്തേക്ക് 30 കോടി രൂപക്കുണ്ടാക്കിയ കരാറിലൂടെ അക്കാലത്ത്  ഏറ്റവും കൂടുതൽ കരാറു തുക ഒപ്പിട്ട കളിക്കാരൻ ആയി സച്ചിൻ മാറിയിരുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web | title= A Brand Name called Sachin Tendulkar | url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/18366428.cms | date=[[2002-08-07]] | publisher=[[The Times of India]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;. വേൾഡ്ടെലുമായി [[2001]]-ൽ ഉണ്ടാക്കിയ കരാർ 5 വർഷത്തേക്ക് 80 കോടി രൂപയ്ക്കായിരുന്നു&lt;ref&gt;{{cite web | title= $17 mn deal for Sachin | url=http://www.rediff.com/cricket/2001/may/16ten.htm | date=[[2001-05-16]] | publisher=[[Rediff]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;. [[2006]]-ൽ [[സാച്ചി ആന്റ് സാച്ചി|സാച്ചി ആന്റ് സാച്ചിയുടെ]] ഐക്കോണിക്സുമായി 3 വർഷത്തേക്ക് 180 കോടി രൂപക്കാണ്‌ സച്ചിൻ ഒപ്പിട്ടത്&lt;ref&gt;{{cite web | title=Sachin still sells; get Rs 180 crore deal | url=http://www.hindustantimes.com/news/5922_1690382,0015002100000000.htm | date=[[2006-05-16]] | publisher=[[Hindustan Times]] | accessdate=2007-03-21 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070520050209/http://www.hindustantimes.com/news/5922_1690382,0015002100000000.htm | archivedate=2007-05-20 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ക്രിക്കറ്റിൽ നിന്നും ലഭിച്ച പ്രസിദ്ധിയിലൂടെ സച്ചിൻ 2 ഭക്ഷണശാലകൾ ആരംഭിച്ചു. ടെണ്ടുൽക്കേർസ്&lt;ref&gt;{{cite web | title=Sachin opens restaurant, plans chains | url=http://www.rediff.com/cricket/2002/jul/19ten.htm | date=[[2002-07-19]] | publisher=[[Rediff]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt; എന്ന പേരിൽ [[കൊളാബ|കൊളാബയിലും]], [[മുംബൈ|മുംബൈയിലും]] ), സച്ചിൻസ് &lt;ref&gt;{{cite web | title=Sachin expands restaurant business| url=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/888322.cms | date=[[2004-10-17]] | publisher=[[The Economic Times]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt; എന്ന പേരിൽ [[മുലുണ്ട്|മുലുണ്ടിലും]] [[മുംബൈ|മുംബൈയിലും]], [[ബാംഗ്ലൂർ|ബാംഗ്ലൂരിലും]]. മാർസ് റെസ്റ്റോറന്റ് ഉടമ സഞ്ജയ് നരാംഗുമായി ചേർന്നാണ്‌ സച്ചിൻ ഈ റെസ്റ്റോറന്റുകളുടെ ഉടമസ്ഥത പങ്കു വെക്കുന്നത്.

[[2007]]-ൽ ഫൊർച്യൂൺ ഗ്രൂപ്പുമായും,മണിപ്പാൽ ഗ്രൂപ്പുമായും ചേർന്ന് സച്ചിൻ കായിക ഫിറ്റ്നെസിനായും ഹെൽത്കെയറിനും വേണ്ടി 'എസ് ഡ്രൈവ് ആന്റ് സച്ചിൻ(S Drive and Sach)' എന്ന പേരിൽ ഒരു വ്യാപാരസം‌രംഭം ആരംഭിക്കുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;{{cite web | title=Sachin Tendulkar becomes stakeholder in a joint venture | url=http://www.indiaexpress.com/news/sports/cricket/20070207-0.html | date=[[2007-02-07]] | publisher=[[The Indian Express]] | accessdate=2007-03-21 | archive-date=2007-03-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070301161955/http://www.indiaexpress.com/news/sports/cricket/20070207-0.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.  വിർജിൻ കോമിക്സ് എന്ന പുസ്തക പ്രസാധകർ സച്ചിനെ കേന്ദ്രകഥാപാത്രമാക്കി കാർട്ടൂണുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;&gt;{{cite web | title=Sachin Tendulkar becomes stakeholder in a joint venture | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/6462199.stm | date=[[2007-02-07]] | publisher=[[BBC]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;.

=== പരസ്യവും,ബ്രാന്റ് അംബാസഡർമാരുമായി ===
ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പരസ്യ വരുമാനം നേടുന്ന കായിക താരങ്ങളിലൊരാളാണ് സച്ചിൻ. പരസ്യ വരുമാനത്തിൽ ലോക ക്രിക്കറ്റ് താരങ്ങൾക്കിടയിലും ഭാരതീയ കായികതാരങ്ങൾക്കിടയിലും ഒന്നാം സ്ഥാനം സച്ചിനാണ്. സച്ചിനുമായി പരസ്യ കരാറിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പ്രമുഖ ബ്രാന്റുകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്.
* '''പെപ്സി''' -1992-മുതൽ ഇന്നു വരെ&lt;ref&gt;{{cite web | title=Pepsi celebrates Sachin at 29 | url=http://www.thehindubusinessline.com/2002/04/25/stories/2002042500230600.htm | date=[[2002-04-25]] | publisher=[[The Hindu Business Line]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* '''കാനൺ'''-2006-2009&lt;ref&gt;{{cite web | title=Canon clicks Sachin as brand ambassador | url=http://www.blonnet.com/2006/11/07/stories/2006110702460500.htm | date=[[2006-11-07]] | publisher=[[The Hindu Business Line]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* '''നസര ടെക്നോളജീസ്'''-[[2005]] - [[2008]]. സച്ചിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള മൊബൈൽ ഫോൺ ഉത്പന്നങ്ങൾക്കുള്ള ലൈസൻസ്&lt;ref&gt;{{cite web | title=Nazara Signs India’s Biggest Mobile Content Deal With Cricket Superstar Sachin Tendulkar | url=http://www.prweb.com/releases/2005/2/prweb208658.htm | date=[[2005-02-15]] | publisher=PRWeb | accessdate=2007-03-21 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* '''റിലയൻസ് കമ്യൂണിക്കേഷൻസ്'''-ഉപഭോക്താവിന് [[2007 ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ്|2007 ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പിലെ]] സ്കോറുകളും വാർത്തകളും സച്ചിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ അറിയുന്നതിനുള്ള 'സച്ചിൻ തെൻഡുൽക്കർ' എന്ന ബ്രാന്റിനുള്ള സബ് ലൈസൻസ്. ഐ.സി.സി.യുടെ പ്രധാന വിനിമയ മാധ്യമ സ്പോൺസറായ ഹച്ച് റിലയൻസിന്റെ ഈ പദ്ധതിയെ 'ambush marketing' എന്ന് വിളിച്ച് പ്രതിഷേധിച്ചെങ്കിലും റിലയൻസ് ഈ ആരോപണം തള്ളിക്കളഞ്ഞു.  .&lt;ref&gt;{{cite web| title=Vodafone, RCom spar over Sachin| url=http://www.business-standard.com/iceworld/storypage.php?leftnm=8&amp;subLeft=4&amp;chklogin=N&amp;autono=278032&amp;tab=r.| date=[[2007-07-18]]| publisher=[[Business Standard]]| accessdate=2007-03-21| archive-date=2008-01-29| archive-url=https://web.archive.org/web/20080129214426/http://www.business-standard.com/iceworld/storypage.php?leftnm=8&amp;subLeft=4&amp;chklogin=N&amp;autono=278032&amp;tab=r.| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* '''ബ്രിട്ടാനിയ''': [[2001]] - [[2007]]&lt;ref&gt;{{cite web | title=Sachin to bat for Britannia | url=http://www.financialexpress.com/fe20011102/stra2.html | date=[[2001-11-02]] | publisher=[[Financial Express]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* '''ഹോം ട്രേഡ്''' : [[2001]] - [[2002]]&lt;ref&gt;{{cite web | title=Ad guys home in on unpaid dues | url=http://www.blonnet.com/2002/05/03/stories/2002050302300100.htm | date=[[2002-05-02]] | publisher=[[The Hindu Business Line]] | accessdate=2007-03-21 | archive-date=2010-08-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100813033604/http://www.blonnet.com/2002/05/03/stories/2002050302300100.htm | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* '''സൺ ഫീസ്റ്റ്''' : [[2007]] - [[2013]]/[[2014|14]]&lt;ref&gt;{{cite web | title=ITC Foods bets big on `Sachin Fit Kit' range | url=http://sify.com/finance/fullstory.php?id=14405859| date=[[2007-03-09]] | publisher=[[Sify]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* '''നാഷണൽ എഗ്ഗ് കോർഡിനേഷൻ കമ്മറ്റി(NECC)''': [[2003]] - [[2005]]&lt;ref&gt;{{cite web | title=Star Gaze: How Sachin and Raveena ad it up | url=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/276490.cms| date=[[2003-11-06]] | publisher=[[The Economic Times]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* '''ബൂസ്റ്റ്''': [[1990]] - Present&lt;ref&gt;{{cite web | title=Pharma cos get Boost(er) dose from cricketers &amp; Bollywood | url=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/1327658.cms | date=[[2005-12-12]] | publisher=[[The Economic Times]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* '''ആക്‌ഷൻ ഷൂസ്''': [[1995]] - [[2000]]&lt;ref&gt;{{cite web | title=The Don and the New Master | url=http://www.india-today.com/itoday/07091998/sports.html | date=[[1998-09-07]] | publisher=[[India Today]] | accessdate=2007-03-21 | archive-date=2007-04-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070422213203/http://www.india-today.com/itoday/07091998/sports.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* '''[[അഡിഡാസ്]]]'''[[2000]]-[[2010]]&lt;ref&gt;{{cite web | title=Sachin to remain adidas brand ambassador post retirement too! | url=http://www.fibre2fashion.com/news/company-news/adidas-india/newsdetails.aspx?news_id=17690 | date=[[2006-05-29]] | publisher=Fibre2Fashion | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* '''[[ഫിയറ്റ് പാലിയോ]]''': [[2001]] to [[2003]]&lt;ref&gt;{{cite web | title=Fiat puts Tendulkar in driver's seat | url=http://www.hinduonnet.com/businessline/2001/08/01/stories/140102ft.htm | date=[[2001-08-01]] | publisher=[[The Hindu]] | accessdate=2007-03-21 | archive-date=2010-08-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100809133850/http://www.hinduonnet.com/businessline/2001/08/01/stories/140102ft.htm | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* '''റെയ്‌നോൾ‌ഡ്‌സ്''': [[2007]] - Present&lt;ref&gt;{{cite web | title=Reynolds plans product line with Tendulkar | url=http://www.thehindubusinessline.com/2007/02/01/stories/2007020102611000.htm | date=[[2007-02-01]] | publisher=[[The Hindu Business Line]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* '''ടി.വി.എസ്.''': [[2002]] - [[2005]]&lt;ref&gt;{{cite web | title=TVS signs Sachin as brand ambassador | url=http://www.thehindubusinessline.com/2002/02/16/stories/2002021601820400.htm | date=[[2002-02-16]] | publisher=[[The Hindu Business Line]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* '''ഇ.എസ്.പി.എൻ. സ്റ്റാർ സ്പോർട്സ്''' : [[2002]] - Present&lt;ref&gt;{{cite web | title=Sachin to bat for ESPN-Star Sports | url=http://www.thehindubusinessline.com/2002/06/29/stories/2002062902550100.htm | date=[[2007-02-07]] | publisher=[[The Indian Express]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* '''ജി.ഹാൻസ്''': [[2005]] - [[2007]]&lt;ref&gt;{{cite web | title=G-Hanz unveils `safe' mobiles | url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2005012502620400.htm&amp;date=2005%2F01%2F25%2F&amp;prd=bl&amp; | date=[[2007-01-24]] | publisher=[[The Indian Express]] | accessdate=2007-03-21 | archive-date=2009-04-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090407003358/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2005012502620400.htm&amp;date=2005%2F01%2F25%2F&amp;prd=bl&amp; | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* '''സാന്യോ ബി.പി.എൽ.''': [[2007]] - Present&lt;ref&gt;{{cite web | title=Sachin to endorse Sanyo BPL brands | url=http://www.zeenews.com/znnew/articles.asp?aid=278189&amp;sid=SPO | date=[[2007-02-26]] | publisher=[[Zee TV|Zee News]] | accessdate=2007-03-21}}&lt;/ref&gt;
* '''എയ്‌ഡ്‌സ് കാം‌പെയ്ൻ''': [[2005]]&lt;ref&gt;{{cite web | title=Sachin &amp; BCCI to spread AIDS Awareness message | url=http://thatscricket.oneindia.in/2005/test_series/ind-pak/2203aids.html | date=[[2005-03-22]] | publisher=Thatscricket | accessdate=2007-03-21 | archive-date=2007-09-30 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070930180751/http://thatscricket.oneindia.in/2005/test_series/ind-pak/2203aids.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* '''കോൾഗേറ്റ്'''&lt;ref name=&quot;visa&quot;&gt;{{cite web | title=Sachin Tendulkar makes money faster than runs | url=http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19990519/isp18020.html | date=[[1999-05-19]] | publisher=Indian Express | accessdate=2008-03-03}}&lt;/ref&gt;
* '''ഫിലിപ്സ്'''&lt;ref name=&quot;visa&quot;/&gt;
* '''എം.ആർ.എഫ്.'''&lt;ref name=&quot;visa&quot;/&gt;
* '''എയർടെൽ'''-[[2004]]-[[2006]]&lt;ref&gt;{{cite web | title=Airtel drops Tendulkar as brand ambassador | url=http://www.indiaexpress.com/news/sports/cricket/20061103-0.html | date=[[2006-11-03]] | publisher=[[The Indian Express]] | accessdate=2007-03-21 | archive-date=2007-01-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070125203341/http://www.indiaexpress.com/news/sports/cricket/20061103-0.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* '''വിസ'''&lt;ref name=&quot;visa&quot;/&gt;

== അന്താരാഷ്ട്ര സെഞ്ച്വറികൾ ==
{{main|സച്ചിൻ തെൻഡുൽക്കർ നേടിയ അന്താരാഷ്ട്ര സെഞ്ച്വറികളുടെ പട്ടിക}}

== ജീവചരിത്രങ്ങൾ ==
അനവധി പേർ സച്ചിന്റെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. സച്ചിന്റെ ക്രിക്കറ്റ് ജീവിതം ആസ്പദമാക്കി എഴുതിയ ജീവചരിത്രങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ്‌.
* '''സച്ചിൻ:ദ സ്റ്റോറി ഓഫ് ദ വേൾ‌ഡ്‌സ് ഗ്രേറ്റസ്റ്റ് ബാറ്റ്സ്മാൻ''' ഗ്രന്ഥകാരൻ: ഗുലു ഇസേകൈൽ,പ്രസാധകർ:പെൻ‌ഗ്വിൻ ഗ്ലോബൽ, ISBN 978-0-14-302854-3&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.com/dp/0143028545/ | title=Book: Sachin: The Story of the World's Greatest Batsman |accessdate=2007-05-11}}&lt;/ref&gt;
* '''ദ എ ടു സെഡ് ഓഫ് സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ'''. ഗ്രന്ഥകാരൻ: ഗുലു ഇസേകൈൽ ,പ്രസാധകർ:പെൻ‌ഗ്വിൻ ഗ്ലോബൽ, ISBN 978-81-7476-530-7&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.com/dp/8174765301/ | title=Book: The A to Z of Sachin Tendulkar |accessdate=2007-05-11}}&lt;/ref&gt;
* '''സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ-എ ഡെഫനിറ്റീവ് ബയോഗ്രഫി ''' ഗ്രന്ഥകാരൻ: വൈഭവ് പുരന്തരേ, പ്രസാധകർ:റോളി ബുക്ക്സ് ISBN 81-7436-360-2&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nbcindia.com/Descriptions.asp?title_id=28114 |title=Sachin Tendulkar-a definitive biography |accessdate=2007-05-11 |archive-date=2007-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070415192002/http://www.nbcindia.com/Descriptions.asp?title_id=28114 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* '''സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ-മാസ്റ്റർഫുൾ''' ഗ്രന്ഥകാരൻ:പീറ്റർ മുറേ ,ആശിഷ് ശുക്ല ,പ്രസാധകർ:രൂപ ISBN 81-7167-806-8&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiaclub.com/Shop/SearchResults.asp?ProdStock=9364|title=Sachin Tendulkar - Masterful|accessdate=2007-05-11|archive-date=2007-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20070522061215/http://www.indiaclub.com/shop/searchresults.asp?ProdStock=9364|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== ആത്മകഥ ==
*[[പ്ലേയിംഗ് ഇറ്റ് മൈ വേ]

== ഐ.എസ്.എൽ.‍‍==
2014-ൽ ഇന്ത്യയിലാരംഭിച്ച [[ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗിൽ‍]] സച്ചിന്റെ സഹ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ടീമുമുണ്ടായിരുന്നു. കൊച്ചി ഹോംഗ്രൗണ്ടായ [[കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ് എഫ്.സി.]]യെ ആണ് വീഡിയോകോൺ ഗ്രൂപ്പിനൊപ്പം സച്ചിൻ സ്വന്തമാക്കിയത്. സച്ചിന്റെ വിളിപ്പേരായ മാസ്റ്റർ ബ്ലാസ്റ്ററിനോടു ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് ടീമിനു പേരിട്ടത്.
ആദ്യ ടൂർണമെന്റിൽ തന്നെ ഫൈനലിലെത്തിയ കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സിന്റെ  കളി കാണാനും സച്ചിൻ ഗാലറിയിലെത്തിയിരുന്നു.

== പ്രമുഖർ സച്ചിനെക്കുറിച്ച് ==
{{Cquote|ഞാൻ കളിച്ചിരുന്നതു പോലെ തന്നെയാണ് സച്ചിനും കളിക്കുന്നത്. |||[[സർ ഡൊണാൾഡ് ബ്രാഡ്മാൻ]], മുൻ ഓസ്ട്രേലിയൻ ബാറ്റ്സ്മാൻ.}}

{{Cquote|സച്ചിൻ ക്രിക്കറ്റ് പ്രേമികളെ ആഹ്ലാദിപ്പിക്കുന്ന കളി പുറത്തെടുക്കുന്ന ആളാണ്. ഞാൻ പ്രധാനമായി കാണുന്നത് അതാണ്. ||| [[ബാരി റിച്ചാഡ്സ്]], മുൻ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ബാറ്റ്സ്മാൻ.}}

{{Cquote|സച്ചിൻ ഒരു സ്റ്റമ്പുമായി ബാറ്റ് ചെയ്യുന്നതുകാണാൻ എനിക്ക് ആഗ്രഹമുണ്ട്. അപ്പോഴും അദ്ദേഹം മികച്ച സ്കോർ നേടുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. സച്ചിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ മനക്കരുത്തിന്റേതാണ്. ||| [[ഗ്രെഗ് ചാപ്പൽ]], മുൻ ഓസ്ട്രേലിയൻ ബാറ്റ്സ്മാനും മുൻ ഇന്ത്യൻ കോച്ചും.}}

{{Cquote|ബ്രാഡ്മാൻ കഴിഞ്ഞാൽ അടുത്തയാൾ സച്ചിൻ തന്നെ. ||| [[സ്റ്റീവ് വോ]], മുൻ ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്യാപ്റ്റൻ}}

{{Cquote|രാജ്യാന്തര രംഗത്ത് ഇത്രയും പരിചയസമ്പന്നനാണെങ്കിലും ഓരോ മത്സരവും ആദ്യമത്സരം കളിക്കുന്നത്ര സൂക്ഷ്മതയോടെയാണ് സച്ചിൻ കളിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹം ഒരു ഇതിഹാസമാണ്. ||| [[സൗരവ് ഗാംഗുലി]], മുൻ ഇന്ത്യൻ ക്യാപ്റ്റനും ബാറ്റ്സ്മാനും.}}

{{Cquote|എല്ലാം തികഞ്ഞ ബാറ്റ്‌സ്മാനാണ്‌ സച്ചിൻ. ഞാൻ ഏറ്റവും നന്നായി പന്തെറിഞ്ഞിരുന്ന കാലത്ത് സച്ചിനെതിരെ കളിക്കാൻ കഴിയാത്തതിൽ എനിക്ക് നിരാശയുണ്ട്. പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് ഈ യുവാവിൽ നിന്ന് ഏറെ പഠിക്കാനുണ്ട്. ||| [[വസീം അക്രം]], മുൻ പാകിസ്താൻ ക്യാപ്റ്റൻ.}}

{{Cquote|സച്ചിൻ ഒരു ജീനിയസാണ്. ഞാനൊരു സാധാരണ മനുഷ്യനും. ||| [[ബ്രയൻ ലാറ]], മുൻ വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസ് ക്യാപ്റ്റനും ബാറ്റ്സ്മാനും.}}

{{Cquote|സച്ചിൻ എത്ര റൺസ് നേടും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിന്റെ ഭാഗ്യനിർഭാഗ്യങ്ങൾ. അദ്ദേഹം ഇതിഹാസമാണെന്നതിൽ സംശയമേയില്ല. ||| [[സുനിൽ ഗവാസ്കർ]], മുൻ ഇന്ത്യൻ ക്യാപ്റ്റനും ബാറ്റ്സ്മാനും.}}

{{Cquote|ഓരോ പന്തിനും കൃത്യമായ ഷോട്ടുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ സച്ചിനറിയാം. എല്ലാം കൊണ്ടും സച്ചിൻ ഒരു മാതൃകാ ക്രിക്കറ്ററാണെന്ന് ഞാൻ പറയും. ||| [[അലൻ ഡൊണാൾഡ്]], മുൻ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ബൗളർ.}}

{{Cquote|ഏറ്റവും മികച്ചതിലും ഏതെങ്കിലും കുറ്റം കണ്ടെത്തുന്നവരുണ്ട്. ക്രിക്കറ്റിൽ പതിനായിരക്കണക്കിനാണ് സച്ചിന്റെ റൺ നേട്ടം. എന്നിട്ടും സച്ചിൻ പലപ്പോഴും വിമർശിക്കപ്പെടുന്നു. അതാണ് എന്നെ ആശ്ചര്യപ്പെടുത്തുന്നത്. ||| [[കപിൽ ദേവ്]], മുൻ ഇന്ത്യൻ ക്യാപ്റ്റൻ.}}

{{Cquote|ലോകത്തിൽ രണ്ടുതരം ക്രിക്കറ്റർമാരേയുള്ളൂ: സച്ചിൻ തെൻഡുൽക്കറും മറ്റുള്ളവരും. ||| [[ആൻഡി ഫ്ലവർ]], സിംബാബ്‌വേയുടെ മുൻ ക്യാപ്റ്റൻ.}}

{{Cquote|സച്ചിന്റെ കളി ഒരുവട്ടം കണ്ടാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും കാണാൻ തോന്നും. ||| [[മുഹമ്മദ് അസ്‌ഹറുദ്ദീൻ]], ,മുൻ ഇന്ത്യൻ ക്യാപ്റ്റൻ.}}

{{Cquote|സച്ചിൻ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ബാറ്റ്സ്മാനാണ്. സ്റ്റീവ്‌വോയെപ്പോലെ . ||| [[ഗ്ലെൻ മക്ഗ്രാത്ത്]] മുൻ ഓസ്ട്രേലിയൻ ബൗളർ.}}

{{Cquote|എനിക്ക് ഉറങ്ങാനേ കഴിയുന്നില്ല . കണ്ണടക്കുമ്പോഴെല്ലാം സച്ചിൻ പന്ത് അടിച്ചു പറത്തുന്നതാണ് തെളിയുന്നത്. ||| [[ഷെയിൻ വോൺ]], മുൻ ഓസ്ട്രേലിയൻ ബൗളർ.}}

{{Cquote|എന്റെ പന്തുകൾ ഏറ്റവും നന്നായി കളിച്ചിട്ടുള്ളത് സച്ചിനാണ്. ഞാൻ ബ്രാഡ്മാനെതിരേ പന്തെറിഞ്ഞിട്ടില്ല. ബ്രാഡ്മാൻ സ്ഥിരമായി സച്ചിനേക്കാൾ നന്നായി കളിച്ചിരുന്ന ആളാണെങ്കിൽ, അദ്ദേഹം ഓസ്ട്രേലിയക്കാരനായതിൽ ഞാനഭിമാനിക്കുന്നു. ||| [[ഷെയിൻ വോൺ]], മുൻ ഓസ്ട്രേലിയൻ ബൗളർ.}}

{{Cquote|ക്രിക്കറ്റിലെ ഏതു രീതിയിലുള്ള കളികൾക്കും അനുയോജ്യനാണ് സച്ചിൻ. ഏതു തലമുറയിലും കളിക്കാനാകുന്ന ചുരുക്കം കളിക്കാരിലൊരാൾ. ആദ്യ പന്തുമുതൽ അവസാന പന്തുവരെ ഒരേ ലാഘവത്തോടെ കളിക്കാൻ സച്ചിനു കഴിയും. ||| [[വിവിയൻ റിച്ചാർഡ്സ്]], മുൻ വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസ് ബാറ്റ്സ്മാൻ.}}

{{Cquote|സച്ചിന്റെ പോലെ ഒരു ഇന്നിംഗ്സ് എനിക്ക് സ്വപ്നം കാണാൻ പോലുമാകില്ല. ||| [[അജയ് ജഡേജ]], മുൻ ഇന്ത്യൻ ബാറ്റ്സ്മാൻ.}}

{{Cquote|സച്ചിൻ ലിഫ്റ്റിൽ കയറിയപ്പോൾ ഞാൻ സ്റ്റെയർകേസിലൂടെ കയറാനാണ് ശ്രമിച്ചത്.(സച്ചിന്റെ പെട്ടെന്നുള്ള ഉയർച്ചയെപ്പറ്റി). ||| [[വിനോദ് കാംബ്ലി]], മുൻ ഇന്ത്യൻ ബാറ്റ്സ്മാൻ.}}

{{Cquote|സച്ചിന്റെ കാലത്ത് കളിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു എന്നത് ഏറ്റവും വലിയ ബഹുമതിയായി ഞാൻ കാണുന്നു, ഉള്ളിന്റെ ഉള്ളിൽ സച്ചിൻ ഏറ്റവും എളിമയുള്ള മനുഷ്യനാണ്. ||| [[രാഹുൽ ദ്രാവിഡ്]], മുൻ ഇന്ത്യൻ ക്യാപ്റ്റനും ബാറ്റ്സ്മാനും വിക്കറ്റ് കീപ്പറും.}}

{{Cquote|സച്ചിന്റെ മനസ് ഒരു കമ്പ്യൂട്ടറിന് തുല്യമാണ്. ബൗളർ പന്ത് എവിടെ പിച്ച് ചെയ്യിക്കുമെന്ന് സച്ചിന് മുൻ‌കൂട്ടി കാണാനാകുന്നു. ||| [[നവജ്യോത് സിങ് സിദ്ദു]], മുൻ ഇന്ത്യൻ ബാറ്റ്സ്മാൻ.}}

{{Cquote|സച്ചിൻ തെൻഡുൽക്കർ മഹാനായ ക്രിക്കറ്റ് താരമാണെന്ന് നമുക്കറിയാം. 1998ൽ ഷാർജയിൽ നടന്ന ടൂർണമെന്റിലെ ബാറ്റിങ്ങ് പ്രകടനം സച്ചിനെ ഇതിഹാസ തുല്യനാക്കുന്നു. വിവിയൻ റിച്ചാർഡ്സിനുശേഷം ഒരു ടീമിന്റെ വിജയത്തിനായി ഇത്രയും നന്നായി കളിച്ച ഒരാളെ ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല. ||| [[രവി ശാസ്ത്രി]], മുൻ ഇന്ത്യൻ ബാറ്റ്സ്മാൻ.}}

{{Cquote|പതിനൊന്നാമത് ബാറ്റിങ്ങിനിറങ്ങിയാലും ഓവറുകൾ ബാക്കിയുണ്ടെങ്കിൽ സച്ചിൻ വിജയലക്ഷ്യം നേടിയിരിക്കും. ||| [[അലൻ ബോർഡർ]], മുൻ ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്യാപ്റ്റൻ.}}

{{Cquote|ചിലപ്പോൾ തോന്നും തന്റെ പ്രതിഭയെ വെല്ലുവിളിക്കാനുള്ള എതിരാളികളെ സച്ചിന് കിട്ടിയിട്ടില്ലെന്ന്. കഴിഞ്ഞ തലമുറയിലെ മഹാരഥന്മാരായ ക്രിക്കറ്റർമാരെ നേരിടാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നുവെങ്കിൽ ആ പ്രതിഭ കുറേക്കൂടി തെളിഞ്ഞുകണ്ടേനെ. ||| [[ബിഷൻ സിങ് ബേദി]], മുൻ ഇന്ത്യൻ ബൗളർ}}

{{Cquote|ഞാൻ ഓരോ തവണ കാണുമ്പോളും സച്ചിൻ കൂടുതൽ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുന്നു. സച്ചിന്റെ ഏകാഗ്രത ഗവാസ്കറിന്റേതിന് തുല്യമാണ്. ||| [[ഇയാൻ ബോതം]], മുൻ ഇംഗ്ലീഷ് ക്യാപ്റ്റൻ.}}

{{Cquote|സച്ചിനെതിരെ പന്തെറിയേണ്ടി വന്നാൽ ഞാൻ ഹെൽമറ്റ് ധരിക്കും. അത്ര ശക്തിയിലാണ് സച്ചിൻ പന്തടിച്ച് തെറിപ്പിക്കുന്നത്. ||| [[ഡെന്നിസ് ലിലി]], മുൻ ഓസ്ട്രേലിയൻ ബൗളർ}}

{{Cquote|ഒരോവറിൽ ആറു തരത്തിൽ പന്തെറിയാൻ എനിക്കു കഴിയും. പക്ഷെ, അതു മുഴുവൻ കളിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ സച്ചിൻ പതുക്കെവന്ന് എന്നെയൊന്ന് നോക്കും. മറ്റൊന്നുകൂടി എറിയാമോ എന്ന് ചോദിക്കുന്നതുപോലെ! ||| [[ആദം ഹോളിയാക്ക്]], ഇംഗ്ലീഷ് ബൗളർ}}

{{Cquote|ഓഫ് സ്റ്റമ്പിൽ പന്ത് പിച്ച് ചെയ്യിച്ച്, നല്ല ഒരു പന്തെറിഞ്ഞു എന്നു വിചാരിക്കുന്ന നേരത്തായിരിക്കും സച്ചിൻ വലത്തോട്ട് മാറി ആ പന്ത് മിഡ് വിക്കറ്റിനുനേരെ അടിച്ച് രണ്ട് റൺസ് എടുക്കുന്നത്! സച്ചിന്റേതു കനമുള്ള ബാറ്റാണെന്ന് കണ്ടാൽതന്നെ അറിയാം. എന്നാൽ വിക്കറ്റിനു ചുറ്റും സച്ചിൻ അത് വീശുന്നത് ടൂത്ത് ബ്രഷ് വീശുന്ന ലാഘവത്തിലാണ്. ||| [[ബ്രെറ്റ് ലീ]], ഓസ്ട്രേലിയൻ ബൗളർ.}}
{{Cquote|ഞാൻ ദൈവത്തെ കണ്ടു, ഇന്ത്യക്കുവേണ്ടി ബാറ്റു ചെയ്യുന്നു. ||| [[മാത്യു ഹെയ്ഡൻ]], മുൻ ഓസ്ട്രേലിയൻ ബാറ്റ്സ്മാൻ}}

== അവലംബം ==

{{reflist|3}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
* [http://content-usa.cricinfo.com/india/content/player/35320.html Cricinfo Profile]
* [http://tendulkar.co.in Sachin Tendulkar |Life, Legend and Beyond]
* [http://www.sachinism.com/index.php Sachin Tendulkar Fan Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213010026/http://www.sachinism.com/index.php |date=2007-12-13 }}
* [http://www.sachintendulkar.cricket-records.com Sachin Tendulkar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190613232051/http://sachintendulkar.cricket-records.com/ |date=2019-06-13 }}
* [http://www.sachinandcritics.com For answering Sachin Tendulkar's critics]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://twitter.com/sachin_rt Twitter account]
{{start box}}
{{succession box |
before=[[മൊഹമ്മദ് അസ്‌ഹറുദ്ദീൻ]]|
title=[[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ് ക്യാപ്റ്റന്മാർ]] |
years=[[1996]]/[[1997|97]] - [[1997]]/[[1998|98]] |
after= [[മൊഹമ്മദ് അസ്‌ഹറുദ്ദീൻ]] |
}}
{{succession box |
before=[[മൊഹമ്മദ് അസ്‌ഹറുദ്ദീൻ]] |
title=[[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ് ക്യാപ്റ്റന്മാർ]] |
years=[[1999]]/[[2000]] |
after=[[സൗരവ് ഗാംഗുലി]] |
}}
{{succession box |
before=[[ലിയാൻഡർ പേസ്|ലിയാൻഡർ പേസും]]  [[കുഞ്ചറാണി|കുഞ്ചറാണിയും]] |
title=[[രാജീവ് ഗാന്ധിഖേൽ‌രത്ന]] |
years=[[1997]]/[[1998]] |
after=[[ജ്യോതിർമയി സിക്ദർ]] |
}}
{{succession box |
before=[[അനിൽ കുംബ്ലെ]] |
title=[[വിസ്ഡൻ ക്രിക്കറ്റർ അവാർഡ്]] നേടിയ ഇന്ത്യൻ കളിക്കാർ |
years=[[1997]] |
after=[[രാഹുൽ ദ്രാവിഡ്]] |
}}
{{end box}}
&lt;!--
{| class=&quot;toccolours collapsible collapsed&quot; width=100%
|-
! colspan=&quot;2&quot; | '''Achievements of Sachin Tendulkar'''
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{Indian batsman with a Test batting average over 50}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{10000 Runs in Test Cricket}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{10000 Runs in ODI Cricket}}
|}

{| class=&quot;toccolours collapsible collapsed&quot; width=100%
|-
! colspan=&quot;2&quot; | '''Sachin Tendulkar in [[Cricket World Cup]]'''
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{India Squad 1992 Cricket World Cup}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{India Squad 1996 Cricket World Cup}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{India Squad 1999 Cricket World Cup}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{India Squad 2003 Cricket World Cup}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{India Squad 2007 Cricket World Cup}}
|}

--&gt;
{{Sachin Tendulkar}}
{{Indian Test Cricket Captains}}
{{India ODI Cricket Captains}}

{{Navboxes colour
|title = Awards and Achievements
|bg = #0077FF
|fg = white
|bordercolor = #ff8800
|list1 = 
{{ICC Cricketer of the Year Award}}
{{Wisden All-Time World Test XI}}
{{Bharat Ratna}}
{{Padma Vibhushan Awards}}
{{Rajiv Gandhi Khel Ratna Awardees}}
{{Indians with 100 or more Test caps}}
{{Batsmen with a Test batting average above 50}}
{{Batsmen who have scored 10000 Runs in Test Cricket}}
{{Batsmen who have scored 10000 Runs in ODI Cricket}}
{{Player of the Series in ICC Cricket World Cup}}
{{ODI All-rounders}}
{{IPL Player of the Series}}
}}

{{Navboxes colour
|title = India squads
|bg = #0077FF
|fg = white
|bordercolor = #ff8800
|list1 = 
{{India Squad 1992 Cricket World Cup}}
{{India Squad 1996 Cricket World Cup}}
{{India Squad 1999 Cricket World Cup}}
{{India Squad 2002 ICC Champions Trophy}}
{{India Squad 2003 Cricket World Cup}}
{{India Squad 2007 Cricket World Cup}}
{{India Squad 2011 Cricket World Cup}}
}}

{{ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് നായകന്മാർ}}

[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 24-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മവിഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം നായകന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അർജ്ജുന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ചിത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കേണ്ട താളുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:രാജീവ് ഗാന്ധി ഖേൽരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ ഇരട്ടശതകം നേടിയ കളിക്കാർ]]
[[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭയിലേക്ക് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സച്ചിൻ തെൻഡുൽക്കർ]]
[[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയ്ക്ക് വേണ്ടി ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് കളിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>cu0m3mroyd736d3esd9gv6kjc2c2825</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സലീം കുമാർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14448</id>
    <revision>
      <id>4619946</id>
      <parentid>4617242</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T11:36:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreehari lijinas</username>
        <id>209493</id>
      </contributor>
      <origin>4619946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98742" sha1="dck8opzlz03470a0v46j3g43fssvpa7" xml:space="preserve">{{prettyurl|Saleem Kumar}}
{{Infobox actor
| name                    = സലിം കുമാർ
| image                   = Salim kumar.jpg &lt;!--Salimkumar.jpg--&gt;
| caption                 = 
| birthname               = 
| birthdate               = {{birth date and age|df=yes|1969|6|10}}{{cn}}
| birthplace              = [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] {{flagicon|India}}
| deathdate               = 
| deathplace              = 
| restingplace            = 
| restingplacecoordinates = 
| othername               = 
| occupation              = [[സിനിമാ നടൻ]]
| yearsactive             = 1997 - ഇതുവരെ
| spouse                  = സുനിത
| domesticpartner         = 
| children                = ചന്തു, ആരോമൽ
| parents                 = ഗംഗാധരൻ, കൗസല്യ 
| influences              = 
| influenced              = 
| website                 = 
| academyawards           = 
| filmfareawards          = 
| nationalfilmawards      = '''മികച്ച നടൻ(ദേശീയപുരസ്കാരം)''' &lt;br /&gt; 2010 ''[[ആദാമിന്റെ മകൻ അബു]]'' &lt;br /&gt;'''കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം''' &lt;br&gt;2010 - മികച്ച നടൻ&lt;br&gt;(''[[ആദാമിന്റെ മകൻ അബു]]'')&lt;br&gt;2005 - മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ (''[[അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്]]'') &lt;br /&gt;
| awards                  = 
}}
ഒരു മലയാളചലച്ചിത്രനടനാണ് '''സലീം കുമാർ'''.[[മിമിക്രി|മിമിക്രിയിലൂടെ]] കലാരംഗത്ത് സജീവമായി. ഹാസ്യകഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ചലച്ചിത്ര ലോകത്ത് ശ്രദ്ധേയനായി.
[[ലാൽ ജോസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ നായക കഥാപാത്രം സലിംകുമാറിന്റെ അഭിനയശേഷി വിളിച്ചോതുന്നതായിരുന്നു.ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മികച്ചനടനുള്ള പുരസ്കാരം സലീം കുമാറിനു ലഭിച്ചു.&lt;ref name=hindu1&gt;[http://www.hindu.com/thehindu/fr/2006/02/17/stories/2006021700920200.htm മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ കേരളസംസ്ഥാനപുരസ്കാരം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614083917/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2006/02/17/stories/2006021700920200.htm |date=2007-06-14 }} ഹിന്ദു ദിനപത്രത്തിൽ വന്ന വാർത്ത&lt;/ref&gt;. [[ആദാമിന്റെ മകൻ അബു]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിനു 2010-ലെ മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരവും&lt;ref name=pib1&gt;[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=72204 സലിംകുമാറിന് മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയപുരസ്ക്കാരം] പ്രസ്സ് ഇൻഫോർമേഷൻ ബ്യൂറോ- 58 ആമത് ദേശീയ സിനിമ പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ&lt;/ref&gt;,  2010-ലെ മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരവും  ലഭിച്ചു.

== ജീവിതരേഖ ==
1969 ഒക്ടോബർ 9-ന് [[എറണാകുളം ജില്ല]]യിലെ [[വടക്കൻ പറവൂർ|വടക്കൻ പറവൂരിൽ]] ഗംഗാധരൻ-കൗസല്യ ദമ്പതികളുടെ ഇളയ മകനായി ജനിച്ച സലിം കുമാർ. സഹോദരൻ അയ്യപ്പന്റെ കടുത്ത അനുഭാവിയായിരുന്നു അച്ഛൻ. സലിം കുമാർ എന്ന പേരിന് പിന്നിലെ കൗതുകം ഇങ്ങനെയാണെന്ന് മുമ്പ് ഒരഭിമുഖത്തിൽ സലിം കുമാർ തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://archives.mathrubhumi.com/news/in-depth/salim-kumar-turns-25-years-in-his-acting-career-salim-kumar-movies-salim-kumar-biography-1.6019044|title=മണവാളൻ, പ്യാരി, ഡാൻസ് മാസ്റ്റർ വിക്രം, അബു...; 'കുമാര'സംഭവങ്ങളുടെ 25 വർഷം{{!}} In-Depth|access-date=2022-12-15|language=en}}&lt;/ref&gt; വടക്കൻ പറവൂരിലുള്ള ഗവൺമെൻറ്  ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും ഗവൺമെൻറ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിലുമായിട്ടാണ് സലീം കുമാർ തന്റെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. പിന്നീട് [[മാല്യങ്കര]] എസ്.എൻ.എം.കോളേജിലെ പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുശേഷം [[എറണാകുളം]] [[മഹാരാജാസ് കോളജ്|മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹം ബിരുദമെടുത്തു. [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല]] യുവജനോത്സവത്തിൽ മി​​മി​​ക്രി​​യി​​ൽ മൂന്നു തവണ ഇദ്ദേഹം വിജയിയായിരുന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/weekly/culture/film-and-theatre/salim-kumar-interview-909922|title=സലിംകുമാർ നിലപാടുകളും ജീവിതവും തുറന്ന്​ പറയുന്നു|access-date=2022-12-15|last=കു​മാ​ർ|first=രൂ​പേ​ഷ്​|date=2022-01-14|language=ml}}&lt;/ref&gt;

സലിംകുമാർ തന്റെ മിമിക്രി ജീവിതം ആരംഭിച്ചത് [[കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ|കൊച്ചിൻ കലാഭവനിലാണ്]]. പിന്നീട് ഇദ്ദേഹം [[കൊച്ചിൻ സാഗർ]] എന്ന മിമിക്രി ഗ്രൂപ്പിൽ ചേർന്നു. [[ഏഷ്യാനെറ്റ്|ഏഷ്യാനെറ്റിൽ]] മുൻപ് പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിരുന്ന ''കോമിക്കോള'' എന്ന പരിപാടിയിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവ സാന്നിധ്യമായിരുന്നു.കാർഷിക രംഗത്തും സലിംകുമാർ  സജീവമാണ്. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണവാർത്ത പ്രചരിപ്പിക്കുയും ചെയ്തു അത് ഒരു വിവാദമാകുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/actor-salim-kumar-sarcastic-facebook-post-on-fake-news-regarding-his-death-memes-trolls-movies-1.4722714|title=മരിച്ചുപോയെന്ന് പറഞ്ഞവരോട് ഞാൻ ക്ഷമിച്ചിരിക്കുന്നു; സലീം കുമാർ|access-date=2022-12-15|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[File:Salimkumar-Malayalam film actor.jpg|thumb|സലിംകുമാർ]]
[[പ്രമാണം:Salimkumar 2010 stage show.jpg|thumb|സലീം കുമാർ]]
== വ്യക്തിജീവിതം ==
അ​​ച്ഛ​ന്റെ പേ​​ര് ഗം​​ഗാ​​ധ​​ര​​ൻ.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; അമ്മ കൗസല്ല്യ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/actor-salim-kumar-open-up-about-his-mother-demise-old-video-goes-viral-087955.html|title=സലീം കുമാർ|access-date=15 December 2022|last=ഫീൽമി ബീറ്റ്|website=ഫീൽമി ബീറ്റ്|publisher=ഫീൽമി ബീറ്റ്}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/spice-entertainment/actor-salim-kumar-post-about-his-25th-wedding-anniversary-qzetud|title=ഈ മുഹൂർത്തത്തിന് 25 വയസ്സ് വിവാഹവാർഷിക ദിനത്തിൽ സലീം കുമാർ, ആശംസുമായി ആരാധകരും|access-date=2022-12-13|last=Asianet News|language=ml}}&lt;/ref&gt; അപാര ഹ്യൂമർസെൻസുള്ള അമ്മയിൽ നിന്നായിരിക്കാം ചിരിക്കാനും ചിരിപ്പിക്കാനുമുള്ള കഴിവ്  കിട്ടിയത് എന്ന് സലീം കുമാർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/celebrity-interview/salim-kumar-wedding-anniversary-special.html|title=കുടുംബത്തിന്റെ താളംതെറ്റുന്നത് ഭാര്യയ്ക്ക് പനി വരുമ്പോൾ, അവരാണ് ഈ വീടിന്റെ തുടിപ്പ്: സലിം കുമാർ പറയുന്നു {{!}} salim kumar wedding anniversary special {{!}} salim kumar family|access-date=2022-12-15}}&lt;/ref&gt;   സുനിതയാണ് സലീം കുമാറിന്റെ ഭാര്യ. പ്രണയ വിവാഹം ആയിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; 1996 സെപ്തംബർ 14നാണ് സലിം കുമാറും സുനിതയും വിവാഹിതരാകുന്നത്.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ചന്തു, ആരോമൽ എന്നിവരാണ് മക്കൾ. 

സലീം കുമാർ ലിവർ സീറോസിസ് ബാധിതൻ ആയിരുന്നു&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;. പാരമ്പര്യമായി കിട്ടിയ അസുഖമാണ് അത് എന്ന് സലീം കുമാർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;. ഒരു ചായ പോലും കുടിക്കാത്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനും ഇതേ അസുഖമാണ്&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;. കൊച്ചി ആമൃത ആശുപത്രിയിൽ കരൾ മാറ്റി വയ്ക്കുന്ന ശസ്ത്രക്രിയക്ക് അദ്ദേഹം വിധേയനായി. &lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.vanitha.in/celluloid/movies/salim-kumar-tells-story-about-his-amritananda-mayi-worship.html|title=അന്നു മുതൽ ഞാൻ മാതാ അമൃതാനന്ദമയിയുടെ ഭക്തനായി; ആ കഥ പറഞ്ഞ് സലിം കുമാർ {{!}} Salim Kumar {{!}} Amritanandamayi|access-date=2022-12-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/salim-kumar-express-his-affection-with-mata-amritanandamayi/articleshow/95639854.cms|title=അമൃതാനന്ദമയിയോട് ആരാധന: എന്നെ വേണം എന്ന് പറയാൻ അന്ന് അവർ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; സലിം കുമാർ|access-date=2022-12-15|language=ml}}&lt;/ref&gt;

== സിനിമാ ജീവിതം ==
''ഇഷ്ടമാണ് നൂറു വട്ടം'' എന്ന സിനിമയാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ചിത്രം. സിദ്ധിക്ക് ഷമീറായിരുന്നു ഈ സിനിമയുടെ സം‌വിധായകൻ. 

=== നീ വരുവോളം എന്ന ചിത്രത്തില് നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയത് ===
സിബി മലയിൽ സംവിധാനം നിർവഹിച്ച ചിത്രമായ നീ വരുവോളം നിർമ്മിച്ചത് നടൻ പ്രേം പ്രകാശ് ആയിരുന്നു. ഏഷ്യാനെറ്റിൽ സലീം കുമാർ അവതരിപ്പിച്ച പ്രോഗ്രാമുകളെല്ലാം കണ്ട് ഇഷ്ടപ്പെട്ട പ്രേം പ്രകാശ് തന്റെ  പ്രത്യേക താൽപര്യത്തിലാണ് കലാഭവൻ  മണിക്ക് പകരക്കാരനായി സലീം കുമാറിനെ ആ സിനിമയിലേക്ക് വിളിപ്പിച്ചത്. നീ വരുവോളം എന്ന സിനിമയിൽ സലീം കുമാറിന് ഏതാണ്ട് 11ഓളം സീനുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.അതിൽ 9 സീനുകൾ ചിത്രീകരിച്ചു. അടുത്തത് ജഗതി ചേട്ടനും തിലകൻ ചേട്ടനും തമ്മിലുള്ള ഒരു സീനായിരുന്നു. സലീം കുമാർ എത്ര കിണഞ്ഞു പരിശ്രമിച്ചിട്ടും ആ ടേക്ക് ഓക്കെ ആയില്ല.സംവിധായകൻ കട്ട് പറയുന്നു.ജഗതി ശ്രീകുമാറിന്റെയും തിലകൻന്റെയും ടൈമിംഗ് സലീം കുമാറിന് ഇല്ല എന്ന് പറഞ്ഞാണ് ഷോട്ട് കട്ട് ചെയ്യുന്നത്.അന്ന് രാത്രി സലീം കുമാർ ലോഡ്ജിൽ തങ്ങി.പിറ്റേ ദിവസം സിത്തു പനക്കലിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ആയ പ്രഭാകരൻ സലീം കുമാറിന്റെ മുറിയിൽ വന്ന്  'തിലകൻ ചേട്ടൻ ഇന്നലെ രാത്രി പോയി..ഡ്രസ്സ് എടുത്തോ..തിലകൻ ചേട്ടൻ വരുമ്പോൾ ഇനി ഞങ്ങൾ അറിയിക്കാം..അപ്പോൾ വന്നാൽ മതി' എന്ന് പറഞ്ഞ് സലീം കുമാറിനെ കോട്ടയം റെയിൽവേ സ്‌റ്റേഷനിൽ കൊണ്ടിറക്കി. അദ്ദേഹം ടിക്കറ്റുമായി വരുന്നതും കാത്ത് സലീം കുമാർ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ നിന്നു. കടം വാങ്ങിയ കാശുമായിട്ടു ഷൂട്ടിങ്ങിന് വന്ന സലീം കുമാറിന്റെ കൈയില് പൈസ ഒന്നും ഇല്ലായിരുന്നു.  ട്രെയിൻ ടിക്കറ്റുമായി വരുന്ന പ്രഭാകരനെ കാത്ത് മണിക്കൂറുകളോളം സലീം കുമാർ റെയിൽവേ സ്‌റ്റേഷനിൽ നിന്നു.ആരും വന്നില്ല.ഒടുവിൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ കണ്ട ഒരു നല്ല മനുഷ്യനോട് വണ്ടിക്കൂലിക്കുള്ള 20 രൂപ സലീം കുമാർ  കടം ചോദിച്ചു.നാട്ടിലെത്തിയാൽ ഉടൻ തന്നെ ആ തുക അയച്ചു തരാമെന്ന് താഴ്മയായി സലീം കുമാർ  അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം സലീം കുമാറിന്റെ തോളിൽ തട്ടി പറഞ്ഞു.'എടോ,തന്നെ ഞാൻ അറിയും..തന്റെ ടി.വി.പ്രോഗ്രാമുകൾ എല്ലാം ഞാൻ കാണാറുണ്ട്.താൻ കാശൊന്നും അയച്ചു തരണ്ട..തന്നെ സഹായിക്കാൻ സാധിച്ചുവെന്നത് എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അഭിമാനമുണ്ട്' ഇത്രയും പറഞ്ഞ് ആ മനുഷ്യൻ സലീം കുമാറിന് 20 രൂപ എടുത്തു കൊടുത്തു .ആ കാശ് കൊണ്ട് ടിക്കറ്റെടുത്ത് സലീം കുമാർ ട്രെയിനിൽ കയറി. ആ ചിത്രത്തിൽ നിന്ന് സലീം കുമാറിനേ മാറ്റിയെന്നും പകരം ആ വേഷം സലീം കുമാറിന് പകരം ഇന്ദ്രൻസ് അവതരിപ്പിച്ചെന്ന് സലീം കുമാർ പിന്നീട് അറിഞ്ഞു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.vanitha.in/celluloid/nostalgia/salim-kumar-shares-memories.html|title=ടൈമിംഗ് പോരെന്ന് പറഞ്ഞ് അവസരം നിഷേധിച്ചു, വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം അതേ യൂണിറ്റ് എനിക്കായി കാത്തിരുന്നു; സലിം കുമാർ പറയുന്നു {{!}} salim kumar shares memory {{!}} salim kumar about past life|access-date=2022-12-15}}&lt;/ref&gt;

=== തമാശ വേഷങ്ങളിൽ തിളങ്ങുന്നു ===
2000-ൽ വിജി തമ്പി സംവിധാനം ചെയ്ത സത്യമേവ ജയതേയിലെ കള്ളന്റെ വേഷം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനമാണ് തെങ്കാശിപ്പട്ടണം എന്ന ചിത്രത്തിലേക്ക് സംവിധായകരായ റാഫി-മെക്കാർട്ടിൻ ടീം സലിമിനെ വിളിക്കാൻ കാരണമായത്. തെങ്കാശിപ്പട്ടണം ഹിറ്റായതോടെ സലിം കുമാറിന് തിരക്കായി. പിന്നീട് ഒട്ടേറെ സിനിമകളിലെ ഹാസ്യനടനായുള്ള റോളുകൾ ഇദ്ദേഹത്തെ തേടി വന്നു.  പിന്നീടങ്ങോട്ട് ദിലീപ്-ഹരിശ്രീ അശോകൻ-സലിം കുമാർ ടീം എപ്പോഴെല്ലാം സ്‌ക്രീനിൽ ഒന്നിച്ചോ അപ്പോഴെല്ലാം തിയേറ്ററിൽ പൊട്ടിച്ചിരികൾ അലയടിച്ചു. മീശമാധവനിലെ അഡ്വ. മുകുന്ദനുണ്ണി, ചതിക്കാത്ത ചന്തുവിലെ ഡാൻസ് മാസ്റ്റർ വിക്രം, പുലിവാൽ കല്യാണത്തിലെ മണവാളൻ, കല്യാണരാമനിലെ പ്യാരി, മായാവിയിലെ ആശാൻ, തിളക്കത്തിലെ ഓമനക്കുട്ടൻ എന്നിവ അതിൽ ചിലതുമാത്രം.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; 2004-ൽ കമലിന്റെ സംവിധാനത്തിലൊരുങ്ങിയ പെരുമഴക്കാലത്തിലായിരുന്നു സലിംകുമാറിലെ നടന്റെ മറ്റൊരുമുഖം പ്രേക്ഷകർ കണ്ടത്. അതുവരെ ചെയ്തതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഒരു തമാശപോലും പറയാതെ നടൻ എന്ന രീതിയിൽ സലീം കുമാർ അതിൽ തിളങ്ങി. 

മേരിക്കുണ്ടൊരു കുഞ്ഞാടിലെ ലോനപ്പൻ ആദ്യം ചിരിപ്പിക്കുകയും കരയിക്കുകയും ചെയ്തു. ദീപു കരുണാകരന്റെ ഫയർമാനിലെ നരേന്ദ്രൻ ആചാരിയാകട്ടെ അല്പം ദുരൂഹതനിറഞ്ഞ കഥാപാത്രവുമായി. അതിനിടെ ധനുഷിനൊപ്പം തമിഴിൽ മാരിയാനിലും സലിംകുമാർ വേഷമിട്ടു.

=== അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് ===
2005-ൽ ബാബു ജനാർദനന്റെ തിരക്കഥയിൽ ലാൽ ജോസ് സംവിധാനം ചെയ്ത അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീടിലെ സാമുവലിന്റെ വേദന അതേ തീവ്രതയോടെ പ്രേക്ഷകരും അനുഭവിച്ചു.  [[ലാൽ ജോസ്|ലാൽ ജോസിന്റെ]] ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന്, സലീം കുമാറിന് 2007-ലെ മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. &lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;ലാൽ ജോസ് സംവിധാനം ചെയ്ത അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് എന്ന ചിത്രത്തിലെ നായക കഥാപാത്രം പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിയതോടെയാണ് സലിംകുമാറിന്റെ അഭിനയശേഷി പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട് തുടങ്ങിയത്. &lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/when-salim-kumar-opens-up-dileep-slap-him-in-america-throwback-interview-goes-viral-087465.html|title=സലീം കുമാർ|access-date=15 ഡിസംബർ 2022|last=ഫീൽമി ബീറ്റ്|website=ഫീൽമി ബീറ്റ്|publisher=ഫീൽമി ബീറ്റ്}}&lt;/ref&gt;

=== ആദാമിന്റെ മകൻ അബു ===
[[പ്രമാണം:Salim Kumar.jpg|ലഘുചിത്രം|സലീം കുമാർ ]]
2010-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ആദാമിന്റെ മകൻ അബുവിലൂടെ വെള്ളിത്തിരയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർക്കാനാവുമെന്ന് വീണ്ടും സലിംകുമാർ തെളിയിച്ചു. സലിം അഹമ്മദ് രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ച് 2011-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു മലയാളചലച്ചിത്രമാണ് ആദാമിന്റെ മകൻ അബു. 2011 ജൂൺ 24-നു് ചിത്രം തിയേറ്ററുകളിൽ പ്രദർശനത്തിനെത്തി. ദേശീയ ആവാർഡുകൾ വാരി കൂട്ടിയ ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ 2010-ലെ മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം സലീം കുമാറിന് ലഭിച്ചു. അബു എന്ന വൃദ്ധനായ അത്തറ് കച്ചവടക്കാരന്, തന്റെ സാമ്പത്തിക പരാധീനതകൾക്കിടയിലും മെക്കയിൽ ഹജ്ജു കർമം നിർവഹിക്കാനുണ്ടാകുന്ന മോഹവും, അതിനെ തുടർന്നുണ്ടാവുന്ന സംഭവവികാസങ്ങളും ആണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ഇതിവൃത്തം. സലിം കുമാർ, സറീനാ വഹാബ് എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലഭിനയിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ നെടുമുടി വേണു, സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂട്, മുകേഷ്, കലാഭവൻ മണി തുടങ്ങിയവർ മറ്റ് വേഷങ്ങൾ അഭിനയിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിനു  2010ലെ മികച്ച നടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും സലീം കുമാറിന് ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

2012-ൽ മികച്ച ഹാസ്യനടനുള്ള സംസ്ഥാന പുരസ്‌കാരവും അദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കി. ചിത്രം അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

=== കറുത്ത ജൂതൻ ===
സലിം കുമാർ കഥ എഴുതി സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന രണ്ടാമത്തെ ചിത്രം ആണ് ‘[[കറുത്ത ജൂതൻ]]’. 2017 ആഗസ്റ്റ് 18ന് ചിത്രം  തിയറ്ററുകളിലെത്തി. ചിത്രം വിതരണം ചെയ്തത്  എൽ.ജെ ഫിലിംസ് ആണ്. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.kairalinewsonline.com/2017/08/11/124775.html|title=കണ്ട്; വിചാരണ ചെയ്ത്; വിധി പറയേണ്ടത് നിങ്ങളാണ്;സ|access-date=2022-12-15|date=2017-08-11|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;2000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഇസ്രായേലിൽ നിന്നും പ്രാണരക്ഷാർത്ഥം കേരളത്തിലെ മുസരീസ് (കൊടുങ്ങല്ലൂർ) തുറമുഖത്ത് എത്തുകയും 2500 വർഷക്കാലം മലയാള മണ്ണിൽ ജീവിതം കഴിച്ചുകൂട്ടി , സ്വാതന്ത്രാനന്തര ഇസ്രായേൽ ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിളി വന്നപ്പോൾ വാഗ്ദത്തഭൂമിയിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോയ മലബാറി ജൂതന്മാരുടെ അഥവാ കറുത്ത ജൂതന്മാരില് ഒരാളുടെ കഥയാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ഇതിവൃത്തം.  ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള മാള പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് പണ്ട് ഒരു ജൂതന്റെ വീടായിരുന്നു എന്ന് സലീം കുമാർ  അറിഞ്ഞപ്പോൾ അത് അന്വേഷിച്ചറിയാനുള്ള കൗതുകമാണ് ‘കറുത്ത ജൂതൻ ‘ എന്ന സിനിമയായി പരിണമിച്ചത്. &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; 2000 വർഷം മുൻപ് ഇസ്രായേലിൽ നിന്ന് പലായനം ചെയ്ത് ലോകത്തിന്റെ വിവിധഭാഗങ്ങളിൽ കുടിയേറിയ ജൂതന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ കേരളത്തിൽ എത്തി കേരളീയജീവിതവുമായി അത്രമേൽ ഇണങ്ങി രണ്ടായിരം കൊല്ലത്തോളം ഇവിടെ മലയാളികളായി ജീവിച്ച മലബാറിജൂതന്മാരുടെ ചരിത്രമാണ് ആരോൺ ഇല്യാഹു എന്ന കേന്ദ്രകഥാപാത്രത്തെ മുൻ നിർത്തി സലീംകുമാർ സിനിമയിൽ കാണിച്ചുതരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/movies/karutha-joothan/story.html|title=കറുത്ത ജൂതൻ|access-date=15 Dec 2022|last=ഫീൽമി ബീറ്റ്|website=ഫീൽമി ബീറ്റ്|publisher=ഫീൽമി ബീറ്റ്}}&lt;/ref&gt;

മുകുന്ദപുരം താലൂക്കിലെ ഒരു സമ്പന്നജൂതകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ആരോൺ ഇല്യാഹു എന്ന അവറോണിജൂതന്  ബാല്യകൗമാരങ്ങൾക്കിടയിൽ അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം വിജ്ഞാനത്വരയാൽ അമ്മയെയും സഹോദരിയെയും വീട്ടിലാക്കി ഇൻഡ്യയിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ജൂതസംസ്‌കൃതിയെകുറിച്ച് ഗവേഷണം നടത്താനായി അയാൾ ദീർഘയാത്ര പുറപ്പെടുകയാണ്. അറിവുതേടിയുള്ള യാത്രക്കിടയിൽ, ഉത്തരേന്ത്യയിലെവിടെയോ വച്ച് അപകടത്തിൽ പെട്ട് കോമാസ്‌റ്റേജിൽ അവിടെ കിടപ്പിലാവുന്നതാണ് ആരോണിന്റെ ജീവിതത്തിലെ വഴിത്തിരിവ്. മരിച്ചുപോയിട്ടുണ്ടാവുമെന്ന പ്രതീതി സൃഷ്ടിച്ച് അയാളുടെ പെട്ടി മാത്രമാണ് വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തുന്നത്. അതിനിടയിൽ വാഗ്ദത്തഭൂമി സ്വന്തമായ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ജൂതന്മാർ സ്വന്തം രാജ്യത്തിലേക്ക് യാത്രയാവുമ്പോൾ ആരോണിന്റെ അമ്മയും പെങ്ങളും ഉൾപ്പടെയുള്ള മലബാറിജൂതന്മാരും ഇസ്രായേലിലേക്ക് കപ്പൽ കയറുന്നു. ആരോൺ എന്നെങ്കിലും തിരിച്ചുവരികയാണെങ്കിൽ കൈമാറാനായി തങ്ങളുടെ സ്വത്തുവകകളും രേഖകളും പഞ്ചായത്ത് അധികാരികളെ ഏൽപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് അവർ പോയതെങ്കിലും ദശകങ്ങൾ കൊണ്ട് അത് പലരാൽ കയ്യേറപ്പെട്ടും അന്യാധീനപ്പെട്ടും നഷ്ടപ്പെട്ടുപോകുന്നു. രമേശ് പിഷാരടി, ഉഷ, സുധീഷ് സുധി, ശിവജി ഗുരുവായൂർ എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ മറ്റു അഭിനേതാക്കൾ. സംഗീതം ബി.ആർ ഭിജൂറാം. ഛായാഗ്രഹണം ശ്രീജിത്ത് വിജയൻ. 2016 ലെ 47മത് സംസ്ഥാന ഫിലിം അവാർഡ് പ്രഖ്യാപനത്തിൽ മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള പുരസ്‌കാരം ചിത്രം നേടി. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

2018-ൽ ജയറാമിനെ നായകനാക്കി ദൈവമേ കൈതൊഴാം കെ കുമാറാകണം എന്ന ചിത്രവും സലിം കുമാർ സംവിധാനം ചെയ്തു.

നാലു വർഷത്തോളം, ''കൊച്ചിൻ ആരതി തിയേറ്റേർസിന്റെ'' നാടകങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. ''ഈശ്വരാ, വഴക്കില്ലല്ലോ'' എന്ന പേരിൽ തന്റെ ജീവചരിത്രം ഇദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

=== ട്രോളന്മാരുടെ ആശാൻ ===
എണ്ണിയാൽ തീരത്തത്ര കോമഡി നമ്പറുകൾ അദ്ദേഹം സിനിമയിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/happy-birthday-salim-kumar-some-super-hit-comedy-dialogues-of-actor-salim-kumar/articleshow/71521059.cms|title=സലീം കുമാറിൻറെ ഒരിക്കലും മറക്കാനാവാത്ത കൗണ്ടറുകൾ|access-date=2022-12-15|language=ml}}&lt;/ref&gt; അവ എന്നും മലയാളിയുടെ ദൈന്യംദിന ജീവിതത്തിലുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിൽ ട്രോളുകൾ വരാൻ തുടങ്ങിയ കാലം. ഏത് ആശയത്തിനും പറ്റിയ ഒരുമുഖം എന്ന പോലെയാണ് സലിം കുമാർ കഥാപാത്രങ്ങൾ ട്രോൾ സൃഷ്ടാക്കൾക്ക് മുന്നിലെത്തിയത്. മണവാളനും പ്യാരിയും ഓമനക്കുട്ടനും അൽ കമലാസനനും പ്രത്യക്ഷപ്പെടാത്ത ട്രോളുകൾ കുറവ്. മായാവിയിലെ &quot;ഇതൊക്കെ എന്ത് ?&quot;, വൺ മാൻ ഷോയിലെ &quot;അഥവാ ബിരിയാണി കിട്ടിയാലോ&quot;, മീശമാധവനിലെ &quot;നന്ദി മാത്രമേ ഉള്ളുവല്ലേ&quot;? പോലുള്ള സംഭാഷണങ്ങൾ നിത്യജീവിതത്തലും ആളുകൾ പറയാൻ തുടങ്ങി. പതിയെ ട്രോൾ എന്ന് കേൾക്കുമ്പോളേ സലിം കുമാറിന്റെ മുഖം മനസിൽ വരുന്ന അവസ്ഥയുമായി.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ച കണ്ണൻ സ്രാങ്കും അഡ്വക്കേറ്റ് മുകുന്ദനുണ്ണിയും മായാണ്ടിയും പ്യാരിയും മണവാളനും ഡാൻസ് മാസ്റ്റർ വിക്രവും മനോഹരൻ മംഗളോദയവും വടിവാൾ പാഞ്ചിയും നക്സലേറ്റ് ചന്ദ്രനുമൊക്കെ ട്രോളന്മാരുടെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളായി ഇപ്പോഴും വിലസുന്നുണ്ട്.അതോടൊപ്പം തന്നെ സവാള ഗിരിഗിരിഗിരിയും അച്ഛനാണത്രേ അച്ഛനുമൊക്കെയുള്ള കിടിലൻ ഡയലോഗുകളും മലയാളിയുടെ സംസാരത്തിൻറെ ഭാഗം തന്നെയായി മാറി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നിരവധി ഡയലോഗുകൾ ഇത്തരത്തിൽ മലയാളികളുടെ വാമൊഴിയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;അങ്ങ് ദുഫായിൽ ഷേക്കിൻറെ ഇടം കൈ ആയിരുന്നു ഞാൻ, അയാം ദി സോറി അളിയാ അയാം ദി സോറി, അയ്യോ ചിരിക്കല്ലേ ചിരിക്കല്ലേ ഇതടിച്ചിട്ടു ചിരിക്കല്ലേ, ചിരി തൊടങ്ങിയാ പിന്നെ നിർത്താൻ പറ്റൂല, ഇത്രയും ഫേമസ് ആയ എന്നെ നിനക്ക് മനസിലായില്ല അല്ലേടാ ജാഡ തെണ്ടി, ഇനിയെങ്ങാനും ശരിക്കും ബിരിയാണി കൊടുക്കണുണ്ടെങ്കിലാ, എന്തിനോ വേണ്ടി തിളയ്ക്കുന്ന സാമ്പാർ, ഈശ്വരാ ഇവിടെ ആരുമില്ലേ ഇതൊന്നു പറഞ്ഞ് ചിരിക്കാൻ, എൻറെ മാതൃഭൂമി വരെ നനഞ്ഞു പോയല്ലോടോ, ഒന്നാം ക്ലാസുമുതൽ കഞ്ചാവ് വലിച്ചേങ്കിൽ ചളപളാന്ന് ഇപ്പോ ഇംഗ്ലീഷ് പറയാർന്ന്, ആസ് ലോങ്ങ് ആസ് ദി റീസൺ ഈസ് പോസ്സിബ്ലെ, നന്ദി മാത്രേ ഉള്ളൂല്ലേ, ഡോണ്ടുഡോണ്ടൂ, നിൻറെ വിഷമം പറയെടാ ഞങ്ങളൊന്നു സന്തോഷിക്കട്ടെ തുടങ്ങി എണ്ണിയാലൊടുങ്ങാത്തത്ര ഡയലോഗുകൾ മലയാള ഭാഷയ്ക്ക് അദ്ദേഹം സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;

=== സലീം കുമാറിന്റെ ജനപ്രിയമായ ഡയലോഗുകൾ ===
ഇതിൽ കൂടുതലും സ്ക്രിപ്റ്റിൽ ഇല്ലായിരുന്നു എന്നും അവ സലീം കുമാർ സ്വന്തം കൈയ്യിൽ നിന്ന് ഇട്ടത് ആണെന്ന് പല ഇന്റർവ്യൂകളിലും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; 

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ഡയലോഗ്  || സിനിമ || വർഷം || മറ്റു വിവരങ്ങൾ
|-
| അങ്ങ് ദുഫായിൽ ഷേക്കിന്റെ ഇടം കൈ ആയിരുന്നു ഞാൻ.  അവിടെയെല്ലാം ഇടത്തോട്ടാണല്ലൊ! അവര് വലതുകൈ ഉപയോഗിക്കുന്നത് മറ്റുചില ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ആണ് .. ഹുഹുഹു॥  || പുലിവാൽ കല്യാണം  ||  2003 ||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
| നാട്ടില് ഒരു ഇമേജ് ഉണ്ടാകിയെടുക്കാനാണ് മണവാളൻ  ആൻഡ് സൺസ് എന്നാ ഈ  ബോർഡും ഈ ഞാനും പിന്നെ ഈ  പൈപ്പും  || പുലിവാൽ കല്യാണം  ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
| നിങ്ങള്ക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് പണമാണ്..  എന്റെ കയ്യില് ആവശ്യത്തില് കൂടുതല്  ഉള്ളതും പണമാണ് || പുലിവാൽ കല്യാണം  ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ധാരാളം മുദ്ര പത്രങ്ങള്  വേണ്ടി വരും ..നമക്ക്  ഡോകുമെന്ററി തയ്യാര് ആക്കണ്ടേ  || പുലിവാൽ കല്യാണം  ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
| നിങ്ങള്ക്ക് ഞാന് കാശ് തന്നിട്ടുള്ളതിനു  എനിക്കൊരു ഉറപ്പ് വേണ്ടേ .ഞാന്  ആരാ മോന്  || പുലിവാൽ കല്യാണം  ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|അങ്ങനെ പടക്ക കമ്പനി ഖുദാ ഗവാ !! || പുലിവാൽ കല്യാണം  ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
| അച്ഛൻ  ആണത്രേ അച്ഛൻ.!! || പുലിവാൽ കല്യാണം  ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|എനിക്കെല്ലാമായി  തിരുപ്പതിയായി…||പുലിവാൽ കല്യാണം ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ഈ ധര്മേന്ദ്രയുടെ ചില സമയത്തുള്ള  കോമഡി കേട്ടാല് , ചിരിച്ചു ചിരിച്ചു  കക്ഷത് നീര് വരും … ഹു ഹു ഹു|| പുലിവാൽ കല്യാണം  ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|പടക്കങ്ങള് എന്റെ വീക്നെസ്സാണ്  || പുലിവാൽ കല്യാണം  ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ഹു..കൊച്ചി എത്തീ  || പുലിവാൽ കല്യാണം ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ഇതാ ലഡ്ഡു.. ലിലേഫി||പുലിവാൽ കല്യാണം  ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ഈ ബ്ലടി ഇന്ത്യന്സ് ആന്ഡ് മലയാളീസ്  പറഞ്ഞു നടക്കുന്നു ..എനിക്ക് ദുഫിയില്  കൂലി പണിയാണെന്ന് …||പുലിവാൽ കല്യാണം  ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ഒട്ടകത്തെ തൊട്ടു കളിക്കരുത് …  ഒട്ടകം ഞങ്ങടെ ദേശീയ പക്ഷിയാണ് …  കേട്ടിട്ടില്ലേ ഒട്ടകപക്ഷി … || പുലിവാൽ കല്യാണം ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ദിവിടെ, പിന്നെ ദിവിടെ,  പിന്നെ ദിതിന്റിന്റിദിപ്പുറത്ത്   || പുലിവാൽ കല്യാണം ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|എല്ലാ വിരലും വച്ച് മുദ്ര ഇട്ടോ..പടക്കത്തിന്റെ പണി അല്ലെ…ഏതു വിരലാ ബാക്കി ഉണ്ടാകുക എന്ന് ആര്ക്ക്  അറിയാം|| പുലിവാൽ കല്യാണം ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് പണം തന്നു എന്ന്  എനിക്കൊരു ഉറപ്പ് വേണ്ടേ.. ഞാൻ  ആരാ മൊതല്  || പുലിവാൽ കല്യാണം ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|കേരളഫയര്ഫോഴ്സിനും ഇവിടത്തെ നാട്ടുകാര്ക്കും മണവാളന് &amp;  സണ്സിന്റെ പേരിലും എന്റെ വ്യക്തിപരമായ  പേരിലും ഞാന് നന്ദി രേഖപ്പെടുത്തു  || പുലിവാൽ കല്യാണം ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|കടം വാങ്ങി തിരിച്ചു  കൊടുക്കാത്തവര്ക്ക് നീയൊരു  മാതൃകാ പുരുഷോത്തമനായിരിക്കണം. ||  പുലിവാൽ കല്യാണം||2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|കള്ളവണ്ടി കേറാന് പോലും കായില്  കാശില്ലാത്തത് കൊണ്ട് ഞാന് ഒരു  ടാക്സി വിളിച്ചു അങ്ങോട്ട് വരം||പുലിവാൽ കല്യാണം  ||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|മോട്ടോര് വെഹിക്കിള് ആക്ട്  പ്രകാരം വാഹനത്തിന്റെ ഇടതു  ഭാഗത്തിരുന്ന് പത്രം വായിക്കുന്നത്  ശരിയല്ല….   || പുലിവാൽ കല്യാണം||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|എന്റെ മാതൃഭൂമി വരെ നനഞ്ഞു  പോയല്ലോടോ…  ||  പുലിവാൽ കല്യാണം||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|എന്റെ സാറേ …എന്നെ തല്ലല്ലേ…  ഞാന് ഈന്തപ്പഴം കട്ട് തിന്നിട്ടില്ല്ലേ !||  പുലിവാൽ കല്യാണം||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ആസ് ലോങ്ങ് ആസ് ദി റീസണ് ഈസ്  പോസ്സിബ്ലെ||  പുലിവാൽ കല്യാണം||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|നമ്മള് നാലു പേരല്ലാതെ മൂന്നാമതൊരാള്  ഇതു അറിയരുത്  ||പുലിവാൽ കല്യാണം||  2003||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|അതാ, അങ്ങോട്ടു നോക്കൂ. അങ്ങോട്ടു നോക്കാന് ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവര് ഇങ്ങോട്ടു  നോക്കിയാലും മതി  || ചോക്കളേറ്റ് ||  2007||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|മഹാലക്ഷ്മി ഓട്ടോ പിടിച്ചു  വരുമ്പോ വാഹനബന്ദ് പ്രഖ്യാപിക്കല്ലെടാ   || ചോക്കളേറ്റ് ||  2007||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|നിന്റെ വിഷമം പറയെടാ ….ഞങ്ങളൊന്നു  സന്തോഷിക്കട്ടെ ….  ||  ചോക്കളേറ്റ്|| 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|മോഹിനിയാട്ടി മോഹിനിയാട്ടി ഞങ്ങളുടെ രമണനെ കണ്ടോ   ||ചോക്കളേറ്റ്  ||  2007||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|സാറിന്റെ പേര് പപ്പൻ എന്നാണോ എന്റെ പേരും പപ്പൻ എന്നാണ് .നൈസ് ടു മീറ്റ് യു   || ചോക്കളേറ്റ് ||  2007||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|കല്യാണം കലക്കാൻ  പോകുമ്പോ കാഴ്ചയില് മാന്യനെന്നു  തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്ന ഒരുത്തനെ വേണം|| ചോക്കളേറ്റ് ||  2007||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ദെ! നമ്മട രമണന് വെള്ളമടിച്ച്  മരണനായി ഇരിക്കുന്നു!  ||  ചോക്കളേറ്റ്|| 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|അല്ല ഞാനൊരു ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു പര്യായം പറഞ്ഞെന്നേയുള്ളൂ|| || ||
|-
|അവന്റെ ശരിക്കുള്ള പേര്  മായിന്കുട്ടി വി. എന്നായിരുന്നു.|| മായാവി ||  2007||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|മായിന്കുട്ടി വി എന്നാ പേര്  മാറ്റി അവനെ ആദ്യം മ്യായവി എന്ന്  വിളിച്ചത് ആരാ   || മായാവി  ||  2007||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ഇതെന്ത് മറിമായം? എനിക്ക് പ്രാന്തായിപ്പോയതാണോ, അതോ നാട്ടുകാർക്ക് മൊത്തം പ്രാന്തായാ? || മായാവി  ||  2007||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ധിധക്കെ എന്ത്!  || മായാവി  ||  2007||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ആരും പേടിക്കണ്ട ഓടിക്കോ|| ഹലോ ||2007 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|ആഹാ… എന്നാ കാതല്….. ടൈറ്റാനിക്  മാതിരിയെ ഇരുന്തത് || ഹലോ || 2007 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|എന്തിനോ വേണ്ടി തിളയ്ക്കുന്ന  സാമ്പാർ || കല്യാണരാമൻ   ||  2002||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ചത്ത കിളിക്ക് എന്തിനാ കൂട്  || കല്യാണരാമൻ   ||  2002||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|യെന്ത ഒരു ശബ്ദം കേടത്???’ ‘തേങ്ങ  ഉടച്ചപ്പോള് ഒരു പീസ് വെള്ളത്തില്  പോയതാണ്  ||കല്യാണരാമൻ ||  2002||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|സവാള ഗിരിഗിരിഗിരി   ||കല്യാണരാമൻ ||  2002||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|കീപ് ഇറ്റ് അപ്പ് …കീപായി ഇരിക്കാന്  താത്പര്യം ഉണ്ടല്ലേ? || കല്യാണരാമൻ ||  2002||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ലവൻ പാടുന്നു… നീ പാട് പെടും ! ||കല്യാണരാമൻ ||  2002||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|വാട്ട് ഡു യു മീൻ  … ഓ അങ്ങനൊന്നും ഇല്ല  …. നെയ്മീൻ …..ചാളമീൻ ……ഐലമീൻ  …..സിലോപിമീൻ   ||  കല്യാണരാമൻ ||  2002||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|നീ സഹകരികുകയനെങ്ങില് ഈ കലവറ  നമുക്ക് ഒരു മണിയറ ആക്കം  ||കല്യാണരാമൻ ||  2002||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ഞാൻ എന്നീ പണി തുടങ്ങി അന്ന് മുതല് ഒരു  ആത്മവിനേം ജെട്ടി ഇട്ടു പോകാന് ഞാൻ  അനുവദിച്ചിട്ടില്ല..  ഇനി അനുവദിക്കുകയും ഇല്ല  ||കല്യാണരാമൻ  ||  2002||
|-
|പുതിയ ലിപി ആയതു കൊണ്ടാ … പഴയ  ലിപി ആയിരുന്നെങ്ങില് ഞാന്  കലക്കിയേനെ   || കല്യാണരാമൻ ||  2002||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ഉഷ്ണം ഉഷ്ണേന ശാന്തികൃഷ്ണ  എന്നല്ലേ?… ഇതു പുതിയ പഴംചൊല്ലാ കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച റിലീസ് ആയതാ  || കല്യാണരാമൻ ||  2002||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|കന്നിമാസം വന്നോ എന്നറിയാന്  പശുവിനു കലണ്ടര് നോക്കേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല|| || ||
|-
|ഇതു കണ്ണേട്ടൻ, ഇതു ദാസേട്ടൻ ….അപ്പോൾ  ഈ ജോസെഫേട്ടൻ ഏതാ ? || || ||
|-
|ഇന്നാ പിടിച്ചോ തന്റെയൊരു ധവള പത്രം|| || ||
|-
|ഇനിയെങ്ങാനും ശെരിക്കും ബിരിയാണി കൊടുക്കണുണ്ടെങ്കിലാ..|| || ||
|-
|ഈ മനുഷ്യരൊക്കെ ജനിക്കുന്നതിനു മുന്പ്  ആടിനെ തീറ്റിച്ചതാരാ?|| || ||
|-
|എന്റെ ആറ്റുകാൽ ഭാസ്കര .. ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഇല്ലാത്ത  ദൈവത്തിനെ പോലും വിളിച്ചു പോകും || പച്ചക്കുതിര ||2006 ||സംവിധാനം: കമൽ 
|-
|കഴുത്തു വരെ പെരുമ്പാമ്പ്  വിഴുങ്ങിയവന്റെ തലയില് ആന ചവിടി എന്ന്  പറഞ്ഞ പോലെ ആയി ||  പച്ചക്കുതിര ||2006|| സംവിധാനം: കമൽ 
|-
|എനിക് വിശപ്പിന്റെ അസുഖം ഉണ്ടേ|| കുഞ്ഞിക്കൂനൻ ||2002  ||സംവിധാനം: ശശി ശങ്കർ 
|-
| ദൈവമേ എനിക്ക് കാഴ്ച ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഇവൾക്ക് ഒരു ജീവിതം കൊടുക്കമായിരുന്നു. ദൈവമേ എന്നോട് എന്തിനീ ക്രൂരത ചെയ്തു?  || കുഞ്ഞിക്കൂനൻ   || 2002 ||സംവിധാനം: ശശി ശങ്കർ 
|-
|ഐ ആം മൈക്കിൾ ഏലിയാസ് ,  ജാക്ക്സൺ ഏലിയാസ് ,വിക്രം ഏലിയാസ് || ചതിക്കാത്ത ചന്തു ||  2004||സംവിധാനം: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|ഇത്രയും ഫേമസ് ആയ എന്നെ നിനക്ക്  മനസിലായില്ല അല്ലേടാ ജാഡ തെണ്ടി|| ചതിക്കാത്ത ചന്തു ||  2004||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|ഇത് ആരുടെ കൊട്ടാരമാണ് എന്നോ? ഇത്  മധ്യതിരുവിതാംകൂര് ഭരിച്ചിരുന്ന രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരമാണ്.  പേര് ശശി  || ചതിക്കാത്ത ചന്തു  ||  2004||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|- 
|കൃഷ്ണന്റൊപ്പം അവന് വന്നു  അവന്റൊപ്പം നീവന്നും നിന്റൊപ്പം ആരെങ്കിലും വന്നിട്ടുണ്ടോ…  ഇനി ഞാൻ വരണോ…|| ചതിക്കാത്ത ചന്തു  ||  2004||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|തൽപര കക്ഷി അല്ലാ...|| ചതിക്കാത്ത ചന്തു  ||  2004||സംവിധാനം: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
| പോത്തിന്റെ കാതിൽ സ്റ്റേ ഓതിയിട്ട് എന്താ കാര്യം?  || രാജമാണിക്യം  ||  2005||
|-
|ഒന്നാം ക്ലാസ്സ് മുതല് കഞ്ചാവ്  വലിചിരുന്നെങ്കില് ചള പളാന്നു  ഇപ്പൊ ഇംഗ്ലീഷ് പറയാമായിരുന്നു … || തിളക്കം ||  2003||സംവിധാനം: ജയരാജ് 
|-
|ഇതടിച്ചിട്ടു ചിരിക്കല്ലേ,  ചിരി തൊടങ്ങിയാ പിന്നെ നിര്ത്താന്  പറ്റൂല … കിക്കിക്കികി|| തിളക്കം ||  2003|| സംവിധാനം: ജയരാജ് 
|-
|ഓ മൈ ഇന്ദുലേഖ ….ഞാനത് ചെയ്യാന്  പാടില്ലായിരുന്നു || തിളക്കം ||  2003||സംവിധാനം: ജയരാജ് 
|-
|ഓള് ദ ബ്യൂട്ടിഫുൾ പീപ്പിൾ... ഹൌ ബ്യൂട്ടിഫുള് പീപ്പിൾ.|| തിളക്കം ||  2003||സംവിധാനം: ജയരാജ് 
|-
| പെങ്ങളെ കെട്ടിയ സ്ത്രീധനത്തുക  തരുമോ അളിയാ||തിളക്കം  ||  2003||സംവിധാനം: ജയരാജ് 
|-
|ഞങ്ങള്ക്ക്  അളിയനും അളിയനും കൂടി കുറച്ചു ടോക്ക്സ്  നടത്താനുണ്ട് കാശിനെ കുറിച്ചുള്ള ടോക്ക്സ്…  കാഷ്യുല് ടോക്ക്സ്  || തിളക്കം ||  2003||സംവിധാനം: ജയരാജ് 
|-
|കണ്ടാല് ഒരു ലൂക്കില്ലന്നെ ഉള്ളൂ  ഒടുക്കത്തെ ബുദ്ധിയാ || മീശ മാധവൻ||2002 || സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ് 
|-
|നന്ദി മാത്രമേ ഉള്ളു അല്ലെ|| മീശ മാധവൻ|| 2002||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ് 
|-
|ഞാൻ അഡ്വക്കേറ്റ് മുകുന്ദന്നുണ്ണി…..  ദാ കോട്ട്   || മീശ മാധവൻ   ||2002 ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ് 
|-
|മാധവനും പിള്ളയും തമ്മിലുള്ള  വ്യക്തിവിദ്വേഷത്തിന്റെയും പകയുടെയും കഥാ ,  ചേക്കിലെ മൈല് കുറ്റികള്ക്ക്  പോലും സുപരിചിതമാണ്   || മീശ മാധവൻ || 2002 ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ് 
|-
|ഇവനൊന്നും മനുഷ്യനെ കണ്ടിട്ടില്ല|| മീശ മാധവൻ  ||2002 ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ് 
|-
|മിസ്റ്റർ  മാധവൻ നായർ നിങ്ങളെ ഞാൻ വിടില്ല…. ദൈവമേ ഇത് രണ്ടു  കക്ഷികൾക്കും  ചേർത്ത്  ഒറ്റ  വിധിയാണെന്നാണ് തോനണതു   || മീശ മാധവൻ   ||2002 ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ് 
|-
|കൊതുകിനുമില്ലേ ക്രിമികടി  || || ||
|-
|ഛെ ഞാനത് ചോദിയ്ക്കാന്  പാടില്ലായിരുന്നു  ||തൊമ്മനും മക്കളും || 2005 ||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ഞങ്ങള്  പരമ്പരാഗതമായി ഗുണ്ടകളാ എന്റെ അച്ഛന്  ഗുണ്ട ,അമ്മാവന് ഗുണ്ട അപ്പുപ്പന് ഗുണ്ട  എന്തിനേറെ പറയുന്നു എന്റെ ഭാര്യ വരെ ആ  നാട്ടില്ലേ അറിയപെടുന്ന  ഗുണ്ടി ആയിരുന്നെട ഗുണ്ടി …..”  || തൊമ്മനും മക്കളും  ||2005  ||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ഈ കതിന പൊട്ടുന്നത് കാണുമ്പം എന്റെ അച്ഛനെ ആണ് ഓർമ്മ വരുന്നത്. എന്റെ അച്ഛന് ഒരു വെടിക്കെട്ട്  അപകടത്തിലാ മരിച്ചേ. എന്താ ചെയ്യക  അച്ഛന്റെ ഒരു കാര്യം.||തൊമ്മനും മക്കളും  || 2005 ||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|മാര്ക്കറ്റില് മീൻ വാങ്ങാന് പോയ  കാമുകി വണ്ടി ഇടിച്ചു മരിച്ചു. എന്നിട്ട്  എന്ത് ചെയ്തു ? അടുകളയില് ഇരുന്ന ഒരു  ഉണകമീൻ വെച്ച അഡ്ജസ്റ്റ് ചെയ്തു .   || തൊമ്മനും മക്കളും  ||2005  ||സംവിധാനം: ഷാഫി 
|-
|ഞാൻ ഇന്ന് ഇവന്റെ കയ്യില്  നിന്നും വാങ്ങും  || തൊമ്മനും മക്കളും || 2005 ||
|-
|ഈശ്വരാ ഇവിടെ ആരും ഇല്ലാലോ ഇതൊന്നു  പറഞ്ഞു ചിരിക്കാൻ ||  തെങ്കാശിപ്പട്ടണം||2000 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|സാമുതിരി നമ്പൂതിരി എന്നൊക്കെ കേട്ടിട്ടുണ്ട്  …ഈ മിണ്ടാതിരി ഏതാ ജാതി ?? ഓ  ജാതി ചോതിക്കാൻ പാടില്ലല്ലേ||  തെങ്കാശിപ്പട്ടണം||2000 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|ഞാൻ  അപ്പോഴേ പറഞ്ഞില്ലേ ബാറിലെ വെള്ളംന്ന്?  ||  തെങ്കാശിപ്പട്ടണം ||2000  ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|നമ്മള് കാണാന് പോകുന്നത്  ദേവൂട്ടിയെയല്ലേ  അല്ലാതെ മമ്മൂട്ടിയെയല്ലല്ലോ .?  || തെങ്കാശിപ്പട്ടണം  ||2000  ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|ഡാ !! ആ കാളേടെ നോട്ടം അത്ര  ശെരിയല്ല , നിനക്ക്  പ്രശ്നം ഒന്നും ഇല്ലല്ലോ , ഞാന്  അല്ലെ പുറകില് നില്കുന്നത് …  ഡോണ്ടു ഡോണ്ടു  ||  തെങ്കാശിപ്പട്ടണം||2000  ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|അത്യാഗ്രഹ വിഭാഗത്തിൽ ആണ് ||  തെങ്കാശിപ്പട്ടണം||2000  ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|സാമുതിരി നമ്പൂതിരി എന്നൊക്കെ കേട്ടിട്ടുണ്ട്  …ഈ മിണ്ടാതിരി ഏതാ ജാതി ?? ഓ  ജാതി ചോതിക്കാൻ പാടില്ലല്ലേ||  തെങ്കാശിപ്പട്ടണം||2000  ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|ദി ഹോം അപ്പ്ലൈന്സിസ് ഓഫ് ദി ടു  ഫാമിലീസ് യു ആര് ദി ലിങ്ക്..നോ…..  നോ….. നോ…യു ആര് ദി ലിങ്ക്ഓഫ്  ദി ലിങ്ക് . ദി ടു ഫാമിലീസ് അറ്റാച്ച്ട് ടു  ദി ബാത്രൂം യുവര് ഫാമിലീസ് ഫുഡ് ആന്ഡ്  അക്കൊമോടെഷന്  || || ||
|-
| ഇപ്പോൾ തന്നെ വണ്ടി ഹനുമാൻ ഗീയറിലാ പോകുന്നത്   || പാണ്ടിപ്പട   || 2005 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ 
|-
|നീ മുട്ടേന്നു വിരിയാത്ത  പ്രായമല്ലേ നിനക്കു  ബുള്സൈയായും ഓംലറ്റായുമൊക്കെ  തോന്നും|| || ||
|-
|പണി തീർന്നാ ഞാൻ ഇവിടെ നിക്കുമോ ?, മൂക്കില്  പഞ്ഞി വെച്ചു  എവിടെയെങ്കിലും പോയി റസ്റ്റ്  എടുക്കൂല്ലേ || || ||
|-
|പണി എപ്പോഴെ തീര്ന്നു ..ഇന്നലെ പന്ത്രണ്ടു  മണിക്ക് .. ഹാർട്ടറ്റാക്ക് ആയിരുന്നു …  || || ||
|-
|പതിനെട്ടു തികയാത്ത പാലക്കാരന്  പയ്യന്   || || ||
|-
|ബസ് സ്റ്റോപ്പില് നിന്ന ബസ് കിട്ടും, ഫുള്  സ്റ്റോപ്പില് നിന്ന ഫുള് കിട്ടുമോ..  പോട്ടെ ഒരു പയന്റ് എങ്കിലും കിട്ടുമോ  || || ||
|-
|വയറിന്റെ വലത് ഭാഗത്ത് കറുത്ത മറുകുള്ള  സ്ത്രീ ആണോ ഈ കുട്ടിയുടെ മമ്മി   || || ||
|-
|പുവർ ബോയ്  ഇംഗ്ലീഷ്പോലും അറിഞ്ഞുകൂടാ എന്നിട്ട്  എന്നോട് സ്പീചാന് വന്നിരിക്കുന്നു   || || ||
|-
|വേർ ഈസ് മുകുന്ദൻ? എന്ത് കുന്ദൻ ? || അറബിക്കഥ || 2007 ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ് 
|-
| വോ കിധറോ ഗയാ || അറബിക്കഥ || 2007 ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ് 
|-
|സുരേഷ് ………..!!!!!!!   ||ബെസ്റ്റ് ആക്റ്റർ || ||
|-
|ഒരു നായരെകൊണ്ട് ഞാൻ സല്യൂട്ടടിപ്പിച്ചു || || ||
|-
| ഇയാൾ എന്തു പണി ആടോ ഈ കാണിക്കുന്നത്? തന്നെ കൊണ്ട് ഞാൻ തോറ്റല്ലോ. ഐ ഓൾസോ ഫെയിൽഡ് ഓഫ് യൂ.&quot;  || || ||
|-
| സാറിനെ ഞാൻ എന്റെ അമ്മയെ പോലെ സ്നേഹിക്കും  ||ചെസ്സ് ||2006  ||സംവിധാനം: രാജ് ബാബു 
|-
|പച്ചകറി മേടിക്കുന്നത്  കുറ്റകരം ആണെന്ന് എനിക്ക്  അറിയില്ലായിരുന്നു സർ ||ചെസ്സ് || 2006 ||സംവിധാനം: രാജ് ബാബു 
|-
|ശിവലിംഗ ഭഗവാനെ…എന്റെ ഉണ്ണികളേ കാത്തോളണെ  || || ||
|}

== സലിം കുമാറിന്റെ  ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
[[പ്രമാണം:Salimkumar.jpg|200px|ചട്ടരഹിതം|വലത്ത്‌]]
[[പ്രമാണം:Achanurangatha Veedu.jpg|പകരം=അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് വീഡിയോ പോസ്റ്റർ|ലഘുചിത്രം|അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് വീഡിയോ പോസ്റ്റർ]]

=== മലയാളത്തിൽ സലീം കുമാർ ഇതുവരെ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!  സിനിമ || കഥാപാത്രം || വർഷം || മറ്റു വിവരങ്ങൾ
|-
|ഇഷ്ടമാണ് നൂറു വട്ടം || || 1996 ||സംവിധാനം: സിദ്ധിക്ക് ഷമീർ 
|-
|ഇഷ്ടദാനം||ഉണ്ണിക്കുട്ടൻ|| rowspan=&quot;9&quot; |1997 ||
|-
|മൂന്നു കോടിയും മുന്നൂറ് പവനും||മട്ടാഞ്ചേരി മാത്തൻ||
|-
|അഞ്ചരകല്യാണം||
|-
|മണ്ണടിയാർ പെണ്ണിനു ചെങ്കോട്ട ചെക്കൻ|| കിഴി||
|-
|അടുക്കള രഹസ്യം അങ്ങാടിപ്പാട്ട് || ||
|-
|ന്യൂസ്പേപ്പർ ബോയ് ||വെങ്കിടി ||
|-
| സുവർണ്ണ സിംഹാസനം|| ഗോപാലൻ||
|-
|പൂത്തുമ്പിയും പൂവാലന്മാരും || ||
|-
| ഗുരു ശിഷ്യൻ|| ||
|-
|മന്ത്രി കൊച്ചമ്മ || || rowspan=&quot;9&quot; | 1998||
|-
|ചേനപ്പറമ്പിലെ ആനക്കാര്യം ||ഉത്തമൻ ||
|-
| ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത് || ഭാസ്കരൻ||
|-
| മീനാക്ഷി കല്യാണം || വക്കീൽ ശിവൻ മുല്ലശ്ശേരി||
|-
| മായാജാലം|| എഴുപുന്ന മത്തായി||
|-
| മാംഗല്യപ്പല്ലക്ക് || ഫൽഗുണൻ||
|-
| മാട്ടുപ്പെട്ടി മച്ചാൻ || മനോഹരൻ ||
|-
| ചേനപ്പറമ്പിലെ ആനക്കാര്യം || ||
|-
| സൂര്യവനം || താമരത്തോപ്പ് ||
|-
| ഉദയപുരം സുൽത്താൻ || സലീം|| rowspan=&quot;5&quot; | 1999 ||
|-
| പട്ടാഭിഷേകം || കാട്ടുമനയ്ക്കൽ ബ്രഹ്മദത്തൻ മൂസത് ||
|-
| മൈ ഡിയർ കരടി || ||
|-
| ഓട്ടോ ബ്രദേഴ്സ്  || ||
|-
| ടോക്കിയോ നഗരത്തിലെ വിശേഷങ്ങൾ|| കടപ്പുറം പാറായി||
|-
| മേരാ നാം ജോക്കർ|| || rowspan=&quot;8&quot; | 2000 ||
|-
| നാടൻപെണ്ണും നാട്ടുപ്രമാണിയും|| ||
|-
| വിനയപൂർവം വിദ്യാധരൻ || ജ്യോതിഷി||
|-
| കിന്നാര തുമ്പികൾ|| ||
|-
| ഉണ്ണിമായ|| ||
|-
| [[തെങ്കാശിപ്പട്ടണം|തെങ്കാശിപട്ടണം]]|| മുത്തുരാമൻ||
|-
| മേലേവാര്യത്തെ മാലാഖക്കുട്ടികൾ || ഭാസ്കരൻ||
|-
| സത്യമേവ ജയതേ || ||
|-
| വൺ മാൻ ഷോ || ഭാസ്കരൻ|| rowspan=&quot;8&quot; |2001 ||
|-
| സുന്ദരപുരുഷൻ || ബാലൻ||
|-
| സൂത്രധാരൻ|| ലീല കൃഷ്ണൻ||
|-
| ഈ പറക്കും തളിക|| കോശി ||സംവിധാനം: താഹ 
|-
| ഭർത്താവുദ്യോഗം|| പുഷപൻ||
|-
| നരിമാൻ || കൊച്ചുനാരായണന്റെ മാനേജർ||
|-
| നാറാണത്തു തമ്പുരാൻ|| ||
|-
| ഈ നാട് ഇന്നലേ വരെ || ||
|-
| കാക്കി നക്ഷത്രം|| || rowspan=&quot;13&quot; | 2002||
|-
| വാൽക്കണ്ണാടി|| രാഘവൻ||
|-
| താണ്ടവം || ബഷീർ||
|-
| മീശ മാധവൻ|| അഡ്വക്കേറ്റ് മുകുന്ദനുണ്ണി||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
| പ്രണയമണിത്തൂവൽ || സുന്ദരൻ||
|-
| പുണ്യം|| ||
|-
| മഴത്തുള്ളിക്കിലുക്കം|| മായാണ്ടി||സംവിധാനം: അക്ബർ-ജോസ് 
|-
| കാശില്ലാതെയും ജീവിക്കാം || ||സംവിധാനം: ജോസ് പുതുശ്ശേരി 
|-
| കുഞ്ഞിക്കൂനൻ|| ചന്ദ്രൻ||സംവിധാനം: ശശി ശങ്കർ
|-
| ബാംബൂ ബോയ്സ് || ചമ്പ||സംവിധാനം: രാമസിംഹൻ 
|-
| കല്യാണരാമൻ || പ്യാരി||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
| സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം|| ഒളിമ്പ്യൻ ഭൂതം അപ്പച്ചൻ||സംവിധാനം: മോഹൻ കുപ്ലേരി 
|-
| പകല്പ്പൂരം || ||സംവിധാനം: അനിൽ-ബാബു  
|-
| വസന്തമാളിക || കോമളൻ|| rowspan=&quot;15&quot; | 2003 ||സംവിധാനം: സുരേഷ് കൃഷ്ണ 
|-
| പട്ടണത്തിൽ സുന്ദരൻ|| ഭുവനചന്ദ്രൻ||സംവിധാനം: വിപിൻ മോഹൻ 
|-
| വെള്ളിത്തിര|| സുരേന്ദ്രൻ||സംവിധാനം: ഭദ്രൻ മാട്ടേൽ 
|-
| ഗ്രാമഫോൺ|| തബല' ഭാസ്കരൻ||സംവിധാനം: കമൽ 
|-
| സി.ഐ.ഡി. മൂസ || മാനസിക രോഗി||സംവിധാനം: ജോണി ആന്റണി 
|-
| തിളക്കം|| ഓമനക്കുട്ടൻ||സംവിധാനം: ജയരാജ് 
|-
| കിളിച്ചുണ്ടൻ മാമ്പഴം|| ഉസ്മാൻ||സംവിധാനം: പ്രിയദർശൻ 
|-
| പട്ടാളം || എസ്.ഐ. ഗബ്ബാർ കേശവൻ||
|-
| സ്വന്തം മാളവിക|| ||
|-
| പുലിവാൽ കല്യാണം|| മണവാളൻ||
|-
| എന്റെ വീട്, അപ്പുവിന്റേയും|| മൂങ്ങ വർക്കി||
|-
| ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ് || സുന്ദരൻ||
|-
| ദി ഫയർ|| ||
|-
| വലത്തോട്ട് തിരിഞ്ഞാൽ നാലാമത്തെ വീട് || സൂര്യപ്രകാശൻ||
|-
| മൽസരം|| വൈര മുത്തു||
|-
| യൂത്ത് വെസ്റ്റിവൽ|| വീരപാണ്ടി|| rowspan=&quot;12&quot; | 2004 ||
|-
| രസികൻ|| പരമു||
|-
| ചതിക്കാത്ത ചന്തു|| ഡാൻസ് മാസ്റ്റർ വിക്രം||സംവിധാനം: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
| താളമേളം || ||
|-
| കുസൃതി|| ചാണ്ടി||
|-
| കേരള ഹൗസ് ഉടൻ വില്പ്പനയ്ക്ക്|| ടെസ്റ്റർ കണ്ണപ്പൻ||
|-
| വെള്ളിനക്ഷത്രം|| ഗുഹൻ||
|-
| വിസ്മയത്തുമ്പത്ത് || ||
|-
| അപരിചിതൻ|| ||
|-
| ഗ്രീറ്റിങ്ങസ്|| വൈദ്യനാഥൻ||
|-
| കഥാവശേഷൻ || ||
|-
| പെരുമഴക്കാലം|| ആമു ഇളയപ്പൻ||
|-
| പാണ്ടിപ്പട || ഉമാംഗദൻ|| rowspan=&quot;20&quot; | 2005 ||
|-
| തൊമ്മനും മക്കളും|| രാജാക്കണ്ണ്||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
| സർക്കാർ ദാദ|| ||
|-
| മാണിക്യൻ || ||
|-
| കൃത്യം|| ||
|-
| ഇഴ || ||
|-
| കല്യാണക്കുറിമാനം|| ||
|-
| രാപ്പകൽ || ഗോവിന്ദൻ||
|-
| നരൻ || ഇടിമുട്ട് രാജപ്പൻ||
|-
| ജൂനിയർ സീനിയർ|| സത്യൻ||
|-
| ആണ്ടവൻ || ||
|-
| രാജമാണിക്യം|| ദാസപ്പൻ||
|-
| ദീപങ്ങൾ സാക്ഷി|| വക്കീൽ||
|-
| ഉദയനാണ് താരം|| റഫീക്ക്||
|-
| ഇരുവട്ടം മണവാട്ടി || ഓച്ചിറ വേലു||
|-
| ഇമ്മിണി നല്ലൊരാൾ || കിട്ടുണ്ണി||
|-
| തസ്കരവീരൻ|| സുഗതൻ||
|-
| കൃത്യം|| ബാദ്ഷ||
|-
| ചാന്തുപൊട്ട് || 'പരദൂഷണം' വറീത്||
|-
| ലോകനാഥൻ ഐ. എ. എസ് || രാജപ്പൻ||
|-
| ഒരുവൻ|| || rowspan=&quot;17&quot; | 2006 ||
|-
| കറുത്ത പക്ഷികൾ || ||
|-
| വാസ്തവം|| തൃപ്പൻ നമ്പൂതിരി||
|-
| ചെസ്സ്|| ഉണ്ണിക്കണ്ണൻ||
|-
| പ്രജാപതി|| ചലച്ചിത്ര താരം അഭിലാഷ്||
|-
| പച്ചകുതിര|| ചന്ദ്രൻ||
|-
| അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്|| സാമുവൽ/പ്രഭാകരൻ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
| ചങ്ങാതിപ്പൂച്ച || ||
|-
| ആനച്ചന്തം|| പാപ്പൻ||
|-
| തുറുപ്പ് ഗുലാൻ || ഖാദർ &amp; ഖാദർ||
|-
| ഏകാന്തം|| വേലായുധൻ||
|-
| ലയൺ (2006 സിനിമ)|| പൊറ്റക്കുഴി ചെല്ലപ്പൻ||
|-
| കിലുക്കം കിലുകിലുക്കം || അപ്പച്ചൻ||
|-
| പുലിജന്മം|| ||
|-
| വൃന്ദാവനം|| ||
|-
| നരകാസുരൻ|| ||
|-
| ഭാർഗ്ഗവചരിതം മൂന്നാം ഖണ്ഡം|| അലി||
|-
| ഫ്ലാഷ് || || rowspan=&quot;21&quot; | 2007 ||
|-
| കംഗാരൂ|| 'കറന്റ്' കുഞ്ഞച്ചൻ||
|-
| കഥ പറയുമ്പോൾ || കവി ദാസ് വടക്കേമുറി||
|-
| ചോക്കലേറ്റ്|| പപ്പൻ||
|-
| ആയുർ രേഖ|| ഇസ്മൈൽ||
|-
| മിഷൻ 90 ഡേയ്സ് || മോഹനൻ||സംവിധാനം: മേജർ രവി 
|-
| ദി സ്പീഡ് ട്രാക്ക് || ലാലി||
|-
| എബ്രഹാം &amp; ലിങ്കൺ|| ||
|-
| ഏകാന്തം|| ||
|-
| മായാവി || കണ്ണൻ സ്രാങ്ക്||
|-
| ഇൻസ്പെക്ടർ ഗരുഡ്|| ചക്കച്ചാംപറമ്പിൽ ലോനപ്പൻ||
|-
| ചങ്ങാതിപ്പൂച്ച|| പുരുഷോത്തമൻ||
|-
| അറബിക്കഥ || കരീം||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
| ഹരീന്ദ്രൻ ഒരു നിഷ്കളങ്കൻ|| രാജേന്ദ്രൻ വാഴയില||
|-
| റോമിയോ|| നാരായണൻ||
|-
| അനാമിക|| ||
|-
| നഗരം || നാണപ്പൻ||
|-
| ലക്ഷ്യം|| ||
|-
| ഹലോ || ചിദംബരം||
|-
| ഗോൾ || ||
|-
| ജൂലൈ 4 || ശക്തിവേൽ||
|-
| ലോലിപോപ്പ്|| വൈദികൻ / അഭിഭാഷകൻ കുര്യാക്കോസ്|| rowspan=&quot;16&quot; | 2008||
|-
| ക്രേസി ഗോപാലൻ|| ലക്ഷ്മണൻ||
|-
| സുൽത്താൻ|| സുന്ദരൻ||
|-
| മായാബസാർ|| ഗോവിന്ദൻ ആശാരി||
|-
| അണ്ണൻ തമ്പി|| ഇൻസ്പെക്ടർ ശ്യാമളൻ||
|-
| വൺ വേ ടിക്കറ്റ്|| സക്കാത്ത് ബീരാൻ||
|-
| മുല്ല|| തൊട്ടി' ശശി||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
| ഗോപാലപുരാണം|| ||
|-
| പാർത്ഥൻ കണ്ട പരലോകം|| കരുണൻ||
|-
| താവളം|| ||
|-
| കിച്ചാമണി എം. ബി. എ|| ||
|-
| സൈക്കിൾ|| ||
|-
| ഷേക്സ്പിയർ എം.എ മലയാളം|| സുഗുണൻ മുതുകുന്നം||
|-
| ജൂബിലി || ||
|-
| ദേ ഇങ്ങോട്ട് നോക്കിയേ || ||
|-
| ട്വന്റി:20|| 'കപീഷ്'  ഇന്ദുചൂഡൻ ഐ.പി.എസ്||സംവിധാനം: ജോഷി
|-
| ചട്ടമ്പിനാട്|| ഗോപാലൻ|| rowspan=&quot;17&quot; | 2009||
|-
| ഗുലുമാൽ-ദി എസ്കേപ്പ്|| ||
|-
| എയ്ഞ്ചൽ ജോൺ|| രാജൻ||
|-
| കപ്പല് മുതലാളി|| ഓമനക്കുട്ടൻ||
|-
| സ്വന്തം ലേഖകൻ|| ചന്ദ്രമോഹൻ||
|-
| മാന്യമായ പാർട്ടികൾ|| ||
|-
| മകന്റെ അച്ചൻ|| കൃഷ്ണൻ കുട്ടി||
|-
| ഈ പട്ടണത്തിൽ ഭൂതം|| സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ മാധവൻ||
|-
| 2 ഹരിഹർ നഗർ|| അയ്യപ്പൻ||
|-
| ലവ് ഇൻ സിംഗപ്പൂർ|| ഷുക്കൂർ ഖാൻ||
|-
| ഡ്യൂപ്ലിക്കേറ്റ് || ||
|-
| മലയാളി|| ||
|-
| സമയം || ||
|-
| ലൗഡ് സ്പീക്കർ|| ||
|-
| ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ || ഉസ്മാൻ||
|-
| സമസ്ത കേരളം പിഒ|| സുബ്രഹ്മണ്യം||
|-
| സന്മനസ്സുള്ളവൻ അപ്പുക്കുട്ടൻ|| ||
|-
| നിഴൽ|| || rowspan=&quot;15&quot; | 2010 ||
|-
| സീനിയർ മാൻഡ്രേക്ക്|| ||
|-
| ചെറിയ കള്ളനും വലിയ പോലീസും|| ഗോപാലൻ||
|-
| പോക്കിരി രാജ || എഴുത്തുകാരൻ മനോഹരൻ||
|-
| 3 ചാർ സൗ ബീസ്|| ചന്ദ്രൻ മുതലാളി||
|-
| ആദാമിന്റെ മകൻ അബു || അബുക്ക||
|-
| അൻവർ|| അഷ്റഫ്||
|-
| സ്വന്തം ഭാര്യ സിന്ദാബാദ്|| ടി കെ വിപിൻ കുമാർ||
|-
| മൈ ബിഗ് ഫാദർ|| ഉണ്ണിക്കുട്ടൻ||
|-
| ഫോർ ഫ്രണ്ട്സ് || കൊച്ചൗസ്ഫ്||
|-
| മലർവാടി ആർട്സ് ക്ലബ് || കട്ടപ്പറമ്പ് ശശി||
|-
| തസ്കര ലഹള || ||
|-
| ഒരിടത്തൊരു പോസ്റ്റ്മാൻ || ||
|-
| കാര്യസ്ഥൻ|| കാളിദാസ്||
|-
| ബെസ്റ്റ് ആക്റ്റർ || വടിവൽ പ്രാഞ്ചി||
|-
| ആകാശയാത്ര|| || rowspan=&quot;11&quot; | 2011 ||
|-
| മേരിക്കുണ്ടൊരു കുഞ്ഞാട് || ലോനപ്പൻ||
|-
|ഡബിൾസ്
|മയ്യഴി
|
|-
|അർജുനൻ സാക്ഷി 
|മെക്കാനിക്ക് ജാക്‌സൺ
|
|-
|മേക്കപ്പ് മാൻ 
|ലോറൻസ്
|
|-
|ക്രിസ്ത്യൻ ബ്രദേഴ്സ്
|പുരുഷോത്തമൻ
|
|-
|പ്രഭുവിന്റെ മക്കൾ 
|
|
|-
|മാണിക്യക്കല്ല് 
|കുഞ്ഞിരാമൻ 'തമ്പുരാൻ'
|
|-
|ജനപ്രിയൻ 
|കണ്ണപ്പൻ കണ്ണപി
|
|-
|തേജ ഭായ് &amp; ഫാമിലി 
|ദിവാകരൻ നായർ
|
|-
|ത്രീ കിംങ്ങ്സ്
|
|
|-
|അഭിയും ഞാനും 
|ജോസ്
| rowspan=&quot;14&quot; |2012 
|
|-
|101 വെഡ്ഡിംഗ്സ് 
|ഖാദർ
|
|-
|അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ
|തോമാച്ചൻ
|സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
|മഴവില്ലിനറ്റംവരെ
|
|
|-
|മിസ്റ്റർ മരുമകൻ
|
|
|-
|ഏഴാം സൂര്യൻ
|
|
|-
|വാധ്യാർ
|
|
|-
|ഓർഡിനറി   
|
|
|-
|കോബ്ര 
|ഗോപാലൻ
|
|-
|അന്നും ഇന്നും എന്നും 
|
|
|-
|മാസ്റ്റേഴ്സ് 
|മോനിച്ചൻ
|
|-
|പത്മശ്രീ ഭരത് ഡോ. സരോജ് കുമാർ
|റഫീഖ്
|
|-
|കളിക്കാർ 
|
|
|-
|916 
|
|
|-
|പിഗ്മാൻ 
|
| rowspan=&quot;8&quot; |2013
|
|-
|ലിസമ്മയുടെ വീട്
|സാമുവൽ
|
|-
|ഇമ്മാനുവൽ
|സുകു
|
|-
|മൂന്നാം ദിവസം ഞായറാഴ്ച 
|
|
|-
|കുഞ്ഞനന്തന്റെ കട 
|
|
|-
|നാടോടിമന്നൻ 
|രവി
|
|-
|സൈക്കിൾ തീവ്സ് 
|
|
|-
|KQ
|
|
|-
|മൈ ഡിയർ മമ്മി 
|
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|
|-
|ഭയ്യാ ഭയ്യ
|
|
|-
|സെക്കൻഡ്സ് 
|
|
|-
|കമ്പാർട്ട്മെന്റ് 
|
| rowspan=&quot;6&quot; |2015
|
|-
|ഫയർമാൻ
|നരേന്ദൻ ആചാരി
|
|-
|വലിയ ചിറകുകളുള്ള പക്ഷികൾ 
|
|
|-
|ഇലഞ്ഞിക്കാവ് പി.ഒ
|
|
|-
|സ്ത്രീ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ 
|
|
|-
|പത്തേമാരി 
|
|
|-
|കട്ടപ്പനയിലെ ഹൃത്വിക് റോഷൻ
|നക്സലൈറ്റ് ചന്ദ്രൻ
| rowspan=&quot;3&quot; |2016
|
|-
|മൂണം നാൾ ഞായറാഴ്ച്ച 
|കറുമ്പൻ
|
|-
|തോപ്പിൽ ജോപ്പൻ
|ഫാ. ഐസക് വാലംപറമ്പിൽ
|
|-
|രാമലീല 
|സുമേഷ് വെഞ്ഞാറ
| rowspan=&quot;8&quot; |2017
|
|-
|കറുത്ത സൂര്യൻ
|
|
|-
|ഹലോ ദുബായ്ക്കാരൻ
|
|
|-
|ഷെർലക് ടോംസ് 
|ചോറോ ആശാൻ
|
|-
|കറുത്ത ജൂതൻ
|
|
|-
|വെളിപാടിന്റെ പുസ്തകം 
|പ്രൊഫ പ്രേംരാജ് ഇടിക്കാട്ടുതറയിൽ 
|
|-
|ക്ലിന്റ് 
|
|
|-
|ചിപ്പി
|
|
|-
|മാംഗല്യം തന്തുനാനേന
|
| rowspan=&quot;9&quot; |2018
|
|-
|ചാലക്കുടിക്കാരൻ ചങ്ങാതി
|
|
|-
|മോഹൻലാൽ
|സാത്താൻ ജോസ്
|
|-
|പഞ്ചവർണതത്ത 
|അഡ്വ.ജിമ്മി
|
|-
|കുട്ടനാടൻ മാർപ്പാപ്പ 
|ഫിലിപ്പോസ്
|
|-
|ദൈവമേ കൈതൊഴാം കെ.കുമാർ ആകണം
|കരിമണ്ണൂർ ഗോപി
|
|-
|ശിക്കാരി ശംഭു 
|എസ്ഐ ജിമ്മി
|
|-
|ക്യൂൻ 
|അഡ്വ.മുകുന്ദൻ
|
|-
|സഖാവിന്റെ പ്രിയസഖി
|
|
|-
|ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ്
|അഗസ്തി
| rowspan=&quot;17&quot; |2019 
|
|-
|വർക്കി
|
|
|-
|അൾട്ട
|
|
|-
|മുന്തിരി മൊഞ്ചൻ: ഒരു താവള പറഞ്ഞ കഥ
|
|
|-
|എടക്കാട് ബറ്റാലിയൻ 06
|
|
|-
|ഗാനഗന്ധർവ്വൻ
|
|
|-
|ഇട്ടിമാണി: മേഡ് ഇൻ ചൈന 
|
|
|-
|എ ഫോർ ആപ്പിൾ 
|
|
|-
|ഷിബു 
|ഡോ. തോമാച്ചൻ
|
|-
|രംഗീല (2019 സിനിമ)
|
|
|-
|മാസ്ക് 
|ജഗ്ഗു വരാപ്പുഴ
|
|-
|താമര
|
|
|-
|ഒരു യമണ്ടൻ പ്രേമകഥ
|പാഞ്ചി
|
|-
|മധുര രാജ 
|മനോഹരൻ മംഗളോദയം
|
|-
|ഒരു ഇന്റർനാഷണൽ ലോക്കൽ സ്റ്റോറി
|
|
|-
|ഒരു അഡാർ ലവ്
|
|സംവിധാനം: ഒമർ ലുലു 
|-
|അല്ലു രാമേന്ദ്രൻ 
|എസ്ഐ സിന്റോ സൈമൺ
|
|-
|ധമാക്ക 
|ഡോക്ടർ
|2020
|സംവിധാനം: ഒമർ ലുലു 
|-
|വൺ 
|
| rowspan=&quot;4&quot; |2021
|സംവിധാനം: സന്തോഷ് വിശ്വനാഥ് 
|-
|സുമേഷ് &amp; രമേഷ് 
|
|സംവിധാനം: സനൂപ് തൈക്കൂടം 
|-
|മാലിക് 
|
|സംവിധാനം: മഹേഷ് നാരായണൻ 
|-
|മ്യാവൂ 
|ഉസ്താദ്
|സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
|മെ ഹൂം മൂസ
|
| rowspan=&quot;4&quot; |2022
|സംവിധാനം: ജിബു ജേക്കബ് 
|-
|കെങ്കേമം 
|
|സംവിധാനം: ഷാമോൻ ബി പരേലിൽ
|-
|തല്ലുമാല 
|ഗായകൻ കാമിയോ വേഷം
|സംവിധാനം: ഖാലിദ് റഹ്മാൻ 
|-
|പട 
|
|സംവിധാനം: കമൽ കെ. എം 
|}
വിവരങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ പേജിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ചത്. [https://en.wikipedia.org/wiki/Salim_Kumar]

=== അന്യ ഭാഷകളിൽ  സലീം കുമാർ ഇതുവരെ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!'''വർഷം'''
!'''സിനിമയുടെ പേര്''' 
!'''വേഷം'''
!'''ഭാഷ'''
!'''മറ്റു വിവരങ്ങൾ'''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|അപ്പാവിൻ മീസൈ
|കോലപ്പൻ
|തമിഴ്
|സംവിധാനം: രോഹിണി 
|-
|നെടുഞ്ചാലൈ
|മാട്ടു ശേഖർ
|തമിഴ്
|സംവിധാനം: എൻ. കൃഷ്ണ
|-
|മരിയൻ
|തോമയ്യ 
|തമിഴ്
|സംവിധാനം: ഭരത് ബാല
|-
|2013
|ഊംഗ 
|കുഞ്ഞാ
|[[Odia language|ഒറിയ]]
|സംവിധാനം: ദേവഷിഷ് മഖിജ
|-
|2012
|മായാബസാർ
|unknown
|ബംഗാളി
|സംവിധാനം: ജയദീപ് ഘോഷ് 
|}
വിവരങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ പേജിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ചത്. [https://en.wikipedia.org/wiki/Salim_Kumar]

=== സലീം കുമാർ ഇതുവരെ സംവിധാനം ചെയ്ത  ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!'''വർഷം'''
!'''സിനിമയുടെ പേര്''' 
!'''വേഷം'''
!'''ഭാഷ''' 
!'''മറ്റു വിവരങ്ങൾ'''
|-
|2015
|കമ്പാർട്ട്മെന്റ് 
| -
|മലയാളം 
|സംവിധായകൻ 
|
|-
|2017
|കറുത്ത ജൂതൻ 
| -
|മലയാളം 
|സംവിധായകൻ 
|
|-
|2018
|ദൈവമേ കൈതൊഴാം കെ.കുമാർ ആകണം
| -
|മലയാളം 
|സംവിധായകൻ 
|
|}
വിവരങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ പേജിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ചത്. [https://en.wikipedia.org/wiki/Salim_Kumar]

=== സലീം കുമാർ ടെലിവിഷനിൽ ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!'''വർഷം'''
!പരിപാടി 
!റോൾ
!ചാനൽ 
! class=&quot;unsortable&quot; |'''മറ്റു വിവരങ്ങൾ'''
|-
|2015
|''സിനിമ ചിരിമ'' 
|സ്വയം 
|മഴവിൽ മനോരമ 
|
|-
|2016
|കോമഡി സർക്കസ് 
|ജഡ്ജ് 
|മഴവിൽ മനോരമ 
|
|-
|2017–2019
|കോമഡി സ്റ്റാർസ് സീസൺ 2
|ജഡ്ജ് (ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക്)
|ഏഷ്യാനെറ്റ് 
|
|-
|2017
|കോമഡി ഉത്സവം  
|സ്വയം 
|ഫ്ലവേഴ്സ് ടി വി 
|
|-
|2018
|ഉർവശി തീയേറ്റർ 
|മെൻറർ 
|ഏഷ്യാനെറ്റ് 
|
|-
|2018-2019
|തകർപ്പൻ കോമഡി 
|മെൻറർ  
|മഴവിൽ മനോരമ 
|
|-
|2020
|ജോൺ ജാഫർ ജനാർദനൻ  
|Narrator
|സൂര്യ ടി വി 
|
|-
|2020–Present
|''കോമഡി മസ്റ്റേർസ്'' 
|ജഡ്ജ് 
|അമൃത  ടി വി 
|
|-
|2021–Present
|സ്റ്റാർ മാജിക് 
|മെൻറർ  
|ഫ്ലവേഴ്സ് ടി വി 
|
|-
|}

== സലിം കുമാർ നേടിയ പുരസ്കാരങ്ങൾ ==

*

സലീം കുമാർ ഇതുവരെ നേടിയ പുരസ്കാരങ്ങൾ 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!പുരസ്കാരം 
!'''വർഷം'''
!വിഭാഗം
!സിനിമ 
!ഫലം
|-
|ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ
|2010
|മികച്ച നടൻ
|ആദാമിന്റെ മകൻ അബു|| rowspan=&quot;12&quot; {{Won}} 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ
|2005
|മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ
|അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്
|-
|2010
|മികച്ച നടൻ
|ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
|-
|2013
|മികച്ച ഹാസ്യനടൻ
|അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ
|-
|2016
|മികച്ച കഥ
|കറുത്ത ജൂതൻ 
|-
|കേരള സംസ്ഥാന ടെലിവിഷൻ അവാർഡുകൾ
|2013
|മികച്ച നടൻ
|പരതന്റെ പരിഭവങ്ങൾ
|-
|ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡ് സൗത്ത്
|2011
|മികച്ച നടൻ (മലയാളം)
|ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
|-
|സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ
|2012
|പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ്
|ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
|-
|കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡ്
|2010
|പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ്
|ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |ഏഷ്യാനെറ്റ് ഫിലിം അവാർഡുകൾ
|2008
|മികച്ച ഹാസ്യനടൻ
|അണ്ണൻ തമ്പി
|-
|2011
|പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ്
|ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
|-
|വനിതാ ഫിലിം അവാർഡുകൾ
|2011
|മികച്ച ഹാസ്യനടൻ
|ബെസ്റ്റ് ആക്ടർ  
മേരിക്കുണ്ടൊരു കുഞ്ഞാട്
|-
|}

=== മറ്റ് അവാർഡുകൾ ===

* 2005: സത്യൻ അവാർഡ് - അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്
* 2005: ഭരതൻ അവാർഡ് - അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്
* 2010: മികച്ച നടനുള്ള ജയ്ഹിന്ദ് ടിവി ഫിലിം അവാർഡ് - ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
* 2010: അമൃത-ഫെഫ്ക ഫിലിം അവാർഡിന്റെ പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് - ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
* 2011: പ്രേം നസീർ അവാർഡ്
* 2012: ഇമാജിൻ ഇന്ത്യ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ആദാമിന്റെ മകൻ അബു എന്ന ചിത്രത്തിന് മികച്ച നടൻ 

== അവലംബം ==
&lt;references /&gt;
==ഇതുംകൂടി കാണുക==
*[[മികച്ച അഭിനേതാവിനുള്ള ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയപുരസ്കാരം]]
*[[മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം നേടിയവരുടെ പട്ടിക]]

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{imdb name|1368581}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=ECIPlalG-aY പലവട്ടം കാത്തുനിന്നുഞാൻ- സലിംകുമാർ അഭിനയിച്ച ആൽബം ]

{{commonscat|Salim Kumar}}
{{NationalFilmAwardBestActor}}
{{മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ-മലയാളം}}
[[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 9-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മിമിക്രി കലാകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച ഹാസ്യതാരത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മഹാരാജാസ് കോളേജിന്റെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]


{{bio-stub|Salim_Kumar}}
|}</text>
      <sha1>dck8opzlz03470a0v46j3g43fssvpa7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുജാത മോഹൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17184</id>
    <revision>
      <id>4619937</id>
      <parentid>4569865</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T10:35:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34987" sha1="nwtiu8b9eagtx1nvhikupwhdn4dkgjy" xml:space="preserve">{{prettyurl|Sujatha Mohan}}
{{Infobox Musical artist &lt;!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --&gt;
| name = സുജാത മോഹൻ
| image = Sujatha mohan.JPG
| background = solo_singer
| birth_name = സുജാത
| birth_date = {{Birth date and age|1963|03|31}}, [[Thiruvanathapuram|തിരുവനന്തപുരം]],[[ഇന്ത്യ]]
| died = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth) --&gt;
| occupation = [[Playback singer|പിന്നണിഗായിക]]
| years_active = 1974-ഇതുവരെ
}}

ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ, പ്രശസ്തയായൊരു ചലച്ചിത്ര[[പിന്നണിഗായിക|പിന്നണിഗായികയാണ്]], '''സുജാത മോഹൻ'''. പന്ത്രണ്ടുവയസ്സുള്ളപ്പോൾ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളസിനിമയിൽ]] പാടിത്തുടങ്ങിയ സുജാത, പിന്നീട് [[തമിഴ്]], [[കന്നഡ]], [[തെലുങ്ക്]]&lt;nowiki/&gt;തുടങ്ങിയ ദക്ഷിണേന്ത്യൻഭാഷകളിലുംപാടി, കഴിവുതെളിയിച്ചു. കേരള, തമിഴ്‌നാട് സർക്കാരുകളുടെ മികച്ചചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായികയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം, ഒന്നിലേറെത്തവണ, സുജാത നേടിയിട്ടുണ്ട്.

== ജീവിതരേഖ ==
ഡോ. വിജയേന്ദ്രന്റെയും ലക്ഷ്മിയുടെയും മകളായി 1963 മാർച്ച് 31നു കൊച്ചിയിലാണു സുജാത ജനിച്ചത്. ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യംനേടിയതിനുശേഷം, കൊച്ചിയിലെ ആദ്യമുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] സുജാതയുടെ മുത്തച്ഛനാണ്. സുജാതയ്ക്കു രണ്ടുവയസ്സുള്ളപ്പോൾ അച്ഛൻ മരിച്ചു.

ജന്മനാ സംഗീതവാസനയുണ്ടായിരുന്ന സുജാത, എട്ടാംവയസ്സിൽ [[കലാഭവൻ|കലാഭവനിൽ]]&lt;nowiki/&gt;ച്ചേർന്നതോടെയാണു ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടുതുടങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;mm&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=music&amp;contentType=EDITORIAL&amp;contentId=671362&amp;programId=1073848995&amp;catOid=-1073751446&amp;BV_ID=@@@ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-08-04 |archive-date=2007-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071007184603/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=music&amp;contentType=EDITORIAL&amp;contentId=671362&amp;programId=1073848995&amp;catOid=-1073751446&amp;BV_ID=@@@ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; അക്കാലത്ത്, കലാഭവൻസ്ഥാപകൻ [[ആബേലച്ചൻ |ആബേലച്ചൻ്റെ]] രചനയിൽപ്പുറത്തിറക്കിയ നിരവധി ക്രിസ്തീയ ഭക്തിഗാനങ്ങൾ സുജാത പാടിയിട്ടുണ്ട്. എഴുപതുകളിലും എൺപതുകളിലും ക്രിസ്തീയദേവാലയങ്ങളിലും ഭവനങ്ങളിലും ഏറേ പ്രചാരംനേടിയിരുന്ന “ദൈവമെന്റെ കൂടെയുണ്ട്...”, “അമ്പിളിയമ്മാവാ...”, “അമ്മേ ആരെന്നെ..”തുടങ്ങിയ വേദോപദേശഗാനങ്ങൾ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sayujyam.com/player/player.asp?IDSng=11197,11198,11199,&amp;SongType=Devotional |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-08-04 |archive-date=2007-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929213043/http://www.sayujyam.com/player/player.asp?IDSng=11197,11198,11199,&amp;SongType=Devotional |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സുജാതയുടെ കൊച്ചുശബ്ദത്തെ പ്രശസ്തമാക്കി.

പത്താംവയസ്സിൽ ശാസ്ത്രീയസംഗീതമഭ്യസിച്ചുതുടങ്ങി. [[നെയ്യാറ്റിൻകര വാസുദേവൻ]], കല്യാണ സുന്ദരം ഭാഗവതർ, ഓച്ചിറ ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നിവരാണ്‌, സുജാതയുടെ ഗുരുക്കന്മാർ&lt;ref name=&quot;mm&quot;/&gt;. ഒമ്പതാംവയസ്സുമുതൽ യേശുദാസിനൊപ്പം ഗാ‍നമേളകളിൽ പാടിത്തുടങ്ങി. രണ്ടായിരത്തോളം ഗാനമേളകളിൽ യേശുദാസിനൊപ്പംപാടിയ സുജാത, അക്കാലങ്ങളിൽ കൊച്ചുവാനമ്പാടി എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.
=== ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായിക ===
[[പ്രമാണം:Sujatha.jpg|ലഘുചിത്രം]]
1975-ൽ “ടൂറിസ്റ്റ് ബംഗ്ലാവ്” എന്ന ചിത്രത്തിനു പിന്നണിപാടിയാണ്, സുജാത ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്കു വന്നത്. ഈ ചിത്രത്തിൽ ഓ.എൻ.വി. കുറുപ്പ് എഴുതി, എം.കെ. അർജ്ജുനൻ ഈണമിട്ട “കണ്ണെഴുതിപ്പൊട്ടുതൊട്ട്...” എന്ന ഗാനമാണ്, സുജാതയുടെ ആദ്യ ചലച്ചിത്രഗാനം&lt;ref&gt;
http://malayalam.webdunia.com/entertainment/artculture/music/0705/23/1070523145_2.htm
&lt;/ref&gt;. അതേവർഷം “കാമം ക്രോധം മോഹം” എന്ന ചിത്രത്തിൽ യേശുദാസിനൊപ്പംപാടിയ ''സ്വപ്നം കാണും പെണ്ണേ...'' ആദ്യ യുഗ്മഗാനവും. മികച്ചതുടക്കംലഭിച്ചെങ്കിലും പിന്നീടു കുറേക്കാലം സുജാത ചലച്ചിത്രരംഗത്തുനിന്നു വിട്ടുനിന്നു. പഠനത്തിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിക്കാൻവേണ്ടിയായിരുന്നു ഇത്. 1981-ൽ ഡോ. കൃഷ്ണമോഹനുമായുള്ള വിവാഹശേഷം ചെന്നൈയിലേക്കു താമസംമാറിയതോടെ വീണ്ടും ചലച്ചിത്രഗാനരംഗത്തു സജീവമായി.

“[[കടത്തനാടൻ അമ്പാടി]]” എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ [[പ്രിയദർശൻ|പ്രിയദർശനാണ്]] 1983-ൽ സുജാതയുടെ രണ്ടാംവരവിനു കളമൊരുക്കിയത്. എന്നാൽ ഈ ചിത്രം ഏഴു വർഷങ്ങൾക്കുശേഷമാണ് പുറത്തിറങ്ങിയതെന്നുമാത്രം. ഈ കാലയളവിൽ സുജാത പാടിയ പാട്ടുകളിലേറെയും യുഗ്മഗാനങ്ങളായിരുന്നു. 1990കളിലാണ് ഒറ്റയ്ക്കുള്ള അവസരങ്ങൾ ലഭിച്ചുതുടങ്ങിയത്. അതോടെ മലയാളത്തിലെ മുന്നണി ഗായകരുടെ നിരയിലേക്കുയർന്നു. ആലാപനശൈലിയിൽ വ്യത്യസ്തതപുലർത്തുന്ന സുജാതയുടേത് നിത്യഹരിതശബ്ദമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. മാത്രമല്ലാ, ഭാവഗായികയെന്നപേരിലാണ്, സുജാതയറിയപ്പെടുന്നത്.
====തമിഴിലെ പ്രശസ്തഗാനങ്ങൾ====
{|class=&quot;wikitable&quot; 
! വർഷം !! ഗാനം !! സിനിമ !! സംഗീതസംവിധാനം
|-
| 1977 || &quot;കാലൈ പാനിയിൽ&quot; || ''ഗായത്രി'' || [[ഇളയരാജ]]
|-
| 1980 || &quot;ഒരു ഇനിയ മാനത്ത്&quot; || ''ജോണി'' || [[ഇളയരാജ]]
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1992 || &quot;പുതവെള്ളൈമഴ&quot; ||rowspan=&quot;2&quot;|''റോജ'' ||rowspan=&quot;2&quot;| [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
| &quot;കാതൽ റോജാവേ&quot;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1993 || &quot;നേട്രു ഇല്ലാതെമാത്രം&quot; || ''പുതിയമുഖം'' || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
| &quot;എൻ വീട്ടു തോട്ടത്തിൽ&quot; || ''ജെന്റിൽമാൻ'' || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
| &quot;ആത്തങ്കര മനമേ&quot; || ''കിഴക്കു സീമയിലേ'' || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 1994 || &quot;കാത്തിരിക്ക കാത്തിരിക്ക&quot; || ''ഡ്യൂയറ്റ്'' || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
| &quot;കാട്രു കുതിരയിലേ]&quot; || ''കാതലൻ'' || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
| &quot;വാടി സത്തുക്കുടി&quot; || ''പുതിയ മന്നർകൾ'' || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
| &quot;ഇന്നാൾ ഒരു പൊന്നാൾ&quot; || ''മനിത മനിത'' || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 1995 || &quot;മലരോടു മലരിങ്ക&quot; ||rowspan=&quot;2&quot;| ''ബോംബെ'' ||rowspan=&quot;2&quot;| [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
| &quot;ഇതു അന്നെ ഭൂമി&quot; 
|-
| &quot;ഇനി അച്ചം ഇല്ലൈ&quot; || ''ഇന്ദിര'' || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
| &quot;തില്ലാന തില്ലാന&quot; || ''മുത്തു'' || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
|rowspan=&quot;5&quot;| 1996 || &quot;രുക്കു രുക്കു&quot; ||rowspan=&quot;2&quot;| ''അവ്വൈ ഷൺമുഖി'' ||rowspan=&quot;2&quot;| ദേവ
|-
| &quot;കാതലാ കാതലാ&quot;
|-
| &quot;നാലായ് ഉലകം&quot; || ''ലവ് ബേർഡ്സ് || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
| &quot;മെല്ലിസയേ&quot; || ''മിസ്റ്റർ റോമിയോ'' || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
| &quot;ചിട്ടു ചിട്ടു കുരുവി&quot; || ''ഉള്ളത്തൈ അള്ളിത്താ'' || സിർപി
|-
|rowspan=&quot;5&quot;| 1997 || &quot;പൂപൂക്കും ഓസൈ&quot;  || ''മിൻസാര കനവ്'' || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
| &quot;ഒരു പട്ടാംപൂച്ചി&quot; || ''കാതലുക്കു മര്യാദൈ'' || [[ഇളയരാജ]]
|-
| &quot;ചന്ദിരനേ തൊട്ടതു യാർ&quot; || ''രച്ചകൻ'' || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
| &quot;ചലക്കു ചലക്കു&quot; ||rowspan=&quot;2&quot;| ''സൂര്യവംശം'' ||rowspan=&quot;2&quot;| [[എസ്.എ.രാജ്കുമാർ]]
|-
| &quot;നച്ചത്തിര ജനലിൽ&quot;
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 1998 || &quot;അതിശയം&quot; || ''ജീൻസ് || [[എ.ആർ.റഹ്മാൻ]]
|-
|}

=== ഇതരഭാഷകളിൽ ===
മലയാളചലച്ചിത്രരംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റംനടത്തി, ഒരു വർഷംതികയുന്നതിനുമുമ്പേ, തമിഴിൽനിന്നുള്ള അവസരമെത്തി. 1976-ൽ [[ഇളയരാജ]] സംഗീതസംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ച “കാവിക്കുയിൽ”എന്ന ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി സുജാത പാടി. പക്ഷേ ഈ ഗാനം സിനിമയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരുന്നില്ല. 1992-ൽ “റോജാ” എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതസംവിധായകനായിരുന്ന [[എ.ആർ. റഹ്മാൻ|എ.ആർ. റഹ്മാനാണ്]] തമിഴിൽ സുജാതയുടെ രണ്ടാംവരവിനു വഴിതെളിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിലെ “പുതുവെള്ളൈ മഴൈ...” എന്നഗാനം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന്, റഹ്മാൻ സംഗീതസംവിധാനംനിർവ്വഹിച്ച ഒട്ടേറെച്ചിത്രങ്ങളിൽ പാടി.

റഹ്മാൻതന്നെയാണ് ഹിന്ദിയിലും സുജാതയെ അവതരിപ്പിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതസംവിധാനത്തിൽ “താൾ”, “പുകാർ” എന്നീ ഹിന്ദി സിനിമകളിൽ സുജാതയാലപിച്ച ഗാനങ്ങൾ ദേശീയശ്രദ്ധനേടി. കന്നഡ, തെലുഗു സിനിമകളിലും സുജാത സാന്നിദ്ധ്യമറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
== സുജാതയുടെ പാട്ടുകൾ ==
(Selected Discography)
* സുന്ദരിയാം സെപ്റ്റംബർ...
'' രുഗ്മ 1983 ''
* ദൂരെ കിഴക്കുദിക്കും...
* കാടുമി നാടുമെല്ലാം...
'' ചിത്രം 1988 ''
* പൊന്മുരളിയൂതും കാറ്റിൽ...
'' ആര്യൻ 1988 ''
* പള്ളിത്തേരുണ്ടോ...
''മഴവിൽക്കാവടി 1989''
* പഴയൊരു പാട്ടിലെ...
'' നായർസാബ് 1989 ''
* അന്തിപ്പൊൻവെട്ടം...
'' വന്ദനം 1989 ''
* ഒരിക്കൽ നീ ചിരിച്ചാൽ...
'' അപ്പു 1990 ''
* മൈ നെയിം ഈസ് സുധി...
'' ഏയ് ഓട്ടോ 1990 ''
* നിറമാലക്കാവിൽ...
'' ഗജകേസരിയോഗം 1990 ''
* ആരോ പോരുന്നെൻ കൂടെ...
'' ലാൽ സലാം 1990 ''
* മൗനത്തിൽ ഇടനാഴിയിൽ...
* സ്വർഗങ്ങൾ സ്വപ്നം കാണും...
'' മാളൂട്ടി 1990 ''
* സിന്ദൂരം തൂവും ഒരു സായംകാലം...
'' ശുഭയാത്ര 1990 ''
* പാടൂ താലിപ്പൂത്തുമ്പി...
'' നയം വ്യക്തമാക്കുന്നു 1991 ''
* അന്തിവെയിൽ പൊന്നുരുകും...
'' ഉള്ളടക്കം 1991 ''
* കസ്തൂരി എൻ്റെ കസ്തൂരി...
'' വിഷ്ണുലോകം 1991 ''
* നീലക്കുയിലെ ചൊല്ലൂ...
'' അദ്വൈതം 1992 ''
* വർണ വസന്തം ഒരുങ്ങിയ...
'' എന്നോടിഷ്ടം കൂടാമോ 1992 ''
* മാമ്പൂവേ മഞ്ഞുതിരുന്നോ...
* കുനു കുനെ ചെറു കുറുനിരകൾ...
'' യോദ്ധാ 1992 ''
* പാതിരാ പാൽക്കടവിൽ..
'' ചെങ്കോൽ 1993 ''
* തുമ്പിപ്പെണ്ണെ വാ വാ..
'' ധ്രുവം 1993 ''
* മാലിനിയുടെ തീരങ്ങൾ...
'' ഗാന്ധർവ്വം 1993 ''
* ഒരു മുറൈവന്ത് പാത്തായ...
'' മണിച്ചിത്രത്താഴ് 1993 ''
* മധുര സ്വപ്നങ്ങൾ ഊയലാടുന്ന....
'' മേലേപറമ്പിൽ ആൺവീട് 1993 ''
* പാതിരാ പാൽക്കടവിൽ...
'' ചെങ്കോൽ 1993 ''
* ഒരു വല്ലം പൊന്നും പൂവും...
'' മിന്നാരം 1994 ''
* വാലിൻമേൽ പൂവും...
'' പവിത്രം 1994 ''
* എന്തേ മനസിൽ ഒരു നാണം...
'' തേന്മാവിൻ കൊമ്പത്ത് 1994 ''
* വെള്ളാരം കിളികൾ വലം വച്ച് പറക്കും...
'' മംഗല്യസൂത്രം 1995 ''
* കണിക്കൊന്നകൾ പൂക്കുമ്പോൾ...
'' ഒരു അഭിഭാഷകൻ്റെ കേസ് ഡയറി 1995''
* സൂര്യനാളം പൊൻവിളക്കായ്...
'' തച്ചോളി വർഗീസ് ചേകവർ 1995 ''
* പ്രണയമണിത്തൂവൽ പൊഴിയും...
'' അഴകിയ രാവണൻ 1996 ''
* താഴമ്പൂ മുടി മുടിച്ച്...
'' ദേവരാഗം 1996 ''
* വൈഡൂര്യക്കമ്മലണിഞ്ഞ്...
* കാക്കക്കറുമ്പൻ...
'' ഈ പുഴയും കടന്ന് 1996 '' 
* മഴവില്ലിൽ കൊട്ടാരത്തിൽ...
'' ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം 1996 ''
* ഹലോ ഹലോ മിസ്റ്റർ റോമിയോ...
'' രജപുത്രൻ 1996 ''
* വെണ്ണിലാ കടപ്പുറത്ത്...
* ഓ പ്രിയേ...
* എന്നും നിന്നെ പൂജിക്കാം...
'' അനിയത്തി പ്രാവ് 1997 ''
* കുങ്കുമ മലരിതളെ...
'' ഭൂപതി 1997 ''
* ഇന്നലെ മയങ്ങുന്ന നേരം...
'' ചന്ദ്രലേഖ 1997 ''
* വിണ്ണിലെ പൊയ്കയിൽ...
'' കൃഷ്ണഗുഡിയിൽ ഒരു പ്രണയകാലത്ത് 1997 ''
* വിഭവിരാഗം...
'' ഋഷ്യശൃംഗൻ 1997 ''
* ആവാരം പൂവിൻമേൽ...
* ഓണത്തുമ്പി പാടൂ...
'' സൂപ്പർമാൻ 1997 ''
* മഞ്ഞിൻ മാർഗഴിത്തുമ്പി.. 
'' മന്ത്രമോതിരം 1997 ''
* മിന്നാരം മാനത്ത്...
'' ഗുരു 1997 ''
* എത്രയോ ജന്മമായ്...
'' സമ്മർ ഇൻ ബത്ലേഹം 1998
* കുപ്പിവള കിലുകിലു കിലുങ്ങണല്ലോ...
'' അയാൾ കഥയെഴുതുകയാണ് 1998 ''
* മിന്നൽ കൈവള ചാർത്തി...
'' ഹരികൃഷ്ണൻസ് 1998 ''
* ഒരു പൂവിനെ നിശാശലഭം...
'' മീനത്തിൽ താലിക്കെട്ട് 1998 ''
* കന്നിനിലാ പെൺകൊടിയേ...
* സുന്ദരിയേ സുന്ദരിയേ...
'' ഒരു മറവത്തൂർ കനവ് 1998 ''
* വരമഞ്ഞളാടിയ..
'' പ്രണയ വർണങ്ങൾ 1998 ''
* നാടോടി തെയ്യവും...
'' സുന്ദര കില്ലാഡി 1998 ''
* കണ്ണാന്തളി മുറ്റത്തെ...
'' അഗ്നി സാക്ഷി 1999 ''
* അമ്പാടി പയ്യുകൾ മേയും...
* മഞ്ഞു പെയ്യണ്...
'' ചന്ദ്രനുദിക്കുന്ന ദിക്കിൽ 1999 ''
* തെക്കൻ കാറ്റേ...
* മിന്നും നിലാത്തിങ്കളായ്..
'' എഴുപുന്ന തരകൻ 1999 ''
* ഒരു മുത്തും തേടി...
'' ഇൻഡിപെൻഡൻസ് 1999 ''
* മഞ്ഞുകാലം നോൽക്കും...
'' മേഘം 1999 ''
* പ്രായം നമ്മിൽ മോഹം നൽകി....
'' നിറം 1999 ''
* പൊന്നോല പന്തലിൽ...
'' സാഫല്യം 1999 ''
* നാടോടി പൂത്തിങ്കൾ...
'' ഉസ്താദ് 1999 ''
* പിൻനിലാവിൻ പൂ വിടർന്നു..
'' വീണ്ടും ചില വീട്ടുകാര്യങ്ങൾ 1999 ''
* തേങ്ങാപ്പൂളും കൊക്കിൽ ഒതുക്കി...
'' വാസന്തിയും ലക്ഷ്മിയും പിന്നെ ഞാനും 1999 ''
* മുത്തും പവിഴവും...
'' ഡാർലിംഗ് ഡാർലിംഗ് 2000 ''
* മത്താപ്പൂത്തിരി പെൺകുട്ടി...
'' ദേവദൂതൻ 2000 ''
* മണിമുറ്റത്താവണി പന്തൽ...
'' ഡ്രീംസ് 2000 ''
* ഇനിയെന്തു നൽകണം ഞാൻ...
'' ലൈഫ് ഈസ് ബ്യൂട്ടിഫുൾ 2000 ''
* മുന്തിരി ചേലുള്ള പെണ്ണെ...
* ദ്വാദശിയിൽ മണിദീപിക...
'' മധുരനൊമ്പരകാറ്റ് 2000 ''
* പ്രണയിക്കുകയായിരുന്നു നാം...
'' മനസിൽ ഒരു മഞ്ഞുതുള്ളി 2000 ''
* ശാരികെ നിന്നെ കാണാൻ...
* ദും ദും ദും ദൂരെയേതൊ...
'' രാക്കിളിപ്പാട്ട് 2000 ''
* ചോലമലങ്കാറ്റടിക്കണ്...
'' ശ്രദ്ധ 2000 ''
* ഒരു സിംഹമലയും കാട്ടിൽ...
* കാത്തിരുന്നൊരു ചക്കരക്കുടം...
'' തെങ്കാശിപട്ടണം 2000 ''
* ഒരു പാട്ടിൻ കാറ്റിൽ...
'' ദുബായ് 2001 ''
* ആരാരും കണ്ടില്ലെന്നോ...
'' കാക്കക്കുയിൽ 2001 ''
* അമ്മയും നന്മയും ഒന്നാണ്...
'' നരേന്ദ്രൻ മകൻ ജയകാന്തൻ വക 2001 ''
* അല്ലികളിൽ അഴകലയോ...
'' പ്രജ 2001 ''
* മറന്നിട്ടുമെന്തിനോ...
'' രണ്ടാം ഭാവം 2001 ''
* തകില് പുകില്...
'' രാവണപ്രഭു 2001 ''
* മുറ്റത്തെ മുല്ലത്തൈ...
'' സായവർ തിരുമേനി 2001 ''
* പേരറിയാ മകയിരം നാളറിയാ...
'' സൂത്രധാരൻ 2001 ''
* ഒരു മഴപ്പക്ഷി പാടുന്നു...
* കന്നിവസന്തം കാറ്റിൽ മൂളും...
'' കുബേരൻ 2002 ''
* വേളിപ്പെണ്ണിന് താലിക്ക്...
'' മഴത്തുള്ളി കിലുക്കം 2002 ''
* കരിമിഴിക്കുരുവിയെ കണ്ടില്ലാ...
'' മീശ മാധവൻ 2002 ''
* ആരും ആരും കാണാതെ...
'' നന്ദനം 2002 ''
* പിറന്ന മണ്ണിൽ നിന്നും....
'' ഒന്നാമൻ 2002 ''
* മുല്ലക്ക് കല്യാണ പ്രായമായെന്ന്...
* എനിക്കും ഒരു നാവുണ്ടെങ്കിൽ...
'' ഊമപ്പെണ്ണിന് ഉരിയാടപയ്യൻ 2002 ''
* കരിമിഴിയാളെ...
* പ്രേമ മധു തേടും
'' സ്നേഹിതൻ 2002 ''
* മണിക്കുയിലേ...
'' വാൽക്കണ്ണാടി 2002 ''
* തുമ്പി കല്യാണത്തിന്...
'' കല്യാണ രാമൻ 2002 ''
* അരവിന്ദ നയനാ..
* വസന്തരാവിൻ കിളിവാതിൽ...
* പൂവെ ഒരു മണിമുത്തം...
'' കൈ എത്തും ദൂരത്ത് 2002 ''
* ശിലയിൽ നിന്നും ഉണരുമോ...
'' ക്രോണിക് ബാച്ചിലർ 2003 ''
* പൈക്കറുമ്പിയേ മേയ്ക്കും...
* നിനക്കെൻ്റെ മനസിലെ...
'' ഗ്രാമഫോൺ 2003 ''
* ചിലു ചിലും ചിൽ ചിലങ്കയോ...
'' ബാലേട്ടൻ 2003 ''
* ചിലമ്പൊലി കാറ്റേ...
'' സിഐഡി മൂസ 2003 ''
* വാവാവോ വാവേ...
'' എൻ്റെ വീട് അപ്പൂൻ്റേം 2003 ''
* തിങ്കൾ നിലാവിൽ...
'' ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ് 2003 ''
* കാർക്കുഴലി തേൻകുഴലി...
'' കസ്തൂരിമാൻ 2003 ''
* ഒന്നാനാം കുന്നിൻമേലെ...
* കസവിൻ്റെ തട്ടമിട്ട്...
* വിളക്ക് കൊളുത്തി വരും...
* ഒന്നാം കിളി പൊന്നാം കിളി...
'' കിളിച്ചുണ്ടൻ മാമ്പഴം 2003 ''
* കുയിലേ നിൻ കുറുങ്കുഴലിൽ...
'' മീരയുടെ ദുഃഖവും മുത്തുവിൻ്റെ സ്വപ്നവും 2003 ''
* ആലിലക്കാവിലെ തെന്നലെ...
* ആരോരാൾ പുലർമഴയിൽ...
'' പട്ടാളം 2003 ''
* ഓമലാളെ എൻ്റെ മനസിൽ...
* നീയറിഞ്ഞോ...
'' സദാനന്ദൻ്റെ സമയം 2003 ''
* ഒരു പൂ മാത്രം ചോദിച്ചു...
'' സ്വപ്നക്കൂട് 2003 ''
* കിങ്ങിണിപ്പൂവെ....
* തൊട്ടുവിളിച്ചാലോ...
'' സ്വപ്നം കൊണ്ട് തുലാഭാരം 2003 ''
* സാറെ സാറെ സാമ്പാറെ...
'' തിളക്കം 2003 ''
* കരിങ്കല്ലിൽ കടഞ്ഞെടുത്ത...
* കുടമുല്ലക്കടവിൽ...
'' വെള്ളിത്തിര 2003 ''
* ഒളികണ്ണും മീട്ടി...
'' വാർ &amp; ലവ് 2003 ''
* നീ ജനുവരിയിൽ...
'' അകലെ 2004 ''
* മുത്തേ നിന്നെ കണ്ടിട്ട് ഇന്നെന്നിൽ...
'' അമൃതം 2004 ''
* കുയിൽ പാട്ടിലൂഞ്ഞാലാടാൻ...
'' അപരിചിതൻ 2004 ''
* ഞാനും വരട്ടെ...
'' ചതിക്കാത്ത ചന്തു 2004 ''
* തെന്നലിലെ തേന്മഴയിൽ...
'' കണ്ണിനും കണ്ണാടിക്കും 2004 ''
* കണ്ടു കണ്ടു കൊതി കൊണ്ടു...
'' മാമ്പഴക്കാലം 2004 ''
* മാ മഴയിലെ...
'' മയിലാട്ടം 2004 ''
* മെയ് മാസം മനസിനുള്ളിൽ...
'' നാട്ടു രാജാവ് 2004 ''
* ജൂണിലെ നിലാമഴയിൽ...
'' നമ്മൾ തമ്മിൽ 2004 ''
* കല്ലായി കടവത്തെ...
'' പെരുമഴക്കാലം 2004 ''
* തൊട്ടുരുമ്മിയിരിക്കാൻ...
'' രസികൻ 2004 ''
* അടുത്തൊന്നു വന്നിരുന്നാൽ...
'' റൺവേ 2004 ''
* കള്ള കുറുമ്പി...
'' സത്യം 2004 ''
* ചക്കരക്കിളി...
'' വെള്ളി നക്ഷത്രം 2004 ''
* കേൾക്കാത്തൊരു സംഗീതം...
'' വേഷം 2004 ''
* ഇല്ലത്തെ കല്യാണത്തിന്...
* ഒരു കാതിലോല ഞാൻ കണ്ടില്ല...
'' വെട്ടം 2004 ''
* പ്രിയനെ നീയെന്നെ...
* മിഴികൾക്കിന്നെന്ത് തെളിച്ചം
'' വിസ്മയത്തുമ്പത്ത് 2004 ''
* കരിവളയോ ചങ്ങാതി...
'' ഫൈവ് ഫിംഗേഴ്സ് 2005 ''
* കണ്ണിൽ ഉമ്മ വച്ച് പാടാം..
'' ആലീസ് ഇൻ വണ്ടർലാൻ്റ് 2005 ''
* മിഴികളിൽ നിൻ മിഴികളിൽ...
'' ബംഗ്ലാവിൽ ഔത 2005 ''
* ചാന്ത് കുടഞ്ഞൊരു സൂര്യൻ...
'' ചാന്ത് പൊട്ട് 2005 ''
* തങ്കക്കുട്ടാ സിങ്കക്കുട്ടാ...
* മുന്തിരിപ്പാടം പൂത്തു നിൽക്കണ....
'' കൊച്ചി രാജാവ് 2005 ''
* സാഹിറാ സാഹിറാ...
'' ലോകനാഥൻ ഐഎഎസ് 2005 ''
* ഇന്ത പഞ്ചായത്തിൽ...
'' പാണ്ടിപ്പട 2005 ''
* മിണ്ടാതെടി കുയിലേ...
'' തന്മാത്ര 2005 ''
* മന്ദാരക്കൊലുസിട്ട...
'' അവൻ ചാണ്ടിയുടെ മകൻ 2006 ''
* കരിനീല കണ്ണിലെന്തെടി...
'' ചക്കര മുത്ത് 2006 ''
* സുന്ദരനോ സൂര്യനോ...
'' കനക സിംഹാസനം 2006 ''
* നീലക്കുറിഞ്ഞി പൂത്ത മിഴിയിണയിൽ...
'' സ്മാർട്ട് സിറ്റി 2006 ''
* തട്ടം പിടിച്ച് വലിക്കല്ലേ....
'' പരദേശി 2007 ''
* താരക മലരുകൾ വിരിയും പാടം...
'' അറബിക്കഥ 2007 ''
* ഇല കൊഴിയും ശിശിരം വഴിമാറി....
'' പന്തയക്കോഴി 2007 ''
* കനലുകളാടിയ കണ്ണിൽ ഇന്നൊരു...
'' മുല്ല 2008 ''
* ഗന്ധരാജൻ പൂ വിടർന്നു...
'' കലണ്ടർ 2009 ''
* കുഴലൂതും പൂന്തെന്നലെ...
'' ഭ്രമരം 2009 ''
* മണിക്കിനാവിൻ കൊതുമ്പു വള്ളം...
'' പോക്കിരി രാജ 2010 ''
* തമ്മിൽ തമ്മിൽ...
'' പാപ്പി അപ്പച്ചാ 2010 ''
* അന്തിമാന ചെമ്പടിയിൽ...
'' ഇന്ത്യൻ റുപ്പി 2011 ''
* കായൽക്കരയിലാകെ...
'' വെനീസിലെ വ്യാപാരി 2011 ''
* ചെമ്പഴുക്കാ നല്ല ചെമ്പഴുക്കാ...
'' കുഞ്ഞളിയൻ 2012 ''
* നീലാമ്പലെ നീ വന്നിതാ...
'' ദി പ്രീസ്റ്റ് 2021 ''&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2025/03/31/sujatha-mohan-songs-special.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2025/03/31/sujatha-mohan-celebrates-62nd-birthday.html&lt;/ref&gt;

== ഭക്തി ഗാനങ്ങൾ ==
* കാവൽ മാലാഖമാരെ...
* അലകടലും കുളിരലയും...
* നിന്നെ വാഴ്ത്തിടാം...
* ക്രിസ്മസ് രാവണഞ്ഞ നേരം...
* നന്മ നേരുമമ്മ....

== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
*മികച്ച പിന്നണി ഗായികയ്ക്കുള്ള കേരള സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം
**1997 - പ്രണയമണിത്തൂവൽപൊഴിയും...(ചിത്രം:അഴകിയ രാവണൻ‌)
**1999 - വരമഞ്ഞളാടിയ...(ചിത്രം:പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ)
**2007 - ബാൻസുരീ ശ്രുതിപോലെ...(ചിത്രം:രാത്രിമഴ)
*മികച്ച പിന്നണി ഗായികയ്ക്കുള്ള തമിഴ് നാട് സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം 1993, 1996, 2001 വർഷങ്ങളിൽ
*1975-ൽ ഫിലിം ഫാൻസ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡ്
*മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് 1988, 89, 90 വർഷങ്ങളിൽ

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Sujatha Mohan}}
*{{imdb name|id=0837673|name=സുജാത}}
*[http://www.sujatha.in Sujatha's official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911231503/http://sujatha.in/ |date=2017-09-11 }}
*[http://www.devaragam.com/vbscript/MusicNew.aspx?ArtistID=4&amp;Msg=Hits%20of%20Sujatha Songs by Sujatha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304125440/http://www.devaragam.com/vbscript/MusicNew.aspx?ArtistID=4&amp;Msg=Hits%20of%20Sujatha |date=2016-03-04 }}
*[http://panamarentbybarrow.com/kms/sujatha.htm Listen to Sujatha's and others Tamil/Hindi/Telugu Songs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120208102904/http://panamarentbybarrow.com/kms/sujatha.htm |date=2012-02-08 }}
*[http://www.chennaionline.com/chat/celebchat/09sujathaprofile.asp A collection of Sujatha's songs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080906175037/http://www.chennaionline.com/chat/celebchat/09sujathaprofile.asp |date=2008-09-06 }}

[[വർഗ്ഗം:1963-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡ ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>nwtiu8b9eagtx1nvhikupwhdn4dkgjy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21555</id>
    <revision>
      <id>4619925</id>
      <parentid>4589825</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T06:48:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GV2010</username>
        <id>217548</id>
      </contributor>
      <origin>4619925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15631" sha1="7lfdfw2866p3ogvl85gme31p6vd3qcq" xml:space="preserve">{{prettyurl|V.R. Krishna Iyer}}
{{Infobox officeholder
|name        =  വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ
|image       = Justice vr krishna iyyar.jpg
|caption     = വി.ആർ.കൃഷ്ണയ്യർ 2009-ൽ
| birth_name =
|imagesize =
|office         =  കേരളത്തിലെ നിയമം, ജലവിഭവ മന്ത്രി
|constituency   =
|term_start     = [[ഏപ്രിൽ 4]] [[1957]]
|term_end       = [[ജൂലൈ 31]] [[1959]] 
|predecessor    =
|successor      =[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|office1 = [[കേരള നിയമസഭ]] അംഗം
|constituency1 =[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]]
|term_start1 = [[മാർച്ച് 16]] [[1957]]
|term_end1 = [[സെപ്റ്റംബർ 10]] [[1964]]
|predecessor1 =
|successor1 = [[കെ.പി.ആർ. ഗോപാലൻ]]
| salary =
| birth_date ={{Birth date|1915|11|15}}
| birth_place =[[പാലക്കാട്]], [[മലബാർ ജില്ല]], [[മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]]
| residence =[[എറണാകുളം]]
| death_date ={{Death date and age|df=yes|2014|12|4|1915|11|15}}
| death_place = [[എറണാകുളം]]
| party = 
| religion = [[ഹിന്ദുമതം]]
|father =വി.വി. രാമയ്യർ
|mother=നാരായണി അമ്മാൾ
|spouse = ശാരദ കൃഷ്ണയ്യർ
|children =
|website =
|footnotes =
| date          = ഒക്ടോബർ 12
| year          = 2011
| source        = http://niyamasabha.org/codes/members/m299.htm നിയമസഭ
|}} 
[[ഇന്ത്യ]]യിലെ അതിപ്രഗല്ഭനായ നിയമജ്ഞനും ഭരണതന്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്നു '''വൈദ്യനാഥപുരം രാമയ്യർ കൃഷ്ണയ്യർ''' എന്ന '''വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ''' . (1914 നവംബർ 15 - 2014 ഡിസംബർ 4) [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്ത്]] [[വൈദ്യനാഥപുരം]] ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ച്, [[കൊയിലാണ്ടി]]യിൽ വളർന്ന്, [[അണ്ണാമലൈ സർവകലാശാല|അണ്ണാമലൈ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] എന്നിവടങ്ങളിൽ പഠിച്ച് അഭിഭാഷകനായ അദ്ദേഹം 1952-ൽ [[മദ്രാസ് നിയമസഭ|മദ്രാസ് നിയമസഭാംഗവും]] 1957-ൽ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭാംഗവുമായി]]. ഇ.എം.എസ് മന്ത്രി സഭയിൽ [[ആഭ്യന്തരവകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]], നിയമം, ജയിൽ, വൈദ്യുതി, സാമൂഹികക്ഷേമം, ജലസേചനം എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1968-ൽ ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജിയും 1970-ൽ ലോ കമ്മിഷൻ (Law Commission) അംഗവുമായി. 1973 മുതൽ 1980 വരെ [[സുപ്രീം കോടതി]] ജഡ്ജിയായിരുന്നു. സർക്കാരിന്റെ മൂന്ന് ഘടകങ്ങളിലും (നിയമനിർമ്മാണം, കാര്യനിർവ്വഹണം, നീതിന്യായം) പ്രവർത്തിച്ച ലോകത്തിലെത്തന്നെ ഏക വ്യക്തിയാണ് അദ്ദേഹം.

നിയമതത്ത്വങ്ങളേയും അവയ്ക്ക് [[മനുഷ്യാവകാശം|മനുഷ്യാവകാശവുമായുള്ള]] ബന്ധത്തേയും കുറിച്ച് കൃഷ്ണയ്യർ രചിച്ച ഗ്രന്ഥങ്ങൾ നിയമഗ്രന്ഥരചനാശാഖയിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖം മൂലം 2014 ഡിസംബർ 4-ന് തന്റെ 100-ആം വയസ്സിൽ [[എറണാകുളം|എറണാകുളത്തെ]] മെഡിക്കൽ ട്രസ്റ്റ് ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=504746 |title=ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ കൃഷ്ണയ്യർ അന്തരിച്ചു |access-date=2014-12-04 |archive-date=2014-12-04 |archive-url=https://archive.today/20141204103935/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=504746 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 100-ആം ജന്മദിനം ആഘോഷിച്ച് മൂന്നാഴ്ച പിന്നിട്ടപ്പോഴായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യം.

== ബാല്യകാലം ==
1914 നവംബർ 15-ന് [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂയം]] നക്ഷത്രത്തിൽ പാലക്കാടിനടുത്ത് വൈദ്യനാഥപുരത്ത് അഡ്വ. വി.കെ. രാമചന്ദ്രയ്യരുടെയും നാരായണി അമ്മാളുടെയും മകനായി ജനിച്ച കൃഷ്ണയ്യർ തന്റെ ബാല്യകാലം ചിലവഴിച്ചത് [[കോഴിക്കോട് ജില്ല]]യിലെ [[കൊയിലാണ്ടി]]യിലായിരുന്നു. രാമചന്ദ്രയ്യർ-നാരായണി അമ്മാൾ ദമ്പതികളുടെ ഏഴുമക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തമിഴ്നാട് പോലീസ്]] മേധാവിയായിരുന്ന [[വി.ആർ. ലക്ഷ്മീനാരായണൻ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുജനായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് രാമചന്ദ്രയ്യർ കൊയിലാണ്ടി, [[കോഴിക്കോട്]], [[തലശ്ശേരി]] കോടതികളിലെ തിരക്കേറിയ അഭിഭാഷകനായിരുന്നു. കൊയിലാണ്ടിയിലെ കോതമംഗലത്തെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസതി ഈ അടുത്തകാലം വരെ നിലനിന്നിരുന്നു. കോതമംഗലം എൽ. പി സ്കൂളിലാണ്‌ ശ്രീ കൃഷ്ണയ്യർ തന്റെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. 

== കുടുംബം ==
1974-ൽ അന്തരിച്ച കൃഷ്ണയ്യരുടെ ഭാര്യ ശാരദ പൊതുപ്രവർത്തകയും സംഗീതജ്ഞയുമായിരുന്നു. ഇവർക്ക് രമേശ്, പരമേശ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ട്. ഒരാൾ മദിരാശിയിലും മറ്റൊരാൾ അമേരിക്കയിലുമാണ്.  

== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:V.R.Krishna Iyer.jpg|right|thumb|200px|വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]]
[[സോവിയറ്റ് ലാന്റ്]] നെഹ്റു അവാർഡും ശ്രീ ജഹാംഗീർ ഗാന്ധി മെഡൽ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ബഹുമതികൾ അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1995-ൽ [[ഇന്റർനാഷണൽ ബാർ കൌൺസിൽ]] (International Bar Council) കൃഷ്ണയ്യർക്ക് “ലിവിങ്ങ് ലജൻഡ് ഓഫ് ലോ” (Living Legend Of Law) എന്ന ബഹുമതി നൽകി ആദരിച്ചു. ഇന്ത്യൻ പ്രസിഡന്റിൽ നിന്നും [[പത്മ വിഭൂഷൺ]] ബഹുമതിയും, റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് [[വ്ലാദിമിർ പുടിൻ]] &quot;ഓർഡർ ഓഫ് ഫ്രണ്ട്ഷിപ്പ്&quot; നൽകിയും ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== കൃതികൾ  ==
എഴുപതിൽപരം പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതി. കൂടുതലും നീതിന്യായം, നിയമം എന്നീമേഖലയിലേതാണ്. ചില യാത്രാവിവരണങ്ങളും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

*'ലൈഫ് ആഫ്‌റ്റെർ ഡെത്ത് '
*'വാണ്ടറിങ് ഇൻ മെനി വേൾഡ്‌സ്' (ആത്മകഥ)

==വിമർശനം==
[[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ]] [[ശിവഗിരി]] സന്ദർശനം വിഷയമാക്കികൊണ്ട് സാഹിത്യകാരൻ [[സക്കറിയ]] എഴുതിയ ഒരു ലേഖനത്തിൽ കൃഷ്ണയ്യർ ഇങ്ങനെ വിമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്:&quot;കണ്ണടച്ചുകൊണ്ട് വർഗീയതയുടെ പാൽകുടിച്ചാസ്വദിക്കുന്ന മറ്റൊരു &quot;ഇടതുപക്ഷ&quot;ക്കാരനായ വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരോട് ഒരു വാക്ക് ഉരിയാടാതെ [[നരേന്ദ്ര മോദി]] കേരള മണ്ണ് വിട്ടുപിരിഞ്ഞില്ല എന്നതും രസകരമാണ്. മോഡിയുടെ കേരളത്തിലെ ഭാവി ബ്രഹ്മസ്ഥനാധിപതികളിലൊരാൾ സ്വാമിയാവാനാണ് വഴി&quot;&lt;ref&gt;&quot;മോഡിയുടെ ശിവഗിരി കൈയേറ്റവും കേരള അരങ്ങേറ്റവും&quot;--സക്കറിയ-മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് 2013 മെയ് 20 പുസ്തകം 16, പുറം  9-10&lt;/ref&gt;

==നൂറാം ജന്മദിനവും മരണവും==
അവസാനകാലത്ത് വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖങ്ങളെത്തുടർന്ന് ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്നെങ്കിലും കർമ്മരംഗത്ത് കൃഷ്ണയ്യർ സജീവമായിരുന്നു. 2014 നവംബർ 15-ന് അദ്ദേഹം തന്റെ 100-ആം ജന്മദിനം ആഘോഷിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മശതാബ്ദി എറണാകുളത്തുകാർ വൻ ആഘോഷമാക്കി നടത്തി. സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് നിരവധി പ്രമുഖർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. കുറച്ചുദിവസങ്ങൾക്കുശേഷം ഗുരുതരമായ ശ്വാസകോശരോഗത്തെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ എറണാകുളം മെഡിക്കൽ ട്രസ്റ്റ് ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. ഓരോ ദിവസം ചെല്ലുംതോറും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില വഷളായി വന്നു. ഒടുവിൽ ഡിസംബർ 4-ന് വൈകീട്ട് 3:30-ഓടെ ആ ഹൃദയതാളം നിലച്ചു. ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു. മൃതദേഹം വീട്ടിലും രാജീവ് ഗാന്ധി സ്റ്റേഡിയത്തിലും പൊതുദർശനത്തിനുവച്ചപ്പോൾ ആയിരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തിന് അന്ത്യാഞ്ജലികളർപ്പിച്ചത്. പിറ്റേ ദിവസം വൈകീട്ട് ആറുമണിയോടെ രവിപുരം പൊതുശ്മശാനത്തിൽ പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു. 

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
*[http://www.vrkrishnaiyer.org വി.ആർ.കൃഷ്ണയ്യരെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വെബ്‌സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100102110042/http://www.vrkrishnaiyer.org/ |date=2010-01-02 }}
*[http://www.keral.com/celebrities/krisnaiyar/index.htm വി.ആർ.കൃഷ്ണയ്യരുടെ ജീവചരിത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100127035536/http://www.keral.com/celebrities/krisnaiyar/index.htm |date=2010-01-27 }}
{{DEFAULTSORT:കൃഷ്ണയ്യർ}}
{{First KLA}}
{{Second KLA}}

[[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2014-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നവംബർ 15-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 4-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ‎]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ‎]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ന്യായാധിപന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി സ്ഥാനാർഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നൂറുവർഷം ജീവിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മവിഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]]

Mathrubhumi
http://sv1.mathrubhumi.com
നീതിസൂര്യന് 100 - V R Krishna Iyer, കൃഷ്ണയ്യർ</text>
      <sha1>7lfdfw2866p3ogvl85gme31p6vd3qcq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>യൂട്യൂബ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24199</id>
    <revision>
      <id>4619814</id>
      <parentid>4618281</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T12:16:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49840" sha1="6puzqksxc3e14k8ecu9wkudi1lcmyrk" xml:space="preserve">{{prettyurl|YouTube}}
{{Infobox dot-com company
|company_name     = യൂട്യൂബ്, എൽഎൽസി
|logo                 = YouTube 2024.svg
|logo size            = 200px
|caption          = യൂട്യൂബിന്റെ ഹോംപേജ്
|company_type     = Subsidiary of [[ഗൂഗിൾ]], [[limited liability company]]
|foundation       = {{Start date|2005|02|14}}
|founder          = [[Steve Chen]], [[Chad Hurley]], [[Jawed Karim]]
|location_city    = 901 Cherry Ave, [[San Bruno, California|San Bruno]],&lt;br /&gt;California
|location_country = United States
|area_served      = Worldwide
|owner                = [[ആൽഫബെറ്റ് ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ്]]
|parent               = [[ഗൂഗിൾ]] (2006–present)
|key_people       = [[Salar Kamangar]] (CEO)&lt;br /&gt;Chad Hurley (Advisor)
|company_slogan   = Broadcast Yourself (2005–2012)
|industry         = Internet
|url              = {{URL|https://www.youtube.com/|YouTube.com}}&lt;br /&gt;(see [[#Localization|list of localized domain names]])
|programming_language = [[പൈതൺ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gooli.org/blog/youtube-runs-on-python/|title=YouTube runs on Python|first=Vincent|last=Lextrait|month=July|year=2010|accessdate=5 September 2010|archiveurl=https://archive.today/20120530/http://www.lextrait.com/Vincent/implementations.html|archivedate=2012-05-30|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|ipv6             =
|alexa            =  {{Steady}} [http://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com 2] {{small|{{nowrap|( ലോകവ്യാപകമായി, {{as of|2017|04|05|alt=ഏപ്രിൽ 2017}})}}}}&lt;ref name=&quot;alexa&quot;&gt;{{cite web |title=youtube.com Traffic Statistics |url=http://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com |website=[[Alexa Internet]] |publisher=[[Amazon.com]] |date=April 5, 2017 |accessdate=April 7, 2017 |archive-date=2016-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160807013431/http://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|website_type     = [[Video hosting service]]
|advertising      = Google [[AdSense]]
|registration     = ഇഷ്ടാനുസൃതം
|language         = 54 ഭാഷകൾ&lt;ref name=&quot;languages&quot;&gt;{{cite web| url = http://i.imgur.com/C2mND.png| title = YouTube language versions | accessdate =January 15, 2012}}&lt;/ref&gt;
|launch_date      = {{Start date|2005|02|14}}
|current_status   = സജീവം
|screenshot       = [[File:YouTube - Broadcast Yourself.png|270px]]
|logo_caption=2024 മുതലുള്ള ലോഗോ}}
ഗൂഗിൾ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള [[ഇന്റർനെറ്റ്]] വീഡിയോ ഷെയറിംഗ് [[വെബ്‌സൈറ്റ്|വെബ്‌സൈറ്റാണ്‌]] '''യൂട്യൂബ്'''.  ഈ സംവിധാനത്തിലൂടെ ലോകത്തെവിടെനിന്നും ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് വീഡിയോ ഖണ്ഡങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരുമായി പങ്കുവയ്ക്കുവാൻ കഴിയുന്നു. [[2005]] ഫെബ്രുവരിയിൽ  [[പേയ്പാൽ]] എന്ന ഇ-വ്യാപാര കമ്പനിയിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന [[സ്റ്റീവ് ചെൻ]], [[ചാഡ് ഹർലി]], [[ജാവേദ് കരീം]] എന്നിവരാണ് യൂട്യൂബ് സ്ഥാപിച്ചത്. [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] സാൻ ബ്രൂണൊ അസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച ഈ വെബ് സേവന കമ്പനി [[അഡോബ്]] ഫ്ലാഷ് സാങ്കേതിക വിദ്യ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണു പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. വീഡിയോ ഖണ്ഡങ്ങൾ, സംഗീതം, ടെലിവിഷൻ പരിപാടികൾ തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ഈ വെബ് സൈറ്റ് വഴി പങ്കുവയ്ക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. യുട്യൂബിൽ അംഗമായാൽ ആർക്കും വീഡിയോകൾ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ശ്ലീലമായ വീഡിയോകൾ മാത്രമാണ് അനുവദിക്കുക. പുതിയ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് 10 മിനുട്ടിൽ കൂടുതൽ വീഡിയോ കയറ്റാൻ അനുമതി നൽകുന്നില്ല. [[ഓർക്കുട്ട്]] പോലെ തന്നെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലും യുട്യൂബിനു അനുമതി നൽകിയിട്ടില്ല. ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് യൂട്യൂബിൽ നിന്ന് വീഡിയോ ഖണ്ഡങ്ങൾ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാനും സാധിക്കും.&lt;ref&gt;{{cite web | title=Surprise! There's a third YouTube co-founder|author=Hopkins, Jim| publisher = [[USA Today]]| url =http://www.usatoday.com/tech/news/2006-10-11-youtube-karim_x.htm|accessdate= 2008-11-29 }}&lt;/ref&gt;വെബ്‌സൈറ്റ്, മൊബൈൽ അപ്ലിക്കേഷനുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ വീഡിയോകൾ കാണാനും മറ്റ് വെബ്‌സൈറ്റുകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കാനായി യൂട്യൂബ് നിരവധി മാർഗങ്ങൾ നൽകുന്നു. ലഭ്യമായ ഉള്ളടക്കത്തിൽ സംഗീത വീഡിയോകൾ, വീഡിയോ ക്ലിപ്പുകൾ, ഹ്രസ്വ, ഡോക്യുമെന്ററി ഫിലിമുകൾ, ഓഡിയോ റെക്കോർഡിംഗുകൾ, മൂവി ട്രെയിലറുകൾ, തത്സമയ സ്ട്രീമുകൾ, വീഡിയോ ബ്ലോഗുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. മിക്ക ഉള്ളടക്കവും സൃഷ്ടിക്കുന്നത് വ്യക്തികളാണ്, പക്ഷേ മീഡിയ കോർപ്പറേഷനുകളും വീഡിയോകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു. കാണുന്നതിനും അപ്‌ലോഡുചെയ്യുന്നതിനും പുറമെ, രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഉപയോക്താക്കൾക്ക് വീഡിയോകളിൽ അഭിപ്രായമിടാനും റേറ്റുചെയ്യാനും പ്ലേലിസ്റ്റുകൾ സൃഷ്ടിക്കാനും മറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് സബ്സ്ക്രൈബ് ചെയ്യാനും കഴിയും. 2005 ൽ സ്ഥാപിതമായ യുട്യൂബ് തൊട്ടടുത്ത വർഷം ഗൂഗിൾ 1.65 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിന് സ്വന്തമാക്കി. 2020 ൽ 19.8 ബില്യൺ ഡോളർ സമ്പാദിച്ച യൂട്യൂബ് ഗൂഗിളിന്റെ ഏറ്റവും ലാഭകരമായ അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നായി ഇത് മാറി.&lt;ref name=&quot;2020revenue&quot;&gt;{{Cite web|last=Alphabet Inc.|date=26 January 2021|title=Alphabet Inc. Form 10-K (2020)|url=https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1652044/000165204421000010/goog-20201231.htm|access-date=2021-04-16|website=www.sec.gov}}&lt;/ref&gt; ഗൂഗിളിന്റെ ആഡ്സെൻസ്(AdSense) പ്രോഗ്രാമിൽ നിന്ന് യൂട്യൂബും തിരഞ്ഞെടുത്ത സ്രഷ്‌ടാക്കളും പരസ്യ വരുമാനം നേടുന്നു. ഭൂരിഭാഗം വീഡിയോകളും കാണാൻ സൗജന്യമാണ്, പക്ഷേ ചിലതിന് സംഗീതമോ പ്രീമിയം സബ്സ്ക്രിപ്ഷനോ ആവശ്യമാണ്.

യൂട്യൂബിന്റെ ജനപ്രീതിയും വീഡിയോ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ സമൃദ്ധിയും കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, പ്ലാറ്റ്ഫോം ലോകമെമ്പാടും കാര്യമായ സാമൂഹിക സ്വാധീനം ചെലുത്തി. യൂട്യൂബിന്റെ ബിസിനസ്സ്, ധാർമ്മിക, രാഷ്ട്രീയ വശങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച് നിരവധി വിവാദങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.

== ചരിത്രം ==
=== സ്ഥാപനവും പ്രാരംഭ വളർച്ചയും (2005–2006) ===
[[File:Youtube founders.jpg|thumb|upright=1.8|ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട്: യൂട്യൂബിന്റെ സ്ഥാപകരായ ചാഡ് ഹർലി, സ്റ്റീവ് ചെൻ, ജാവേദ് കരീം]]
സ്റ്റീവ് ചെൻ, ചാഡ് ഹർലി, [[ജാവേദ് കരീം]] എന്നിവരാണ് യൂട്യൂബ് സ്ഥാപിച്ചത്. മൂവരും [[പേയ്പാൽ|പേപാലിന്റെ]](PayPal)ആദ്യകാല ജോലിക്കാരായിരുന്നു, കമ്പനി [[ഈബേ]](eBay) വാങ്ങിയതിനുശേഷം അവർ സമ്പന്നരായി.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite news |first1=Miguel |last1=Helft |first2=Matt |last2=Richtel |title=Venture Firm Shares a YouTube Jackpot |url=https://www.nytimes.com/2006/10/10/technology/10payday.html |newspaper=The New York Times |date=October 10, 2006 |access-date=March 26, 2017}}&lt;/ref&gt; ഹാർലി ഇൻഡ്യാന യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് പെൻസിൽവാനിയയിൽ ഡിസൈൻ പഠിച്ചു. ചെനും കരീമും ഉർബാന-ചാമ്പെയ്‌നിലെ ഇല്ലിനോയിസ് സർവകലാശാലയിൽ കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് പഠിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=October 11, 2006|title=YouTube founders now superstars|url=https://www.smh.com.au/technology/youtube-founders-now-superstars-20061011-gdokrc.html|access-date=March 18, 2021|website=The Sydney Morning Herald|language=en}}&lt;/ref&gt;

കമ്പനിയുടെ സ്ഥാപനത്തെക്കുറിച്ച് ഒന്നിലധികം കഥകൾ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോയിലെ ചെന്നിന്റെ അപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ ഒരു ഡിന്നർ പാർട്ടിയിൽ ചിത്രീകരിച്ച വീഡിയോകൾ പങ്കിടാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, 2005 ന്റെ ആദ്യ മാസങ്ങളിൽ ഹർലിയും ചെനും യൂട്യൂബിനായി ഈ ആശയം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. കരീം പാർട്ടിയിൽ പങ്കെടുത്തില്ല, മാത്രമല്ല അങ്ങനെ സംഭവിച്ച കഥ കരീം നിക്ഷേധിച്ചു. എന്നാൽ ഒരു അത്താഴവിരുന്നിന് ശേഷമാണ് യൂട്യൂബ് സ്ഥാപിതമായതെന്ന ആശയം &quot;മികച്ചരീതിയിൽ മനസ്സിലാക്കാവുന്ന ഒരു സ്റ്റോറി സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിപണന ആശയങ്ങൾ വളരെയധികം ശക്തിപ്പെടുത്തിയിരിക്കാം&quot; എന്ന് ചെൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;YouTube gurus&quot;&gt;{{Cite magazine|last=Cloud|first=John|date=December 25, 2006|title=The YouTube Gurus|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1570795,00.html|magazine=Time|access-date=March 26, 2017|archive-date=2020-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20201223031059/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1570795,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ചെനും കരീമും ഒന്നാന്തരം പ്രോഗ്രാമർമാരും ഹാർലി മികച്ചൊരു വെബ് ഡിസൈനറും ആയിരുന്നു. എതാണ്ടിതേ സമയത്ത് ഹാർലി പേപ്പാൽ വിടുകയും മെൻലൊ പാർക്കിലെ തന്റെ ഗാരേജിൽ സ്വന്തമായി വെബ് ഡിസൈനിംഗ് പ്രവർത്തനം തുടരുകയും ചെയ്തു. ചെനും കരീമും തങ്ങളുടെ ഒഴിവുസമയങ്ങൾ ഹാർലിയോടൊപ്പം വീഡിയൊ ഷെയറിംഗ് വെബ്സൈറ്റ് രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പങ്കാളികളായി.  2005 മെയ്മാസത്തിൽ ഈ സുഹൃത്തുക്കളുടെ ശ്രമം വിജയിക്കുകയും വീഡിയൊ ഷെയറിംഗ് വെബ്സൈറ്റ് പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തന സജ്ജമാവുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web | title=BBC strikes Google-YouTube deal|author=Weber, Tim| publisher = [[BBC]]| url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6411017.stm|accessdate= 2009-01-17 }}&lt;/ref&gt;

കരീമിന്റെ വാക്കുകൾ പ്രകാരം 2004-ലെ [[അമേരിക്ക]] ൻ ഗായികയായ [[ജാനറ്റ് ജാക്സൺ]] ന്റ വിവാദമായ സൂപ്പർ ബൗൾ ഹാഫ് ടൈം പ്രകടനവും&lt;ref&gt;{{cite web | last=McIntyre | first=Hugh | title=How Janet Jackson's Super Bowl 'Wardrobe Malfunction' Helped Start YouTube | website=Forbes | date=2015-02-01 | url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2015/02/01/how-janet-jacksons-super-bowl-wardrobe-malfunction-helped-start-youtube/ | access-date=2025-11-11}}&lt;/ref&gt; .അതു പോലെ 2004-ൽ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ ഉണ്ടായ സുനാമിയുമാണ് യൂട്യൂബ് തുടങ്ങാൻ പ്രേരണയായത്. ഇവയുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ അന്നു ഓൺലൈനിൽ അത്ര ലഭ്യമായിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Jim |last=Hopkins |title=Surprise! There's a third YouTube co-founder |url=http://usatoday30.usatoday.com/tech/news/2006-10-11-youtube-karim_x.htm |website=[[USA Today]]  |date=October 11, 2006 |access-date=March 26, 2017}}&lt;/ref&gt; യൂട്യൂബിനായുള്ള യഥാർത്ഥ ആശയം ഒരു ഓൺലൈൻ ഡേറ്റിംഗ് സേവനത്തിന്റെ വീഡിയോ പതിപ്പാണെന്നും ഇത് ഹോട്ട് അല്ലെങ്കിൽ നോട്ട് എന്ന വെബ്‌സൈറ്റിനെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും ഹർലിയും ചെനും പറഞ്ഞു.&lt;ref name=&quot;YouTube gurus&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20050428014715/https://www.youtube.com/ Earliest surviving version of the YouTube website] [[Wayback Machine]], April 28, 2005. Retrieved June 19, 2013.&lt;/ref&gt; ആകർഷ വ്യക്തിത്വമുള്ള സ്ത്രീകളോട് 100 ഡോളർ പാരിതോഷികത്തിന് പകരമായി സ്വയം വീഡിയോകൾ യൂട്യൂബിലേക്ക് അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെട്ട് അവർ ക്രെയ്ഗ്സ്‌ലിസ്റ്റിൽ പോസ്റ്റുകൾ സൃഷ്‌ടിച്ചു. മതിയായ ഡേറ്റിംഗ് വീഡിയോകൾ കണ്ടെത്തുന്നതിലെ ബുദ്ധിമുട്ട് പ്ലാനുകളുടെ മാറ്റത്തിലേക്ക് നയിച്ചു, ഏത് തരത്തിലുള്ള വീഡിയോയുടെയും അപ്‌ലോഡുകൾ സ്വീകരിക്കാൻ സൈറ്റിന്റെ സ്ഥാപകർ തീരുമാനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=r {{!}} p 2006: YouTube: From Concept to Hypergrowth – Jawed Karim|url=https://youtube.com/watch?v=XAJEXUNmP5M&amp;t=2398}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |first=Stuart |last=Dredge |title=YouTube was meant to be a video-dating website |url=https://www.theguardian.com/technology/2016/mar/16/youtube-past-video-dating-website |work=The Guardian|date=March 16, 2016 |access-date=March 15, 2019}}&lt;/ref&gt;
[[File:Youtube logo.jpg|thumb|യൂട്യൂബ് ലോഗോ അതിന്റെ സമാരംഭം മുതൽ 2011 വരെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഈ ലോഗോയുടെ മറ്റൊരു പതിപ്പ് അവരുടെ &quot;&quot; ബ്രോഡ്കാസ്റ്റ് യുവർസെൽഫ് &quot;&quot; മുദ്രാവാക്യം ഇല്ലാതെ 2015 വരെ ഉപയോഗിച്ചു.]]
ഒരു വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ ഫണ്ട്ഡ് ടെക്നോളജി സ്റ്റാർട്ടപ്പായി യൂട്യൂബ് ആരംഭിച്ചു. 2005 നവംബറിനും 2006 ഏപ്രിലിനുമിടയിൽ, കമ്പനി വിവിധ നിക്ഷേപകരിൽ നിന്ന് 11.5 മില്യൺ ഡോളർ, ആർട്ടിസ് ക്യാപിറ്റൽ മാനേജ്‌മെന്റിൽ നിന്ന് 8 മില്യൺ ഡോളർ പണം സ്വരൂപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; യൂട്യൂബിന്റെ ആദ്യകാല ആസ്ഥാനം കാലിഫോർണിയയിലെ സാൻ മാറ്റിയോയിലെ ഒരു പിസ്സേരിയയ്ക്കും ജാപ്പനീസ് റെസ്റ്റോറന്റിനും മുകളിലായിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite news |first=Sara |last=Kehaulani Goo |title=Ready for Its Close-Up |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/10/06/AR2006100600660.html |website=[[The Washington Post]]  |date=October 7, 2006 |access-date=March 26, 2017}}&lt;/ref&gt; 2005 ഫെബ്രുവരിയിൽ കമ്പനി &lt;code&gt;www.youtube.com&lt;/code&gt;സജീവമാക്കി. &lt;ref&gt;{{cite web|title=Whois Record for &lt;code&gt;www.youtube.com&lt;/code&gt;|url=http://whois.domaintools.com/youtube.com|access-date=April 1, 2009|publisher=DomainTools}}&lt;/ref&gt; ആദ്യ വീഡിയോ 2005 ഏപ്രിൽ 23-ന് അപ്‌ലോഡുചെയ്‌തു. മീ അറ്റ് ദ സൂ എന്ന് പേരിട്ടു, ഇത് സാൻ ഡീഗോ മൃഗശാലയിൽ വെച്ച് സഹസ്ഥാപകൻ ജാവേദ് കരീമിനെ കാണിക്കുന്നു, അത് ഇപ്പോഴും സൈറ്റിൽ കാണാൻ കഴിയും.&lt;ref&gt;{{Cite news |first=Richard |last=Alleyne |title=YouTube: Overnight success has sparked a backlash |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2480280/YouTube-Overnight-success-has-sparked-a-backlash.html |website=[[The Daily Telegraph]]  |date=July 31, 2008 |access-date=March 26, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|date=April 23, 2005|title=Me at the zoo|url=https://www.youtube.com/watch?v=jNQXAC9IVRw|access-date=August 3, 2009|publisher=YouTube}}&lt;/ref&gt; മെയ് മാസത്തിൽ കമ്പനി ഒരു പബ്ലിക് ബീറ്റ സമാരംഭിച്ചു, നവംബറോടെ റൊണാൾഡിനോ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു നൈക്ക് പരസ്യം മൊത്തം ഒരു ദശലക്ഷം വ്യൂകളിൽ എത്തുന്ന ആദ്യ വീഡിയോയായി.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch.php?v=aRHk8ol0vTw|archive-url=https://web.archive.org/web/20051125105508/https://www.youtube.com/watch.php?v=aRHk8ol0vTw|url-status=dead|archive-date=November 25, 2005 |title=Ronaldinho: Touch of Gold – YouTube |work=[[Wayback Machine]] |date=November 25, 2005 |access-date=January 1, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/browse.php?s=mp|archive-url=https://web.archive.org/web/20051102073554/https://www.youtube.com/browse.php?s=mp|url-status=dead|archive-date=November 2, 2005 |title=Most Viewed – YouTube |work=[[Wayback Machine]] |date=November 2, 2005 |access-date=January 1, 2017}}&lt;/ref&gt; സൈറ്റ് ഔദ്യോഗികമായി 2005 ഡിസംബർ 15 ന് സമാരംഭിച്ചു, അപ്പോഴേക്കും സൈറ്റിന് ഒരു ദിവസം 8 ദശലക്ഷം വ്യൂകൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=YouTube: a history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/mediatechnologyandtelecoms/digital-media/7596636/YouTube-a-history.html |website=[[The Daily Telegraph]]  |date=April 17, 2010 |access-date=March 26, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |first=Megan Rose |last=Dickey |title=The 22 Key Turning Points in the History of YouTube |url=http://www.businessinsider.com/key-turning-points-history-of-youtube-2013-2 |website=[[Business Insider]]  |date=February 15, 2013 |access-date=March 25, 2017}}&lt;/ref&gt; അക്കാലത്തെ ക്ലിപ്പുകൾ 100 മെഗാബൈറ്റായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്നു, അതയായത് 30 സെക്കൻഡ് ഫൂട്ടേജ്.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Graham|first=Jefferson|date=November 21, 2005|title=Video websites pop up, invite postings|url=http://usatoday30.usatoday.com/tech/news/techinnovations/2005-11-21-video-websites_x.htm|access-date=March 26, 2017|website=[[USA Today]]}}&lt;/ref&gt;

ഇന്റർനെറ്റിലെ ആദ്യത്തെ വീഡിയോ പങ്കിടൽ സൈറ്റ് യൂട്യൂബ് ആയിരുന്നില്ല, 2004 നവംബറിൽ വിമിയോ(Vimeo) സമാരംഭിച്ചതുപോലെ, ആ സൈറ്റ് അക്കാലത്ത് കോളേജ് ഹ്യൂമറിൽ നിന്നുള്ള ഡവലപ്പർമാരുടെ ഒരു സൈഡ് പ്രോജക്റ്റായി തുടർന്നെങ്കിലും അത് യൂട്യൂബ് പോലെ വളരെയധികം വളർന്നില്ല. യൂട്യൂബ് സമാരംഭിച്ച ആഴ്ച, എൻ‌ബി‌സി-യൂണിവേഴ്സലിന്റെ സാറ്റർ‌ഡേ നൈറ്റ് ലൈവ്, ദി ലോൺ‌ലി ഐലൻഡിന്റെ &quot;ലേസി സൺ‌ഡേ&quot; സ്കിറ്റ് നടത്തി.&lt;ref name=&quot;fortune vimeo&quot;&gt;{{cite web | url = https://fortune.com/2011/02/23/how-vimeo-became-hipster-youtube/ | title = How Vimeo became hipster YouTube | first = John Patrick | last= Pullen | date = February 23, 2011 | access-date = May 8, 2020 | work = [[Fortune (magazine)|Fortune]] }}&lt;/ref&gt; സാറ്റർഡേ നൈറ്റ് ലൈവിനായി റേറ്റിംഗുകളും ദീർഘകാല കാഴ്ചക്കാരും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുന്നതിനൊപ്പം, ആദ്യകാല വൈറൽ വീഡിയോയെന്ന നിലയിൽ &quot;ലേസി സൺ‌ഡേ&quot; യുടെ സ്റ്റാറ്റസ് യൂട്യൂബിനെ ഒരു പ്രധാന വെബ്‌സൈറ്റായി മാറാൻ സഹായിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{cite web | url = https://paleofuture.gizmodo.com/heres-what-people-thought-of-youtube-when-it-first-laun-1832019272 | title = Here's What People Thought of YouTube When It First Launched in the Mid-2000s | first = Matt | last = Novak | date = February 14, 2020 | access-date = February 14, 2020 | work = [[Gizmodo]] | archive-date = 2021-01-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210126210158/https://paleofuture.gizmodo.com/heres-what-people-thought-of-youtube-when-it-first-laun-1832019272 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; പകർപ്പവകാശ‌ത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള ആശങ്കകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രണ്ട് മാസത്തിന് ശേഷം നീക്കം ചെയ്യാൻ എൻ‌ബി‌സി യൂണിവേഴ്സൽ അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ നീക്കംചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ്, 2006 ഫെബ്രുവരിയിൽ സ്കിറ്റിന്റെ അനൗദ്യോഗിക അപ്‌ലോഡുകൾ അഞ്ച് ദശലക്ഷത്തിലധികം വ്യൂസ് നേടി.&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://www.nytimes.com/2006/02/20/business/media/a-video-clip-goes-viral-and-a-tv-network-wants-to-control-it.html | title = A Video Clip Goes Viral, and a TV Network Wants to Control It | first = John | last =Biggs | date = February 20, 2006 | access-date = February 14, 2020 | work = [[The New York Times]] }}&lt;/ref&gt; ക്രമേണ നീക്കംചെയ്യപ്പെട്ടുവെങ്കിലും, സ്കിറ്റിന്റെ ഈ തനിപ്പകർപ്പ് അപ്‌ലോഡുകൾ യൂട്യൂബിന്റെ പ്രചാരം ജനപ്രിയമാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും അതിന്റെ മൂന്നാം കക്ഷി ഉള്ളടക്കം അപ്‌ലോഡുചെയ്യുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://variety.com/2015/tv/news/lazy-sunday-10th-anniversary-snl-1201657949/ | title = 'Lazy Sunday' Turns 10: 'SNL' Stars Recall How TV Invaded the Internet | first1 = Andrew | last1 = Wallenstein | first2= Todd | last2= Spangler | date = December 18, 2015 | access-date = April 27, 2019 | work = [[Variety (magazine)|Variety]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://www.hollywoodreporter.com/news/hollywood-flashback-snls-lazy-sunday-put-youtube-map-2005-1044829 | title = Hollywood Flashback: 'SNL's' 'Lazy Sunday' Put YouTube on the Map in 2005 | first= Bill | last =Higgens | date = October 5, 2017 | access-date = April 27, 2019 |work =[[The Hollywood Reporter]] }}&lt;/ref&gt;സൈറ്റ് അതിവേഗം വളർന്നു, 2006 ജൂലൈയിൽ കമ്പനി 65,000 ൽ അധികം പുതിയ വീഡിയോകൾ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്നും സൈറ്റിന് പ്രതിദിനം 100 ദശലക്ഷം വീഡിയോ കാഴ്‌ചകൾ ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്നും കമ്പനി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=YouTube serves up 100 million videos a day online |url=http://usatoday30.usatoday.com/tech/news/2006-07-16-youtube-views_x.htm |website=[[USA Today]]  |date=July 16, 2006 |access-date=March 26, 2017}}&lt;/ref&gt;

&lt;code&gt;www.youtube.com&lt;/code&gt; എന്ന പേര് തിരഞ്ഞെടുത്തത് സമാനമായ മറ്റൊരു വെബ്‌സൈറ്റായ &lt;code&gt;www.utube.com&lt;/code&gt; ന് പ്രശ്‌നങ്ങളുണ്ടാകുന്നതിന് കാരണമായി. ആ സൈറ്റിന്റെ ഉടമയായ യൂണിവേഴ്സൽ ട്യൂബ് &amp; റോൾഫോം എക്യുപ്‌മെന്റ്, യൂട്യൂബിനെ തിരയുന്ന ആളുകൾ പതിവായി ഓവർലോഡ് ചെയ്തതിന് ശേഷം 2006 നവംബറിൽ യൂട്യൂബിനെതിരെ ഒരു കേസ് ഫയൽ ചെയ്തു. യൂണിവേഴ്സൽ ട്യൂബ് അതിന്റെ വെബ്സൈറ്റ് &lt;code&gt;www.utubeonline.com&lt;/code&gt; എന്നാക്കി മാറ്റി.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Help! YouTube is killing my business! |author=Zappone, Christian |publisher=CNN |url=https://money.cnn.com/2006/10/12/news/companies/utube/index.htm |access-date=November 29, 2008 |date=October 12, 2006 |archive-date=2021-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109144540/https://money.cnn.com/2006/10/12/news/companies/utube/index.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Utube sues YouTube |author=Blakely, Rhys |work=The Times |location=London |url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/media/article623050.ece |access-date=November 29, 2008 |date=November 2, 2006 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809135859/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/media/article623050.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ഗൂഗിളിന്റെ ഏറ്റെടുക്കൽ (2006–2013)===
[[പ്രമാണം:901cherryave.jpg|right|thumb|കാലിഫോർണിയയിലെ സാൻ ബ്രൂണോയിലുള്ള യൂട്യൂബിന്റെ ആസ്ഥാനം.]]
ഗൂഗിൾ സ്റ്റോക്ക് വഴി 1.65 ബില്യൺ ഡോളറിന് യൂട്യൂബ് സ്വന്തമാക്കിയതായി 2006 ഒക്ടോബർ 9 ന് ഗൂഗിൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Paul R. |last=La Monica |title=Google to buy YouTube for $1.65&amp;nbsp;billion |url=https://money.cnn.com/2006/10/09/technology/googleyoutube_deal/ |website=[[CNNMoney]] |publisher=[[CNN]] |date=October 9, 2006 |access-date=March 26, 2017 |archive-date=2021-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210305094811/https://money.cnn.com/2006/10/09/technology/googleyoutube_deal/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |first=Michael |last=Arrington |title=Google Has Acquired YouTube |url=https://techcrunch.com/2006/10/09/google-has-acquired-youtube/ |website=[[TechCrunch]] |publisher=[[AOL]] |date=October 9, 2006 |access-date=March 26, 2017}}&lt;/ref&gt; 2006 നവംബർ 13 നാണ് കരാർ അന്തിമമാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Michael |last=Arrington |title=Google Closes YouTube Acquisition |url=https://techcrunch.com/2006/11/13/google-closes-youtube-acquisition/ |website=[[TechCrunch]] |publisher=[[AOL]] |date=November 13, 2006 |access-date=March 26, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Google closes $A2b YouTube deal |url=http://www.theage.com.au/news/Busness/Google-closes-A2b-YouTube-deal/2006/11/14/1163266548827.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20071220214911/http://www.theage.com.au/news/Busness/Google-closes-A2b-YouTube-deal/2006/11/14/1163266548827.html |website=[[The Age]]  |date=November 14, 2006 |archive-date=December 20, 2007 |access-date=March 26, 2017}}&lt;/ref&gt; ഗൂഗിളിന്റെ ഏറ്റെടുക്കൽ വീഡിയോ പങ്കിടൽ സൈറ്റുകളിൽ പുതിയതായി പുതിയ താൽപ്പര്യം ആരംഭിച്ചു; ഇപ്പോൾ വിമിയോയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഐ‌എസി, യൂട്യൂബിൽ നിന്ന് സ്വയം വേർതിരിച്ചറിയാൻ ഉള്ളടക്കം സ്രഷ്ടിക്കുന്നവരെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;fortune vimeo&quot;/&gt;
[[File:Logo of YouTube (2015-2017).svg|thumb|upright=0.9|2015 മുതൽ 2017 വരെ നിലനിന്നിരുന്ന യൂട്യൂബ് ലോഗോ]]

കമ്പനി അതിവേഗ വളർച്ച കൈവരിച്ചു. 2007 ൽ, 2000 ൽ യൂട്യൂബ് മുഴുവൻ ഇന്റർനെറ്റിനേക്കാളും ബാൻഡ്‌വിഡ്ത്ത് ഉപയോഗിച്ചുവെന്ന് ഡെയ്‌ലി ടെലിഗ്രാഫ് എഴുതി.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Carter|first=Lewis|date=&lt;!-- Monday --&gt;April 7, 2008|title=Web could collapse as video demand soars|website=[[The Daily Telegraph]]|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1584230/Web-could-collapse-as-video-demand-soars.html|access-date=March 26, 2017}}&lt;/ref&gt; 2010 ആയപ്പോഴേക്കും കോംസ്‌കോർ അനുസരിച്ച് കമ്പനി 43 ശതമാനം വിപണി വിഹിതവും 14 ബില്ല്യണിലധികം വീഡിയോ കാഴ്ചകളും ഉണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{cite web|title=comScore Releases May 2010 U.S. Online Video Rankings|url=http://www.comscore.com/Press_Events/Press_Releases/2010/6/comScore_Releases_May_2010_U.S._Online_Video_Rankings|access-date=June 27, 2010|publisher=[[comScore]]}}&lt;/ref&gt; ഇന്റർഫേസ് ലളിതമാക്കാനും ഉപയോക്താക്കൾ സൈറ്റിൽ ചെലവഴിക്കുന്ന സമയം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ട് ആ വർഷം കമ്പനി അതിന്റെ ഇന്റർഫേസ് പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite news|title=YouTube redesigns website to keep viewers captivated|agency=AFP|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jfGfKKsiwbxNv8XoUbm8ZlRZZWyw|access-date=April 1, 2010}}&lt;/ref&gt; 2011 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ഓരോ മിനിറ്റിലും 48 മണിക്കൂർ പുതിയ വീഡിയോകൾ അപ്‌ലോഡുചെയ്യുന്നതിലൂടെ ഓരോ ദിവസവും മൂന്ന് ബില്ല്യണിലധികം വീഡിയോകൾ കാണുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|date=May 25, 2011|title=YouTube moves past 3&amp;nbsp;billion views a day|url=https://www.cnet.com/uk/news/youtube-moves-past-3-billion-views-a-day/|access-date=March 26, 2017|website=[[CNET]]|publisher=[[CBS Interactive]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Bryant|first=Martin|date=May 25, 2011|title=YouTube hits 3 Billion views per day, 2 DAYS worth of video uploaded every minute|url=https://thenextweb.com/google/2011/05/25/youtube-hits-3-billion-views-per-day-2-days-worth-of-video-uploaded-every-minute/|access-date=March 26, 2017|website=The Next Web}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;48-60&quot;&gt;{{Cite news|last=Oreskovic|first=Alexei|date=January 23, 2012|title=Exclusive: YouTube hits 4 billion daily video views|newspaper=Reuters|publisher=[[Thomson Reuters]]|url=https://www.reuters.com/article/us-google-youtube-idUSTRE80M0TS20120123|access-date=March 26, 2017}}&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും, ഈ കാഴ്‌ചകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും താരതമ്യേന ചെറിയ എണ്ണം വീഡിയോകളിൽ നിന്നാണ്; അക്കാലത്തെ ഒരു സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 30% മാത്രം വരുന്ന വീഡിയോകൾ ആണ്  സൈറ്റിലെ വിസിറ്റേഴ്സായിട്ടുള്ള 99% ആളുകൾ കാണുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Whitelaw|first=Ben|date=April 20, 2011|title=Almost all YouTube views come from just 30% of films|website=[[The Daily Telegraph]]|url=https://www.telegraph.co.uk/technology/news/8464418/Almost-all-YouTube-views-come-from-just-30-of-films.html|access-date=March 26, 2017}}&lt;/ref&gt; ആ വർഷം കമ്പനി വീണ്ടും ഇന്റർഫേസ് മാറ്റി, അതേ സമയം ഇരുണ്ട ചുവപ്പ് നിറത്തിലുള്ള ഒരു പുതിയ ലോഗോ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=December 2, 2011|title=YouTube's website redesign puts the focus on channels|publisher=BBC|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-16006524|access-date=December 2, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Cashmore, Pete|date=October 26, 2006|title=YouTube Gets New Logo, Facelift and Trackbacks&amp;nbsp;– Growing Fast!|url=http://mashable.com/2006/10/26/youtube-gets-new-logo-facelift-and-trackbacks-growing-fast/|access-date=December 2, 2011}}&lt;/ref&gt;  ഡെസ്ക്ടോപ്പ്, ടിവി, മൊബൈൽ എന്നിവയിലുടനീളമുള്ള അനുഭവം ഏകീകരിക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത മറ്റൊരു ഇന്റർഫേസ് മാറ്റം 2013 ൽ ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;tnw-one&quot;&gt;[https://thenextweb.com/google/2013/06/05/youtube-rolls-out-redesigned-one-channel-layout-to-all-users/ “YouTube rolls out redesigned ‘One Channel’ layout to all users”] (TheNextWeb article, June 5, 2013).&lt;/ref&gt; അപ്പോഴേക്കും ഓരോ മിനിറ്റിലും 100 മണിക്കൂറിൽ കൂടുതൽ അപ്‌ലോഡുചെയ്യുന്നു, 2014 നവംബറോടെ ഇത് 300 മണിക്കൂറായി ഉയർന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Welch|first=Chris|date=May 19, 2013|title=YouTube users now upload 100 hours of video every minute|url=https://www.theverge.com/2013/5/19/4345514/youtube-users-upload-100-hours-video-every-minute|access-date=March 26, 2017|website=[[The Verge]]|publisher=[[Vox Media]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=E. Solsman|first=Joan|date=November 12, 2014|title=YouTube's Music Key: Can paid streaming finally hook the masses?|url=https://www.cnet.com/news/youtube-music-key-googles-stab-at-taking-paid-streaming-songs-mainstream/|access-date=March 25, 2017|website=[[CNET]]|publisher=[[CBS Interactive]]}}&lt;/ref&gt;

ഈ സമയത്ത്, കമ്പനി ചില സംഘടനാ മാറ്റങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയി. 2006 ഒക്ടോബറിൽ, കാലിഫോർണിയയിലെ സാൻ ബ്രൂണോയിലെ ഒരു പുതിയ ഓഫീസിലേക്ക് യൂട്യൂബ് മാറി. ഉപദേശക ചുമതല വഹിക്കുന്നതിനായി യൂട്യൂബിന്റെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസർ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് വിരമിക്കുമെന്നും 2010 ഒക്ടോബറിൽ സലാർ കമാംഗർ കമ്പനി മേധാവിയായി ചുമതലയേൽക്കുമെന്നും ഹർലി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Wasserman|first1=Todd|date=February 15, 2015|title=The revolution wasn't televised: The early days of YouTube|url=https://mashable.com/2015/02/14/youtube-history/#hEWvSDo5TPql|access-date=July 4, 2018|website=[[Mashable]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=October 29, 2010|title=Hurley stepping down as YouTube chief executive|agency=AFP|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5ggtnJSISuXoPHgxu6HwPJJqVTT6g?docId=CNG.f7ff59e3829714d23524d35ed1afdd63.921|access-date=October 30, 2010}}&lt;/ref&gt;
===പുതിയ വരുമാന സ്ട്രീമുകൾ (2013–2018)===
[[File:YouTube Logo 2017.svg|thumb|upright=0.9|2017 മുതലുള്ള യൂട്യൂബ് ലോഗോ]]
[[Susan Wojcicki|സൂസൻ വോജ്സിക്കിയെ]] 2014 ഫെബ്രുവരിയിൽ യൂട്യൂബിന്റെ സിഇഒ ആയി നിയമിച്ചു. 21 ജനുവരിയിൽ ഒരു ഓഫീസ് പാർക്ക് വാങ്ങിയാണ് 2016 ജനുവരിയിൽ യൂട്യൂബ് സാൻ ബ്രൂണോയിലെ ആസ്ഥാനം വിപുലീകരിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Oreskovic|first1=Alexei|date=February 5, 2014|title=Google taps longtime executive Wojcicki to head YouTube|language=en-IN|newspaper=Reuters|url=http://in.reuters.com/article/us-google-youtube/google-taps-longtime-executive-wojcicki-to-head-youtube-idINBREA141Y420140205|access-date=September 16, 2017|archive-date=2021-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210106172936/https://in.reuters.com/article/us-google-youtube/google-taps-longtime-executive-wojcicki-to-head-youtube-idINBREA141Y420140205|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 51,468 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (554,000 ചതുരശ്ര അടി) സ്ഥലമുള്ള ഈ സമുച്ചയത്തിൽ 2,800 ജീവനക്കാരെ വരെ ഉൾക്കൊള്ളൻ കഴിയും.&lt;ref name=&quot;office_park&quot;&gt;{{Cite news|last=Avalos|first=George|date=January 20, 2016|title=YouTube expansion in San Bruno signals big push by video site|work=San Jose Mercury News|url=http://www.mercurynews.com/business/ci_29405413/youtube-expansion-san-bruno-signals-big-push-by|access-date=February 3, 2016}}&lt;/ref&gt;മെറ്റീരിയൽ ഡിസൈൻ ഭാഷയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി യൂട്യൂബ് അതിന്റെ ഉപയോക്തൃ ഇന്റർഫേസുകളുടെ &quot;പോളിമർ&quot; പുനർരൂപകൽപ്പന ഔദ്യോഗികമായി സമാരംഭിച്ചു, ഒപ്പം സേവനത്തിന്റെ പ്ലേ ബട്ടൺ ചിഹ്നത്തിന് ചുറ്റും 2017 ഓഗസ്റ്റിൽ പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ലോഗോയും.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=YouTube has a new look and, for the first time, a new logo|work=The Verge|url=https://www.theverge.com/2017/8/29/16216868/new-youtube-logo-redesign-font-color-app-design|access-date=May 7, 2018}}&lt;/ref&gt;

ഈ കാലയളവിൽ, പരസ്യങ്ങൾക്കപ്പുറം വരുമാനം ഉണ്ടാക്കാൻ യൂട്യൂബ് നിരവധി പുതിയ മാർഗങ്ങൾ പരീക്ഷിച്ചു. പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ പ്രീമിയം, സബ്‌സ്‌ക്രിപ്‌ഷൻ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചാനലുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നതിനായി ഉള്ളടക്ക ദാതാക്കൾക്കായി 2013-ൽ യൂട്യൂബ് ഒരു പൈലറ്റ് പ്രോഗ്രാം ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;subscription&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-22474715 |title=YouTube launches pay-to-watch subscription channels |work=[[BBC News]] |date=May 9, 2013 |access-date=May 11, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.mercurynews.com/business/ci_23184159/youtube-providers-could-begin-charging-fees-this-week |title=YouTube providers could begin charging fees this week |last=Nakaso |first=Dan |work=[[San Jose Mercury News|Mercury News]] |date=May 7, 2013 |access-date=May 10, 2013}}&lt;/ref&gt; ഈ ശ്രമം 2018 ജനുവരിയിൽ നിർത്തലാക്കുകയും ജൂൺ മാസത്തിൽ പുനരാരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു, ഇതുവരെ യുഎസ് $ 4.99 ചാനൽ സബ്‌സ്‌ക്രിപ്‌ഷനുകൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Paid content discontinued January 1, 2018 - YouTube Help|url=https://support.google.com/youtube/answer/7515570?hl=en|access-date=2021-04-19|website=support.google.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Browne|first=Ryan|date=2018-06-22|title=YouTube introduces paid subscriptions and merchandise selling in bid to help creators monetize the platform|url=https://www.cnbc.com/2018/06/22/youtube-introduces-paid-channel-subscriptions-and-merchandise-selling.html|access-date=2021-04-19|website=CNBC|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ ചാനൽ സബ്‌സ്‌ക്രിപ്‌ഷനുകൾ നിലവിലുള്ള സൂപ്പർ ചാറ്റ് എബിലിറ്റി 2017 ൽ സമാരംഭിച്ചു, ഇത് കാഴ്ചക്കാർക്ക് അവരുടെ അഭിപ്രായം ഹൈലൈറ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് $ 1 മുതൽ $ 500 വരെ സംഭാവന നൽകാൻ അനുവദിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Parker|first1=Laura|date=April 12, 2017|title=A Chat With a Live Streamer Is Yours, for a Price|newspaper=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2017/04/12/technology/personaltech/paying-for-live-stream-chat.html|access-date=April 21, 2018}}&lt;/ref&gt; 2014 ൽ, യൂട്യൂബ് &quot;മ്യൂസിക് കീ&quot; എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സബ്സ്ക്രിപ്ഷൻ സേവനം പ്രഖ്യാപിച്ചു, അത് നിലവിലുള്ള ഗൂഗിൾ പ്ലേ(Google Play) മ്യൂസിക് സേവനത്തിനൊപ്പം തന്നെ യൂട്യൂബിൽ പരസ്യരഹിത സംഗീത ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ സംയോജനം കൂടിയാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=YouTube announces plans for a subscription music service|work=The Verge|url=https://www.theverge.com/2014/11/12/7201969/youtube-music-key-new-subscription-service|access-date=May 17, 2018}}&lt;/ref&gt; പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിലെ എല്ലാ ഉള്ളടക്കത്തിലേക്കും പരസ്യരഹിതമായുള്ള ആക്‌സസ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന പുതിയ പ്രീമിയം സേവനമായ യൂട്യൂബ് റെഡ് പ്രഖ്യാപിച്ച 2015 ലും ഈ സേവനം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു (കഴിഞ്ഞ വർഷം പുറത്തിറങ്ങിയ മ്യൂസിക് കീ സേവനത്തിന് ശേഷം), പ്രീമിയം ഒറിജിനൽ സീരീസ്, നിർമ്മിച്ച സിനിമകൾ യൂട്യൂബ് പേഴ്സണാലിറ്റികളും മൊബൈൽ ഉപകരണങ്ങളിലെ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ പശ്ചാത്തല പ്ലേബാക്കും ഉൾപ്പെടുന്നു.

== ടെസ്ക് ടോപ് യുടൂബ് ==

യൂടൂബിൽ നിന്നും വീഡിയോ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു ഫ്രീവെയർ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://flvto.video/en/youtube-to-mp3|title=https://flvto.video/en/youtube-to-mp3|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2020-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200920033351/https://flvto.video/en/youtube-to-mp3|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ആണ് “ടെസ്ക് ടോപ് യുടൂബ്“ ഇന്റെർനെറ്റിൽ നിന്ന് ഇത് സൗജന്യമായി ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാം  &lt;ref name=&quot;guidelines&quot;&gt;{{cite web |author=| url = http://youtube.com/t/community_guidelines| title = YouTube Community Guidelines | publisher = YouTube| accessdate = 2008-11-30}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
== ഇതും കാണുക ==
[[ഗൂഗിൾ വീഡിയോ]]

== പുറമെനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.youtube.com യൂട്യൂബ്]
[https://dreamwriters6669.blogspot.com/2020/12/abcd-anybodycandesign-autodesk-maya.html]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Google Inc.}}
{{Web-stub|YouTube}}

[[വർഗ്ഗം:വെബ്സൈറ്റുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഗൂഗിൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഗൂഗിൾ സേവനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>6puzqksxc3e14k8ecu9wkudi1lcmyrk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുന്നി സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26412</id>
    <revision>
      <id>4619939</id>
      <parentid>4558124</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T10:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17604" sha1="aw3ng5mux95pc9tnpbhv7275diwxkja" xml:space="preserve">{{prettyurl|SSF}}
{{Infobox organization
|headquarters=[[സ്റ്റുഡന്റ്‌സ്‌ സെൻറെർ]]| key_people        =
|parent_organization=[[അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]], [[മുസ്ലീം ജമാഅത്ത്]]
| Non-profit_name   = സുന്നി സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ&lt;br&gt;(എസ്‌.എസ്‌.എഫ്‌)
| Non-profit_logo   = 
| Non-profit_type   = വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന 
| founded_date      = 1973 [[ഏപ്രിൽ]] 29
| location          = {{Flagicon|India}} [[ഇന്ത്യ]]
| area_served       = [[ഇന്ത്യ]]
| homepage          =  
|subsidiaries=[[കേരള സ്റ്റേറ്റ്‌ സുന്നി സ്റ്റുഡന്റ്‌സ്‌ ഫെഡറേഷൻ]]}}
[[പ്രമാണം:Ssf_logo.jpg|ലഘുചിത്രം]]
'''സുന്നി സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ''' ('''എസ്‌. എസ്‌. എഫ്‌''') സമസ്ത എപി വിഭാഗം ദേശീയ പണ്ഡിത സഭ യായ 
[[അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ|അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമയുടെ]] കീഴിൽ ദേശീയ തലത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/flag-hoisted-for-ssf-national-conference-1229278|title=എസ്.എസ്.എഫ് ദേശീയ സമ്മേളനത്തിന് പതാക ഉയർന്നു {{!}} Madhyamam|access-date=2024-08-30|last=ലേഖകൻ|first=മാധ്യമം|date=2023-11-24|language=ml}}&lt;/ref&gt; വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയാണ്.വിദ്യാർഥിത്വത്തിൻ്റെ ധാർമികവത്കരണം ലക്ഷ്യമിടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ssfkerala.org/about/|title=About|access-date=2024-08-30|language=en|archive-date=2024-08-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830185144/https://ssfkerala.org/about/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ (എ.പി. വിഭാഗം)|സമസ്ത എപി വിഭാഗത്തിന്]]&lt;ref&gt;{{cite web|website=http://www.syskerala.com/|last1=സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ|first1=സമസ്ത കേരള}}&lt;/ref&gt;കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[മുസ്‌ലിം]] വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ ''കേരള സ്റ്റേറ്റ്‌ സുന്നി സ്റ്റുഡന്റ്‌സ്‌ ഫെഡറേഷൻ'' ആണ് പ്രഥമ സംസ്ഥാന ഘടകം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/ssf-state-delegate-conference-kozhikode-1122889|title=രാജ്യത്തെക്കുറിച്ച് വെറുപ്പുൽപാദിപ്പിച്ചു കൊണ്ടാകരുത് ഭരണകൂടത്തെ തിരുത്തേണ്ടത് -എസ്.എസ്.എഫ് {{!}} SSF state delegate conference kozhikode {{!}} Madhyamam|access-date=2023-02-06|date=2023-02-06|archive-date=2023-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206184913/https://www.madhyamam.com/kerala/ssf-state-delegate-conference-kozhikode-1122889|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ഈ ദേശീയ സംഘടന ഇപ്പോൾ [[അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ|അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമയുടെ]] കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sirajlive.com/the-ssf-golden-fifty-state-conference-concluded.html|title=എസ് എസ് എഫ് ഗോൾഡൻ ഫിഫ്റ്റി സംസ്ഥാന പ്രതിനിധി സമ്മേളനം സമാപിച്ചു {{!}} Sirajlive.com|access-date=2023-02-06|date=2023-02-06|archive-date=2023-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206191000/https://www.sirajlive.com/the-ssf-golden-fifty-state-conference-concluded.html|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;
''ധാർമിക വിപ്ലവം'' എന്നതാണ്‌ സംഘടനയുടെ [[മുദ്രാവാക്യം]]. 1973 ഏപ്രിൽ 29-ന്  പട്ടിക്കാട് [[ജാമിഅ നൂരിയ അറബിക് കോളേജ്|ജാമിഅ നൂരിയ അറബിക് കോളേജിൽ]] വെച്ച്  രൂപം കൊണ്ട സംഘടനക്ക്‌ ഇന്ന്‌ കേരളത്തിൽ 6500 ൽ അധികം ശാഖകളുണ്ട്. പാണക്കാട് [[ഹൈദരലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ|സയ്യിദ് ഹൈദരലി ശിഹാബ് തങ്ങളായിരുന്നു]] പ്രഥമ പ്രസിഡൻറ്. [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്‌]] മാവൂർ റോഡിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്റ്റുഡന്റ്‌സ്‌ സെന്ററാണ്‌ ''കേരള സ്റ്റേറ്റ്‌ സുന്നി സ്റ്റുഡന്റ്‌സ്‌ ഫെഡറേഷന്റെ'' സംസ്ഥാന ആസ്ഥാനം. രാജ്യത്തെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും സംഘടനക്ക്‌ കമ്മിറ്റികളുണ്ട്‌. പ്രവാസി ഘടകമായ ''രിസാല സ്‌റ്റഡി സർക്കിൾ (ആർ എസ്‌ സി)'' എട്ട് വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/risala-study-centre-ifthar-sangamam-malayalam-news-232.html|title=രിസാല സ്റ്റഡി സർക്കിൾ ഇഫ്താർ സംഗമം|last=DoolNews|website=DoolNews|access-date=26 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/global-malayali/gulf/2020/02/19/risala-study-circle-sahityolsav.html|title=രിസാല സ്റ്റഡി സർക്കിൾ സാഹിത്യോൽസവ്|website=ManoramaOnline|language=ml|access-date=26 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=mangalam374138&gt;{{Cite web|url=https://www.mangalam.com/news/detail/374138-gulf.html|title=രിസാല സ്റ്റഡി സർക്കിൾ ദമ്മാമിൽ കലാലയം പുരസ്കാരങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്തു|website=mangalam.com|access-date=26 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=mathrubhumi4530390&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/gulf/bahrain/risala-study-circle-literature-festival-concluded-1.4530390|title=രിസാല സ്റ്റഡി സർക്കിൾ സാഹിത്യോത്സവ് സമാപിച്ചു|website=Mathrubhumi|access-date=26 February 2020|archive-date=2020-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226205905/https://www.mathrubhumi.com/gulf/bahrain/risala-study-circle-literature-festival-concluded-1.4530390|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/global-malayali/gulf/2020/02/06/risala-study-circle-sahityolsav-in-salmiya-al-najath-boys-school.html|title=രിസാല സ്റ്റഡി സർക്കിൾ സാഹിത്യോത്സവം നാ‍ളെ|website=ManoramaOnline|language=ml|access-date=26 February 2020}}&lt;/ref&gt;
ഈ സംഘടന നടത്തിവരാറുള്ള സാഹിത്യോത്സവ് പരിപാടി പ്രശസ്തമാണ്.മുഹമ്മദ്‌ റാഫി എ കെ പെരുമളാബാദ് യൂണിറ്റ് പ്രസിഡന്റ്‌ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു

==പ്രവർത്തനങ്ങൾ==
പ്രാദേശിക യൂണിറ്റുകളോടൊപ്പം കോളേജുകൾ,സ്കൂളുകൾ, അറബിക് കോളേജുകൾ എന്നിവ കേന്ദ്രീകരിച്ചും സംഘടന പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=mathrubhumi4210018&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/malappuram/news/kanthapuram-1.4210018|title=രാഷ്ട്രീയതാത്‌പര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ചരിത്രം വളച്ചൊടിക്കുന്നത് അപകടം-കാന്തപുരം|website=Mathrubhumi|access-date=26 February 2020|archive-date=2020-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226205905/https://www.mathrubhumi.com/malappuram/news/kanthapuram-1.4210018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=kasaragodchannel100697&gt;{{Cite web|url=http://kasaragodchannel.com/?p=100697|title=എസ്.എസ്.എഫ് കാമ്പസ് അംഗത്വകാലം: മെമ്പർഷിപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് തുടക്കമായി – Kasaragod Channel {{!}} kasaragod News {{!}} Mangalore News {{!}} Kannur|access-date=26 February 2020|archive-date=2020-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726150931/http://kasaragodchannel.com/?p=100697|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; വിദ്യാഭ്യാസ, സാംസ്‌കാരിക രംഗത്ത് ഇടപെടാൻ കഴിഞ്ഞ അമ്പതു വർഷത്തെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ സംഘടനയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്{{who}}. മുസ്ലിം മത നേതാക്കളുടെ ആശിർവാദത്തോടെയാണ് സംഘടന പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;mathrubhumi4210018&quot; /&gt; പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം മത -ഭൗതിക വിദ്യാർത്ഥികളുടെ സംയുക്തമായ പ്രവർത്തനമായിരുന്നു{{cn}}. വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഭൗതിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം ആത്മീയ സംരക്ഷണം{{cn}} നൽകിക്കൊണ്ടാണ് സംഘടന പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സാഹിത്യോത്സവ് എന്ന പേരിൽ യൂണിറ്റ് മുതൽ സെക്ടർ, ഡിവിഷൻ, സംസ്ഥാനം വരെ കുട്ടികളെ പങ്കെടുപ്പിച്ച് ഇസ്ലാമിക പരിപാടികൾ വർഷം തോറും നടത്താറുണ്ട്. 2021 മുതൽ ദേശീയ തലത്തിലും സാഹിത്യാത്സവ് നടത്തി വരുന്നു. ദേശീയ തലത്തിൽ സംഘടയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തർത്തിലുൽ ഖുർആൻ മത്സരവും നടന്നു വരുന്നു. സംഘടനയുടെ കീഴിൽ പാന്മസാലക്ക് എതിരെയും മദ്യത്തിനെതിരെയും ശക്തമായ സമരം നടന്നിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kvartha.com/2013/01/ssf-strike-and-alcohol-sales.html|title=എസ്.എസ്.എഫ് സമരവും നഷ്ടത്തിലായ പുതുവർഷ മദ്യക്കച്ചവടവും|website=Kvatha.com|access-date=26 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kasargodvartha.com/2012/12/ssf-protest-against-liquor-sale.html|title=മദ്യ നിരോധനം ആവശ്യപ്പെട്ട് എസ്.എസ്.എഫ്. ബിവറേജസ് ഔട്ട്‌ലറ്റുകൾ ഉപരോധിച്ചു|website=Kasargodvartha.com|access-date=26 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=marunadanmalayali144588&gt;{{Cite web|url=https://www.marunadanmalayali.com/bharath/keralam/ssf-144588|title=ലോകസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എസ് എസ് എഫ് വിദ്യാർത്ഥി മാനിഫെസ്റ്റോ പ്രഖ്യാപിച്ചു...|website=marunadanmalayali.com|access-date=26 February 2020}}&lt;/ref&gt;

==ദേശീയ ഭാരവാഹികൾ==
*നൗഷാദ് ആലം മിസ്ബാഹി ഒഡീഷ ('''പ്രസിഡൻറ്''')
*സി.പി ഉബൈദുള്ള സഖാഫി കേരള ('''ജനറൽ സെക്രട്ടറി''')
*മുഹമ്മദ് ഷരീഫ് നിസാമി '''(ഫിനാൻസ് സെക്രട്ടറി''')
'''വൈസ് പ്രസിഡന്റ്'''
 
*സുഹൈറുദ്ദീൻ നൂറാനി
*ഫഖീഹുൽ ഖമർ സഖാഫി 
*'''സെക്രട്ടറിമാർ'''
*മുഹമ്മദ് ഷെരീഫ് ബാംഗ്ലൂർ
*മുഈനുദ്ധീൻ ത്രിപുര
*സൽമാൻ ഖുർഷിദ് മണിപ്പൂർ
*മുഹമ്മദ് അസ്ഹർ
*സി എൻ ജഹ്ഫർ സാദിഖ്
*ലത്തീഫ് സഅദി കർണാടക
*അബ്ദു റഷീദ് ബറക്കാത്തി മഹാരാഷ്ട്ര
*അഹമ്മദ് ഷെറിൻ കേരള
*അബ്ദുറഹ്മാൻ ബുഖാരി ഡൽഹി
*റൗഫ് ഖാൻ കർണാടക
*ഡോ. അബൂബക്കർ കേരള
*ദിൽഷാദ് ജമ്മു &amp; കശ്മീർ
*ഷാഫി നൂറാനി ഡൽഹി&lt;br /&gt;'''സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗങ്ങൾ'''

*ഖാസി വസീം മഹാരാഷ്ട്ര
*സൂഫിയാൻ സഖാഫി കർണാടക
*മൗലാന ത്വാഹിർ ജമ്മു &amp; കശ്മീർ
*സയ്യിദ് സുൽഫിക്കർ പശ്ചിമ ബംഗാൾ
*സിദ്ദിഖ് നൂറാനി ഇൻഡോർ
*ബഷീർ നിസാമി ഗുജറാത്ത് 
*കെ എം മുസ്തഫ നഈമി കർണാടക,
*ഷെരീഫ് നിസാമി മഹാരാഷ്ട്ര
*അഫ്സൽ റാഷിദ് ഖുത്ബി ഹൈദരാബാദ്,
*ജാബിർ സഖാഫി
*ഫസലുറഹ്മാൻ ജമ്മു &amp; കശ്മീർ
*അമീൻ ആൻഡമാൻ
[https://www.sirajlive.com/naushad-alam-misbahi-ssf-national-president-cp-ubaidullah-sakhafi-general-secretary.html?s]

==കീഴ്ഘടകം==

=== Let's smile ===
SSF ന്റെ കീഴിൽ രാജ്യത്ത് ആകമാനം ഉള്ള ഒരോ യൂണിറ്റിലെയും കുട്ടികൾക്കായുള്ള സംഘമാണ് ലെറ്റ്സ് സ്‌മൈൽ

== സംഘടന ഉയർത്തിയ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ==

* ''&quot;ധാർമ്മിക വിപ്ലവം സിന്ദാബാദ്&quot;''
*''&quot;സമരമാണ് ജീവിതം&quot;'' എന്ന മുദ്രാവാക്യത്തിൽ സംഘടനയുടെ നാല്പതാം വാർഷിക സംസ്ഥാന സമ്മേളനം എറണാകുളം കലൂർ ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റേഡിയത്തിലെ 'രിസാല സ്ക്വയറിൽ' നടന്നു.
*''&quot;നെഞ്ചുറപ്പണ്ടോ നേരിൻറെ പക്ഷത്ത് നിൽക്കാൻ&quot;''
*&lt;nowiki&gt;'' ഇങ്കിലാബ് വിദ്യാർത്ഥികൾ തന്നെയാണ് വിപ്ലവം ''&lt;/nowiki&gt;
*നമ്മൾ ഇന്ത്യൻ ജനത ( we the people of india )

== സ്റ്റുഡന്റ്‌സ്‌ സെന്റെർ ==
സുന്നി സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ കേരള സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയുടെ ആസ്ഥാനമായ ''സ്റ്റുഡന്റ്‌സ്‌ സെന്റെർ'' കോഴിക്കോട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.

== പുറം കണ്ണികൾ ==
* http://risalaonline.com 
* http://risalaonline.com/pravasi-risala/
* http://www.rsconline.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130615032436/http://rsconline.org/ |date=2013-06-15 }}
* http://www.ssfkerala.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310102808/http://www.ssfkerala.org/ |date=2016-03-10 }}

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാർത്ഥിസംഘടനകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മുസ്‌ലിം സംഘടനകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സുന്നി സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ]]</text>
      <sha1>aw3ng5mux95pc9tnpbhv7275diwxkja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വാൾമാർട്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32653</id>
    <revision>
      <id>4619879</id>
      <parentid>4551219</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T22:38:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5531" sha1="ll5skfgp4l0mr46ipd4fvm9nd1e5o4h" xml:space="preserve">{{prettyurl|Walmart}}
{{Infobox_Company
&lt;!-- | company_name   = വാൾ-മാർട്ട് സ്റ്റോർസ് --&gt;
| company_logo   = [[പ്രമാണം:Walmart logo (2025; Alt).svg|250px]]
| image             = Walmart Home Office.jpg
| image_caption     = വാൾമാർടിൻറ്റെ ബെ൯റ്റണ്‌വിൽ ആസ്ഥാനം 
| company_type   = ഡിപ്പാർ‌ട്ട്മെന്റ് സ്റ്റോർ/[[പബ്ലിക്]] ({{nyse|WMT}})
| founder        = [[സാം വാൾട്ടൻ]] 
| foundation     = {{flagicon|USA}} [[റൊജെഴ്സ്]],AR , [[United States|USA]] (1962)
| location       = {{flagicon|USA}} [[ബെ൯റ്റണ്‌വിൽ]], [[United States|USA]]
| key_people     = [[ഗ്രെഗ് പെന്നർ]] (Chairman)&lt;br/&gt;ഡഗ് മക്മില്ലോൻ (CEO), &lt;/br&gt; ബ്രെറ്റ് ബിഗ്‌സ് (CFO)
| industry       = [[Retailing|റീട്ടെയിൽ]]
| num_employees  = {{profit}} 1.9 ദശലക്ഷം(2007)&lt;ref name=factsheet&gt;Biesada, Alex. &quot;[http://www.hoovers.com/wal-mart/--ID__11600--/free-co-factsheet.xhtml Wal-Mart Stores, Inc].&quot; ''[[Hoover's]].'' Retrieved on [[ഒക്ടോബർ 13]], [[2006]].&lt;/ref&gt;
| products       = [[Department store|ഡിസ്കൗണ്ട് സ്റ്റോറുകൾ]] &lt;br /&gt; [[Hypermarket|സൂപ്പർസെന്ററുകൾ]] &lt;br /&gt; [[Wal-Mart Neighborhood Market|Neighborhood Markets]] 
| products (items)  = ഏതാണ്ട് എല്ലാ ഉത്പന്നങ്ങളും തന്നെ.
| revenue        = [[United States dollar|US$]]485.87 ശതകോടി (2016)&lt;ref name=&quot;റിപ്പോർട്ട്‌&quot;&gt;{{cite web|title=2017 വാർഷിക റിപ്പോർട്ട്‌|url=http://s2.q4cdn.com/056532643/files/doc_financials/2017/Annual/WMT_2017_AR-(1).pdf|website=Walmart|accessdate=5 ഫെബ്രുവരി 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180205194909/http://s2.q4cdn.com/056532643/files/doc_financials/2017/Annual/WMT_2017_AR-(1).pdf|archivedate=5 ഫെബ്രുവരി 2018}}&lt;/ref&gt; {{gain}}
| net_income     = [[United States dollar|US$]]13.64 ശതകോടി (2016)&lt;ref name=&quot;റിപ്പോർട്ട്‌&quot;/&gt; {{loss}}
| assets           = [[United States dollar|US$]]198.82 ശതകോടി (2016)&lt;ref name=&quot;റിപ്പോർട്ട്‌&quot;/&gt; {{loss}}
| equity           =  [[United States dollar|US$]]77.80 ശതകോടി (2016)&lt;ref name=&quot;റിപ്പോർട്ട്‌&quot;/&gt; {{loss}}
| homepage       = [http://www.walmart.com/ www.walmart.com]
}}
വലിയ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് സ്റ്റോറുകളുടെ ശൃംഖലകൾ ഉള്ള [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] ലിമിറ്റഡ് കമ്പനിയാണ് '''വാൾ-മാർട്ട് ഇൻ‌കോർപ്പറേറ്റഡ്'''. [[2007]]-ലെ [[ആഗോള ഫോർച്യൂൺ 500|ഫോർച്യൂൺ 500 കമ്പനികളിൽ]]  ഏറ്റവുമധികം വരുമാനമുള്ളത് വാൾ‌മാർട്ടിനാണ്‌ &lt;ref name=&quot;2007-Fortune-Global-500&quot;&gt;Staff Writer. &quot;[http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2007/ Fortune Global 500] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101226095411/http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2007/ |date=2010-12-26 }}.&quot; ''[[CNN]]/[[Fortune (magazine)|Fortune]].'' 2007. Retrieved on [[November 8]], [[2007]].&lt;/ref&gt; . [[1962]]-ൽ [[സാം വാൾട്ടൺ]] ആരംഭിച്ച ഈ കമ്പനി [[1969]] [[ഒക്ടോബർ 31]]-ന്‌ ഇൻ‌കോർപ്പറേറ്റഡ് കമ്പനിയായി മാറുകയും [[1972]]-ൽ [[ന്യൂയോർക്ക് സ്റ്റോക്ക് എക്സേഞ്ച്|ന്യൂയോർക്ക് സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ]] ചേർക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

വാർഷിക വരുമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാണിജ്യസ്ഥാപനമാണ് വാൾമാർട്. 2022 ഒക്ടോബറിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഫോർച്ച്യൂൺ ഗ്ലോബൽ 500 ലിസ്റ്റ് പ്രകാരം 570 ബില്യൺ യു . എസ. ഡോളറിന്റെ വാർഷികവരുമാനമുള്ള കമ്പനിയാണിത്.&lt;ref name=&quot;test1&quot;&gt;[https://fortune.com/company/walmart/fortune500// Fortune] Walmart&lt;/ref&gt; 
[[പ്രമാണം:Walmart logo (1992–2007).svg|250px|thumb|വാൾമാർട്ട് 2008 വരെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ലോഗോ]]
[[പ്രമാണം:Walmart logo (2008).svg|250px|thumb|വാൾമാർട്ട് 2025 വരെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ലോഗോ]]

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
{{Company-stub|Wal-Mart}}

[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ കമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്ക ആസ്ഥാനമായുള്ള ബഹുരാഷ്ട്രകമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ബ്രാൻഡുകൾ]]</text>
      <sha1>ll5skfgp4l0mr46ipd4fvm9nd1e5o4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേരള സർക്കാർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40274</id>
    <revision>
      <id>4619866</id>
      <parentid>4557056</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T18:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asifalinair</username>
        <id>206364</id>
      </contributor>
      <origin>4619866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11384" sha1="ducs01ourpig6wlutbmpi1ulyleqeff" xml:space="preserve">{{pu|Government of Kerala}}
{{infobox government
| government_name   = കേരള സർക്കാർ
| image             = Government of Kerala Logo.svg
| division_type     = ആസ്ഥാന കാര്യാലയം
| division          = [[കേരള ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|കേരള സർക്കാർ സിരാകേന്ദ്രം]], [[തിരുവനന്തപുരം]]
| leader_type       = [[ഗവർണ്ണർ|ഗവർണർ]]
| leader_title      = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
| leader_type2      = [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രി]]
| leader_title2     = [[വി.ഡി. സതീശൻ]], ([[കോൺഗ്രസ്]])
| leader_type3      = [[മുഖ്യമന്ത്രി|ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]]
| leader_title3     =
| leader_type4      = [[ചീഫ് സെക്രട്ടറി (ഇന്ത്യ)|ചീഫ് സെക്രട്ടറി]]
| leader_title4     = എ. ജയതിലക്, [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]]&lt;ref&gt;{{URL|https://gad.kerala.gov.in/index.php/contact-us&gt;pages}}&lt;/ref&gt;
| legislature_label = [[നിയമസഭ]]
| legislature       = {{ubl|[[കേരള നിയമസഭ]]|}}
| speaker_label     = [[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]]
| speaker           = ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു
| deputy_speaker_label     = [[നിയമസഭ|ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ]]
| deputy_speaker           = ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു
| members_in_assembly_label = [[നിയമസഭാംഗം|നിയമസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
| members_in_assembly = [[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|140]]
| branch4            = [[നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ|നീതിന്യായം]]
| court_name         = [[ഹൈക്കോടതി]]
| court              = [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതി]]
| chief_justice_label = ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്
| chief_justice      = നിതിൻ മധുകർ ജാംദാർ
|nativename={{transl|ml|ISO|Kēraḷa Sarkkār}}|deputy_chairman_label=[[നിലവിലെ ഇന്ത്യൻ നിയമസഭാ സ്പീക്കർമാരുടെയും ചെയർമാൻമാരുടെയും പട്ടിക|ഉപ അദ്ധ്യക്ഷന്]]|website={{URL|https://kerala.gov.in}}|image_size=200px|country=[[ഇന്ത്യ]]|headquarters=ഗവ: സെക്രട്ടറിയേറ്റ്, [[തിരുവനന്തപുരം]]|departments=[[കേരള സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ|44]]|main_organ=[[കേരള മന്ത്രിസഭ]]|meeting_place=[[നിയമസഭാമന്ദിരം]], [[തിരുവനന്തപുരം]]|seat=[[കൊച്ചി]] (എറണാകുളം)|url={{URL|https://kerala.gov.in}}|government_form={{Resize|60%|പാർലമെന്ററി പ്രതിനിധിത്വ ജനാധിപത്യ ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക്|}}}}

[[File:Kerala Government Secretariat.jpg|thumb|Government Secretariat, Kerala]]
ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഭരണസമിതിയാണ് കേരള സർക്കാർ (ഇംഗ്ലീഷ്: '''''&lt;span lang=&quot;En&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Government of Kerala&lt;/span&gt;'''''). ജനാധിപത്യപരമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സർക്കാരാണിത്.
ഭരണഘടനാപരമായി [[കേരളം|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] കാര്യനിർവഹണ (Executive) വിഭാഗമാണ്‌ '''കേരള സർക്കാർ'''. ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി നിയമിക്കുന്ന [[ഗവർണ്ണർ|ഗവർണറാണ്]] കേരള സർക്കാരിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ തലവൻ.  മുഖ്യമന്ത്രിയെയും മറ്റ് മന്ത്രിമാരെയും നിയമിക്കാനും നിയമസഭ പിരിച്ചുവിടാനും ഗവർണർക്ക് അധികാരമുണ്ട്. സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ദൈനംദിന ഭരണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം മുഖ്യമന്ത്രിക്കാണ്.
കേരള സർക്കാരിന്റെ നിയമനിർമ്മാണ ശാഖയാണ് [[നിയമസഭ]] (''Legislature'').  കേരളത്തിലെ ജനങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത 140 അംഗങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.  നിയമങ്ങൾ പാസാക്കുന്നതിനും ബജറ്റ് അംഗീകരിക്കുന്നതിനുമായി വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നിയമസഭ ചേരുന്നു. കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന [[മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രിയും]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിസഭയുമാണ്]] സംസ്ഥാനം ഭരിക്കുന്നത്. 

സർക്കാരിന്റെ വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ സമിതി ([[കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ|മന്ത്രിസഭ]]) മുഖ്യമന്ത്രിയെ ഭരണത്തിൽ സഹായിക്കുന്നു.  മന്ത്രിസഭയ്ക്കു് ആവശ്യമായ പിന്തുണ നൽകുന്നത് സെക്രട്ടറിയേറ്റിൽ നിന്നാണ്. കേരളത്തിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രമായ [[കേരള ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|സെക്രട്ടേറിയേറ്റിലാണ്]] മന്ത്രിമാരുടെയും വിവിധ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറിമാരുടെയും കാര്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സെക്രട്ടേറിയറ്റ് പല വകുപ്പുകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://kerala.gov.in/dept_sec/index.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-05-22 |archive-date=2008-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080521085924/http://www.kerala.gov.in/dept_sec/index.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. മന്ത്രിമാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറിമാരുടെ കീഴിൽ ആണ് വകുപ്പുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സെക്രട്ടേറിയറ്റ് വകുപ്പുകൾ മിക്കവാറും കയ്യാളുന്നത് ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരങ്ങളും നയപരമായ (policy) തീരുമാനങ്ങളുമാണ്. സെക്രട്ടേറിയറ്റിനു പുറത്തുള്ള ഫീൽഡ് വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല മേൽപ്പറഞ്ഞ നയങ്ങളും തീരുമാനങ്ങളും നടപ്പിലാക്കലും ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക നിയമപ്രകാരമുള്ള ജോലികളുമാണ് (statutory functions).

സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ നിന്ന് വിഭിന്നമായി, എന്നാൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റിലേതിനു ​ഏതാണ്ട് സമാനമായ നാമത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ വകുപ്പുകൾ (ഫീൽഡ് വകുപ്പുകൾ/field departments) സാധാരണയായി ഡയറക്ടറേറ്റ്, കമ്മീഷണറേറ്റ് എന്നീ നാമങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. സെക്രട്ടേറിയറ്റിലെ വകുപ്പും സെക്രട്ടേറിയറ്റിനു പുറത്തു പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിഭാഗവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം സാധാരണക്കാരനു പൊതുവേ അദൃശ്യമാണ്. 

ഭരണഘടന പ്രകാരം സർക്കാരിന്റെ എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളും എടുക്കേണ്ടത് ഗവർണ്ണറോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാമത്തിലോ ആയിരിക്കണം.

==നിലവിലെ മന്ത്രിസഭ==
{{transcluded section|source=രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ}}
{{#section:രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിസഭ}}
==വകുപ്പുകൾ==
{{പ്രധാനലേഖനം|കേരള സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ}}{{transcluded section|source=കേരള ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്}}
{{#section:കേരള ഗവൺമെന്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|വകുപ്പുകൾ}}
{{transcluded section|source=കേരള സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ}}
{{#section:കേരള സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ|വകുപ്പുകൾ}}
(അവലംബം: കേരളസംസ്ഥാന ബഡ്ജറ്റ് (2012-2013) അവതരണപ്രസംഗം)

==ഇതും കാണുക==
[[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]]

[[മൊറട്ടോറിയം]]

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.keralacm.gov.in/ മുഖ്യമന്ത്രി]
== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
{{Gov-stub}}
{{Topics related to Kerala}}
{{Kerala}}
{{Government of Kerala}}
{{Government of India by state or territory}}
{{Administration in India by state or territory}}
[[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാർ| ]]</text>
      <sha1>ducs01ourpig6wlutbmpi1ulyleqeff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഷുജാത് ഹുസൈൻ ഖാൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41663</id>
    <revision>
      <id>4619916</id>
      <parentid>4607060</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T05:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7048" sha1="2h1nlqmh7v2uadatzqzdqdhosdbhj9t" xml:space="preserve">{{prettyurl|Shujaat Khan}} 
{{Infobox musical artist
| name             = ഷുജാത് ഹുസൈൻ ഖാൻ
| image            = Shujaat Khan i0601c2.jpg
| caption          = ഷുജാത് ഖാൻ 2025-ൽ  സംഗീതം അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
| image_size       = 
| background       = non_vocal_instrumentalist
| birth_name       = 
| alias            = 
| birth_date       = {{Birth date and age|1960|5|19|df=y}}
| birth_place      = [[കൊൽക്കത്ത]], [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date       = 
| instrument       = ''[[സിത്താർ]]''
| genre            = [[ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം]]
| occupation       = [[കമ്പോസർ]], [[സംഗീതജ്ഞൻ]]
| years_active     = 1966–present
| label            = 
| associated_acts  = 
| website          = [http://shujaatkhan.com/ shujaatkhan.com]
}}
''[[ഇംദാദ് ഖാനി ഘരാന]]'' എന്ന [[സിത്താർ]] ശൈലിയുടെ വക്താവായി അറിയപ്പെടുന്ന പ്രശസ്തനായ [[ഗസൽ]] ഗായകനും [[സിത്താർ]] വായനക്കാരനുമാണു '''ഷുജാത് ഹുസൈൻ ഖാൻ''' (Shujaat Hussain Khan (ജനനം: 1960-ൽ)). പ്രഗല്ഭ സിതാർ വാദകനായിരുന്ന [[ഉസ്താദ് വിലായത്ത് ഖാൻ|ഉസ്താദ് വിലായത്ത് ഖാന്റെ]] (Ustaad Vilayat Khan) മകനാണ്‌ ഷുജാത് ഹുസൈൻ ഖാൻ . പിതാമഹൻ [[ഉസ്താദ് ഇനായത് ഖാൻ]] (Ustaad Inayat Khan) , പ്രപിതാമഹൻ [[ഉസ്താദ് ഇംദാദ് ഖാൻ]] (Ustaad Imdad Khan). അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് [[ഉസ്താദ് സഹബദ് ഖാൻ]] (Ustaad Sahabad Khan). എല്ലാവരും അവരവരവുടെ കാലഘട്ടത്തിലെ മികച്ച സംഗീതജ്ഞരായിരുന്നു.

ഷുജാത്തിന്റെ മുത്തച്ഛനാ‍യിരുന്നു ''ഇംദാദ് ഖാനി ഘരാന'' ശൈലിയുടെ ഉപജ്ഞാതാവ്. സ്വച്ഛവും ശാന്തവുമായ ആലാപന ശൈലി ഷുജാത്തിന്റെ മാത്രം പ്രത്യേകതയാണ്. [[ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം|ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതശൈലിയുടെ]] മുഴുവൻ സൌന്ദര്യവും ആവിഷ്കരിച്ചതാണ് ഷുജാത്തിന്റെ സംഗീതം. അതു കൊണ്ട് തന്നെ ഷുജാത് ഹുസൈൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തലമുറയിൽപ്പെട്ട ഏറ്റവും മികച്ച ക്ലാസിക്കൽ സംഗീതജ്ഞനാ‍യി കണക്കുകൂട്ടപ്പെടുന്നു.

മുന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ ഷുജാത്തിനായി പ്രത്യേകം രൂപകല്പന ചെയ്ത സിതാറിൽ പരീശീലനം ആരംഭിച്ച അദ്ദേഹം തന്റെ ആറാമത്തെ വയസ്സിൽ തന്റെ പൊതുമദ്ധ്യത്തിലുള്ള ആദ്യത്തെ പ്രകടനം കാഴ്ച്ചവെച്ചു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം ഇൻഡ്യക്കകത്തും പുറത്തും നിരവധി വേദികളിൽ തന്റെ പ്രതിഭാസാന്നിധ്യം തെളീയിച്ചു. നിരവധി പുരസ്ക്കാരങ്ങൾക്കു ഇദ്ദേഹം അർഹനായി. [[ഇന്ത്യ|ഇൻഡ്യയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ചു [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|യു എന്നിൽ]] വച്ചു നടത്തിയ പ്രകടനത്തെ തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിനെ യു എൻ പ്രത്യേക ബഹുമതി നൽകി ആദരിക്കുകയുണ്ടായി.

''ലാജൊ ലാജൊ'' എന്ന ആൽബത്തിലുടെയാണ് ഷുജാത് ഹുസൈൻ ഗസലിന്റെ മായികലോകത്തിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നത്. സ്റ്റിൽനെസ്സ് ഓഫ് സൌണ്ട് എന്ന സൂഫി ആൽബത്തിലുടെ ആദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി പിന്നീട് വീണ്ടും വർദ്ധിച്ചു. അമീർ ഖുസ്രു രചിച്ച നാലു ഗസലുകളാണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടൂത്തിയിരിക്കുന്നത്, ഒരു ഖവാലിയും.

ഏകദേശം 50 ഓളം ആൽബങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലുണ്ട്. 2004ൽ ഷുജാത് ഖാൻ, ഇറാനിയ സംഗീതജ്ഞനായ കയ്ഹാൻ കല്ഹാറുമായി ചേർന്നു പുറത്തിറക്കിയ റെയിൻ എന്ന ആൽബത്തിലുടെ ഗ്രാമി അവാർഡിനായി നോമിനേറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു.

== ഷുജാത്തിന്റെ ചില പ്രശസ്തങ്ങളായ ആൽബങ്ങൾ ==

*ഗായകി ആം‌ഗ്
*ഹസാരോം ഖവായിഷെം &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.music-today.com/allinseries.phtml?series_id=653&amp;genere_id=8 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-06-06 |archive-date=2007-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071027035235/http://www.music-today.com/allinseries.phtml?series_id=653&amp;genere_id=8 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*യാദേൻ
*രാസ്തെ
*നൈന ദി ഹൌസ് ഓഫ് മ്യൂസിക്
*സ്റ്റില്നെസ്സ് ഒഫ് സൌണ്ട് (സൂഫി ഗസലുകൾ)
*റെയിൻ
*ലാജൊ ലാജൊ
*ബ്രീസ്
*സുർ ഓർ സാസെം.

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
http://www.shujaatkhan.com/

[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:1960-ൽ ജനിച്ചവർ]]


{{Bio-stub}}</text>
      <sha1>2h1nlqmh7v2uadatzqzdqdhosdbhj9t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിജയ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60012</id>
    <revision>
      <id>4619852</id>
      <parentid>4618725</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T15:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asifalinair</username>
        <id>206364</id>
      </contributor>
      <comment>Updated information.</comment>
      <origin>4619852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29321" sha1="0hofo6i1nlkkwyds3nt2kj61t596wcm" xml:space="preserve">{{prettyurl|Vijay}}
{{Infobox officeholder
| office              = തമിഴ്നാട് മുഖ്യമന്ത്രി
| order               = 9-ാം
| term_start          = 10 മെയ് 2026
| governor            = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
| predecessor         = [[എം.കെ. സ്റ്റാലിൻ]]

{{Collapsed infobox section begin|വകുപ്പുകൾ}}
| 1blankname1         = മന്ത്രാലയവും വകുപ്പുകളും
| 1namedata1          = * പൊതുഭരണം
* ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്
* ഇന്ത്യൻ പൊലീസ് സർവീസ്
* ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ്
* ജില്ലാ റവന്യൂ ഓഫീസർമാർ
* പൊലീസ്
* ആഭ്യന്തരം
* പ്രത്യേക പദ്ധതി നടപ്പാക്കൽ
* വനിത, ശിശു, വയോജന ക്ഷേമം
* യുവജന ക്ഷേമം
* ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ ക്ഷേമം
* നഗരഭരണം (നഗരകാര്യങ്ങൾ) 
* നഗര വികസനം
* നഗര ജലവിതരണം
| term_start1         = 10 മെയ് 2026
| predecessor1        = [[എം.കെ. സ്റ്റാലിൻ]]
{{Collapsed infobox section end}}
| office2             = തമിഴ്നാട് [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency2       = പെരമ്പൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലം
| term_start2         = 10 മെയ് 2026
| predecessor2        = ആർ.ഡി.ശേഖർ
| constituency3       = 
| term_start3         = 
| predecessor3        = 
| office4             = [[തമിഴക വെട്രി കഴകം]] പ്രസിഡൻ്റ്
| term_start4         = 2 ഫെബ്രുവരി 2024
| 1blankname4         = ജനറൽ സെക്രട്ടറി
| 1namedata4          = എൻ. ആനന്ദ്
| image               = Vijay at Protest of the Nadigar Sangam.jpg
| caption             = Vijay in 2018
| birth_name          = ചന്ദ്രശേഖരൻ ജോസഫ് വിജയ്
| birth_date          = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|22}}
| birth_place         = [[മദ്രാസ്]] {{small|(ഇപ്പോൾ [[ചെന്നൈ]])}}, [[തമിഴ്നാട്]], [[ഇന്ത്യ]]
| party               = [[തമിഴക വെട്രി കഴകം]] (2024 മുതൽ)
| spouse              = {{marriage|സങ്കീത സോർണലിംഗം|25 August 1999|2026|end={{abbr|sep.|separated}}}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 February 2026 |title=Actor-politician Vijay's wife Sankgeetha files for divorce |url=https://www.thenewsminute.com/flix/actor-politician-vijays-wife-sankgeetha-files-for-divorce |website=The News Minute}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;N&quot;&gt;{{Cite news |date=27 February 2026 |title=Who Is Vijay's Wife Sankgeetha Sornalingam, Who Filed For Divorce After 26 Years Of Marriage? |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-vijays-wife-sangeetha-sornalingam-who-filed-for-divorce-after-26-years-of-marriage-11145347 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304070139/https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-vijays-wife-sangeetha-sornalingam-who-filed-for-divorce-after-26-years-of-marriage-11145347 |archive-date=4 March 2026 |access-date=4 March 2026 |work=NDTV |language=en}}&lt;/ref&gt;
| children            = 2
| father              = എസ്.എ.ചന്ദ്രശേഖരൻ
| mother              = ശോഭ ചന്ദ്രശേഖർ
| occupation          = {{hlist|രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ|നടൻ}}
| relatives           = 
| awards              = 
| education           = ലയോള കോളേജ്, മദ്രാസ് (dropped out)
| nickname            = ''ദളപതി'' (കൂട്ടത്തിൻ്റെ നേതാവ്)
| name                = വിജയ് &lt;/br&gt;{{Small|C. Joseph Vijay}}
}}
[[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ്]] ചലച്ചിത്രരംഗത്തെ ഒരു നടനും പിന്നണിഗായകനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും നിലവിൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ്]] '''വിജയ്'''  ({{lang-ta|விஜய்}}) എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖർ''', (ജനനം: ജൂൺ 22, 1974). [[തമിഴക വെട്രി കഴകം]] (ടി.വി.കെ.) എന്ന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസിഡന്റുമാണ് അദ്ദേഹം. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, [[തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലെ]] മുൻനിര നടന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ആരാധകർ ഇദ്ദേഹത്തെ &quot;ദളപതി&quot; എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. 1997, 2005  വർഷങ്ങളിൽ തമിഴ്നാട് സർക്കാരിന്റെ മികച്ച നടനുള്ള പുരസ്‌കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്.{{തെളിവ്}} [[പൂവേ ഉനക്കാക]], [[കാതലുക്കു മരിയാതൈ|കാതലുക്ക് മര്യാദൈ]], [[തുള്ളാത മനവും തുള്ളും]] (1999), [[ഷാജഹാൻ(ചലച്ചിത്രം)|ഷാജഹാൻ]] (2001), [[ഗില്ലി]] (2004), [[പോക്കിരി]] (2007), [[തുപ്പാക്കി]](2012), [[തെരി]] (2016), [[മെർസൽ (ചലച്ചിത്രം)|മെർസൽ]] (2017), [[ബിഗിൽ (ചലച്ചിത്രം)|ബിഗിൽ]] (2019), [[മാസ്റ്റർ]] (2021), [[ബീസ്റ്റ്]] (2022),[[varisu | വരിസു]] (2023), [[ലിയോ (2023 ഇന്ത്യൻ സിനിമ)|ലിയോ]] (2023) എന്നിവയാണ് പ്രധാന ചിത്രങ്ങൾ.

== ആദ്യ ജീവിതം ==

=== ജനനം ===
വിജയ് 1974 ജൂൺ 22-ന് മദ്രാസിൽ (ഇന്നത്തെ ചെന്നൈ) ജനിച്ചു.

=== കുടുംബം ===

* '''പിതാവ്:''' എസ്. എ. ചന്ദ്രശേഖർ (എസ്.എ.സി.) – പ്രശസ്ത തമിഴ് ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവുമാണ്.
* '''മാതാവ്:''' ശോഭാ ചന്ദ്രശേഖർ – പിന്നണി ഗായികയും സംഗീതജ്ഞയുമാണ്.
* '''സഹോദരി:''' വിദ്യ – വിജയ്ക്ക് രണ്ട് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മരണമടഞ്ഞ സഹോദരിയാണ് വിദ്യ. ഈ നഷ്ടം വിജയിയുടെ ജീവിതത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്, അത് പലപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ചില സിനിമകളിലെ വൈകാരിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിക്കാറുമുണ്ട്.

=== വിദ്യാഭ്യാസം ===
ചെന്നൈയിലെ ഫാത്തിമ സ്‌കൂളിലും, പിന്നീട് വിരുഗംബാക്കത്തെ ബാലലോക സ്കൂളിലുമായിരുന്നു വിജയുടെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം. ചെന്നൈയിലെ ലൊയോള കോളേജിൽ നിന്ന് വിഷ്വൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷനിൽ ബിരുദം പഠനത്തിന് ചേർന്നെങ്കിലും, അഭിനയത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനായി വിദ്യാഭ്യാസം ഇടയ്ക്ക് വെച്ച് ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://votermood.com/biography/joseph-vijay-chandrasekhar|title=Vijay Biography: Early Life, Education, and Political Career|access-date=2025-10-21|language=en}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിഗത ജീവിതം ==

=== വിവാഹം ===
1999 ഓഗസ്റ്റ് 25-ന് വിജയ് ശ്രീലങ്കൻ തമിഴ് വംശജയായ '''സംഗീത സോർണലിംഗത്തെ''' വിവാഹം ചെയ്തു. സംഗീത വിജയിയുടെ കടുത്ത ആരാധികയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bollywoodshaadis.com/articles/thalapathy-vijay-love-story-wife-sangeetha-sornalingam-wedding-kids-film-beast-25754|title=Vijay's Love Story: When Thalapathy Fell For His Fan, Sangeetha And Married Her In A Dream Wedding|access-date=2025-10-21|date=2021-06-22|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== മക്കൾ ===

* '''മകൻ:''' ജേസൺ സഞ്ജയ് (Jason Sanjay) – 2000-ൽ ജനിച്ചു. വിദേശത്ത് സിനിമാ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം നിലവിൽ സംവിധാന രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്.
* '''മകൾ:''' ദിവ്യ സാഷ (Divya Saasha) – 2005-ൽ ജനിച്ചു. 'തെരി' (2016) എന്ന ചിത്രത്തിൽ ചെറിയ വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

== പ്രത്യേകതകൾ==
2017ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഭൈരവയിലെ തലക്കെട്ട് ഗാനം പിന്നീട് ഹിന്ദിയിലേക്കും ഈണം ആക്കാൻ തീരുമാനം ഉണ്ടായി.{{തെളിവ്}}

2017 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മെർസൽ സിനിമയുടെ ടീസർ ലോകത്തിൽ ആദ്യമായി 1മില്യൺ യൂട്യൂബ് ലൈക് കിട്ടിയ വീഡിയോ ആയി മാറി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt6485666/|title=Mersal|access-date=2025-10-21}}&lt;/ref&gt;

== സിനിമാ ജീവിതം (1984 - 2024) ==
{{പ്രധാനലേഖനം|വിജയ് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}}

=== ബാലതാരം (1984–1988) ===
വിജയ് തൻ്റെ അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത് ബാലതാരമായിട്ടാണ്. പിതാവ് എസ്.എ. ചന്ദ്രശേഖർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'വെട്രി' (1984) എന്ന സിനിമയിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം. അതിനുശേഷം ഏതാനും ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ബാലവേഷങ്ങൾ ചെയ്തു.

=== നായകനിലേക്കുള്ള വളർച്ച (1992–2002) ===

* '''നായകനായി അരങ്ങേറ്റം:''' 1992-ൽ, പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ, പിതാവ് സംവിധാനം ചെയ്ത '''&lt;nowiki/&gt;'നാളൈയ തീർപ്പു'''' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് വിജയ് ആദ്യമായി നായകനായെത്തുന്നത്. ആദ്യകാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മിക്ക ചിത്രങ്ങളും കുറഞ്ഞ ബഡ്ജറ്റിൽ നിർമ്മിച്ചതും കാര്യമായ വിജയം നേടാത്തതുമായിരുന്നു.
* '''ആദ്യത്തെ വഴിത്തിരിവ്:''' 1996-ൽ '''വിക്രമൻ''' സംവിധാനം ചെയ്ത '''&lt;nowiki/&gt;'പൂവേ ഉനക്കാകെ'''' എന്ന ചിത്രമാണ് വിജയ്ക്ക് ഒരു നടൻ എന്ന നിലയിൽ ബ്രേക്ക് നൽകിയത്. ഈ സിനിമ അദ്ദേഹത്തെ കുടുംബപ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ പ്രിയങ്കരനാക്കി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/poove-unakkaga.html|title=Poove Unakkaga 1996 {{!}} Poove Unakkaga Tamil Movie: Release Date, Cast, Story, Ott, Review, Trailer, Photos, Videos, Box Office Collection – Filmibeat|access-date=2025-10-21|language=en}}&lt;/ref&gt;
* '''സ്ഥിരതയാർന്ന വിജയം:''' 1997-ലെ 'ലവ് ടുഡേ', 1998-ലെ 'തുളളാത മനവും തുളളും', 2000-ലെ 'ഖുഷി' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ വിജയിയെ മുൻനിര നായകന്മാരുടെ നിരയിലേക്ക് ഉയർത്തി. മലയാള സംവിധായകൻ സിദ്ദിഖിൻ്റെ 'ഫ്രണ്ട്സ്' (2001) എന്ന തമിഴ് റീമേക്കിലെ പ്രകടനവും ശ്രദ്ധേയമായി. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹം 'ഇളയദളപതി' എന്നറിയപ്പെട്ടു.

=== ആക്ഷൻ താരത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം (2003–2011) ===
2003-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ '''&lt;nowiki/&gt;'തിരുമലൈ'''' എന്ന ചിത്രമാണ് വിജയിൻ്റെ കരിയറിലെ പ്രധാന വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്ന്. ഈ ചിത്രം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശൈലി റൊമാൻ്റിക് ഹീറോയിൽ നിന്ന് ആക്ഷൻ ഹീറോയിലേക്ക് മാറ്റി.

* '''പ്രധാന ചിത്രങ്ങൾ:''' 'ഗില്ലി' (2004), 'തിരുപ്പാച്ചി' (2005), 'പോകിരി' (2007) എന്നിവയെല്ലാം വാണിജ്യപരമായി വലിയ വിജയങ്ങൾ നേടി. ഇതോടെ വിജയ് തമിഴ് സിനിമയിലെ 'ബോക്സ് ഓഫീസ് കിംഗ്' ആയി വളർന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/standpoint/story/ghilli-re-release-thalapathy-vijay-trisha-dharani-2530194-2024-04-22|title=Revisiting 'Ghilli': Why Thalapathy Vijay reigns supreme|access-date=2025-10-21|last=K|first=Janani|date=2024-04-22|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== സൂപ്പർസ്റ്റാർ പദവി (2012–2024) ===
2010-ന് ശേഷം വിജയ്, പ്രമുഖ സംവിധായകരുമായി ചേർന്ന് വലിയ പ്രൊജക്റ്റുകൾ ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.

* '''മുരുകദോസ് ചിത്രങ്ങൾ:''' '''&lt;nowiki/&gt;'തുപ്പാക്കി'''' (2012) വിജയിയുടെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും വലിയ വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്നായിരുന്നു. ഈ ചിത്രവും തുടർന്ന് വന്ന 'കത്തി' (2014), 'സർക്കാർ' (2018) എന്നിവയും വലിയ വാണിജ്യ വിജയങ്ങൾ നേടുകയും, രാഷ്ട്രീയപരമായ ഉള്ളടക്കം കാരണം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Aug/19/ar-murugadoss-says-only-vijay-can-do-thuppakki-2|title=AR Murugadoss says only Vijay can do Thuppakki 2|access-date=2025-10-21|last=Desk|first=Cinema Express|date=2025-08-19|language=en}}&lt;/ref&gt;
* '''ആറ്റ്‌ലി ചിത്രങ്ങൾ:''' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls527848457/|title=Atlee Filmography|access-date=2025-10-21|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 'തെരി' (2016), 'മെർസൽ' (2017), 'ബിഗിൽ' (2019) എന്നിവ അദ്ദേഹത്തെ തമിഴകത്തെ ഏറ്റവും വിലപിടിപ്പുള്ള താരമാക്കി മാറ്റി. 'മെർസൽ' $250 കോടിക്ക് മുകളിൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ആദ്യ വിജയ് ചിത്രമാണ്.
* '''ഏറ്റവും പുതിയ ചിത്രങ്ങൾ:''' 'മാസ്റ്റർ' (2021), 'ബീസ്റ്റ്' (2022), 'വാരിശ്' (2023), '''&lt;nowiki/&gt;'ലിയോ'''' (2023) എന്നിവയെല്ലാം വൻ ഹിറ്റുകളായിരുന്നു. 'ലിയോ' അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ₹500 കോടി കടന്ന ചിത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്.

'''ദളപതി (Commander):''' ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് അദ്ദേഹത്തെ ആരാധകർ &quot;ദളപതി&quot; എന്ന് വിളിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. തമിഴ് സിനിമയിലെ യുവതലമുറയിലെ സൂപ്പർതാരങ്ങളിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്തേക്ക് അദ്ദേഹം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/why-is-vijay-called-thalapathy-1758671-2021-01-13|title=Why is Vijay called Thalapathy?|access-date=2025-10-21|last=K|first=Janani|date=2021-01-13|language=en}}&lt;/ref&gt;

2014ൽ വിജയ്, [[ജില്ല (ചലച്ചിത്രം)|ജില്ല]] എന്ന സിനിമയിൽ [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലി]]ന്റെ കൂടെ അഭിനയിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/jilla.html|title=Jilla 2014 {{!}} Jilla Tamil Movie: Release Date, Cast, Story, Ott, Review, Trailer, Photos, Videos, Box Office Collection – Filmibeat|access-date=2025-10-21|language=en}}&lt;/ref&gt;

== പിന്നണിഗായകൻ  ==
തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിൽ പിന്നണിഗായകനായും വിജയ് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. രസികൻ എന്ന ചിത്രത്തിൽ ചിത്രയ്ക്കൊപ്പം ബംബായ് സിറ്റി സിക്ക റൊട്ടി എന്ന ഗാനം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു ''സച്ചിൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ വിജയ് പാ‍ടിയ ഗാനങ്ങൾ വിജയമായിരുന്നു. 2012ൽ തുപ്പാക്കി, എന്ന ചിത്രത്തിലും, 2013ൽ തലൈവ എന്ന ചിത്രത്തിലും പാടി. 2014ൽ ജില്ലയിലെ കണ്ടാങ്കി &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kollyinsider.com/2013/11/vijay-sings-kandangi-kandangi-with.html|title=Vijay sings 'Kandangi Kandangi' with Shreya Ghoshal in Jilla|access-date=2025-10-21|last=Vijay|first=D. Imman Jilla Kajal Agarwal Shreya Ghoshal|date=2013-11-06}}&lt;/ref&gt;എന്നാരംഭിക്കുന്ന ഗാനം വിജയ് പാടി.

== രാഷ്ട്രീയം: തമിഴക വെട്രി കഴകം (TVK) ==
വർഷങ്ങളോളം സാമൂഹ്യ സേവനങ്ങളിലൂടെയും സിനിമകളിലെ രാഷ്ട്രീയ പരാമർശങ്ങളിലൂടെയും സൂചനകൾ നൽകിയിരുന്ന വിജയ്, 2024-ൽ തൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2024/Oct/27/inside-vijays-big-bang-political-entry|title=Inside Vijay's big-bang political entry|access-date=2025-10-21|last=desk|first=TNIE online|date=2024-10-27|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== 3.1. രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുള്ള പശ്ചാത്തലം ===

* '''വിജയ് മക്കൾ ഇയക്കം:''' 2009-ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഈ ആരാധക കൂട്ടായ്മ, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അടിത്തറയായി വർത്തിച്ചു. ആരാധക കൂട്ടായ്മയിലൂടെ സൗജന്യ ഭക്ഷണം, വിദ്യാഭ്യാസ സഹായം, നിയമസഹായം തുടങ്ങിയ ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി. 2021-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, വിജയ് മക്കൾ ഇയക്കത്തിലെ അംഗങ്ങൾ സ്വതന്ത്രരായി മത്സരിച്ച് നിരവധി സീറ്റുകളിൽ വിജയിച്ചു.
* '''രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കമുള്ള സിനിമകൾ:''' 'തുപ്പാക്കി', 'കത്തി', 'മെർസൽ', 'സർക്കാർ' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ അഴിമതി, കർഷക പ്രശ്നങ്ങൾ, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ പൊതുവിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുകയും സർക്കാരുകളുടെ വിമർശനത്തിന് വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്തു.

=== 3.2. പാർട്ടി പ്രഖ്യാപനം ===

* '''പാർട്ടിയുടെ പേര്:''' '''തമിഴക വെട്രി കഴകം (Tamilaga Vettri Kazhagam - TVK)'''.
* '''പ്രഖ്യാപനം:''' 2024 ഫെബ്രുവരി 2-ന് പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
* '''ലക്ഷ്യം:''' 2026-ലെ തമിഴ്‌നാട് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുകയും വിജയിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം. 2024-ലെ ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കില്ലെന്നും, ഒരു പാർട്ടിക്കും പിന്തുണ നൽകില്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കി.

=== 3.3. TVK-യുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം (Ideology) ===

* '''മുദ്രാവാക്യം:''' &quot;പിറപ്പൊക്കും എല്ലാ ഉയിർക്കും&quot; (ജനനം കൊണ്ട് എല്ലാവരും തുല്യരാണ്).
* '''പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യങ്ങൾ:''' നിസ്വാർത്ഥവും, സുതാര്യവും, ജാതി-മത വിവേചനമില്ലാത്തതും, അഴിമതിരഹിതവുമായ ഒരു ഭരണം കാഴ്ചവയ്ക്കുക. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/lights-camera-ideology-vijay-names-his-historical-dream-team/|title=Lights, camera, ideology? Vijay names his historical 'Dream team'|access-date=2025-10-21|last=Shivani|first=k Nitika|date=2024-10-28|language=en}}&lt;/ref&gt;
* '''നിലപാടുകൾ:''' ദ്രാവിഡ രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ മൂല്യങ്ങളായ സാമൂഹ്യനീതി, യുക്തിവാദം എന്നിവയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. നീറ്റ് (NEET) പരീക്ഷ നിരോധിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം പരസ്യമായി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/tamil-nadu/story/actor-vijay-tamil-nadu-ban-neet-examination-mk-stalin-medical-entrance-2561578-2024-07-03|title=Actor Vijay calls for ban on NEET exam, claims bias against rural students|access-date=2025-10-21|last=Nair|first=Shilpa|date=2024-07-03|language=en}}&lt;/ref&gt;
* '''വിരമിക്കൽ:''' രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പൂർണ്ണമായി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനായി, നിലവിലുള്ള സിനിമകൾ (പ്രധാനമായും 'ദ ഗ്രേറ്റസ്റ്റ് ഓഫ് ഓൾ ടൈം' - GOAT, 'ദളപതി 69') പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം സിനിമയിൽ നിന്ന് വിരമിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു.

== ജനപ്രിയതയും സ്വാധീനവും ==
വിജയിയുടെ ജനപ്രീതി കേവലം തമിഴ്‌നാട്ടിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. കേരളം, കർണാടക, ശ്രീലങ്ക, മലേഷ്യ, യൂറോപ്പ്, പശ്ചിമേഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ ആരാധകവൃന്ദമുണ്ട്.

* '''ദളപതി:''' അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശക്തമായ ഓൺ-സ്‌ക്രീൻ കഥാപാത്രങ്ങൾ, നൃത്തത്തിലെ അസാമാന്യമായ വൈഭവം, വൈകാരിക രംഗങ്ങളിലെ പ്രകടനങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തെ കുടുംബ പ്രേക്ഷകർക്കും യുവതലമുറയ്ക്കും ഒരുപോലെ പ്രിയങ്കരനാക്കുന്നു.
* '''വാണിജ്യ വിജയം:''' സ്ഥിരമായി ₹100, ₹200, ₹300 കോടി ക്ലബ്ബുകളിൽ ഇടം നേടുന്ന ചിത്രങ്ങളിലൂടെ, തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാണിജ്യ മൂല്യമുള്ള താരമായി വിജയ് നിലകൊള്ളുന്നു.
* '''രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം:''' അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ചലച്ചിത്രങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനകളും ഡയലോഗുകളും പലപ്പോഴും സമൂഹത്തിൽ ചർച്ചാവിഷയമാവുകയും, യുവാക്കൾക്കിടയിൽ രാഷ്ട്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിൽ പങ്ക് വഹിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;[https://www.ndtv.com/india-news/vijay-tamil-nadu-mk-stalin-star-power-mass-appeal-a-look-at-actor-vijays-political-impact-9138582 Vijay, Tamil Nadu, MK Stalin: Star Power, Mass Appeal: A Look At Actor Vijay's Political Impact]&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Vijay}}
* {{IMDb name|name= Vijay|id=0897201}}
* [http://www.vijaynet.com വിജയ് ഫാൻസിന്റെ വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105171408/http://vijaynet.com/ |date=2009-01-05 }}
* {{Rotten-tomatoes-person|id=Vijay|name=Vijay}}

{{TamilNaduStateAwardForBestActor}}

[[വർഗ്ഗം:1974-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 22-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]]</text>
      <sha1>0hofo6i1nlkkwyds3nt2kj61t596wcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619906</id>
      <parentid>4619852</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T04:23:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Successive helper</username>
        <id>205582</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4619906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29355" sha1="eep418zyayv23h1s83zzfylz4frdq30" xml:space="preserve">{{prettyurl|Vijay}}
{{Infobox officeholder
| office              = തമിഴ്നാട് മുഖ്യമന്ത്രി
| order               = 9-ാം
| term_start          = 10 മെയ് 2026
| governor            = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
| predecessor         = [[എം.കെ. സ്റ്റാലിൻ]]

{{Collapsed infobox section begin|വകുപ്പുകൾ}}
| 1blankname1         = മന്ത്രാലയവും വകുപ്പുകളും
| 1namedata1          = * പൊതുഭരണം
* ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്
* ഇന്ത്യൻ പൊലീസ് സർവീസ്
* ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ്
* ജില്ലാ റവന്യൂ ഓഫീസർമാർ
* പൊലീസ്
* ആഭ്യന്തരം
* പ്രത്യേക പദ്ധതി നടപ്പാക്കൽ
* വനിത, ശിശു, വയോജന ക്ഷേമം
* യുവജന ക്ഷേമം
* ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ ക്ഷേമം
* നഗരഭരണം (നഗരകാര്യങ്ങൾ) 
* നഗര വികസനം
* നഗര ജലവിതരണം
| term_start1         = 10 മെയ് 2026
| predecessor1        = [[എം.കെ. സ്റ്റാലിൻ]]
{{Collapsed infobox section end}}
| office2             = തമിഴ്നാട് [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency2       = പെരമ്പൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലം
| term_start2         = 10 മെയ് 2026
| predecessor2        = ആർ.ഡി.ശേഖർ
| constituency3       = 
| term_start3         = 
| predecessor3        = 
| office4             = [[തമിഴക വെട്രി കഴകം]] പ്രസിഡൻ്റ്
| term_start4         = 2 ഫെബ്രുവരി 2024
| 1blankname4         = ജനറൽ സെക്രട്ടറി
| 1namedata4          = എൻ. ആനന്ദ്
| image               = The official portrait of C Joseph Vijay, the Chief Minister of Tamilnadu.jpg
| caption             = Vijay in 2026
| birth_name          = ചന്ദ്രശേഖരൻ ജോസഫ് വിജയ്
| birth_date          = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|22}}
| birth_place         = [[മദ്രാസ്]] {{small|(ഇപ്പോൾ [[ചെന്നൈ]])}}, [[തമിഴ്നാട്]], [[ഇന്ത്യ]]
| party               = [[തമിഴക വെട്രി കഴകം]] (2024 മുതൽ)
| spouse              = {{marriage|സങ്കീത സോർണലിംഗം|25 August 1999|2026|end={{abbr|sep.|separated}}}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 February 2026 |title=Actor-politician Vijay's wife Sankgeetha files for divorce |url=https://www.thenewsminute.com/flix/actor-politician-vijays-wife-sankgeetha-files-for-divorce |website=The News Minute}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;N&quot;&gt;{{Cite news |date=27 February 2026 |title=Who Is Vijay's Wife Sankgeetha Sornalingam, Who Filed For Divorce After 26 Years Of Marriage? |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-vijays-wife-sangeetha-sornalingam-who-filed-for-divorce-after-26-years-of-marriage-11145347 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304070139/https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-vijays-wife-sangeetha-sornalingam-who-filed-for-divorce-after-26-years-of-marriage-11145347 |archive-date=4 March 2026 |access-date=4 March 2026 |work=NDTV |language=en}}&lt;/ref&gt;
| children            = 2
| father              = എസ്.എ.ചന്ദ്രശേഖരൻ
| mother              = ശോഭ ചന്ദ്രശേഖർ
| occupation          = {{hlist|രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ|നടൻ}}
| relatives           = 
| awards              = 
| education           = ലയോള കോളേജ്, മദ്രാസ് (dropped out)
| nickname            = ''ദളപതി'' (കൂട്ടത്തിൻ്റെ നേതാവ്)
| name                = വിജയ് &lt;/br&gt;{{Small|C. Joseph Vijay}}
}}
[[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ്]] ചലച്ചിത്രരംഗത്തെ ഒരു നടനും പിന്നണിഗായകനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും നിലവിൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ്]] '''വിജയ്'''  ({{lang-ta|விஜய்}}) എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖർ''', (ജനനം: ജൂൺ 22, 1974). [[തമിഴക വെട്രി കഴകം]] (ടി.വി.കെ.) എന്ന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസിഡന്റുമാണ് അദ്ദേഹം. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, [[തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലെ]] മുൻനിര നടന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ആരാധകർ ഇദ്ദേഹത്തെ &quot;ദളപതി&quot; എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. 1997, 2005  വർഷങ്ങളിൽ തമിഴ്നാട് സർക്കാരിന്റെ മികച്ച നടനുള്ള പുരസ്‌കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്.{{തെളിവ്}} [[പൂവേ ഉനക്കാക]], [[കാതലുക്കു മരിയാതൈ|കാതലുക്ക് മര്യാദൈ]], [[തുള്ളാത മനവും തുള്ളും]] (1999), [[ഷാജഹാൻ(ചലച്ചിത്രം)|ഷാജഹാൻ]] (2001), [[ഗില്ലി]] (2004), [[പോക്കിരി]] (2007), [[തുപ്പാക്കി]](2012), [[തെരി]] (2016), [[മെർസൽ (ചലച്ചിത്രം)|മെർസൽ]] (2017), [[ബിഗിൽ (ചലച്ചിത്രം)|ബിഗിൽ]] (2019), [[മാസ്റ്റർ]] (2021), [[ബീസ്റ്റ്]] (2022),[[varisu | വരിസു]] (2023), [[ലിയോ (2023 ഇന്ത്യൻ സിനിമ)|ലിയോ]] (2023) എന്നിവയാണ് പ്രധാന ചിത്രങ്ങൾ.

== ആദ്യ ജീവിതം ==

=== ജനനം ===
വിജയ് 1974 ജൂൺ 22-ന് മദ്രാസിൽ (ഇന്നത്തെ ചെന്നൈ) ജനിച്ചു.

=== കുടുംബം ===

* '''പിതാവ്:''' എസ്. എ. ചന്ദ്രശേഖർ (എസ്.എ.സി.) – പ്രശസ്ത തമിഴ് ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവുമാണ്.
* '''മാതാവ്:''' ശോഭാ ചന്ദ്രശേഖർ – പിന്നണി ഗായികയും സംഗീതജ്ഞയുമാണ്.
* '''സഹോദരി:''' വിദ്യ – വിജയ്ക്ക് രണ്ട് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മരണമടഞ്ഞ സഹോദരിയാണ് വിദ്യ. ഈ നഷ്ടം വിജയിയുടെ ജീവിതത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്, അത് പലപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ചില സിനിമകളിലെ വൈകാരിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിക്കാറുമുണ്ട്.

=== വിദ്യാഭ്യാസം ===
ചെന്നൈയിലെ ഫാത്തിമ സ്‌കൂളിലും, പിന്നീട് വിരുഗംബാക്കത്തെ ബാലലോക സ്കൂളിലുമായിരുന്നു വിജയുടെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം. ചെന്നൈയിലെ ലൊയോള കോളേജിൽ നിന്ന് വിഷ്വൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷനിൽ ബിരുദം പഠനത്തിന് ചേർന്നെങ്കിലും, അഭിനയത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനായി വിദ്യാഭ്യാസം ഇടയ്ക്ക് വെച്ച് ഉപേക്ഷിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://votermood.com/biography/joseph-vijay-chandrasekhar|title=Vijay Biography: Early Life, Education, and Political Career|access-date=2025-10-21|language=en}}&lt;/ref&gt;

== വ്യക്തിഗത ജീവിതം ==

=== വിവാഹം ===
1999 ഓഗസ്റ്റ് 25-ന് വിജയ് ശ്രീലങ്കൻ തമിഴ് വംശജയായ '''സംഗീത സോർണലിംഗത്തെ''' വിവാഹം ചെയ്തു. സംഗീത വിജയിയുടെ കടുത്ത ആരാധികയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bollywoodshaadis.com/articles/thalapathy-vijay-love-story-wife-sangeetha-sornalingam-wedding-kids-film-beast-25754|title=Vijay's Love Story: When Thalapathy Fell For His Fan, Sangeetha And Married Her In A Dream Wedding|access-date=2025-10-21|date=2021-06-22|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== മക്കൾ ===

* '''മകൻ:''' ജേസൺ സഞ്ജയ് (Jason Sanjay) – 2000-ൽ ജനിച്ചു. വിദേശത്ത് സിനിമാ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം നിലവിൽ സംവിധാന രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്.
* '''മകൾ:''' ദിവ്യ സാഷ (Divya Saasha) – 2005-ൽ ജനിച്ചു. 'തെരി' (2016) എന്ന ചിത്രത്തിൽ ചെറിയ വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

== പ്രത്യേകതകൾ==
2017ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഭൈരവയിലെ തലക്കെട്ട് ഗാനം പിന്നീട് ഹിന്ദിയിലേക്കും ഈണം ആക്കാൻ തീരുമാനം ഉണ്ടായി.{{തെളിവ്}}

2017 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മെർസൽ സിനിമയുടെ ടീസർ ലോകത്തിൽ ആദ്യമായി 1മില്യൺ യൂട്യൂബ് ലൈക് കിട്ടിയ വീഡിയോ ആയി മാറി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt6485666/|title=Mersal|access-date=2025-10-21}}&lt;/ref&gt;

== സിനിമാ ജീവിതം (1984 - 2024) ==
{{പ്രധാനലേഖനം|വിജയ് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}}

=== ബാലതാരം (1984–1988) ===
വിജയ് തൻ്റെ അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത് ബാലതാരമായിട്ടാണ്. പിതാവ് എസ്.എ. ചന്ദ്രശേഖർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'വെട്രി' (1984) എന്ന സിനിമയിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം. അതിനുശേഷം ഏതാനും ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ബാലവേഷങ്ങൾ ചെയ്തു.

=== നായകനിലേക്കുള്ള വളർച്ച (1992–2002) ===

* '''നായകനായി അരങ്ങേറ്റം:''' 1992-ൽ, പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ, പിതാവ് സംവിധാനം ചെയ്ത '''&lt;nowiki/&gt;'നാളൈയ തീർപ്പു'''' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് വിജയ് ആദ്യമായി നായകനായെത്തുന്നത്. ആദ്യകാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മിക്ക ചിത്രങ്ങളും കുറഞ്ഞ ബഡ്ജറ്റിൽ നിർമ്മിച്ചതും കാര്യമായ വിജയം നേടാത്തതുമായിരുന്നു.
* '''ആദ്യത്തെ വഴിത്തിരിവ്:''' 1996-ൽ '''വിക്രമൻ''' സംവിധാനം ചെയ്ത '''&lt;nowiki/&gt;'പൂവേ ഉനക്കാകെ'''' എന്ന ചിത്രമാണ് വിജയ്ക്ക് ഒരു നടൻ എന്ന നിലയിൽ ബ്രേക്ക് നൽകിയത്. ഈ സിനിമ അദ്ദേഹത്തെ കുടുംബപ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ പ്രിയങ്കരനാക്കി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/poove-unakkaga.html|title=Poove Unakkaga 1996 {{!}} Poove Unakkaga Tamil Movie: Release Date, Cast, Story, Ott, Review, Trailer, Photos, Videos, Box Office Collection – Filmibeat|access-date=2025-10-21|language=en}}&lt;/ref&gt;
* '''സ്ഥിരതയാർന്ന വിജയം:''' 1997-ലെ 'ലവ് ടുഡേ', 1998-ലെ 'തുളളാത മനവും തുളളും', 2000-ലെ 'ഖുഷി' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ വിജയിയെ മുൻനിര നായകന്മാരുടെ നിരയിലേക്ക് ഉയർത്തി. മലയാള സംവിധായകൻ സിദ്ദിഖിൻ്റെ 'ഫ്രണ്ട്സ്' (2001) എന്ന തമിഴ് റീമേക്കിലെ പ്രകടനവും ശ്രദ്ധേയമായി. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹം 'ഇളയദളപതി' എന്നറിയപ്പെട്ടു.

=== ആക്ഷൻ താരത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം (2003–2011) ===
2003-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ '''&lt;nowiki/&gt;'തിരുമലൈ'''' എന്ന ചിത്രമാണ് വിജയിൻ്റെ കരിയറിലെ പ്രധാന വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്ന്. ഈ ചിത്രം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശൈലി റൊമാൻ്റിക് ഹീറോയിൽ നിന്ന് ആക്ഷൻ ഹീറോയിലേക്ക് മാറ്റി.

* '''പ്രധാന ചിത്രങ്ങൾ:''' 'ഗില്ലി' (2004), 'തിരുപ്പാച്ചി' (2005), 'പോകിരി' (2007) എന്നിവയെല്ലാം വാണിജ്യപരമായി വലിയ വിജയങ്ങൾ നേടി. ഇതോടെ വിജയ് തമിഴ് സിനിമയിലെ 'ബോക്സ് ഓഫീസ് കിംഗ്' ആയി വളർന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/standpoint/story/ghilli-re-release-thalapathy-vijay-trisha-dharani-2530194-2024-04-22|title=Revisiting 'Ghilli': Why Thalapathy Vijay reigns supreme|access-date=2025-10-21|last=K|first=Janani|date=2024-04-22|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== സൂപ്പർസ്റ്റാർ പദവി (2012–2024) ===
2010-ന് ശേഷം വിജയ്, പ്രമുഖ സംവിധായകരുമായി ചേർന്ന് വലിയ പ്രൊജക്റ്റുകൾ ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.

* '''മുരുകദോസ് ചിത്രങ്ങൾ:''' '''&lt;nowiki/&gt;'തുപ്പാക്കി'''' (2012) വിജയിയുടെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും വലിയ വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്നായിരുന്നു. ഈ ചിത്രവും തുടർന്ന് വന്ന 'കത്തി' (2014), 'സർക്കാർ' (2018) എന്നിവയും വലിയ വാണിജ്യ വിജയങ്ങൾ നേടുകയും, രാഷ്ട്രീയപരമായ ഉള്ളടക്കം കാരണം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Aug/19/ar-murugadoss-says-only-vijay-can-do-thuppakki-2|title=AR Murugadoss says only Vijay can do Thuppakki 2|access-date=2025-10-21|last=Desk|first=Cinema Express|date=2025-08-19|language=en}}&lt;/ref&gt;
* '''ആറ്റ്‌ലി ചിത്രങ്ങൾ:''' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls527848457/|title=Atlee Filmography|access-date=2025-10-21|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 'തെരി' (2016), 'മെർസൽ' (2017), 'ബിഗിൽ' (2019) എന്നിവ അദ്ദേഹത്തെ തമിഴകത്തെ ഏറ്റവും വിലപിടിപ്പുള്ള താരമാക്കി മാറ്റി. 'മെർസൽ' $250 കോടിക്ക് മുകളിൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ആദ്യ വിജയ് ചിത്രമാണ്.
* '''ഏറ്റവും പുതിയ ചിത്രങ്ങൾ:''' 'മാസ്റ്റർ' (2021), 'ബീസ്റ്റ്' (2022), 'വാരിശ്' (2023), '''&lt;nowiki/&gt;'ലിയോ'''' (2023) എന്നിവയെല്ലാം വൻ ഹിറ്റുകളായിരുന്നു. 'ലിയോ' അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ₹500 കോടി കടന്ന ചിത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്.

'''ദളപതി (Commander):''' ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് അദ്ദേഹത്തെ ആരാധകർ &quot;ദളപതി&quot; എന്ന് വിളിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. തമിഴ് സിനിമയിലെ യുവതലമുറയിലെ സൂപ്പർതാരങ്ങളിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്തേക്ക് അദ്ദേഹം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/why-is-vijay-called-thalapathy-1758671-2021-01-13|title=Why is Vijay called Thalapathy?|access-date=2025-10-21|last=K|first=Janani|date=2021-01-13|language=en}}&lt;/ref&gt;

2014ൽ വിജയ്, [[ജില്ല (ചലച്ചിത്രം)|ജില്ല]] എന്ന സിനിമയിൽ [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലി]]ന്റെ കൂടെ അഭിനയിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/jilla.html|title=Jilla 2014 {{!}} Jilla Tamil Movie: Release Date, Cast, Story, Ott, Review, Trailer, Photos, Videos, Box Office Collection – Filmibeat|access-date=2025-10-21|language=en}}&lt;/ref&gt;

== പിന്നണിഗായകൻ  ==
തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിൽ പിന്നണിഗായകനായും വിജയ് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. രസികൻ എന്ന ചിത്രത്തിൽ ചിത്രയ്ക്കൊപ്പം ബംബായ് സിറ്റി സിക്ക റൊട്ടി എന്ന ഗാനം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു ''സച്ചിൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ വിജയ് പാ‍ടിയ ഗാനങ്ങൾ വിജയമായിരുന്നു. 2012ൽ തുപ്പാക്കി, എന്ന ചിത്രത്തിലും, 2013ൽ തലൈവ എന്ന ചിത്രത്തിലും പാടി. 2014ൽ ജില്ലയിലെ കണ്ടാങ്കി &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kollyinsider.com/2013/11/vijay-sings-kandangi-kandangi-with.html|title=Vijay sings 'Kandangi Kandangi' with Shreya Ghoshal in Jilla|access-date=2025-10-21|last=Vijay|first=D. Imman Jilla Kajal Agarwal Shreya Ghoshal|date=2013-11-06}}&lt;/ref&gt;എന്നാരംഭിക്കുന്ന ഗാനം വിജയ് പാടി.

== രാഷ്ട്രീയം: തമിഴക വെട്രി കഴകം (TVK) ==
വർഷങ്ങളോളം സാമൂഹ്യ സേവനങ്ങളിലൂടെയും സിനിമകളിലെ രാഷ്ട്രീയ പരാമർശങ്ങളിലൂടെയും സൂചനകൾ നൽകിയിരുന്ന വിജയ്, 2024-ൽ തൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2024/Oct/27/inside-vijays-big-bang-political-entry|title=Inside Vijay's big-bang political entry|access-date=2025-10-21|last=desk|first=TNIE online|date=2024-10-27|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== 3.1. രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുള്ള പശ്ചാത്തലം ===

* '''വിജയ് മക്കൾ ഇയക്കം:''' 2009-ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഈ ആരാധക കൂട്ടായ്മ, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അടിത്തറയായി വർത്തിച്ചു. ആരാധക കൂട്ടായ്മയിലൂടെ സൗജന്യ ഭക്ഷണം, വിദ്യാഭ്യാസ സഹായം, നിയമസഹായം തുടങ്ങിയ ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി. 2021-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, വിജയ് മക്കൾ ഇയക്കത്തിലെ അംഗങ്ങൾ സ്വതന്ത്രരായി മത്സരിച്ച് നിരവധി സീറ്റുകളിൽ വിജയിച്ചു.
* '''രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കമുള്ള സിനിമകൾ:''' 'തുപ്പാക്കി', 'കത്തി', 'മെർസൽ', 'സർക്കാർ' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ അഴിമതി, കർഷക പ്രശ്നങ്ങൾ, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ പൊതുവിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുകയും സർക്കാരുകളുടെ വിമർശനത്തിന് വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്തു.

=== 3.2. പാർട്ടി പ്രഖ്യാപനം ===

* '''പാർട്ടിയുടെ പേര്:''' '''തമിഴക വെട്രി കഴകം (Tamilaga Vettri Kazhagam - TVK)'''.
* '''പ്രഖ്യാപനം:''' 2024 ഫെബ്രുവരി 2-ന് പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
* '''ലക്ഷ്യം:''' 2026-ലെ തമിഴ്‌നാട് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുകയും വിജയിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം. 2024-ലെ ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കില്ലെന്നും, ഒരു പാർട്ടിക്കും പിന്തുണ നൽകില്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കി.

=== 3.3. TVK-യുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം (Ideology) ===

* '''മുദ്രാവാക്യം:''' &quot;പിറപ്പൊക്കും എല്ലാ ഉയിർക്കും&quot; (ജനനം കൊണ്ട് എല്ലാവരും തുല്യരാണ്).
* '''പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യങ്ങൾ:''' നിസ്വാർത്ഥവും, സുതാര്യവും, ജാതി-മത വിവേചനമില്ലാത്തതും, അഴിമതിരഹിതവുമായ ഒരു ഭരണം കാഴ്ചവയ്ക്കുക. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/lights-camera-ideology-vijay-names-his-historical-dream-team/|title=Lights, camera, ideology? Vijay names his historical 'Dream team'|access-date=2025-10-21|last=Shivani|first=k Nitika|date=2024-10-28|language=en}}&lt;/ref&gt;
* '''നിലപാടുകൾ:''' ദ്രാവിഡ രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ മൂല്യങ്ങളായ സാമൂഹ്യനീതി, യുക്തിവാദം എന്നിവയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. നീറ്റ് (NEET) പരീക്ഷ നിരോധിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം പരസ്യമായി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/tamil-nadu/story/actor-vijay-tamil-nadu-ban-neet-examination-mk-stalin-medical-entrance-2561578-2024-07-03|title=Actor Vijay calls for ban on NEET exam, claims bias against rural students|access-date=2025-10-21|last=Nair|first=Shilpa|date=2024-07-03|language=en}}&lt;/ref&gt;
* '''വിരമിക്കൽ:''' രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പൂർണ്ണമായി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനായി, നിലവിലുള്ള സിനിമകൾ (പ്രധാനമായും 'ദ ഗ്രേറ്റസ്റ്റ് ഓഫ് ഓൾ ടൈം' - GOAT, 'ദളപതി 69') പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം സിനിമയിൽ നിന്ന് വിരമിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു.

== ജനപ്രിയതയും സ്വാധീനവും ==
വിജയിയുടെ ജനപ്രീതി കേവലം തമിഴ്‌നാട്ടിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. കേരളം, കർണാടക, ശ്രീലങ്ക, മലേഷ്യ, യൂറോപ്പ്, പശ്ചിമേഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ ആരാധകവൃന്ദമുണ്ട്.

* '''ദളപതി:''' അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശക്തമായ ഓൺ-സ്‌ക്രീൻ കഥാപാത്രങ്ങൾ, നൃത്തത്തിലെ അസാമാന്യമായ വൈഭവം, വൈകാരിക രംഗങ്ങളിലെ പ്രകടനങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തെ കുടുംബ പ്രേക്ഷകർക്കും യുവതലമുറയ്ക്കും ഒരുപോലെ പ്രിയങ്കരനാക്കുന്നു.
* '''വാണിജ്യ വിജയം:''' സ്ഥിരമായി ₹100, ₹200, ₹300 കോടി ക്ലബ്ബുകളിൽ ഇടം നേടുന്ന ചിത്രങ്ങളിലൂടെ, തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാണിജ്യ മൂല്യമുള്ള താരമായി വിജയ് നിലകൊള്ളുന്നു.
* '''രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം:''' അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ചലച്ചിത്രങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനകളും ഡയലോഗുകളും പലപ്പോഴും സമൂഹത്തിൽ ചർച്ചാവിഷയമാവുകയും, യുവാക്കൾക്കിടയിൽ രാഷ്ട്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിൽ പങ്ക് വഹിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;[https://www.ndtv.com/india-news/vijay-tamil-nadu-mk-stalin-star-power-mass-appeal-a-look-at-actor-vijays-political-impact-9138582 Vijay, Tamil Nadu, MK Stalin: Star Power, Mass Appeal: A Look At Actor Vijay's Political Impact]&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Vijay}}
* {{IMDb name|name= Vijay|id=0897201}}
* [http://www.vijaynet.com വിജയ് ഫാൻസിന്റെ വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105171408/http://vijaynet.com/ |date=2009-01-05 }}
* {{Rotten-tomatoes-person|id=Vijay|name=Vijay}}

{{TamilNaduStateAwardForBestActor}}

[[വർഗ്ഗം:1974-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 22-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]]</text>
      <sha1>eep418zyayv23h1s83zzfylz4frdq30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കെ.സി. വേണുഗോപാൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68578</id>
    <revision>
      <id>4619913</id>
      <parentid>4618760</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T05:38:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asifalinair</username>
        <id>206364</id>
      </contributor>
      <origin>4619913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16273" sha1="bgv5iyrx1ty2tsdq4bbwmwcsov22820" xml:space="preserve">{{prettyurl|K. C. Venugopal }}
{{Infobox officeholder
| name                = 
| image               = K.C. Venugopal.JPG
| image_size          = 
| caption             = Official portrait, 2019
| birth_name          = കൊഴുമ്മൽ ചട്ടടി വേണുഗോപാൽ
| birth_date          = {{Birth date and age|1963|02|04|df=yes}}
| birth_place         = [[പയ്യന്നൂർ]], [[കണ്ണൂർ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| office              = ചെയർമാൻ, പബ്ലിക് അക്കൗണ്ട്സ് കമ്മിറ്റി
| term_start          = 16 August 2024
| term_end            = 
| appointer           = [[ഓം ബിർള]]&lt;br/&gt;({{small|[[ലോക്‌സഭാ സ്പീക്കർ]]}})
| predecessor         = അധീർ രഞ്ജൻ ചൗധരി
| office1             = [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗം]]
| term_start1         = {{Start date|2020|06|19|df=yes}}
| term_end1           = {{End date|2024|06|04|df=yes}}
| predecessor1        = വിജയ് ഗോയൽ
| successor1          = രവ്നീത് സിംഗ് ബിട്ടു
| constituency1       = [[രാജസ്ഥാൻ]]
| office2             = [[All India Congress Committee|എ.ഐ.സി.സി.]] ജനറൽ സെക്രട്ടറി (സംഘടന)
| term_start2         = {{Start date|2019||}}
| term_end2           = 
| 1blankname2         = [[All India Congress Committee|എ.ഐ.സി.സി.]] പ്രസിഡൻ്റ്
| 1namedata2          = * [[സോണിയ ഗാന്ധി]] (2022 വരെ)
* [[മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ]] (2022 മുതൽ)
| predecessor2        = [[അശോക് ഗെലോട്ട്]]
| successor2          = 
| office3             = [[All India Congress Committee|AICC]] കർണാടകയുടെ ചുമതലയുള്ള ജനറൽ സെക്രട്ടറി
| term_start3         = {{Start date|2018|06|22|df=yes}}
| term_end3           = {{End date|2020|09|11|df=yes}}
| 1blankname3         = [[All India Congress Committee|എ.ഐ.സി.സി.]] പ്രസിഡൻ്റ്
| 1namedata3          = * [[രാഹുൽ ഗാന്ധി]] (2019 വരെ)
* [[സോണിയ ഗാന്ധി]] (2019 മുതൽ)
| predecessor3        = ''Office established''
| successor3          = രൺദീപ് സുർജേവാല
| office4             = 13-ാമത് കേന്ദ്ര വ്യോമയാന സഹമന്ത്രി
| term_start4         = {{Start date|2012|10|28|df=yes}}
| term_end4           = {{End date|2014|05|26|df=yes}}
| prime_minister4     = [[മൻമോഹൻ സിംഗ്]]
| minister4           = അജിത് സിംഗ്
| successor4          = ജി എം സിദ്ധേശ്വര
| predecessor4        = ജയന്തി നടരാജൻ
| office5             = 22-ാമത് കേന്ദ്ര ഊർജ സഹമന്ത്രി
| term_start5         = {{Start date|2011|01|20|df=yes}}
| term_end5           = {{End date|2012|10|28|df=yes}}
| prime_minister5     = മൻമോഹൻ സിംഗ്
| minister5           = * [[സുശീൽ കുമാർ ഷിൻഡെ]]
* [[വീരപ്പ മൊയ്‌ലി]]
| predecessor5        = ഭരത് സിംഗ് മാധവ് സിംഗ് സോളങ്കി
| successor5          = ജ്യോതിരാദിത്യ മാധവറാവു സിന്ധ്യ
| office6             = [[ലോക്സഭ|ലോക്‌സഭാ അംഗം]]
| term_start6         = {{Start date|2024|06|04|df=yes}}
| constituency6       = [[Alappuzha (Lok Sabha constituency)|ആലപ്പുഴ, കേരളം]]
| predecessor6        = [[എ.എം. ആരിഫ്]]
| term_start7         = {{Start date|2009|05|31|df=yes}}
| term_end7           = {{End date|2019|05|23|df=yes}}
| predecessor7        = കെ.എസ്. മനോജ്
| successor7          = [[എ.എം. ആരിഫ്]]
| constituency7       = [[Alappuzha (Lok Sabha constituency)|ആലപ്പുഴ, കേരളം]]
| office8             = [[കേരള നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗം]]
| term_start8         = {{Start date|1996||}}
| term_end8           = {{End date|2009||}}
| predecessor8        = കെ.പി. രാമചന്ദ്രൻ നായർ
| successor8          = എ.എ.ഷുക്കൂർ
| constituency8       = [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]]
| party               = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]][[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse              = {{Marriage| ആശ.|1995}}
| children            = 2
| parents             = കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ 
ജാനകി അമ്മ
| alma_mater          = [[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]]
| website             = 
| footnotes           = Source [http://164.100.47.193/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4567&amp;lastls=16]
}}

2024 മുതൽ ആലപ്പുഴയിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗമായി തുടരുന്ന മുൻ കേന്ദ്ര സഹ മന്ത്രിയും രാജസ്ഥാനിൽ നിന്നുള്ള മുൻ [[രാജ്യസഭ]] അംഗവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]ന്റെ സംഘടനാ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയുമായ ദേശീയ നേതാവാണ് '''കെ.സി. വേണുഗോപാൽ''' (ജനനം: 4 ഫെബ്രുവരി 1963) എന്ന കൊഴുമ്മേൽ ചറ്റടി വേണുഗോപാൽ.

==ജീവിതരേഖ==
[[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ]] [[പയ്യന്നൂർ]] താലൂക്കിലെ [[കടന്നപ്പള്ളി]] ഗ്രാമത്തിൽ കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ നമ്പ്യാരുടേയും ജാനകിയമ്മയുടേയും മകനായി 1963 ഫെബ്രുവരി 4ന് ജനിച്ചു.
കോഴിക്കോട് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ നിന്ന്
ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ ഒന്നാം ക്ലാസ്സോടെ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്ന് എൽ.എൽ. ബിയും പാസ്സായി. പഠനകാലത്ത് കായികമേഖലയിലും മികവ് തെളിയിച്ചു വേണുഗോപാൽ. സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ അറിയപ്പെടുന്ന വോളിബോൾ താരമായിരുന്ന അദ്ദേഹം ജില്ലാ ജൂനിയർ വോളിക്യാപ്റ്റനായിരുന്നു.

== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ [[കെ.എസ്.യു]] വഴിയാണ് പൊതുരംഗത്ത് എത്തുന്നത്. 1987-ൽ [[കെ.എസ്.യു]]വിൻ്റെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് യുവജന സംഘടനയായ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ ചുമതലക്കാരനായ വേണുഗോപാൽ 1992 മുതൽ 2000 വരെ [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റായിരുന്നു.
ജന്മനാട് കണ്ണൂരാണെങ്കിലും വേണുഗോപാലിൻ്റെ പ്രവർത്തനമേഖല [[ആലപ്പുഴ]]യായിരുന്നു.
1996-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആദ്യമായി [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ നിന്ന് [[എം.എൽ.എ]]യായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് 
2001, 2006, വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ നിന്നു തന്നെ [[നിയമസഭ]]യിൽ അംഗമായി.
2004-2006-ലെ [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായിരുന്ന വേണുഗോപാൽ 2009-ൽ നടന്ന [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ആലപ്പുഴ]]യിലെ സിറ്റിംഗ് എം.പിയായിരുന്ന ഡോ. [[കെ.എസ്. മനോജ്]]നെ തോൽപ്പിച്ച് ആദ്യമായി [[ലോക്സഭ]]യിൽ അംഗമായി.
2011 മുതൽ 2014 വരെ കേന്ദ്ര മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ചു.
2017-ൽ എ.ഐ.സി.സിയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി.
2014-ൽ നടന്ന [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ നിന്ന് പാർലമെൻറിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;http://164.100.47.193/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4567&amp;lastls=16 &lt;/ref&gt;
2019-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാൻ താത്പര്യപ്പെടാതിരുന്ന വേണുഗോപാലിനെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി [[രാജസ്ഥാൻ]]ൽ നിന്നുള്ള [[രാജ്യസഭ]] അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.&lt;ref&gt;https://english.mathrubhumi.com/mobile/news/india/rajya-sabha-polls-kc-venugopal-wins-from-rajasthan-1.4843752{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 2024 മുതൽ ആലപ്പുഴയിൽ നിന്നുള്ള  ലോക്സഭാംഗമായി തുടരുന്നു.

== അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ ==
* 2017 ഏപ്രിലിൽ എ.ഐ.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി.
* 2012 ഒക്ടോബർ 28 മുതൽ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന സഹമന്ത്രിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1909953/2012-10-29/india |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-10-29 |archive-date=2012-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029093420/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1909953/2012-10-29/india |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* 2011 ജനുവരി 19 ന് കേന്ദ്ര ഊർജ്ജ സഹമന്ത്രിയായി. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8667775&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-01-19 |archive-date=2011-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110121034215/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8667775&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
* 2004 ഏപ്രിൽ 5 മുതൽ 2006 മേയ് 17 വരെ കേരളത്തിലെ ടൂറിസം,ദേവസ്വം എന്നീ വകുപ്പുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന മന്ത്രിയായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. 
* കെ.പി.സി.സി എക്സിക്യുട്ടീവ് അംഗമായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. 
* 1992-2000 വരെ  യൂത്ത്കോൺഗ്രസിന്റെ സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷനായി പ്രവർത്തിച്ചു.
* 1987 ൽ [[കെ.എസ്.യു.]] വിന്റെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ
!വർഷം||മണ്ഡലം|| വിജയി!!പാർട്ടി!!മുഖ്യ എതിരാളി!!പാർട്ടി
|- 
|2014	||[[ആലപ്പുഴ ലോക‌സഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]]	 || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[സി.ബി. ചന്ദ്രബാബു]] ||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] 
|-
|2009||[[ആലപ്പുഴ ലോക‌സഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]]	 || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||  ||  
|-
|2006*||[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]]	 || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||  ||  
|-
|2001||[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]]	 || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||  ||  
|-
|1996||[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]]	 || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||  ||  
|-
|}
കുറിപ്പ് - 2009 ൽ എം.എൽ.എ. സ്ഥാനം രാജി വെച്ച് 2009 ലെ ലോകസഭാതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മൽസരിച്ച് വിജയിച്ചിരുന്നു.

== കുടുംബം ==
ഭാര്യ :അദ്ധ്യാപികയായ ഡോ. ആശ. രണ്ടുമക്കൾ

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;
{{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}}
{{പതിനാറാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}}

[[വർഗ്ഗം:1963-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 4-ന് ജനിച്ചവർ]]
{{DEFAULTSORT:വേണുഗോപാൽ, കെ.സി.}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം ബോർഡ് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]

{{kerala-politician-stub}}</text>
      <sha1>bgv5iyrx1ty2tsdq4bbwmwcsov22820</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68630</id>
    <revision>
      <id>4619940</id>
      <parentid>4612956</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T10:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8191" sha1="c7uxlyzsdupl20ct8m2pr0o46vfiib5" xml:space="preserve">{{prettyurl|Supreme Court of India}}
{{Infobox High Court 
| court_name      = Supreme Court of India&lt;br/&gt;സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)
| image           =Logo of Supreme Court of India.svg
| imagesize       = 150px 
| caption         = 
| established     = {{Start date and age|1950|January|28}}
| country         = [[ഇന്ത്യ]]
| location        = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| coordinates     = {{coord|28.622237|N|77.239584|E|region:IN_type:landmark|display=inline,title}}&lt;!-- {{coord|45.000|-122.000|display=inline,title}} --&gt;
| type            = സുപ്രീം കോടതിയുടെ കൊളീജിയം
| authority       = [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന]]
| appeals         = [[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി]]ക്ക്  ([[Clemency#India|ദയ]]/ശിക്ഷാ ഇളവ് എന്നിവക്ക് വേണ്ടി)
| terms           = 65 വയസ്സ്
| positions       = 31 (30+1) {ചീഫ് ജസ്റ്റീസ് ഉൾപ്പടെ)
| website         = [http://supremecourtofindia.nic.in/ supremecourtofindia.nic.in] 
| motto = यतो धर्मस्ततो जयः॥ &quot;യതോ ധർമ്മസ്തതോ ജയഃ&quot; &lt;br&gt;അർത്ഥം: എവിടെ നീതിയും ധാർമിക കടമയും ([[ധർമ്മം]]) ഉണ്ടോ, അവിടെ വിജയം ഉണ്ട്.
| chiefjudgetitle = [[ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്]]
| chiefjudgename  = [[Surya Kant]]
| termstart       = 2025 നവംബർ 24
| termend2        = 
}}
{{Politics of India}}
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത നീതിന്യായ കോടതിയാണ് '''സുപ്രീം കോടതി'''. ('''Supreme Court of India'''). [[Constitution of India|ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ]] ഭാഗം- V, ചാപ്ടർ IV എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രൂപം കൊണ്ടിട്ടുള്ള ഇത് ഇന്ത്യയിലെ ന്യായപീഠത്തിന്റെ പരമോന്നത കോടതിയാണ്. ഭരണഘടനാ തത്ത്വങ്ങൾ, [[മൗലികാവകാശങ്ങൾ]] എന്നിവയുടെ കാവൽ മാലാഖയാണിത്. പൗരന്റെ മൗലികാവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ചുകിട്ടുന്നതിനു സുപ്രീം കോടതിയിൽ പരാതി ബോധിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. സുപ്രീം കോടതി പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന നിയമം ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ കോടതികൾക്കും ബാധകമാണ്.

സുപ്രീം കോടതിക്ക് മാത്രം കേൾക്കാൻ അധികാരമുള്ള തർക്കങ്ങളാണ് 
*കേന്ദ്രവും സ്റ്റേറ്റും തമ്മിലുള്ള തർക്കം
*കേന്ദ്രവും സ്റ്റേറ്റും ഒരു ഭാഗത്തും മറ്റൊരു സ്റ്റേറ്റോ സ്റ്റേറ്റുകളോ മറുഭാഗത്തും
*സ്റ്റേറ്റുകൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ

[[പ്രമാണം:Supreme_Court_of_India,_front_view_02.jpg|ലഘുചിത്രം|]]


സാധാരണ രീതിയിൽ സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഇതിനു കീഴെയുള്ള സംസ്ഥാന [[ഹൈക്കോടതി|ഹൈക്കോടതികളിലെ]]  വിധികൾക്കെതിരേയുള്ള  അപ്പീലുകളാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്. പക്ഷെ, ഇത് കൂടാതെ സുപ്രധാന കേസുകളിൽ സുപ്രീം കോടതിയിൽ നേരിട്ട് അപ്പീൽ കൊടുക്കാവുന്നതാണ്. കോർട്ടലക്ഷ്യത്തിനു ശിക്ഷിക്കാനും ഈ കോടതിക്ക് അധികാരമുണ്ട്. സുപ്രീം കോടതി സ്ഥാപിതമായത് [[1950]] [[ജനുവരി 25]]നാ‍ണ്. പ്രധാന ന്യായാധിപൻ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ആണ്.  ഇതു വരെ 24,000 കേസുകളിൽ സുപ്രീം കോടതി വിധി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് എന്നാണ് കണക്ക്.

==ഇതും കാണുക==

* [[ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ കോടതികൾ|ഇന്ത്യയിലെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ]]

* [[ഇന്ത്യയിലെ സുപ്രീം കോടതിയിലെ ജഡ്ജിമാരുടെ പട്ടിക|സുപ്രീം കോടതിയിലെ നിലവിലെ ജഡ്ജിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[ഇന്ത്യയുടെ സുപ്രീംകോടതിയിലെ വനിതാ ജഡ്ജിമാരുടെ പട്ടിക|സുപ്രീം കോടതിയിലെ വനിതാ ജഡ്ജിമാരുടെ പട്ടിക]]

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://supremecourtofindia.nic.in/ Official website]
* [http://ipc498a.wordpress.com/2007/09/23/magna-carta-and-joginder-kumar-vs-state-of-up/ Joginder Kumar Vs State Of Up, 1994, Habeas Corpus]
* [http://www.humanrightsinitiative.org/publications/const/the_basic_structure_of_the_indian_constitution.pdf Basic Structure of Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090521151915/http://www.humanrightsinitiative.org/publications/const/the_basic_structure_of_the_indian_constitution.pdf |date=2009-05-21 }}
* [http://www.advocatekhoj.com/library/lawareas/supremecourtappeals/index.php?Title=Supreme%20Court%20Appeal Supreme Court Appeal]
* [http://www.scjudgments.com/ Latest Supreme Court judgments]
* [http://vlex.com/source/1972/ Judgments of the Supreme Court of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080130102647/http://vlex.com/source/1972 |date=2008-01-30 }}
* [http://judis.openarchive.in/ OpenJudis - Free Database of Supreme Court cases from 1950] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121028030806/http://judis.openarchive.in/ |date=2012-10-28 }}
* [http://vlex.com/source/1878/ India Law Articles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071017022758/http://vlex.com/source/1878 |date=2007-10-17 }}
* [http://www.rishabhdara.com/ Indian Supreme Court Cases / Judgements / Legislation / Case Law] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218051505/http://rishabhdara.com/ |date=2014-12-18 }}
* [https://web.archive.org/web/20061023154210/http://www.hindustantimes.com/news/181_1780397,000600010001.htm Discussion on finality of Supreme Court of India judgements on HindustanTimes]
* Justice [[B.N. Srikrishna]], &quot;Skinning a Cat&quot;, (2005) 8 SCC (Jour) 3, available at http://www.ebc-india.com/lawyer/articles/2005_8_3.htm (a critique of judicial activism in India).
*[http://maps.google.com/maps?ll=28.622237,77.239584&amp;q=28.622237,77.239584&amp;spn=0.002208,0.00537&amp;t=h Satellite picture by Google Maps]
* [http://www.forestcaseindia.org / Environmental Cases in Supreme Court]
&lt;!--{{coord|28.622237|N|77.239584|E|region:IN_type:landmark|display=title}}--&gt;

{{ഇന്ത്യൻ ജുഡീഷ്യറി}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കോടതികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നിയമം]]
[[വർഗ്ഗം:സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)]]</text>
      <sha1>c7uxlyzsdupl20ct8m2pr0o46vfiib5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>രമേശ് ചെന്നിത്തല</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68919</id>
    <revision>
      <id>4619815</id>
      <parentid>4618639</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T12:19:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */</comment>
      <origin>4619815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25046" sha1="395dr07s21o9x3vj0kok1ewrfnj1dfx" xml:space="preserve">{{prettyurl|Ramesh Chennithala}}
{{Infobox officeholder
| name                = രമേശ് ചെന്നിത്തല
| image               = File:Ramesh Chennithala profile 02.jpg
| caption             = 
| office              = പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാവ്
| term_start          = മെയ് 29 2016
| term_end            = മെയ് 22 2021
| predecessor         = [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
| successor           = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| office1             = സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term_start1         = [[ജനുവരി 1]] [[2014]]
| term_end1           = [[മേയ് 20]] [[2016]]
| predecessor1        = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
| successor1          = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office2             = സംസ്ഥാന ഗ്രാമവികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി
| constituency        = 
| term_start2         = [[ജൂൺ 5]] [[1986]]
| term_end2           = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]]
| predecessor2        = 
| successor2          = [[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]]
| office3             = [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി.]] പ്രസിഡണ്ട്
| term_start3         = [[24 ജൂൺ]] 2005
| term_end3           = [[ഫെബ്രുവരി 10]] 2014
| predecessor3        = [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
| successor3          = [[വി.എം. സുധീരൻ]]
| office4             = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| constituency4       = [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]]
| term_start4         = [[മേയ് 14]] [[2011]]
| term_end4           = 
| predecessor4        = [[ബാബു പ്രസാദ്]]
| successor4          = 
| term_start5         = [[മേയ് 24]] [[1982]]
| term_end5           = [[ഡിസംബർ 9]] [[1989]]
| predecessor5        = [[സി.ബി.സി. വാര്യർ]]
| successor5          = [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ]]
| office6             = ലോക സഭയിലെ അംഗം
| constituency6       = [[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]]
| term_start6         = [[ഒക്ടോബർ 11]] [[1999]]
| term_end6           = [[ഫെബ്രുവരി 6]] [[2004]]
| predecessor6        = [[പി.ജെ. കുര്യൻ]]
| successor6          = [[സി.എസ്. സുജാത]]
| constituency7       = [[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]]
| term_start7         = [[ഡിസംബർ 2]] [[1989]]
| term_end7           = [[ഡിസംബർ 4]] [[1997]]
| predecessor7        = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]
| successor7          = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]
| salary              = 
| birth_date          = {{Birth date and age|df=yes|1956|5|25}}
| birth_place         = [[ചെന്നിത്തല]] [[മാവേലിക്കര]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]
| residence           = [[ചെന്നിത്തല]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്സ് (ഐ)]]
| religion            = [[ഹിന്ദുമതം]]
| father              = വി. രാമകൃഷ്ണൻ നായർ
| mother              = ദേവകിയമ്മ
| spouse              = ടി.എൻ. അനിത
| children            = രണ്ട് മകൻ
| website             = 
| footnotes           = 
| date                = സെപ്റ്റംബർ 1
| year                = 2020
| source              = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/99%20Ramesh%20Chennithala.pdf നിയമസഭ
| 3blankname          = 
| 3namedata           = 
| 3blankname1         = [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]
| 3namedata1          = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
}}
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]- പാർട്ടിയുടെ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രമുഖരായ നേതാക്കളിലൊരാളാണ് '''രമേശ് ചെന്നിത്തല''' (ജനനം: 25 മേയ്, 1956). നിലവിൽ 2011 മുതൽ കേരള നിയമസഭയിൽ [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട് മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്നു.
2005 മുതൽ 2014 വരെ
[[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മറ്റിയുടെ]] പ്രസിഡണ്ടായും 
2014 മുതൽ 2016 വരെ
രണ്ടാം ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ
സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര-വിജിലൻസ് വകുപ്പുകളുടെ
ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായും
2016 മുതൽ 2021 വരെ
നിലവിലിരുന്ന പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2022/Jul/24/sincerely-repent-revolt-against-karunakaranramesh-chennithala-2480007.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/10/04/congress-leader-ramesh-chennithala-kerala-chief-minister-dreams.html&lt;/ref&gt;

== ജീവിത രേഖ==
[[ആലപ്പുഴ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവേലിക്കര]] താലൂക്കിലെ [[ചെന്നിത്തല]] ഗ്രാമത്തിൽ വി.രാമകൃഷ്ണൻ നായരുടേയും ദേവകിയമ്മയുടേയും മകനായി 1956 മെയ് 25 ന് ജനിച്ചു. ഹിന്ദി ഭാഷ അനായാസം സംസാരിക്കുന്ന ഒരു ഹിന്ദിവിശാരദ് കൂടി ആണ് ചെന്നിത്തല. ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളിലുള്ള പ്രാവീണ്യമാണ് ചെന്നിത്തലയെ ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സ്വീകാര്യനാക്കിയത്. ദക്ഷിണകേരളാ ഹിന്ദി പ്രചാരസഭയിൽ നിന്ന് പഠിച്ചെടുത്ത ഹിന്ദി വിശാരത് ആണ് ഉത്തരേന്ത്യൻ നേതാക്കളുമായി ആശയവിനിമയം നടത്താൻ ചെന്നിത്തലയെ തുണയ്ക്കുന്നത്. പിന്നെ വർഷങ്ങളായി കേട്ടുപഠിച്ച ഹിന്ദി സംസാരഭാഷയും. തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദവും [[എൻ.എസ്.എസ്. ഹിന്ദു കോളേജ്, ചങ്ങനാശ്ശേരി|ചങ്ങനാശേരി എൻഎസ്എസ് ഹിന്ദു കോളേജിൽ]] നിന്ന് ധനതത്വശാസ്ത്രത്തിൽ നേടിയ ബിരുദവുമാണ് വിദ്യാഭ്യാസം.

== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
[[പ്രമാണം:CHENNITHALA 2012 DSC 0063.JPG|ലഘുചിത്രം|left|രമേശ് ചെന്നിത്തല സിപിഐ നേതാവ് ചന്ദ്രപ്പനും വിഎസിനുമൊപ്പം]] 

കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ [[കെ.എസ്.യു]]വിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം.

1980-1985 കാലഘട്ടത്തിൽ
[[കെ.എസ്.യു]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
എൻ.എസ്.യു.ഐ ദേശീയ പ്രസിഡൻറ്, ബാലജന സഖ്യം സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ചെന്നിത്തല 1982-ൽ [[ഹരിപ്പാട്]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

1985-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി. 1986-ൽ മുപ്പതാം വയസിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു.

1987 മുതൽ 1990 വരെ [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റായിരുന്നു. 1987-ൽ ഹരിപ്പാട് നിന്ന് വീണ്ടും നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു എങ്കിലും 1989-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോട്ടയം| കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് മത്സരിച്ചു ജയിച്ചതിനാൽ [[എം.എൽ.എ]] സ്ഥാനം രാജിവച്ചു.
 
1990 മുതൽ 1993 വരെ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് അഖിലേന്ത്യ പ്രസിഡൻറായിരുന്ന ചെന്നിത്തല 
1994 മുതൽ 1997 വരെ എ.ഐ.സി.സി. ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു.
 
1991-ലും, 1996-ലും, വീണ്ടും [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
1997-ൽ എ.ഐ.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായി.

1999-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[മാവേലിക്കര]]യിൽ നിന്ന് പാർലമെൻറ് അംഗമായി  തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു&lt;ref&gt;http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=86&amp;lastls=13&lt;/ref&gt; 

1998-ൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേയ്ക്ക് മത്സരിച്ചു എങ്കിലും [[സി.പി.എം]]മ്മിലെ [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]നോട് പരാജയപ്പെട്ടു.

2004-ൽ [[മാവേലിക്കര]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിൽ നിന്ന് [[സി.പി.എം]]മ്മിലെ [[സി.എസ്. സുജാത]]യോടും തോറ്റു.

2005-ൽ
[[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ]] (KPCC)  പ്രസിഡൻറായിരുന്ന [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യുടെ പകരക്കാരനായി കെ.പി.സി.സി.പ്രസിഡൻ്റായി ചുമതലയേറ്റു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2005/06/25/stories/2005062501750700.htm |title=''Ramesh Chennithala is KPCC president'', The Hindu, June 25, 2005 |access-date=2009-05-19 |archive-date=2007-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001061514/http://www.hindu.com/2005/06/25/stories/2005062501750700.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, 2004 മുതൽ കോൺഗ്രസ്സ് പാർട്ടിയുടെ വർക്കിംഗ് കമ്മറ്റി അംഗവുമാണ്.

2011-ൽ [[ഹരിപ്പാട്]] നിന്ന് വീണ്ടും [[നിയമസഭ]] അംഗമായ ചെന്നിത്തല
2014 മുതൽ 2016 വരെ [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ [[യു.ഡി.എഫ്]] മന്ത്രിസഭയിലെ ആഭ്യന്തര-വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു.
 
2014-ൽ അഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി നിയമിതനായ ചെന്നിത്തല കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് [[വി.എം. സുധീരൻ]] പകരം പ്രസിഡൻറായി സ്ഥാനമേറ്റു.

2016-ൽ പതിനാലാം [[കേരള]] [[നിയമസഭ]]യിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]]ൻ്റെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി രമേശ് ചെന്നിത്തലയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.

2021-ലെ പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] പരാജയത്തെ തുടർന്ന് രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം [[വി.ഡി. സതീശൻ]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി സ്ഥാനമേറ്റു.&lt;ref&gt;https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/may/22/congress-appoints-vd-satheesan-as-leader-of-opposition-in-kerala-assembly-2306051.html&lt;/ref&gt;

2021, 2026 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ വിജയിച്ച രമേശ് ചെന്നിത്തല ഹരിപ്പാട് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആറാം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി.

== ആത്മകഥ ==
* ''' രമേശ് ചെന്നിത്തല അറിഞ്ഞതും അറിയാത്തതും&lt;ref&gt;[https://www.mbibooks.com/product/ramesh-chennithala-arinjathum-ariyathathum/ Ramesh Chennithala Autobiography]&lt;/ref&gt; '''

ഒരു സാധാരണ വിദ്യാർത്ഥി എങ്ങനെയാണ് കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ നക്ഷത്രമാകുന്നത് എന്നതിനൊരു പാഠപുസ്തകമാണ് രമേശ് ചെന്നിത്തല. ആ പുസ്തകത്തെ അടുക്കിപ്പെറുക്കി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ്  ഈ കൃതിയിലൂടെ. മുതിർന്ന മാദ്ധ്യമ
പ്രവർത്തകൻ സി.പി. രാജശേഖരൻ നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങളും
പഠനങ്ങളും അനുഭവങ്ങളുമാണ്  ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നത്. വിദ്യാർത്ഥികാലഘട്ടം മുതൽ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിനൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച എന്നും കോൺഗ്രസ് (ഐ) ഗ്രൂപ്പുകാരനായ
പൊതുപ്രവർത്തകന്റെ ജീവിതത്തിലൂടെ ഒരു യാത്ര.
മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകൻ സി.പി. രാജശേഖരൻ രചിച്ച, മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ ജീവചരിത്രം.&lt;ref&gt;[https://www.mathrubhumi.com/amp/books/news/ramesh-chennithala-autobiography-arinjathumariyathathum-book-release-sharja-international-book-fair-1.9052036 രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ പുസ്തകം പ്രകാശനം ചെയ്തു.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://veekshanam.com/the-biographical-book-ramesh-chennithala-knew-and-did-not-know-was-released/ |title=രമേശ് ചെന്നിത്തല അറിഞ്ഞതും അറിയാത്തതും |access-date=2023-11-29 |archive-date=2023-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205050305/https://veekshanam.com/the-biographical-book-ramesh-chennithala-knew-and-did-not-know-was-released/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== കുടുംബം ==
ഭാര്യ അനിത യുണൈറ്റഡ് ഇന്ത്യാ ഇൻഷ്വറൻസ് കമ്പനിയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥയാണ്.
മക്കൾ :
രോഹിത്, രമിത്

==വിവാദങ്ങൾ==

* സെപ്റ്റംബർ 8, 2020 : കുളത്തൂപ്പുഴയിൽ കോവിഡ് നിരീക്ഷണ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വാങ്ങാനെത്തിയ പെൺകുട്ടിയെ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകൻ പീഡിപ്പിച്ച വിഷയത്തിൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല &quot;റേപ്പ് ജോക്ക്&quot; പരാമർശം നടത്തിയത് വിവാദത്തിന്‌ ഇടയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-congress-leader-ramesh-chennithala-faces-flak-over-insensitive-rape-comment-netizens-demand-apology-1719850-2020-09-08|title=Kerala Congress leader Ramesh Chennithala faces flak over insensitive rape comment, netizens demand apology|access-date=2020-09-09|last=ThiruvanathapuramSeptember 8|first=P. S. Gopikrishnan Unnithan|last2=September 8|first2=2020UPDATED:|language=en|last3=Ist|first3=2020 19:11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/congress-leader-ramesh-chennithala-must-apologise-for-insulting-women-kerala-health-minister-kk-shailaja-2292529|title=Congress Leader Must Apologise For &quot;Insulting Women&quot;: Kerala Health Minister|access-date=2020-09-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/ramesh-chennithala-apology-controversial-statement-415543/|title=വാക്കുകൾ പിൻവലിച്ച് നിർവ്യാജം ഖേദംപ്രകടിപ്പിക്കുന്നു: രമേശ് ചെന്നിത്തല|access-date=2020-09-09|date=2020-09-09|language=ml}}&lt;/ref&gt; പരാമർശത്തിൽ പിന്നീട് രമേശ് ചെന്നിത്തല ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/politics/kerala-leader-ramesh-chennithala-apologises-after-remark-on-rape-sparks-row-2863061.html|title=Kerala Leader Ramesh Chennithala Apologises after Remark on Rape Sparks Row|access-date=2020-09-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/ramesh-chennithala-regrets-his-controversial-remarks-1.5039760|title=ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ച് രമേശ് ചെന്നിത്തല; സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിൽ നേരിയ പോറൽപോലും ഉണ്ടാകരുത്‌|access-date=2020-09-09|language=en}}&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !!  മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും 
|-
| 2016 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി. പ്രസാദ്]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ഡി. അശ്വനി ദേവ് || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ]]
|-
| 2011 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ജി. കൃഷ്ണപ്രസാദ്]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || അജിത് ശങ്കർ || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ]]
|-
| 2004	|| [[മാവേലിക്കര ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എസ്. സുജാത]]	  || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]]  ||[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
| 1987 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ]] || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] ||  || 
|-
| 1982 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.ജി. തമ്പി]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] ||  || 
|-
|}

== അവലംബം ==
{{reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;kl1&quot;&gt;[https://archive.today/20141213084319/http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4747&amp;Itemid=3069 Shri. Ramesh Chennithala, kerala.gov.in/]&lt;/ref&gt;
}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{Fourteenth KLA}}
{{commons category|Ramesh Chennithala}}
* [http://parliamentofindia.nic.in/ls/lok11/biodata/11kl11.htm ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്]

[[വർഗ്ഗം:മേയ് 25-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റുമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>395dr07s21o9x3vj0kok1ewrfnj1dfx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619920</id>
      <parentid>4619815</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T06:37:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GV2010</username>
        <id>217548</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4619920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25176" sha1="sp2l8pssamajkfr102xtpb6oqc9kyvi" xml:space="preserve">{{prettyurl|Ramesh Chennithala}}
{{Infobox officeholder
| name                = രമേശ് ചെന്നിത്തല
| image               = File:Ramesh Chennithala profile 02.jpg
| caption             = 
| office             = സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term_start         = [[മേയ് 18]] [[2026]]

| term_end           = 
| predecessor        = [[പിണറായി വിജയൻ]]

| term_start1        = [[ജനുവരി 1]] [[2014]]
| term_end1           = [[മേയ് 20]] [[2016]]
| predecessor1        = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
| successor1          = [[പിണറായി വിജയൻ]]

| office2             = പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാവ്
| term_start2          = മെയ് 29 2016
| term_end2            = മെയ് 22 2021
| predecessor2         = [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
| successor2           = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]

| office3             = സംസ്ഥാന ഗ്രാമവികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി
| constituency3        = 
| term_start3         = [[ജൂൺ 5]] [[1986]]
| term_end3           = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]]
| predecessor3        = 
| successor3          = [[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]]
| office4             = [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി.]] പ്രസിഡണ്ട്
| term_start4         = [[24 ജൂൺ]] 2005
| term_end4           = [[ഫെബ്രുവരി 10]] 2014
| predecessor4        = [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
| successor4         = [[വി.എം. സുധീരൻ]]
| office5             = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| constituency5       = [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]]
| term_start5         = [[മേയ് 14]] [[2011]]
| term_end4           = 
| predecessor5       = [[ബാബു പ്രസാദ്]]
| successor5         = 
| term_start6       = [[മേയ് 24]] [[1982]]
| term_end6           = [[ഡിസംബർ 9]] [[1989]]
| predecessor6       = [[സി.ബി.സി. വാര്യർ]]
| successor6         = [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ]]
| office7             = ലോക സഭയിലെ അംഗം
| constituency7       = [[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]]
| term_start7         = [[ഒക്ടോബർ 11]] [[1999]]
| term_end7          = [[ഫെബ്രുവരി 6]] [[2004]]
| predecessor7      = [[പി.ജെ. കുര്യൻ]]
| successor7         = [[സി.എസ്. സുജാത]]
| constituency8      = [[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]]
| term_start8        = [[ഡിസംബർ 2]] [[1989]]
| term_end8          = [[ഡിസംബർ 4]] [[1997]]
| predecessor8       = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]
| successor8       = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]
| salary              = 
| birth_date          = {{Birth date and age|df=yes|1956|5|25}}
| birth_place         = [[ചെന്നിത്തല]] [[മാവേലിക്കര]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]
| residence           = [[ചെന്നിത്തല]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്സ് (ഐ)]]
| religion            = [[ഹിന്ദുമതം]]
| father              = വി. രാമകൃഷ്ണൻ നായർ
| mother              = ദേവകിയമ്മ
| spouse              = ടി.എൻ. അനിത
| children            = രണ്ട് മകൻ
| website             = 
| footnotes           = 
| date                = സെപ്റ്റംബർ 1
| year                = 2020
| source              = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/99%20Ramesh%20Chennithala.pdf നിയമസഭ
| 3blankname          = 
| 3namedata           = 
| 3blankname1         = [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]
| 3namedata1          = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
}}
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]- പാർട്ടിയുടെ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രമുഖരായ നേതാക്കളിലൊരാളാണ് '''രമേശ് ചെന്നിത്തല''' (ജനനം: 25 മേയ്, 1956). നിലവിൽ 2011 മുതൽ കേരള നിയമസഭയിൽ [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട് മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്നു.
2005 മുതൽ 2014 വരെ
[[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മറ്റിയുടെ]] പ്രസിഡണ്ടായും 
2014 മുതൽ 2016 വരെ
രണ്ടാം ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ
സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര-വിജിലൻസ് വകുപ്പുകളുടെ
ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായും
2016 മുതൽ 2021 വരെ
നിലവിലിരുന്ന പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2022/Jul/24/sincerely-repent-revolt-against-karunakaranramesh-chennithala-2480007.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/10/04/congress-leader-ramesh-chennithala-kerala-chief-minister-dreams.html&lt;/ref&gt;

== ജീവിത രേഖ==
[[ആലപ്പുഴ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവേലിക്കര]] താലൂക്കിലെ [[ചെന്നിത്തല]] ഗ്രാമത്തിൽ വി.രാമകൃഷ്ണൻ നായരുടേയും ദേവകിയമ്മയുടേയും മകനായി 1956 മെയ് 25 ന് ജനിച്ചു. ഹിന്ദി ഭാഷ അനായാസം സംസാരിക്കുന്ന ഒരു ഹിന്ദിവിശാരദ് കൂടി ആണ് ചെന്നിത്തല. ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളിലുള്ള പ്രാവീണ്യമാണ് ചെന്നിത്തലയെ ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സ്വീകാര്യനാക്കിയത്. ദക്ഷിണകേരളാ ഹിന്ദി പ്രചാരസഭയിൽ നിന്ന് പഠിച്ചെടുത്ത ഹിന്ദി വിശാരത് ആണ് ഉത്തരേന്ത്യൻ നേതാക്കളുമായി ആശയവിനിമയം നടത്താൻ ചെന്നിത്തലയെ തുണയ്ക്കുന്നത്. പിന്നെ വർഷങ്ങളായി കേട്ടുപഠിച്ച ഹിന്ദി സംസാരഭാഷയും. തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദവും [[എൻ.എസ്.എസ്. ഹിന്ദു കോളേജ്, ചങ്ങനാശ്ശേരി|ചങ്ങനാശേരി എൻഎസ്എസ് ഹിന്ദു കോളേജിൽ]] നിന്ന് ധനതത്വശാസ്ത്രത്തിൽ നേടിയ ബിരുദവുമാണ് വിദ്യാഭ്യാസം.

== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
[[പ്രമാണം:CHENNITHALA 2012 DSC 0063.JPG|ലഘുചിത്രം|left|രമേശ് ചെന്നിത്തല സിപിഐ നേതാവ് ചന്ദ്രപ്പനും വിഎസിനുമൊപ്പം]] 

കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ [[കെ.എസ്.യു]]വിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം.

1980-1985 കാലഘട്ടത്തിൽ
[[കെ.എസ്.യു]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
എൻ.എസ്.യു.ഐ ദേശീയ പ്രസിഡൻറ്, ബാലജന സഖ്യം സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ചെന്നിത്തല 1982-ൽ [[ഹരിപ്പാട്]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

1985-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി. 1986-ൽ മുപ്പതാം വയസിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു.

1987 മുതൽ 1990 വരെ [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റായിരുന്നു. 1987-ൽ ഹരിപ്പാട് നിന്ന് വീണ്ടും നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു എങ്കിലും 1989-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോട്ടയം| കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് മത്സരിച്ചു ജയിച്ചതിനാൽ [[എം.എൽ.എ]] സ്ഥാനം രാജിവച്ചു.
 
1990 മുതൽ 1993 വരെ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് അഖിലേന്ത്യ പ്രസിഡൻറായിരുന്ന ചെന്നിത്തല 
1994 മുതൽ 1997 വരെ എ.ഐ.സി.സി. ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു.
 
1991-ലും, 1996-ലും, വീണ്ടും [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
1997-ൽ എ.ഐ.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായി.

1999-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[മാവേലിക്കര]]യിൽ നിന്ന് പാർലമെൻറ് അംഗമായി  തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു&lt;ref&gt;http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=86&amp;lastls=13&lt;/ref&gt; 

1998-ൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേയ്ക്ക് മത്സരിച്ചു എങ്കിലും [[സി.പി.എം]]മ്മിലെ [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]നോട് പരാജയപ്പെട്ടു.

2004-ൽ [[മാവേലിക്കര]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിൽ നിന്ന് [[സി.പി.എം]]മ്മിലെ [[സി.എസ്. സുജാത]]യോടും തോറ്റു.

2005-ൽ
[[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ]] (KPCC)  പ്രസിഡൻറായിരുന്ന [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യുടെ പകരക്കാരനായി കെ.പി.സി.സി.പ്രസിഡൻ്റായി ചുമതലയേറ്റു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2005/06/25/stories/2005062501750700.htm |title=''Ramesh Chennithala is KPCC president'', The Hindu, June 25, 2005 |access-date=2009-05-19 |archive-date=2007-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001061514/http://www.hindu.com/2005/06/25/stories/2005062501750700.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;, 2004 മുതൽ കോൺഗ്രസ്സ് പാർട്ടിയുടെ വർക്കിംഗ് കമ്മറ്റി അംഗവുമാണ്.

2011-ൽ [[ഹരിപ്പാട്]] നിന്ന് വീണ്ടും [[നിയമസഭ]] അംഗമായ ചെന്നിത്തല
2014 മുതൽ 2016 വരെ [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ [[യു.ഡി.എഫ്]] മന്ത്രിസഭയിലെ ആഭ്യന്തര-വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു.
 
2014-ൽ അഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി നിയമിതനായ ചെന്നിത്തല കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് [[വി.എം. സുധീരൻ]] പകരം പ്രസിഡൻറായി സ്ഥാനമേറ്റു.

2016-ൽ പതിനാലാം [[കേരള]] [[നിയമസഭ]]യിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]]ൻ്റെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി രമേശ് ചെന്നിത്തലയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.

2021-ലെ പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] പരാജയത്തെ തുടർന്ന് രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം [[വി.ഡി. സതീശൻ]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി സ്ഥാനമേറ്റു.&lt;ref&gt;https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/may/22/congress-appoints-vd-satheesan-as-leader-of-opposition-in-kerala-assembly-2306051.html&lt;/ref&gt;

2021, 2026 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ വിജയിച്ച രമേശ് ചെന്നിത്തല ഹരിപ്പാട് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആറാം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി.

== ആത്മകഥ ==
* ''' രമേശ് ചെന്നിത്തല അറിഞ്ഞതും അറിയാത്തതും&lt;ref&gt;[https://www.mbibooks.com/product/ramesh-chennithala-arinjathum-ariyathathum/ Ramesh Chennithala Autobiography]&lt;/ref&gt; '''

ഒരു സാധാരണ വിദ്യാർത്ഥി എങ്ങനെയാണ് കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ നക്ഷത്രമാകുന്നത് എന്നതിനൊരു പാഠപുസ്തകമാണ് രമേശ് ചെന്നിത്തല. ആ പുസ്തകത്തെ അടുക്കിപ്പെറുക്കി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ്  ഈ കൃതിയിലൂടെ. മുതിർന്ന മാദ്ധ്യമ
പ്രവർത്തകൻ സി.പി. രാജശേഖരൻ നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങളും
പഠനങ്ങളും അനുഭവങ്ങളുമാണ്  ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നത്. വിദ്യാർത്ഥികാലഘട്ടം മുതൽ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിനൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച എന്നും കോൺഗ്രസ് (ഐ) ഗ്രൂപ്പുകാരനായ
പൊതുപ്രവർത്തകന്റെ ജീവിതത്തിലൂടെ ഒരു യാത്ര.
മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകൻ സി.പി. രാജശേഖരൻ രചിച്ച, മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ ജീവചരിത്രം.&lt;ref&gt;[https://www.mathrubhumi.com/amp/books/news/ramesh-chennithala-autobiography-arinjathumariyathathum-book-release-sharja-international-book-fair-1.9052036 രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ പുസ്തകം പ്രകാശനം ചെയ്തു.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://veekshanam.com/the-biographical-book-ramesh-chennithala-knew-and-did-not-know-was-released/ |title=രമേശ് ചെന്നിത്തല അറിഞ്ഞതും അറിയാത്തതും |access-date=2023-11-29 |archive-date=2023-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205050305/https://veekshanam.com/the-biographical-book-ramesh-chennithala-knew-and-did-not-know-was-released/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== കുടുംബം ==
ഭാര്യ അനിത യുണൈറ്റഡ് ഇന്ത്യാ ഇൻഷ്വറൻസ് കമ്പനിയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥയാണ്.
മക്കൾ :
രോഹിത്, രമിത്

==വിവാദങ്ങൾ==

* സെപ്റ്റംബർ 8, 2020 : കുളത്തൂപ്പുഴയിൽ കോവിഡ് നിരീക്ഷണ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വാങ്ങാനെത്തിയ പെൺകുട്ടിയെ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകൻ പീഡിപ്പിച്ച വിഷയത്തിൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല &quot;റേപ്പ് ജോക്ക്&quot; പരാമർശം നടത്തിയത് വിവാദത്തിന്‌ ഇടയാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-congress-leader-ramesh-chennithala-faces-flak-over-insensitive-rape-comment-netizens-demand-apology-1719850-2020-09-08|title=Kerala Congress leader Ramesh Chennithala faces flak over insensitive rape comment, netizens demand apology|access-date=2020-09-09|last=ThiruvanathapuramSeptember 8|first=P. S. Gopikrishnan Unnithan|last2=September 8|first2=2020UPDATED:|language=en|last3=Ist|first3=2020 19:11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/congress-leader-ramesh-chennithala-must-apologise-for-insulting-women-kerala-health-minister-kk-shailaja-2292529|title=Congress Leader Must Apologise For &quot;Insulting Women&quot;: Kerala Health Minister|access-date=2020-09-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/ramesh-chennithala-apology-controversial-statement-415543/|title=വാക്കുകൾ പിൻവലിച്ച് നിർവ്യാജം ഖേദംപ്രകടിപ്പിക്കുന്നു: രമേശ് ചെന്നിത്തല|access-date=2020-09-09|date=2020-09-09|language=ml}}&lt;/ref&gt; പരാമർശത്തിൽ പിന്നീട് രമേശ് ചെന്നിത്തല ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/politics/kerala-leader-ramesh-chennithala-apologises-after-remark-on-rape-sparks-row-2863061.html|title=Kerala Leader Ramesh Chennithala Apologises after Remark on Rape Sparks Row|access-date=2020-09-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/ramesh-chennithala-regrets-his-controversial-remarks-1.5039760|title=ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ച് രമേശ് ചെന്നിത്തല; സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിൽ നേരിയ പോറൽപോലും ഉണ്ടാകരുത്‌|access-date=2020-09-09|language=en}}&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !!  മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും 
|-
| 2016 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി. പ്രസാദ്]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ഡി. അശ്വനി ദേവ് || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ]]
|-
| 2011 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ജി. കൃഷ്ണപ്രസാദ്]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || അജിത് ശങ്കർ || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ]]
|-
| 2004	|| [[മാവേലിക്കര ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എസ്. സുജാത]]	  || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]]  ||[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
| 1987 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ]] || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] ||  || 
|-
| 1982 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.ജി. തമ്പി]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] ||  || 
|-
|}

== അവലംബം ==
{{reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;kl1&quot;&gt;[https://archive.today/20141213084319/http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4747&amp;Itemid=3069 Shri. Ramesh Chennithala, kerala.gov.in/]&lt;/ref&gt;
}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{Fourteenth KLA}}
{{commons category|Ramesh Chennithala}}
* [http://parliamentofindia.nic.in/ls/lok11/biodata/11kl11.htm ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്]

[[വർഗ്ഗം:മേയ് 25-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റുമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>sp2l8pssamajkfr102xtpb6oqc9kyvi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സിനിമോൾ പൗലോസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74673</id>
    <revision>
      <id>4619933</id>
      <parentid>4598335</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T09:29:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4363" sha1="8vyzgceh2iyk8awzaifdfif1gmtnk31" xml:space="preserve">{{prettyurl|Sinimol Paulose}}
[[ഇന്ത്യ]]യിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കായികതാരമാണ്‌ '''സിനിമോൾ പൗലോസ്'''.(ജനനം: [[1983]] [[ജൂൺ 24]])&lt;ref name=&quot;sini&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thepowerof10.info/athletes/profile.aspx?athleteid=73434|title=Sinimole Paulose SEN W 24 Jun 1983 India|publisher=www.thepowerof10.info|accessdate=2009-07-20|archive-date=2012-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120714084606/http://thepowerof10.info/athletes/profile.aspx?athleteid=73434|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 800 മീറ്റർ, 1500 മീറ്റർ എന്നീ ഓട്ടത്തിലാണ്‌ സിനിമോൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.  2009-ലെ [[അർജുന പുരസ്കാരം|അർജ്ജുന പുരസ്കാര]] ജേതാവാണ്‌ സിനിമോൾ&lt;ref name=&quot;manoramaonline&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mat1&quot; /&gt;

==ജീവിതരേഖ==
1983 ജൂൺ 24-ന്‌ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[പിറവം|പിറവത്ത്]] പാമ്പാക്കുട ചാത്തേനിക്കാട്ട് സി.എസ്. പൗലോസിന്റെയും അമ്മിണി പൗലോസിന്റെയും ഇളയ മകളായി ജനിച്ചു&lt;ref name=&quot;mat1&quot;&gt;{{cite web|url=http://mb4sports.com/story.php?id=47228&amp;cat=14&amp;sub=98&amp;subit=0|title=സിനിമോൾ: പാമ്പാക്കുടയുടെ സ്വർണപ്പറവ|publisher=Mathrubhumi|accessdate=2009-07-20}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. ജാർഖണ്ഡിൽ ടാറ്റാസ്റ്റീലിൽ അസി. മാനേജരായി ജോലി ചെയ്യുന്നു&lt;ref name=&quot;mat1&quot; /&gt;.
ഭർത്താവ് : അജിത്ത് കെ. മാർക്കോസ്

==കായിക നേട്ടങ്ങൾ==
*2006 ദോഹ ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിൽ 1500 മീറ്ററിൽ വെങ്കലമെഡൽ &lt;ref name=&quot;mat1&quot; /&gt;.
*2007-ൽ നടന്ന ഏഷ്യൻ ഗ്രാന്റ് പ്രി അത്‌ലറ്റിക്‌സിൽ സിനിമോൾ ട്രിപ്പിൾ സ്വർണം &lt;ref name=&quot;mat1&quot; /&gt;
*2007 മക്കാവു ഏഷ്യൻ ഇൻഡോർ ഗെയിംസിൽ സ്വർണം&lt;ref name=&quot;manoramaonline&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=Malayalam+News&amp;contentId=5738689&amp;tabId=11&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@|title=സിനിമോൾ പൌലോസിന് അർജുന അവാർഡ്|publisher=Manoramaonline|accessdate=2009-07-20}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
*അമ്മാനിലെ ഏഷ്യൻ അത്‌ലറ്റിക് ചാംപ്യൻഷിപ്പിലും ഭോപ്പാൽ സീനിയർ ഓപ്പൺ മീറ്റിലും സ്വർണം &lt;ref name=&quot;manoramaonline&quot; /&gt;
*2010ലെ ജിമ്മിജോർജ് പുരസ്കാരം&lt;ref&gt;http://sports.mathrubhumi.com/story.php?id=157232 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110209080614/http://sports.mathrubhumi.com/story.php?id=157232 |date=2011-02-09 }} സിനിമോൾ പൗലോസ് വിവാഹിതയായി എന്ന തലക്കെട്ടിലെ മാതൃഭൂമി വാർത്ത (07.02.2011) (ശേഖരിച്ചത് 07.02.2011)&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 24-ന് ജനിച്ചവർ]]


[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള കായികതാരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അർജ്ജുന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>8vyzgceh2iyk8awzaifdfif1gmtnk31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ബിഭൂതിഭൂഷൺ ബന്ദോപാധ്യായ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77546</id>
    <revision>
      <id>4619943</id>
      <parentid>4521018</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T11:17:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreehari lijinas</username>
        <id>209493</id>
      </contributor>
      <origin>4619943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11841" sha1="5dlw6slw5fsje4s3xdc0iwnapctv0v5" xml:space="preserve">{{prettyurl|Bibhutibhushan Bandopadhyay}}
{{Infobox Writer &lt;!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --&gt;
| name        = {{PAGENAME}}
| image       = Bibhutibhushan Bandopadhyay.jpg
| caption     = 
| birthdate  = 12 സെപ്റ്റംബർ 1894
| birthplace = ഘോഷ് പാരാ-മുരാതിപൂർ ഗ്രാമം, [[Bengal|ബംഗാൾ]], [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]]
| deathdate  = 1 നവംബർ, 1950 (വയസ്സ് 55)
| deathplace = [[Ghatshila|ഘാട്‌ശില]], [[Jharkhand|ഝാർഖണ്ട്]], [[India|ഇന്ത്യ]]
| occupation  = [[എഴുത്തുകാരൻ]], [[നോവലിസ്റ്റ്]]
| signature = 
}}

പ്രശസ്തനായ ഒരു ബംഗാളി എഴുത്തുകാരനും നോവലിസ്റ്റുമാണ് '''ബിഭൂതിഭൂഷൺ ബന്ദോപാധ്യായ്''' ({{lang-bn|বিভূতিভূষণ বন্দ্যোপাধ্যায়}}) (12സെപ്റ്റംബർ 1894-1നവംബർ 1950). ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ രചന ''[[പഥേർ പാഞ്ചാലി (നോവൽ)|പഥേർ പാഞ്ചാലി]]'' ആണ്. ഇതിന്റെ രണ്ടാംഭാഗമായ ''[[അപരാജിതോ (നോവൽ)|അപരാജിതോ]]'' അടക്കം ഒട്ടേറെ [[നോവൽ|നോവലുകളും]], ചെറുകഥളും യാത്രാവിവരണങ്ങളും അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

==ജീവിതരേഖ==
മഹാനന്ദ ബന്ദോപാധ്യയുടെയും പത്നി മൃണാളിനി ദേവിയുടെയും അഞ്ചു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു, ബിഭൂതിഭൂഷൺ. ഇന്ന് [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമബംഗാളിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന ഉത്തര 24 പർഗാനയിലെ ഗോപാൽനഗർ എന്ന സ്ഥലത്താണ് അദ്ദേഹം കുട്ടിക്കാലം ചെലവിട്ടത്. പിതാവ് സംസ്കൃതപണ്ഡിതനും കഥാകാലക്ഷേപക്കാരനുമായിരുന്നു. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം ഉത്തരപർഗാനയിലെ ബോന്ഗാവ് സ്കൂളിലെ പഠനത്തിനുശേഷം ബിഭൂതിഭൂഷൺ [[കൊൽക്കത്ത |കൊൽക്കത്തയിലെ]] സുരേന്ദ്രനാഥ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബി.എ. ബിരുദമെടുത്തു. തുടർന്നു പഠിക്കാനുളള സാമ്പത്തികശേഷി ഇല്ലാത്തതിനാൽ, ഹുഗ്ളിയിൽ അദ്ധ്യാപകവൃത്തിയിലേർപ്പെട്ടു. പിന്നീട് പലവിധ ജോലികളും നോക്കിയെങ്കിലും ഒടുവിൽ  ഗോപാൽനഗറിലെ പ്രാഥമികവിദ്യാലയത്തിൽ മരണം വരെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. 1920 -ലാണ് ബിഭൂതിഭൂഷൺ ഗൗരിയെ വിവാഹം ചെയ്തത്. പക്ഷെ ഒരു വർഷത്തിനകം പ്രസവത്തോടെ ഗൗരി മരണമടഞ്ഞു. ബിഭൂതിഭൂഷൺ ബന്ദോപാധ്യായയുടെ കൃതികളിലെ സ്ഥായിയായ വിഷാദഭാവത്തിന് ഇതാണ് കാരണമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ബിഭൂതിഭൂഷൺ ഒരു യാത്രാകുതുകിയായിരുന്നു. പക്ഷേ യാത്രകൾ ബംഗാൾ, ബീഹാർ, ആസ്സാം എന്നീ പ്രവിശ്യകളിൽ ഒതുങ്ങിനിന്നു. 1940-ൽ റൊമാ ചട്ടോപാദ്ധ്യയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. പുത്രൻ താരാദാസിന്റെ ജനനം 1947-ലായിരുന്നു. 1950, നവംബർ ഒന്നിന് ഹൃദയാഘാതം മൂലം അമ്പത്തിയാറാമത്തെ വയസ്സിൽ ബിഭൂതിഭൂഷൺ മരണമടഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{cite book|title=	Bibhutibhushan Bandopadhyaya
Makers of Indian Literature|author=Sunilkumar Chaṭṭopādhyāẏa|publisher=	Sahitya Akademi|place=New Delhi,India|year= 1994|
ISBN= 9788172015787}}&lt;/ref&gt;,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/bibhutibhushan-bandopadhyay-biography.html |title=ബിഭൂതിഭൂഷൺ ബന്ദോപാധ്യായ |access-date=2012-10-02 |archive-date=2013-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130507014504/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/bibhutibhushan-bandopadhyay-biography.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==കൃതികൾ==
[[1921]] -ലാണ് ആദ്യകഥയായ ''ഉപേക്ഷിക ''അക്കാലത്തെ ഒരു മികച്ച [[ബംഗാളി]]&lt;nowiki/&gt;മാസികയായ പ്രവാസിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ കാര്യമായി ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടുതുടങ്ങിയത് [[പഥേർ പാഞ്ചാലി (നോവൽ)|പഥേർ പാഞ്ചാലിയുടെ]] പ്രസിദ്ധീകരണത്തോടെ ആണ്. ഇതോടെ ബംഗാളിസാഹിത്യത്തിൽ ബിഭൂതിഭൂഷൺ സ്ഥിരപ്രതിഷ്ഠ നേടിയെടുത്തു. 1950-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[ഇച്ഛാമതി]] എന്ന നോവലിന് [[രബീന്ദ്ര പുരസ്കാർ|രബീന്ദ്ര പുരസ്കാരം]] ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. കഥകളിൽ ഏറെയും ഗ്രാമാന്തരീക്ഷത്തെ പശ്ചാത്തലമാക്കിയുളളവയാണ്. രചനകൾ ഇതരഭാഷകളിലേക്ക് പരിഭാഷ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പല കഥകളും ചലച്ചിത്രങ്ങളായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

===നോവലുകൾ=== 
*[[പഥേർ പാഞ്ചാലി (നോവൽ)|പഥേർ പാഞ്ചാലി]] (1929)
*[[അപരാജിതോ (നോവൽ)|അപരാജിതോ]] (1932)
*[[ദൃഷ്ടി പ്രദീപ് ]](1935)
*[[ആരണ്യക്]] (1939)
*[[ആദർശ് ഹിന്ദു ഹോട്ടൽ]] (1940)
*[[ബിപിനേർ സംസാർ]] (1941)
*[[ദുയി ബാഡി]] (1941)
*[[അനുബർത്തൻ]] (1942)
*[[ദേബ്ജാൻ]] (1944)
*[[കേദാർ രാജാ]] (1945)
*[[ഇച്ഛാമതി]] (1950) (രബീന്ദ്ര പുരസ്കാർ 1951)
*[[അശനി സങ്കേത്]]
*[[ദമ്പതി]] (1952)

===കഥാസംഗ്രഹങ്ങൾ  ===
*''മേഘമല്ലാർ'' (1932)
*''മോരീഫൂൽ''  (1932)
*''യാത്രാബാദൽ''  (1934)
*''ജന്മ ഓ മൃത്യു'' (1935)
*''കിന്നൊർ ദൽ'' (1938)
*''ബേനിഗീർ ഫൂൽബാരി'' (1941)
*''നവാഗത് (''1944)
*''താൽനവമി(''1944)
*''ഉപൽഖണ്ഡ്'' (1945)
*''വിധു മാസ്ററർ''  (1945)
*''ക്ഷണഭംഗുർ'' (1945)
*''അസാധാരൺ'' (1946)
*''മുഖോഷ് ഒ മുഖശ്രീ'' (1947)
*''ആചാര്യ കൃപാലിനി കോളനി'' (1948)
*''ജ്യോതിരിംഗൻ'' (1949))
*''കുശൽ പഹാഡി'' (1950)
*''രൂപ് ഹലൂദ്'' (1951)
*''അനുസന്ധാൻ'' (മരണാനന്തരം) 
*''ഛായാഛൊബി'' (മരണാനന്തരം)  
*''സുലോചന'' (മരണാനന്തരം)
===ബാലസാഹിത്യം  ===
*''[[ചാന്ദേർ പഹാഡ്]]'' (1938)
*' 'ഐവാനോ'' ( പരിഭാഷ 1938)
*'' [[മരണേർ ഡങ്കാ ബാജേ]] ''  (1940)
*'' [[മിസ്മിദേർ കവച്]] '' (1942)
* ''[[ഹീരാമാണിക് ജ്വലേ]]''  (1946)
* ''[[സുന്ദർബനേ സാത് ബത്സർ]] ''(1952, മരണാനന്തരം)

===യാത്രാവിവരണങ്ങൾ , ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ  ===
*അഭിയാന്ത്രിക് (1940)
*സ്മൃതീർ രേഖാ (1941)
*തൃണാങ്കുർ 1943)
*ഊർമിമുഖർ (1944)
*ബനേ പഹാഡേ(1945)
*ഉത്കർണ്  (1946)
*ഹേ അരണ്യ കൊഥാ കൌ (1948)

==ചലചിത്രാവിഷ്കാരങ്ങൾ ==
ബിഭൂതിഭൂഷൺ ബന്ദോപാധ്യായയുടെ  പല കൃതികളും  വെളളിത്തിരയിലേക്ക് പകർത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 
*[[പഥേർ പാഞ്ചാലി]] (1955, തിരക്കഥ, സംവിധാനം  സത്യജിത് റേ)
*[[അപരാജിതോ]]'(1956,തിരക്കഥ, സംവിധാനം  സത്യജിത് റേ) )
*[[അപുർ സൻസാർ]] (1959,തിരക്കഥ, സംവിധാനം  സത്യജിത് റേ )
*ബക്സാ ബദൽ (1970, തിരക്കഥ, സംഗീതം സത്യജിത് റേ, സംവിധാനം നിത്യാനന്ദ് ദത്ത)
*നിഷിപദ്മ (1970, തിരക്കഥ, സംവിധാനം അരബിന്ദ് മുഖർജി),(1972,ഹിന്ദിയിൽ അമർപ്രേം)
*നിമന്ത്രൺ (1971,തിരക്കഥ, സംവിധാനം തരുൺ മജുംദാർ )
*[[അശനി സങ്കേത്]] (1973,തിരക്കഥ, സംവിധാനം സത്യജിത് റേ )
*ഫൂലേശ്വരി(1974,തിരക്കഥ, സംവിധാനം തരുൺ മജുംദാർ )
*ആലോ (2003,തിരക്കഥ, സംവിധാനം തരുൺ മജുംദാർ )

== ഇതും കാണുക ==
*[[:വർഗ്ഗം:ബിഭൂതിഭൂഷൺ ബന്ദോപാധ്യായുടെ നോവലുകൾ|ബിഭൂതിഭൂഷൺ ബന്ദോപാധ്യായുടെ നോവലുകൾ]]
==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://banglaebook.com/download-bangla-ebook/Ebook_Bibhutibhushan_Banerjee Ebook Bibhutibhushan Banerjee]
*[http://banglapedia.org/HT/B_0104.htm Banglapedia on Bibhutibhushan Banerjee] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140727130119/http://www.banglapedia.org/HT/B_0104.htm |date=2014-07-27 }}

[[വർഗ്ഗം:ബംഗാളി നോവലെഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1894-ൽ ജനിച്ചവർ]]


{{Writer-stub}}</text>
      <sha1>5dlw6slw5fsje4s3xdc0iwnapctv0v5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സമോസ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86984</id>
    <revision>
      <id>4619926</id>
      <parentid>3808987</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T07:15:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5458" sha1="gubblqc43cxj91n0ywokjq4pzq4uy6t" xml:space="preserve">{{prettyurl|Samosa}}
{{Infobox Prepared Food
| name             = സമോസ
| image            = [[File:Samosachutney.jpg|225px]]
| caption          = സമോസ [[chutney|ചട്ണിയോടൊപ്പം]] വിളമ്പിയിരിക്കുന്നു
| alternate_name   = സംസ, സോംസ, സംബോസക്, സമ്പൂസ
| region           = [[South Asia|തെക്കേ ഏഷ്യ]], [[Central Asia|മധ്യ ഏഷ്യ]], [[West Asia|പടിഞ്ഞാറൻ ഏഷ്യ]],[[Africa|ആഫ്രിക്ക]] 
| creator          = 
| course           = 
| served           = 
| main_ingredient  = [[മൈദ]], [[ഉരുളക്കിഴങ്ങ]], [[സവാള]], സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, [[പച്ചമുളക്]], [[ചീസ്]], [[ഇറച്ചി]]
| variations       = Chamuça
| calories         = 
| other            = 
}}
[[File:Samosa From Wikisangamolsavam jadan.JPG|thumb|270px|സമൂസ വിക്കി സംഗമോൽസവത്തിൽ നിന്നും]]
ഇന്ത്യയിൽ പൊതുവെ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പലഹാരമാണ് '''സമോസ'''. ഏഷ്യയിൽ മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും ഇത് ലഭ്യമാണ് . പല സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇത് പല പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഓരോ സ്ഥലത്തിനനുസരിച്ച് ഇതിന്റെ രുചിയും, ഘടകങ്ങളും വ്യത്യസ്തമായി കാണപ്പെടുന്നു. അറബിയിൽ ഇത് സംബുക് ( '''sambusak''') ({{lang-ar|سمبوسك}}), എന്നും തെക്കെ ഏഷ്യയിൽ ഇത് സമൊസ ( '''samosa''')  ({{pron|səˈmou̯sə}}) ,({{lang-pa|smosa}}, {{lang-hi|samosa}}), ടർക്കിയിൽ ഇത് സംസ എന്നും ( '''samsa''' ) ({{pron|ˈsamsə}}) ({{lang-ky|самса}}, {{IPA2|sɑmsɑ́}}; {{lang-kk|самса}}, {{IPA2|sɑmsɑ́}}, {{lang-uz|somsa}}, {{IPA2|sɒmsa}}), സോമാലിയയിൽ ഇത് സംബൂസ ('''sambusa''') എന്നും  ({{lang-so|sambuusa}}) അറിയപ്പെടുന്നു. 
ഇത് സാധാരണ [[ത്രികോണം|ത്രികോണ]] ആകൃതിയിലാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ അകത്ത് സാധാരണ ഉരുളക്കിഴങ്ങ്, സവാള എന്നിവയുടെ ഒരു മിശ്രിതമാണ് സ്റ്റഫ് ചെയ്യുന്നത്. പക്ഷേ പല സ്ഥലങ്ങളിൽ പല തരത്തിലുള്ള മിശ്രിതങ്ങൾ ചേർത്ത സമോസകൾ ലഭ്യമാണ്. പനീർ, ഇറച്ചി, മീൻ എന്നിവയും ചേർത്തുള്ള സമൊസകളും ലഭ്യമാണ്. തക്കാളി സോസിനൊപ്പമോ, [[ചമ്മന്തി|ചട്ണി]]ക്കൊപ്പമോ ആണ് സമോസ സാധാരണയായി വിളമ്പാറ്.

== ചിത്രശാല ==

&lt;gallery&gt;

File:Samosa_-_സമോസ.JPG|സമോസ
File:Samosa with sauce available at Indian Coffee Houses in Kerala .jpg|thumb| ഇന്ത്യൻ കോഫീ ഹൗസിലെ സമോസ 
&lt;/gallery&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Cookbook}}
{{commons category|Samosas}}
{{African cuisine}}
{{Doughnut}}
{{Dumplings}}
{{Pastries}}
{{Potato dishes}}
{{Street food}}
* [http://www.samosa-recipe.com Samosa Recipe]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} A site dedicated to samosa recipes.
* [http://www.currydishes.com/Indian-Recipes/samosa-recipe.html Samosa Recipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091002152543/http://www.currydishes.com/indian-recipes/samosa-recipe.html |date=2009-10-02 }} Learn how to make Samosas.
* [http://blog.92y.org/index.php/weblog/item/the_samosa_diaspora/ The Samosa Diaspora] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060714230206/http://blog.92y.org/index.php/weblog/item/the_samosa_diaspora/ |date=2006-07-14 }} describes similar foods around the world
* {{cite web | accessdate=2006-08-29 | url=http://www.wailana.com/lifestyle/recipes/recipe.php?id=9 | title=Baked Samosa recipe with Mango Chutney | work=Wai Lana, wailana.com | archive-date=2007-10-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071012030354/http://www.wailana.com/lifestyle/recipes/recipe.php?id=9 | url-status=dead }}
* [http://www.samosa-connection.com The Samosa Connection] for a culinary history
* [http://www.youtube.com/watch?v=TnvKRdNhx64 Video demonstration to make a samosa]
*[http://www.sooogood.org/recipes/sambusac.html Traditional Sambusak Recipe and Video Tutorial]
* [http://food.fatakat.com/recipe272.html Meat Sambusak Recipe]
* [http://food.fatakat.com/recipe273.html Cheese Sambusak Recipe]
* [http://recipeera.com/ International Food Recipes]
* 
{{food-stub}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ലഘുഭക്ഷണങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ചെറുകടികൾ]]</text>
      <sha1>gubblqc43cxj91n0ywokjq4pzq4uy6t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ശങ്കർ (നടൻ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89443</id>
    <revision>
      <id>4619905</id>
      <parentid>4617187</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T03:15:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33551" sha1="i377g08bfgibbo8hzdau598u411jhde" xml:space="preserve">{{prettyurl|Shankar (actor)}}{{Infobox person
| name               = ശങ്കർ
| image              = Shankar.jpg
| caption            = 
| othername          = 
| birth_name         = ശങ്കർ പണിക്കർ
| birth_date         = {{birth date and age|1960|06|22|df=y}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://popcorn.oneindia.in/artist-biography/9665/1/shankar-panikkar.html |title=Shankar Panikkar Biography &amp;#124; Malayalam Actor &amp;#124; Fact File &amp;#124; Photo Gallery &amp;#124; Wallpapers &amp;#124; Videos &amp;#124; News &amp;#124; Oneindia.in |access-date=2011-07-27 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120712194626/http://popcorn.oneindia.in/artist-biography/9665/1/shankar-panikkar.html |archive-date=12 July 2012 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[Thrissur district|തൃശൂർ]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| occupation         = {{hlist|നടൻ|സംവിധായകൻ|ബിസിനസ്സുകാരൻ|സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ}}
| years_active       = 1979{{endash}}present
| works              = [[Shankar filmography|Full list]]
| spouse             = {{plainlist|
* {{marriage|രാധിക|1992|reason=divorced|}}
* {{marriage|രൂപരേഖ|2002|reason=divorced|2011}}
* {{marriage|ചിത്രാ ലക്ഷ്മി|2013}}
}}
| children           = 1
}}

മലയാളത്തിലും തമിഴിലുമുള്ള സിനിമകളിലൂടെ പ്രശസ്തനായ ഒരു തെന്നിന്ത്യൻ നടനാണ് ശങ്കർ. 1980-കളിൽ നിരവധി സിനിമകളിൽ നായകനായി അഭിനയിച്ച് അദ്ദേഹം മുൻനിരയിലേക്ക് ഉയർന്നു വന്നു.
തമിഴ് സിനിമയിലെ &quot;ഒരു തലൈ രാഗം&quot; എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ശങ്കർ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. തുടർന്ന്, സൂപ്പർഹിറ്റ് ചിത്രമായ [[മഞ്ഞിൽ വിരിഞ്ഞ പൂക്കൾ]] എന്ന സിനിമയിലൂടെ അദ്ദേഹം മലയാളത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.
1980-കളിൽ ശങ്കറും മോഹൻലാലും ഒരുമിച്ച് നിരവധി വിജയകരമായ മലയാള ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ നായകവേഷങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞ് നിന്നിരുന്ന ശങ്കർ പിന്നീട് പതിയെ സജീവമല്ലാതെയായി&lt;ref&gt;[https://newspaper.mathrubhumi.com/features/sunday-special/sundayspecial-1.8402975 ഒറ്റപ്പാലത്ത് മൊട്ടിട്ട് മഞ്ഞിൽ വിരിഞ്ഞ പൂവ്]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.madhyamam.com/entertainment/movie-news/actor-shankar-again-as-producer-940066 നടൻ ശങ്കർ വീണ്ടും നിർമ്മാണ രംഗത്തേക്ക്]&lt;/ref&gt;

== ജീവിതരേഖ ==
[[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[കേച്ചേരി|കേച്ചേരിയിൽ]] തെക്കെ വീട്ടിൽ എൻ.കെ.പണിക്കരുടേയും സുലോചനയുടേയും മകനായി 1960 ജനുവരി 22ന് ജനനം.
ശങ്കറിന്റെ നാലാം വയസിൽ കുടുംബം [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലേക്ക്]] താമസം മാറി. അച്ഛൻ ഇന്ത്യൻ ഡ്രഗ്സ് ആൻഡ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ് ലിമിറ്റഡിൽ സീനിയർ മാനേജരായിരുന്നു.
കൃഷ്ണകുമാർ, ഇന്ദിര എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
ചെന്നെ സെന്റ്. ബർണാഡ് ആംഗ്ലോ ഇന്ത്യൻ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ശങ്കർ
ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ എച്ച്.എൻ.ബി.ജി
യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ചരിത്രത്തിൽ ബി.എ ബിരുദം നേടി.&lt;ref&gt;[https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2021/09/28/chat-with-actor-shankar-bhramam-movie.html ആ പ്രതിനായക വേഷം ചോദിച്ചു വാങ്ങിയത്, ശങ്കർ തിരിച്ചെത്തുന്നു]&lt;/ref&gt; പിന്നീട്, ചെന്നൈയിലെ സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഫിലിം ചേംബർ സ്കൂൾ ഓഫ് ആക്ടിംഗിൽ രണ്ട് വർഷത്തെ അഭിനയ കോഴ്സ് പൂർത്തിയാക്കി.

== വ്യക്തിജീവിതം ==
1992 ഡിസംബറിൽ രാധികയുമായുള്ള ശങ്കറിന്റെ ആദ്യ വിവാഹം വിവാഹമോചനത്തിൽ അവസാനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Shankar's 2nd Marriage|journal=[[Mangalam Weekly]]|date=20 July 2002|issue=29|pages=10, 11, 37}}&lt;/ref&gt; ആദ്യ വിവാഹം പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രൂപരേഖയെ വിവാഹം കഴിച്ചു, പക്ഷേ ഈ വിവാഹവും വിവാഹമോചനത്തിൽ അവസാനിച്ചു. ദമ്പതികൾക്ക് ഗോകുൽ എന്നൊരു മകനുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mangalam.com/life-style/success/71869?page=0,0|title=എന്റെ വലിയ പിഴ|access-date=3 June 2015|publisher=mangalamvarika.com|archive-date=2015-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703093107/http://www.mangalam.com/life-style/success/71869?page=0,0|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2013 ൽ, നൃത്ത അധ്യാപികയായ ചിത്ര ലക്ഷ്മിയെ വിവാഹം കഴിച്ച് അദ്ദേഹം യു.കെ.യിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://reporter365.com/malayalam-actor-shankar-marriage-with-chitra-lekshmi.html|title=Archived copy|access-date=5 February 2022|website=reporter365.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130310081939/http://reporter365.com/malayalam-actor-shankar-marriage-with-chitra-lekshmi.html|archive-date=10 March 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=ഗുരുവായൂർ പത്മനാഭന്റെ വിയോഗത്തിൽ കണ്ണീരണിഞ്ഞു യുകെ മലയാളികളുടെ പ്രിയ നർത്തകി|url=https://www.britishmalayali.co.uk/index.php?page=newsDetail&amp;id=98986|access-date=24 August 2021|publisher=Britishmalayali.co.uk|date=27 February 2020}}&lt;/ref&gt;

== ചലച്ചിത്രജീവിതം ==
''ഒരു തലൈ രാഗം'' എന്ന തമിഴ് ചലച്ചിത്രത്തിലാണ് ശങ്കർ ആദ്യമായി അഭിനയിക്കുന്നത്. വമ്പിച്ച സാമ്പത്തിക നേട്ടം കൈവരിച്ച ഈ ചിത്രം ശങ്കറിന് ധാരാളം ജനശ്രദ്ധ നേടിക്കൊടുത്തു. ഇത് അദ്ദേഹത്തിന് മലയാളചലച്ചിത്രവേദിയിലേക്കുള്ള വഴി തുറന്നു. മലയാളത്തിൽ ശങ്കർ ആദ്യമായി അഭിനയിച്ചത് ''[[മഞ്ഞിൽ വിരിഞ്ഞ പൂക്കൾ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലാണ്. [[ഫാസിൽ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മോഹൻലാൽ]] ആയിരുന്നു വില്ലൻ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചത്. മോഹൻലാലിന്റെ ആദ്യം പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രവും ഇതായിരുന്നു. ശങ്കറിന്റെ പ്രശസ്തിയെ അശ്രയിച്ച് ധാരാളം ചലച്ചിത്രങ്ങൾ 80-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങി. അവയിൽ മിക്കവയും വിജയിച്ചു. തുടക്കക്കാലത്ത് താരപരിവേഷം കുറവായിരുന്ന, മോഹൻലാലിന്റെയും, മമ്മൂട്ടിയുടേയും കൂടെ അനവധി ചിത്രങ്ങളിൽ നായകവേഷങ്ങളിൽ ശങ്കർ തിളങ്ങി. അക്കാലത്ത് നിലവാരം കുറഞ്ഞ ചിത്രങ്ങൾ പോലും ശങ്കറിന്റെ സാന്നിധ്യം മൂലം മാത്രം വിജയം കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. പഴയകാല നായിക നടിമാരായിരുന്ന [[മേനക]], [[അംബിക (ചലച്ചിത്രനടി)|അംബിക]] തുടങ്ങിയവർ ധാരാളം ശങ്കർ-ചിത്രങ്ങളിൽ നായികമാരായി അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 80-കളുടെ അവസാനത്തോടെ ശങ്കർ ചലച്ചിത്രരംഗത്ത്  സജീവമല്ലാതെയാകുകയും, വ്യക്തിപരമായതും, ബിസിനസ്സ് സംബന്ധവുമായ കാരണങ്ങളാൽ യു.എസ്.എ (USA) യിലേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും ചെയ്തും. കുറച്ച് കാലം കഴിഞ്ഞ്  ചലച്ചിത്രലോകത്തേയ്ക്ക് മടങ്ങിവന്ന ശങ്കറിന് വേണ്ടത്ര അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കാതിരിക്കുകയും അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങളാകട്ടെ വിജയിക്കാതെയാകുകയും ചെയ്തു. ഇത് ശങ്കറിന്റെ ചലച്ചിത്രരംഗത്തെ വളർച്ചയെ ബാധിച്ചു.

== സംവിധായകൻ ==
2006-ൽ ശങ്കർ ബാലവേലയെ ആസ്പദമാക്കി സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു വീഡിയോ ഈ ചിത്രത്തിന് മലയാള ടെലിവിഷൻ പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്ന് മികച്ച സംവിധായകനുള്ള ദൃശ്യ അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചു. എച്ച്ഐവി/എയ്ഡ്സ് ബാധിതരെ മാറ്റി നിറുത്തരുതെന്ന്  സമൂഹത്തെ ഉദ്ബോധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഇന്തോ-അമേരിക്കൻ സഹനിർമ്മാണമായ വൈറസ്&lt;ref name=&quot;actorshankar&quot;&gt;{{cite news|title=My Career Mistakes|url=http://www.mangalam.com/life-style/success/71869?page=0,1|work=mangalam|date=3 July 2013|access-date=12 December 2014|archive-date=2014-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20141213222413/http://www.mangalam.com/life-style/success/71869?page=0,1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ ഫീച്ചർ ഫിലിം അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;Againshankar&quot;&gt;{{cite news|title=I believe in destiny:Shankar Panicker|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article85911.ece|work=[[The Indian Express]]|date=22 December 2009|access-date=31 March 2015|archive-date=23 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151223190230/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article85911.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; കലാഭവൻ മണിയും വിനു മോഹനും അഭിനയിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ വാണിജ്യ മലയാള സംവിധായക സംരംഭമായ കേ''രളോത്സവം 2009''-ൽ&lt;ref&gt;{{cite news|title=Kalabhavan Mani in Shankar's Keralotsavam|url=http://entertainment.oneindia.in/malayalam/top-stories/2009/kalabhavan-mani-shankar-keralotsavam-261009.html|work=[[Oneindia.in]]|date=26 October 2009|access-date=12 April 2010|archive-date=2012-07-12|archive-url=https://archive.today/20120712145236/http://entertainment.oneindia.in/malayalam/top-stories/2009/kalabhavan-mani-shankar-keralotsavam-261009.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; മൂന്ന് യുവാക്കൾ തീവ്രവാദ ബന്ധങ്ങൾക്ക് ഇരയാകുന്നത് എങ്ങനെയെന്ന് ചർച്ച ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Againshankar2&quot;&gt;{{cite news|title=I believe in destiny:Shankar Panicker|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article85911.ece|work=[[The Indian Express]]|date=22 December 2009|access-date=31 March 2015|archive-date=23 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151223190230/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article85911.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2015-ൽ, യുഎഇ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു തമിഴ് ചിത്രമായ സാൻഡ് സിറ്റി സംവിധാനം ചെയ്യുകയും&lt;ref name=&quot;Thesecondcoming&quot;&gt;{{cite news|title=The Second Coming|url=https://epaper.newindianexpress.com/407699/The-New-Indian-Express-Kochi/01012015#page/22/2|work=newindianexpress|date=1 Jan 2015|access-date=24 January 2015}}&lt;/ref&gt; മികച്ച, നല്ല അവലോകനങ്ങൾ നേടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.movietoday.org/sand-city-movie-review/|title=Sand City Movie Review|access-date=2015-01-03|date=2015-01-02|publisher=movietoday|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103071745/http://www.movietoday.org/sand-city-movie-review/|archive-date=3 January 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.onlookersmedia.in/reviews/sand-city-review|title=Sand City Movie Review|access-date=2015-01-03|date=2015-01-02|publisher=onlookersmedia|archive-date=2015-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103152441/http://www.onlookersmedia.in/reviews/sand-city-review|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://muyals.com/sand-city-review-manal-naharam-review/|title=Sand City Film Review|access-date=2015-01-03|date=2015-01-03|publisher=muyals.com|archive-date=2015-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103171437/http://muyals.com/sand-city-review-manal-naharam-review/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==
* [[ഒരു തലൈ രാഗം]] - ശങ്കർ അഭിനയിച്ച ആദ്യ സിനിമ
* [[മഞ്ഞിൽ വിരിഞ്ഞ പൂക്കൾ]] - ശങ്കർ അഭിനയിച്ച ആദ്യ മലയാള സിനിമ

=== 2010s ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വർഷം
!സിനിമ
!ഭാഷ
!സംവിധായകൻ
!കഥാപാത്രം
! class=&quot;unsortable&quot; |കുറിപ്പുകൾ
|-
|2018
|''ഡ്രാമ''
|മലയാളം
|
|
|
|-
|2017
|''ഒരു വാതിൽ കോട്ടൈ''
|മലയാളം
|
|
|
|-
|2016
|''നീരാജന പൂക്കൾ''
|മലയാളം
|
|
|
|-
|2015
|''ഞാൻ സംവിധാനം ചെയ്യും''
|മലയാളം
|ബാലചന്ദ്ര മേനോൻ
|
|
|-
|2015
|''വിശ്വാസം... അതല്ലേ എല്ലാം''
|മലയാളം
|[[:en:Jayaraj_Vijay|Jayaraj Vijay]]
|A S A Luca
|
|-
|2015
|''മണൽ നഗരം''
|തമിഴ്
|Himself
|Ibrahim Rabbani
|
|-
|2015
|''ആകാശങ്ങളിൽ''
|മലയാളം
|Rixon Xavier
|Devadathan
|
|-
|2015
|''സാൻറ് സിറ്റി''
|മലയാളം
|
|Ibrahim Rabbani
|
|-
|2014
|''നാക്കു പെൻഡ് നാക്കു ടാക്ക''
|മലയാളം
|
|Iyer
|
|-
|2013
|''മിസ് ലേഖാ തരൂർ കാണുന്നത്''
|മലയാളം
|
|Dr Balasubramanyiam
|
|-
|2013
|''ക്ലിയോപാട്ര''
|മലയാളം
|
|
|
|-
|2013
|''ഹോട്ടൽ കാലിഫോർണിയ''
|മലയാളം
|
|Aby Mathew
|
|-
|2012
|''ഹൈഡ് ൻ സീക്ക്''
|മലയാളം
|
|Niranjan
|
|-
|2012
|''ഭൂമിയുടെ അവകാശികൾ''
|മലയാളം
|
|
|
|-
|2012
|''ബാങ്കിംഗ് അവേർസ് 10 to 4''
|മലയാളം
|
|Fernandez
|
|-
|2012
|''ഫാദേർസ് ഡേ''
|മലയാളം
|
|
|
|-
|2012
|''ഊമക്കുയിൽ പാടുമ്പോൾ''
|മലയാളം
|
|
|
|-
|2012
|''കാസനോവ''&lt;ref name=&quot;IE2009&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article85911.ece|title=I believe in destiny: Shankar Panicker|accessdate=23 December 2015|date=22 December 2009|work=[[Indian Express]]|author=Parvathy S Nayar|archive-date=2015-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20151223190230/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article85911.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|മലയാളം
|
|Ajoy
|
|-
|2011
|''ചൈനാ ടൌൺ''
|മലയാളം
|[[:en:Rafi_Mecartin|Rafi Mecartin]]
|Jayakrishnan
|
|-
|2010
|''കൂട്ടുകാർ''
|മലയാളം
|Prasad Vaalacheril
|Masthan Bhai
|
|}

=== 2000s ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Film
!Language
!Director
!Role
! class=&quot;unsortable&quot; |Notes
|-
|2009
|''കേരളോത്സവം 2009''&lt;ref name=&quot;IE2009&quot; /&gt;
|മലയാളം
|Himself
|
|
|-
|2009
|''ഇവിടം സ്വർഗ്ഗമാണ്''&lt;ref name=&quot;IE2009&quot; /&gt;
|മലയാളം
|[[:en:Roshan_Andrews|Roshan Andrews]]
|Sudheer
|
|-
|2008
|''റോബോ''
|മലയാളം
|
|Venu
|
|-
|2007
|''സൈക്കിൾ''
|മലയാളം
|[[:en:Johny_Antony|Johny Antony]]
|Jayadevn
|Guest
|-
|2007
|''[[:en:Ninaithu_Ninaithu_Parthen|Ninaithu Ninaithu Parthen]]''
|തമിഴ്
|Manikandan
|
|
|-
|2007
|''[[:en:Virus_(2007_film)|Virus]]''&lt;ref name=&quot;IE2009&quot; /&gt;
|മലയാളം
|Himself
|
|Unreleased
|-
|2003
|''[[:en:The_Fire_(2003_film)|The Fire]]''&lt;ref name=&quot;IE2009&quot; /&gt;
|മലയാളം
|Shankar Krishna
|Sidharthan
|
|-
|2002
|''Madhuram''
|മലയാളം
|
|Hari
|
|-
|2002
|''സുന്ദരിപ്രാവ്''
|മലയാളം
|
|Dennis
|
|-
|2002
|''[[:en:Sravu|Sravu]]''
|മലയാളം
|
|Marakkar
|
|-
|2001
|''[[:en:Bhadra_(2001_film)|Bhadra]]''&lt;ref name=&quot;IE2009&quot; /&gt;
|മലയാളം
|Mummy Century
|Rocky
|
|}

=== 1990s ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Film
!Language
!Director
!Role
! class=&quot;unsortable&quot; |Notes
|-
|1999
|''സ്റ്റാലിൻ ശിവദാസ്''
|മലയാളം
|[[:en:T._S._Suresh_Babu|T. S. Suresh Babu]]
|ജയചന്ദ്രൻ
|
|-
|1998
|''സൂര്യവനം''
|മലയാളം
|Rishikesh
|അജിത്
|
|-
|1997
|''സ്നേഹ സിന്ദൂരം''
|മലയാളം
|
|കൃഷ്ണനുണ്ണി
|Guest
|-
|1997
|ഗുരു
|മലയാളം
|[[രാജീവ് അഞ്ചൽ]]
|Singer
|Guest
|-
|1996
|''എന്‌റെ സോണിയ''
|മലയാളം
|അരുൺ
|
|
|-
|1995
|തക്ഷശില
|മലയാളം
|K Sreekuttan
|
|
|-
|1994
|മാനത്തെ കൊട്ടാരം
|മലയാളം
|സുനിൽ
|Himself
|Guest
|-
|1993
|ഗാന്ധർവ്വം
|മലയാളം
|സംഗീത് ശിവൻ
|Chandran
|Guest
|-
|1992
|ഓസ്ട്രേലിയ
|മലയാളം
|രാജീവ് അഞ്ചൽ
|Alex
|Unreleased
|-
|1991
|''കിഴക്കുണരും പക്ഷി''
|മലയാളം
|[[വേണു നാഗവള്ളി]]
|Gopi Krishnan
|
|-
|1991
|''അഭിമന്യു''&lt;ref name=&quot;IE2009&quot; /&gt;
|മലയാളം
|[[പ്രിയദർശൻ]]
|Shekhar
|
|-
|1991
|''മാസ്റ്റർ പ്ലാൻ''
|മലയാളം
|കുമാർ മഹാദേവൻ
|SI Vijay Varma
|
|-
|1991
|''MGR നഗറിൽ''
|തമിഴ്
|[[ആലപ്പി അഷ്റഫ്]]
|
|Remake of ''[[:en:In_Harihar_Nagar|In Harihar Nagar]]''
|-
|1991
|''തായമ്മ''
|തമിഴ്
|Gopi Bhimsingh
|
|Remake of ''[[:en:Thooval_Sparsam|Thooval Sparsam]]''
|}

=== 1980s ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Film
!Language
!Director
!Role
! class=&quot;unsortable&quot; |Notes
|-
|1990
|''നിയമം എന്തുചെയ്യും''
|മലയാളം
|
|
|
|-
|1990
|''പന്തയ കുതിരൈഗൾ''
|തമിഴ്
|[[:en:MKI_Sukumaran|MKI Sukumaran]]
|
|Unreleased
|-
|1989
|''ഭദ്രച്ചിറ്റ''
|മലയാളം
|Nazir
|Madhu
|
|-
|1989
|''[[:en:Kadhal_Enum_Nadhiyinile|Kadhal Enum Nadhiyinile]]''
|തമിഴ്
|[[:en:MKI_Sukumaran|MKI Sukumaran]]
|Prem Kumar
|
|-
|1988
|എവിഡൻസ്
|മലയാളം
|[[:en:Raghavan_(actor)|Raghavan]]
|Prince
|
|-
|1987
|ഇത്രയും കാലം
|മലയാളം
|
|Sulaiman
|
|-
|1987
|''ഒന്നാം മാനം പൂമാനം''
|മലയാളം
|Sandhya Mohan
|Ravi
|
|-
|1987
|ഇതെൻറെ നീതി
|മലയാളം
|[[:en:J._Sasikumar|J. Sasikumar]]
|Ravi
|
|-
|1987
|''അമ്മേ ഭഗവതി''
|മലയാളം
|[[:en:Sreekumaran_Thampi|Sreekumaran Thampi]]
|Unni
|
|-
|1987
|''ആലിപ്പഴങ്ങൾ''
|മലയാളം
|Ramachandranpillai
|Sudheer
|
|-
|1987
|''അജന്ത''
|മലയാളം
|Manoj Babu
|
|
|-
|1986
|''വിശ്വസിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും''
|മലയാളം
|[[:en:Alleppey_Ashraf|Alleppey Ashraf]]
|
|
|-
|1986
|അയൽവാസി ഒരു ദരിദ്രവാസി
|മലയാളം
|[[:en:Priyadarshan|Priyadarshan]]
|Balu
|
|-
|1986
|സുഖമോ ദേവി
|മലയാളം
|[[:en:Venu_Nagavally|Venu Nagavally]]
|Nandan
|
|-
|1986
|''പൊന്നും കുടത്തിനു പൊട്ട്''
|മലയാളം
|[[:en:T._S._Suresh_Babu|T. S. Suresh Babu]]
|Gopan
|
|-
|1986
|''ഒരു യുഗസന്ധ്യ''
|മലയാളം
|Madhu
|Babu
|
|-
|1986
|''ഇത്രമാത്രം''
|മലയാളം
|[[:en:P._Chandrakumar|P. Chandrakumar]]
|Guest at the wedding
|
|-
|1986
|''ഒപ്പം ഒപ്പത്തിനൊപ്പം''
|മലയാളം
|Soman
|Gopinath
|
|-
|1986
|''നിമിഷങ്ങൾ''
|മലയാളം
|Radhakrishnan
|Ravi
|
|-
|1986
|''നാളെ ഞങ്ങളുടെ വിവാഹം''
|മലയാളം
|[[:en:Sajan_(director)|Sajan]]
|Haridas
|
|-
|1986
|''ഇലഞ്ഞിപ്പൂക്കൾ''
|മലയാളം
|Sandhya Mohan
|Satheesh
|
|-
|1986
|''ധിം തരികിട ധോം''
|മലയാളം
|[[:en:Priyadarshan|Priyadarshan]]
|Suresh Menon
|
|-
|1986
|''ചേക്കേറാൻ ഒരു ചില്ല''
|മലയാളം
|[[:en:Sibi_Malayil|Sibi Malayil]]
|Unni
|
|-
|1986
|''അഷ്ടബന്ധം''
|മലയാളം
|Askkar
|
|
|-
|1986
|''അടുക്കാൻ എന്തെളുപ്പം''
|മലയാളം
|[[:en:Jeassy|Jeassy]]
|Satheeshan
|
|-
|1985
|''വസന്ത സേന''
|മലയാളം
|[[:en:K._Vijayan|K. Vijayan]]
|Mahesh Varma
|
|-
|1985
|''വന്നു കണ്ടു കീഴടക്കി''
|മലയാളം
|[[:en:Joshiy|Joshiy]]
|Dr Ravi
|
|-
|1985
|''സൌന്ദര്യപ്പിണക്കം''
|മലയാളം
|[[:en:Rajasenan|Rajasenan]]
|Anil
|
|-
|1985
|''സീൻ നമ്പർ 7''
|മലയാളം
|Ambili
|
|
|-
|1985
|''പച്ചവെളിച്ചം''
|മലയാളം
|
|
|
|-
|1985
|''ബോയിംഗ് ബോയിംഗ്''
|മലയാളം
|''[[:en:Priyadarshan|Priyadarshan]]''
|
|
|-
|1985
|''ശാന്തം ഭീകരം''
|മലയാളം
|''[[:en:Rajasenan|Rajasenan]]''
|
|
|-
|1985
|''സമ്മേളനം''
|മലയാളം
|CP.Vijaykumar
|Ramu
|
|-
|1985
|''പറയാനുംവയ്യ പറയാതിരിക്കാനുംവയ്യാ''
|മലയാളം
|[[:en:Priyadarshan|Priyadarshan]]
|T. G. Raveendran
|
|-
|1985
|''ഒരു സന്ദേശം കൂടി''
|മലയാളം
|[[:en:Cochin_Haneefa|Cochin Haneefa]]
|Gopi
|
|-
|1985
|''ഒരുനാൾ ഇന്നൊരു നാൾ''
|മലയാളം
|[[:en:T._S._Suresh_Babu|Reji]]
|Sukumaran
|
|-
|1985
|''[[ഒരു കുടക്കീഴിൽ|ഒരു കുടക്കീഴിൽ]]''
|മലയാളം
|[[:en:Joshiy|Joshiy]]
|Ravi
|
|-
|1985
|''ഒന്നിങ്ങു വന്നെങ്കിൽ''
|മലയാളം
|Joshiy
|Baby
|
|-
|1985
|''[[ഒന്നാനാം കുന്നിൽ ഓരടിക്കുന്നിൽ|ഒന്നാനാം കുന്നിൽ ഓരടിക്കുന്നിൽ]]''
|മലയാളം
|[[:en:Priyadarshan|Priyadarshan]]
|Anand
|
|-
|1985
|''നേരറിയും നേരത്ത്''
|മലയാളം
|Salam Chembazhanthi
|Rajeev
|
|-
|1985
|''മുഖ്യമന്ത്രി''
|മലയാളം
|[[:en:Alleppey_Ashraf|Alleppey Ashraf]]
|Venu
|
|-
|1985
|''മൌനനൊമ്പരം''
|മലയാളം
|[[:en:J._Sasikumar|J. Sasikumar]]
|
|
|-
|1985
|''ചൂടാത്ത പൂക്കൾ''
|മലയാളം
|[[:en:Baby_(director)|Baby]]
|
|
|-
|1985
|''ആരോടും പറയരുത്''
|മലയാളം
|Ross A J
|Gopi
|
|-
|1985
|''അർച്ചന ആരാധന''
|മലയാളം
|[[:en:Sajan_(director)|Sajan]]
|Vimal Kumar
|
|-
|1985
|''അരം + അരം = കിന്നരം''
|മലയാളം
|Priyadarshan
|Balan
|
|-
|1985
|''അമ്പട ഞാനേ!''
|മലയാളം
|Antony Eastman
|Kuttikrishnan
|
|-
|1985
|''പുന്നാരം ചൊല്ലി ചൊല്ലി''
|മലയാളം
|Priyadarshan
|
|
|-
|1984
|''വീണ്ടും ചലിക്കുന്ന ചക്രം''
|മലയാളം
|[[:en:P._G._Viswambharan|P. G. Viswambharan]]
|Vinayan
|
|-
|1984
|''ആരാന്റെ മുല്ല കൊച്ചുമുല്ല''
|മലയാളം
|[[:en:Balachandra_Menon|Balachandra Menon]]
|Omanakuttan
|
|-
|1984
|''ജീവിതം''
|മലയാളം
|K Vijayan
|Narayanankutty
|
|-
|1984
|''ഉമാനിലയം''
|മലയാളം
|Joshiy
|Vinod
|
|-
|1984
|''തിരക്കിൽ അൽപ്പ സമയം''
|മലയാളം
|[[:en:P._G._Viswambharan|P. G. Viswambharan]]
|Rahim
|
|-
|1984
|''പിരിയില്ല നാം''
|മലയാളം
|Joshiy
|Babu
|
|-
|1984
|''പാവം ക്രൂരൻ''
|മലയാളം
|[[:en:Rajasenan|Rajasenan]]
|Madhusoodanan
|
|-
|1984
|''ഒരു തെറ്റിന്റെ കഥ''
|മലയാളം
|[[:en:P._K._Joseph|P. K. Joseph]]
|
|
|-
|1984
|''അമ്മേ നാരായണാ''
|മലയാളം
|Suresh
|
|
|-
|1984
|''ഓടരുതമ്മാവാ ആളറിയാം''
|മലയാളം
|Priyadarshan
|Anil
|
|-
|1984
|മുത്തോടുമുത്ത്
|മലയാളം
|M.Mani
|Anil
|
|-
|1984
|വനിതാ പോലീസ്
|മലയാളം
|[[:en:Alleppey_Ashraf|Alleppey Ashraf]]
|Shankar
|
|-
|1984
|ഇതാ ഇന്നുമുതൽ
|മലയാളം
|[[:en:T._S._Suresh_Babu|Reji]]
|'Vaikuntam' Shankar
|
|-
|1984
|എതിർപ്പുകൾ
|മലയാളം
|Unni Aranmula
|Ravi
|
|-
|1984
|ആരോരുമറിയാതെ
|മലയാളം
|[[:en:KS_Sethumadhavan|KS Sethumadhavan]]
|Raju
|
|-
|1984
|അതിരാത്രം
|മലയാളം
|[[:en:I.V._Sasi|I.V. Sasi]]
|Abu
|
|-
|1984
|പുച്ചക്കൊരു മൂക്കുത്തി
|മലയാളം
|Priyadarsan
|Shyam
|
|-
|1984
|എന‍്‍റെ കളിത്തോഴൻ
|മലയാളം
|M.Mani
|
|
|-
|1984
|അന്തിച്ചുവപ്പ്
|മലയാളം
|Kurian Varnasala
|
|
|-
|1984
|കൃഷ്ണാ ഗുരുവായുരപ്പാ
|മലയാളം
|
|Unni
|
|-
|1983
|മൌനരാഗം
|മലയാളം
|Ambily
|Shankaran
|
|-
|1983
|ഹിമം
|മലയാളം
|Joshiy
|Vijay
|
|-
|1983
|തിമിംഗിലം
|മലയാളം
|Crossbelt Mani
|Vijayan
|
|-
|1983
|അങ്കം
|മലയാളം
|Joshiy
|Johny
|
|-
|1983
|മോർച്ചറി
|മലയാളം
|Baby
|Venu
|
|-
|1983
|മറക്കില്ലൊരിക്കലും
|മലയാളം
|[[:en:Fazil_(director)|Fazil]]
|Pradeep
|
|-
|1983
|ഹലോ മദ്രാസ് ഗേൾ
|മലയാളം
|[[:en:J._Williams_(cinematographer)|J. Williams]]
|
|
|-
|1983
|കൊടുങ്കാറ്റ്
|മലയാളം
|[[:en:Joshiy|Joshiy]]
|
|
|-
|1983
|സംരംഭം
|മലയാളം
|[[:en:Baby_(director)|Baby]]
|
|
|-
|1983
|[[സന്ധ്യക്കു വിരഞ്ഞ പൂവ്]]
|മലയാളം
|[[:en:P._G._Viswambharan|P. G. Viswambharan]]
|Thilakan
|
|-
|1983
|''കൂലി''
|മലയാളം
|Ashok Kumar
|Sethu
|
|-
|1983
|''എങ്ങനെ നീ മറക്കും''
|മലയാളം
|M.Mani
|Prem
|
|-
|1983
|''ഈ വഴി മാത്രം''
|മലയാളം
|Ravi Guptan
|
|
|-
|1983
|''ഈറ്റപ്പുലി''
|മലയാളം
|[[:en:Crossbelt_Mani|Crossbelt Mani]]
|Kabeer
|
|-
|1982
|''പുവിരിയും പുലരി''
|മലയാളം
|G Premkumar
|Balan
|
|-
|1982
|''പാളങ്ങൾ''
|മലയാളം
|[[:en:Bharathan|Bharathan]]
|Ravi/Rails
|
|-
|1982
|''പടയോട്ടം''
|മലയാളം
|Jijo Punnoose
|Chandrootty
|
|-
|1982
|''അനുരാഗക്കോടതി''
|മലയാളം
|[[:en:Hariharan_(director)|Hariharan]]
|Shivadas
|
|-
|1982
|''വെളിച്ചം വിതറുന്ന പെൺകുട്ടി''
|മലയാളം
|[[:en:Durai_(director)|Durai]]
|
|
|-
|1982
|''അരഞ്ഞാണം''
|മലയാളം
|[[:en:P._Venu|P. Venu]]
|Madhu
|
|-
|1982
|''Punitha Malar''
|തമിഴ്
|[[:en:Durai_(director)|Durai]]
|
|
|-
|1982
|രാഗം തേടും പല്ലവി
|തമിഴ്
|
|
|
|-
|1982
|''[[:en:Kanalukku_Karaiyethu|Kanalukku Karaiyethu]]''
|തമിഴ്
|
|
|
|-
|1982
|''ഉദയം അരികത്ത്''
|തമിഴ്
|
|
|
|-
|1982
|''കാളിയ മർദ്ദനം''
|മലയാളം
|[[:en:J._Williams_(cinematographer)|J. Williams]]
|
|
|-
|1982
|കയം
|മലയാളം
|[[:en:P._K._Joseph|P. K. Joseph]]
|
|
|-
|1982
|''എൻറെ മോഹങ്ങൾ പൂവണിഞ്ഞു''
|മലയാളം
|[[:en:Bhadran_(director)|Bhadran]]
|
|
|-
|1982
|''നടമാടും സിലൈഗൾ''
|തമിഴ്
|Malleshwar
|
|
|-
|1981
|''കാട്ടുപോത്ത്''
|മലയാളം
|P Gopikumar
|
|Unreleased
|-
|1981
|''കൊയിൽ പുറാ''
|തമിഴ്
|
|
|
|-
|1981
|''മൌനയുദ്ധം''
|തമിഴ്
|
|
|
|-
|1981
|''ഊതിക്കാച്ചിയ പൊന്ന്''
|മലയാളം
|[[:en:P._K._Joseph|P. K. Joseph]]
|Vishwanathan
|
|-
|1981
|''കടത്ത്''
|മലയാളം
|[[:en:P._G._Viswambharan|P. G. Viswambharan]]
|Rajappan
|
|-
|1981
|''കനകച്ചിലങ്ങ കിലുങ്ങെ കിലുങ്ങെ''
|മലയാളം
|Vijayaraghavan
|
|Unreleased
|-
|1981
|ഗുഹ
|മലയാളം
|M R Jose
|Das
|
|-
|1980
|സുജാത
|തമിഴ്
|
|
|
|-
|1980
|''മഞ്ഞിൽ വിരിഞ്ഞ പൂക്കൾ''&lt;ref name=&quot;IE2009&quot; /&gt;
|മലയാളം
|[[:en:Fazil_(director)|Fazil]]
|Prem Kishan
|
|-
|1980
|ഒരു തലൈ രാഗം
|തമിഴ്
|T.rajendar
|Raja
|
|-
|1979
|''ശരപഞ്ജരം''
|മലയാളം
|ഹരിഹരൻ 
|അൺ ക്രെഡിറ്റഡ് 
|
|}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{imdb name|0788152|ശങ്കർ}}

[[വർഗ്ഗം:1960-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 22-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]]</text>
      <sha1>i377g08bfgibbo8hzdau598u411jhde</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റിമ കല്ലിങ്കൽ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93955</id>
    <revision>
      <id>4619846</id>
      <parentid>4611162</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T15:25:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60172" sha1="753gd7myhry4ldcrwy9i2pdd3w3mhbp" xml:space="preserve">{{short description|ഇന്ത്യൻ നടിയും നർത്തകിയും സിനിമാ നിർമ്മാതാവും}}
{{Use dmy dates|date=August 2024}}
{{Infobox person
| name               = റിമ കല്ലിങ്കൽ
| image              = File:Rima Kallingal Actor.jpg
| image_upright      = 1.0
| caption            = 2018-ൽ റിമ, ഫോട്ടോ എടുത്തത് [[ആഷിഖ് അബു]]
| birth_name         = റിമ കല്ലിങ്കൽ
| birth_date         = {{Birth date and age|1984|01|18|df=y}}
| birth_place        = [[തൃശ്ശൂർ]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| education          = [[ക്രൈസ്റ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] ([[ബാച്ചിലർ ഓഫ് ആർട്സ്|ബി.എ.]] ജേണലിസം, 2001)
| yearsactive        = 2009–മുതൽ
| occupation         = {{hlist|നടി|[[സിനിമാ നിർമ്മാതാവ്]]|[[നർത്തകി]]|ടെലിവിഷൻ അവതാരക}}
| spouse             = {{marriage|[[ആഷിഖ് അബു]]|1 November 2013}}
| parents            = കെ. ആർ. രാജൻ (പിതാവ്){{br}}ലീനാഭായി (മാതാവ്)
| known_for          = ''[[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]]'' (2012); ''[[വൈറസ് (2019 ചലച്ചിത്രം)|വൈറസ്]]'' (2019); [[വുമൺ ഇൻ സിനിമ കളക്ടീവ്]] സഹസ്ഥാപക
| awards             = {{ubl
  | മികച്ച നടിക്കുള്ള [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം]] (2013)
  | മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം ദക്ഷിണേന്ത്യ|ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - മലയാളം]] (2013)
  | മികച്ച നടിക്കുള്ള [[കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ പുരസ്കാരം]] (2012, 2025)
}}
| website            = {{URL|https://www.instagram.com/rimakallingal/|rimakallingal}} (Instagram)
}}

'''റിമ കല്ലിങ്കൽ''' (ജനനം: 18 ജനുവരി 1984) പ്രധാനമായും [[മലയാള ചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമയിൽ]] പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടിയും നർത്തകിയും സിനിമാ നിർമ്മാതാവുമാണ്. ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ നൃത്തം അഭ്യസിച്ച അവർ, 2008-ലെ [[മിസ് കേരള]] മത്സരത്തിൽ ഫസ്റ്റ് റണ്ണറപ്പായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ് റിയാലിറ്റി ടെലിവിഷൻ ഷോകളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. ഇത് 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ഋതു (ചലച്ചിത്രം)|ഋതു]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കാൻ അവരെ സഹായിച്ചു.&lt;ref name=&quot;sify.com&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/Rima-Kallingal-strikes-a-pose-imagegallery-kollywood-lhzo8rhgefb.html?html=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140129001927/http://www.sify.com/movies/Rima-Kallingal-strikes-a-pose-imagegallery-kollywood-lhzo8rhgefb.html?html=5 |url-status=dead |archive-date=29 January 2014 |title=Rima Kallingal strikes a pose |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt; ''[[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]]'' (2012) എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം|കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും]] മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡും അവർക്ക് ലഭിച്ചു. മലയാള ചലച്ചിത്ര വ്യവസായത്തിൽ ലിംഗസമത്വത്തിനും സുരക്ഷിതമായ തൊഴിൽ സാഹചര്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടി വാദിക്കുന്നതിനായി 2017-ൽ രൂപീകരിച്ച [[വുമൺ ഇൻ സിനിമ കളക്ടീവ്]] (WCC) എന്ന സംഘടനയുടെ സഹസ്ഥാപക കൂടിയാണ് അവർ.&lt;ref name=&quot;wcc-about&quot;&gt;{{cite web|url=https://wccollective.org/about/|title=About|publisher=Women in Cinema Collective|access-date=5 July 2024|archive-date=2025-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20250805032141/https://wccollective.org/about/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും==
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിൽ]] ജനിച്ച റിമ മൂന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ നൃത്തം പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി. തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ അയ്യന്തോൾ കല്ലിങ്കൽ തറവാട്ടിൽ കെ. ആർ. രാജന്റെയും ലീനാഭായിയുടെയും മകളായാണ് അവർ ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;m3db&quot;&gt;{{cite web|url=https://m3db.com/rima-kallingal|title=Rima Kallingal|publisher=M3DB|access-date=8 March 2026|language=ml}}&lt;/ref&gt; അഞ്ചാം ക്ലാസ് വരെ [[കൂനൂർ|കൂനൂരിലെ]] [[സ്റ്റെയിൻസ് സ്കൂൾ|സ്റ്റെയിൻസ് ആംഗ്ലോ-ഇന്ത്യൻ സ്കൂളിൽ]] പഠിച്ച അവർ, തൃശ്ശൂരിലെ [[ചിന്മയ വിദ്യാലയ|ചിന്മയ വിദ്യാലയത്തിൽ]] സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി 2001-ൽ ബിരുദം നേടി. [[ബെംഗളൂരു|ബെംഗളൂരുവിലെ]] [[ക്രൈസ്റ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|ക്രൈസ്റ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] നിന്ന് ജേണലിസത്തിൽ [[ബാച്ചിലർ ബിരുദം]] നേടിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;m3db&quot;/&gt;

[[തായ്‌ക്വാൻഡോ]], [[ചാവോ (ആയോധനകല)|ചാവോ]] (ഒരു മണിപ്പൂരി ആയോധനകല), [[കളരിപ്പയറ്റ്|കളരി]] എന്നിവയിലും അവർ പരിശീലനം നേടിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;m3db&quot;/&gt; ബിരുദപഠനത്തിന് ശേഷം ബെംഗളൂരു ആസ്ഥാനമായുള്ള നൃത്തരൂത്യ എന്ന സമകാലിക നൃത്ത കമ്പനിയിൽ ചേർന്ന അവർ, അഭിനയ രംഗത്തേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുൻപ് ദേശീയ അന്തർദേശീയ വേദികളിൽ ഈ കമ്പനിക്കൊപ്പം നൃത്തം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;m3db&quot;/&gt;

[[ഏഷ്യാനെറ്റ്|ഏഷ്യാനെറ്റ്]] റിയാലിറ്റി ഷോയായ 'വൊഡാഫോൺ തകധിമി'യിൽ സെമി ഫൈനലിസ്റ്റായിരുന്ന അവർ, പിന്നീട് 2008-ലെ മിസ് കേരള സൗന്ദര്യമത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ടൈ-ബ്രേക്കറിൽ ശ്രീ തുളസിക്ക് പിന്നിലായി ഫസ്റ്റ് റണ്ണറപ്പാവുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;malayalamcinema&quot;/&gt;

==ഔദ്യോഗിക ജീവിതം==
===അഭിനയം===
ഒരു മാസികയുടെ കവറിൽ റിമയെ കണ്ട സംവിധായകൻ [[ലാൽ ജോസ്]], 'മഴൈ വരപ്പോകുത്' എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിൽ ഒരു ആട്ടിടയയുടെ വേഷത്തിനായി അവരെ സമീപിച്ചു. ആ പ്രോജക്റ്റ് മുന്നോട്ട് പോയില്ല, എങ്കിലും സംവിധായകൻ [[ശ്യാമപ്രസാദ്]] പിന്നീട് ''[[ഋതു (ചലച്ചിത്രം)|ഋതു]]'' (2009) എന്ന ചിത്രത്തിൽ വർഷ എന്ന പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അവരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഇത് അവരുടെ അഭിനയ അരങ്ങേറ്റമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;sify.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;malayalamcinema&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.malayalamcinema.com/interviews/view/rima-kallingal |title=Rima Kallingal |publisher=Malayalamcinema.com |access-date=1 December 2013 |archive-date=2024-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240221073340/https://www.malayalamcinema.com/interviews/view/rima-kallingal |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2009-ൽ ''[[കേരള കഫെ]]'' എന്ന ആന്തോളജി ചിത്രത്തിലെ 'മൃത്യുഞ്ജയം' എന്ന ഭാഗത്തിലും ലാൽ ജോസ് സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നീലത്താമര (2009-ലെ ചലച്ചിത്രം)|നീലത്താമര]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലും അവർ അഭിനയിച്ചു.

2012-ൽ, [[ആഷിഖ് അബു]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[ഫഹദ് ഫാസിൽ|ഫഹദ് ഫാസിലിനൊപ്പം]] നായികയായി അവർ അഭിനയിച്ചു. നീതി തേടുന്ന ഒരു നഴ്സായും മാനഭംഗത്തെ അതിജീവിച്ചവളായും അവർ അതിൽ വേഷമിട്ടു. ചിത്രം വാണിജ്യപരമായി മികച്ച വിജയം നേടുകയും&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/Mollywoods-small-budget-films-that-did-big-wonders-at-the-box-office/photostory/53020290.cms|title=Mollywood's small-budget films that did big wonders at the box office|work=The Times of India|date=2 July 2016|access-date=4 December 2016|archive-date=4 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804143850/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/Mollywoods-small-budget-films-that-did-big-wonders-at-the-box-office/photostory/53020290.cms|url-status=live}}&lt;/ref&gt; റിമയ്ക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡും നേടിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;22fk-thehindu&quot;&gt;{{cite news |author=P.K. Ajith Kumar |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/22-female-kottayams-success-has-rima-on-cloud-nine/article3392318.ece |title=22 Female Kottayam's success has Rima on cloud nine |work=The Hindu |date=7 May 2012 |access-date=1 December 2013 |location=Chennai, India |archive-date=3 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203162903/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/22-female-kottayams-success-has-rima-on-cloud-nine/article3392318.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ചിത്രത്തിന് നിരൂപക പ്രശംസയും ലഭിച്ചു. റിമ &quot;ഗംഭീരമായ പ്രകടനമാണ്&quot; കാഴ്ചവച്ചതെന്നും അവർ &quot;കഥാപാത്രത്തിലേക്ക് പൂർണ്ണമായി ഇഴുകിച്ചേർന്നു&quot; എന്നും ''[[സിഫി]]'' എഴുതി.&lt;ref name=&quot;sify-22fk&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sify.com/movies/22-female-kottayam-review-malayalam-pcmauAieccbhd.html|title=22 Female Kottayam Review|work=Sify|date=14 April 2012|access-date=29 November 2012}}&lt;/ref&gt;

2013-ൽ അവർ [[മഴവിൽ മനോരമ|മഴവിൽ മനോരമയിലെ]] '[[മിടുക്കി]]' എന്ന റിയാലിറ്റി ഷോ അവതരിപ്പിച്ചു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് കേരള ഫിലിം ചേംബർ അവർക്ക് താൽക്കാലിക വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തി, അത് പിന്നീട് പിൻവലിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2013-03-14 |title=Kerala Film Chamber bans Rima Kallingal and more |url=https://www.news18.com/news/india/kerala-film-chamber-bans-rima-kallingal-and-more-596636.html |access-date=2024-07-05 |publisher=News18}}&lt;/ref&gt; അതേ വർഷം തന്നെ ''[[ഓഗസ്റ്റ് ക്ലബ്ബ്|ഓഗസ്റ്റ് ക്ലബ്ബിൽ]]'' ഒരു വീട്ടമ്മയുടെ വേഷം അവർ ചെയ്തു. &quot;തന്റെ വികാരങ്ങളെ അടിച്ചമർത്താൻ പഠിക്കുകയും അവ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ മറ്റ് വഴികൾ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്ത&quot; ഒരു കഥാപാത്രത്തെയാണ് റിമ അവതരിപ്പിച്ചതെന്ന് ''[[റെഡിഫ്.കോം|റെഡിഫ്.കോമിലെ]]'' പരേഷ് സി. പലീച്ച അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-august-club-since-1969/20130429.htm|title=Review: August Club Since 1969 is nothing great|first=Paresh C.|last=Palicha|date=29 April 2013|work=[[Rediff.com]]|access-date=11 May 2013}}&lt;/ref&gt;

2015-ൽ ''[[റാണി പത്മിനി (ചലച്ചിത്രം)|റാണി പത്മിനി]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[മഞ്ജു വാര്യർ|മഞ്ജു വാര്യർക്കൊപ്പം]] അവർ അഭിനയിച്ചു. കേരളത്തിൽ നിന്ന് ഷിംലയിലേക്കുള്ള ഒരു റോഡ് ട്രിപ്പിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു ഉത്തരേന്ത്യൻ വനിതയുടെ വേഷമാണ് ഇതിൽ ചെയ്തത്. വാണിജ്യ വിജയമായ ഈ ചിത്രത്തിലെ&lt;ref&gt;{{cite news|author1=Anjana George|title=Rani Padmini is a visual treat: Manju|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Rani-Padmini-is-a-visual-treat-Manju/articleshow/49411621.cms|work=[[The Times of India]]|date=16 October 2015|access-date=23 October 2015}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ പ്രകടനത്തെ നിരൂപകയായ ദീപ സോമൻ &quot;ഗംഭീരം&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/rani-padmini/movie-review/49524888.cms|title=Rani Padmini Movie Review|agency=[[The Times of India]]|access-date=31 October 2015}}&lt;/ref&gt;

ആഷിഖ് അബു സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[വൈറസ് (2019 ചലച്ചിത്രം)|വൈറസിൽ]]'' (2019), റിമ അഖില എന്ന നഴ്സായി അഭിനയിച്ചു. [[നിപ വൈറസ് ബാധ, 2018|2018-ലെ നിപ വൈറസ് ബാധയിൽ]] കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ രോഗിയെ ചികിത്സിക്കുന്നതിനിടെ മരിച്ച നഴ്സായ [[ലിനി പുതുശ്ശേരി|ലിനി പുതുശ്ശേരിയെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥാപാത്രം.&lt;ref name=&quot;quint-virus&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thequint.com/entertainment/indian-cinema/virus-malayalam-movie-review-nipah|title=Virus Malayalam Full Movie Review|publisher=The Quint|date=7 June 2019|access-date=23 November 2022}}&lt;/ref&gt; സിനിമയുടെ സ്ക്രീനിംഗിൽ പങ്കെടുത്ത ലിനി പുതുശ്ശേരിയുടെ ഭർത്താവ് റിമയുടെ അവതരണം വിശ്വസ്തമാണെന്നും &quot;ലിനിയായി കുറ്റമറ്റ പ്രകടനമാണ് കാഴ്ചവച്ചത്&quot; എന്നും പറഞ്ഞു.&lt;ref name=&quot;onmanorama-virus&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2019/06/11/real-life-characters-virus-narrate-real-story-behind-fighting-nipah.html|title=Real life characters of 'Virus' narrate the real story behind fighting Nipah|publisher=Onmanorama|date=11 June 2019|access-date=23 November 2022}}&lt;/ref&gt; ഒപിഎം സിനിമാസ് എന്ന തങ്ങളുടെ പ്രൊഡക്ഷൻ ബാനറിൽ ആഷിഖ് അബുവിനൊപ്പം റിമ ഈ ചിത്രം സഹനിർമ്മാണം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;firstpost-virus&quot;&gt;{{Cite web |date=2019-06-06 |title=Rima Kallingal opens up on her role as producer in Virus |url=https://www.firstpost.com/entertainment/rima-kallingal-opens-up-on-her-role-as-producer-in-virus-i-want-my-art-to-be-strong-and-hard-hitting-6767581.html |access-date=2023-03-30 |publisher=Firstpost|archive-date=30 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330193907/https://www.firstpost.com/entertainment/rima-kallingal-opens-up-on-her-role-as-producer-in-virus-i-want-my-art-to-be-strong-and-hard-hitting-6767581.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; സൗമ്യ രാജേന്ദ്രൻ അവരുടെ പ്രകടനത്തെ &quot;അർത്ഥവത്തായത്&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;tnm-virus&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/virus-review-compassionate-gripping-medical-thriller-103183|title='Virus' review: A compassionate, gripping medical thriller|first=Sowmya|last=Rajendran|publisher=The News Minute|date=7 June 2019|access-date=23 November 2022}}&lt;/ref&gt;

ഡോൺ പാലത്തറ സംവിധാനം ചെയ്ത 2021-ലെ ''[[സന്തോഷത്തിന്റെ ഒന്നാം രഹസ്യം]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[ജിതിൻ പുത്തഞ്ചേരി|ജിതിൻ പുത്തഞ്ചേരിക്കൊപ്പം]] ഒരു എന്റർടെയ്ൻമെന്റ് ജേർണലിസ്റ്റിനെ റിമ അവതരിപ്പിച്ചു. ഭരദ്വാജ് രംഗൻ അവരുടെ പ്രകടനത്തെ &quot;ഗംഭീരം&quot; എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 February 2021 |title=IFF Kerala 2021: Don Palathara's Fascinating Santhoshathinte Onnam Rahasyam |url=https://www.filmcompanion.in/reviews/malayalam-review/iff-kerala-2021-don-palatharas-fascinating-santhoshathinte-onnam-rahasyam-with-rima-kallingal-and-jitin-puthenchery-is-both-familiar-and-new-baradwaj-rangan/ |publisher=Film Companion}}&lt;/ref&gt; ഡയോറമ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള പുരസ്കാരം ഈ ചിത്രം അവർക്ക് നേടിക്കൊടുത്തു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2021/12/27/rima-kallingal-wins-best-actor-award-at-diorama-film-fest-for-santhoshathinte-onnam-rahasyam.html|title=Rima Kallingal wins best actor award at Diorama Film Fest|work=The Week|access-date=11 December 2021}}&lt;/ref&gt;

2023-ൽ അവർ ആഷിഖ് അബുവിനൊപ്പം നിർമ്മിച്ച ''[[നീലവെളിച്ചം (2023 ചലച്ചിത്രം)|നീലവെളിച്ചം]]'' എന്ന ഹൊറർ ഡ്രാമയിൽ അഭിനയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Neelavelicham&quot;&gt;{{Cite web |title=Aashiq Abu's Neelavelicham to release a day before |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/mar/26/aashiq-abus-neelavelicham-to-releasea-day-before-41540.html |access-date=2023-03-30 |website=[[Cinema Express]]|date=26 March 2023 |archive-date=30 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330182933/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/mar/26/aashiq-abus-neelavelicham-to-releasea-day-before-41540.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

സജിൻ ബാബു രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ച് 2025-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''തിയേറ്റർ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ റിമ മീര എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. പ്രായമായ അമ്മയോടൊപ്പം കേരളത്തിലെ ഒരു തീരദേശ ദ്വീപിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട ജീവിതം നയിക്കുന്ന ഒരു സ്ത്രീയാണ് മീര. പരമ്പരാഗത വിശ്വാസവും ആധുനിക ശാസ്ത്രവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തെയാണ് ചിത്രം പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നത്. 2025 ഒക്ടോബർ 16-ന് തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്യുന്നതിന് മുൻപ്, 2025 ഒക്ടോബർ 9-ന് യാൾട്ടയിൽ നടന്ന യുറേഷ്യൻ ബ്രിഡ്ജ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ചിത്രത്തിന്റെ വേൾഡ് പ്രീമിയർ നടന്നു.&lt;ref name=&quot;theatre-onmanorama&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/10/04/rima-kallingal-theatre-myth-reality-trailer-unveiled.html|title=Rima Kallingal-headlined 'Theatre: The Myth of Reality' team honours women achievers|publisher=Onmanorama|date=4 October 2025|access-date=15 April 2025}}&lt;/ref&gt; ശാരീരികമായി വളരെ വെല്ലുവിളികൾ നിറഞ്ഞ ഒരു കഥാപാത്രമായിരുന്നു ഇത്. ഒരു സീനിന് വേണ്ടി റിമ മണിക്കൂറുകളോളം തെങ്ങിൻ മുകളിൽ ചിലവഴിച്ചുവെന്നും പരിക്കുകൾ പറ്റിയിട്ടും നിരവധി റീടേക്കുകൾ പൂർത്തിയാക്കിയെന്നും സംവിധായകൻ സജിൻ ബാബു അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;theatre-director&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/interviews/2025/10/21/rima-kallingal-theatre-the-myth-of-reality-movie-director-sajin-baabu.html|title=Rima had to spend hours atop coconut tree just for the right shot: 'Theatre' director Sajin Baabu|publisher=Onmanorama|date=21 October 2025|access-date=15 April 2025}}&lt;/ref&gt; ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ മികച്ച നടിക്കുള്ള [[കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ പുരസ്കാരം]] [[നസ്രിയ നസീം|നസ്രിയ നസീമിനൊപ്പം]] റിമ പങ്കിട്ടു.&lt;ref name=&quot;kfca2025&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-film-critics-award-feminichi-fathima-tovino-thomas-nazriya-nazim-rima-kallingal/article69452021.ece|title=Kerala Film Critics Award: Tovino Thomas, Nazriya Nazim and Rima Kallingal win acting honours|work=The Hindu|access-date=15 April 2025|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

===സിനിമാ നിർമ്മാണം===
തന്റെ ഭർത്താവും സംവിധായകനുമായ ആഷിഖ് അബുവിനൊപ്പം റിമ ഒപിഎം സിനിമാസ് എന്ന പ്രൊഡക്ഷൻ ബാനർ സ്ഥാപിച്ചു. [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് വാണിജ്യപരമായി മികച്ച വിജയം നേടിയ ''[[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]]'' (2016) ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ ഈ കമ്പനി നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. തൊഴിലിടത്തെ സുരക്ഷയോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയുടെ ഭാഗമായി, ഒപിഎം സിനിമാസ് നിർമ്മിക്കുന്ന എല്ലാ സിനിമകൾക്കും ഒരു ഇന്റേണൽ കംപ്ലയിന്റ്സ് കമ്മിറ്റി (ICC) രൂപീകരിക്കുമെന്ന് ആഷിഖ് അബു പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇത്തരമൊരു പരസ്യ പ്രതിജ്ഞയെടുക്കുന്ന ആദ്യത്തെ മലയാള ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ കമ്പനിയാണിത്.&lt;ref name=&quot;wcc-about&quot;/&gt;

===നൃത്തം===
സിനിമാ ജീവിതത്തോടൊപ്പം തന്നെ ഒരു നർത്തകിയായും കൊറിയോഗ്രാഫറായും റിമ സജീവ സാന്നിധ്യം നിലനിർത്തുന്നു. 2014-ൽ അവർ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] മാമാങ്കം എന്നൊരു ഡാൻസ് സ്റ്റുഡിയോ സ്ഥാപിച്ചു, എന്നാൽ [[കോവിഡ്-19 മഹാമാരി|കോവിഡ്-19 മഹാമാരി]] കാരണം 2021-ൽ അത് അടച്ചുപൂട്ടി.&lt;ref name=&quot;mamangam&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-02-05 |title=Rima Kallingal announces closing down of Mamangam dance studio |url=https://www.thenewsminute.com/article/rima-kallingal-announces-closing-down-mamangam-dance-studio-142878 |access-date=2023-03-30 |website=The News Minute|archive-date=30 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330195557/https://www.thenewsminute.com/article/rima-kallingal-announces-closing-down-mamangam-dance-studio-142878 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; പിന്നീട് അവർ അതിനെ മാമാങ്കം ഡാൻസ് കമ്പനി എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. മാമാങ്കം ഡാൻസ് കമ്പനി സമകാലിക നൃത്താവിഷ്കാരങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതും അവതരിപ്പിക്കുന്നതും തുടരുന്നു.

2023 നവംബറിൽ, മാമാങ്കം ഡാൻസ് കമ്പനി തങ്ങളുടെ ആദ്യത്തെ മുഴുനീള സമകാലിക നൃത്താവിഷ്കാരമായ 'നെയ്ത്ത് ഡാൻസ് ഓഫ് ദി വീവ്സ്' കൊച്ചിയിലെ ഫൈൻ ആർട്സ് സൊസൈറ്റി ഹാളിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. [[ചേന്ദമംഗലം|ചേന്ദമംഗലത്തെ]] കൈത്തറി നെയ്ത്തുകാർക്ക് ആദരവ് അർപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള 35 മിനിറ്റ് ദൈർഘ്യമുള്ള ഈ സൃഷ്ടി, [[കേരളത്തിലെ വെള്ളപ്പൊക്കം (2018)|2018-ലെ കേരളത്തിലെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്]] ശേഷം ആളുകൾക്ക് ജീവനോപാധികൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടുള്ളതായിരുന്നു. 2025 മാർച്ചിൽ തൃശ്ശൂരിൽ നടന്ന [[ഇന്റർനാഷണൽ തിയേറ്റർ ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് കേരള|ഇന്റർനാഷണൽ തിയേറ്റർ ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് കേരളയിൽ]] ഈ നൃത്താവിഷ്കാരം അരങ്ങേറി.&lt;ref name=&quot;theatre-review-onmanorama&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/10/16/theatre-the-myth-of-reality-movie-review-sajin-babu-rima-kallingal.html|title='Theatre: The Myth of Reality' review: Rima Kallingal brings quiet strength to a reflective film|publisher=Onmanorama|date=16 October 2025|access-date=15 April 2025}}&lt;/ref&gt;

മലയാള സിനിമയിലെ ആദ്യത്തെ നടിയായ [[പി.കെ. റോസി|പി.കെ. റോസിക്ക്]] ആദരവ് അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട് തുടങ്ങി, മലയാള സിനിമയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ഒരു നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ചരിത്രം അന്വേഷിക്കുന്ന ഒരു മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുള്ള 'നായിക' എന്ന ഒരു നൃത്താവിഷ്കാരവും റിമ ഒരുക്കി.&lt;ref name=&quot;rima-kfca-thehindu&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-film-critics-award-feminichi-fathima-tovino-thomas-nazriya-nazim-rima-kallingal/article69452021.ece|title=Kerala Film Critics Award: Rima Kallingal wins acting honour|work=The Hindu|date=15 April 2025|access-date=15 April 2025|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

==വുമൺ ഇൻ സിനിമ കളക്ടീവ്==
2017 മെയ് മാസത്തിൽ, കൊച്ചിയിൽ പ്രമുഖയായ ഒരു മലയാള ചലച്ചിത്ര നടി ലൈംഗികമായി ആക്രമിക്കപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, കേരള മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് പരാതി നൽകിയ വനിതാ ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകരുടെ സംഘത്തിൽ റിമയുമുണ്ടായിരുന്നു. തുടർന്ന് അവർ [[വുമൺ ഇൻ സിനിമ കളക്ടീവ്]] (WCC) സഹസ്ഥാപകയായി. 2017 നവംബർ 1-ന് WCC ഔദ്യോഗികമായി ഒരു സൊസൈറ്റിയായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;tnm-wcc&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/keralas-women-cinema-collective-registers-society-fight-gender-parity-70931|title=Kerala's Women in Cinema Collective registers as society, to fight for gender parity|publisher=The News Minute|date=2 November 2017|access-date=5 July 2024}}&lt;/ref&gt;

ഡബ്ല്യു.സി.സിയുടെ സർക്കാരിനോടുള്ള നിവേദനം 2018-ൽ [[ഹേമ കമ്മിറ്റി|ജസ്റ്റിസ് ഹേമ കമ്മിറ്റിയുടെ]] രൂപീകരണത്തിന് കാരണമായി. മലയാള ചലച്ചിത്ര വ്യവസായത്തിൽ സ്ത്രീകൾ നേരിടുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ ചുമതല. കമ്മിറ്റി 2019 ഡിസംബറിൽ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചു. ഇത് 2024 ഓഗസ്റ്റിൽ പരസ്യമാക്കി. ലിംഗാധിഷ്ഠിത വിവേചനം, മതിയായ തൊഴിലിട സുരക്ഷയില്ലായ്മ, അധികാരത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചൂഷണം എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള വ്യവസ്ഥാപിതമായ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇതിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;federal-wcc&quot;&gt;{{cite web|url=https://thefederal.com/category/states/south/kerala/wcc-hema-committee-malayalam-films-sexual-harrassment-141120|title=Hema Committee and beyond: Gritty story of WCC, which took on the mighty|publisher=The Federal|date=29 August 2024|access-date=15 April 2025}}&lt;/ref&gt;

[[അസോസിയേഷൻ ഓഫ് മലയാളം മൂവി ആർട്ടിസ്റ്റ്സ്|അസോസിയേഷൻ ഓഫ് മലയാളം മൂവി ആർട്ടിസ്റ്റ്സിലെ]] (AMMA) അംഗമായിരുന്ന റിമ, 2017-ലെ ആക്രമണക്കേസിലെ പ്രതിയായ അംഗത്തെ വിഷയം കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലിരിക്കെ തന്നെ സംഘടന തിരിച്ചെടുത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് രാജിവച്ചു. അതിജീവിതയ്ക്ക് പുറമെ രാജി വെച്ച മൂന്ന് WCC അംഗങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ. [[ഗീതു മോഹൻദാസ്]], [[രമ്യ നമ്പീശൻ]] എന്നിവരായിരുന്നു മറ്റ് രണ്ട് പേർ.&lt;ref name=&quot;wcc-about&quot;/&gt;

കളക്ടീവിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മൂലം തനിക്കുണ്ടായ വ്യക്തിപരവും തൊഴിൽപരവുമായ നഷ്ടങ്ങളെക്കുറിച്ച് റിമ പരസ്യമായി സംസാരിച്ചിട്ടുണ്ട്. &quot;ഇത് കഠിനമായിരിക്കുമെന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയാമായിരുന്നു, പക്ഷേ ഇത് ഞങ്ങളുടെ വ്യക്തിബന്ധങ്ങളും കരിയറും നഷ്ടപ്പെടുത്തുമെന്നും ഇത്രയധികം സോഷ്യൽ മീഡിയ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളെ ഇരയാക്കുമെന്നും ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും കരുതിയിരുന്നില്ല&quot;, എന്ന് 2024-ൽ അവർ '[[ദ ഫെഡറൽ|ദ ഫെഡറലിനോട്]]' പറഞ്ഞു.&lt;ref name=&quot;federal-wcc&quot;/&gt; 2018-ൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ അവാർഡ് ദാന ചടങ്ങിൽ നൃത്ത പ്രകടനത്തിന് ശേഷം അവർ WCC-യുടെ 'അവൾക്കൊപ്പം' എന്ന ഐക്യദാർഢ്യ ബാനർ പ്രദർശിപ്പിച്ചത് ഈ കാലയളവിലെ പരക്കെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു നിമിഷമാണ്. ഇതിന് വൻ സ്വീകാര്യതയാണ് അന്ന് ലഭിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;federal-wcc&quot;/&gt;

==പൊതുസമൂഹം==
22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം, ഓഗസ്റ്റ് ക്ലബ്ബ്, റാണി പത്മിനി എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ റിമയുടെ വേഷങ്ങൾ മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/from-elsamma-enna-aankutty-to-uyare-the-definitive-women-centric-malayalam-films-of-the-decade/article30339114.ece/ |title=The best women-centric Malayalam films of the decade |first=Nita |last=Sathyendran |work=The Hindu|date=18 December 2019 |access-date=20 December 2019 |archive-date=27 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200727133532/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/from-elsamma-enna-aankutty-to-uyare-the-definitive-women-centric-malayalam-films-of-the-decade/article30339114.ece/amp/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ കൊച്ചി ടൈംസ് മോസ്റ്റ് ഡിസൈറബിൾ വുമൺ ആയി റിമ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Rima Kallingal: Kochi Times Most Desirable Woman 2012 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/rima-kallingal-kochi-times-most-desirable-woman-2012/articleshow/20227753.cms |access-date=23 September 2014 |website=Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt;

==വ്യക്തിജീവിതം==
[[File:Rima Kallingal.jpg|thumb|upright=1.0|left|2016-ൽ റിമ]]
2013 നവംബർ 1-ന് കൊച്ചിയിലെ കാക്കനാട് സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിൽ വെച്ച് സംവിധായകൻ [[ആഷിഖ് അബു|ആഷിഖ് അബുവിനെ]] റിമ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref name=&quot;filmibeat-wedding&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/news/2013/why-rima-kallingal-not-wear-gold-wedding-aashiq-abu-124022.html|title=Why Rima Kallingal did not wear gold at her wedding with Aashiq Abu|publisher=Filmibeat|date=4 November 2013|access-date=18 January 2020}}&lt;/ref&gt; വിവാഹത്തിന് മുന്നോടിയായി, എറണാകുളം ജനറൽ ആശുപത്രിയിലെ കാൻസർ രോഗികളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി 10 ലക്ഷം രൂപയും അതേ ആശുപത്രിയിലെ ഡയറ്ററി കിച്ചണിനായി 25,000 രൂപയും ഈ ദമ്പതികൾ സംഭാവന നൽകി.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.deccanherald.com/content/366540/rima-kallingal-marries-director-aashiq.html |title=Rima Kallingal marries director Aashiq Abu |date=1 November 2013 |website=Deccan Herald |access-date=18 January 2020 |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329050548/https://www.deccanherald.com/content/366540/rima-kallingal-marries-director-aashiq.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
===നടിയായി===
{{small|മറ്റ് വിവരങ്ങൾ നൽകാത്തവയെല്ലാം മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങളാണ്.}}
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; | വർഷം !! scope=&quot;col&quot; | ചലച്ചിത്രം !! scope=&quot;col&quot; | വേഷം !! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | കുറിപ്പുകൾ
|-
| rowspan=3 | 2009 || ''[[ഋതു (ചലച്ചിത്രം)|ഋതു]]'' || വർഷ ജോൺ || മലയാള അരങ്ങേറ്റം&lt;ref name=&quot;mamangam&quot;/&gt;
|-
| ''[[കേരള കഫെ]]'' || ചെറുമകൾ || വിഭാഗം: ''മൃത്യുഞ്ജയം''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The ten who made Kerala Cafe possible |url=https://movies.rediff.com/slide-show/2009/oct/29/slide-show-1-south-ten-directors-in-kerala-cafe.htm |access-date=2023-04-03 |work=Rediff.com|archive-date=4 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604170343/http://movies.rediff.com/slide-show/2009/oct/29/slide-show-1-south-ten-directors-in-kerala-cafe.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[നീലത്താമര (2009-ലെ ചലച്ചിത്രം)|നീലത്താമര]]'' || ശാരത്ത് അമ്മിണി ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2010 || ''[[ഹാപ്പി ഹസ്ബൻഡ്സ്|ഹാപ്പി ഹസ്ബൻഡ്സ്]]'' || ഡയാന ||
|-
| ''[[ബെസ്റ്റ് ഓഫ് ലക്ക് (ചലച്ചിത്രം)|ബെസ്റ്റ് ഓഫ് ലക്ക്]]'' || ദിയ ||
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2011 || ''[[സിറ്റി ഓഫ് ഗോഡ് (ചലച്ചിത്രം)|സിറ്റി ഓഫ് ഗോഡ്]]'' || സൂര്യ പ്രഭ ||
|-
| ''[[കോ (ചലച്ചിത്രം)|കോ]]'' || സ്വന്തം വേഷം || [[തമിഴ് (ഭാഷ)|തമിഴ്]] അരങ്ങേറ്റം; അതിഥിവേഷം
|-
| ''[[ശങ്കരനും മോഹനനും]]'' || ജ്യോത്സ്ന മാത്യു ||
|-
| ''[[യുവൻ യുവതി]]'' || നിഷ || തമിഴ് ചിത്രം
|-
| ''[[സെവൻസ് (ചലച്ചിത്രം)|സെവൻസ്]]'' || അരവിന്ദന്റെ സഹോദരി ||
|-
| ''[[ഡബിൾസ് (ചലച്ചിത്രം)|ഡബിൾസ്]]'' || സീതാ ലക്ഷ്മി || അതിഥിവേഷം
|-
| ''[[ഇന്ത്യൻ റുപ്പി (ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ത്യൻ റുപ്പി]]'' || ബീന ||
|-
| rowspan=7 | 2012 || ''[[ഓർക്കുട്ട് ഒരു ഓർമ്മക്കൂട്ട്]]'' || ക്രിസ്റ്റൽ ഫാൽത്ത് റിറ്റ്സ് ||
|-
| ''[[ഉന്നം (ചലച്ചിത്രം)|ഉന്നം]]'' || ജെന്നിഫർ ||
|-
| ''[[നിദ്ര (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|നിദ്ര]]'' || അശ്വതി ||
|-
| ''[[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]]'' || ടെസ്സ കുരിശുപ്പറമ്പിൽ എബ്രഹാം ||
|-
| ''[[ഹസ്ബൻഡ്സ് ഇൻ ഗോവ]]'' || ടീന ||
|-
| ''[[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]]'' || ദിയ ||
|-
| ''[[ബാവുട്ടിയൂടെ നാമത്തിൽ]]'' || നൂർജഹാൻ ||
|-
| rowspan=6 | 2013 || ''[[പ്രൊപ്രൈറ്റേഴ്സ്: കമ്മത്ത് &amp; കമ്മത്ത്|പ്രൊപ്രൈറ്റേഴ്സ്: കമ്മത്ത് ആൻഡ് കമ്മത്ത്]]'' || മഹാലക്ഷ്മി ||
|-
| ''[[നത്തോലി ഒരു ചെറിയ മീനല്ല]]'' || ആനി ||
|-
| ''[[ഓഗസ്റ്റ് ക്ലബ്ബ്]]'' || സാവിത്രി ||
|-
| ''[[സക്കറിയയുടെ ഗർഭിണികൾ]]'' || ഫാത്തിമ ||
|-
| ''[[എസ്കേപ്പ് ഫ്രം ഉഗാണ്ട]]'' || ശിഖ സാമുവൽ ||
|-
| ''[[ഏഴ് സുന്ദര രാത്രികൾ]]'' || സിനി അലക്സ് ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2015 || ''[[ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ]]'' || സുമതി ||
|-
| ''[[റാണി പത്മിനി (ചലച്ചിത്രം)|റാണി പത്മിനി]]'' || റാണി ||
|-
| rowspan=2 | 2017 || ''[[കാട് പൂക്കുന്ന നേരം]]'' || മാവോയിസ്റ്റ് ||
|-
| ''[[ക്ലിന്റ് (ചലച്ചിത്രം)|ക്ലിന്റ്]]'' || ചിന്നമ്മ ||
|-
| 2018 || ''[[ആഭാസം (ചലച്ചിത്രം)|ആഭാസം]]'' || യാത്രക്കാരി ||&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Rima Kallingal, Suraj Venjaramoodu team up for a social satire |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/rima-kallingal-suraj-venjaramoodu-team-up-for-a-social-satire/articleshow/58895302.cms |access-date=2023-03-30 |issn=0971-8257 |archive-date=30 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330205904/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/rima-kallingal-suraj-venjaramoodu-team-up-for-a-social-satire/articleshow/58895302.cms |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019 || ''[[വൈറസ് (2019 ചലച്ചിത്രം)|വൈറസ്]]'' || നഴ്സ് അഖില || സഹനിർമ്മാതാവ് കൂടിയാണ്&lt;ref name=&quot;firstpost-virus&quot;/&gt;
|-
| rowspan=2 | 2021 || ''[[സന്തോഷത്തിന്റെ ഒന്നാം രഹസ്യം]]'' || മരിയ ||&lt;ref name=&quot;mamangam&quot;/&gt;
|-
| ''[[ചിത്തിരൈ സെവ്വാനം]]'' || ആശ നായർ || തമിഴ് ചിത്രം
|-
| 2023 || ''[[നീലവെളിച്ചം (2023 ചലച്ചിത്രം)|നീലവെളിച്ചം]]'' || ഭാർഗ്ഗവി || സഹനിർമ്മാതാവ് കൂടിയാണ്&lt;ref name=&quot;Neelavelicham&quot;/&gt;
|-
| 2025 || ''തിയേറ്റർ'' || മീര ||&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-08-25 |title=Rima Kallingal-starrer Theatre gets a release date |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Aug/25/rima-kallingal-starrer-theatre-gets-a-release-date |access-date=2025-08-26 |website=Cinema Express |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

===നിർമ്മാതാവായി===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; | വർഷം !! scope=&quot;col&quot; | ചലച്ചിത്രം !! scope=&quot;col&quot; | സംവിധായകൻ !! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | കുറിപ്പുകൾ
|-
| 2014 || ''[[ഗ്യാങ്സ്റ്റർ (ചലച്ചിത്രം)|ഗ്യാങ്സ്റ്റർ]]'' || [[ആഷിഖ് അബു]] || rowspan=&quot;4&quot; | അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഡ്യൂസർ
|-
| 2016 || ''[[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]]'' || [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]]
|-
| 2017 || ''[[മായാനദി (ചലച്ചിത്രം)|മായാനദി]]'' || [[ആഷിഖ് അബു]]
|-
| 2018 || ''[[ഈ.മ.യൗ.]]'' || [[ലിജോ ജോസ് പെല്ലിശ്ശേരി]]
|-
| 2019 || ''[[വൈറസ് (2019 ചലച്ചിത്രം)|വൈറസ്]]'' || [[ആഷിഖ് അബു]] || ഒപിഎം സിനിമാസിന് കീഴിൽ [[ആഷിഖ് അബു|ആഷിഖ് അബുവിനൊപ്പം]] സഹനിർമ്മാണം നിർവ്വഹിച്ചു
|-
| 2021 || ''[[ഭീമന്റെ വഴി]]'' || [[അഷ്‌റഫ് ഹംസ]] || [[ചെമ്പൻ വിനോദ് ജോസ്]], [[ആഷിഖ് അബു]] എന്നിവർക്കൊപ്പം സഹനിർമ്മാണം നിർവ്വഹിച്ചു
|-
| 2022 || ''[[നാരദൻ (ചലച്ചിത്രം)|നാരദൻ]]'' || [[ആഷിഖ് അബു]] || സന്തോഷ് ടി. കുരുവിള, [[ആഷിഖ് അബു]] എന്നിവർക്കൊപ്പം സഹനിർമ്മാണം നിർവ്വഹിച്ചു
|-
| 2023 || ''[[നീലവെളിച്ചം (2023 ചലച്ചിത്രം)|നീലവെളിച്ചം]]'' || [[ആഷിഖ് അബു]] || [[ആഷിഖ് അബു|ആഷിഖ് അബുവിനൊപ്പം]] സഹനിർമ്മാണം നിർവ്വഹിച്ചു&lt;ref name=&quot;Neelavelicham&quot;/&gt;
|-
|}

===ടെലിവിഷൻ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; | വർഷം !! scope=&quot;col&quot; | പ്രോഗ്രാം !! scope=&quot;col&quot; | വേഷം !! scope=&quot;col&quot; | ചാനൽ !! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | കുറിപ്പുകൾ
|-
| 2013 || ''[[മിടുക്കി]]'' || അവതാരക || [[മഴവിൽ മനോരമ]] || റിയാലിറ്റി ഷോ
|}

===വെബ് സീരീസ്===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; | വർഷം !! scope=&quot;col&quot; | പേര് !! scope=&quot;col&quot; | വേഷം !! scope=&quot;col&quot; | ഭാഷ !! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | കുറിപ്പുകൾ !! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | അവലംബം
|-
| 2021 || ''സിന്ദഗി ഇൻ ഷോർട്ട്'' || ഡോ. കാവ്യ മേനോൻ || [[ഹിന്ദി]] || വിഭാഗം: &quot;സണ്ണി സൈഡ് ഊപ്പർ&quot; ||&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-02-26 |title=Zindagi inShort review: Short film anthology infuses hope and happiness |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/zindagi-inshort-review-guneet-monga-s-rainbow-of-short-films-infuses-hope-and-happiness/story-6X41UBPgyf2zZrE4w2x1fO.html |access-date=2023-04-30 |website=The Hindustan Times|archive-date=30 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230430072943/https://www.hindustantimes.com/bollywood/zindagi-inshort-review-guneet-monga-s-rainbow-of-short-films-infuses-hope-and-happiness/story-6X41UBPgyf2zZrE4w2x1fO.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2025 || ''യുവാ സപ്നോം കാ സഫർ'' || കന്യ || ഒന്നിലധികം ഭാഷകളിൽ (പ്രധാനമായും [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷ്]]) || വിഭാഗം: ''ബാക്ക്സ്റ്റേജ്'' ||&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Backstage review: Anjali Menon's film is a gentle take on the fragilities of friendship |url=https://www.thenewsminute.com/flix/backstage-review-anjali-menons-film-is-a-gentle-take-on-the-fragilities-of-friendship |website=[[The News Minute]] |access-date=23 May 2025 |date=25 April 2025}}&lt;/ref&gt;
|}

===ഹ്രസ്വചിത്രം===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; | വർഷം !! scope=&quot;col&quot; | പേര് !! scope=&quot;col&quot; | വേഷം !! scope=&quot;col&quot; | ഭാഷ !! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | അവലംബം
|-
| 2022 || ''ലാലന്നാസ് സോങ്'' || മിറിയം || മലയാളം ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/05/03/lalannas-song-review-parvathy-thiruvothu-rima-kallingal-short-surrealism-megha-ramaswamy.html|title='Lalanna's Song' review: This Parvathy, Rima Kallingal surrealistic short prods us to think deeper|publisher=Onmanorama|date=3 May 2025|access-date=12 June 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; | വർഷം !! scope=&quot;col&quot; | പുരസ്കാരം !! scope=&quot;col&quot; | വിഭാഗം !! scope=&quot;col&quot; | ചലച്ചിത്രം !! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | ഫലം !! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | അവലംബം
|-
| [[കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ പുരസ്കാരം 2011|2012]] || [[കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ പുരസ്കാരം]] || മികച്ച നടി || ''[[ഇന്ത്യൻ റുപ്പി (ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ത്യൻ റുപ്പി]]'' || {{won}} ||&lt;ref&gt;{{cite news |title=Mohanlal, Blessy win Critics' award for 'Pranayam' |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3431213.ece |access-date=29 January 2023 |work=[[The Hindu]] |date=18 May 2012 |archive-url=https://archive.today/20120913085710/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3431213.ece?textsize=small&amp;test=2 |archive-date=13 September 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[43-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്|2013]] || [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം]] || മികച്ച നടി || ''[[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]]'' || {{won}} ||&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prithviraj-and-rima-kallingal-receive-state-awards/articleshow/20331757.cms|title=Prithviraj and Rima Kallingal bag State film awards 2013|work=The Times of India|access-date=31 December 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[60-ാമത് ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് സൗത്ത്|2013]] || [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം ദക്ഷിണേന്ത്യ|ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - മലയാളം]] || മികച്ച നടി - മലയാളം || ''22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം'' || {{won}} ||&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/list-of-winners-at-the-60th-idea-filmfare-awards-south-3745.html|title=The Winners at the 60th Idea Filmfare Awards South|website=Filmfare|access-date=28 December 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2-ാമത് സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡ്|2013]] || [[സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡ്|സൈമ അവാർഡ്]] || നിരൂപക പുരസ്കാരം - മികച്ച നടി - മലയാളം || ''22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം'' || {{won}} ||&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://siima.in/2013/winners.html |title=South Indian International Movie Awards – Malayalam |website=siima.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160528003132/http://siima.in/2013/winners.html |archive-date=2016-05-28}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013 || [[വനിതാ ഫിലിം അവാർഡ്]] || മികച്ച നടി || ''22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം'' || {{won}} ||&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asianet.in/entertainment/vanitha-film-awards-went-to-the-new-generation-stars-fahad-reema.html|title=Vanitha Film awards went to the new generation stars: Fahadh &amp; Reema|website=Asianet News|date=14 February 2013|access-date=14 May 2020}}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016 || [[വനിതാ ഫിലിം അവാർഡ്]] || സ്പെഷ്യൽ പെർഫോമൻസ് - നടി || ''[[റാണി പത്മിനി (ചലച്ചിത്രം)|റാണി പത്മിനി]]'' || {{won}} ||&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.vinodadarshan.com/2015/03/winners-of-vanitha-film-awards-2015.html|title=Winners of Vanitha Film Awards, 2015 |access-date=23 September 2021 |work=Vinodadarshan |archive-date=26 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221026182322/https://www.vinodadarshan.com/2015/03/winners-of-vanitha-film-awards-2015.html?m=1 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || ഡയോറമ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ || മികച്ച നടി || ''[[സന്തോഷത്തിന്റെ ഒന്നാം രഹസ്യം]]'' || {{won}} ||&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2021/12/27/rima-kallingal-wins-best-actor-award-at-diorama-film-fest-for-santhoshathinte-onnam-rahasyam.html|title=Rima Kallingal wins best actor award at Diorama Film Fest|work=The Week|access-date=11 December 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || [[വനിതാ ഫിലിം അവാർഡ്]] || മികച്ച സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയുള്ള നടി || ''[[വൈറസ് (2019 ചലച്ചിത്രം)|വൈറസ്]]'' || {{won}} ||&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/2020/02/09/vanitha-film-awards-2020-winners-list-madhuri-jacqueline-kochi.html|title=Vanitha Film Awards 2020 winners list|website=Malayala Manorama|date=11 February 2020|access-date=12 December 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ പുരസ്കാരം 2024|2025]] || [[കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ പുരസ്കാരം]] || മികച്ച നടി (പങ്കിട്ടു) || ''തിയേറ്റർ'' || {{won}} ||&lt;ref name=&quot;kfca2025&quot;/&gt;
|}

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{IMDb name|id=3634501}}
* {{Instagram|rimakallingal}}
{{commons}}

{{FilmfareMalayalamBestActress}}
{{KeralaStateAwardForBestActress}}

{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:Kallingal, Rima}}
[[വർഗ്ഗം:1984-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാള ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാള ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വനിതാ സിനിമാ നിർമ്മാതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള സിനിമാ നിർമ്മാതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സൈമ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള വനിതാ മോഡലുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്റ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വനിതാ തായ്‌ക്വാൻഡോ പരിശീലകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സമകാലിക നർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:വുമൺ ഇൻ സിനിമ കളക്ടീവ്]]
[[വർഗ്ഗം:വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2026]]</text>
      <sha1>753gd7myhry4ldcrwy9i2pdd3w3mhbp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>യേശുവിനെ ക്രൂശിക്കാനുപയോഗിച്ച ഉപകരണം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135220</id>
    <revision>
      <id>4619816</id>
      <parentid>4591274</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T12:35:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18928" sha1="aqvrjrnukg22ogjnjrw3520sx1155yf" xml:space="preserve">{{prettyurl|Dispute about Jesus' execution method}} 
യേശുവിനെ ക്രൂശിക്കാനുപയോഗിച്ച സംവിധാനത്തെ കുറിച്ച് എഴുത്തുകാർ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ വച്ചുപുലർത്തുന്നു.  ബൈബിളിന്റെ പുതിയ നിയമ ഗ്രീക്ക് മൂലപാഠങ്ങളിൽ ഈ സംവിധാനത്തെ കുറിക്കാനുപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന &lt;font color=olive&gt;സ്റ്റോറോസ് (σταυρός)&lt;/font&gt; എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് ഈ തർക്കങ്ങളെല്ലാം നടക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;The same writer is sometimes quoted in favour of each of opposing views. Egon Brandenburger is reported the words here attributed to Brandenburger are found at [http://www.thewordsofeternallife.com/cross.html this website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080914101917/http://www.thewordsofeternallife.com/cross.html |date=2008-09-14 }}, presented there by someone called Joe as either his own composition or as a quotation from Vine's Expository Dictionary of New Testament Words, not as a quotation from Brandenburger as saying, somewhere on pages 391-403 of Volume I of ''The New International Dictionary of New Testament Theology'' (Grand Rapids, MI: Zondervan Publishing Co., 1975): &quot;The New Testament word 'cross' is an incorrect translation of the Greek word stauros. The word &quot;stauros&quot; referred to any upright wooden stake firmly fixed in the ground. A stauros could serve a variety of purposes as, for example, a pole in a picket fence. The word stauros also represented a pointed stake used for impalement of human beings. This was an ancient form of punishment used to publicly display the bodies of executed criminals. [...] A tradition of the Church which our fathers have inherited, was the adoption of the words 'cross' and 'crucify'. These words are nowhere to be found in the Greek of the New Testament. These words are mistranslations, a later rendering, of the Greek words stauros and stauroo.&quot; Yet on page 391 Brandenburger says (text quoted on [http://www.freeminds.org/doctrine/cross.htm this website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111230062109/http://www.freeminds.org/doctrine/cross.htm |date=2011-12-30 }}): &quot;Corresponding to the vb. (''stauroo'') which was more common, ''stauros'' can mean a stake which was sometimes pointed on which an executed criminal was publicly displayed in shame as a further punishment. It could be used for hanging (so probably Diod. Sic., 2, 18, 2), impaling, or strangulation. ''stauros'' could also be an instrument of torture, perhaps in the sense of the Lat. ''patibulum'', a crossbeam laid on the shoulders. Finally it could be an instrument of execution in the form of a vertical stake and a crossbeam of the same length forming a cross in the narrower sense of the term. It took the form either of a T (Lat. crux commissa) or of a † (crux immissa).&quot; And on page 392 he says (text quoted [http://www.bible.ca/d-history-archeology-crucifixion-cross.htm here]): &quot;It is most likely that the ''stauros'' had a transverse in the form of a crossbeam. Secular sources do not permit any conclusion to be drawn as to the precise form of the cross, as to whether it was the ''crux immissa'' (+) or ''crux commissa ''(T). As it was not very common to affix a ''titlos'' (superscription, loanword from the Lat. ''titulus''), it does not necessarily follow that the cross had the form of a ''crux immissa''. There were two possible ways of erecting the ''stauros''. The condemned man could be fastened to the cross lying on the ground at the place of execution, and so lifted up on the cross. Alternatively, it was probably usual to have the stake implanted in the ground before the execution. The victim was tied to the crosspiece, and was hoisted up with the horizontal beam and made fast to the vertical stake. As this was the simpler form of erection, and the carrying of the crossbeam (''patibulum'') was probably connected with the punishment for slaves, the ''crux commissa'' may be taken as the normal practice.&quot;&lt;/ref&gt;
 
ഈസ്റ്റേൺ ബൈബിൾ നിഘണ്ടു ഈ സംവിധാനത്തെ നാല് രീതിയിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://eastonsbibledictionary.com/c/cross.htm |title=''Easton's Bible Dictionary: Cross'' |access-date=2010-11-21 |archive-date=2011-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111206011638/http://eastonsbibledictionary.com/c/cross.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
:1. ക്രുക്സ് സിംബ്ലക്സ് (I), a &quot;ഒരു സ്തംഭം അല്ലെങ്കിൽ തൂണ്&quot;.
:2. ക്രുക്സ് ഡെക്കുസാറ്റാ (X), അല്ലെങ്കിൽ  വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസ് കുരിശ്
:3. ക്രുക്സ് കമ്മിസ്സാ (T), അല്ലെങ്കിൽ വിശുദ്ധ ആന്റണി കുരിശ്
:4. ക്രുക്സ് ഇമ്മിസ്സാ (&lt;font size=&quot;2&quot;&gt;†&lt;/font&gt;), അല്ലെങ്കിൽ ലത്തീൻ കുരിശ്

==പുതിയ നിയമത്തിൽ==

പുതിയ നിയമത്തിന്റെ ഗ്രീക്ക് മൂലപാഠങ്ങളിൽ യേശുവിനെ ക്രൂശിക്കാനുപയോഗിച്ച സംവിധാനത്തെ കുറിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന കൊയീൻ ഗീക്ക് പദങ്ങൾ സ്റ്റോറോസ് (σταυρός) സൈലോൺ (ξύλον) എന്നിവയാണ്. 

===സ്റ്റോറോസ്===
പുരാധന ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിൽ ഈ പദത്തിന്റെ അർത്ഥം നേരെയുള്ള ഒരു സ്തംഭം അല്ലെങ്കിൽ തൂണ് എന്നാണ്. പിൽകാലത്ത് അത് കുറുകെ ഒരു കഷണവും കൂടെ വച്ച ഒരു കഴുമരത്തെ അർത്ഥ്മാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങി. ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ''ദി ഇമ്പീരിയൽ ബൈബിൾ ഡിക്ഷ്നറി'' അത് അംഗീകരിക്കുന്നു: &quot;കുരിശ് എന്നതിനുള്ള ഗ്രീക്ക് പദം [സ്റ്റോറോസ്] ഒരു സ്തംഭത്തെ, ലംബമായി നാട്ടിയ ഒരു തൂണിനെ അല്ലെങ്കിൽ തൂക്കിയിടാവുന്നതോ ഒരു സ്ഥലം [വേലികെട്ടി] അടക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതോ ആയ ഒരു കുറ്റിയെ ഉചിതമായി അർത്ഥമാക്കി....റോമാക്കാർക്കിടയിലും ക്രുക്സ് (അതിൽ നിന്നാണ് ക്രോസ് എടുത്തിട്ടുള്ളത്) തുടക്കത്തിൽ ലംബമായൊ നാട്ടിയ ഒരു തൂൺ ആയിരുന്നതായി തോന്നുന്നു.&lt;ref&gt; ദി ഇമ്പീരിയൽ ബൈബിൾ ഡിക്ഷ്നറി--പി.ഹെയർബേൺ എഡിറ്റ് ചെയ്തത് (ലണ്ടൻ, 1874), വാല്യം 1 പേ.376&lt;/ref&gt;

===സൈലോൺ===
ലിൻഡനാലും സ്കോട്ടിനാലുമുള്ള ''ഏ ഗ്രീക്ക്-ഇംഗ്ലിഷ് ലെക്സിക്കൻ'' സൈലോൺ എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം ഇപ്രകാരം നിർവ്വചിക്കുന്നു: &quot; ഉപയോഗിക്കാൻ തക്കവണ്ണം മുറിച്ച തടി, വിറക്, ഉരുളൻ തടി മുതലായവ....തടികഷണം, തടി തുലാം,തൂണ്....ഗദ, മുട്ടവടി....കുറ്റപുള്ളികളെ തുക്കാനുപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന സ്തംഭം....ജീവനുള്ള തടി, മരം.&quot;&lt;ref&gt; ''ഏ ഗ്രീക്ക്-ഇംഗ്ലിഷ് ലെക്സിക്കൻ&quot;--ലിൻഡനാലും സ്കോട്ടിനാലുമുള്ളത്, ഒക്സ്ഫോർഡ്, 1968, പേ.1191, 1192)&lt;/ref&gt;

==അഭിപ്രായങ്ങൾ==
[[Image:Justus Lipsius Crux Simplex 1629.jpg|thumb|right|120px|സ്തംഭത്തിലെ ക്രുശിക്കൽ]]

===ഒറ്റത്തടിയാണെന്ന്===
ജെ.ഡി പാർസൺസിനാലുള്ള &lt;font color=olive&gt;''ദി നോൺ ക്രിസ്റ്റ്യൻ ക്രോസ്സ്'' &lt;/font&gt; എന്ന പുസ്തകം, ഇ.വി.ബുല്ലിങ്കറാലുള്ള ദി കംബാനിയൻ ബൈബിളിന്റെ അനുബന്ധം എന്നിവ ഇപ്രകാരം പറയുന്നു: &lt;blockquote&gt;&quot;പുതിയ നിയമത്തിലെ നിരവധി എഴുത്തുകളിൽ യേശുവിനുവേണ്ടി ഉപയോഗിക്കപെട്ട സ്റ്റോറോസ് ഒരു സാധാരണ സ്റ്റോറോസ് അല്ലാതെ മറ്റെന്തെങ്കിലുമാണെന്ന് പരോക്ഷമായിപ്പൊലും തെളിവു നൽകുന്ന ഒരു വാചകം പോലും മൂലഗ്രീക്കിലില്ല; അതു ഒറ്റത്തടിയായിരിക്കാതെ രണ്ടു തടികൾ കുറുകെ വച്ച് ആണിയടിച്ചതാണെന്നുള്ളതിന് അത്രയും പോലും തെളിവുകളില്ല....സഭയുടെ ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിലുള്ള രേഖകൾ നമ്മുടെ സ്വന്തം ഭാഷയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തപ്പോൾ നമ്മുടെ ഉപദേഷ്ടാക്കന്മാർ സ്റ്റോറോസ് എന്ന പദം 'കുരിശ്' എന്ന് തർജ്ജമ ചെയ്തതും ആ നടപടിയെ പിന്താങ്ങാൻ വേണ്ടി നമ്മുടെ നിഘണ്ടുക്കളിൽ സ്റ്റോറോസ് എന്നതിന് 'കുരിശ്' എന്ന് അർത്ഥം കൊടുത്തതും വളറ്റെ തെറ്റിദ്ധാരണയിലേക്ക് ഇടയാക്കി. അപ്പൊസ്തലന്മ്മാരുടെ നാളുകളിൽ അതിന്റെ പ്രാഥമിക അർത്ഥം അതായിരുന്നില്ല എന്നും പിന്നെയും ദീർഘനാൾ കഴിയുന്നതുവരെ പ്രാഥമിക അർത്ഥം അതായിത്തീർന്നില്ല എന്നും അങ്ങനെയായെങ്കിൽ തന്നെ അത് സ്ഥിരീകരിക്കത്തക്ക തെളിവൊന്നും ഇല്ലാതിരിക്കെ യേശുവിനെ വധിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച സ്റ്റോറോസ് ആ പ്രത്യേകാക്രിതിയികുള്ളതാണെന്ന് ഏതോ കാരണത്താൽ അനുമാനിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രമാണ് അങ്ങനെ സംഭവിച്ചതെന്നും ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം വിശദീകരിക്കാതെയാണ് അവർ അപ്രകാരം ചെയ്തത്.&quot;&lt;ref&gt; ജെ.ഡി പാർസൺസിനാലുള്ള ''ദി നോൺ ക്രിസ്റ്റ്യൻ ക്രോസ്സ്'' (ലണ്ടൻ 1986) പേ.23,24&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''ദി കംബാനിയൻ ബൈബിൾ (ലണ്ടൻ 1885), അപ്പെൻഡിക്സ് നംമ്പർ 162&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

സ്റ്റോറോസ് എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം സംബന്ധിച്ച ''ആൻ എക്സ്പോസിറ്ററി ഡിക്ഷണറി ഒഫ് ന്യു ടെസ്റ്റ്മെന്റ് വേഡ്സ്'' എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ ഡബ്ലിയു. ഇ. വൈൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു:&lt;blockquote&gt;&quot;''സ്റ്റോറോസ്'' എന്ന പദം മുഖ്യമായും ലംബമായി നാട്ടിയ സ്തംഭത്തെയോ മരത്തടിയെയോ ആണ് അർഥമാക്കുന്നത്. കുറ്റവാളികളെ ഇതിന്മേൽ തറച്ചുകൊന്നിരിന്നു. ''സ്റ്റോറോസ്'' എന്ന നാമപദത്തിനും സ്റ്റോറോ എന്ന് ക്രിയാപദത്തിനും സഭകൾ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്ന, തടികൾ നെടുകെയും കുറുകെയുംവെച്ച കുരിശുമായി ബന്ധമില്ല. കുരിശിന്റെ പ്രാഥമിക രൂപം പുരാധന കൽദയദേശത്താണ് ഉത്ഭമിച്ചത്. കൽദയയിലും ഈജിപ്റ്റ് ഉൾപ്പെടെയ് ചുറ്റുപാടുമുള്ള ദേശങ്ങളിലും അത് തമ്മൂസ് ദേവന്റെ ചിഹ്നമായി (അവന്റെ പേരിന്റെ ആദ്യാക്ഷരമുൾപെക്കൊള്ളുന്ന നിഗൂഡ് ചിഹനം) ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. എ.ഡി. 3 അം നുറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതി ആയപ്പോഴേക്കും സഭകൾ ചില ക്രിസ്തീയ ഉപദേശങ്ങൾ പാടെ വിട്ടുകളയുകയും ചിലതു വളച്ചൊടിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. വിശ്വാസത്യാഗത്തിന്റെ പിടിയിലമർന്ന സഭവ്യവസ്ഥിതി പെരുമയ്ക്കു വേണ്ടി, ക്രിസ്തീയ വിശ്വാസത്തിന്റെ അന്തഃസത്ത മനസ്സിലാക്കിയിട്ടില്ലാത്ത പുറജാതിയരെ സഭയിലേക്ക് സ്വീകരിച്ചു; അവർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പുറജാതീയ ചിഹ്നങ്ങളും പ്രതീകങ്ങളും തുടർന്നും ഉപയോഗിക്കാൻ അവരെ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. കാലാന്തരത്തിൽ തമ്മൂസിന്റെ നിഗൂഡചിഹ്നത്തിലെ T-യുടെ കുറുകെയുള്ള വര താഴ്ന്ന് അത് ഇന്നത്തെ കുരിശിന്റെ രൂപം കൈവരിച്ചു; അത് ക്രിസ്തുവിന്റെ കുരിശായി അംഗീകരിക്കപെടാനും തുടങ്ങി.&quot;&lt;ref&gt;''ആൻ എക്സ്പോസിറ്ററി ഡിക്ഷണറി ഒഫ് ന്യു ടെസ്റ്റ്മെന്റ് വേഡ്സ്'' --ഡബ്ലിയു. ഇ. വൈൻ പുനർമുദ്രണം: 1966: വാ. 1, പേ.256)&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

[[യഹോവയുടെ സാക്ഷികൾ]] യേശു ഒരു സ്തംഭത്തിലാണ് ക്രുശിക്കപെട്ടതെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.

===ഒറ്റത്തടിയല്ലെന്ന്===
[[File:De Cruce Libri Tres 47.jpg|thumb|189px|കുരിശിലെ ക്രൂശിക്കൽ]]
കിറ്റൽ, ഫ്രെഡറിച്ച് ബ്രൊംലീ എന്നിവരാലുള്ള ''പുതിയനിയമത്തിന്റെ ദൈവശാസ്ത്ര നിഘണ്ടു'' ഇപ്രകാരം എഴുതി:
&lt;blockquote&gt;''യേശുവിന്റെ കുരിശ്'' ... അത് കുറുകെ തടിയുള്ള ഒരു സ്തംഭമാണ്, യേശുവിനെ അതിൽ തറച്ചു.&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=ltZBUW_F9ogC Gerhard Kittel, Gerhard Friedrich, Geoffrey William Bromiley, Theological dictionary of the New Testament] (Wm. B. Eerdmans Publishing, 1985 ISBN 0-8028-2404-8, 9780802824042) p. 1071&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*''[http://wol.jw.org/ml/wol/d/r162/lp-my/102006132  യേശു യഥാർത്ഥമായും കുരിശിലാണോ മരിച്ചത്?]'' -- ''[[ഉണരുക!]]'', യഹോവയുടെ സാക്ഷികളുടെ ഔദ്യോഗിക മാസിക, ഏപ്രിൽ 2006 
*[http://archive.catholic.com/thisrock/2001/0101frs.asp ''കുരിശോ സ്തംഭമോ?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120415095826/http://archive.catholic.com/thisrock/2001/0101frs.asp |date=2012-04-15 }} --  ''കത്തോലിക്കാ മറുപടികൾ'' വെബ്‌സൈറ്റിൽ നിന്നും
*[http://www.gotquestions.org/cross-pole-stake.html  ''യേശു മരിച്ചത് കുരിശിലോ കുറ്റിയിലോ സ്തംഭത്തിലോ?''] -- ഒരു പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്  ക്രിസ്ത്യൻ വീക്ഷണം
*https://www.jw.org/ml/യഹോവയുടെ-സാക്ഷികൾ/എഫ്‌എക്യൂ/കുരിശ്‌-വിശ്വാസം/

==അവലംബം==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:യേശു]]

[[de:Kreuzigung#Neues Testament]]</text>
      <sha1>aqvrjrnukg22ogjnjrw3520sx1155yf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഷുഗർലാൻഡ് (ടെക്സസ്)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138413</id>
    <revision>
      <id>4619915</id>
      <parentid>3646374</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T05:41:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7663" sha1="eefy5xtedg25svo9af7epc523h51ru4" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Sugarland}}
{{Infobox settlement
|official_name            = സിറ്റി ഓഫ് ഷുഗർലാൻഡ്
|settlement_type          = [[നഗരം]]
|nickname                 = പഞ്ചസാരയുടെ നാട്
|motto                    =

&lt;!-- Images --&gt;
|image_skyline            = Sugarland Town Square.jpg
|imagesize                =
|image_caption            = [[ഷുഗർലാൻഡ് ടൗൺ സ്ക്വയർ]], [[ഫസ്റ്റ് കോളനി]]
|image_flag               =
|image_seal               = Seal of the City of Sugar Land.png
|image_map                = FortBend County Sugarland.svg
|mapsize                 = 250px
|map_caption             = [[ടെക്സസ്]] സംസ്ഥാനത്ത് [[ഫോർട്ട് ബെൻഡ് കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|ഫോർട്ട് ബെൻഡ് കൗണ്ടിയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു

&lt;!-- Location --&gt;
|coordinates_region       = US-TX
|subdivision_type         = [[രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക|രാജ്യം]]
|subdivision_name         = {{Flagicon|USA}}[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
|subdivision_type1        = [[Political divisions of the United States|സംസ്ഥാനം]]
|subdivision_name1        = {{Flagicon|Texas}}[[ടെക്സസ്]]
|subdivision_type2        = [[List of counties in Texas|കൗണ്ടി]]
|subdivision_name2        = [[Fort Bend County, Texas|ഫോർട്ട് ബെൻഡ്]]

&lt;!-- Government --&gt;
|government_footnotes     =
|government_type          = [[Council-manager government|കൗൺസിൽ-മാനേജർ]]
|leader_title             = [[സിറ്റി കൗൺസിൽ]]
|leader_name              = [[മേയർ]] ജെയിംസ് എ. തോംസൺ &lt;br/&gt; തോമസ് എബ്രാഹം &lt;br/&gt; ജാക്വിലിൻ ബേലി ഷോമെറ്റ് &lt;br/&gt; ഡോണൾഡ് എൽ. സ്മിതേഴ്സ് &lt;br/&gt; ഡോണൾഡ്  ജി. ഓൾസൺ  &lt;br/&gt; റസ്സൽ ജോൺസ് &lt;br/&gt; മൈക്കിൾ ഷിഫ്
|leader_title1            = [[സിറ്റി മാനേജർ]]
|leader_name1             = അലൻ ബൊഗാർഡ്
|established_title        =
|established_date         =

&lt;!-- Area --&gt;
|unit_pref  =  ഇമ്പീരിയൽ
|area_footnotes           =
|area_magnitude           =
|area_total_km2           = 64.5
|area_land_km2            = 62.4
|area_water_km2           = 2.2
|area_total_sq_mi         = 24.9
|area_land_sq_mi          = 24.1
|area_water_sq_mi         = 0.8

&lt;!-- Population --&gt;
|population_as_of         = 2008
|population_footnotes     =
|population_total         = 79943
|population_density_km2   = 1015.1
|population_density_sq_mi = 2629.1

&lt;!-- General information --&gt;
|timezone                 = [[North American Central Time Zone|സെൻട്രൽ (CST)]]
|utc_offset               = -6
|timezone_DST             = CDT
|utc_offset_DST           = -5
|elevation_footnotes      =
|elevation_m              =
|elevation_ft             = 100
|coordinates_display      = 1
|latd = 29 |latm = 35 |lats = 58 |latNS = N
|longd = 95 |longm = 36 |longs = 51 |longEW = W

&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type         = [[സിപ് കോഡ്|സിപ് കോഡുകൾ]]
|postal_code              = 77478-79, 77487, 77496, 77498
|area_code                = പ്രധാനമായും [[Area code 281|281]]. 713, 832 എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കുന്നു.
|blank_name               = [[Federal Information Processing Standard|FIPS കോഡ്]]
|blank_info               = 48-70808{{GR|2}}
|blank1_name              = [[Geographic Names Information System|GNIS]] ഫീച്ചർ ഐഡി
|blank1_info              = 1348034{{GR|3}}
|website                  = [http://www.sugarlandtx.gov/ sugarlandtx.gov]
|footnotes                =
}}

[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ടെക്സസ്]] സംസ്ഥാനത്ത് [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ-ഷുഗർലാൻഡ്-ബേടൗൺ]] മെട്രൊപ്പൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തിനും [[ഫോർട്ട് ബെൻഡ് കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|ഫോർട്ട് ബെൻഡ് കൗണ്ടിക്കും]] ഉള്ളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു നഗരമാണ് '''ഷുഗർലാൻഡ്'''. കഴിഞ്ഞ പത്തുവർഷം കൊണ്ട് ജനസംഖ്യയിൽ 158 ശതമാനം വളർന്ന ഷുഗർലാൻഡ് ടെക്സസിലെ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ വളരുന്ന നഗരങ്ങളിലൊന്നാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sugarlandtx.gov/sugarland/press_room/quick_facts/index.asp |title=City of Sugar Land - Press Room - Quick Facts |publisher=Sugarlandtx.gov |date= |accessdate=2010-11-27 |archive-date=2010-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128104434/http://sugarlandtx.gov/sugarland/press_room/quick_facts/index.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2008ലെ യു.എസ്. സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ കണക്കുപ്രകാരം നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ   79,943 ആണ്. മദ്ധ്യമ(median) കുടുംബവരുമാനം $110,327ഉം വീടുകളുടെ വിലയിൽ മദ്ധ്യമ(median)വില $272,151ഉം ആണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2008/snapshots/PL4870808.html |title=Money's magazine - Best places to live (2008) |publisher=Money.cnn.com |date=2008-07-13 |accessdate=2010-11-27 |archive-date=2011-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605173207/http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2008/snapshots/PL4870808.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2000-2007 കാലഘട്ടത്തിൽ ഷുഗർലാൻഡിലെ തൊഴിലവസരങ്ങൾ 46.24% വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഷുഗർലാൻഡ് സിറ്റി കൗൺസിലിലെ മലയാളിയായ തോമസ് എബ്രാഹം 2004 ജൂൺ 19നാണ് കൗൺസിലിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. നിലവിൽ അദ്ദേഹം പ്രോട്ടെം മേയറായും സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sugarlandtx.gov/city_hall/city_council/at_large_01.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-22 |archive-date=2011-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111017163640/http://sugarlandtx.gov/city_hall/city_council/at_large_01.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Sugar Land, Texas}}
* [http://www.sugarlandtx.gov City of Sugar Land]
* [http://www.neighborhoodlink.com/places/neighborhoods/Sugar_Land_TX Sugar Land Neighborhood Associations]
* {{Handbook of Texas|id=hfs10|name=Sugar Land, Texas}}

{{Houston-Sugar Land-Baytown MSA}}
{{Fort Bend County, Texas}}
{{Texas|expand}}

[[വർഗ്ഗം:ടെക്സസിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>eefy5xtedg25svo9af7epc523h51ru4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വോൾവോക്സ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146828</id>
    <revision>
      <id>4619900</id>
      <parentid>3800230</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:47:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2824" sha1="hx538lcje33oggphxxfjd216mw8cenq" xml:space="preserve">{{prettyurl|Volvox}}
{{Taxobox
| image = Alga volvox.png
| image_width = 200px
| image_caption = ''Volvox sp.''
| regnum = [[Plant]]ae &lt;!-- Please see the talk page before editing this section! Volvox is not considered to be in the Protist kingdom. Thanks! --&gt;
| phylum = [[Chlorophyta]]
| classis = [[Chlorophyceae]]
| ordo = [[Volvocales]]
| familia = [[Volvocaceae]]
| genus = '''''Volvox'''''
| genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
| subdivision_ranks = Species
| subdivision = ''[[Volvox aureus]]''&lt;br /&gt;
''[[Volvox carteri]]''&amp;nbsp;(''V. nagariensis'')&lt;br /&gt;
''[[Volvox globator]]''&lt;br /&gt;
''[[Volvox barberi]]''&lt;br /&gt;
''[[Volvox rouseletti]]''&lt;br /&gt;
''[[Volvox dissipatrix]]''&lt;br /&gt;
''[[Volvox tertius]]''
}}
ക്ലോറോഫൈറ്റ്സ് ഇനത്തിലുള്ള ഒരിനം പച്ച [[ആൽഗ|ആൽഗയാണ്]] '''വോൾവോക്സ്'''. 50,000-ത്തോളം [[കോശം|കോശങ്ങൾ]] ചേർന്ന് ഗോളാകൃതിയിലുള്ള കോളനികളായി നിലനിൽക്കുന്നു. വോൾവോക്സ് ഈ ജീവിതശൈലി രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ട് ഏതാണ്ട് 200 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങളായി.1700-ൽ [[അൺറ്റോണി വാൻ ലീവൻഹോക്]] എന്ന ഡച്ച് ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് ഇവയെക്കുറിച്ച് ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത്.
==അവലംബം==
{{Reflist}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
{{Commons category}}
{{Wikispecies|Volvox}}
* {{AlgaeBase genus|name=Volvox|id=pd0bc6cdd9739f7fd}}
* [http://protist.i.hosei.ac.jp/pdb/Images/Chlorophyta/Volvox/index.html ''Volvox'' description with pictures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190317022531/http://protist.i.hosei.ac.jp/pdb/Images/Chlorophyta/Volvox/index.html |date=2019-03-17 }} from a [[Hosei University]] website
* [[YouTube]] videos of ''Volvox'':
** [https://www.youtube.com/watch?v=2HtArsoZQzU Volvox micro-motility in Lake Oroville, CA]
** [https://www.youtube.com/watch?v=fqEHbJbuMYA Life cycle and inversion]
** [https://www.youtube.com/watch?v=V6Yg2BQy82w Waltzing ''Volvox'']
** [https://www.youtube.com/watch?v=w8O4OolGcPg Spinning ''Volvox'']
* [http://www.microscopy-uk.org.uk/mag/artdec03/volvox.html ''Volvox'', one of the 7 Wonders of the Micro World] by Wim van Egmond, from Microscopy-UK
* [http://www.metamicrobe.com/volvox/ ''Volvox carteri''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141228154317/http://www.metamicrobe.com/volvox/ |date=2014-12-28 }} at MetaMicrobe.com, with modes of reproduction, brief facts

{{Antonie van Leeuwenhoek}}
[[വർഗ്ഗം:ആൽഗകൾ]]</text>
      <sha1>hx538lcje33oggphxxfjd216mw8cenq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വി.ഡി. സതീശൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150260</id>
    <revision>
      <id>4619904</id>
      <parentid>4619798</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T03:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */</comment>
      <origin>4619904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23700" sha1="gapba4m9fo8i849tmuaktr10v5b3vn6" xml:space="preserve">{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name                = വി.ഡി. സതീശൻ
| image               = File:Vdsatheesan.jpg
| caption             = വി.ഡി. സതീശൻ
| office              = കേരളത്തിൻ്റെ 
നിയുക്ത [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term                = 18 മെയ് 2026 
| predecessor         = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor           = 
| office2             = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2         = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2           = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2        = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2          = [[പിണറായി വിജയൻ]] 
| office3             = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3       = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3         = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3           = 
| predecessor3        = [[പി. രാജു]]
| successor3          = 
| salary              = 
| birth_date          = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place         = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence           = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion            = [[ഹിന്ദു]]
| father              = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother              = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse              = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children            = ഒരു മകൾ
| footnotes           = 
| date                = മെയ് 14 
| year                = 2026
| source              = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1               = 
| 1blankname          = ഗവർണർ
| 1namedata           = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ 
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ 
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് നിയുക്ത മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ 
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html&lt;/ref&gt;

സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്‌ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്. 
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന്  ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ 
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.

നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം  പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി. 

കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്.ഡബ്യു പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
 
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ 
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ് 
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.

കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്‌ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.

1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന 
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു. 

പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള 
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.  

തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു.  എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Members - Kerala Legislature&quot;&gt;{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}&lt;/ref&gt;

1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്‌ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.

വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 

1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക 
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.

2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.

പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026 
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}&lt;/ref&gt; 

2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.&lt;ref name =madhyamam&gt;{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.&lt;ref&gt;http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&amp;id=27830&lt;/ref&gt;
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും 
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.&lt;ref&gt;http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&amp;tabId=0&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന് 
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്‌|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}&lt;/ref&gt;

2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ 
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ 
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907&lt;/ref&gt;

പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ്  ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision&lt;/ref&gt;

കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ 
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ 
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan=&quot;7&quot; |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style=&quot;background:#FFB6C1;&quot; | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}

{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]</text>
      <sha1>gapba4m9fo8i849tmuaktr10v5b3vn6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619931</id>
      <parentid>4619904</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T09:22:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>756</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;Vdsatheesan.jpg&quot; നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Krd|Krd]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: [[:c:COM:VRT|No permission]] since 9 May 2026.</comment>
      <origin>4619931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23679" sha1="bd7cr13celqzp2tqi876apdqcpebnqg" xml:space="preserve">{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name                = വി.ഡി. സതീശൻ
| image               =
| caption             = വി.ഡി. സതീശൻ
| office              = കേരളത്തിൻ്റെ 
നിയുക്ത [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term                = 18 മെയ് 2026 
| predecessor         = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor           = 
| office2             = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2         = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2           = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2        = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2          = [[പിണറായി വിജയൻ]] 
| office3             = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3       = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3         = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3           = 
| predecessor3        = [[പി. രാജു]]
| successor3          = 
| salary              = 
| birth_date          = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place         = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence           = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion            = [[ഹിന്ദു]]
| father              = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother              = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse              = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children            = ഒരു മകൾ
| footnotes           = 
| date                = മെയ് 14 
| year                = 2026
| source              = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1               = 
| 1blankname          = ഗവർണർ
| 1namedata           = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ 
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ 
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് നിയുക്ത മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ 
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html&lt;/ref&gt;

സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്‌ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്. 
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന്  ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ 
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.

നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം  പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി. 

കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്.ഡബ്യു പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
 
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ 
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ് 
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.

കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്‌ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.

1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന 
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു. 

പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള 
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.  

തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു.  എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Members - Kerala Legislature&quot;&gt;{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}&lt;/ref&gt;

1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്‌ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.

വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 

1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക 
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.

2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.

പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026 
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}&lt;/ref&gt; 

2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.&lt;ref name =madhyamam&gt;{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.&lt;ref&gt;http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&amp;id=27830&lt;/ref&gt;
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും 
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.&lt;ref&gt;http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&amp;tabId=0&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന് 
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്‌|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}&lt;/ref&gt;

2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ 
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ 
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907&lt;/ref&gt;

പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ്  ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision&lt;/ref&gt;

കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ 
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ 
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan=&quot;7&quot; |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style=&quot;background:#FFB6C1;&quot; | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}

{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]</text>
      <sha1>bd7cr13celqzp2tqi876apdqcpebnqg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619934</id>
      <parentid>4619931</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T09:46:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Altocar 2020</username>
        <id>144384</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4619934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23698" sha1="edwqinxqr735b4u5wix1myip814r8ge" xml:space="preserve">{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name                = വി.ഡി. സതീശൻ
| image               =  V-d-satheesan.png
| caption             = വി.ഡി. സതീശൻ
| office              = കേരളത്തിൻ്റെ 
നിയുക്ത [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term                = 18 മെയ് 2026 
| predecessor         = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor           = 
| office2             = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2         = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2           = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2        = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2          = [[പിണറായി വിജയൻ]] 
| office3             = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3       = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3         = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3           = 
| predecessor3        = [[പി. രാജു]]
| successor3          = 
| salary              = 
| birth_date          = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place         = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence           = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion            = [[ഹിന്ദു]]
| father              = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother              = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse              = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children            = ഒരു മകൾ
| footnotes           = 
| date                = മെയ് 14 
| year                = 2026
| source              = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1               = 
| 1blankname          = ഗവർണർ
| 1namedata           = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ 
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ 
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് നിയുക്ത മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ 
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html&lt;/ref&gt;

സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്‌ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്. 
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന്  ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ 
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.

നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം  പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി. 

കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്.ഡബ്യു പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
 
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ 
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ് 
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.

കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്‌ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.

1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന 
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു. 

പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള 
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.  

തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു.  എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Members - Kerala Legislature&quot;&gt;{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}&lt;/ref&gt;

1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്‌ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.

വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 

1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക 
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.

2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.

പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026 
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}&lt;/ref&gt; 

2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.&lt;ref name =madhyamam&gt;{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.&lt;ref&gt;http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&amp;id=27830&lt;/ref&gt;
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും 
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.&lt;ref&gt;http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&amp;tabId=0&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന് 
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്‌|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}&lt;/ref&gt;

2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ 
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ 
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907&lt;/ref&gt;

പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ്  ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision&lt;/ref&gt;

കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ 
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ 
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan=&quot;7&quot; |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style=&quot;background:#FFB6C1;&quot; | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}

{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]</text>
      <sha1>edwqinxqr735b4u5wix1myip814r8ge</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619935</id>
      <parentid>4619934</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T10:00:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29726-75</username>
        <id>217843</id>
      </contributor>
      <comment>M S W not studied, but studied DSW from Rajagiri college.</comment>
      <origin>4619935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23689" sha1="0sz1w7n074br2mpuroevyimb2ycclqp" xml:space="preserve">{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name                = വി.ഡി. സതീശൻ
| image               =  V-d-satheesan.png
| caption             = വി.ഡി. സതീശൻ
| office              = കേരളത്തിൻ്റെ 
നിയുക്ത [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term                = 18 മെയ് 2026 
| predecessor         = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor           = 
| office2             = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2         = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2           = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2        = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2          = [[പിണറായി വിജയൻ]] 
| office3             = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3       = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3         = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3           = 
| predecessor3        = [[പി. രാജു]]
| successor3          = 
| salary              = 
| birth_date          = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place         = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence           = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion            = [[ഹിന്ദു]]
| father              = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother              = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse              = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children            = ഒരു മകൾ
| footnotes           = 
| date                = മെയ് 14 
| year                = 2026
| source              = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1               = 
| 1blankname          = ഗവർണർ
| 1namedata           = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ 
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ 
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് നിയുക്ത മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ 
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html&lt;/ref&gt;

സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്‌ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്. 
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html&lt;/ref&gt;

==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന്  ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ 
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.

നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം  പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി. 

കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന്  ഡി എസ്സ് ഡബ്യു ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
 
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ 
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ് 
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.

കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്‌ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.

1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന 
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു. 

പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള 
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.  

തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു.  എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Members - Kerala Legislature&quot;&gt;{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}&lt;/ref&gt;

1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്‌ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.

വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 

1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക 
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.

2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.

പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026 
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}&lt;/ref&gt; 

2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.&lt;ref name =madhyamam&gt;{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.&lt;ref&gt;http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&amp;id=27830&lt;/ref&gt;
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും 
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.&lt;ref&gt;http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&amp;tabId=0&amp;contentType=EDITORIAL&amp;BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന് 
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്‌|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}&lt;/ref&gt;

2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ 
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ 
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907&lt;/ref&gt;

പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ്  ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision&lt;/ref&gt;

കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ 
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ 
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.&lt;ref&gt;https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan=&quot;7&quot; |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style=&quot;background:#FFB6C1;&quot; | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style=&quot;background:#90EE90;&quot; | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}

{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]</text>
      <sha1>0sz1w7n074br2mpuroevyimb2ycclqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വെബ്ഒഎസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157413</id>
    <revision>
      <id>4619887</id>
      <parentid>3791841</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T01:26:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9368" sha1="k09uzbmr42hb943jzenx9m26y251xw4" xml:space="preserve">{{prettyurl|webOS}}
{{Infobox OS
| name = വെബ്ഒഎസ്
| logo = LG WebOS New.svg
| logo size = 240px
| developer = [[LG Electronics]],&lt;br /&gt;Previously [[Hewlett-Packard]] &amp; [[Palm, Inc.|Palm]]
| family = [[Linux]] ([[Unix-like]])
| ui = [[Graphical User Interface|Graphical]] (Luna)
| license = [[Apache License]]
| website = {{URL|http://webosose.org|Open-source website}}&lt;br /&gt;{{URL|http://webostv.developer.lge.com|Developer website}}
| programmed_in = [[C++]], [[Qt (software)|Qt]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=QtWS15- Bringing LG webOS and Qt to millions of smartTVs | website=[[YouTube]] |url=https://www.youtube.com/watch?v=N-DGijemc7M |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211215/N-DGijemc7M |archive-date=2021-12-15 |url-status=live}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;
| kernel_type = [[Monolithic kernel|Monolithic]] ([[Linux kernel]])
| supported_platforms = [[ARM architecture|ARM]]
| Working_State = Abandoned
| latest_release_version = {{ubl|'''LG TV:''' 6.1|'''Open-source:''' 2.5.0|'''HP TouchPad:''' 3.0.5|'''Palm Pre:''' 2.2.4}}
| latest_release_date = 
| marketing_target = [[Embedded devices]]
| prog_language = [[Qt (software)|Qt]], [[HTML5]], [[C (programming language)|C]], [[C++]]
| working state = 
| source_model = [[Source-available]]
}}
'''വെബ്ഒഎസ്''' എൽജി വെബ്ഒഎസ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു കൂടാതെ മുമ്പ്  ഓപ്പൺ വെബ്ഒഎസ് എച്ച്പി വെബ്ഒഎസ് പാം വെബ്ഒഎസ് എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web |title=HP webOS Developer FAQ |url=https://developer.palm.com/content/resources/develop/faq.html#c31712 |publisher=Palm, Inc. |access-date=2022-08-14 |archive-date=2012-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318153201/https://developer.palm.com/content/resources/develop/faq.html#c31712 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഒരു [[Mobile operating system|മൊബൈൽ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമായും]] ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്മാർട്ട് ടിവികൾ പോലുള്ള സ്മാർട്ട് ഉപകരണങ്ങൾക്കായുള്ള ഒരു [[Linux kernel|ലിനക്സ് കേർണൽ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള മൾട്ടിടാസ്കിംഗ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമാണ്. തുടക്കത്തിൽ പാം, ഇങ്ക് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു (ഇത് [[Hewlett-Packard|ഹ്യൂലറ്റ്-പാക്കാർഡ്]] ഏറ്റെടുത്തു), എച്ച്പി പ്ലാറ്റ്ഫോം [[ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|ഓപ്പൺ സോഴ്സ്]] ആക്കി, ആ ഘട്ടത്തിൽ അത് ഓപ്പൺ വെബ്ഒഎസ് ആയി മാറി.

ഈ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം പിന്നീട് [[എൽജി ഇലക്ട്രോണിക്സ്|എൽജി ഇലക്‌ട്രോണിക്‌സിന്]] വിറ്റു, കൂടാതെ എൽജി നെറ്റ്‌കാസ്റ്റിന്റെ പിൻഗാമിയായി എൽജി ടെലിവിഷനുകൾക്കായുള്ള ഒരു സ്മാർട്ട് ടിവി ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമായി ഇത് പ്രാഥമികമായി നിർമ്മിച്ചു. 2014 ജനുവരിയിൽ, ക്വാൽകോം എച്ച്പിയിൽ നിന്ന് സാങ്കേതിക പേറ്റന്റുകൾ നേടിയതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിൽ എല്ലാ വെബ്ഒഎസ്, പാം പേറ്റന്റുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു; അവരുടെ ഉപകരണങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ എൽജി അവർക്ക് ലൈസൻസ് നൽകുന്നു.

പ്രീ(Pre), പിക്സി(Pixi), വീർ(Veer) [[സ്മാർട്ട് ഫോൺ|സ്മാർട്ട്‌ഫോണുകൾ]], ടച്ച്‌പാഡ് ടാബ്‌ലെറ്റ്, 2014 മുതൽ എൽജിയുടെ സ്‌മാർട്ട് ടിവികൾ, 2017 മുതൽ എൽജിയുടെ സ്‌മാർട്ട് റഫ്രിജറേറ്ററുകൾ, സ്‌മാർട്ട് പ്രൊജക്‌ടറുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ 2009-ൽ സമാരംഭിച്ചതിനുശേഷം വെബ്‌ഒഎസിന്റെ വിവിധ പതിപ്പുകൾ നിരവധി ഉപകരണങ്ങളിൽ ഫീച്ചർ ചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്.

2022-ന്റെ മധ്യത്തിൽ, പാംസ് വെബ്ഒഎസ് ആപ്പ് കാറ്റലോഗ്(Palm's webOS App Catalog), എസ്ഡികെ(SDK), ഹെൽപ്പ് സിസ്റ്റം എന്നിവയുടെ മുമ്പത്തെ മുഴുവൻ ആർക്കൈവും https://www.webosarchive.com/-ൽ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു.
==ചരിത്രം==
===2009–2010: പാം വഴിയുള്ള ലോഞ്ച്===
പാം ഒഎസിന്റെ പിൻഗാമിയായി 2009 ജനുവരിയിൽ പാം വെബ് ഒഎസ്, പിന്നീട് പാം വെബ് ഒഎസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. 2009 ജൂണിൽ സ്പ്രിന്റ് പുറത്തിറക്കിയ യഥാർത്ഥ പാം പ്രീ ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ വെബ്ഒഎസ് ഉപകരണം. പാം പിക്‌സി പിന്തുടർന്നു. പ്രീ, പിക്സി എന്നിവയുടെ നവീകരിച്ച &quot;പ്ലസ്&quot; പതിപ്പുകൾ വെരിസൺ(Verizon), എടി&amp;ടി(AT&amp;T) എന്നിവയ്ക്ക് വേണ്ടി പുറത്തിറങ്ങി.
===2010–2013: എച്ച്പി ഏറ്റെടുക്കൽ; ഓപ്പൺ വെബ്ഒഎസിന്റെ സമാരംഭം===
2010 ഏപ്രിലിൽ എച്ച്പി പാമിനെ ഏറ്റെടുത്തു. മാർക്ക് ഹർഡ് സിഇഒ ആയിരുന്ന സമയത്താണ് പാം ഏറ്റെടുക്കൽ ആരംഭിച്ചത്, എന്നിരുന്നാലും ഏറ്റെടുക്കൽ പൂർത്തിയായതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ അദ്ദേഹം രാജിവച്ചു. പിന്നീട്, വെബ്‌ഒഎസിനെ പുതിയ എച്ച്പി സിഇഒ ലിയോ അപ്പോതെക്കർ ഒരു പ്രധാന ആസ്തിയും വാങ്ങലിനുള്ള പ്രചോദനവും ആയി വിശേഷിപ്പിച്ചു. 1.2 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ഏറ്റെടുക്കൽ ജൂണിൽ പൂർത്തിയായി. സ്‌മാർട്ട്‌ഫോണുകൾ, ടാബ്‌ലെറ്റുകൾ, [[Printer|പ്രിന്ററുകൾ]] എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഒന്നിലധികം പുതിയ ഉൽപ്പന്നങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് വെബ്‌ഒഎസ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോം വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യം എച്ച്പി സൂചിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Bajarin|first=Ben|title=HP Is Committed to Its 'webOS' Platform (and It Should Be).|series=TechLand|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|publisher=Time Inc.|date=June 30, 2011|url=http://techland.time.com/2011/06/30/hp-is-committed-to-its-webos-platform-and-it-should-be/#ixzz1QshLqoCZ|access-date=November 27, 2013|archive-date=2022-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815092023/https://techland.time.com/2011/06/30/hp-is-committed-to-its-webos-platform-and-it-should-be/#ixzz1QshLqoCZ|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
[[File:Jon Rubinstein &amp; Todd Bradley.jpg|thumb|എച്ച്പി എക്സിക്യൂട്ടീവുകൾ 2011-ൽ വെബ്ഒഎസ് ഉപകരണങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു|228x228px]]
== അവലംബങ്ങൾ ==

&lt;references /&gt;

{{Table Mobile operating systems}}

[[വർഗ്ഗം:മൊബൈൽ ലിനക്സ്]]
[[വർഗ്ഗം:മൊബൈൽ ഫോൺ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ടാബ്‌ലറ്റ് കമ്പ്യൂട്ടർ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>k09uzbmr42hb943jzenx9m26y251xw4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വെബ് ഹൈപ്പർടെക്സ്റ്റ് ആപ്ലിക്കേഷൻ റ്റെക്നോളജി വർക്കിങ്ങ് ഗ്രൂപ്പ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157573</id>
    <revision>
      <id>4619886</id>
      <parentid>3833754</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T01:24:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9880" sha1="a3tte992ma8znym6mu8hld0assg93tb" xml:space="preserve">{{prettyurl|Web Hypertext Application Technology Working Group}}
{{Infobox organization
| name = വെബ് ഹൈപ്പർടെക്സ്റ്റ് ആപ്ലിക്കേഷൻ റ്റെക്നോളജി വർക്കിങ്ങ് ഗ്രൂപ്പ്
| image = WHATWG logo.svg
| size = 100px
| alt = The WHATWG logo, a green circle with green question mark centered inside it.
| abbreviation = WHATWG
| motto = Maintaining and evolving HTML since 2004
| predecessor = 
| successor = 
| formation = {{Start date and age|df=yes|2004|06|04}}
| founder = &lt;!-- or | founders = --&gt;
| extinction = &lt;!-- {{End date and age|df=yes|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| type = &lt;!-- [[Governmental organization|GO]], [[Non-governmental organization|NGO]], [[Intergovernmental organization|IGO]], [[International nongovernmental organization|INGO]], etc --&gt;
| status = &lt;!-- ad hoc, treaty, foundation, etc --&gt;
| purpose = Developing [[web standards]]
| services = 
| membership = [[Apple Inc.]], [[Google LLC]], [[Microsoft Corporation]], [[Mozilla Corporation]]&lt;ref name=&quot;sg-agreement&quot;&gt;{{cite web |title=Steering Group Agreement – WHATWG |url=https://whatwg.org/sg-agreement |website=whatwg.org |publisher=WHATWG}}&lt;/ref&gt;
| language = 
| general = &lt;!-- Secretary General --&gt;
| leader_title = 
| leader_name = 
| leader_title2 = 
| leader_name2 = 
| leader_title3 = 
| leader_name3 = 
| leader_title4 = 
| leader_name4 = 
| board_of_directors = 
| key_people = 
| main_organ = Steering Group
| parent_organization = &lt;!-- or | parent_organisation = , if one --&gt;
| subsidiaries = 
| affiliations = 
| budget = 
| num_staff = 
| num_volunteers = 
| slogan = 
| website = {{url|https://whatwg.org/}}
| remarks = 
| footnotes = 
}}
{{HTML}}
വെബ് ഹൈപ്പർടെക്സ്റ്റ് ആപ്ലിക്കേഷൻ റ്റെക്നോളജി വർക്കിങ്ങ് ഗ്രൂപ്പ് (Web Hypertext Application Technology Working Group) അഥവാ ഡബ്ല്യു.എച്.എ.റ്റി.ഡബ്ല്യു.ജി(WHATWG) [[എച്.റ്റി.എം.എൽ.|എച്.റ്റി.എം.എല്ലിന്റേയും]] അനുബന്ധ സാങ്കേതികവിദ്യകളുടേയും വികസനത്തിലും പുരോഗതിയിലും താല്പര്യമുള്ള ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ്. [[ആപ്പിൾ ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ്|ആപ്പിൾ]], [[മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷൻ]], [[ഓപ്പറ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ]]  തുടങ്ങിയ കമ്പനികളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ചില വ്യക്തികൾ ചേർന്ന് 2004 ലാണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചത്&lt;ref name=ഡബ്ല്യു.എച്.എ.റ്റി.ഡബ്ല്യു.ജി&gt;{{cite web|first=വിക്കി|last=ഡബ്ല്യു.എച്.എ.റ്റി.ഡബ്ല്യു.ജി|title=ഡബ്ല്യു.എച്.എ.റ്റി.ഡബ്ല്യു.ജി സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ|url=http://wiki.whatwg.org/wiki/FAQ#What_is_the_WHATWG.3F|accessdate=19 ഓഗസ്റ്റ് 2011|archive-date=2017-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20170626235445/https://wiki.whatwg.org/wiki/FAQ#What_is_the_WHATWG.3F|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FAQ&quot;&gt;{{cite web|url=https://whatwg.org/faq#what-is-the-whatwg|title=FAQ – What is the WHATWG?|date=12 February 2010 |publisher=WHATWG|access-date=24 February 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Reid|first1=Jonathan|title=HTML5 Programmer's Reference|year=2015|publisher=Apress|isbn=9781430263678|pages=In section &quot;A Brief History of HTML&quot; -- &quot;The Formation of the WHATWG and the Creation of HTML5&quot;|url=http://skillport.books24x7.com/toc.aspx?bookid=93031|access-date=2 December 2015|chapter=1 - Welcome to HTML5}}&lt;/ref&gt;.

ഡബ്ല്യു.എച്.എ.റ്റി.ഡബ്ല്യു.ജിയുടെ ഇന്നത്തെ കേന്ദ്ര ഓർഗനൈസേഷണൽ അംഗത്വവും നിയന്ത്രണവും - അതിന്റെ &quot;സ്റ്റിയറിംഗ് ഗ്രൂപ്പുകൾ&quot; - ആപ്പിൾ, മോസില്ല, [[ഗൂഗിൾ]], [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്]] മുതലായ കമ്പനികളാണ്. ഡബ്ല്യു.എച്.എ.റ്റി.ഡബ്ല്യു. കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങൾ കൃത്യമായ നിർവ്വഹണം ഉറപ്പാക്കാൻ വേണ്ടി സ്പെസിഫിക്കേഷനുകൾക്കുള്ള എഡിറ്റർ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://whatwg.org/faq#how-does-the-whatwg-work|title=FAQ – How does the WHATWG work?|date=22 November 2012 |publisher=WHATWG|access-date=1 January 2013|quote=If necessary, controversies are resolved by the Steering Group with members appointed from the organizations that develop browser engines, as a backstop to ensure the editor's judgment aligns with what they will implement.}}&lt;/ref&gt;
==ചരിത്രം==
എച്.റ്റി.എം.എല്ലിന്റെ തഴഞ്ഞുകൊണ്ട് [[എക്സ്.എം.എൽ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സാങ്കേതികതവിദ്യകൾക്ക് [[ഡബ്ല്യു3സി]] പ്രാമുഖ്യം കൊടുത്തതും കൂടാതെ, ഡബ്ല്യൂ3സിയുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ നടത്തിവന്നിരുന്ന വെബ് മാദണ്ഡങ്ങളുടെ വികസനത്തിലും മറ്റും ഉണ്ടായ കാലതാമസത്തിലും മെല്ലെപ്പോക്കിനും ഉണ്ടായ ഒരു പ്രതികരണമാണ് ഈ സംഘടനയുടെ ആവിർഭാവം എന്നു പറയാം.&lt;ref&gt;{{cite web|title=HTML5: A vocabulary and associated APIs for HTML and XHTML|url=https://www.w3.org/TR/html5/|website=W3C Recommendations|publisher=W3C|access-date=21 October 2015|ref=history-0|archive-url=https://web.archive.org/web/20190707113111/http://www.w3.org/TR/html5/#history-0|archive-date=2019-07-07|quote=&quot;Shortly thereafter, Apple, Mozilla, and Opera jointly announced their intent to continue working on the effort under the umbrella of a new venue called the WHATWG.&quot;|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ഡബ്ല്യു.എച്.എ.റ്റി.ഡബ്ല്യു. മെയിലിംഗ് ലിസ്റ്റ് 2004 ജൂൺ 4-ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം, ഓപ്പറ-മോസില്ല പൊസിഷൻ പേപ്പറിന്റെ&lt;ref&gt;Joint Opera–Mozilla position paper voted down prior to the founding of the WHATWG: [https://www.w3.org/2004/04/webapps-cdf-ws/papers/opera.html Position Paper for the W3C Workshop on Web Applications and Compound Documents]&lt;/ref&gt; ജോയിന്റ് ഇനിഷ്യേറ്റീവ് വെബ് ആപ്ലിക്കേഷനുകളും കോമ്പൗണ്ട് ഡോക്യുമെന്റുകളും സംബന്ധിച്ച ഡബ്യൂ3സി(W3C) വർക്ക്ഷോപ്പിൽ ഡബ്യൂ3സി അംഗങ്ങൾ വോട്ട് ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.w3.org/2004/04/webapps-cdf-ws/minutes-20040602.html |title=W3C Workshop on Web Applications and Compound Documents (Day 2) Jun 2, 2004|date=2 June 2004|publisher=[[World Wide Web Consortium]]|access-date=24 February 2010}}&lt;/ref&gt;

2007 ഏപ്രിൽ 10-ന്, മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷൻ, ആപ്പിൾ, ഓപ്പറ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എന്നിവ ഡബ്ല്യൂ3സിയുടെ പുതിയ എച്.റ്റി.എം.എൽ വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പ് ഡബ്ല്യു.എച്.എ.റ്റി.ഡബ്ല്യുയുടെ [[HTML5|എച്.റ്റി.എം.എൽ 5]] അതിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ സ്റ്റാർട്ടിംഗ് പോയിന്റായി സ്വീകരിക്കണമെന്നും ഭാവിയിൽ ഡെലിവറി ചെയ്യാവുന്നതിനെ &quot;എച്.റ്റി.എം.എൽ 5&quot; എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യണമെന്നും നിർദ്ദേശിച്ചു&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://lists.w3.org/Archives/Public/public-html/2007Apr/0429.html|title=Proposal to Adopt HTML5|last=Stachowiak|first=Maciej|date=9 April 2007|publisher=[[World Wide Web Consortium]]|access-date=24 February 2010}}&lt;/ref&gt; (ഡബ്ല്യു.എച്.എ.റ്റി.ഡബ്ല്യു സ്പെസിഫിക്കേഷൻ പിന്നീട് എച്.റ്റി.എം.എൽ ലിവിംഗ് സ്റ്റാൻഡേർഡ് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു).
==പുറമേ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.whatwg.org/ ഡബ്ല്യു.എച്.എ.റ്റി.ഡബ്ല്യു.ജി വെബ്സൈറ്റ്]
*[http://forums.whatwg.org/ ഡബ്ല്യു.എച്.എ.റ്റി.ഡബ്ല്യു.ജി ചർച്ചാവേദി]

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്റർനെറ്റ്]]</text>
      <sha1>a3tte992ma8znym6mu8hld0assg93tb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മഷിനോട്ടം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168311</id>
    <revision>
      <id>4619917</id>
      <parentid>2619565</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T05:42:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29621-81</username>
        <id>217839</id>
      </contributor>
      <comment>/* അവലംബം */ https://www.reddit.com/r/Kerala/comments/169l94x/supernatural_stories_experiences_known_to_you/</comment>
      <origin>4619917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1632" sha1="9r7b5nk9hommpuiby40piba49bxyt4u" xml:space="preserve">അഭൗതികമായ ശക്തിയുണ്ടെന്നവകാശപ്പെട്ട് ജ്യോൽസ്യൻമാരും സിദ്ധന്മാരും നടത്തുന്ന പ്രവചനവിദ്യയാണ് '''മഷിനോട്ടം'''. [[വെറ്റില|വെറ്റിലയിൽ]] പ്രത്യേക [[മഷി]] പുരട്ടി കാണാതെ പോയതെല്ലാം കണ്ടെത്താനുള്ള ദിവ്യശക്തി മഷിനോട്ടക്കാർക്കുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം. മുൻകാലങ്ങളിൽ ഇതിന് വലിയ പ്രചാരമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും ഇന്ന് ഇത്തരം പ്രവണതകൾ പൊതുവെ കുറവാണ്. But today many people study these ancient sciences and found out its accuracy.  These ancient techniques can't be fully ignored saying these are superstitions.  Even metaphysics do not deny now the existence of a subtle world. Many studies done recently shows the amazing accuracy of Mashinottam.ഭൂതം, ഭാവി, വർത്തമാനങ്ങൾ പ്രവചിക്കാനും മഷിനോട്ടം ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുണ്ട്.&lt;ref&gt;http://malayalam.webdunia.com/spiritual/astrology/articles/0712/10/1071210033_1.htm&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:വിശ്വാസങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കപടശാസ്ത്</text>
      <sha1>9r7b5nk9hommpuiby40piba49bxyt4u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലാ­ലൻ ഫക്കീർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180516</id>
    <revision>
      <id>4619856</id>
      <parentid>4092437</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T17:51:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6424" sha1="jdwkd4gnui3qo9ty62ikrbudyd0ldmt" xml:space="preserve">{{prettyurl|Lalon}} 
{{Infobox person
| honorific_prefix          =
| name                      = ലാ­ലൻ ഫക്കീർ &lt;br&gt; লালন শাহ
| honorific_suffix          =
| native_name =
| native_name_lang          =
| image                     = Fakir Lalon Shah.jpg
| image_size                = 
| alt                       = 
| caption                   = ലാ­ലൻ ഫക്കീറിന്റെ ലഭ്യമായ ഒരേ ഒരു രേഖാചിത്രം (ജ്യോതീരിന്ദ്രനാഥ് ടാഗോർ)
| birth_name                = 
| birth_date                = c. 1774
| birth_place               = [[കു­ഷ്ടി­യ]], [[ബംഗാൾ]] (ഇന്നത്തെ [[ബംഗ്ലാദേശ്]])
| disappeared_place         = 
| disappeared_status        = 
| death_date                = 17 ഒക്ടോബർ 1890 (About 116)
| death_place               = [[ചെയൂറിയ]], [[കു­ഷ്ടി­യ]], [[ബംഗാൾ]]
| death_cause               = 
| body_discovered           = 
| resting_place             = [[ചെയൂറിയ]], [[കു­ഷ്ടി­യ]], [[ബംഗാൾ]]
| resting_place_coordinates = 
| monuments                 = 
| residence                 = 
| nationality               = 
| other_names               = 
| ethnicity                 = &lt;!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| occupation                = 
| years_active              = 
| known_for                 = 
| notable_works             = 
| style                     = 
| influences                = [[Siraj Sain]]
| influenced                = [[Rabindranath Tagore]]&lt;ref&gt;[http://www.banglapedia.org/httpdocs/HT/L_0035.HTM] Anwarul Karim, ''Banglapedia''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Choudhury 1992,p. 59.&lt;/ref&gt;, [[Kazi Nazrul Islam]]&lt;ref&gt;Hossain 2009,p. 148.&lt;/ref&gt;, [[Gagan Harkara]], [[Allen Ginsberg]]
| home_town                 = 
| title  = Fakir
| movement                  = 
| opponents                 = 
| religion                  = &lt;!-- Please don't change it to Hindu or Muslim. See the section below on Early Life. --&gt;
| denomination              = &lt;!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| criminal_charge           = &lt;!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources --&gt;
| criminal_penalty          = 
| criminal_status           = 
| spouse                    = ബിഷോഖ
| partner                   = 
| children                  = 
| parents                   = 
| relatives                 = 
| website                   = &lt;!-- {{URL|www.example.com}} --&gt;
| footnotes                 = 
| box_width                 = 
}}
പ­തി­നെ­ട്ടാം നൂ­റ്റാ­ണ്ടിൽ ജീ­വി­ച്ചി­രു­ന്ന [[ബാവുൾ|ബാ­വുൽ]] ഗാ­യ­ക­നാണ് '''ലാ­ലൻ ഫക്കീർ'''. ബാ­വു­ളു­ക­ളു­ടെ ബാ­വുൽ എന്ന­റി­യ­പ്പെ­ടു­ന്ന ലാ­ലൻ ഫക്കീർ ഇപ്പോൾ ബം­ഗ്ലാ­ദേ­ശി­ന്റെ ഭാ­ഗ­മായ കു­ഷ്ടി­യ­യി­ലെ നദിയ ജി­ല്ല­യി­ലാ­ണ് ജീ­വി­ച്ചി­രു­ന്ന­ത്. 1774 ജനി­ച്ച ലാ­ലൻ ഫക്കീർ ആയി­ര­ത്തോ­ളം ബാ­വുൾ ഗാ­ന­ങ്ങ­ളാ­ണ് എഴു­തി ചി­ട്ട­പ്പെ­ടു­ത്തി­യ­ത്. ഇതിൽ അറു­നൂ­റോ­ളം പാ­ട്ടു­കൾ മാ­ത്ര­മാ­ണ് കണ്ടെ­ടു­ത്തി­ട്ടു­ള്ള­ത്. ഇപ്പോ­ഴും ബാ­വുൽ ഗാ­യ­കർ പാ­ടു­ന്ന പാ­ട്ടു­കൾ പല­തും ലാ­ലൻ‌ ഫക്കീർ എഴു­തി­യ­വ­യാ­ണ്. ലാലൻ ഫക്കീർ ടാഗോറിനെ ഏറെ സ്വാധീനിച്ചു. ലാലനെ ടാഗോർ വീട്ടിൽ ക്ഷണിച്ചിരുത്തി പാടിച്ചിട്ടുണ്ട്.

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;
==പുറംകണ്ണികൾ==
* Salomon, Carol (2017) ''City of Mirrors: Songs of Lālan Sā̃i''. Edited by Keith Cantú and Saymon Zakaria. Oxford University Press, South Asia Research Series, New York.
* [http://www.unnayannews.net/issue/conflictNpeace/lalon.html Lalon Fakir: Saint Lalon by Machizo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110915100036/http://www.unnayannews.net/issue/conflictNpeace/lalon.html |date=2011-09-15 }} Documentary on Lalon's Life and Philosophy. ([[UnnayanTV]])
* [http://www.e-pao.net/epSubPageExtractor.asp?src=MeiteiMayek.meetei_mayek_Poems.fanggadra_samanyada_makpu_uba Lyric of ''pabe samanye ki tar dekha'' in Manipuri] translated by Konthoujam Suranjit
* [http://www.youtube.com/watch?v=y7nNpl-vejE After Lalon] video of a reading done by Allen Ginsberg
* [http://www.scribd.com/doc/7253135/On-Fakir-Lalon-Shah] Farhad mazhar on Fakir Lalon Shah
* http://www.chintaa.com/index.php/chinta/showAerticle/58/english {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306234654/http://www.chintaa.com/index.php/chinta/showAerticle/58/english |date=2012-03-06 }}

==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
Image:Lalon Mazar by Saef 1.jpg
Image:Lalon Mazar by Saef 2.jpg
Image:Lalon Mazar by Saef 3.jpg
Image:Lalon Mazar by Saef 4.jpg
Image:Lalon Mazar by Saef 5.jpg
Image:Lalon Mazar by Saef 6.jpg
Image:Lalon Mazar by Saef 7.jpg
Image:Lalon Mazar by Saef 8.jpg
Image:Lalon Mazar by Saef 9.jpg
Image:Lalon Mazar by Saef 10.jpg
Image:Lalon's Shrine Bangladesh (10).JPG
Image:Lalon's Shrine Bangladesh (12).JPG
Image:Lalon's Shrine Bangladesh (7).JPG
Image:Lalon's Shrine Bangladesh (6).JPG
Image:Lalon's Shrine Bangladesh (5).JPG
Image:Lalon's Shrine Bangladesh (2).JPG
Image:Lalon's Shrine Bangladesh (3).JPG
Image:Lalon's Shrine Bangladesh (4).JPG

&lt;/gallery&gt;

[[വർഗ്ഗം:ബാവുൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1772-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1890-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ബംഗ്ലാദേശി സംസ്കാരം]]
[[വർഗ്ഗം:ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം]]</text>
      <sha1>jdwkd4gnui3qo9ty62ikrbudyd0ldmt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>രണ്ടാം ആംഗ്ലോ-മറാത്ത യുദ്ധം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182147</id>
    <revision>
      <id>4619817</id>
      <parentid>3675028</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:02:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7588" sha1="khbk8oci5x40zvwgglrub4chabm3zes" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Second Anglo-Maratha War }}
{{Infobox military conflict
| conflict    = രണ്ടാം ആംഗ്ലോ-മറാത്ത യുദ്ധം 
| image       = [[File:Battle of Assaye2.jpg|240px]]
| caption     = The [[Battle of Assaye]], a painting by J.C. Stadler
| place       = Central India
| date        = 1803-1805
| result      = Decisive British victory
*[[Treaty of Deogaon]] (1803)
*[[Treaty of Surji-Anjangaon]] (1803)
*[[Treaty of Rajghat]] (1805)
| combatant1  = {{flagicon image|Flag of the British East India Company (1801).svg}} [[British East India Company]]
| combatant2  = {{flagicon image|Flag of the Maratha Empire.svg}} [[Maratha Confederacy]]&lt;br&gt;
| commander1  =  {{flagicon|United Kingdom of Great Britain and Ireland}} [[Gerard Lake, 1st Viscount Lake|Gerard Lake]]&lt;br&gt; {{flagicon|United Kingdom of Great Britain and Ireland}} [[Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington|Arthur Wellesley]]&lt;br&gt; {{flagicon|United Kingdom of Great Britain and Ireland}} [[James Stevenson (East India Company officer)|James Stevenson]]
| commander2  = {{flagicon image|Flag of the Maratha Empire.svg}}[[Daulatrao Sindhia]]&lt;br&gt;{{flagicon image|Flag of the Maratha Empire.svg}}[[Raghoji II Bhonsle]]&lt;br&gt;{{flagicon image|Flag of the Maratha Empire.svg}}[[Yashwantrao Holkar]]&lt;br&gt;{{flagicon|France}} [[Pierre Cuillier-Perron]]
| units1      = Lake &amp; Wellesley
:{{ubl|4 regiments European cavalry|8 regiments Native cavalry|2 regiments British infantry|17 sepoy battalions|Artillery}}
| strength1   = Lake, Wellesley, &amp; Stevenson:
:27,313 (not including artillery lascars &amp; [[Madras Pioneers]])
| strength2   = 300000
| casualties1 =
| casualties2 =
| campaignbox =
{{Campaignbox Second Anglo-Maratha War}}
}}

[[ഇംഗ്ലീഷ്]] ഈസ്റ്റിന്ത്യാക്കമ്പനിയും മഹാരാഷ്ട്രരും തമ്മിൽ നടന്ന മൂന്നു [[യുദ്ധം|യുദ്ധങ്ങളിൽ]] രണ്ടാമത്തെ യുദ്ധമാണ് '''രണ്ടാം ആംഗ്ലോ-മറാത്ത യുദ്ധം'''.

==കാരണങ്ങൾ==

ബസ്സീൻ ഉടമ്പടി മഹാരാഷ്ട്രർക്ക് അനുകൂലമല്ലായിരുന്നു. മഹാരാഷ്ട്രം അക്കാലത്തൊരു ശിഥിലശക്തിയായിതീർന്നിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ശക്തിയെ എതിരിടാൻ വേണ്ട ഐക്യം അവരിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഹോൾക്കറോ ഗെയ്ക്ക്വാഡോ ഇംഗ്ലീഷുകാർക്കെതിരായി യുദ്ധത്തിനൊരുമ്പെട്ടില്ല; അതേസമയം സിന്ധ്യയുടെയും പേഷ്വയുടെയും ദുർഭരണം ജനങ്ങളെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇടപെടലിന് അനുകൂലമായി ചിന്തിപ്പിച്ചു.

==രണ്ടാം യുദ്ധം==

ആർതർ വെല്ലസ്ലിയായിരുന്നു രണ്ടാം ആംഗ്ലോ-മറാഠാ യുദ്ധത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തെ നയിച്ചത്. അഹമ്മദ്നഗറും ഡക്കാനും അദ്ദേഹം പെട്ടെന്നു കീഴടക്കി. അസ്സേയിൽവച്ചുണ്ടായ യുദ്ധത്തിൽ സിന്ധ്യയും ആർഗോൺ യുദ്ധത്തിൽ ഭോൺ​സ്ലേയും പരാജിതരായി; കട്ടക്കും ബുറഹാൻപൂറും ഇംഗ്ലീഷ് സൈന്യത്തിനധീനമായി. ജനറൽ ലേക്ക് (Lake) [[ഡൽഹി|ഡൽഹിയും]] [[ആഗ്ര|ആഗ്രയും]] കീഴ്പ്പെടുത്തിയശേഷം സിന്ധ്യയുടെ സൈന്യത്തെ ഡൽഹി യുദ്ധത്തിലും (1803 [[സെപ്റ്റംബർ]]) ലാസ്വാരി യുദ്ധത്തിലും (1803 [[നവംബർ]]) തോല്പിച്ചു. [[ഒറീസ]], [[ഗുജറാത്ത്]], ബുന്ദേൽഖണ്ഡ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളും ഇംഗ്ലീഷുകാർക്കു കീഴടങ്ങി. അഞ്ചു മാസത്തെ നിരന്തര യുദ്ധം മൂലം സിന്ധ്യയും ഭോൺ​സ്ലേയും തകർന്നു. അവർക്ക് ഇംഗ്ലീഷുകാരുമായി രണ്ടു വ്യത്യസ്തസന്ധികളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കേണ്ടിവന്നു. 1803 [[ഡിസംബർ]] 17-ലെ ഡിയോഗോൺ സന്ധിയനുസരിച്ച്, ഭോൺ​സ്ലേ, കട്ടക്ക് പ്രവിശ്യ ഇംഗ്ലീഷുകാർക്കു വിട്ടുകൊടുത്തു. എം.എൽഫിൻസ്റ്റനെ [[നാഗ്പൂർ|നാഗ്പൂരിലെ]] ബ്രിട്ടീഷ് റസിഡണ്ടായി സ്വീകരിച്ചു. സിന്ധ്യയുമായി 1803 ഡിസംബർ 30-ന് ഉണ്ടാക്കിയ സുർജി അർജൻഗോൺ സന്ധിയനുസരിച്ച്, [[ഗംഗ|ഗംഗയ്ക്കും]] [[യമുന|യമുനയ്ക്കും]] ഇടയിലുള്ള സിന്ധ്യയുടെ സ്ഥലങ്ങളും, ഉത്തരഭാഗത്തെ കോട്ടകളും അടിയറവയ്ക്കേണ്ടിവന്നു. 1804 [[ഫെബ്രുവരി]] 27-ന് മറ്റൊരു സന്ധിപ്രകാരം ഇംഗ്ലീഷുകാരുമായി സബ്സിഡിയറി വ്യവസ്ഥയിൽ ചേരുകയും ചെയ്തു. ഈ യുദ്ധം മൂലം ഇംഗ്ലീഷുകാർ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പ്രബലശക്തിയായി വളർന്നു.

==പുറംകണ്ണികൾ==
*http://www.historytuition.com/anglo_maratha_wars/war_with_marathas/second_anglo_maratha_war%281803-1806%29.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130808161727/http://www.historytuition.com/anglo_maratha_wars/war_with_marathas/second_anglo_maratha_war(1803-1806).html |date=2013-08-08 }}
*http://wiki.answers.com/Q/What_are_the_causes_of_the_second_Anglo-_Maratha_war
*http://www.indianetzone.com/37/second_maratha_war_1803-1805_british_india.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130405022219/http://www.indianetzone.com/37/second_maratha_war_1803-1805_british_india.htm |date=2013-04-05 }}
*http://www.indhistory.com/anglo-maratha-war-2.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120512165002/http://indhistory.com/anglo-maratha-war-2.html |date=2012-05-12 }}
*http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Anglo-Maratha_Wars

{{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ആംഗ്ലോ-മറാഠായുദ്ധങ്ങ{{ൾ}}|ആംഗ്ലോ-മറാഠായുദ്ധങ്ങൾ}}

[[വർഗ്ഗം:മറാഠ സാമ്രാജ്യം ഉൾപ്പെട്ട യുദ്ധങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>khbk8oci5x40zvwgglrub4chabm3zes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മലർക്കായ് മരം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182526</id>
    <revision>
      <id>4619912</id>
      <parentid>4566061</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T05:23:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr. Chinchu C.</username>
        <id>6603</id>
      </contributor>
      <comment>Added English common name</comment>
      <origin>4619912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5642" sha1="jjzo1g3z9ek6txhr1ni7nnx3bugxss2" xml:space="preserve">{{prettyurl|syzygium zeylanicum}}
{{taxobox
|name =''മലർക്കായ് മരം'' &lt;br&gt;  ''സിസിജിയം സെയ്‌ലാനിക്കം''
|image =Poochakkuttikkaaya_23072011733.JPG
|image_caption = ''[[പൂച്ചക്കുട്ടിക്കായ]]''
|regnum = [[Plant]]ae
|unranked_divisio = [[Flowering plant|ആവൃതബീജികൾ]]
|unranked_classis = [[Eudicot|യൂഡീക്കോട്ടുകൾ]]
|unranked_ordo = [[Rosid|റോസിഡുകൾ]]
|ordo = [[Myrtales|മിർട്ടേലുകൾ]]
|familia = [[Myrtaceae|മിർട്ടേസി]]
|genus = '''''സിസിജിയം'''''
|genus_authority = [[Robert Brown (botanist)|R.Br.]] ex [[Joseph Gaertner|Gaertn.]]
| species = '''S zeylanicum'''
| binomial = Syzygium zeylanicum
| binomial_authority =(L.) DC.
|synonyms =
* Acmena parviflora DC. 
* Acmena zeylanica (L.) Thwaites 
* Calyptranthes malabarica Dennst. 
* Caryophyllus rugosus Blume ex Miq. 
* Eugenia egensis var. tenuiramis (Miq.) O.Berg 
* Eugenia glandulifera Roxb. 
* Eugenia goudotiana H.Perrier 
* Eugenia linearis Duthie [Illegitimate] 
* Eugenia longicauda Ridl. 
* Eugenia macrorhyncha Miq. 
* Eugenia spicata Lam. 
* Eugenia spicata var. cordata Kochummen 
* Eugenia tenuiramis Miq. 
* Eugenia varians Miq. 
* Eugenia zeylanica (L.) Wight [Illegitimate] 
* Jambosa bracteata Miq. 
* Jambosa glandulifera (Roxb.) Miq. 
* Jambosa koenigii Blume 
* Myrtus zeylanica L. 
* Syzygium bellutta DC. 
* Syzygium coarctatum Blume ex Miq. 
* Syzygium lineare Wall. 
* Syzygium myrtifolium Miq. 
* Syzygium spicatum (Lam.) DC. 
* Syzygium zeylanicum var. ellipticum A.N.Henry, Chandrab. &amp; N.C.Nair 
* Syzygium zeylanicum var. lineare Alston 
* Syzygium zeylanicum var. magamalayanum K.Ravik. &amp; V.Lakshm. 
|}}
ചെറിയ ഇലകളും കായ്കളുമായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ചെറുസസ്യമാണ് '''മലർക്കായ്മരം''', അഥവാ Malayalam Pula (ശാസ്ത്രനാമം: ''syzygium zeylanicum''). '''പൂച്ചപ്പഴം''', '''കാട്ടുവഴന''' എന്നൊക്കെ ഈ സസ്യം അറിയപ്പെടുന്നു. പൂച്ചരോമം പോലെയുള്ള പൂക്കളുള്ളതിനാലാണ് പൂച്ചപ്പഴം എന്ന് ഇവ പ്രാദേശികമായി അറിയപ്പെടുന്നത്.

==വിവരണം==
ഈ സസ്യം ചെറു ശാഖകളോടെ അഞ്ചുമീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ പടർന്നു വളരുന്നു. മരത്തിന്റെ ശാഖാഗ്രങ്ങളിൽ ചെറുകായ്കൾ കുലകളായി വിരിയുന്നു. ഇവയിലെ കായ്കൾ വേനൽക്കാലത്ത് പ്രത്യേകിച്ച് മേയ് മാസത്തിലാണ് പഴുക്കുന്നത്. ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ പഴങ്ങൾക്ക് ചെറു മധുരമുണ്ട്. അലങ്കാരസസ്യമായി വളർത്താവുന്ന ഇനമാണ് ഇവ.
[[File:Syzygium_zeylanicum_Flower.jpg|thumb|പൂച്ചപ്പഴത്തിന്റെ പൂവ്]]

ഇവയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് നല്ല വെയിലും ധാരാളം ജലവും ആവശ്യമാണ്. കേരളത്തിൽ ഇവ സാധാരണയായി ഉപവനങ്ങളിലും സർപ്പക്കാവുകളിലുമാണ്‌ കാണപ്പെട്ടിരുന്നത്. ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നാശം ഇവയ്ക്ക് വംശനാശ ഭീഷണി ഉയർത്തുന്നു&lt;ref&gt;മാതൃഭൂമി കാർഷികം [http://www.mathrubhumi.com/agriculture/story-227491.html പടിയിറങ്ങുന്ന നാടൻ പഴങ്ങൾ, രാജേഷ് കാരപ്പാള്ളിൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306033217/http://www.mathrubhumi.com/agriculture/story-227491.html |date=2012-03-06 }}&lt;/ref&gt;
==ചിത്രശാല==
&lt;gallery&gt;
File:Syzygium zeylanicum at Malapparamba Kozhikode 01.jpg
File:Syzygium zeylanicum at Malapparamba Kozhikode 03.jpg
File:Syzygium zylanicum at Malapparamba Kozhikode 02.jpg
&lt;/gallery&gt;
== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://florasingapura.com/Syzygium-zeylanicum.php ചിത്രങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131109164448/http://florasingapura.com/Syzygium-zeylanicum.php |date=2013-11-09 }}
* http://vidyaa.blogspot.in/2006/10/blog-post.html

{{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}}
[[വിഭാഗം: ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ]]

[[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പഴങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കായ്കൾ ഉള്ള സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സൈസീജിയം]]
[[വർഗ്ഗം:ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]


{{Plant-stub}}</text>
      <sha1>jjzo1g3z9ek6txhr1ni7nnx3bugxss2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റിച്ചാർഡ്സൺ (ടെക്സസ്)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>204767</id>
    <revision>
      <id>4619844</id>
      <parentid>4083151</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T15:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9046" sha1="m5kr5xf0yjk5qb77c6sj5bwpmzedmj2" xml:space="preserve">{{prettyurl|Richardson, Texas}}
{{Infobox settlement
|official_name            = റിച്ചാർഡ്സൺ (ടെക്സസ്)
|settlement_type          = [[നഗരം]]
|nickname                 = ടെലികോം ഇടനാഴി
|image_skyline            =
|imagesize                =
|image_caption            =
|image_flag               = Richardson Flag.png
|image_seal               =
|image_map                = Dallas County Texas Incorporated Areas Richardson highighted.svg
|mapsize                  = 250px
|map_caption              = [[ടെക്സസ്]] സംസ്ഥാനത്തും [[Dallas County, Texas|ഡാളസ് കൗണ്ടിയിലും]] റിച്ചാർഡ്സണിന്റെ സ്ഥാനം
|image_map1               =
|mapsize1                 =
|map_caption1             =
|subdivision_type         = [[List of countries|കൗണ്ടി]]
|subdivision_name         = {{flagicon|USA}} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
|subdivision_type1        = [[Political divisions of the United States|സംസ്ഥാനം]]
|subdivision_name1        = {{flagicon|Texas}} [[ടെക്സസ്]]
|subdivision_type2        = [[List of counties in Texas|കൗണ്ടികൾ]]
|subdivision_name2        = [[Dallas County, Texas|ഡാളസ്]], [[Collin County, Texas|കോളിൻ]]
|government_type          = [[Council-manager government|കൗൺസിൽ മാനേജർ]]
|leader_title             = [[സിറ്റി കൗൺസിൽ]]
|leader_name              = [[മേയർ]] ബോബ് ടൗൺസെന്റ് &lt;br /&gt;ലോറ മക്സ്ക &lt;br /&gt;മാർക് സോളമൻ &lt;br /&gt;സ്കോട്ട് ഡൺ &lt;br /&gt;കെൻഡാൾ ഹാർട്ട്ലി &lt;br /&gt;[[Steve Mitchell (Texas)|സ്റ്റീവ് മിച്ചൽ]] &lt;br /&gt;[[അമീർ ഒമർ]]
|leader_title1             = [[സിറ്റി മാനേജർ]]
|leader_name1              = ഡാൻ ജോൺസൺ
|established_date         =
|area_magnitude           = 1 E9
|area_total_km2           = 74.2
|area_land_km2            = 74.0
|area_water_km2           = 0.2
|unit_pref                = Imperial
|area_total_sq_mi         = 
|area_land_sq_mi          = 
|area_water_sq_mi         = 
|elevation_m              = 192
|elevation_ft             = 630
|coordinates_display      = 1
|latd = 32 |latm = 57 |lats = 56 |latNS = N
|longd = 96 |longm = 42 |longs = 57 |longEW = W
| coordinates_type        = type:city_region:US
| coordinates_display     = inline,title28
|population_as_of         = 2010
|population_metro         = 6,371,773 &lt;small&gt;([[List of United States metropolitan areas|4&lt;sup&gt;ആം&lt;/sup&gt; യു.എസ്.]])&lt;/small&gt;
|population_total         = 99223
|population_density_km2   = auto
|unit_pref                = Imperial
|population_density_sq_mi = 
|timezone                 = [[North American Central Time Zone|CST]]
|utc_offset               = -6
|timezone_DST             = [[North American Central Time Zone|CDT]]
|utc_offset_DST           = -5
|website                  = http://www.cor.net
|postal_code_type         = [[പിൻകോഡ്|പിൻകോഡുകൾ]]
|postal_code              = 75080-75083, 75085
|area_code                = [[Area codes 214, 469, and 972|214, 469, 972]]
|blank_name               = [[Federal Information Processing Standard|FIPS കോഡ്]]
|blank_info               = 48-61796{{GR|2}}
|blank1_name              = [[Geographic Names Information System|GNIS]] ഫീച്ചർ ഐ.ഡി.
|blank1_info              = 1345172{{GR|3}}
|footnotes                = |
}}

[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ടെക്സസ്]] സംസ്ഥാനത്ത് [[Dallas County, Texas|ഡാളസ് കൗണ്ടിയിലും]] [[Collin County, Texas|കോളിൻ കൗണ്ടിയിലുമായി]] വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഒരു നഗരമാണ് '''റിച്ചാർഡ്സൺ'''. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telecomcorridor.com/chamber/downloads/Relocation%20Packet.pdf |title=By area, 66% of Richardson is in Dallas County, but by registered voters, about 74% of the population is in Dallas County |access-date=2012-08-19 |archive-date=2007-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070226044214/http://www.telecomcorridor.com/chamber/downloads/Relocation%20Packet.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2010ലെ ജനസംഖ്യാ കണക്കെടുപ്പുപ്രകാരം നഗരത്തിൽ 99,223 പേർ വസിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;[http://www.texasalmanac.com/texas-towns/richardson Texas Almanac]&lt;/ref&gt; 2011ൽ ജനസംഖ്യ 107,684 ആയി വർദ്ധിച്ചതായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2011/snapshots/PL4861796.html |title=Money Magazine |access-date=2012-08-19 |archive-date=2012-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023032220/http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2011/snapshots/PL4861796.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2011/faq/ |title=Money Magazine's Sources |access-date=2012-08-19 |archive-date=2012-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731005245/http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2011/faq/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഡാളസിന്റെ പട്ടണപ്രാന്തത്തിലുള്ള ഈ നഗരത്തിലാണ് പ്രശസ്തമായ [[The University of Texas at Dallas|യു. റ്റി. ഡാളസ്]] സർവ്വകലാശാലയും ഏറെ ടെലികോം കമ്പനികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന  [[ടെലികോം ഇടനാഴി|ടെലികോം ഇടനാഴിയും]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. റിച്ചാർഡ്സണ്ടെ {{convert|28|sqmi|km2}} വരുന്ന പ്രദേശത്ത് ഏതാണ്ട് 5,000 കമ്പനികൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇവയിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ടെലികോം, നെറ്റ്‌വർക്കിങ്,  അർദ്ധചാലക വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉണ്ട്. [[AT&amp;T]], [[Ericsson|എറിക്സൺ]],  [[Verizon|വെറൈസൺ]], [[Cisco Systems|സിസ്കോ സിസ്റ്റംസ്]], [[Samsung|സാംസങ്]], [[MetroPCS|മെട്രോPCS]], [[Texas Instruments|ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്]], [[TriQuint Semiconductor|ട്രൈക്വിന്റ് സെമികണ്ടക്ടർ]], [[Fujitsu|ഫ്യൂജിത്സു]] മുതലായ പ്രശസ്ത കമ്പനികൾ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;[http://www.dallasnews.com/classifieds/homecenter/profiles/richardson.html The Dallas Morning News]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.cor.net/PressRelease.aspx?id=14150 |title=COR.net Press Release |access-date=2012-08-19 |archive-date=2011-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728053957/http://www.cor.net/PressRelease.aspx?id=14150 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|2}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* [http://www.cor.net/ സിറ്റി ഓഫ് റിച്ചാർഡ്സൺ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100619073501/http://cor.net/CityCouncil.aspx?id=138 |date=2010-06-19 }}


{{Geographic location|Centre    = റിച്ചാർഡ്സൺ
|North     = [[Plano, Texas|പ്ലേനോ]]
|Northeast = [[Murphy, Texas|മർഫി]]
|East      = [[Sachse, Texas|സക്സ്]]
|Southeast = [[Garland, Texas|ഗാർലൻഡ്]]
|South     = [[Dallas|ഡാളസ്]]
|Southwest = [[Dallas|ഡാളസ്]]
|West      = [[Dallas|ഡാളസ്]]
|Northwest = [[Plano, Texas|പ്ലേനോ]]
}}

{{Dallas/Fort Worth Metroplex}}
{{Collin County, Texas}}
{{Dallas County, Texas}}
{{Texas}}

[[വർഗ്ഗം:റിച്ചാർഡ്സൻ (ടെക്സസ്)| ]]
[[വർഗ്ഗം:ടെക്സസിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
[[Category:ഡാളസ് - ഫോർട്ട്‌വർത്ത് മെട്രോപ്ലക്സ്]]
[[Category:ടെക്സസിലെ കോളിൻ കൗണ്ടിയിലെ ജനവാസപ്രദേശങ്ങൾ]]
[[Category:ടെക്സസിലെ ഡാളസ് കൗണ്ടിയിലെ ജനവാസപ്രദേശങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>m5kr5xf0yjk5qb77c6sj5bwpmzedmj2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിവാഹമോചനം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234248</id>
    <revision>
      <id>4619885</id>
      <parentid>4617136</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T00:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14545" sha1="b9xr5u21h8ovewa23azyujgju4wrm8f" xml:space="preserve">{{PU|Divorce}}
{{Close Relationships}}
[[വിവാഹം|വിവാഹബന്ധം]] സ്ഥിരമായി വേർപെടുത്തുന്നതിനെയാണ് '''വിവാഹമോചനം (ഡിവോഴ്സ്)''' എന്നു പറയുന്നത്. ഇതോടെ ഭാര്യയും ഭർത്താവും തമ്മിലുള്ള വിവാഹബന്ധ‌ത്തിന്റെ ഭാഗമായ എല്ലാ നിയമപരമായ ഉത്തരവാദി‌ത്തങ്ങളും അവസാനിക്കും. ഇതിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്തമാണ് [[അസാധുവാകുന്ന വിവാഹം|വിവാഹം അസാധുവാക്കുക]] എന്ന പ്രക്രീയ. വിവാഹമോചന നിയമത്തിന് ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ കാര്യമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും കോടതിയോ നിയമം അനുശാസിക്കുന്ന മറ്റ് അധികാരിയോ, മതനേതാക്കളോ പുരോഹിത്യമോ അനുമതി നൽകേണ്ടതുണ്ട്. [[alimony|ജീവനാംശം]], [[child custody|കുട്ടികളെ വളർത്താനുള്ള അവകാശം]], [[child support|കുട്ടികൾക്കുള്ള ചെലവുതുക]], [[distribution of property|സ്വത്തിന്റെ വിഭജനം]], കടമുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ വിഭജനം എന്നിവ വിവാഹമോചനപ്രക്രീയയുടെ ഭാഗമാണ്. കുട്ടികളുണ്ടെങ്കിൽ അവരെ മാതാപിതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ ആഴത്തിൽ ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. വിവാഹമോചനവും പലപ്പോഴും കുട്ടികളെ ബാധിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ തീരെ യോജിച്ചു പോകുവാൻ സാധിക്കാത്തവർ തമ്മിലുള്ള വിവാഹബന്ധം വേർപ്പെടുത്തുന്നതാണ് നല്ലതെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വിവാഹമോചനത്തിന് മുൻപായി പലപ്പോഴും പങ്കാളികളെ കോടതി കൗൺസിലിംഗിന് അയക്കാറുണ്ട്. മാനസികമായ അടുപ്പക്കുറവ്, ലൈംഗിക പ്രശ്നങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക ബാദ്ധ്യത, കുടുംബ പ്രശ്നങ്ങൾ, വൈവാഹിക ബലാത്സംഗം, ഗാർഹിക പീഡനം, സ്ത്രീധനം, വിവാഹേതരബന്ധം, ലഹരി ഉപയോഗം, സംശയരോഗം, വ്യക്തി സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്കുള്ള അമിതമായ കടന്നുകയറ്റം തുടങ്ങിയവ വിവാഹമോചനത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ ആകാം. &lt;ref&gt;[http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/divorce.html NIH]&lt;/ref&gt;

[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ആദ്യ വിവാഹങ്ങളുടേ 40% മുതൽ 50% വരെയും രണ്ടാം വിവാഹങ്ങളുടെ 60%-ഉം വിവാഹമോചനത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;[http://www.divorce.usu.edu/files/uploads/Lesson3.pdf ഹൗ കോമൺ ഈസ് ഡിവോഴ്സ് ആൻഡ് വാട്ട് ആർ ദി റീസൺസ്?, യൂണിവേഴ്സിറ്റ് ഓഫ് സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ]&lt;/ref&gt; ബ്രിട്ടനിൽ വിവാഹത്തിനു 15 വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം നടക്കുന്ന വിവാഹമോചനം1970-ൽ 22% ആയിരുന്നത് 1995-ൽ 33% ആയി വർദ്ധിക്കുകയുണ്ടായി. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/vsob1/divorces-in-england-and-wales/2010/stb-divorces-2010.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-25 |archive-date=2013-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605122326/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/vsob1/divorces-in-england-and-wales/2010/stb-divorces-2010.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[emancipation of minors|എമാൻസിപ്പേഷൻ ഓഫ് മൈനേഴ്സ്]] (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത കുട്ടികൾ മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്നു വിട്ട് സ്വയം പര്യാപ്തരാവുക) എന്ന പ്രക്രീയയ്ക്ക് മാതാപിതാക്കളെ ഡിവോഴ്സ് ചെയ്യുക എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്.

==ഇതും കാണുക==
* [[വിവാഹമോചനം ഇസ്ലാമിൽ]]
* [[ഷാബാനു കേസ്]]
* [[അസാധുവാകുന്ന വിവാഹം]]

==അവലംബം==
{{reflist}}

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
* [[William P. Alford|ആൽഫോഡ്, വില്യം പി.]], [http://www.wcfia.harvard.edu/node/661 &quot;ഹാവ് യൂ ഈറ്റൺ, ഹാവ് യൂ ഡിവോഴ്സ്ഡ്? ഡിബേറ്റിംഗ് ദി മീനിംഗ് ഓഫ് ഫ്രീഡം ഇൻ മാരിയേജ് ഇൻ ചൈന&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100219043458/http://www.wcfia.harvard.edu/node/661 |date=2010-02-19 }}, ഇൻ റലംസ് ഓഫ് ഫ്രീഡം ഇൻ മോഡേൺ ചൈന (വില്യം സി. കിർബി എഡ്. സ്റ്റാൻഫോഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രെസ്സ് 2004).
*ബെർലിൻ ഗി. (2004). [http://www.mdrc.org/publications/386/testimony.html ദി എഫക്റ്റ്സ് ഓഫ് മാരിയേജ് ആൻഡ് ഡൈവോഴ്സ് ഇൻ ഫാമിലീസ് ആൻഡ് ചിൽഡ്രൺ] ശേഖരിച്ചത് 2012 മാർച്ച് 13-ന്
*ഡേവിസ്, പി. ടി. &amp; കമ്മിംഗ്സ് ഇ. എം. (1994). [http://www.psych.rochester.edu/graduate/developmental/faculty/documents/MaritalConflictandchildadjustment1994.pdf മാരിറ്റൽ കോൺഫ്ലിക്റ്റ് ആൻഡ് ചൈൽഡ് അഡ്ജസ്റ്റ്മെന്റ്: ആൻ ഇമോഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ഹൈപോതിസിസ്.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120521232551/http://www.psych.rochester.edu/graduate/developmental/faculty/documents/MaritalConflictandchildadjustment1994.pdf |date=2012-05-21 }} അമേരിക്കൻ സൈക്കോളജിക്കൽ അസ്സോസിയേഷൻ സൈക്കോളജിക്കൽ ബുള്ളറ്റിൻ, 116, 387-411. ശേഖരിച്ചത് 2012 മാർച്ച് 13-ന്
*ഫൗൾക്സ്-ജാമിസൺ, എൽ. (2001). [http://cpancf.com/articles_files/efffectsdivorceonchildren.asp ദി എഫക്റ്റ്സ് ഓഫ് ഡിവോഴ്സ് ഓൺ ചിൽഡ്രൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120309012311/http://cpancf.com/articles_files/efffectsdivorceonchildren.asp |date=2012-03-09 }} ശേഖരിച്ചത് 2012 മാർച്ച് 13-ന്
*ഹ്യൂസ് ആർ. (2009). [http://parenting247.org/article.cfm?ContentID=646 ദി എഫക്റ്റ്സ് ഓഫ് ഡിവോഴ്സ് ഓൺ ചിൽഡ്രൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304034137/http://parenting247.org/article.cfm?ContentID=646 |date=2016-03-04 }} ശേഖരിച്ചത് 2012 മാർച്ച് 13-ന്
*ജോവിയറ്റ് കെ. ആർ. (2011). [http://web.ebscohost.com/ehost/pdfviewer/pdfviewer?sid=c595e37e-9ca3-451e-b0a6-cd8ac400a6e5%40sessionmgr104&amp;vid=10&amp;hid=106 ദി സൈക്കോസോഷ്യൽ ഇംപാക്റ്റ് ഓഫ് ഡിവോഴ്സ് ഓൺ ചിൽഡ്രൻ: വാട്ട് ഈസ് ദി ഫാമിലി ലോയർ റ്റു ഡൂ?] അമേരിക്കൻ ജേണൽ ഓഫ് ഫാമിലി ലോ, 175-181. ശേഖരിച്ചത് 2012 മാർച്ച് 13-ന്
* {{Cite book|author=ഫിലിപ്സ് റോഡെറിക് |title=അൺ ടൈയിംഗ് ദി നോട്ട്: എ ഷോർട്ട് ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ഡിവോഴ്സ് |url=https://archive.org/details/untyingknotshort0000phil |publisher=[[Cambridge University Press|കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രെസ്സ്]] |location=കേംബ്രിഡ്ജ്, ബ്രിട്ടൻ|year=1991 |pages= |isbn=0-521-42370-8 |oclc= |doi= |accessdate=}}
*{{cite journal|last=സിങർ|first=ജോസഫ്|title=സെയിം സെക്സ് മാരിയേജ്, ഫുൾ ഫൈത്ത് ആൻഡ് ക്രെഡിറ്റ്, ആൻഡ് ദി ഇവേഷൻ ഓഫ് ഒബ്ലിഗേഷൻ|journal=പസഫിക് ഗാംബിൾ റോബിൻസൺ|year=2005|volume=1|pages=1–51}}
*സ്ട്രോങ്, ബി. ഡെവോൾട്ട് സി. &amp; കോഹെൻ ടി. എഫ് (2011). ദി മാരിയേജ് ആൻഡ് ഫാമിലി എക്സ്പീരിയൻസ്: ഇന്റിമേറ്റ് റിലേഷൻഷിപ്സ് ഇൻ എ ചേഞ്ചിംഗ് സൊസൈറ്റി. ബെൽമോണ്ട്, സി.എ.: വേഡ്സ്വർത്ത് സെൻഗേജ് ലേണിംഗ്.
*തോമസ് എസ്. ജി. (2011, ഒക്റ്റോബർ 28). [http://www.nytimes.com/2011/10/30/fashion/the-good-divorce-cultural-studies.html?pagewanted=all ദി ഗുഡ് ഡിവോഴ്സ്]. ദി ന്യൂ യോർക്ക് ടൈംസ്. ശേഖരിച്ചത് 2012 മാർച്ച് 15-ന്

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Wiktionary}}
{{Commons category|Divorce|വിവാഹമോചനം}}
* {{DMOZ|Society/Relationships/Divorce/|വിവാഹമോചനത്തിന്റെ സാമൂഹിക വശങ്ങൾ}}
* {{DMOZ|Society/Law/Legal_Information/Family_Law/Divorce/|വിവഹമോചനത്തിന്റെ നിയമവശങ്ങൾ}}
* [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/statistics_explained/index.php/Marriage_and_divorce_statistics വിവാഹത്തിന്റെയും വിവാഹമോചനത്തിന്റെയും സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ - യൂറോസ്റ്റാറ്റ്]
* [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&amp;init=1&amp;language=en&amp;pcode=tps00013&amp;plugin=0 വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ വിവാഹമോചന നിരക്കുകൾ] [[Eurostat|യൂറോസ്റ്റാറ്റ്]]
*[http://life.familyeducation.com/divorce/parenting/45564.html വിവാഹമോചനം: കുട്ടികളോട് നിങ്ങൾ എന്തു പറയണം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (2000)
*[http://www.aacap.org/cs/root/facts_for_families/children_and_divorce കുട്ടികളും വിവാഹമോചനവും]. (2010)
*[http://www.talk.com.ph/592house-bill-no-1799-divorce-bill-philippines0.html]

==ജേണലുകൾ==
* ''[[Review of Economics of the Household|കുടുംബത്തിന്റെ സാമ്പത്തികസ്ഥിതിയുടെ അവലോകനം]]''
* ''ഡെമോഗ്രഫി'' — [http://muse.jhu.edu/journals/dem/ സ്കോപ്പ് ആൻഡ് ലിങ്ക്സ് റ്റു ഇഷ്യൂ കണ്ടന്റ്സ് ആൻഡ് അബ്സ്ട്രാക്റ്റ്സ്.]
* ''ജേണൽ ഓഫ് പോപ്പുലേഷൻ എക്കണോമിക്സ്'' — [http://www.popecon.org/aimsandscope.php  ലക്ഷ്യങ്ങളും സാദ്ധ്യതകളും]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.iza.org/en/webcontent/news/espe20?noAutoMenu=true&amp;print=true(1988) ഇരുപതാം ആനിവേഴ്സറി സ്റ്റേറ്റ്മെന്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, 2006.
* ''പോപ്പുലേഷൻ ആൻഡ് ഡെവലെപ്മെന്റ് റിവ്യൂ'' —  [https://archive.today/20121201230052/www.popcouncil.org/pdr/ എയിംസ് ആൻഡ് അബ്സ്ട്രാക്റ്റ് ആൻഡ് സപ്ലിമെന്റ് ലിങ്ക്സ്.]
* ''പോപ്പുലേഷൻ ബുള്ളറ്റിൻ'' — [http://www.prb.org/Publications/PopulationBulletins.aspx ഓൺ കറണ്ട് പോപ്പുലേഷൻ ടോപ്പിക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081117162726/https://www.prb.org/Publications/PopulationBulletins.aspx |date=2008-11-17 }}
* ''പോപ്പുലേഷൻ സ്റ്റഡീസ്''  —[http://www.tandf.co.uk/journals/titles/00324728.asp എയിംസ് ആൻഡ് സ്കോപ്പ്.]
{{Family}}[[വർഗ്ഗം:വിവാഹമോചനം]]
[[വർഗ്ഗം:കുടുംബനിയമങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>b9xr5u21h8ovewa23azyujgju4wrm8f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റിച്ചാർഡ് ബ്രാൻസൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>248708</id>
    <revision>
      <id>4619843</id>
      <parentid>3643192</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T15:15:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4060" sha1="70ev75w5g5icw3ijxmm6uwfzz8j6f2i" xml:space="preserve">{{prettyurl|Richard Branson}}
{{Infobox person
|name         =  റിച്ചാർഡ് ബ്രാൻസൻ 
|title        = സർ
|image        = 5.3.10RichardBransonByDavidShankbone.jpg
|caption      = ടൈം മാഗസിൻ ഗാലയിൽ നിന്ന് റിച്ചാർഡ് ബ്രാൻസൻ, 4 May 2010
|birth_name   = റിച്ചാർഡ് ചാൾസ് നിക്കോളാസ് ബ്രാൻസൻ
|birth_date   = {{Birth date and age|1950|7|18|df=yes}}
|birth_place  = [[ബ്ലാക്ഹീത്ത്, ലണ്ടൻ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]]
|residence    = [[ലണ്ടൻ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]]
|occupation   = വിർജിൻ ഗ്രൂപ്പിന്റെ സ്ഥാപക ചെയർമാൻ
|years_active = 1966–തുടരുന്നു
|networth     = [[United States dollar|US$]]4.6&amp;nbsp;billion (2013)&lt;ref name=forbes /&gt;
|spouse       = {{marriage|ക്രിസ്റ്റൻ തോമാസി|22 July1972|1979}} (പിരിഞ്ഞു)&lt;br&gt;{{marriage| ജോയൻ ടെമ്പിൾമാൻ|20 December 1989}}
|website      =
|children     = 3 (ഒരാൾ മരണപ്പെട്ടു)
}}
ബ്രിട്ടീഷ് വ്യവസായിയും  നാനൂറ് കമ്പനികളോളം  അടങ്ങിയ വിർജിൻ ഗ്രൂപ്പിന്റെ തലവനുമാണ് '''റിച്ചാർഡ് ബ്രാൻസൻ'''.(ജ: 18 ജൂലയ് 1950).&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=http://www.thisislondon.co.uk/standard-home/article-23897620-londons-1000-most-influential-people-2010-tycoons-and-retailers.do
 |title=This is London
 |publisher=This is London
 |date=26 November 2010
 |accessdate=11 June 2011
 |archive-date=2011-03-03
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110303202728/http://www.thisislondon.co.uk/standard-home/article-23897620-londons-1000-most-influential-people-2010-tycoons-and-retailers.do
 |url-status=dead
 }}&lt;/ref&gt;
ബ്രാൻസന്റെ ആദ്യവ്യവസായ സംരംഭം തന്റെ 16-ം വയസ്സിൽ ആരംഭിച്ച 'സ്റ്റുഡന്റ്' എന്ന മാസികയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite news | url=http://money.cnn.com/magazines/business2/business2_archive/2006/08/01/8382250/ | publisher=CNN | date=1 August 2006 | accessdate=22 May 2010 | title=Branson's Next Big Bet | first1=Carleen | last1=Hawn | archive-date=2018-01-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180117070236/http://money.cnn.com/magazines/business2/business2_archive/2006/08/01/8382250/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;1980 കളിൽ പ്രമുഖ വിമാനക്കമ്പനികളിലൊന്നായ [[വിർജിൻ അറ്റ്ലാന്റിക് എയർവെയ്സ്]] , വിർജിൻ റെക്കോർഡ്സ് എന്നിവയ്ക്കു ബ്രാൻസൻ തുടക്കമിട്ടു.  ഫോബ്സ് മാസികയുടെ 2012 ലെ വിവരണപ്രകാരം 4.6 ബില്ല്യൺ ഡോളർ ആസ്തിയുള്ള  ഇംഗ്ളണ്ടിലെ നാലാമത്തെ ധനികനാണ് ബ്രാൻസൻ.  &lt;ref name=forbes&gt;{{cite news |url=http://www.forbes.com/profile/richard-branson |title=Richard Branson |work=Forbes |date=March 2012 |accessdate=2 February 2013}}&lt;/ref&gt;

[[വിർജിൻ ഗാലക്ടിക്]] എന്ന ബഹിരാകാശ വിനോദസഞ്ചാരം ഉദ്ദേശിച്ചു രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട കമ്പനിയുടെ പ്രധാന ഉടമയുമാണ് ബ്രാൻസൻ.
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് വ്യവസായികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1950-കളിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 18-ന് ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>70ev75w5g5icw3ijxmm6uwfzz8j6f2i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അനംഗരംഗം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>253408</id>
    <revision>
      <id>4619872</id>
      <parentid>4618904</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T20:33:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AncientAnalyst</username>
        <id>217568</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>കൃതിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരവും അവലംബവും ചേർത്തു.</comment>
      <origin>4619872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7865" sha1="q352sehc6rr6d5alairckenbmijbvzj" xml:space="preserve">{{prettyurl|Ananga Ranga}}
{{Infobox Book | &lt;!-- See Wikipedia:WikiProject_Novels or Wikipedia:WikiProject_Books --&gt;
| name         = അനംഗരംഗം 
| title_orig   =
| translator   = [[ആർ. നാരായണപണിക്കർ]] (മലയാളം)
| image        =[[ചിത്രം:AnangaRangam.tif|250px|center]]
| image_caption    = മലയാളത്തിലെ വിഷയാനുക്രമണിക
| author       = [[കല്യാണമല്ലൻ]]
| cover_artist = 
| country      = പുരാതന ഭാരതം
| language     = [[സംസ്കൃതം]]
| series       = 
| genre        = ലൈംഗിക സാഹിത്യം
| publisher    = 
| release_date = 
| media_type   =
| isbn         = 
| oclc= 
| preceded_by  = 
| followed_by  = 
| wikisource       = അനംഗരംഗം 
}}
[[കാമസൂത്രം|കാമസൂത്രത്തിന്റെ]] വ്യാഖ്യാനമെന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ദാമ്പത്യകലാ പുസ്തകമാണ് '''അനംഗരംഗം'''. 16-ആം ശതകത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന [[കല്യാണമല്ലൻ]] എന്ന രചയിതാവിന്റേതായാണ് ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ലോദി വംശത്തിലെ അഹമ്മദ്‌ ഖാൻ ലോദിയുടെ പുത്രനായ ലാദ് ഖാന്റെ അംഗീകാരത്തിലേക്കായി എഴുതപ്പെട്ടതാണിതെന്നാണ് ആദ്യ പണ്ഡിത മതം. പിന്നീടുവന്ന വ്യാഖ്യാതാക്കൾ പക്ഷേ, ഭാര്യാ-ഭർതൃ ബന്ധത്തിന്റെ കെട്ടുറപ്പ് സൂക്ഷിക്കാനായാണ് ഇതെഴുതിയതെന്നു കരുതുന്നു.

== തർജ്ജമ ==
1885-ൽ [[റിച്ചാർഡ് ഫ്രാൻസിസ് ബർട്ടൻ]] ആംഗലേയത്തിലേക്ക് തർജ്ജമ ചെയ്തു. ഈ കൃതി മലയാളത്തിലേക്ക് ഇതേപേരിൽ [[ആർ. നാരായണപണിക്കർ]] വ്യാഖ്യാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ബർട്ടന്റെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയായ ഇസബെൽ ബർട്ടൻ വിക്ടോറിയൻ  കാലഘട്ടത്തിലെ മാനഹാനിയെ ഭയന്ന് നിരവധി കൈയെഴുത്തു പ്രതികൾ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://therai.org.uk/archives-and-manuscripts/archive-contents/burton-library-a103/|title=BURTON LIBRARY (A103) - Royal Anthropological Institute|access-date=2026-05-12|last=rai_t2hst5|date=2009-02-22|language=en-US}}&lt;/ref&gt;കത്തിച്ചുകളഞ്ഞതായി കണ്ടെത്തി. വിക്ടോറിയന് കാലഘട്ടത്തിലെ കണിശമായ സെൻസറിംഗിന് വിധേയമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടിവന്നതിനാൽ റിച്ചാർഡ് ബർട്ടൻ അനുകൂല അവസരത്തിലേക്കു വേണ്ടി കാത്തുവെച്ചിരുന്ന വിവിധ കൃതികളായിരുന്നു അവ എന്നാണ് നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Young |first=Donald |date=1979-01 |title=New insight into a Victorian enigma: Sir Richard Burton's correspondence |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/AJA02578301_424 |journal=Kenya Past and Present |volume=10 |issue=1 |pages=33–40 |doi=10.10520/AJA02578301_424}}&lt;/ref&gt;. എന്നിരുന്നാലും കല്യാണമല്ലന്റെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി വല്ലഭരായർ രചിച്ച കല്യാണമല്ലചരിതം എന്ന ചരിത്രാഖ്യായികയിൽ അനംഗരംഗം പൂർണ്ണമായും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.  

== ഉള്ളടക്കം ==
ഏക പത്നീവൃതത്തെ സമർത്ഥിക്കുന്ന കൃതിയിൽ ഒരേ പത്നിയെ തന്നെ സ്നേഹിച്ചുകൊണ്ട് 32 വിവിധ സ്ത്രീകളുടെ കൂടെ ദാമ്പത്യം അനുഷ്ഠിച്ചാലെന്ന പോലെയുള്ള അനുഭവം സിദ്ധമാക്കാനുള്ള പ്രയത്നത്തെ വിവരിക്കുന്നു. ഇതുവഴി ഭാര്യാ ഭർത്താക്കന്മാർ തമ്മിലുണ്ടാകുന്ന അകല്ചയെ ഇല്ലാതാക്കാനും, സ്നേഹം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കൃതി സഹായിക്കുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. സ്ത്രീ-പുരുഷന്മാരുടെ വർഗ്ഗികരണത്തെപ്പറ്റി പറഞ്ഞുകൊണ്ടു തുടങ്ങുന്ന കൃതിയിൽ പലവിധ സംഭോഗ രീതികൾക്കു പുറമേ അനവധി [[രതിപൂർവ്വലീല|രതിപൂർവ്വ ലീലകളെപ്പറ്റിയും]] അന്യോന്യ ആകർഷണരീതികളെപ്പറ്റിയും പരാമർശിക്കുന്നു. അവസാനത്തിൽ ആകർഷണത്തിനും [[വാജീകരണം|വാജീകരണത്തിനും]] ഉപയോഗിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ചില ഔഷധപ്രയോഗങ്ങളെ കുറിച്ചും പ്രതിപാദിക്കുന്നു.

=== അദ്ധ്യായങ്ങൾ ===
* പ്രഥമസ്ഥലം - സ്ത്രീലക്ഷണം
* ദ്വിതീയ സ്ഥലം (ചന്ദ്രകല)
* തൃതീയസ്ഥലം - ശശമൃഗാദിഭേദം
* ചതുർത്ഥസ്ഥലം - സാമാന്യധർമ്മം
* പഞ്ചസ്ഥലം - ദേശനിയമങ്ങൾ 
* ഷഷ്ഠസ്ഥലം - വിവാഹാദ്യുദ്ദേശം 
* സപ്തമസ്ഥലം (ബാഹ്യസംഭോഗവിധാനം)
* അഷ്ടമസ്ഥലം - സുരതഭേദങ്ങൾ
* നവമസ്ഥലം 
* ദശമസ്ഥലം (വശീകരണാദികം)

== അവലംബം ==
{{reflist}}
== പുറം കണ്ണികൾ ==

* [http://www.sacred-texts.com/sex/ar/ റിച്ചാർഡ് ബർട്ടന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് തർജ്ജമ]
** [http://books.google.co.in/books/about/Sacred_Sexuality.html?id=txZcKmgVoLgC ഗൂഗിൾ ബുക്സിൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413143608/https://books.google.co.in/books/about/Sacred_Sexuality.html?id=txZcKmgVoLgC |date=2016-04-13 }}
* [https://archive.org/details/Anangarangam അനംഗരംഗം - സവ്യാഖ്യാനം], ആർക്കൈവ്.ഓർഗ് (മലയാളം)

[[വർഗ്ഗം:ലൈംഗികസാഹിത്യം]]
[[വർഗ്ഗം:പ്രാചീന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>q352sehc6rr6d5alairckenbmijbvzj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619873</id>
      <parentid>4619872</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T20:46:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AncientAnalyst</username>
        <id>217568</id>
      </contributor>
      <origin>4619873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7833" sha1="fg86umm60afuch7ew2ssgm2nckmmcfi" xml:space="preserve">{{prettyurl|Ananga Ranga}}
{{Infobox Book | &lt;!-- See Wikipedia:WikiProject_Novels or Wikipedia:WikiProject_Books --&gt;
| name         = അനംഗരംഗം 
| title_orig   =
| translator   = [[ആർ. നാരായണപണിക്കർ]] (മലയാളം)
| image        =[[ചിത്രം:AnangaRangam.tif|250px|center]]
| image_caption    = മലയാളത്തിലെ വിഷയാനുക്രമണിക
| author       = [[കല്യാണമല്ലൻ]]
| cover_artist = 
| country      = പുരാതന ഭാരതം
| language     = [[സംസ്കൃതം]]
| series       = 
| genre        = ലൈംഗിക സാഹിത്യം
| publisher    = 
| release_date = 
| media_type   =
| isbn         = 
| oclc= 
| preceded_by  = 
| followed_by  = 
| wikisource       = അനംഗരംഗം 
}}
[[കാമസൂത്രം|കാമസൂത്രത്തിന്റെ]] വ്യാഖ്യാനമെന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ദാമ്പത്യകലാ പുസ്തകമാണ് '''അനംഗരംഗം'''. 16-ആം ശതകത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന [[കല്യാണമല്ലൻ]] എന്ന രചയിതാവിന്റേതായാണ് ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ലോദി വംശത്തിലെ അഹമ്മദ്‌ ഖാൻ ലോദിയുടെ പുത്രനായ ലാദ് ഖാന്റെ അംഗീകാരത്തിലേക്കായി എഴുതപ്പെട്ടതാണിതെന്നാണ് ആദ്യ പണ്ഡിത മതം. പിന്നീടുവന്ന വ്യാഖ്യാതാക്കൾ പക്ഷേ, ഭാര്യാ-ഭർതൃ ബന്ധത്തിന്റെ കെട്ടുറപ്പ് സൂക്ഷിക്കാനായാണ് ഇതെഴുതിയതെന്നു കരുതുന്നു.

== തർജ്ജമ ==
1885-ൽ [[റിച്ചാർഡ് ഫ്രാൻസിസ് ബർട്ടൻ]] ആംഗലേയത്തിലേക്ക് തർജ്ജമ ചെയ്തു. ഈ കൃതി മലയാളത്തിലേക്ക് ഇതേപേരിൽ [[ആർ. നാരായണപണിക്കർ]] വ്യാഖ്യാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ബർട്ടന്റെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയായ ഇസബെൽ ബർട്ടൻ വിക്ടോറിയൻ  കാലഘട്ടത്തിലെ മാനഹാനിയെ ഭയന്ന് നിരവധി കൈയെഴുത്തു പ്രതികൾ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://therai.org.uk/archives-and-manuscripts/archive-contents/burton-library-a103/|title=BURTON LIBRARY (A103) - Royal Anthropological Institute|access-date=2026-05-12|last=rai_t2hst5|date=2009-02-22|language=en-US}}&lt;/ref&gt;കത്തിച്ചുകളഞ്ഞതായി കണ്ടെത്തി. വിക്ടോറിയന് കാലഘട്ടത്തിലെ കണിശമായ സെൻസറിംഗിന് വിധേയമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടിവന്നതിനാൽ റിച്ചാർഡ് ബർട്ടൻ അനുകൂല അവസരത്തിലേക്കു വേണ്ടി കാത്തുവെച്ചിരുന്ന വിവിധ കൃതികളായിരുന്നു അവ എന്നാണ് നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Young |first=Donald |date=1979 |title=New insight into a Victorian enigma: Sir Richard Burton's correspondence |url=https://journals.co.za/doi/10.10520/AJA02578301_424 |journal=Kenya Past and Present |volume=10 |issue=1 |pages=33–40 }}&lt;/ref&gt;. എന്നിരുന്നാലും കല്യാണമല്ലന്റെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി വല്ലഭരായർ രചിച്ച കല്യാണമല്ലചരിതം എന്ന ചരിത്രാഖ്യായികയിൽ അനംഗരംഗം പൂർണ്ണമായും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.  

== ഉള്ളടക്കം ==
ഏക പത്നീവൃതത്തെ സമർത്ഥിക്കുന്ന കൃതിയിൽ ഒരേ പത്നിയെ തന്നെ സ്നേഹിച്ചുകൊണ്ട് 32 വിവിധ സ്ത്രീകളുടെ കൂടെ ദാമ്പത്യം അനുഷ്ഠിച്ചാലെന്ന പോലെയുള്ള അനുഭവം സിദ്ധമാക്കാനുള്ള പ്രയത്നത്തെ വിവരിക്കുന്നു. ഇതുവഴി ഭാര്യാ ഭർത്താക്കന്മാർ തമ്മിലുണ്ടാകുന്ന അകല്ചയെ ഇല്ലാതാക്കാനും, സ്നേഹം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കൃതി സഹായിക്കുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. സ്ത്രീ-പുരുഷന്മാരുടെ വർഗ്ഗികരണത്തെപ്പറ്റി പറഞ്ഞുകൊണ്ടു തുടങ്ങുന്ന കൃതിയിൽ പലവിധ സംഭോഗ രീതികൾക്കു പുറമേ അനവധി [[രതിപൂർവ്വലീല|രതിപൂർവ്വ ലീലകളെപ്പറ്റിയും]] അന്യോന്യ ആകർഷണരീതികളെപ്പറ്റിയും പരാമർശിക്കുന്നു. അവസാനത്തിൽ ആകർഷണത്തിനും [[വാജീകരണം|വാജീകരണത്തിനും]] ഉപയോഗിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ചില ഔഷധപ്രയോഗങ്ങളെ കുറിച്ചും പ്രതിപാദിക്കുന്നു.

=== അദ്ധ്യായങ്ങൾ ===
* പ്രഥമസ്ഥലം - സ്ത്രീലക്ഷണം
* ദ്വിതീയ സ്ഥലം (ചന്ദ്രകല)
* തൃതീയസ്ഥലം - ശശമൃഗാദിഭേദം
* ചതുർത്ഥസ്ഥലം - സാമാന്യധർമ്മം
* പഞ്ചസ്ഥലം - ദേശനിയമങ്ങൾ 
* ഷഷ്ഠസ്ഥലം - വിവാഹാദ്യുദ്ദേശം 
* സപ്തമസ്ഥലം (ബാഹ്യസംഭോഗവിധാനം)
* അഷ്ടമസ്ഥലം - സുരതഭേദങ്ങൾ
* നവമസ്ഥലം 
* ദശമസ്ഥലം (വശീകരണാദികം)

== അവലംബം ==
{{reflist}}
== പുറം കണ്ണികൾ ==

* [http://www.sacred-texts.com/sex/ar/ റിച്ചാർഡ് ബർട്ടന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് തർജ്ജമ]
** [http://books.google.co.in/books/about/Sacred_Sexuality.html?id=txZcKmgVoLgC ഗൂഗിൾ ബുക്സിൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413143608/https://books.google.co.in/books/about/Sacred_Sexuality.html?id=txZcKmgVoLgC |date=2016-04-13 }}
* [https://archive.org/details/Anangarangam അനംഗരംഗം - സവ്യാഖ്യാനം], ആർക്കൈവ്.ഓർഗ് (മലയാളം)

[[വർഗ്ഗം:ലൈംഗികസാഹിത്യം]]
[[വർഗ്ഗം:പ്രാചീന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>fg86umm60afuch7ew2ssgm2nckmmcfi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കുളി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>273883</id>
    <revision>
      <id>4619818</id>
      <parentid>4600240</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:12:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-19696-88</username>
        <id>216236</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-84143-2|~2026-84143-2]] ([[User talk:~2026-84143-2|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4600240|4600240]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു</comment>
      <origin>4619818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1921" sha1="ccdft5i52i6w6yrfhhzh7i6x1je017f" xml:space="preserve">'''കുളി''' - '''സ്നാനം''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യർ ദിനേന ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തി. 

==ആയുർവേദത്തിൽ==
ആയുർവേദ പ്രകാരം കുളിക്കുമ്പോൾ ആദ്യം പാദം മുതൽ വെള്ളം മുകളിലേക്ക് ഒഴിച്ചു വേണം കുളി ആരംഭിക്കാൻ{{cn}}. അതിനു കാരണമായുള്ളത് തലച്ചോറിനെ തണുപ്പ് വരുന്നു എന്ന് അറിയിപ്പ് നൽകിയ ശേഷം തല നനക്കാനാണ്{{cn}}. അല്ലെങ്കിൽ ജലദോഷം പോലുള്ള രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകും{{cn}}. ആയുർവേദത്തിൽ കുളി കഴിഞ്ഞാൻ ആദ്യം മുതുകാണ് തോർത്തേണ്ടത്{{cn}}.

== കുളിക്കുന്ന ആളുകളുടെ ഗാലറി ==
&lt;gallery&gt;
പ്രമാണം:Sandra (47147926382).jpg|ഒരു സ്ത്രീ കുളിക്കുന്നു.
പ്രമാണം:Nude man in shower.jpg|ഒരു പുരുഷൻ കുളിക്കുന്നു.
പ്രമാണം:Nude woman in shower washing her leg.jpg|കുളിക്കുന്നതിനിടയിൽ ശരീരം കഴുകുന്ന സ്ത്രീ.
പ്രമാണം:Sandra (46816753582).jpg|കുളിക്കുന്നതിനിടയിൽ മുടി കഴുകുന്ന സ്ത്രീ.
പ്രമാണം:Sandra 264-054 (45577688251).jpg|ബാത്ത് ടബ്ബിൽ കുളിക്കാൻ പോകുന്ന സ്ത്രീ.
&lt;/gallery&gt;
[[വർഗ്ഗം:കുളി| ]]</text>
      <sha1>ccdft5i52i6w6yrfhhzh7i6x1je017f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619819</id>
      <parentid>4619818</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:13:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-19696-88</username>
        <id>216236</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-19696-88|~2026-19696-88]] ([[User talk:~2026-19696-88|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4619818|4619818]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു</comment>
      <origin>4619819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1083" sha1="6fmt3twn82h1dfpxnmb0vr5ulgh8aso" xml:space="preserve">'''കുളി''' - '''സ്നാനം''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യർ ദിനേന ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തി. 

==ആയുർവേദത്തിൽ==
ആയുർവേദ പ്രകാരം കുളിക്കുമ്പോൾ ആദ്യം പാദം മുതൽ വെള്ളം മുകളിലേക്ക് ഒഴിച്ചു വേണം കുളി ആരംഭിക്കാൻ{{cn}}. അതിനു കാരണമായുള്ളത് തലച്ചോറിനെ തണുപ്പ് വരുന്നു എന്ന് അറിയിപ്പ് നൽകിയ ശേഷം തല നനക്കാനാണ്{{cn}}. അല്ലെങ്കിൽ ജലദോഷം പോലുള്ള രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകും{{cn}}. ആയുർവേദത്തിൽ കുളി കഴിഞ്ഞാൻ ആദ്യം മുതുകാണ് തോർത്തേണ്ടത്{{cn}}
[[വർഗ്ഗം:കുളി| ]]</text>
      <sha1>6fmt3twn82h1dfpxnmb0vr5ulgh8aso</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സൂസൺ വോജ്‌സിക്കി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275134</id>
    <revision>
      <id>4619948</id>
      <parentid>4595634</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T11:42:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36728" sha1="dlf1s493ji10okvbakx2vvqurg4ama6" xml:space="preserve">{{prettyurl|Susan Wojcicki}}
{{Infobox person
| name               = സൂസൻ വോജ്‌സിക്കി
| image              = Susan Wojcicki (29393944130) (cropped).jpg
| birth_name         = സൂസൻ ഡിയാൻ വോജ്സിക്കി
| birth_date         = {{Birth date and age|1968|7|5}}
| birth_place        = സാന്താ ക്ലാര കൗണ്ടി, കാലിഫോർണിയ, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്{{!}}യു.എസ്.
| known_for          = അമേരിക്കൻ ഓൺലൈൻ വീഡിയോ പങ്കിടൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായ YouTube-ന്റെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസർ (സി.ഇ.ഒ)
| death_date         = 
| death_place        = 
| citizenship        = അമേരിക്കൻ, പോളിഷ്
| spouse             = ഡെന്നിസ് ട്രോപ്പർ (1998)
| children           = 5
| parents            = സ്റ്റാൻലി വോജിക്കി&lt;br&gt;എസ്തർ വോജിക്കി
| relatives          = ജനീന വോജിക്ക ഹോസ്കിൻസ്](മുത്തശ്ശി)&lt;br/&gt;ആനി വോജിക്കി(സഹോദരി)
| education          = ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി (ബാച്ചിലർ ഓഫ് ആർട്സ്{{!}}ബി.എ)&lt;br&gt;കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാല, സാന്താക്രൂസ് (മാസ്റ്റർ ഓഫ് സയൻസ്{{!}}എം.എസ്)&lt;br&gt;കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാല, ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് (മാസ്റ്റർ ഓഫ് ബിസിനസ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ{{!}}എം.ബി.എ)
}}
ഓൺലൈൻ വീഡിയോ സർവീസായ [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിന്റെ]] മേധാവിയാണ് '''സൂസൺ വോജ്‌സിക്കി'''  (ജനനം :  5 ജൂലൈ 1968). പരസ്യത്തിന്റെയും മാർക്കറ്റിങിന്റെയും ചുമതല വഹിച്ചിരുന്ന ഗൂഗിൾ വൈസ് പ്രസിഡന്റായിരുന്നു വോജ്‌സിക്കി.&lt;ref&gt;Orescovic, Alexi (February 5, 2014). &quot;Google taps longtime executive Wojcicki to head YouTube&quot;. Reuters.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gustin, Sam (3 May 2011). &quot;Google Ad Chief Susan Wojcicki: 'The Book Isn't Finished'&quot;. Wired.com. Retrieved 10 September 2011.&lt;/ref&gt; 20 വർഷത്തിലേറെയായി അവർ ടെക് വ്യവസായത്തിൽ ജോലി നോക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Gustin|first=Sam|title=Google Ad Chief Susan Wojcicki: 'The Book Isn't Finished'|url=https://www.wired.com/epicenter/2011/05/susan-wojcicki/|access-date=10 September 2011|newspaper=Wired.com|date=3 May 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2019-08-10|title=YouTube’s Susan Wojcicki: 'Where's the line of free speech – are you removing voices that should be heard?'|url=http://www.theguardian.com/technology/2019/aug/10/youtube-susan-wojcicki-ceo-where-line-removing-voices-heard|access-date=2021-01-16|website=the Guardian|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Connley|first=Courtney|date=2019-08-20|title=YouTube CEO Susan Wojcicki: Here's what to say when men are talking over you at a meeting|url=https://www.cnbc.com/2019/08/20/susan-wojcicki-what-to-say-when-men-are-talking-over-you-at-a-meeting.html|access-date=2021-01-16|website=CNBC|language=en}}&lt;/ref&gt;

‌[[Google|ഗൂഗിളിന്റെ]] സ്ഥാപനത്തിൽ വോജ്സിക്കി പങ്കാളിയാവുകയും 1999 ൽ ഗൂഗിളിന്റെ ആദ്യ മാർക്കറ്റിംഗ് മാനേജരാവുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് കമ്പനിയുടെ ഓൺലൈൻ പരസ്യ ബിസിനസ് നയിച്ച അവർ ഗൂഗിളിന്റെ വീഡിയോ സേവനത്തിന്റെ ചുമതല വഹിച്ചു. യൂട്യൂബിന്റെ വിജയം നിരീക്ഷിച്ച ശേഷം, 2006 ൽ യൂട്യൂബിനെ ഗൂഗിൾ ഏറ്റെടുക്കാൻ വോജ്സിക്കി നിർദ്ദേശിച്ചു, 2014 മുതൽ യൂട്യൂബിന്റെ സിഇഒ ആയി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചുവരുന്നു..&lt;ref&gt;{{cite news|last=Orescovic|first=Alexi|title=Google taps longtime executive Wojcicki to head YouTube|url=http://in.reuters.com/article/2014/02/05/us-google-youtube-idINBREA141Y420140205|work=Reuters|date=February 5, 2014|access-date=2021-05-13|archive-date=2015-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150721213513/http://in.reuters.com/article/2014/02/05/us-google-youtube-idINBREA141Y420140205|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

580 ദശലക്ഷം ഡോളർ ആസ്തിയാണ് വോജ്സിക്കിക്കുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/susan-wojcicki/#3e30abe03ae3|title=#38 Susan Wojcicki|website=Forbes|access-date=2018-10-27}}&lt;/ref&gt;
==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും==
1968 ജൂലൈ 5 ന് ജൂത വംശജനായ എസ്ഥർ വോജ്സിക്കിയുടെയും സ്റ്റാൻഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ പോളിഷ് അമേരിക്കൻ ഭൗതികശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറായ സ്റ്റാൻലി വോജ്സിക്കിയുടെയും മകളായി സൂസൻ ഡിയാൻ വോജ്സിക്കി ജനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Tramiel|first1=Preeva|title=Esther Wojcicki: A Jewish mother of the tech revolution|url=https://jwa.org/blog/esther-wojcicki-jewish-mother-of-tech-revolution|access-date=1 August 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2018/06/18/how-the-wojcickis-parents-raised-23andme-founder-youtube-ceo.html|title=How Anne and Susan Wojcicki's parents raised the founder of 23andMe and the CEO of YouTube|last=Clifford|first=Catherine|date=2018-06-18|website=CNBC|language=en|access-date=2019-05-14}}&lt;/ref&gt; അവർക്ക് രണ്ട് സഹോദരിമാരുണ്ട്: ജാനറ്റ് വോജ്സിക്കി, (പിഎച്ച്ഡി, നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞനും എപ്പിഡെമിയോളജിസ്റ്റും)&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Sellers|first1=Patricia|title=Before Google, the Wojcicki girls learned from Mom|url=http://fortune.com/2012/02/01/before-google-the-wojcicki-girls-learned-from-mom/|website=Fortune.com|access-date=16 December 2014}}&lt;/ref&gt; 23andMe സ്ഥാപകയായ ആൻ വോജ്സിക്കിയും.&lt;ref&gt;[https://www.cnbc.com/2019/05/08/i-raised-2-successful-ceos-and-a-doctor-here-is-one-if-the-biggest-mistakes-parents-make.html I raised 2 successful CEOs and a doctor—here’s one of the biggest mistakes I see parents making], Esther Wojcicki, Published Wed, May 8, 2019, cnbc.com.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2018/06/18/how-the-wojcickis-parents-raised-23andme-founder-youtube-ceo.html|title=How Anne and Susan Wojcicki's parents raised the founder of 23andMe and the CEO of YouTube|last=Clifford|first=Catherine|date=2018-06-18|website=CNBC|language=en|access-date=2019-10-28}}&lt;/ref&gt; ജോർജ്ജ് ഡാന്റ്‌സിഗിന്റെ അയൽവാസിയായി സ്റ്റാൻഫോർഡ് കാമ്പസിൽ അവർ വളർന്നു. കാലിഫോർണിയയിലെ പാലോ ആൾട്ടോയിലെ ഗൺ ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിച്ച അവർ സ്കൂൾ പത്രത്തിനായി ലേഖനങ്ങൾ എഴുതി.

പതിനൊന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ വീടുതോറും &quot;സ്പൈസസ് റോപ്സ്&quot; വിൽക്കുകയായിരുന്നു വോജ്സിക്കിയുടെ ആദ്യ ബിസിനസ്സ്. കോളേജിലെ ഒരു ഹ്യൂമാനിറ്റീസ് മേജറായ, അവർ ആദ്യത്തെ കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് ക്ലാസ് എടുത്തു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.forbes.com/profile/susan-wojcicki/|title=Susan Wojcicki|work=Forbes|access-date=2017-11-15|language=en}}&lt;/ref&gt;

വോവ്‌സിക്കി ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ ചരിത്രവും സാഹിത്യവും പഠിക്കുകയും 1990 ൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ പിഎച്ച്ഡി നേടാനും അക്കാദമിക് രംഗത്ത് തുടരാനും അവർ ആദ്യം പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ ഉള്ള താൽപര്യം മനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ അവരുടെ പദ്ധതികൾ മാറ്റി.&lt;ref name=&quot;fastcompany2014a&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.fastcompany.com/3033957/the-woman-behind-the-superlatives-three-things-you-need-to-know-about-susan-wojcicki |title=The Woman Behind the Superlatives: Three Things You Need to Know About Susan Wojcicki |magazine=The Fast Company |date=August 6, 2014 |first=Nicole |last=Laporte |access-date=October 4, 2014 }}&lt;/ref&gt;

1993 ൽ സാന്താക്രൂസ്, കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും 1998 ൽ യു‌സി‌എൽ‌എ ആൻഡേഴ്സൺ സ്കൂൾ ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റിൽ നിന്ന് മാസ്റ്റർ ഓഫ് ബിസിനസ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനും നേടി.&lt;ref name=&quot;mercurynews2011&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.mercurynews.com/ci_17286427 |title=Susan Wojcicki: The most important Googler you've never heard of |newspaper=San Jose Mercury News |date=February 7, 2011 |first=Mike |last=Swift |access-date=October 4, 2014 }}&lt;/ref&gt;

==തൊഴിൽ==
ഗൂഗിൾ സംയോജിപ്പിച്ച അതേ മാസം 1998 സെപ്റ്റംബറിൽ അതിന്റെ സ്ഥാപകരായ [[Larry Page|ലാറി പേജും]] [[Sergey Brin|സെർജി ബ്രിനും]] [[മെൻ‌ലോ പാർക്ക്|മെൻലോ പാർക്കിലെ]] വോജ്‌സിക്കിയുടെ ഗാരേജിൽ ഓഫീസ് സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|last=|first=|date=2012-04-02|title=Our history in depth – Company – Google|newspaper=|url=http://www.google.com/intl/en/about/company/history/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120402210041/http://www.google.com/intl/en/about/company/history/|url-status=live|access-date=2018-11-07|archive-date=2012-04-02}}&lt;/ref&gt; 1999 ൽ ഗൂഗിളിന്റെ ആദ്യ മാർക്കറ്റിംഗ് മാനേജരാകുന്നതിനുമുമ്പ്, [[സാന്താ ക്ലാര|കാലിഫോർണിയിലുള്ള സാന്താ ക്ലാരയിലെ]] [[ഇന്റൽ കോർപ്പറേഷൻ|ഇന്റൽ കോർപ്പറേഷനിൽ]] മാർക്കറ്റിംഗിൽ ജോലി ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;fastcompany2014a&quot;/&gt; ബെയ്ൻ &amp; കമ്പനി, ആർ.ബി. വെബർ &amp; കമ്പനി എന്നീ കമ്പനികളിൽ മാനേജുമെന്റ് കൺസൾട്ടന്റായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite magazine |url=http://ideas.time.com/contributor/susan-wojcicki/ |title=Susan Wojcicki |magazine=Time |access-date=October 4, 2014 |archive-date=2017-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170314183002/http://ideas.time.com/contributor/susan-wojcicki/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഗൂഗിളിൽ, പ്രാരംഭ വൈറൽ മാർക്കറ്റിംഗ് പ്രോഗ്രാമുകളിലും ആദ്യത്തെ ഗൂഗിൾ ഡൂഡിൽസിലും അവർ പ്രവർത്തിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.anderson.ucla.edu/alumni/100-inspirational-alumni/susan-wojcicki-inspirational-100-alumna|title=Susan Wojcicki - &quot;Inspirational 100&quot; Alumna|publisher=UCLA Anderson School of Management|access-date=October 4, 2014|archive-date=2017-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170304201849/http://www.anderson.ucla.edu/alumni/100-inspirational-alumni/susan-wojcicki-inspirational-100-alumna|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NCvdUbeWS60C&amp;q=susan+wojcicki+At+Google%2C+she+worked+on+the+initial+viral+marketing+programs%2C+as+well+as+the+first+Google+Doodles&amp;pg=PA15|title=Think Quarterly: Innovation (US)|language=en}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ഗൂഗിൾ ഇമേജ്സ്, ഗൂഗിൾ ബുക്ക്സ് എന്നിവപോലുള്ള വിജയകരമായ സംഭാവനകളുടെ വികസനത്തിലും വോജ്സിക്കി പങ്കെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Susan Wojcicki - CEO @ YouTube|url=http://www.crunchbase.com/person/susan-wojcicki|website=[[TechCrunch#CrunchBase|CrunchBase]]|publisher=[[TechCrunch]]}}&lt;/ref&gt;

2003-ൽ, ഗൂഗിളിന്റെ സെമിനൽ പരസ്യ ഉൽപ്പന്നങ്ങളിലൊന്നായ [[ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ്|ആഡ്സെൻസിന്റെ]] വികസനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ വോജ്സിക്കി സഹായിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Profile Of Susan Wojcicki: Mother Of AdSense|url=https://searchengineland.com/profile-of-susan-wojcicki-mother-of-adsense-11629|date=2007-07-05|website=Search Engine Land|access-date=2020-05-31}}&lt;/ref&gt; അവർ അതിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രൊഡക്റ്റ് മാനേജരായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു, അവരുടെ പരിശ്രമത്തിന് ഗൂഗിൾ ഫൗണ്ടേഴ്സ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://usatoday30.usatoday.com/tech/techinvestor/corporatenews/2007-07-04-google-wojcicki_N.htm|title=The house that helped build Google - USATODAY.com|website=usatoday30.usatoday.com|access-date=2019-11-23}}&lt;/ref&gt; ഗൂഗിളിന്റെ അഡ്വർടൈസിംഗ് &amp; കൊമേഴ്‌സിന്റെ സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റായി അവർ ഉയർന്നു, കൂടാതെ ആഡ്വേഡ്സ്(AdWords), ആഡ്സെൻസ്(AdSense), ഡബിൾക്ലിക്ക്(DoubleClick), ഗൂഗിൾ അനലിക്സ്(Google Analytics) എന്നിവയുൾപ്പെടെ കമ്പനിയുടെ പരസ്യ, വിശകലന ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.&lt;ref name=&quot;mercurynews2011&quot; /&gt;

ഒരു ചെറിയ സ്റ്റാർട്ടപ്പായ യൂട്യൂബ്(YouTube), വോജ്സിക്കിയുടെ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള ഗൂഗിൾ വീഡിയോ സേവനവുമായി വിജയകരമായി മത്സരിക്കുകയായിരുന്നു. യൂട്യൂബ് വാങ്ങാൻ അവർ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;mercurynews2011&quot;/&gt;

ഗൂഗിളിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ട് ഏറ്റെടുക്കലുകൾ അവർ കൈകാര്യം ചെയ്തു - 2006 ൽ 1.65 ബില്യൺ ഡോളർ യൂട്യൂബ് വാങ്ങി, 2007 ൽ 3.1 ബില്യൺ ഡോളർ ഡബിൾക്ലിക്ക് വാങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bizjournals.com/bizwomen/news/latest-news/2017/08/wojcicki-emo-could-deter-women-from-tech-careers.html?page=all|title=Wojcicki: Memo could deter women from tech careers|last=Stangel|first=Luke|date=August 10, 2017|website=BizJournals}}&lt;/ref&gt;
===യൂട്യൂബ് സിഇഒ===
2014 ഫെബ്രുവരിയിൽ വോജ്സിക്കി യൂട്യൂബിന്റെ സിഇഒ ആയി.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://techcrunch.com/2014/02/05/susan-wojcicki-youtube/|title=Google Ads SVP Susan Wojcicki Takes Over At YouTube|access-date=June 12, 2014}}&lt;/ref&gt; അവരെ &quot;പരസ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യക്തി,&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Is This the Most Important Person in Advertising?|url=https://www.adweek.com/brand-marketing/most-important-person-advertising-147489/|access-date=2021-01-08|language=en-US}}&lt;/ref&gt; അതുപോലെ തന്നെ 2015 ലെ ടൈമിന്റെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള 100 ആളുകളിൽ ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Grazer |first=Brian |url=http://time.com/3822770/susan-wojcicki-2015-time-100/ |title=The 100 Most Influential People |magazine=TIME |date=April 16, 2015 |access-date=October 5, 2015}}&lt;/ref&gt; ടൈംസിന്റെ പിന്നീടുള്ള ലക്കത്തിൽ “ഇന്റർനെറ്റിലെ ഏറ്റവും ശക്തയായ സ്ത്രീ” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Luscombe |first=Belinda |url=http://time.com/4012832/meet-youtubes-view-master/ |title=Meet YouTube's Viewmaster |magazine=TIME |date=August 27, 2015 |access-date=October 5, 2015}}&lt;/ref&gt;

വോജ്സിക്കി യൂട്യൂബിന്റെ സിഇഒ ആയിരുന്ന സമയത്ത്, ഒരു മാസം 2 ബില്യൺ ലോഗിൻ ഉപയോക്താക്കൾ വരെ എത്തിയതായി കമ്പനി പ്രഖ്യാപിച്ചു,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tubefilter.com/2019/02/05/youtube-2-billion-monthly-users/|title=YouTube Hits 2 Billion Monthly Users, As Number Of Channels With 1 Million Subscribers Doubled Last Year|date=2019-02-05|website=Tubefilter|language=en-US|access-date=2019-04-02}}&lt;/ref&gt; മാത്രമല്ല ഉപയോക്താക്കൾ ഒരു ദിവസം ഒരു ബില്യൺ മണിക്കൂർ യൂട്യൂബിൽ വീഡിയോ കണ്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://mashable.com/2017/02/27/youtube-one-billion-hours-of-video-daily/#hs1RRV4k_Sqx|title=YouTube just hit a huge milestone|last=Hamedy|first=Saba|work=Mashable|access-date=2017-10-26|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://fortune.com/2017/06/23/youtube-1-5-billion-monthly-users-mobile-video/|title=YouTube Claims 1.5 Billion Monthly Users in Latest Ad Sales Pitch|work=Fortune|access-date=2017-10-26|language=en}}&lt;/ref&gt; 80 ഭാഷകളിലായി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 100 രാജ്യങ്ങളിൽ യൂട്യൂബിന്റെ പ്രാദേശികവൽക്കരിച്ച പതിപ്പുകൾ ഉണ്ട്. സിഇഒയുടെ ചുമതല ഏറ്റെടുത്തതിനുശേഷം, യൂട്യൂബിന്റെ വനിതാ ജീവനക്കാരുടെ ശതമാനം 24 ൽ നിന്ന് 30 ശതമാനമായി ഉയർന്നു.&lt;ref name=&quot;Wojcicki&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.vanityfair.com/news/2017/03/how-to-break-up-the-silicon-valley-boys-club-susan-wojcicki|title=Exclusive: How to Break Up the Silicon Valley Boys' Club|last=Wojcicki|first=Susan|work=The Hive|access-date=2017-10-26|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[File:Mateusz Morawiecki wraz z Susan Wojcicki prezesem YouTube odwiedzili Centrum Nauki Kopernik.jpg|thumb|പോളണ്ടിലെ വാർസോയിൽ പോളിഷ് പ്രധാനമന്ത്രി മാറ്റിയൂസ് മൊറാവിക്കിയുടെ അടുത്തു നിൽക്കുന്ന വോജ്സിക്കി]]

ഫാമിലി &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://techcrunch.com/2015/02/23/hands-on-with-youtube-kids-googles-newly-launched-child-friendly-youtube-app/|title=Hands On With &quot;YouTube Kids,&quot; Google's Newly Launched, Child-Friendly YouTube App|last=Perez|first=Sarah|work=TechCrunch|access-date=2017-10-26|language=en}}&lt;/ref&gt; ഗെയിമിംഗ്,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2015/aug/26/youtube-gaming-live-website-apps|title=Google launches YouTube Gaming to challenge Amazon-owned Twitch|last=Dredge|first=Stuart|date=2015-08-26|work=The Guardian|access-date=2017-10-26|language=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;, സംഗീതം &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2015/11/12/9723496/youtube-music-app-offline-background|title=YouTube Music is here, and it's a game changer|work=The Verge|access-date=2017-10-26|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ഉള്ളടക്കം എന്നിവയിൽ താൽപ്പര്യമുള്ള ഉപയോക്താക്കളെ പരിപാലിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത പുതിയ യൂട്യൂബ് ആപ്ലിക്കേഷനുകളുടെയും അനുഭവങ്ങളുടെയും വികസനവും റിലീസും വോജ്സിക്കി നിരീക്ഷിച്ചു. അവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, ചാനൽ അംഗത്വം, മെർക്കൻഡൈസ്, സൂപ്പർ ചാറ്റ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള യൂട്യൂബ് സ്രഷ്‌ടാക്കൾക്കായി കമ്പനി കൂടുതൽ ധനസമ്പാദനം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=|title=VidCon 2018: Helping creators earn more money and build stronger communities|url=https://blog.youtube/news-and-events/vidcon-2018-helping-creators-earn-more/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-05-31|website=YouTube Blog|language=en}}&lt;/ref&gt; യൂട്യൂബിന്റെ പരസ്യരഹിത സബ്‌സ്‌ക്രിപ്‌ഷൻ സേവനമായ യൂട്യൂബ് പ്രീമിയം (മുമ്പ് യൂട്യൂബ് റെഡ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു),&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://venturebeat.com/2015/10/21/google-wants-you-to-pay-9-99-per-month-for-ad-free-youtube/|title=Google wants you to pay $9.99 per month for ad-free YouTube {{!}} VentureBeat|website=venturebeat.com|language=en-US|access-date=2017-10-26|date=2015-10-22|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308075506/https://venturebeat.com/2015/10/21/google-wants-you-to-pay-9-99-per-month-for-ad-free-youtube/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അതിന്റെ ഓവർ-ദി-ടോപ്പ് (ഒടിടി) ഇന്റർനെറ്റ് ടെലിവിഷൻ സേവനമായ യൂട്യൂബ് ടിവി എന്നിവയിലും അവർ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-39124092|title=YouTube takes on cable with new service|last=Lee|first=Dave|date=2017-03-01|work=BBC News|access-date=2017-10-26|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

അവരുടെ ഭരണകാലത്ത്, വിദ്വേഷ ഭാഷണത്തെയും അക്രമ തീവ്രവാദത്തെയും കുറിച്ചുള്ളതും നയങ്ങൾ ലംഘിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കരുതുന്ന വീഡിയോകൾ നീക്കം ചെയ്ത് യൂട്യൂബ് നയം കർശനമാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=|title=An update on our commitment to fight violent extremist content online|url=https://blog.youtube/news-and-events/an-update-on-our-commitment-to-fight/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-05-31|website=YouTube Blog|language=en-US}}&lt;/ref&gt; “ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരും നിരവധി സ്വകാര്യമേഖല കമ്പനികളും സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്ന പരസ്യങ്ങൾ തീവ്രവാദ ഗ്രൂപ്പുകളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന യൂട്യൂബ് വീഡിയോകൾക്ക് മുമ്പായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു” എന്ന് ദ ടൈംസ്  പത്രം ചൂണ്ടികാണിച്ചതിന് ശേഷമാണ് കൂടുതൽ കർശനമായ നയങ്ങൾ വന്നത്, കൂടാതെ നിരവധി വലിയ പരസ്യദാതാക്കൾ ഇതിന്റെ പ്രതികരണമായി യൂട്യൂബിൽ നിന്ന് പരസ്യങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Alba|first=Davey|title=YouTube's Ad Problems Finally Blow Up in Google's Face|url=https://www.wired.com/2017/03/youtubes-ad-problems-finally-blow-googles-face|newspaper=WIRED|date=25 March 2017}}&lt;/ref&gt; എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് നയങ്ങൾ സെൻസർഷിപ്പായി വിമർശിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Hern|first=Alex|title=To censor or not to censor? YouTube's double bind|url=https://www.theguardian.com/technology/2017/mar/21/youtube-advertisers-censorship|newspaper=theguardian|date=21 March 2017}}&lt;/ref&gt; ചില യൂട്യൂബർമാർ വാദിക്കുന്നത് ഡീമോണിറ്റൈസേഷൻ സംവിധാനം വളരെ കർശനമാണെന്നും ഇത് വിദൂരമായി &quot;പരുക്കൻ&quot; ഉള്ളടക്കം ഡീമോണിറ്റൈസ് ചെയ്യപ്പെടാനും ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ സ്രഷ്‌ടാവിന്റെ ചാനൽ നീക്കംചെയ്യാനും കാരണമാകുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=vkDWHiphPz4}}&lt;/ref&gt; ആത്മഹത്യ ചെയ്ത ഒരാളെക്കുറിച്ചുള്ള ലോഗൻ പോളിന്റെ യൂട്യൂബ് വീഡിയോയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദത്തിനിടെ, പോൾ യൂട്യൂബിന്റെ മൂന്ന് സ്ട്രൈക്ക് നയം ലംഘിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ നിന്ന് വിലക്കുന്നില്ലെന്നും വോജ്സിക്കി പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theverge.com/2018/2/12/17006074/youtube-ceo-logan-paul-susan-wojcicki|title=YouTube's CEO says Logan Paul doesn't deserve to be kicked off the platform|last=Newton|first=Casey|date=12 February 2018|website=The Verge|access-date=18 October 2018}}&lt;/ref&gt;

കമ്പനിയുടെ മുൻ‌ഗണനയായി വിദ്യാഭ്യാസ ഉള്ളടക്കത്തിന് വോജ്സിക്കി പ്രാധാന്യം നൽകി, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രീകൃത സ്രഷ്ടാവിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി ഗ്രാന്റുകളിലും പ്രൊമോഷനിലും നിക്ഷേപം നടത്തുന്ന യൂട്യൂബ് ലേണിംഗ് എന്ന സംരംഭം 2018 ജൂലൈ 20 ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=|title=|url=https://blog.youtube/inside-youtube/mid-year-update-on-our-five-creator/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-05-31|website=YouTube Blog}}&lt;/ref&gt;

2018 ഒക്ടോബർ 22 ന്, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ പകർപ്പവകാശ നിർദ്ദേശത്തിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 13 നെ വോജ്സിക്കി വിമർശിച്ചു, ഇത് പകർപ്പവകാശമുള്ള ഉള്ളടക്കം നീക്കംചെയ്യാനുള്ള ഏക ഉത്തരവാദിത്തം 2018 ഒക്ടോബർ 22 ന്, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ പകർപ്പവകാശ നിർദ്ദേശത്തിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 13 നെ വോജ്സിക്കി വിമർശിച്ചു, ഇത് പകർപ്പവകാശമുള്ള ഉള്ളടക്കം നീക്കംചെയ്യാനുള്ള  ഉത്തരവാദിത്തം യൂട്യൂബിന് നൽകും, ഇത് ഉള്ളടക്ക സ്രഷ്‌ടാക്കൾക്ക് അവരുടെ സൃഷ്ടികൾ പങ്കിടാനുള്ള കഴിവിന് ഭീഷണിയാകുമെന്ന് പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2018/10/22/18008406/article-13-copyright-directive-youtube-susan-wojcicki-robert-kyncl|title=YouTube CEO says EU regulation will be bad for creators|last=Alexander|first=Julia|date=2018-10-22|work=The Verge|access-date=2018-10-27}}&lt;/ref&gt;
===ബോർഡുകൾ===
2014 ൽ വോജ്സിക്കി സെയിൽസ്ഫോഴ്സ് ബോർഡിൽ ചേർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Susan Wojcicki|url=https://www.salesforce.com/company/leadership/bios/bio-wojcicki/|access-date=2020-09-18|website=Salesforce.com|language=en}}&lt;/ref&gt; വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ സാക്ഷരത, ലിംഗസമത്വം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയായ റൂം ടു റീഡ് ബോർഡിലും അവർ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Board of Directors|url=https://www.roomtoread.org/leadership-board/board-of-directors/|access-date=2020-09-18|website=www.roomtoread.org}}&lt;/ref&gt; കൂടാതെ യു‌സി‌എൽ‌എ ആൻഡേഴ്സൺ സ്കൂൾ ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ ബോർഡ് അംഗവുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Susan Wojcicki ('89) - &quot;The most important Googler you've never heard of&quot;|url=https://blogs.anderson.ucla.edu/anderson/2011/02/susan-wojcicki-89-the-most-important-googler-youve-never-heard-of.html|access-date=2020-09-18|website=UCLA Anderson School of Management Blog}}&lt;/ref&gt;
===സ്വകാര്യ ജീവിതം===
1998 ഓഗസ്റ്റ് 23 ന് കാലിഫോർണിയയിലെ ബെൽമോണ്ടിൽ വെച്ച് വോഗ്സിക്കി ഡെന്നിസ് ട്രോപ്പറെ വിവാഹം കഴിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.paloaltoonline.com/weekly/morgue/community_pulse/1998_Nov_11.WEDDI111.html |title=Weddings |newspaper=Palo Alto Weekly |date=November 11, 1998 |access-date=October 4, 2014 |archive-date=2015-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150130082515/http://www.paloaltoonline.com/weekly/morgue/community_pulse/1998_Nov_11.WEDDI111.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; അവർക്ക് അഞ്ച് കുട്ടികളുണ്ട്. 2014 ഡിസംബർ 16 ന്, തന്റെ അഞ്ചാമത്തെ പ്രസവാവധി എടുക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായി, വോജ്‌സിക്കി വാൾസ്ട്രീറ്റ് ജേണലിൽ ശമ്പളമുള്ള പ്രസവാവധി അവധിയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ഓപ്‌ഷൻ എഴുതി. കുടുംബവും കരിയറും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ കണ്ടെത്തുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു.

യുഎസ് പൗരത്വത്തിന് പുറമേ,&lt;ref&gt;[{{cite web|title=Forbes Profile Susan Wojcicki|url=https://www.forbes.com/profile/susan-wojcicki/|access-date=1 August 2017}}&lt;/ref&gt; അവർക്ക് പോളിഷ് പൗരത്വമാണുള്ളത്.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Kafka|first1=Peter|title=New YouTube Boss Susan Wojcicki Talks Talent, Music and M&amp;A (Q&amp;A)|url=http://recode.net/2014/08/12/new-youtube-boss-susan-wojcicki-talks-talent-music-and-ma-qa/|website=[[Recode|Re/code]]|access-date=16 December 2014|date=August 12, 2014|archive-date=2016-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160417143437/http://recode.net/2014/08/12/new-youtube-boss-susan-wojcicki-talks-talent-music-and-ma-qa/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wsj.com/articles/susan-wojcicki-paid-maternity-leave-is-good-for-business-1418773756 ''Paid Maternity Leave Is Good for Business''], The Wall Street Journal, 16 December 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://next.gazeta.pl/next/7,151003,21560668,prezes-youtube-wlasnie-przyjechala-do-polski-a-to-dopiero-poczatek.html#BoxBizImg ''Prezes YouTube wlasnie przyjechala do Polski a to dopiero poczatek''], Gazeta.pl, 28 March 2017&lt;/ref&gt; 1947 ലെ പോളിഷ് നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എംപിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഒരു പീപ്പിൾസ് പാർട്ടിയും പോളിഷ് പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായിരുന്നു അവരുടെ മുത്തച്ഛൻ ഫ്രാൻസിസ്ക് വോജ്‌സിക്കി.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Franciszek Wójcicki|date=2018-02-28|url=https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Franciszek_W%C3%B3jcicki&amp;oldid=52616862|work=Wikipedia, wolna encyklopedia|language=pl|access-date=2020-01-07}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ മുത്തശ്ശി, ജാനിന വാജിക്ക ഹോസ്കിൻസ്, ലൈബ്രറി ഓഫ് കോൺഗ്രസിലെ ഒരു പോളിഷ്-അമേരിക്കൻ ലൈബ്രേറിയനായിരുന്നു, അമേരിക്കയിൽ ഏറ്റവും വലിയ പോളിഷ് സാമഗ്രികൾ നിർമ്മിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തവുമുണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zalewski|first=Wojciech|date=2011-10-01|title=Janina Wójcicka Hoskins (1912–1996): Portrait of an Esteemed Librarian|journal=Slavic &amp; East European Information Resources|volume=12|issue=4|pages=224–236|doi=10.1080/15228886.2011.623117|s2cid=144135260|issn=1522-8886}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>dlf1s493ji10okvbakx2vvqurg4ama6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വടകര തീവണ്ടി നിലയം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>296604</id>
    <revision>
      <id>4619871</id>
      <parentid>3234394</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T20:33:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2121" sha1="3th4u3x538jwxc7lehkm7suea6xvjgy" xml:space="preserve">{{prettyurl|Vadakara Railway Station}}
{{Infobox ഇന്ത്യയിലെ റെയിൽവേ സ്റ്റെഷൻ
| പേര്‌ = വടകര തീവണ്ടി നിലയം
| കോഡ് = BDJ
| image = Vadakara railway station.jpg
| image_size = 300
| caption    = വടകര തീവണ്ടി നിലയം
| coordinates = {{Coord|11.593|75.587|type:railwaystation_region:IN|display=title,inline}}
| ഡിവിഷനുകൾ = പാലക്കാട്
| സോണുകൾ = [[Southern Railway (India)|SR]]
| ജില്ല = കോഴിക്കോട്
| സംസ്ഥാനം  = [[കേരളം]] 
| പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ = 2
| വൈദ്യുതീകരിച്ചത് = 
| സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം = 
| തുറന്നത്  =  
}}

[[കോഴിക്കോട് ജില്ല]]യിലെ ഒരു പ്രധാന തീവണ്ടി നിലയമാണ് '''വടകര തീവണ്ടി നിലയം'''. ഷൊറണൂർ - മംഗലാപുരം പാതയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ തീവണ്ടിനിലയത്തിൽ ഈ റൂട്ടിലോടുന്ന മിക്ക തീവണ്ടികളും നിർത്താറുണ്ട് &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://indiarailinfo.com/departures/1483|date=12 January 2012|accessdate=15 January 2012|publisher= ''Indianrailinfo''}}&lt;/ref&gt; മാതൃകാ തീവണ്ടിനിലയവുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://mullappallyramachandran.com/en/accomplishments |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-11-09 |archive-date=2015-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211230823/http://mullappallyramachandran.com/en/accomplishments |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

{{commons category|Vatakara railway station}}

[[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ തീവണ്ടിനിലയങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>3th4u3x538jwxc7lehkm7suea6xvjgy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>(357439) 2004 ബിഎൽ86</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301876</id>
    <revision>
      <id>4619820</id>
      <parentid>4617124</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kwamikagami</username>
        <id>7271</id>
      </contributor>
      <origin>4619820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7256" sha1="oxsipoihh1m7wdyd53gxmjcl3aow14j" xml:space="preserve">{{prettyurl|(357439) 2004 BL86}}
{{DISPLAYTITLE:{{mp|(357439) 2004 ബിഎൽ|86}}}}
{{Infobox planet
| width = 25em
| bgcolour = #FFFFC0
| name = {{mp|(357439) 2004 BL|86}}&lt;ref name=&quot;NASA-20150113&quot; /&gt;
| discovery = yes
| discovery_ref = &lt;ref name=&quot;MPEC2004-B80&quot;/&gt;
| discoverer = [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] ([[List of observatory codes#700-799|704]])
| discovered = 30 ജനുവരി 2004
| mp_name = {{mp|(357439) 2004 BL|86}}
| mp_category = [[List of Apollo asteroids|അപ്പോളൊ]] [[Near-Earth object|NEO]],&lt;br&gt;[[Potentially hazardous object|PHA]]&lt;ref name=&quot;jpldata&quot;/&gt;
| orbit_ref = &lt;ref name=&quot;jpldata&quot;/&gt;
| epoch = 2014-Dec-09&lt;br&gt;([[Uncertainty Parameter U|Uncertainty]]=1)&lt;ref name=jpldata/&gt;
| aphelion = 2.108 [[Astronomical unit|AU]] (Q)
| perihelion = 0.8967 AU (q)
| semimajor = 1.502 AU (a)
| eccentricity = 0.4031
| period = 1.84 [[Julian year (astronomy)|yr]]
| inclination = 23.74[[degree (angle)|°]]
| asc_node = 126.7°
| mean_anomaly = 354.0° (M)
| arg_peri = 311.2°
| moid = 0.00817 AU (3.18 LD)
| physical_characteristics = yes
| dimensions = {{convert|0.440–1.000|km|mi|1|abbr=on}}&lt;ref name=&quot;h&quot;/&gt;
| sidereal_day =
| magnitude =
| abs_magnitude = 19.1&lt;ref name=&quot;jpldata&quot;/&gt;
}}

[[2015]] ജനുവരി 26൹ [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] സമീപത്തു കൂടി കടന്നു പോകുന്ന ഒരു ലഘുഗ്രഹമാണ് '''{{mp|(357439) 2004 BL|86}}'''. 440 മീറ്റർ മുതൽ ഒരു കി.മീറ്റർ വരെയായിരിക്കാം ഇതിന്റെ വ്യാസം എന്നാണ് കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഭൂമിയിൽ നിന്നും 1,20,000 കി.മീറ്റർ അകലെ കൂടിയാണ് ഇത് കടന്നുപോകുന്നത്.&lt;ref name=&quot;NASA-20150113&quot; /&gt;&lt;ref name=jpl-close/&gt; ഇത് ഭൂമിയും [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനും]] തമ്മിലുള്ള ദൂരത്തിന്റെ 3.1 മടങ്ങാണ്. [[2004]] [[ജനുവരി]] 30൹ [[ലിങ്കൻ നിയർ എർത്ത് ആസ്റ്റ്രോയ്ഡ് റിസർച്ച്|ലിനിയർ]] ആണ് ഈ ലഘുഗ്രഹത്തെ കണ്ടെത്തിയത്.&lt;ref name=&quot;MPEC2004-B80&quot;/&gt;

2015 ജനുവരി 27ന് ഈ ലഘുഗ്രഹം [[ഖഗോളമദ്ധ്യരേഖ|ഖഗോള മദ്ധ്യരേഖയുടെ]] സമീപത്ത് കാണപ്പെടും. അപ്പോൾ ഇതിന്റെ [[കാന്തിമാനം]] 9 ആയിരിക്കും.&lt;ref name=&quot;NEODyS2015&quot;/&gt; 2015 ജനുവരി 27നാണ് ഇതിനെ [[സൂര്യൻ|സൂര്യന്റെ]] ഓപ്പോസിഷനിൽ കാണപ്പെടുക.&lt;ref name=&quot;NEODyS2015&quot;/&gt; [[ഗോൾഡ് സ്റ്റോൺ ഡീപ് സ്പെയ്സ് നെറ്റ്‌വർക്ക്]] ഇതിനെ ജനുവരിയിൽ നിരീക്ഷണത്തിനു വിധേയമാക്കും.&lt;ref name=&quot;Goldstone&quot;/&gt;

അടുത്ത 200 വർഷത്തേക്ക് ഈ [[ലഘുഗ്രഹം]] ഭൂമിയോട് ഇത്രയും അടുത്ത് എത്താൻ സാദ്ധ്യതയില്ല. ഇനി ഇത്രയും വലിപ്പമുള്ള ഒരു ലഘുഗ്രഹം {{mp|(137108) 1999 AN|10}} ഭൂമിയോട് ഇത്രയും അടുത്തു കൂടി കടന്നു പോകുന്നത് 2027ൽ ആയിരിക്കും.&lt;ref name=&quot;NASA-20150113&quot;/&gt; ഏതാണ്ട് ഇത്രയും വലിപ്പമുള്ള {{mp|2014 YB|35}} എന്ന ഒരു ലഘുഗ്രഹം 2015 മാർച്ച് 27൹ ഭൂമിയിൽ നിന്നും 45 ലക്ഷം കി.മീറ്റർ അകലെ കൂടി കടന്നു പോകുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=2014YB35/&gt;

[[file:Asteroid2004BL86-20150119.png|center|upright=1.5|&lt;center&gt;{{mp|2004 BL|86}} എന്ന ഛിന്നഗ്രഹം 2015 ജനുവരി 26ന് പ്രശ്നങ്ങളൊന്നുമുണ്ടാക്കാതെ ഭൂമിയെ കടന്നുപോകേണ്ടതാണ്.&lt;/center&gt;]]

==അവലംബം==
{{Reflist
| refs =
&lt;ref name=jpldata&gt;{{cite web
  |type=last observation: 20 December 2014; [[Observation arc|arc]]: 10.89 years
  |title=JPL Small-Body Database Browser: 357439 (2004 BL86)
  |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2004BL86
  |publisher=Jet Propulsion Laboratory
  |accessdate=7 June 2014}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;MPEC2004-B80&quot;&gt;{{cite web
  |title=MPEC 2004-B80 : 2004 BL86
  |publisher=IAU Minor Planet Center
  |date=31 January 2004
  |url=http://www.minorplanetcenter.net/mpec/K04/K04B80.html
  |accessdate=7 June 2014}} (K04B86L)&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=jpl-close&gt;{{cite web
  |type=last observation: 12 March 2013; [[Observation arc|arc]]: 9.11 years
  |title=JPL Close-Approach Data: 357439 (2004 BL86)
  |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2004BL86;cad=1#cad
  |accessdate=7 June 2014}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Goldstone&quot;&gt;{{cite web
  |title=Goldstone Asteroid Schedule
  |publisher=NASA/JPL Asteroid Radar Research
  |author=Dr. [http://science.jpl.nasa.gov/people/Benner/ Lance A. M. Benner]
  |url=http://echo.jpl.nasa.gov/asteroids/goldstone_asteroid_schedule.html
  |accessdate=7 June 2014}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;h&quot;&gt;{{cite web
  |title=Absolute Magnitude (H)
  |publisher=NASA/JPL
  |url=http://neo.jpl.nasa.gov/glossary/h.html
  |accessdate=2014-06-07}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;NEODyS2015&quot;&gt;{{cite web
  |title=(357439) 2004BL86  Ephemerides for 25 January 2015 through 29 January 2015
  |publisher=[[NEODyS]] (Near Earth Objects – Dynamic Site)
  |url=http://newton.dm.unipi.it/neodys/index.php?pc=1.1.3.1&amp;n=357439&amp;oc=500&amp;y0=2015&amp;m0=1&amp;d0=25&amp;h0=0&amp;mi0=0&amp;y1=2015&amp;m1=1&amp;d1=29&amp;h1=0&amp;mi1=0&amp;ti=1&amp;tiu=hours
  |accessdate=7 June 2014
  |archive-date=2016-03-08
  |archive-url=https://web.archive.org/web/20160308070739/http://newton.dm.unipi.it/neodys/index.php?pc=1.1.3.1&amp;n=357439&amp;oc=500&amp;y0=2015&amp;m0=1&amp;d0=25&amp;h0=0&amp;mi0=0&amp;y1=2015&amp;m1=1&amp;d1=29&amp;h1=0&amp;mi1=0&amp;ti=1&amp;tiu=hours
  |url-status=dead
  }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;NASA-20150113&quot;&gt;{{cite web
  |title=Asteroid to Fly By Earth Safely on January 26 [2015]
  |last1=Agle |first1=DC |last2=Brown |first2=Dwaynew
  |date=13 January 2015
  |work=[[NASA]]
  |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2015-015
  |accessdate=13 January 2015}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=2014YB35&gt;{{cite web
  |type=last observation: 2015-01-15; [[Observation arc|arc]]: 19 days
  |title=JPL Close-Approach Data: 2014 YB35
  |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2014YB35;cad=1#cad
  |accessdate=2015-01-16}}&lt;/ref&gt;
}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2004BL86;orb=1 Orbital simulation] from JPL (Java) / [http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi?find_body=1&amp;body_group=sb&amp;sstr=2004BL86 Ephemeris]

[[വർഗ്ഗം:ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ|357439]]</text>
      <sha1>oxsipoihh1m7wdyd53gxmjcl3aow14j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619821</id>
      <parentid>4619820</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:41:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kwamikagami</username>
        <id>7271</id>
      </contributor>
      <origin>4619821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7262" sha1="onyupd4ljwx6b51ihlb0wr27r6g0s14" xml:space="preserve">{{prettyurl|(357439) 2004 BL86}}
{{DISPLAYTITLE:{{mp|(357439) 2004 ബിഎൽ|86}}}}
{{Infobox planet
| width = 25em
| bgcolour = #FFFFC0
| name = {{mp|(357439) 2004 BL|86}}&lt;ref name=&quot;NASA-20150113&quot; /&gt;
| discovery = yes
| discovery_ref = &lt;ref name=&quot;MPEC2004-B80&quot;/&gt;
| discoverer = [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] ([[List of observatory codes#700-799|704]])
| discovered = 30 ജനുവരി 2004
| mp_name = {{mp|(357439) 2004 BL|86}}
| mp_category = [[List of Apollo asteroids|അപ്പോളൊ]] [[Near-Earth object|NEO]],&lt;br&gt;[[Potentially hazardous object|PHA]]&lt;ref name=&quot;jpldata&quot;/&gt;
| orbit_ref = &lt;ref name=&quot;jpldata&quot;/&gt;
| epoch = 2014-Dec-09&lt;br&gt;([[Uncertainty Parameter U|Uncertainty]]=1)&lt;ref name=jpldata/&gt;
| aphelion = 2.108 [[Astronomical unit|AU]] (Q)
| perihelion = 0.8967 AU (q)
| semimajor = 1.502 AU (a)
| eccentricity = 0.4031
| period = 1.84 [[Julian year (astronomy)|yr]]
| inclination = 23.74[[degree (angle)|°]]
| asc_node = 126.7°
| mean_anomaly = 354.0° (M)
| arg_peri = 311.2°
| moid = 0.00817 AU (3.18 LD)
| physical_characteristics = yes
| dimensions = {{convert|0.440–1.000|km|mi|1|abbr=on}}&lt;ref name=&quot;h&quot;/&gt;
| sidereal_day =
| magnitude =
| abs_magnitude = 19.1&lt;ref name=&quot;jpldata&quot;/&gt;
}}

[[2015]] ജനുവരി 26൹ [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] സമീപത്തു കൂടി കടന്നു പോകുന്ന ഒരു ലഘുഗ്രഹമാണ് '''{{mp|(357439) 2004 BL|86}}'''. 440 മീറ്റർ മുതൽ ഒരു കി.മീറ്റർ വരെയായിരിക്കാം ഇതിന്റെ വ്യാസം എന്നാണ് കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഭൂമിയിൽ നിന്നും 1,20,000 കി.മീറ്റർ അകലെ കൂടിയാണ് ഇത് കടന്നുപോകുന്നത്.&lt;ref name=&quot;NASA-20150113&quot; /&gt;&lt;ref name=jpl-close/&gt; ഇത് ഭൂമിയും [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനും]] തമ്മിലുള്ള ദൂരത്തിന്റെ 3.1 മടങ്ങാണ്. [[2004]] [[ജനുവരി]] 30൹ [[ലിങ്കൻ നിയർ എർത്ത് ആസ്റ്റ്രോയ്ഡ് റിസർച്ച്|ലിനിയർ]] ആണ് ഈ ലഘുഗ്രഹത്തെ കണ്ടെത്തിയത്.&lt;ref name=&quot;MPEC2004-B80&quot;/&gt;

2015 ജനുവരി 27ന് ഈ ലഘുഗ്രഹം [[ഖഗോളമദ്ധ്യരേഖ|ഖഗോള മദ്ധ്യരേഖയുടെ]] സമീപത്ത് കാണപ്പെടും. അപ്പോൾ ഇതിന്റെ [[കാന്തിമാനം]] 9 ആയിരിക്കും.&lt;ref name=&quot;NEODyS2015&quot;/&gt; 2015 ജനുവരി 27നാണ് ഇതിനെ [[സൂര്യൻ|സൂര്യന്റെ]] ഓപ്പോസിഷനിൽ കാണപ്പെടുക.&lt;ref name=&quot;NEODyS2015&quot;/&gt; [[ഗോൾഡ് സ്റ്റോൺ ഡീപ് സ്പെയ്സ് നെറ്റ്‌വർക്ക്]] ഇതിനെ ജനുവരിയിൽ നിരീക്ഷണത്തിനു വിധേയമാക്കും.&lt;ref name=&quot;Goldstone&quot;/&gt;

അടുത്ത 200 വർഷത്തേക്ക് ഈ [[ലഘുഗ്രഹം]] ഭൂമിയോട് ഇത്രയും അടുത്ത് എത്താൻ സാദ്ധ്യതയില്ല. ഇനി ഇത്രയും വലിപ്പമുള്ള ഒരു ലഘുഗ്രഹം {{mp|(137108) 1999 AN|10}} ഭൂമിയോട് ഇത്രയും അടുത്തു കൂടി കടന്നു പോകുന്നത് 2027ൽ ആയിരിക്കും.&lt;ref name=&quot;NASA-20150113&quot;/&gt; ഏതാണ്ട് ഇത്രയും വലിപ്പമുള്ള {{mp|2014 YB|35}} എന്ന ഒരു ലഘുഗ്രഹം 2015 മാർച്ച് 27൹ ഭൂമിയിൽ നിന്നും 45 ലക്ഷം കി.മീറ്റർ അകലെ കൂടി കടന്നു പോകുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=2014YB35/&gt;

[[file:Asteroid2004BL86-20150119.png|center|thumb|upright=1.5|&lt;center&gt;{{mp|2004 BL|86}} എന്ന ഛിന്നഗ്രഹം 2015 ജനുവരി 26ന് പ്രശ്നങ്ങളൊന്നുമുണ്ടാക്കാതെ ഭൂമിയെ കടന്നുപോകേണ്ടതാണ്.&lt;/center&gt;]]

==അവലംബം==
{{Reflist
| refs =
&lt;ref name=jpldata&gt;{{cite web
  |type=last observation: 20 December 2014; [[Observation arc|arc]]: 10.89 years
  |title=JPL Small-Body Database Browser: 357439 (2004 BL86)
  |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2004BL86
  |publisher=Jet Propulsion Laboratory
  |accessdate=7 June 2014}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;MPEC2004-B80&quot;&gt;{{cite web
  |title=MPEC 2004-B80 : 2004 BL86
  |publisher=IAU Minor Planet Center
  |date=31 January 2004
  |url=http://www.minorplanetcenter.net/mpec/K04/K04B80.html
  |accessdate=7 June 2014}} (K04B86L)&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=jpl-close&gt;{{cite web
  |type=last observation: 12 March 2013; [[Observation arc|arc]]: 9.11 years
  |title=JPL Close-Approach Data: 357439 (2004 BL86)
  |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2004BL86;cad=1#cad
  |accessdate=7 June 2014}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Goldstone&quot;&gt;{{cite web
  |title=Goldstone Asteroid Schedule
  |publisher=NASA/JPL Asteroid Radar Research
  |author=Dr. [http://science.jpl.nasa.gov/people/Benner/ Lance A. M. Benner]
  |url=http://echo.jpl.nasa.gov/asteroids/goldstone_asteroid_schedule.html
  |accessdate=7 June 2014}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;h&quot;&gt;{{cite web
  |title=Absolute Magnitude (H)
  |publisher=NASA/JPL
  |url=http://neo.jpl.nasa.gov/glossary/h.html
  |accessdate=2014-06-07}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;NEODyS2015&quot;&gt;{{cite web
  |title=(357439) 2004BL86  Ephemerides for 25 January 2015 through 29 January 2015
  |publisher=[[NEODyS]] (Near Earth Objects – Dynamic Site)
  |url=http://newton.dm.unipi.it/neodys/index.php?pc=1.1.3.1&amp;n=357439&amp;oc=500&amp;y0=2015&amp;m0=1&amp;d0=25&amp;h0=0&amp;mi0=0&amp;y1=2015&amp;m1=1&amp;d1=29&amp;h1=0&amp;mi1=0&amp;ti=1&amp;tiu=hours
  |accessdate=7 June 2014
  |archive-date=2016-03-08
  |archive-url=https://web.archive.org/web/20160308070739/http://newton.dm.unipi.it/neodys/index.php?pc=1.1.3.1&amp;n=357439&amp;oc=500&amp;y0=2015&amp;m0=1&amp;d0=25&amp;h0=0&amp;mi0=0&amp;y1=2015&amp;m1=1&amp;d1=29&amp;h1=0&amp;mi1=0&amp;ti=1&amp;tiu=hours
  |url-status=dead
  }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;NASA-20150113&quot;&gt;{{cite web
  |title=Asteroid to Fly By Earth Safely on January 26 [2015]
  |last1=Agle |first1=DC |last2=Brown |first2=Dwaynew
  |date=13 January 2015
  |work=[[NASA]]
  |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2015-015
  |accessdate=13 January 2015}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=2014YB35&gt;{{cite web
  |type=last observation: 2015-01-15; [[Observation arc|arc]]: 19 days
  |title=JPL Close-Approach Data: 2014 YB35
  |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2014YB35;cad=1#cad
  |accessdate=2015-01-16}}&lt;/ref&gt;
}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2004BL86;orb=1 Orbital simulation] from JPL (Java) / [http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi?find_body=1&amp;body_group=sb&amp;sstr=2004BL86 Ephemeris]

[[വർഗ്ഗം:ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ|357439]]</text>
      <sha1>onyupd4ljwx6b51ihlb0wr27r6g0s14</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619822</id>
      <parentid>4619821</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:41:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kwamikagami</username>
        <id>7271</id>
      </contributor>
      <origin>4619822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7260" sha1="67jyoemiajmk1pw3yjmy7cwjro9lbx9" xml:space="preserve">{{prettyurl|(357439) 2004 BL86}}
{{DISPLAYTITLE:{{mp|(357439) 2004 ബിഎൽ|86}}}}
{{Infobox planet
| width = 25em
| bgcolour = #FFFFC0
| name = {{mp|(357439) 2004 BL|86}}&lt;ref name=&quot;NASA-20150113&quot; /&gt;
| discovery = yes
| discovery_ref = &lt;ref name=&quot;MPEC2004-B80&quot;/&gt;
| discoverer = [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] ([[List of observatory codes#700-799|704]])
| discovered = 30 ജനുവരി 2004
| mp_name = {{mp|(357439) 2004 BL|86}}
| mp_category = [[List of Apollo asteroids|അപ്പോളൊ]] [[Near-Earth object|NEO]],&lt;br&gt;[[Potentially hazardous object|PHA]]&lt;ref name=&quot;jpldata&quot;/&gt;
| orbit_ref = &lt;ref name=&quot;jpldata&quot;/&gt;
| epoch = 2014-Dec-09&lt;br&gt;([[Uncertainty Parameter U|Uncertainty]]=1)&lt;ref name=jpldata/&gt;
| aphelion = 2.108 [[Astronomical unit|AU]] (Q)
| perihelion = 0.8967 AU (q)
| semimajor = 1.502 AU (a)
| eccentricity = 0.4031
| period = 1.84 [[Julian year (astronomy)|yr]]
| inclination = 23.74[[degree (angle)|°]]
| asc_node = 126.7°
| mean_anomaly = 354.0° (M)
| arg_peri = 311.2°
| moid = 0.00817 AU (3.18 LD)
| physical_characteristics = yes
| dimensions = {{convert|0.440–1.000|km|mi|1|abbr=on}}&lt;ref name=&quot;h&quot;/&gt;
| sidereal_day =
| magnitude =
| abs_magnitude = 19.1&lt;ref name=&quot;jpldata&quot;/&gt;
}}

[[2015]] ജനുവരി 26൹ [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] സമീപത്തു കൂടി കടന്നു പോകുന്ന ഒരു ലഘുഗ്രഹമാണ് '''{{mp|(357439) 2004 BL|86}}'''. 440 മീറ്റർ മുതൽ ഒരു കി.മീറ്റർ വരെയായിരിക്കാം ഇതിന്റെ വ്യാസം എന്നാണ് കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഭൂമിയിൽ നിന്നും 1,20,000 കി.മീറ്റർ അകലെ കൂടിയാണ് ഇത് കടന്നുപോകുന്നത്.&lt;ref name=&quot;NASA-20150113&quot; /&gt;&lt;ref name=jpl-close/&gt; ഇത് ഭൂമിയും [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനും]] തമ്മിലുള്ള ദൂരത്തിന്റെ 3.1 മടങ്ങാണ്. [[2004]] [[ജനുവരി]] 30൹ [[ലിങ്കൻ നിയർ എർത്ത് ആസ്റ്റ്രോയ്ഡ് റിസർച്ച്|ലിനിയർ]] ആണ് ഈ ലഘുഗ്രഹത്തെ കണ്ടെത്തിയത്.&lt;ref name=&quot;MPEC2004-B80&quot;/&gt;

2015 ജനുവരി 27ന് ഈ ലഘുഗ്രഹം [[ഖഗോളമദ്ധ്യരേഖ|ഖഗോള മദ്ധ്യരേഖയുടെ]] സമീപത്ത് കാണപ്പെടും. അപ്പോൾ ഇതിന്റെ [[കാന്തിമാനം]] 9 ആയിരിക്കും.&lt;ref name=&quot;NEODyS2015&quot;/&gt; 2015 ജനുവരി 27നാണ് ഇതിനെ [[സൂര്യൻ|സൂര്യന്റെ]] ഓപ്പോസിഷനിൽ കാണപ്പെടുക.&lt;ref name=&quot;NEODyS2015&quot;/&gt; [[ഗോൾഡ് സ്റ്റോൺ ഡീപ് സ്പെയ്സ് നെറ്റ്‌വർക്ക്]] ഇതിനെ ജനുവരിയിൽ നിരീക്ഷണത്തിനു വിധേയമാക്കും.&lt;ref name=&quot;Goldstone&quot;/&gt;

അടുത്ത 200 വർഷത്തേക്ക് ഈ [[ലഘുഗ്രഹം]] ഭൂമിയോട് ഇത്രയും അടുത്ത് എത്താൻ സാദ്ധ്യതയില്ല. ഇനി ഇത്രയും വലിപ്പമുള്ള ഒരു ലഘുഗ്രഹം {{mp|(137108) 1999 AN|10}} ഭൂമിയോട് ഇത്രയും അടുത്തു കൂടി കടന്നു പോകുന്നത് 2027ൽ ആയിരിക്കും.&lt;ref name=&quot;NASA-20150113&quot;/&gt; ഏതാണ്ട് ഇത്രയും വലിപ്പമുള്ള {{mp|2014 YB|35}} എന്ന ഒരു ലഘുഗ്രഹം 2015 മാർച്ച് 27൹ ഭൂമിയിൽ നിന്നും 45 ലക്ഷം കി.മീറ്റർ അകലെ കൂടി കടന്നു പോകുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=2014YB35/&gt;

[[file:Asteroid2004BL86-20150119.png|center|thumb|upright=2|&lt;center&gt;{{mp|2004 BL|86}} എന്ന ഛിന്നഗ്രഹം 2015 ജനുവരി 26ന് പ്രശ്നങ്ങളൊന്നുമുണ്ടാക്കാതെ ഭൂമിയെ കടന്നുപോകേണ്ടതാണ്.&lt;/center&gt;]]

==അവലംബം==
{{Reflist
| refs =
&lt;ref name=jpldata&gt;{{cite web
  |type=last observation: 20 December 2014; [[Observation arc|arc]]: 10.89 years
  |title=JPL Small-Body Database Browser: 357439 (2004 BL86)
  |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2004BL86
  |publisher=Jet Propulsion Laboratory
  |accessdate=7 June 2014}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;MPEC2004-B80&quot;&gt;{{cite web
  |title=MPEC 2004-B80 : 2004 BL86
  |publisher=IAU Minor Planet Center
  |date=31 January 2004
  |url=http://www.minorplanetcenter.net/mpec/K04/K04B80.html
  |accessdate=7 June 2014}} (K04B86L)&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=jpl-close&gt;{{cite web
  |type=last observation: 12 March 2013; [[Observation arc|arc]]: 9.11 years
  |title=JPL Close-Approach Data: 357439 (2004 BL86)
  |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2004BL86;cad=1#cad
  |accessdate=7 June 2014}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Goldstone&quot;&gt;{{cite web
  |title=Goldstone Asteroid Schedule
  |publisher=NASA/JPL Asteroid Radar Research
  |author=Dr. [http://science.jpl.nasa.gov/people/Benner/ Lance A. M. Benner]
  |url=http://echo.jpl.nasa.gov/asteroids/goldstone_asteroid_schedule.html
  |accessdate=7 June 2014}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;h&quot;&gt;{{cite web
  |title=Absolute Magnitude (H)
  |publisher=NASA/JPL
  |url=http://neo.jpl.nasa.gov/glossary/h.html
  |accessdate=2014-06-07}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;NEODyS2015&quot;&gt;{{cite web
  |title=(357439) 2004BL86  Ephemerides for 25 January 2015 through 29 January 2015
  |publisher=[[NEODyS]] (Near Earth Objects – Dynamic Site)
  |url=http://newton.dm.unipi.it/neodys/index.php?pc=1.1.3.1&amp;n=357439&amp;oc=500&amp;y0=2015&amp;m0=1&amp;d0=25&amp;h0=0&amp;mi0=0&amp;y1=2015&amp;m1=1&amp;d1=29&amp;h1=0&amp;mi1=0&amp;ti=1&amp;tiu=hours
  |accessdate=7 June 2014
  |archive-date=2016-03-08
  |archive-url=https://web.archive.org/web/20160308070739/http://newton.dm.unipi.it/neodys/index.php?pc=1.1.3.1&amp;n=357439&amp;oc=500&amp;y0=2015&amp;m0=1&amp;d0=25&amp;h0=0&amp;mi0=0&amp;y1=2015&amp;m1=1&amp;d1=29&amp;h1=0&amp;mi1=0&amp;ti=1&amp;tiu=hours
  |url-status=dead
  }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;NASA-20150113&quot;&gt;{{cite web
  |title=Asteroid to Fly By Earth Safely on January 26 [2015]
  |last1=Agle |first1=DC |last2=Brown |first2=Dwaynew
  |date=13 January 2015
  |work=[[NASA]]
  |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2015-015
  |accessdate=13 January 2015}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=2014YB35&gt;{{cite web
  |type=last observation: 2015-01-15; [[Observation arc|arc]]: 19 days
  |title=JPL Close-Approach Data: 2014 YB35
  |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2014YB35;cad=1#cad
  |accessdate=2015-01-16}}&lt;/ref&gt;
}}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2004BL86;orb=1 Orbital simulation] from JPL (Java) / [http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi?find_body=1&amp;body_group=sb&amp;sstr=2004BL86 Ephemeris]

[[വർഗ്ഗം:ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ|357439]]</text>
      <sha1>67jyoemiajmk1pw3yjmy7cwjro9lbx9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വി പി ഒറിയന്റൽ ഹൈസ്കൂൾ, ചൊക്ലി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>315517</id>
    <revision>
      <id>4619880</id>
      <parentid>2198064</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T22:53:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="829" sha1="i2e9be0a4sjd4r3pus8gomv3ig8dn2k" xml:space="preserve">കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ തലശ്ശേരി താലൂകിലെ ചൊക്ലി വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിൽ സ്തിഥി ചെയ്യുന്ന സ്ഥാപനം ആണ് [http://www.sagmart.com/school-id7185-vp-oriental-high-school-cannanore  വി പി ഒറിയന്റൽ ഹൈസ്കൂൾ, ചൊക്ലി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304222543/http://www.sagmart.com/school-id7185-vp-oriental-high-school-cannanore |date=2016-03-04 }}. സംസ്കൃതം,ഹിന്ദി, അറബിക്,മലയാളം തുടങ്ങിയ ഭാഷകൾ ഇവിടെ പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

[[വർഗ്ഗം:പുതുമുഖലേഖനം]]</text>
      <sha1>i2e9be0a4sjd4r3pus8gomv3ig8dn2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സതോഷി ഒമുറ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>320918</id>
    <revision>
      <id>4619919</id>
      <parentid>4101385</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T06:34:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5039" sha1="3wt6srruddxobn8681g14nlcw8iki5l" xml:space="preserve">{{PU|Satoshi Omura}}
{{Infobox scientist
|name              = സതോഷി ഒമുറ
|image             = Satoshi_%C5%8Cmura_5040-2015.jpg
|image_size        =
|caption           = 
|birth_date        = {{Birth date and age|1935|07|12|mf=y}}
|birth_place       = [[Yamanashi Prefecture|യാമനാഷി പ്രിഫക്ച്ചർ]], ജപ്പാൻ
|death_date        =
|death_place       =
|nationality       = ജപ്പാൻ
|ethnicity         =
|fields            = [[Biochemistry|ബയോകെമിസ്ട്രി]]
|workplaces        = [[Kitasato University|കീത്തസാത്തോ സർവ്വകലാശാല]]&lt;br /&gt;[[Wesleyan University|വെസ്ലെയാൻ സർവ്വകലാശാല]]
|alma_mater        = [[University of Yamanashi|യാമനാഷി സർവ്വകലാശാല]]&lt;br /&gt;[[Tokyo University of Science|ടോക്ക്യോ ശാസ്ത്രസർവ്വകലാശാല]] ([[Master's degree|M.S.]], [[Doctor of Science|Sc. D.]])&lt;br /&gt;[[University of Tokyo|ടോക്ക്യോ സർവ്വകലാശാല]] ([[Doctor of Pharmacy|Pharm.D.]])
|doctoral_advisor  =
|doctoral_students =
|known_for         = [[Avermectin]] and [[Ivermectin]]
|awards            = [[Japan Academy Prize (academics)|ജപ്പാൻ അക്കാഡമി പ്രൈസ്]] (1990)&lt;br /&gt;[[Robert Koch Prize|റോബർട്ട് കൊച്ച് പ്രൈസ്]] (1997)&lt;br /&gt;[[Gairdner Foundation|ഗൈർഡ്നർ ഗ്ലോബൽ ഹെൽത്ത് അവാർഡ്]] (2014)&lt;br /&gt;[[Nobel Prize in Physiology or Medicine]] (2015)
|religion          =
|signature         =  &lt;!--(filename only)--&gt;
|footnotes         =
}}
2015 ലെ [[വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം|വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നൊബേൽ പുരസ്‌കാരം]] വില്യം കാംബലിനൊപ്പം പങ്കിട്ട ജപ്പാനീസ് ഗവേഷകനാണ് '''സതോഷി ഒമുറ'''. പരാദവിരകൾ വഴിയുണ്ടാകുന്ന റിവർ ബ്ലൈൻഡ്‌നസ് ( River Blindness ), മന്ത് ( Lymphatic Filariasis ) എന്നീ രോഗങ്ങൾ ചികിത്സിക്കാൻ  'അവർമെക്ടിൻ' ( Avermectin ) എന്ന ഔഷധം വികസിപ്പിച്ചവരാണ് വില്യം കാംബലും സതോഷി ഒമുറയും. രോഗബാധ കുറയ്ക്കാൻ വലിയതോതിൽ ഈ ഔഷധം പ്രയോജനപ്പെട്ടു.
==ജീവിതരേഖ==
1935 ൽ [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിൽ]] ജനിച്ച സതോഷി ഒമുറ, ടോക്യോ സർവകലാശാലയിൽനിന്ന് 1970 ൽ പിഎച്ച്ഡി നേടി.

==പുരസ്കാരങ്ങൾ== 
* 1990 – ജപ്പാൻ അക്കാദമി പ്രൈസ്
* 1995 – ഫുജിവാര പ്രൈസ്
* 1997 – റോബർട്ട് കോച്ച് പ്രൈസ്&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.robert-koch-stiftung.de/index.php?article_id=16&amp;clang=1|title=Robert Koch Gold Medal|publisher=Robert-Koch-Stiftung e.V.|accessdate=2015-10-05|archive-date=2018-03-09|archive-url=https://archive.today/20180309115354/http://www.robert-koch-stiftung.de/index.php?article_id=16&amp;clang=1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* 1998 – പ്രിൻസ് മഹിഡോൾ അവാർഡ്
* 2000 – നക്കാനിഷി പ്രൈസ്
* 2005 – ഏണസ്റ്റ് ഗുന്തർ അവാർഡ്
* 2011 – അരിമ അവാർഡ്
* 2014 – ഗൈർഡനർ ഗ്ലോബൽ ഹെൽത്ത് അവാർഡ്&lt;ref&gt;http://www.gairdner.org/content/satoshi-omura&lt;/ref&gt;
* 2015 – [[Nobel Prize in Physiology or Medicine]]
*2008 – നൈറ്റ് ഓഫ് ദ ലീജിയൻ ഓഫ് ഹോണർ (ഫ്രാൻസ്)

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

== Links ==
* [http://www.satoshi-omura.info/ Professor Satoshi Omura]
* [http://www.kitasato.ac.jp/english/people/SatoshiOmura.html Satoshi Ōmura | People | THE KITASATO INSTITUTE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308105105/http://www.kitasato.ac.jp/english/people/SatoshiOmura.html |date=2016-03-08 }}
* [http://www.nirasakiomura-artmuseum.com/ Nirasaki Omura Art Museum]

{{Authority control}}
{{Nobel Prize in Physiology or Medicine Laureates 2001–2025}}
{{2015 Nobel Prize winners}}

[[വർഗ്ഗം:വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1935-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>3wt6srruddxobn8681g14nlcw8iki5l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലെസിത്തിഡേസീ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332633</id>
    <revision>
      <id>4619868</id>
      <parentid>3808240</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T19:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17436" sha1="lno79dmwd80x6jxrfptuueso0cijhhq" xml:space="preserve">{{Prettyurl|Lecythidaceae}}
{{taxobox
|name = ലെസിത്തിഡേസീ
|image =Careya arborea 2.jpg
|image_caption = [[പേഴ്|പേഴിന്റെ]] പൂവ്
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Ericales]]
|familia = '''Lecythidaceae'''
|familia_authority = [[A.Rich.]]&lt;ref name=APGIII2009&gt;{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |url=http://www3.interscience.wiley.com/journal/122630309/abstract |format=PDF |accessdate=2013-06-26 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |archive-date=2017-05-25 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170525104318/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x/abstract |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|subdivision_ranks = Genera
|subdivision = See text.
|}}
[[പ്രമാണം:Barringtonia_acutangula_(Freshwater_Mangrove)_fruits_in_Kolkata_W_IMG_8545.jpg|right|thumb|190x190px|''[[ആറ്റുപേഴ്|Barringtonia acutangula]]'' (Freshwater Mangrove) fruits in  [[കൊൽക്കത്ത|Kolkata]], [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|West Bengal]], [[ഇന്ത്യ|India]]. ]]
[[പ്രമാണം:Careya_arborea_(Wild_guava)_leaves_in_Narsapur_forest,_AP_W_IMG_0153.jpg|thumb|190x190px|''[[പേഴ്|Careya arborea]]'' in Narsapur, Medak district, [[ഇന്ത്യ|India]]. ]]
[[സപുഷ്പി]]കളിൽപ്പെടുന്ന ഒരു [[സസ്യകുടുംബം|സസ്യകുടുംബ]]മാണ് '''ലെസിത്തിഡേസീ (Lecythidaceae)'''. ബ്രസീൽ നട്ട് ഫാമിലി (Brazil nut family) എന്നാണ് ഇവ സാധാരണയായി അറിയപ്പെടുന്നത്. 20 [[ജനുസ്|ജീനസ്സു]]കളിലായി 250 മുതൽ 300 -ഓളം [[സ്പീഷിസ്|സ്പീഷിസുകൾ]] ഈ കുടുംബത്തിൽ ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Scott A.|first1=Mori|last2=Nathan P.|first2=Smith|last3=X.|first3=Cornejo|last4=Ghillean T.|first4=Prance|title=Lecythidaceae - the Brazil nut family|url=http://sweetgum.nybg.org/lp/|accessdate=28 ഫെബ്രുവരി 2016}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

മരങ്ങളും വൃക്ഷങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ സസ്യകുടുംബത്തെ [[south america|തെക്കേ അമേരിക്ക]], [[southeast asia|തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ]], [[ആഫ്രിക്ക]], [[madagascar|മഡഗാസ്കർ]] തുടങ്ങിയ നാടുകളിലെ ഉഷ്മമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവ സാധാരണയായി കാണുന്നു. [[amazon rainforest|ആമസോൺ കാടുകളിൽ]]  സമൃദ്ധമായ കാണപ്പെടുന്ന സസ്യങ്ങളിൽ  ഈ കുടുംബത്തിലെ സ്പീഷിസുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Scott|first1=Mori|last2=Debbie|first2=Swarthout|title=Brazil nut family (Lecythidaceae) in the New World|url=http://www.eoearth.org/view/article/150771/|website=The Encyclopedia of Earth|accessdate=28 ഫെബ്രുവരി 2016}}&lt;/ref&gt;

==സവിശേഷതകൾ==
ലഘുപത്രത്തോടുകൂടിയ ഇവയുടെ  ഇലകൾ ഏകാന്തരന്യാസത്തിലോ (alternate) അല്ലെങ്കിൽ  വർത്തുള വിന്യാസത്തിലോ ക്രമീകരിച്ചതും ഞെട്ടോടു കൂടിയവയുമാണ്. ഇലകൾ ജാലികാസിരാവിന്യാസത്തോടു കൂടിയവയും മിനുസമുള്ളതുമാണ്. ഇവയ്ക്ക്  ഉപപർണ്ണങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറില്ല. ദ്വിലിംഗ സ്വഭാവത്തോടു കൂടിയ  ഇവയുടെപൂക്കൾ കാണാൻ ഭംഗിയുള്ളതും സൗരഭ്യമുള്ളവയുമാണ്. ഒന്നിലധികം പൂവുകളുള്ള പൂങ്കുലകളായാണ് പൂക്കൾ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ വളരെ വിരളം സ്പീഷിസുകളിൽ ഏക പുഷ്പങ്ങൾ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. 1 മുതൽ 10 സെ. മീ. വരെ പൂക്കൾക്ക് നീളമുണ്ടാകും.&lt;br&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=L.|first1=Watson|last2=M. J.|first2=Dallwitz|title=Lecythidaceae Poiteau|url=http://delta-intkey.com/angio/www/lecythid.htm|website=The families of flowering plants|accessdate=28 ഫെബ്രുവരി 2016|archive-date=2007-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20070406023026/http://delta-intkey.com/angio/www/lecythid.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Scott A.|first1=Mori|last2=Arne A.|first2=Anderberg|last3=Tsou|first3=Chi-Hua|last4=Chi-Chih|first4=Wu|last5=Bodil|first5=Cronholm|title=Evolution of Lecythidaceae with an emphasis on the circumscription of neotropical genera: information from combined ndhF and trnL-F sequence data|journal=American Journal of Botany|date=8 March 2006|doi=10.3732/ajb.94.3.289|url=Evolution of Lecythidaceae with an emphasis on the circumscription of neotropical genera: information from combined ndhF and trnL-F sequence data1|accessdate=28 ഫെബ്രുവരി 2016}}&lt;/ref&gt;
വിദളങ്ങളുടെ എണ്ണം 4 മുതൽ 6 വരെ ആയിരിക്കും. , പുഷ്പദളങ്ങളുടെ എണ്ണം 4 മുതൽ 8 വരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുമെങ്കിലും മിക്ക സ്പീഷിസുകളിലും പുഷ്പദളങ്ങളുടെ എണ്ണം 6 ആണ്.&lt;br&gt; 
പുംബീജപ്രധാനമായ കേസരങ്ങൾ (stamen) വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്നതിലുള്ള സങ്കീർണ്ണതയും വൈവിധ്യവും ഈ സസ്യകുടുംബത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്. മിക്ക സ്പീഷിസുകളിലും  പാമ്പിന്റെ പത്തി/ ഫണം പോലെയാണ് കേസരപുടം(androecium)ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതിനാൽ ഏകഅവയവാനുപാതത്തോടു കൂടിയവയായിരിക്കും (ഒരു പ്രാവശ്യം കൃത്യമായി വിഭജിക്കാവുന്നതും, വിഭജനരേഖയുടെ ഇരുവശങ്ങളും ഒരു പോലെയിരിക്കുന്നതുമാണ്- monosymmetric).  കേസരങ്ങളുടെ എണ്ണം 10 മുതൽ 1000 വരെയോ അതിൽ കൂടുതലോ ആയിരിക്കും.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Scott A.|first1=Mori|last2=Arne A.|first2=Anderberg|last3=Tsou|first3=Chi-Hua|last4=Chi-Chih|first4=Wu|last5=Bodil|first5=Cronholm|title=Evolution of Lecythidaceae with an emphasis on the circumscription of neotropical genera: information from combined ndhF and trnL-F sequence data|journal=American Journal of Botany|date=8 March 2006|doi=10.3732/ajb.94.3.289|url=Evolution of Lecythidaceae with an emphasis on the circumscription of neotropical genera: information from combined ndhF and trnL-F sequence data1|accessdate=28 ഫെബ്രുവരി 2016}}&lt;/ref&gt;
&lt;br&gt;
ലോകത്തിലെ മറ്റൊരു സപുഷ്പികൾക്കും ഇത്തരത്തിലുള്ള കേസരപുടം(androecium) ഉണ്ടാകാറില്ല. താഴ്ന്ന അണ്ഡാശയമോ (inferior or semi- inferior Ovary) പകുതി താഴ്ന്ന അണ്ഡാശയമോആണുള്ളത്. ഇത് 2 മുതൽ 6 വരെ ജനിപർണ്ണങ്ങൾ ( carpels) കൂടിച്ചേർന്നതാണ്. അണ്ഡാശയത്തിന് 2 മുതൽ 6 ഓളം അറകളുണ്ട്. ഓരോ അറകളിലും ഒന്നോ ഒന്നിൽ കൂടുതലോ അണ്ഡകോശങ്ങളും (Ovules) കാണപ്പെടുന്നു.&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;119&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Scott A.|first1=Mori|last2=Arne A.|first2=Anderberg|last3=Tsou|first3=Chi-Hua|last4=Chi-Chih|first4=Wu|last5=Bodil|first5=Cronholm|title=Evolution of Lecythidaceae with an emphasis on the circumscription of neotropical genera: information from combined ndhF and trnL-F sequence data|journal=American Journal of Botany|date=8 March 2006|doi=10.3732/ajb.94.3.289|url=Evolution of Lecythidaceae with an emphasis on the circumscription of neotropical genera: information from combined ndhF and trnL-F sequence data1|accessdate=28 ഫെബ്രുവരി 2016}}&lt;/ref&gt;
==കേരളത്തിൽ==
കേരളീയർക്ക് പരിചിതങ്ങളായ [[പേഴ്]], [[നീർപ്പേഴ്]], [[നാഗലിംഗം]], [[ആറ്റുപേഴ്]] തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങൾ ലെസിത്തിഡേസീ [[സസ്യകുടുംബം|സസ്യകുടുംബത്തി]]ലുൾപ്പെടുന്നവയാണ്.

==ഉപകുടുംബങ്ങൾ==
*[[Planchonioidea|പ്ലാങ്കോന്യോയ്ഡെ]]
*[[Foetidioidea|ഫോയ്റ്റിഡോയ്ഡെ]]
*[[Lecythidoidea|ലെസിത്തിഡോയ്ഡെ ]]

== ജീനസ്സുകൾ ==
* ''[[Abdulmajidia]]'' Whitmore, also as Barringtoniaceae ''sensu'' Takhtajan 1997 &lt;ref name=&quot;a&quot;&gt;{{ഫലകം:Cite book
| title = Diversity and classification of flowering plants
| last = Takhtajan
| first = A.
| year = 1997
| isbn = 0-231-10098-1
}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Allantoma]]'' Miers
* ''[[Asteranthos]]'' Desf., also as Asteranthaceae &lt;ref name=&quot;a&quot;&gt;{{ഫലകം:Cite book
| title = Diversity and classification of flowering plants
| last = Takhtajan
| first = A.
| year = 1997
| isbn = 0-231-10098-1
}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Barringtonia]]'' J.R.Forst. &amp; G.Forst., also as Barringtoniaceae  &lt;ref name=&quot;a&quot;&gt;{{ഫലകം:Cite book
| title = Diversity and classification of flowering plants
| last = Takhtajan
| first = A.
| year = 1997
| isbn = 0-231-10098-1
}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Bertholletia]]'' Bonpl.
* ''[[Careya]]'' Roxb., also as Barringtoniaceae &lt;ref name=&quot;a&quot;&gt;{{ഫലകം:Cite book
| title = Diversity and classification of flowering plants
| last = Takhtajan
| first = A.
| year = 1997
| isbn = 0-231-10098-1
}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Cariniana]]'' Casar.
* ''[[Chydenanthus]]'' Miers, also as Barringtoniaceae &lt;ref name=&quot;a&quot;&gt;{{ഫലകം:Cite book
| title = Diversity and classification of flowering plants
| last = Takhtajan
| first = A.
| year = 1997
| isbn = 0-231-10098-1
}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Corythophora]]'' R.Knuth
* ''[[Couratari]]'' Aubl.
* ''[[Couroupita]]'' Aubl.
* ''[[Crateranthus]]'' Baker f., ''incertae sedis'' according Takhtajan, perhaps Napoleonaeaceae &lt;ref name=&quot;a&quot;&gt;{{ഫലകം:Cite book
| title = Diversity and classification of flowering plants
| last = Takhtajan
| first = A.
| year = 1997
| isbn = 0-231-10098-1
}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Eschweilera]]'' Mart. ex DC.
* ''[[Foetidia]]'' Comm. ex Lam., also as Foetidiaceae &lt;ref name=&quot;a&quot;&gt;{{ഫലകം:Cite book
| title = Diversity and classification of flowering plants
| last = Takhtajan
| first = A.
| year = 1997
| isbn = 0-231-10098-1
}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Grias]]'' [[L.]]
* ''[[Gustavia]]'' [[L.]]
* ''[[Lecythis]]'' Loefl.
* ''[[Napoleonaea]]'' P.Beauv., also as Napoleonaeaceae &lt;ref name=&quot;a&quot;&gt;{{ഫലകം:Cite book
| title = Diversity and classification of flowering plants
| last = Takhtajan
| first = A.
| year = 1997
| isbn = 0-231-10098-1
}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Petersianthus]]'' Merr., also as Barringtoniaceae &lt;ref name=&quot;a&quot;&gt;{{ഫലകം:Cite book
| title = Diversity and classification of flowering plants
| last = Takhtajan
| first = A.
| year = 1997
| isbn = 0-231-10098-1
}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Planchonia]]'' Blume, also as Barringtoniaceae &lt;ref name=&quot;a&quot;&gt;{{ഫലകം:Cite book
| title = Diversity and classification of flowering plants
| last = Takhtajan
| first = A.
| year = 1997
| isbn = 0-231-10098-1
}}&lt;/ref&gt;

== ചിത്രശാല ==
&lt;gallery&gt;

image: Careya arborea leaves.jpg|[[പേഴ്‌]]
image: Barringtonia asiatica (flower).jpg|[[നീർപ്പേഴ്]]
File:Naagalinka_Maram,_Canon_Ball_Tree,_നാഗലിംഗ_മരം.JPG|[[നാഗലിംഗം|നാഗലിംഗ]]മരത്തിലെ പൂവുകൾ
image: Barringtonia acutangula (L.)Gaertn..jpg|[[ആറ്റുപേഴ്]]
&lt;/gallery&gt;


== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://delta-intkey.com/angio/www/lecythid.htm Lecythidaceae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070406023026/http://delta-intkey.com/angio/www/lecythid.htm |date=2007-04-06 }} in [http://delta-intkey.com/angio/ L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/angio/ |date=2007-01-03 }} [http://delta-intkey.com/angio/ The families of flowering plants.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/angio/ |date=2007-01-03 }} http://delta-intkey.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/ |date=2007-01-03 }}
* [http://delta-intkey.com/angio/www/barringt.htm Barringtoniaceae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071016204632/http://delta-intkey.com/angio/www/barringt.htm |date=2007-10-16 }} in [http://delta-intkey.com/angio/ L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/angio/ |date=2007-01-03 }} [http://delta-intkey.com/angio/ The families of flowering plants.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/angio/ |date=2007-01-03 }} http://delta-intkey.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/ |date=2007-01-03 }}
* [http://delta-intkey.com/angio/www/foetidia.htm Foetidiaceae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060225181455/http://delta-intkey.com/angio/www/foetidia.htm |date=2006-02-25 }} in [http://delta-intkey.com/angio/ L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/angio/ |date=2007-01-03 }} [http://delta-intkey.com/angio/ The families of flowering plants.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/angio/ |date=2007-01-03 }} http://delta-intkey.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/ |date=2007-01-03 }}
* [http://delta-intkey.com/angio/www/asterant.htm Asteranthaceae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/angio/ |date=2007-01-03 }} in [http://delta-intkey.com/angio/ L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/angio/ |date=2007-01-03 }} [http://delta-intkey.com/angio/ The families of flowering plants.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/angio/ |date=2007-01-03 }} http://delta-intkey.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/ |date=2007-01-03 }}
* [http://delta-intkey.com/angio/www/napoleon.htm Napoleonaeaceae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/angio/ |date=2007-01-03 }} in [http://delta-intkey.com/angio/ L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/angio/ |date=2007-01-03 }} [http://delta-intkey.com/angio/ The families of flowering plants.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/angio/ |date=2007-01-03 }} http://delta-intkey.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/ |date=2007-01-03 }}
* [http://sweetgum.nybg.org/lp/index.html The Lecythidaceae Pages] by  Scott A. Mori and Ghillean T. Prance
* http://www.fotografia101.com/foto-del-dia-exotica/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304033939/https://fotografia101.com/foto-del-dia-exotica/ |date=2016-03-04 }} . Toa Alta, Puerto Rico

[[വർഗ്ഗം:സസ്യകുടുംബങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എരികൾസ്]]
{{സസ്യകുടുംബം}}</text>
      <sha1>lno79dmwd80x6jxrfptuueso0cijhhq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കല്യാണമല്ലൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>335828</id>
    <revision>
      <id>4619870</id>
      <parentid>2349424</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T20:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AncientAnalyst</username>
        <id>217568</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഒരു പുസ്തകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം ചേർത്തു.</comment>
      <origin>4619870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1902" sha1="ogcktmemc77tdccfcjsb8djfocra7no" xml:space="preserve">{{PU|Kalyanamalla}}
ഏ. ഡി. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന കവിയാണ് '''കല്യാണമല്ലൻ'''. രതിശാസ്ത്രവുമായ ബന്ധപ്പെട്ട കൃതികളാണ് അദ്ദേഹം കൂടുതലായി രചിച്ചിട്ടുള്ളത്. [[അനംഗരംഗം]] എന്ന കൃതിയാണ് പ്രധാന സംഭാവന.&lt;ref name=&quot;FrayserWhitby1995&quot;&gt;{{cite book|author1=Suzanne G. Frayser|author2=Thomas J. Whitby|title=Studies in human sexuality: a selected guide|url=http://books.google.com/books?id=ZArPH0nFGo0C&amp;pg=PA143|accessdate=27 March 2012|year=1995|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1-56308-131-6|page=143}}&lt;/ref&gt; 'കിഴക്കിന്റെ കാസനോവ' എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട കല്യാണമല്ലന്റെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി വല്ലഭരായർ രചിച്ച ചരിത്രാഖ്യായികയാണ് കല്യാണമല്ലചരിതം.

==രതിശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റുകൃതികളും രചയിതാക്കളും==
*രതിരഹസ്യം- [[കോക്കോകൻ]]
*പഞ്ചസായകം-[[ജ്യോതിരീശ്വരൻ]]
*രതിമജ്ഞരി- ജയദേവൻ
*രതിരത്നപ്രദീപിക-പ്രൌഢദേവരായൻ
*കരുപ്പചിന്താമണി-വീരഭദ്രൻ
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:സംസ്കൃത കവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:16-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ എഴുത്തുകാർ]]</text>
      <sha1>ogcktmemc77tdccfcjsb8djfocra7no</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലിബ്രേകാഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>337517</id>
    <revision>
      <id>4619861</id>
      <parentid>3656836</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T18:27:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8528" sha1="sn2rvlnvyjkofp7d94ka55rjyqjf47a" xml:space="preserve">{{Infobox software
| name                   = LibreCAD
| title                  = 
| logo                   = [[File:LibreCAD-Logo.png]]
| screenshot             = [[File:LibreCAD pentagon.PNG|250px]]
| caption                = LibreCAD screenshot
| collapsible            = 
| author                 = 
| developer              = LibreCAD community
| released               = {{Start date|2011|12|28|df=yes/no}}
| discontinued           = 
| latest release version = 2.0.9
| latest release date    = {{Start date and age|2016|01|10|df=yes/no}}
| latest preview version = &lt;!-- 2.1.0alpha will start soon --&gt;
| latest preview date    = &lt;!-- {{Start date and age|2013|11|13|df=yes/no}} --&gt;
| frequently updated     = &lt;!-- DO NOT include this parameter unless you know what it does --&gt;
| programming language   = [[C++]]
| operating system       = [[Unix-like]]/[[Microsoft Windows|Windows]]/[[Linux]]/[[Mac OS X]]
| platform               = 
| size                   = 
| language               = 
| status                 = 
| genre                  = [[Computer-aided design|CAD]] software
| license                = [[GNU General Public License|GPLv2]]
| website                = {{URL|http://librecad.org/}}&lt;br&gt;{{url|http://sourceforge.net/projects/librecad/}}
}}

'''ലിബ്രേകാഡ്''' എന്നത് ദ്വിമാനരൂപകൽപ്പനയ്ക്കുള്ള ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പ്യൂട്ടർ എയ്ഡഡ് ഡിസൈൻ (കാഡ്) ആണ്. ഇത് ലിനക്സ്, മാക് ഓഎസ്സ് എക്സ്, യൂണിക്സ്, മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വിൻഡോസ് എന്നിവയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|title=LibreCAD the only major free Computer Aided Design program|url=http://www.soft32.com/blog/platforms/windows/librecad-the-only-major-free-computer-aided-design-program/|accessdate=20 January 2013|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303204826/http://www.soft32.com/blog/platforms/windows/librecad-the-only-major-free-computer-aided-design-program/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Dube|first=Ryan|title=6 Tips To Get The Most Out of LibreCAD Free CAD Software|url=http://www.makeuseof.com/tag/5-tips-librecad-free-cad-software/|accessdate=20 January 2013}}&lt;/ref&gt;

ക്യൂകാഡ് കമ്മ്യൂണിറ്റി എഡിഷണിൽ നിന്നും വിഭജിച്ചരീതിയിലാണ് 
ലിബ്രേകാഡ് വികസിപ്പിച്ചത്. ലിബ്രേകാഡിന്റെ ജിയുഐ അടിസ്ഥാനമാക്കിയിരിക്കുന്നത് ക്യൂറ്റി4 ഗ്രന്ഥശാലകളെയാണ്. ഒരേ രീതിയിൽ തന്നെ ഇത് വിവിധപ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wallen|first=Jack|title=DIY: LibreCAD offers basic CAD tools for free|url=http://www.techrepublic.com/blog/doityourself-it-guy/diy-librecad-offers-basic-cad-tools-for-free/1306|accessdate=20 January 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Review about Linux LibreCAD and Linux Inkscape|url=http://newsoftwarepc.com/review-about-linux-librecad-and-linux-inkscape.html|accessdate=20 January 2013|archive-date=2012-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20121120014147/http://newsoftwarepc.com/review-about-linux-librecad-and-linux-inkscape.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ഭൂരിഭാഗം സമ്പർക്കരീതികളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രീതിയും ഓട്ടോകാഡിന് തുല്യമാണ്. വാണിജ്യപരമായ കാഡ് ആപ്ലിക്കേഷനുകളുടെ പരിചയമുള്ള ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഇത് ഉപയോഗിക്കാൻ എളുപ്പമാക്കുന്നു.

മറ്റ് ഫയൽ ഫോർമാറ്റിലേക്ക് എക്സ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതിനോടൊപ്പം ലിബ്രേകാഡ് ആന്തരികമായി ഓട്ടോകാഡ് ഡിഎക്സെഫ് ഫയൽ ഫോർമാറ്റാണ് ഇമ്പോർട്ട് ചെയ്യാനും സേവ് ചെയ്യാനും ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

==ജിപിഎൽവി3 ഉം ജിപിഎൽവി2==
ലൈസൻസുകൾ പൊരുത്തമില്ലാത്തതിനാൽ GPLv3 നു കീഴിൽ പുറത്തിറക്കിയ  GNU LibreDWG ലൈബ്രറി GPLv2 ലൈസൻസുപ്രകാരമുള്ള ലിബ്രേകാഡിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ സാധ്യമല്ലായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;libredwg-gplv3-opinion&quot;&gt;{{cite web |url=http://libregraphicsworld.org/blog/entry/whats-up-with-dwg-adoption-in-free-software |title=What's up with DWG adoption in free software? |last=Prokoudine |first=Alexandre |date=26 January 2012 |accessdate=3 November 2013 |trans_title= |publisher=libregraphicsworld.org |quote=''[Assimp's  Alexander Gessler:] &quot;Personally, I'm extremely unhappy with their [LibreDWG's — LGW] GPL licensing. It prohibits its use in Assimp and for many other applications as well. I don't like dogmatic ideologies, and freeing software by force (as GPL/GNU does) is something I dislike in particular. It's fine for applications, because it doesn't hurt at this point, but, in my opinion, not for libraries that are designed to be used as freely as possible.&quot; [Blender's Toni Roosendaal:] &quot;Blender is also still &quot;GPLv2 or later&quot;. For the time being we stick to that, moving to GPL 3 has no evident benefits I know of. My advice for LibreDWG: if you make a library, choosing a widely compatible license (MIT, BSD, or LGPL) is a very positive choice.&quot;''}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.phoronix.com/scan.php?page=news_item&amp;px=MTI4Mjc |title=FSF Wastes Away Another &quot;High Priority&quot; Project |first=Michael |last=Larabel |date=2013-01-24|publisher=[[Phoronix]] |accessdate=2013-08-22 |quote=''Both LibreCAD and FreeCAD both want to use LibreDWG and have patches available for supporting the DWG file format library, but can't integrate them. The programs have dependencies on the popular GPLv2 license while the Free Software Foundation will only let LibreDWG be licensed for GPLv3 use, not GPLv2.''}}&lt;/ref&gt; as their licenses are [[License compatibility|incompatible]].&lt;ref name=&quot;gpl2gpl3comp&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.gnu.org/licenses/gpl-faq.html#v2v3Compatibility| title=Frequently Asked Questions about the GNU Licenses – Is GPLv3 compatible with GPLv2?| publisher=The official site| accessdate=13 April 2011| archive-date=2016-04-24| archive-url=https://web.archive.org/web/20160424012528/http://www.gnu.org/licenses/gpl-faq.html#v2v3Compatibility| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; GNU LibreDWG യെ GPLv2 നു കീഴിൽ റീലൈസൻസ് ചെയ്യാനുള്ള അപേക്ഷ FSF നിരാകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://libregraphicsworld.org/blog/entry/libredwg-drama-the-end-or-the-new-beginning|title=LibreDWG drama: the end or the new beginning? |first=Alexandre |last=Prokoudine |date=2012-12-27 |quote=''[...]the unfortunate situation with support for DWG files in free CAD software via LibreDWG. We feel, by now it ought to be closed. We have the final answer from FSF. [...] &quot;We are not going to change the license.&quot;'' |accessdate=2013-08-23 |publisher=libregraphicsworld.org}}&lt;/ref&gt; കൂടുതൽ പുർണ്ണമായ DWG പിന്തുണയോടെ libdxfrw &lt;ref&gt;[http://sourceforge.net/projects/libdxfrw/ libdxfrw] on [[sourceforge.net]]&lt;/ref&gt; എന്നു പേരുള്ള GPLv2 ലൈസൻസുള്ള പുതിയ ലൈബ്രറി എഴുതിയാണ് ഇത് പരിഹരിച്ചത്.

==ഇതും കാണുക==
* [[QCAD]]
* [[AutoCAD]]

==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}

{{Commons category}}

{{CAD software}}

{{DEFAULTSORT:LibreCAD}}


{{CAD-software-stub}}

[[വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്ര ഗ്രാഫിക്സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ]]</text>
      <sha1>sn2rvlnvyjkofp7d94ka55rjyqjf47a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സൂക്ഷ്മജീവി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>341147</id>
    <revision>
      <id>4619944</id>
      <parentid>4563012</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T11:25:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35139" sha1="55sk1m8p1t62etmnq8ea2xfbwobtfjn" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=July 2012}}
[[File:E coli at 10000x, original.jpg|thumb|250px|right|A cluster of ''[[Escherichia coli]]'' [[bacteria]] magnified 10,000 times|കണ്ണി=%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%A3%E0%B4%82:E_coli_at_10000x,_original.jpg]][[സൂക്ഷ്മദർശിനി|മൈക്രോസ്കോപ്പിലൂടെ]] മാത്രം ദൃശ്യമാകുന്ന ഏകകോശജീവികളേയോ ബഹുകോശജീവികളേയോ '''സൂക്ഷ്മജീവികൾ''' എന്നുവിളിക്കുന്നു. [[മൈക്രോസ്കോപ്പ്]] ഉപയോഗിച്ച് 1674 ൽ [[ആൻ്റൺ വാൻ ല്യൂവനൂക്ക്|ആൻറൺ വാൻ ല്യൂവൻഹോക്ക്]] ഇത്തരം ജീവികളെ നിരീക്ഷിച്ചതോടെയാണ് സൂക്ഷ്മജീവികളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനശാഖയായ [[സൂക്ഷ്മജീവശാസ്ത്രം|സൂക്ഷ്മജീവിശാസ്ത്രം]] അഥവാ മൈക്രോബയോളജി പ്രചുരപ്രചാരത്തിലായത്.
വളരെ വൈവിധ്യപൂർണമായ ലോകമാണ് സൂക്ഷ്മജീവികളുടേത്. [[ബാക്ടീരിയ]], [[ആർക്കീയ|ആർക്കിയ]] എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിലെ എല്ലാ ജീവികളും [[പ്രോട്ടോസോവ]] വിഭാഗത്തിലെ മിക്ക ജീവികളും സൂക്ഷ്മജീവികളാണ്. [[പൂപ്പൽ|പൂപ്പലുകൾ]] (ഫംഗസ്) [[പായൽ|പായലുകൾ]] (ആൽഗ) റോട്ടിഫറുകൾ എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിലുൾപ്പെടുന്ന ചില ജീവികളും സൂക്ഷ്മജീവികളാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://gsbs.utmb.edu/microbook/toc.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2005-11-01 |archive-date=2005-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051101012902/http://gsbs.utmb.edu/microbook/toc.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; [[വൈറസ്|വൈറസുകളെ]] പൊതുവെ സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ ഈ ഗണത്തിൽ പരിഗണിക്കില്ല. നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് മനുഷ്യന് കാണാവുന്ന സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ വ്യാസം 100 മൈക്രോണാണ്. 100 മൈക്രോണിലും താഴെ വലിപ്പമുള്ള ജീവികളാണ് സൂക്ഷ്മജീവികൾ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.biologydiscussion.com/microorganisms/biological-and-morphological-classification-of-microorganisms/24327 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-06-15 |archive-date=2019-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190825203401/http://www.biologydiscussion.com/microorganisms/biological-and-morphological-classification-of-microorganisms/24327 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; സാധാരണ മൈക്രോസ്കോപ്പുകളിലൂടെ വൈറസ് ഒഴികെയുള്ള സൂക്ഷ്മജീവികളെ നേരിട്ട് നിരീക്ഷിക്കാനാകും.

ജീവമണ്ഡലത്തിന്റെ മിക്കയിടങ്ങളിലും സൂക്ഷ്മജീവികളുണ്ട്. മണ്ണിലും സമുദ്രത്തിലെ തന്നെ അഗാധഗർത്തങ്ങളിലും ഭൗമനിരപ്പിനുമുകളിൽ അനേകം മൈലുകൾ ഉയരത്തിലെ അന്തരീക്ഷത്തിലും ഇവ കാണപ്പെടുന്നു. ബഹിരാകാശത്തിൽ പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ രൂപപ്പെടുത്തിയ ശൂന്യതയിലും ഇവ വസിക്കുന്നു. മണ്ണിനും മണ്ണിനുതൊട്ടടിയിലും കാണപ്പെടുന്ന ബാക്ടീരിയകളിലെ കാർബണിന്റെ അളവ് 5x1017g അഥവാ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ]] മൊത്തം ഭാരമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഭൂമിയിലെ സമുദ്രാന്തർഭാഗത്ത് ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള മറിയാന ട്രഞ്ചിലും സൂക്ഷ്മജീവികൾ കാണപ്പെടുന്നു എന്ന് ശാസ്ത്രലോകത്ത് തെളിവുകളുണ്ട്. 

ഏത് ആവാസവ്യവസ്ഥയിലും വിഘാടകർ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് സൂക്ഷ്മജീവികളായതിനാൽ പദാർത്ഥ പുനഃചംക്രമണത്തിൽ ഇവയ്ക്ക് കാര്യമായ പ്രസക്തിയും പ്രാധാന്യവുമുണ്ട്. [[നൈട്രജൻ ചക്രം|നൈട്രജൻ ചക്രത്തിൽ]] പങ്കെടുക്കുന്ന ബാക്ടീരിയകളായ റൈസോബിയം, അസറ്റോബാക്ടർ എന്നിവ മണ്ണിന്റെ ഫലപുഷ്ടി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ആധുനിക ജനിതക സാങ്കേതിക വിദ്യകളുപയോഗിച്ച് സൂക്ഷ്മജീവികളിൽ നിന്നും ആഹാരവും പാനീയങ്ങളും മരുന്നുകളും [[വാക്സിനുകൾ|വാക്സിനുകളും]] ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. സസ്യങ്ങളലും ജന്തുക്കളിലും വിവിധതരം രോഗങ്ങളുണ്ടാക്കുന്ന സൂക്ഷ്മജീവികളുമുണ്ട്. 
== സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ പരിണാമം ==
മൂന്നുമുതൽ നാലുവരെ ബില്യൺ വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് ഒറ്റക്കോശമുള്ള ജീവികളായാണ് ഭൂമുഖത്ത്  ആദ്യസൂക്ഷ്മജീവികൾ രൂപപ്പെട്ടത്. തുടർന്ന് നാളുകളോളം പരിണാമപ്രക്രിയ നിശ്ചലമായിരുന്നു. പ്രീകാമ്പ്രിയൻ ഇയോണിൽ തുടർന്നുള്ള മൂന്നുബില്യൺ വർഷത്തേയ്ക്ക് മൈക്രോസ്കോപ്പിക് ജീവികൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അതിനാൽത്തന്നെ ഭൗമചരിത്രത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും സൂക്ഷ്മജീവികൾ കൈയടക്കി. 220 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പുള്ള ആംബറിൽ ബാക്ടീരിയ, ആൽഗ, ഫംഗസ്  എന്നിവയെ കണ്ടെത്തിയത് [[ട്രയാസിക്|ട്രയാസിക് പീരീഡി]]നുശേഷം വളരെ ലഘുവായ മാറ്റങ്ങളേ ഇവയ്ക്ക് വന്നിട്ടുള്ളൂ എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1578735/&lt;/ref&gt;
സൂക്ഷ്മജീവികൾക്ക് താരതമ്യേന വളരെ വേഗത്തിലുള്ള പരിണാമനിരക്കാണുള്ളത്. മിക്ക സൂക്ഷ്മജീവികൾക്കും വളരെപ്പെട്ടെന്ന് വിഭജിക്കാനാകും. ബാക്ടീരിയകൾക്ക്, വ്യത്യസ്ത [[സ്പീഷീസുകൾ]] തമ്മിൽത്തന്നെ, കോൻജുഗേഷൻ, ട്രാൻഫോർമേഷൻ, ട്രാൻസ്ഡക്ഷൻ എന്നീ പ്രക്രിയകളിലൂടെ വളരെ വേഗത്തിൽ നേരിട്ട് ജീനുകളെ കൈമാറാനുമാകും. ഇത്തരത്തിലുള്ള തിരശ്ചീന [[ജീൻ]] കൈമാറ്റവും ഒപ്പമുള്ള ഉയർന്ന മ്യൂട്ടേഷൻ നിരക്കും മറ്റുചില [[ജനിതക എൻജിനീയറിങ്ങ്|ജനിതക വ്യതിയാനസാദ്ധ്യതകളും]] സൂക്ഷ്മജീവികളെ പ്രകൃതിനിർദ്ധാരണം വഴി വളരെ വേഗത്തിൽ പരിണമിച്ചുവരാനും വൈവിധ്യമാർന്ന ആവാസങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്നതിനും കാരണമാകുന്നു. [[സൂപ്പർബഗ്|സൂപ്പർബഗുകളെ]] രൂപപ്പെട്ടതും ആധുനിക ആന്റിബയോട്ടിക്കുൾക്ക് പ്രതിരോധം കാണിക്കുന്ന രോഗകാരികളായ ബാക്ടീരിയകൾ രൂപപ്പെട്ടതും ഈ പ്രത്യേകതകൾ കൊണ്ടാണ് എന്നത് മെഡിക്കൽ രംഗത്ത് വലിയ പ്രാധാന്യം കൈവരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;http://www.pnas.org/content/99/11/7687.long&lt;/ref&gt;
== സൂക്ഷ്മജീവിശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളർച്ച ==
ആന്റണി വാൻ ല്യൂവൻഹോക്ക് ആണ് സ്വയം നിർമ്മിച്ച മൈക്രോസ്കോപ്പിലൂടെ ആദ്യമായി സൂക്ഷ്മജീവികളെ നിരീക്ഷിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന് സമശീർഷനായിരുന്ന റോബർട്ട് ഹൂക്ക് സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ ജീവനത്തെക്കുറിച്ച് മൈക്രോസ്കോപ്പിലൂടെ നിരീക്ഷിക്കുകയും 1665 ൽ [[മൈക്രോഗ്രാഫിയ]] എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഈ നിരീക്ഷണഫലങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തികയും സെൽ അഥവാ [[കോശം]] എന്ന പദം ആദ്യമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
‌
സൂപ്പിലെ സൂക്ഷ്മജീവികളെ തിളപ്പിക്കുന്നതുവഴി നശിപ്പിക്കാം എന്ന കണ്ടെത്തൽ നടത്തിയത് ലസാരോ സ്പല്ലാൻസി എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ്. വായുവുമായി സമ്പർക്കത്തിലെത്താതെ പുതുതായി ഇത്തരം വസ്തുക്കളിൽ സൂക്ഷ്മജീവികൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നില്ലെന്നും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി.

സൂക്ഷ്മജീവികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സുപ്രധാനപരീക്ഷണനിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയത് [[ലൂയി പാസ്ചർ|ലൂയി പാസ്ചറാണ്.]] സൂപ്പിനെ തിളപ്പിച്ച് സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ സാന്നിദ്ധ്യം ഒഴിവാക്കിയതിനുശേഷം ഫിൽട്ടർ മൂടികൾ ഉള്ളതും ഇല്ലാത്തുമായ വ്യത്യസ്ത പാത്രങ്ങളിൽ സൂക്ഷിച്ചു. ഫിൽട്ടറുള്ള പാത്രത്തിലെ ഭക്ഷ്യാവശിഷ്ടത്തിൽ സൂക്ഷ്ജീവികൾ രൂപപ്പെട്ടില്ല. മൂടിവയ്ക്കാത്ത പാത്രങ്ങളിൽ സൂക്ഷ്മജീവികൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത് പാത്രത്തിനുപുറത്തുനിന്ന് രേണുക്കളായോ പൊടിപടലങ്ങളിലൂടെയോ എത്തിയതിനാലാണ് എന്നദ്ദേഹം അനുമാനിച്ചു. 

1876 ൽ റോബർട്ട് കോക്ക് എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ സൂക്ഷ്മജീവികൾ രോഗമുണ്ടാക്കുമെന്ന് തെളിയിച്ചു.&lt;ref&gt;http://mpkb.org/home/pathogenesis/kochs_postulates&lt;/ref&gt; ആന്ത്രാക്സ് രോഗബാധിതരായ കന്നുകാലികളുടെ രക്തത്തിൽ [[ആന്ത്രാക്സ്|ബാസില്ലസ് ആന്ത്രാസിസ്]] എന്ന ബാക്ടീരിയകളുടെ സാന്നിദ്ധ്യം അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. രോഗബാധിതമായ കന്നുകാലിയുടെ ശരീരത്തിലെ രക്തഘടകങ്ങൾ രോഗമില്ലാത്തവയിൽ കുത്തിവയ്പിച്ച് രോഗബാധയുണ്ടാക്കി. പോഷകമാധ്യമത്തിൽ വളർത്തിയ ബാക്ടീരിയയെ കുത്തിവച്ചാലും രോഗമുണ്ടാക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. ഈ പഠനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സൂക്ഷ്മജീവികളും രോഗങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം വിശദീകരിക്കുന്ന ആശയങ്ങൾ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. ഇത് കോക്ക്സ് പോസ്റ്റുലേറ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;http://www.virology.ws/2010/01/22/kochs-postulates-in-the-21st-century/&lt;/ref&gt;
== സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ വർഗീകരണം ==
ആകാരതാരതമ്യശാസ്ത്രം (മോർഫോളജി), [[ശരീരശാസ്ത്രം]] (ഫിസിയോളജി), [[ജൈവരസതന്ത്രം]] (ബയോകെമിസ്ട്രി), [[പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം]] (ഇക്കോളജി), [[ജനിതകശാസ്ത്രം]] (ജനറ്റിക്സ്) എന്നീ പഠനമേഖലകളിലെ സങ്കേതങ്ങളാണ് സൂക്ഷ്മജീവിവർഗീകരണത്തിന് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ശരീരധർമശാസ്ത്രം (ഫിസിയോളജി), [[ജനിതകശാസ്ത്രം]] (ജനറ്റിക്സ്) എന്നീ പഠനമേഖലകളുപയോഗിച്ചുള്ള സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ വർഗീകരണം എപ്പോഴും പ്രായോഗികമല്ല. ഫൈലോജനറ്റിക് മാർക്കറുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിണാമപരമായ ബന്ധം വിവിധ സൂക്ഷ്മജീവിവിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പാരസ്പര്യമോ വ്യത്യാസമോ കണ്ടെത്തുന്നതിന് പര്യാപ്തമല്ല. &lt;ref&gt;http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4552647/&lt;/ref&gt; ആറുകിങ്ഡം വർഗീകരണരീതിയിൽ എല്ലാ കിങ്ഡങ്ങളിലും സൂക്ഷ്മജീവികൾക്ക് സ്ഥാനമുണ്ട്. വൈവിധ്യപൂർണവും സങ്കീർണവുമായ വിവിധ വർഗീകരണമാർഗങ്ങൾ സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ വർഗീകരണത്തിനുപയോഗിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;http://www.smartsciencepro.com/classification-microorganisms/&lt;/ref&gt; കോശത്തിൽ നിയതമായ മർമ്മ (ന്യൂക്ലിയസ്)മില്ലാത്ത [[പ്രോകാരിയോട്ടുകൾ|പ്രോകാരിയോട്ട്]] വിഭാഗത്തിലും കോശത്തിൽ നിയതമായ മർമമുള്ള യൂക്കാരിയോട്ട് വിഭാഗത്തിലും സൂക്ഷ്മജീവികളുണ്ട്.
=== പ്രോകാരിയോട്ടുകൾ ===
പ്രോകാരിയോട്ടുകളായ [[ബാക്ടീരിയ]], [[ആർക്കിയ]] എന്നീ രണ്ട് കിങ്ഡങ്ങളിലും ഉൾപ്പെടുന്നവ പൊതുവേ സൂക്ഷ്മജീവികളാണ്. ഇവയുടെ കോശങ്ങൾക്ക് നിയതമായ മർമമോ സ്തരങ്ങളാലാവരണം ചെയ്യപ്പെട്ട കോശാംഗങ്ങളോ ഇല്ല. ഇവ മിക്കവയും ഏകകോശജീവികളാണ്. [[മിക്സോബാക്ടീരിയ]] വിഭാഗത്തിലുൾപ്പെടുന്നവ അവയുടെ ജീവിതചക്രത്തിനിടയിൽ സങ്കീർണമായ കോളനികൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്.
ഭൂമിയിൽ ഏറ്റവുമധികം കാണപ്പെടുന്നതും ഏറ്റവും വൈവിധ്യപൂർണമായതും പ്രോകാരിയോട്ടുകളാണ്. +140 [[സെൽഷ്യസ്|ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ്]] താപനിലയിൽവരെ പ്രോകാരിയോട്ടുകൾ വസിക്കുന്നു. ജലം, മണ്ണ്, അന്തരീക്ഷം, ഇതര ജീവികളുടെ [[ദഹനം (വിവക്ഷകൾ)|ദഹനവ്യൂഹം]], [[ഉഷ്ണജലധാര|ഉഷ്ണജലപ്രവാഹങ്ങൾ]] (ഹോട്ട് സ്പ്രിംഗുകൾ), ഭൗമോപരിതലത്തിനടിയിലെ വളരെ ആഴത്തിലുള്ള പാറകൾ എന്നിവയിലെല്ലാം ഇവയുടെ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ട്. &lt;ref&gt;http://www.pnas.org/content/89/13/6045&lt;/ref&gt; ഭൂമിയിലെ ജൈവപിണ്ഡത്തിന്റെ (ബയോമാസ്) പകുതിയോളം അഥവാ 5*10&lt;sup&gt;30&lt;/sup&gt; ഓളം പ്രോകാരിയോട്ടുകളാണ്.&lt;ref&gt;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC33863/&lt;/ref&gt;പ്രതിവർഷം 1.7*10&lt;sup&gt;30&lt;/sup&gt;  പ്രോകാരിയോട്ടുകോശങ്ങളാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്. 
==== ബാക്ടീരിയ ====
തയോമാർഗാരിറ്റ നമീബിയൻസിസ് എന്നയിനം സൂക്ഷ്മജീവിയൊഴിച്ച് മറ്റു ബാക്ടീരിയകളെ നഗ്നനേത്രങ്ങൾക്ക് കാണാനാകില്ല. ഒറ്റക്കോശമായോ കോശകോളനികളായോ ഇവ കാണപ്പെടുന്നു. [[ഡി. എൻ. എ|ഡി.എൻ.എ]] എന്ന ജനിതക തൻമാത്ര ഒറ്റ ഇഴയുള്ള ഒരു ലൂപ്പ് ആയിമാത്രം കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിനോടൊപ്പം ലഘു ഡി.എൻ.എ തൻമാത്രകളായ [[പ്ലാസ്‌മിഡ്|പ്ലാസ്മിഡുകളും]] കോശങ്ങളിലുണ്ട്. ബാക്ടീരിയൽ കോൺ‌ജുഗേഷൻ എന്ന പ്രക്രിയയിലൂടെ ഈ പ്ലാസ്മിഡുകൾ ഒരു ബാക്ടീരിയ കോശത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേയ്ക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. കോശത്തെ പൊതിയുന്ന [[കോശഭിത്തി]] കോശത്തിന് ബലവും ദൃഢതയും നൽകുന്നു. [[ദ്വിവിഭജനം]](ബൈനറി ഫിഷൻ), [[മുകുളനം]] (ബഡിംഗ്) എന്നീ കോശവിഭജനരീതികൾ ഇവയ്ക്കുണ്ട്. ഊനഭംഗം എന്ന കോശവിഭജനരീതി വഴിയുള്ള വിഭജനപ്രക്രിയ ഇവയിലില്ല. പ്രത്യുൽപാദനരീതിയിലല്ലാതെ, പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നതിന് രേണുക്കളെ (സ്പോറുകൾ) ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന രീതിയുമുണ്ട്. ട്രാൻസ്ഫോർമേഷൻ, ട്രാൻസ്ഡക്ഷൻ, കോൺജുഗേഷൻ എന്നിവ ജനിതകവസ്തുക്കളുടെ കൈമാറ്റത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.

==== ആർക്കിയ ====
ന്യൂക്ലിയസില്ലാത്ത ഏകകോശജീവികളാണിവ. കാൾ വൗസ് 1990 ൽ മൂന്നു ഡൊമൈൻ വർഗീകരണം മുന്നോട്ടുവച്ചതോടെ മുമ്പ് ബാക്ടീരിയാവിഭാഗത്തിൽ പരിഗണിക്കപ്പെട്ട ഇവ [[ആർക്കിയ]] എന്ന കിങ്ഡത്തിലുൾപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC54159/&lt;/ref&gt; ജനിതക, ജൈവരസതന്ത്ര പഠനങ്ങൾ ആർക്കിയകളെ ബാക്ടീരിയകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന നിരവധി സവിശേഷതകളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബാക്ടീരിയ കോശസ്തരത്തിൽ എസ്റ്റർ ബോണ്ടുകളുള്ള [[ഫോസ്ഫോഗ്ലിസറൈഡുകൾ]] ഉള്ളപ്പോൾ ആർക്കിയ സ്തരങ്ങളിൽ ഈഥർ ലിപ്പിഡുകളാണുള്ളത്.&lt;ref&gt;http://mmbr.asm.org/content/50/1/70.long&lt;/ref&gt; മെഥനോജനുകൾ, ഹാലോഫൈലുകൾ, തെർമോഅസിഡോഫൈലുകൾ എന്നിങ്ങനെ അങ്ങേയറ്റം തീക്ഷ്ണമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവയാണിവ എന്ന ധാരണയിൽ നിന്നും ലോകമെമ്പാടും എല്ലാ ആവാസങ്ങളിലും വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്ന സൂക്ഷ്മജീവികളാണിവ എന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;http://cdn.intechopen.com/pdfs-wm/28887.pdf&lt;/ref&gt;
=== യൂക്കാരിയോട്ടുകൾ ===
പൂർണവളർച്ചയെത്തുമ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ നഗ്നനേത്രങ്ങൾക്ക് ഗോചരമായ ജീവികളാണ് യൂക്കാരിയോട്ടുകൾ. എന്നാൽ സൂക്ഷ്മജീവികളായ ധാരാളം യൂക്കാരിയോട്ടുകളുമുണ്ട്. വ്യക്തമായ കോശമർമ്മവും സ്തരങ്ങളാൽ പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കോശാംഗങ്ങളും യൂക്കാരിയോട്ടുകളുടെ കോശങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതകളാണ്. ന്യൂക്ലിയസിലെ ക്രോമസോമുകളെ അതിസങ്കീർണമായാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവയിലെ മൈറ്റോകോൺഡ്രിയ സിട്രിക് ആസിഡ് ചക്രത്തിനും ഓക്സിഡേറ്റീവ് ഫോസ്ഫോറിലേഷൻ എന്ന ഊർജ്ജോത്പാദനപ്രക്രിയയ്ക്കും സഹായിക്കുന്നു. യൂക്കാരിയോട്ടുകളിലുൾപ്പെടുന്ന സസ്യകോശങ്ങൾക്ക് പ്രോകാരിയോട്ടുകളായ ബാക്ടീടീരിയകൾക്കുള്ളതുപോലെ കോശഭിത്തിയും ഹരിതകണവുമുണ്ട്. ഹരിതകണങ്ങൾ പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിന് സഹായിക്കുന്നു.

ഏകകോശ യൂക്കാരിയോട്ടുകൾ അവയുടെ ജീവിതചക്രത്തിലെമ്പാടും ഒറ്റക്കോശം മാത്രം ഉള്ളവയായിരിക്കും. മറ്റ് ബഹുകോശ യൂക്കാരിയോട്ടുകളെല്ലാം സിക്താണ്ഡം എന്ന ഒറ്റക്കോശത്തിലൂടെ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നു. അനുകൂലസാഹചര്യങ്ങളിൽ ഏകകോശയൂക്കാരിയോട്ടുകൾ ക്രമഭംഗം എന്ന കോശവിഭജനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന അലൈംഗികപ്രത്യുൽപാദനരീതികളിലൂടെ വംശവർദ്ധനവ് നടത്തുന്നു. എന്നാൽ പ്രതികൂലസാഹചര്യങ്ങളിൽ ഊനഭംഗം, സിൻഗമി എന്നീ ലൈംഗികപ്രത്യുൽപാദനരീതികൾ അനുവർത്തിക്കുന്നു.

എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളിലും കൂടി നോക്കുമ്പോൾ വളരെക്കുറച്ചുജീവികൾ മാത്രമാണ് യൂക്കാരിയോട്ടുകളിലുള്ളത്. എന്നാൽ ഇവയുടെ ശരീരവലിപ്പം മൂലം ഇവയുടെ ആഗോള ജൈവപിണ്ഡം പ്രോകാരിയോട്ടുകളുടെ ജൈവപിണ്ഡത്തിനുതുല്യമാണ്. 1.6 മുതൽ 2.1 ബില്യൺ വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പാണ് ഇവ ഭൂമുഖത്ത് പരിണമിച്ചെത്തിയത്. 

==== പ്രോട്ടിസ്റ്റ ====
==== ജന്തുക്കൾ ====
==== ഫംഗസ് ====
==== സസ്യങ്ങൾ ====
== ആവാസസ്ഥാനങ്ങൾ ==
=== എക്സ്ട്രീമോഫൈലുകൾ ===
=== മണ്ണിലെ സൂക്ഷ്മജീവികൾ ===
=== സിംബയോട്ടിക് ജീവികൾ ===
== സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ പ്രാധാന്യം ==
=== ഭക്ഷ്യോത്പാദനം ===

=== മണ്ണ് ===
=== പുളിക്കൽ ===
=== ശുചിത്വം ===
=== ജലശുദ്ധീകരണം ===
=== ഊർജ്ജം ===
=== രാസവസ്തുക്കൾ ===
=== ശാസ്ത്രലോകം ===
=== യുദ്ധം ===
=== മനുഷ്യന്റെ ആരോഗ്യം ===
==== ദഹനം ====
==== രോഗങ്ങൾ ====
===== ബാക്ടീരിയകൾ വരുത്തുന്ന ഭക്ഷ്യവിഷബാധ =====
മൂന്ന് മുഖ്യ ബാക്ടീരിയാ വിഭാഗങ്ങൾ ഭക്ഷ്യവിഷബാധയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു. ക്ലോസ്ട്രീഡിയം ബോട്ടുലിനം, സ്റ്റഫൈലോകോക്കസ് ഓറിയസ്, ബാസില്ലസ് സീറിയസ് എന്നിവയാണവ. ഓക്സിജന്റെ അസാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ക്ലോസ്ട്രീഡിയം ബാക്ടീരിയ ഭക്ഷ്യവിഷബാധയേറ്റ് പതിനെട്ടുമുതൽ മുപ്പത്തിയാറുവരെ മണിക്കൂറിനകം ശരീരതളർച്ചയും ശ്വാസതടസ്സവും ഉണ്ടാക്കി മരണത്തിനിടയാക്കാം. ബോട്ടുലിനം എന്ന മാരകമായ വിഷമാണ് ഇവ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. കൃത്യസമയത്ത് ആന്റിടോക്സിനുകൾ നൽകുന്നത് മരണത്തെ തടയും. 
ഐസ്ക്രീമുകൾ, പഫ്സ് എന്നിവയിലാണ് സ്റ്റഫൈലോകോക്കസ് ബാക്ടീരിയ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ടോക്സിനുകൾ അഥവാ വിഷവസ്തുക്കൾ കാണപ്പെടുന്നത്. ഈ ഭക്ഷ്യപദാർത്ഥങ്ങൾ വഹിക്കുന്ന ആൾക്കാരുടെ മൂക്കിലെ ശ്ലേഷ്മരസത്തിൽ ബാക്ടീരിയകളുണ്ട്. ഭക്ഷ്യവിഷബാധയേറ്റ് മുപ്പതുമിനിറ്റിനകം  പെട്ടെന്നുള്ള ഛർദ്ദിലും തലചുറ്റലും അനുഭവപ്പെടുന്നു. തിളപ്പിക്കുന്നതുവഴി ഈ വിഷവസ്തുക്കൾ നശിക്കില്ലെന്ന പ്രത്യേകതയുമുണ്ട്. 
സാധാരണഗതിയിൽ പാകം ചെയ്ത് മുറിയിൽ അടച്ച് ഒരുരാത്രിയോളം സൂക്ഷിക്കുന്ന ചോറിലാണ് ബാസില്ലസ് സീറിയസ് ഉണ്ടാക്കുന്ന വിഷവസ്തുക്കൾ രൂപപ്പെടുക. ഛർദ്ദിയും മയക്കവുമുണ്ടാക്കുന്ന ഒരിനം വിഷവും വയറിളക്കമുണ്ടാക്കുന്ന മറ്റൊരു വിഷവും ഈ ബാക്ടീരിയകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. തിളപ്പിച്ചാലും വിഷവസ്തുക്കൾ നശിക്കില്ല.&lt;ref&gt;http://www.encyclopedia.com/topic/Microorganisms.aspx&lt;/ref&gt;
== പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം ==
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
==പുറംകണ്ണികൾ==
* [http://www.microbes.info/ Microbes.info] is a microbiology information portal containing a vast collection of resources including articles, news, frequently asked questions, and links pertaining to the field of microbiology.
* [http://dels.nas.edu/metagenomics Our Microbial Planet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130215152557/http://dels.nas.edu/metagenomics |date=2013-02-15 }} A free poster from the National Academy of Sciences about the positive roles of micro-organisms.
* [https://web.archive.org/web/20080527234727/http://www.asm.org/ASM/files/ccLibraryFiles/Filename/000000003691/Uncharted_Microbial_World.pdf &quot;Uncharted Microbial World: Microbes and Their Activities in the Environment&quot;] Report from the American Academy of Microbiology
* [http://dels.nas.edu/dels/rpt_briefs/metagenomics_final.pdf Understanding Our Microbial Planet: The New Science of Metagenomics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130215152600/http://dels.nas.edu/dels/rpt_briefs/metagenomics_final.pdf |date=2013-02-15 }} A 20-page educational booklet providing a basic overview of metagenomics and our microbial planet.
* [http://tolweb.org/Eukaryotes/3 Tree of Life Eukaryotes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120129074456/http://tolweb.org/Eukaryotes/3 |date=2012-01-29 }}
* [http://www.genomenewsnetwork.org/categories/index/microbes.php Microbe News from Genome News Network]
* [https://web.archive.org/web/20051101012902/http://gsbs.utmb.edu/microbook/toc.htm Medical Microbiology] On-line textbook
* [http://www.microbiologytext.com/index.php?module=Book&amp;func=toc&amp;book_id=4 Through the microscope: A look at all things small] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913035245/http://www.microbiologytext.com/index.php?module=Book&amp;func=toc&amp;book_id=4 |date=2008-09-13 }} On-line microbiology textbook by Timothy Paustian and Gary Roberts, University of Wisconsin–Madison
* {{YouTube|sDacX2Xs0X4|Microorganisms in the pond water}}
* [http://www.cbc.ca/news/technology/methane-spewing-microbe-blamed-in-worst-mass-extinction-1.2595797 Methane-spewing microbe blamed in worst mass extinction. CBCNews]

{{microorganisms|state=expanded}}
{{Nature nav}}
{{Biology-footer}}
{{Extremophile}}
{{Protist}}
{{Antonie van Leeuwenhoek}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:സൂക്ഷ്മജീവികൾ]]</text>
      <sha1>55sk1m8p1t62etmnq8ea2xfbwobtfjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മാർത്ത വാഷിങ്ടൺ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>350705</id>
    <revision>
      <id>4619945</id>
      <parentid>4460179</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T11:34:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Toruhoney</username>
        <id>209986</id>
      </contributor>
      <origin>4619945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6659" sha1="ijprv6khyac6hwel0l5p7737cxw0vnt" xml:space="preserve">{{prettyurl|Martha Washington}}
{{Infobox officeholder
| name                = മാർത്ത വാഷിങ്ടൺ
| image               = Martha_washington.jpg
| office              = [[First Lady of the United States]]
| president           = [[George Washington]]
| term_start          = April 30, 1789
| term_end            = March 4, 1797
| term_label          = In role
| predecessor         = Position established
| successor           = [[Abigail Adams]]
| birth_name          = Martha Dandridge
| birth_date          = {{birth date|1731|6|2}}
| birth_place         = [[Chestnut Grove (plantation)|Chestnut Grove]], [[Colony of Virginia|Virginia]], [[British America]]
| death_date          = {{death date and age|1802|5|22|1731|6|1}}
| death_place         = [[Mount Vernon, Virginia|Mount Vernon]], [[Virginia]], [[United States|U.S.]]
| spouse              = [[Daniel Parke Custis|Daniel Custis]] {{small|(1750–1757)}}&lt;br&gt;{{nowrap|[[George Washington]] {{small|(1759–1799)}}}}
| children            = Daniel&lt;br&gt;Frances&lt;br&gt;[[John Parke Custis|Jacky]]&lt;br&gt;Patsy
| religion            = [[Church of England]]
| signature           = Martha Washingtons Signature.svg
}}
[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ]] പ്രഥമ പ്രസിഡൻറായിരുന്ന [[ജോർജ് വാഷിംഗ്ടൺ|ജോർജ്ജ് വാഷിങ്ടണ്ടെ]] ഭാര്യയായിരുന്നു '''മാർത്ത വാഷിങ്ടൺ'''. ജീവിതകാലത്ത് മാർത്ത ലേഡി വാഷിങ്ടൺ എന്നാണറിയപ്പെട്ടത്.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Figueroa|first=Acton|title=Washington,|url=https://books.google.com/books?id=7SbH-nF2QcYC&amp;pg=PA10|date=1 January 2003|publisher=World Almanac Library|isbn=978-0-8368-5162-5|page=10}}&lt;/ref&gt;

[[Daniel Parke Custis|ഡാനിയൽ പാർക്ക് കസ്റ്റിസിനെ]] അവർ ആദ്യമായി വിവാഹം കഴിച്ചു. അതിൽ അവർക്ക് നാല് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. 25 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ വിധവയായി. കസ്റ്റിസിന്റെ രണ്ട് മക്കൾ മാത്രമേ അതിജീവിച്ചുള്ളൂ.  വാഷിംഗ്ടണുമായുള്ള വിവാഹത്തിൽ അവർ അവരുടെ സമ്പത്ത് കൂടെ കൊണ്ടുവന്നു. ഇത് അയാളുടെ സ്വകാര്യ എസ്റ്റേറ്റിലേക്ക് ഭൂമി വാങ്ങാൻ പ്രാപ്തനാക്കി. ജീവിതകാലത്ത് അവരുടെ ഉപയോഗത്തിനായി ആയിരത്തോളം ഡവർ അടിമകളെയും അവർ കൊണ്ടുവന്നു. മരണസമയത്ത് അവരും അവരുടെ പിൻതുടർച്ചക്കാരും അവരുടെ ആദ്യ ഭർത്താവിന്റെ എസ്റ്റേറ്റിലേക്ക് മടങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവകാശികൾ അവർക്ക് അനന്തരാവകാശമായി ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;NYT-20150216&quot;&gt;{{cite news |last=Dunbar |first=Erica Armstrong |title=George Washington, Slave Catcher |url=https://www.nytimes.com/2015/02/16/opinion/george-washington-slave-catcher.html |date=February 16, 2015 |work=[[The New York Times]] |accessdate=February 16, 2015 }}&lt;/ref&gt;അവർക്ക് വാഷിംഗ്ടണിൽ കുട്ടികളില്ലായിരുന്നു. എന്നാൽ മകൾ [[John Parke Custis|ജോൺ &quot;ജാക്കി&quot; പാർക്ക് കസ്റ്റിസ്]] ഉൾപ്പെടെ, അവരുടെ ആദ്യ ഭർത്താവ് അവശേഷിക്കുന്ന രണ്ട് മക്കളെ വളർത്തി. അവരുടെ വിപുലീകൃത കുടുംബങ്ങളെയും അവർ സഹായിച്ചു.

==അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
* {{cite book | author=Fraser, Flora | title=The Washingtons: George and Martha. &quot;Join’d by Friendship, Crown’d by Love&quot; | url=https://archive.org/details/washingtonsgeorg0000fras | publisher=Alfred A. Knopf | location=New York | year=2015 | isbn=978-0-307-27278-2 }}

==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons|Martha Washington}}
{{wikisource-author}}
{{Wikiquote}}
* [http://marthawashington.us/ Martha Washington letters] (primary sources)
* [https://www.whitehouse.gov/1600/first-ladies/marthawashington Martha Washington] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171214145844/https://www.whitehouse.gov/1600/first-ladies/marthawashington |date=2017-12-14 }} at the [[White House]] (ജീവചരിത്രം)
* [http://www.firstladies.org/biographies/firstladies.aspx?biography=1 Martha Washington] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120630070333/http://www.firstladies.org/biographies/firstladies.aspx?biography=1 |date=2012-06-30 }} at the National First Ladies Library (ജീവചരിത്രം)
* [http://www.mountvernon.org/george-washington/martha-washington/ Martha Washington] (George Washington's Mount Vernon)
* {{Find a Grave|2382|Martha ''Dandridge'' Washington|work=First of America's First Ladies|author=Donald Greyfield|date=Jan 1, 2001|accessdate=Aug 18, 2011}} (memorial photos)
*[http://firstladies.c-span.org/FirstLady/2/Martha-Washington.aspx Martha Washington] at [[C-SPAN]]'s ''[[First Ladies: Influence &amp; Image]]''


{{s-start}}
{{s-hon}}
{{s-new}}
{{s-ttl|title=[[First Lady of the United States|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ പ്രഥമ വനിത]]|years=1789–1797}}
{{s-aft|after=[[Abigail Adams|അബിഗെയ്‌ൽ ആഡംസ്]]}}
{{s-end}}

{{US First Ladies}}
{{George Washington}}
{{Virginia Women in History}}
{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1731-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 2-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1802-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 22-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ പ്രഥമവനിതകൾ]]</text>
      <sha1>ijprv6khyac6hwel0l5p7737cxw0vnt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ശോഭന ഭാരതീയ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>367719</id>
    <revision>
      <id>4619907</id>
      <parentid>3792081</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T04:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10072" sha1="6vtnk8t35zn8tn95s9nvh9saqo0oc22" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name        = ശോഭന ഭാരതീയ
| image       =File:Shobhana Bhartia, Hindustan Times Leadership Summit-2013, New Delhi (cropped).jpg
| alt         = 
| caption     = Shobhana Bhartia in 2013
| birth_name  = 
| birth_date  = &lt;!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --&gt; 1957
| birth_place = 
| death_date  = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place = 
| nationality = 
| parents = [[കൃഷ്ണ കുമാർ ബിർള]]
| known_for   = 
|party=[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]]
|term=2006 - 2012
| occupation  = വ്യവസായ സംരംഭക
}}
ഇന്ത്യയിലെ ഒരു പ്രമുഖ മാധ്യമശൃംഖലയായ [[ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ്|ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിന്റെ]] എഡിറ്റോറിയൽ ഡയറക്റ്ററും ചെയർപെഴ്സസണുമാണ് '''ശോഭന ഭാരതീയ''' (ജനനം: 1957). [[ബിർള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ്‌ ടെക്നോളജി ആന്റ്‌ സയൻസ്‌, പിലാനി|ബിർള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി ആൻഡ് സയൻസിന്റെ]] (ബിറ്റ്സ്, പിലാനി) പ്രോ ചാൻസലറായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഒരു കോൺഗ്രസ് അനുഭാവിയായ ശോഭന 2006 മുതൽ 2012 വരെ [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗമായിരുന്നു]]. 2016-ൽ [[ഫോബ്സ്|ഫോബ്സ് മാഗസിൻ]] പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കരുത്തരായ വനിതകളുടെ പട്ടികയിൽ 93-ആമതെത്തിയിരുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbes.com/power-women|title=World's Most Powerful Women|website=Forbes|access-date=2016-06-07}}&lt;/ref&gt;.
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
പ്രമുഖ വ്യവസായിയായ കൃഷ്ണകുമാർ ബിർളയുടെയും മനോരമാ ദേവിയുടെയും മകളായി 1957-ൽ ജനിച്ചു. [[കൊൽക്കത്ത| കൊൽക്കത്തയിലെ]] ലൊറെറ്റോ ഹൗസിലായിരുന്നു സ്കൂൾ വിദ്യഭ്യാസം.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Paper Tigress|url=http://www.forbes.com/global/2008/0915/183.html|accessdate=6 March 2012|newspaper=Forbes|date=28 August 2008|author=Naazneen Karmali}}&lt;/ref&gt; കൽക്കട്ട യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും ബിരുദമെടുത്തു&lt;ref name=prospectus&gt;[http://www.sebi.gov.in/dp/htmed.pdf HT Media Group Prospectus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160804100010/http://www.sebi.gov.in/dp/htmed.pdf |date=2016-08-04 }} 2005-08-12&lt;/ref&gt;. 
==മാധ്യമരംഗത്ത്==
1986-ൽ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിൽ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്ററായി പ്രവേശിച്ചു. ഒരു ദേശീയ ദിനപത്രത്തിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ പദവി അലങ്കരിച്ച ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിതയായിരുന്നു ശോഭന, ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തിയും. പത്രത്തിന്റെ രൂപമാറ്റത്തിലും പുതുമ നിലനിർത്തുന്നതിലും അവർ ക്രിയാത്മകമായ പങ്ക് വഹിച്ചു. .&lt;ref&gt;{{cite news|url = http://www.mid-day.com/smd/play/2003/april/50385.htm|title = Top 50 power points in the media|publisher = [[Mid-Day (newspaper)|Mid Day]]| author = Pradyuman Maheshwari| date = 20 April 2003 }}&lt;/ref&gt; ശോഭനയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 2005 സെപ്റ്റംബറിൽ എച്ച്.ടി ഗ്രൂപ്പ് ഓഹരിവിപണിയിൽ പബ്ലിക് ഇക്വിറ്റി വിതരണത്തിലൂടെ 4 ബില്യൺ രൂപയോളം സമാഹരിച്ചു &lt;ref&gt;{{cite news|url = http://www.blonnet.com/2005/09/02/stories/2005090202381500.htm|title = HT Media debuts on BSE at Rs 685|publisher = [[The Hindu]] Business Line|date = 2 September 2005|accessdate = 19 June 2007|archive-date = 2007-09-27|archive-url = https://web.archive.org/web/20070927012736/http://www.blonnet.com/2005/09/02/stories/2005090202381500.htm|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;. 
1996-ലെ വേൾഡ് എക്കണോമിക് ഫോറം ശോഭനയെ ‘’ഗ്ലോബൽ ലീഡർ ഓഫ് ടുമോറോ’’ എന്ന ബഹുമതി നൽകി ആദരിച്ചു. 2001-ലെ ഔട്ട്സ്റ്റാൻഡിംഗ് ബിസിനസ്സ് വുമൺ, 1992-ലെ നാഷണൽ പ്രസ്സ് ഇന്ത്യ അവാർഡ്, 2007-ൽ കോർപ്പറേറ്റ് എക്സലൻസ് അവാർഡ് എന്നിവയും നേടിയിട്ടുണ്ട്.
2005-ൽ പദ്മശ്രീ പുരസ്ക്കാരം നൽകി രാജ്യം ഇവരെ ആദരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Padma Awards&quot;&gt;{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Awards | publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India | date=2015 | accessdate=July 21, 2015 | archive-date=2017-10-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2016-ൽ [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ ലീജിയൻ ഡി ഓണർ (Officer of the National Order of the Legion of Honour) നേടി.&lt;ref&gt;[http://www.hindustantimes.com/india-news/ht-editorial-director-shobhana-bhartia-conferred-with-france-s-highest-civilian-award/story-rmYyktnbKkMlnuTavXWG3K.html ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ്, ഡിസംബർ 15, 2016]&lt;/ref&gt;
==രാഷ്ട്രീയത്തിൽ==
2006-ൽ [[ഐക്യ പുരോഗമന സഖ്യം|യു.പി.എ-യുടെ]] നാമനിർദ്ദേശം വഴി രാജ്യസഭയിലെത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news| title = Nominated to Rajya Sabha| publisher = [[The Hindu]]| url = http://www.hindu.com/2006/02/18/stories/2006021815040900.htm| date = 18 February 2006| accessdate = 19 June 2007| archive-date = 2006-03-24| archive-url = https://web.archive.org/web/20060324051528/http://www.hindu.com/2006/02/18/stories/2006021815040900.htm| url-status = dead}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ ശോഭന ഭാരതീയ ഒരു പത്രപ്രവർത്തകയല്ല, മറിച്ച് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയോട് അടുപ്പം പുലർത്തുന്ന ഒരു മാധ്യമ മുതലാളി മാത്രമാണെന്നും അതിനാൽ രാജ്യസഭാ സീറ്റിന് അർഹയല്ലെന്നും കാണിച്ച് നൽകപ്പെട്ട ഹർജി സുപ്രീം കോടതി തള്ളി.&lt;ref name=reject&gt;{{cite news|title = Plea against nomination to Rajya Sabha rejected|author = Legal Correspondent|publisher = [[The Hindu]]|url = http://www.hindu.com/2006/04/29/stories/2006042904821300.htm|date = 29 April 2006|accessdate = 19 June 2007|archive-date = 2008-09-27|archive-url = https://web.archive.org/web/20080927000432/http://www.hindu.com/2006/04/29/stories/2006042904821300.htm|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; 2006-ൽ ശൈശവ വിവാഹത്തിനെതിരേ പാർലമെന്റിൽ അവർ ബില്ലവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://rajyasabha.nic.in/bills-ls-rs/2006/CI_2006.pdf|format = PDF|title = The Child Marriage (Abolition) and Miscellaneous Provisions Bill, 2006|publisher = Parliament of India, [[Rajya Sabha]]|date = December 2006|access-date = 2017-03-22|archive-date = 2016-08-21|archive-url = https://web.archive.org/web/20160821173533/http://rajyasabha.nic.in/bills-ls-rs/2006/CI_2006.pdf|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;

==വ്യക്തി ജീവിതം==
ഭർത്താവ് ശ്യാംസുന്ദർ ഭാരതീയ വൻകിട ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ കമ്പനിയായ ജൂബിലന്റ് ലൈഫ് സയൻസ് ലിമിറ്റഡിന്റെ ചെയർമാനാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news| title = Hari Bhartia's mantra for success: The Rediff Interview/Hari Bhartia, MD, Jubilant Organosys| author = Bhupesh Bhandari| publisher = [[rediff.com]]| url = http://in.rediff.com/money/2005/dec/27inter.htm| date = 27 December 2005| accessdate =19 June 2006}}&lt;/ref&gt;. ഇവരുടെ മകനായ ഷമിത് ഭാരതീയ, ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിന്റെ ഒരു ഡയറക്റ്ററാണ്. [[ധിരുഭായി അംബാനി|ധീരുഭായി അംബാനിയുടെ]] ചെറുമകളായ നയൻതാരാ കോത്താരിയാണ് മരുമകൾ.
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:വനിതാ സംരംഭകർ]]
[[വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>6vtnk8t35zn8tn95s9nvh9saqo0oc22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>മേഗൻ ഫോക്സ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>368552</id>
    <revision>
      <id>4619884</id>
      <parentid>3935907</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T00:14:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostojewskij</username>
        <id>61308</id>
      </contributor>
      <comment>+ വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ + വർഗ്ഗം:മേയ് 16-ന് ജനിച്ചവർ</comment>
      <origin>4619884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6628" sha1="57d5xgwz0k1rt6q4bhd17zbhluji7cs" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = മേഗൻ ഫോക്സ്
| image = Megan Fox 2014.jpg
| caption = മേഗൻ ഫോക്സ് 2014 സെപ്റ്റംബറിൽ [[സിഡ്നി]], [[ഓസ്‌ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ]]
| birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1986|5|16}}
| birth_place = ഓക്ക് റിഡ്ജ്, [[ടെന്നസി]], യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്
| children = 3
| height = {{convert|163|cm|ftin|0|abbr=on}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://hollywoodlife.com/celeb/megan-fox/ |title= Megan Fox profile |publisher= hollywoodlife.com |accessdate= 13 January 2014}}&lt;/ref&gt;
| occupation = നടി, മോഡൽ
| birthname = മെഗാൻ ഡെനിസ് ഫോക്സ്
| othername = 
| yearsactive = 2001
| spouse = {{marriage|[[Brian Austin Green]]|2010||}}
| homepage = 
}}'''മേഗൻ ഡെനിസെ ഫോക്സ്'''&lt;ref name=&quot;biography.com&quot; /&gt; (ജനനം: മെയ് 16, 1986) ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] അഭിനേത്രിയും മോഡലുമാണ്. 2001 ലാണ് അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്കു പ്രവേശിക്കുന്നത്. ആദ്യകാലത്ത് അനേകം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും സിനിമകളിലും കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. &quot;ഹോപ്പ് &amp; ഫെയ്ത്''&quot;'' എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയാണ് ശ്രദ്ധേയമായത്. &quot;കൺഫഷൻ ഓഫ് എ ടീനേജ് ഡ്രാമ ക്യൂൻ''&quot;'' എന്ന സിനിമയിലാണ് അവർ ആദ്യം അഭിനയിക്കുന്നത്. 2007 ൽ &quot;''[[ട്രാൻസ്ഫോർമർസ്]]&quot;'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ അവിസ്മരണീയമായ ഒരു കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു.  

== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!വർഷം
!സിനിമ
!കഥാപാത്രം
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2001
|''ഹോളിഡേ ഇൻ ദ സൺ''
|Brianna
|Credited as Megan Denise Fox
|-
|2003
|''ബാഡ് ബോയ്സ് II''
|Stars-and-Stripes Bikini Kid Dancing Under Waterfall
|Uncredited extra&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20246950_20263258_20284375,00.html|title=Megan Fox: 'Fallen' Angel|last=Hashawaty|first=Chris|work=Entertainment Weekly|year=2009|accessdate=June 15, 2010|archive-date=2010-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100914003412/http://www.ew.com/ew/article/0,,20246950_20263258_20284375,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;Not present in final cut
|-
|2004
|''കൺഫഷൻ ഓഫ് എ ടീനേജ് ഡ്രാമ ക്യൂൻ''
|Carla Santini
|
|-
|2007
|''[[ട്രാൻസ്ഫോർമർസ്]]''
|മൈക്കീല ബാനസ്
|
|-
|2008
|''How to Lose Friends &amp; Alienate People''
|Sophie Maes
|
|-
|2008
|''[[:en:Whore_(2008_film)|Whore]]''
|Lost
|
|-
|2009
|[[ട്രാൻസ്ഫോർമേഴ്സ് : റിവഞ്ച് ഓഫ് ദി ഫാളൻ]] 
|മൈക്കീല ബാനസ്
|
|-
|2009
|''[[:en:Jennifer's_Body|Jennifer's Body]]''
|Jennifer Check
|
|-
|2010
|''[[:en:Jonah_Hex_(film)|Jonah Hex]]''
|[[:en:Tallulah_Black|Tallulah Black / Lilah]]
|
|-
|2010
|''[[:en:Naya_Legend_of_the_Golden_Dolphins|Naya Legend of the Golden Dolphins]]''
|Hawaiian Spinner Dolphins
|Voice role
|-
|2010
|''[[:en:Passion_Play_(film)|Passion Play]]''
|Lily Luster
|
|-
|2011
|''[[:en:Friends_with_Kids|Friends with Kids]]''
|Mary Jane
|
|-
|2012
|''[[:en:The_Dictator_(2012_film)|The Dictator]]''
|Herself
|
|-
|2012
|''[[:en:This_Is_40|This Is 40]]''
|Desi
|
|-
|2014
|''[[:en:Teenage_Mutant_Ninja_Turtles_(2014_film)|Teenage Mutant Ninja Turtles]]''
|[[:en:April_O'Neil|April O'Neil]]&lt;ref name=&quot;Megan&quot;&gt;{{cite web|url=http://insidemovies.ew.com/2013/02/21/casting-net-megan-fox-tmnt/|title=Casting Net: Megan Fox reunites with Michael Bay; Plus Adam Sandler and James Marsden|accessdate=2013-04-25|last=Rome|first=Emily|date=2013-02-21|publisher=Entertainment Weekly|archive-date=2014-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20141018171314/http://insidemovies.ew.com/2013/02/21/casting-net-megan-fox-tmnt/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|2016
|''[[:en:Teenage_Mutant_Ninja_Turtles:_Out_of_the_Shadows|Teenage Mutant Ninja Turtles: Out of the Shadows]]''
|April O'Neil
|
|-
|2018
|''[[:en:Zeroville_(film)|Zeroville]]''
|Soledad Paladin
|Post-production
|-
|}

=== ടെലിവിഷൻ ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Title
!Role
!Notes
|-
|2002–03
|''[[:en:Ocean_Ave.|Ocean Ave.]]''
|Ione Starr
|Main cast: 122 episodes
|-
|2003
|''[[:en:What_I_Like_About_You_(TV_series)|What I Like About You]]''
|Shannon
|Episode: &quot;Like a Virgin (Kinda)&quot;
|-
|2004
|[[റ്റൂ ആൻഡ് എ ഹാഫ് മെൻ|''റ്റൂ ആൻഡ് എ ഹാഫ് മെൻ'']]
|Prudence
|Episode: &quot;Camel Filters and Pheromones&quot;
|-
|2004
|''[[:en:The_Help_(TV_series)|The Help]]''
|Cassandra Ridgeway
|Main cast: 3 episodes
|-
|2004
|''[[:en:Crimes_of_Fashion|Boss Girl]]''
|Candace
|Television film
|-
|2004–06
|''[[:en:Hope_&amp;_Faith|Hope &amp; Faith]]''
|Sydney Shanowski
|Main cast (season 2–3): 48 episodes
|-
|2011
|''[[:en:Robot_Chicken|Robot Chicken]]''
|Herself / Lois Lane
|Voice role; Episode: &quot;The Core, the Thief, His Wife and Her Lover&quot;
|-
|2012
|''[[:en:Robot_Chicken_DC_Universe_Special|Robot Chicken DC Universe Special]]''
|[[:en:Lois_Lane|Lois Lane]]
|Voice role; Television film
|-
|2012
|''[[:en:Wedding_Band|Wedding Band]]''
|Alexa Jordan
|Episode: &quot;I Love College&quot;
|-
|2016–17
|''[[:en:New_Girl|New Girl]]''
|Reagan Lucas
|Recurring (season 5–6): 15 episodes
|-
|}

=== സംഗീത ആൽബം ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Year
!Artist
!Title
!Notes
|-
|2009
|[[:en:Panic!_at_the_Disco|Panic! at the Disco]]
|&quot;[[:en:New_Perspective_(song)|New Perspective]]&quot;
|Scenes from ''[[:en:Jennifer's_Body|Jennifer's Body]]'' were shown
|-
|2010
|[[:en:Eminem|Eminem]] featuring [[:en:Rihanna|Rihanna]]
|&quot;[[:en:Love_the_Way_You_Lie|Love the Way You Lie]]&quot;
|
|-
|}

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 16-ന് ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>57d5xgwz0k1rt6q4bhd17zbhluji7cs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വളൈയാപതി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>369572</id>
    <revision>
      <id>4619876</id>
      <parentid>4542572</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T21:51:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2036" sha1="4fhkxq2mxweb5u8pxu4710vrdqgegun" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
ഒരു തമിഴ് ജൈന ഇതിഹാസമാണ് '''വളയപ്പാതി'''. നന്നൂലിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സംഘസാഹിത്യത്തിലെ [[തമിഴിലെ പഞ്ചമഹാകാവ്യങ്ങൾ|പഞ്ചമഹാ ഇതിഹാസ]]ങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇതു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.chennailibrary.com/iymperumkappiangal/valaiyapathi.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-04-06 |archive-date=2017-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420012137/http://www.chennailibrary.com/iymperumkappiangal/valaiyapathi.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ എഴുതിയതെന്നു കരുതുന്ന വളയപാതി പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ കണ്ടുകിട്ടിയിട്ടില്ല. നിലവിൽ ലഭിച്ചിരിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും കഥ മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രയാസമുണ്ടെങ്കിലും രത്നവ്യാപാരിയായ വളയപ്പാതിയുടെ കഥയാണു പ്രസ്താവിതമെന്നു വിശ്വസിക്കുന്ന ഗവേഷകരുണ്ട്. എസ്. വൈയാപുരി പിള്ളയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ വിരുത്തത്തിൽ എഴുതിയ ഏറ്റവും പ്രാചീനഗ്രന്ഥങ്ങളിലൊന്നാണ് വളയപാതി.

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;

[[വർഗ്ഗം:തമിഴിലെ പഞ്ചമഹാകാവ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സംഘസാഹിത്യം]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് സാഹിത്യം]]</text>
      <sha1>4fhkxq2mxweb5u8pxu4710vrdqgegun</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വാണ ക്രൈ സൈബർ അറ്റാക്ക്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>374604</id>
    <revision>
      <id>4619877</id>
      <parentid>4506707</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T22:09:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22808" sha1="ok18npgk2strytbbdrgiym30zwymm68" xml:space="preserve">{{prettyurl|WannaCry ransomware attack}}
{{Use dmy dates|date=May 2017}}
{{Infobox event
| title                    = വാണ ക്രൈ സൈബർ ആക്രമണം
| image                    =
| image_size               =
| image_alt                =
| caption                  = വാണ ക്രൈ സൈബർ ആക്രമണത്തിന്റെ സ്ക്രീൻ ഷോട്ട്.
| english_name             =
| time                     = 
| duration                 =
| date                     = {{start date|df=yes|2017|5|12}} (ongoing)
| location                 = ലോകമെമ്പാടും
| also_known_as            = വാണക്രിപ്റ്റ്, വാണക്രിപ്റ്റ്ഓർ. WCRY
| type                     = [[Cyber-attack]]
| theme                    = [[Ransomware]] encrypting hard disk with $300 demand
| cause                    =[[EternalBlue]] exploit
| first_reporter           =
| budget                   =
| patron                   = &lt;!-- or |patrons= --&gt;
| organisers               = &lt;!-- or |organizers= --&gt;
| filmed_by                =
| participants             = Unknown
| outcome                  = More than 230,000 computers infected&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gizmodo.com.au/2017/05/todays-massive-ransomware-attack-was-mostly-preventable-heres-how-to-avoid-it/|title=Today's Massive Ransomware Attack Was Mostly Preventable; Here's How To Avoid It|first=Dell|last=Cameron|publisher=|access-date=13 May 2017|archive-date=2019-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190409094716/https://www.gizmodo.com.au/2017/05/todays-massive-ransomware-attack-was-mostly-preventable-heres-how-to-avoid-it/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| reported missing         =
| reported property damage =
| inquiries                =
| inquest                  =
| coroner                  =
| arrests                  =
| suspects                 =
| accused                  = 
| convicted                =
| charges                  =
| trial                    =
| verdict                  =
| convictions              =
| sentence                 =
| publication_bans         =
| litigation               =
| awards                   =
| blank1_label             = &lt;!-- or |blank1_data= --&gt;
| blank2_label             = &lt;!-- or |blank2_data= --&gt;
| notes                    =
| blank_label              = Status
| blank_data               = Mostly under control&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Wattles|first1=Jackie|title=Ransomware attack: Who got hurt|url=http://money.cnn.com/2017/05/13/technology/ransomware-attack-who-got-hurt/|accessdate=14 May 2017|work=CNNMoney|date=13 May 2017|archive-date=2017-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20170517003128/http://money.cnn.com/2017/05/13/technology/ransomware-attack-who-got-hurt|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}


'''വാണ ക്രൈ''' ''' ('''അല്ലെങ്കിൽ '''വാണക്രിപ്റ്റ്''',''' വാണക്രിപ്റ്റ്ഓർ.20&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blog.avast.com/ransomware-that-infected-telefonica-and-nhs-hospitals-is-spreading-aggressively-with-over-50000-attacks-so-far-today|title=Avast reports on WanaCrypt0r 2.0 ransomware that infected NHS and Telefonica.|last=Jakub Kroustek|date=12 May 2017|website=Avast Security News|publisher=Avast Software, Inc}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2017/05/12/nsa-exploit-used-by-wannacry-ransomware-in-global-explosion/|title=An NSA Cyber Weapon Might Be Behind A Massive Global Ransomware Outbreak|last=Fox-Brewster|first=Thomas|work=Forbes|access-date=12 May 2017}}&lt;/ref&gt; വാണ ഡീക്രിപ്റ്റർ&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.wired.co.uk/article/wanna-decryptor-ransomware|title=Wanna Decryptor: what is the 'atom bomb of ransomware' behind the NHS attack?|last=Woollaston|first=Victoria|work=WIRED UK|language=en-GB|access-date=2017-05-13}}&lt;/ref&gt; ) ''' [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്‌ വിൻഡോസ്|മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വിൻഡോസിനെ]] ഉന്നം വയ്ക്കുന്ന  ഒരു റാൻസംവെയർ സോഫ്റ്റ്‍വെയറാണ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thegenxtimes.com/world/wannacry-ransomware-attack-computers-worldwide-using-nsa-exploit-codenamed-eternalblue/|title=WannaCry Ransomware attack computers worldwide, using NSA exploit codenamed Eternalblue|access-date=13 May 2017|last=The GenX Times Team|archive-date=2020-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612053537/http://www.thegenxtimes.com/world/wannacry-ransomware-attack-computers-worldwide-using-nsa-exploit-codenamed-eternalblue/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 28 ഭാഷകളിലായി എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഡാറ്റകൾക്ക് പണം ([[ബിറ്റ്കോയിൻ|ബിറ്റ് കോയിൻ]]) ആവശ്യപ്പെടുന്നതാണ് ഈ വൈറസ്.  അത്  ലോകത്തിലെ വലിയ സൈബർ അറ്റാക്കായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eyerys.com/articles/timeline/wannacry-infecting-more-230000-computers-99-countries|title=WannaCry Infecting More Than 230,000 Computers In 99 Countries|date=12 May 2017|website=Eyerys}}&lt;/ref&gt; ഇവ ഈമെയിൽ വഴിയുള്ള [[ഫിഷിംഗ്|ഫിഷിംഗും]], കമ്പ്യൂട്ടർ വേം വഴിയുമാണ് കമ്പ്യൂട്ടറിൽ നിന്നും കമ്പ്യൂട്ടറിലേക്ക് പകരുന്നത്. ഈ വയറസ് എണ്ണത്തിൽ അധികമെന്നാണ് യുറോപ്പോളിന്റെ നിഗമനം. പഴയ വിൻഡോസ് സിസ്റ്റങ്ങൾക്കായി യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ഏജൻസി (എൻഎസ്എ) വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത എറ്റേണൽബ്ലൂയിലൂടെ ഇത് പ്രചരിപ്പിച്ചു. ആക്രമണത്തിന് ഒരു വർഷം മുമ്പെങ്കിലും ദി ഷാഡോ ബ്രോക്കേഴ്‌സ് എന്ന ഗ്രൂപ്പ് എറ്റേണൽബ്ലൂ (EternalBlue)വഴി മോഷ്ടിക്കുകയും ചോർത്തുകയും ചെയ്തു. ചൂഷണം അവസാനിപ്പിക്കാൻ മൈക്രോസോഫ്റ്റ് മുമ്പ് പാച്ചുകൾ പുറത്തിറക്കിയിരുന്നെങ്കിലും, വാനക്രൈയുടെ വ്യാപനത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇവ പ്രയോഗിക്കാത്തതോ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ അപ്ഡേഷൻ അവസാനിപ്പിച്ച പഴയ വിൻഡോസ് സിസ്റ്റങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതോ ആയ ഓർഗനൈസേഷനുകളിൽ നിന്നാണ്. ഓർഗനൈസേഷനുകളുടെ സൈബർ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഈ പാച്ചുകൾ അനിവാര്യമായിരുന്നുവെങ്കിലും അവയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അജ്ഞത കാരണം പലതും നടപ്പിലാക്കിയില്ല. ചിലർ 24/7 ഓപ്പറേഷൻ ആവശ്യമാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു, പാച്ച് മാറ്റങ്ങൾ, ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അഭാവം അല്ലെങ്കിൽ അവ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാനുള്ള സമയക്കുറവ് അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് കാരണങ്ങളാൽ മുമ്പ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ തകരാറിലാകാനുള്ള സാധ്യതയോടുള്ള വെറുപ്പുമൂലമോ ആയിരിക്കാം. 

2017 മെയ് 12 ന് 07:44 UTC ന് ആക്രമണം ആരംഭിച്ചു, ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾക്ക് ശേഷം 15:03 UTC ന് മാർക്കസ് ഹച്ചിൻസ് കണ്ടെത്തിയ ഒരു കിൽ സ്വിച്ചിന്റെ രജിസ്ട്രേഷനിലൂടെ ആക്രമണം നിർത്തി. ഇതിനകം വൈറസ് ബാധിച്ച കമ്പ്യൂട്ടറുകളെ എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്നും വാനാക്രൈ കൂടുതൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിന്നും കിൽ സ്വിച്ച് തടഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whoapi.com/blog/what-is-the-domain-name-that-stopped-wannacry/|title = What is the domain name that stopped WannaCry?|date = 15 May 2017}}&lt;/ref&gt;ആക്രമണം 150 രാജ്യങ്ങളിലായി 200,000-ലധികം കമ്പ്യൂട്ടറുകളെ ബാധിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, മൊത്തം നാശനഷ്ടങ്ങൾ നൂറുകണക്കിന് ദശലക്ഷം മുതൽ ബില്യൺ ഡോളർ വരെയാണ്. ആക്രമണം ഉത്തരകൊറിയയിൽ നിന്നോ ആ രാജ്യത്തിന് വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏജൻസികളിൽ നിന്നോ ഉണ്ടായതാണെന്ന് വോമിനെ(worm)  പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തൽ നടത്തിയതിൽ നിന്ന് സുരക്ഷാ വിദഗ്ധർ വിശ്വസിച്ചു.

2017 ഡിസംബറിൽ, ആക്രമണത്തിന് പിന്നിൽ ഉത്തര കൊറിയയാണെന്ന് യുഎസും യുകെയും ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചു.

ഇത് [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിലെ]] ടെലെഫോനിക പോലുള്ള വമ്പൻ കമ്പനികളേയും, ബ്രിട്ടനിലെ നാഷ്ണൽ ഹെൽത്ത് സെർവീസുകളേയും, ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/society/2017/may/12/global-cyber-attack-nhs-trusts-malware|title=The NHS trusts hit by malware – full list|access-date=12 May 2017|last=Marsh|first=Sarah|date=12 May 2017|website=[[The Guardian]]|location=London}}&lt;/ref&gt; അതേ സമയത്തുതന്നെ മറ്റു 99 രാജ്യങ്ങളും ആക്രമിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://motherboard.vice.com/en_us/article/a-massive-ransomware-explosion-is-hitting-targets-all-over-the-world|title=A Massive Ransomware 'Explosion' Is Hitting Targets All Over the World|access-date=12 May 2017|last=Cox|first=Joseph|date=12 May 2017|website=Motherboard|language=en-us|archive-date=2017-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170518224744/https://motherboard.vice.com/en_us/article/a-massive-ransomware-explosion-is-hitting-targets-all-over-the-world|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cnn99countries&quot;&gt;{{Cite news|url=http://money.cnn.com/2017/05/12/technology/ransomware-attack-nsa-microsoft/|title=Massive ransomware attack hits 99 countries|last=Larson|first=Selena|date=12 May 2017|work=CNN|access-date=12 May 2017|archive-date=2017-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170512203316/http://money.cnn.com/2017/05/12/technology/ransomware-attack-nsa-microsoft/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

വാനക്രൈയുടെ ഒരു പുതിയ വകഭേദം, തായ്‌വാൻ സെമികണ്ടക്ടർ മാനുഫാക്ചറിംഗ് കമ്പനിയെ (TSMC) 2018 ഓഗസ്റ്റിൽ അതിന്റെ നിരവധി ചിപ്പ്-ഫാബ്രിക്കേഷൻ ഫാക്ടറികൾ താൽക്കാലികമായി അടച്ചുപൂട്ടാൻ നിർബന്ധിതരാക്കി. ടിഎസ്്എംസിയുടെ അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളിലുള്ള 10,000 മെഷീനുകളിലേക്ക് വൈറസ് പടർന്നു.
== വിവരണം ==
മറ്റു മാൽവെയറുകളുടേതു പോലെ വാനാക്രൈയിലും ഒരു കമാൻഡ് ആൻഡ് കണ്ട്രോൾ സംവിധാനം ഒരുക്കിയിരുന്നു. പക്ഷേ സാധാരണ മാൽവെയറുകളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഇതിലെ കമാൻഡ് ആൻഡ് ക‌ൺട്രോൾ സെർവ്വറിന്റേതായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യപ്പെടാത്ത ഒരു ഡൊമൈൻ ആയിരുന്നു നൽകിയിരുന്നത്. മാൽവെയർ ടെക് എന്ന സൈബർ സുരക്ഷാ സ്ഥാപനം ഈ പേരിൽ ഒരു ഡൊമൈൻ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് ഒരു സിങ്ക് ഹോൾ സെർവ്വർ സജ്ജമാക്കി. ഇതോടെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വാണാക്രൈ ബാധയേറ്റ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ നിന്നും ഈ സെർവ്വറിലേക്ക് സന്ദേശങ്ങൾ എത്താൻ തുടങ്ങി. യഥാർത്ഥത്തിൽ ഈ കമാൻഡ് ആൻഡ് കണ്ട്രോൾ ഡൊമൈൻ ഒരു കിൽ സ്വിച്ച് ആയിട്ടാൺ വാണാ ക്രൈയിൽ പ്രോഗ്രാം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അതായത് മാൽവെയർ ബാധയേറ്റ കമ്പ്യൂട്ടർ ഇത്തരത്തിൽ ഒരു സിങ്ക് ഹോൾ സെർവ്വറുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ തന്നെ അതിന്റെ പ്രവർത്തനം സ്വയമേവ അവസാനിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലായിരുന്നു ഇത്. ഇത്തരത്തിൽ ഒരു സിങ്ക് ഹോൾ കമാന്റ് ആൻഡ് കണ്ട്രോൾ സർവ്വർ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതോടെ ലോക വ്യാപകമായിത്തന്നെ ഇന്റർനെറ്റ് ബന്ധിതമായ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ എല്ലാം വാണാ ക്രൈ നിർജ്ജീവമായി. പക്ഷേ ഇപ്പോൾ കിൽ സ്വിച്ച് ഇല്ലാത്ത വാനാ ക്രൈ പതിപ്പുകൾ പടർന്നു കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://thehackernews.com/2017/05/wannacry-ransomware-cyber-attack.html|title=It’s Not Over, WannaCry 2.0 Ransomware Just Arrived With No 'Kill-Switch'|last=Khandelwal|first=Swati|work=The Hacker News|language=en-US|access-date=2017-05-14}}&lt;/ref&gt;

വാനാക്രൈ ഒരു റാൻസംവെയർ ക്രിപ്റ്റോവോം(cryptoworm) ആണ്, ഇത് മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വിൻഡോസ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം പ്രവർത്തിക്കുന്ന കമ്പ്യൂട്ടറുകളെ ടാർഗെറ്റുചെയ്‌ത് ഡാറ്റ എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്‌ത് (ലോക്ക് ചെയ്‌ത്) ബിറ്റ്‌കോയിൻ ക്രിപ്‌റ്റോകറൻസിയിൽ മോചനദ്രവ്യം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. വാനാക്രൈപ്റ്റ്(WannaCrypt),&lt;ref name=&quot;microsoftreleases&quot;&gt;{{cite web|url=https://blogs.technet.microsoft.com/msrc/2017/05/12/customer-guidance-for-wannacrypt-attacks/|title=Customer Guidance for WannaCrypt attacks|publisher=[[Microsoft]]|access-date=13 May 2017|last1=MSRC Team|date=13 May 2017|archive-date=21 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170521054556/https://blogs.technet.microsoft.com/msrc/2017/05/12/customer-guidance-for-wannacrypt-attacks/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; വാനാ ഡിക്രൈപ്റ്റർ 2.0(Wana Decrypt0r 2.0),&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://blog.avast.com/ransomware-that-infected-telefonica-and-nhs-hospitals-is-spreading-aggressively-with-over-50000-attacks-so-far-today|title=Avast reports on WanaCrypt0r 2.0 ransomware that infected NHS and Telefonica.|date=12 May 2017|website=Avast Security News|publisher=Avast Software, Inc|author1=Jakub Kroustek|access-date=14 May 2017|archive-date=5 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505012053/https://blog.avast.com/ransomware-that-infected-telefonica-and-nhs-hospitals-is-spreading-aggressively-with-over-50000-attacks-so-far-today|url-status=live}}&lt;/ref&gt; എന്നും ഈ വോം അറിയപ്പെടുന്നു. സ്വയമേവ പടരാനുള്ള ഗതാഗത സംവിധാനവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ ഇത് ഒരു നെറ്റ്‌വർക്ക് വോമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോഡ് ദുർബലമായ സിസ്റ്റങ്ങൾക്കായി സ്കാൻ ചെയ്യുന്നു, തുടർന്ന് ആക്സസ് നേടുന്നതിന് എക്സ്റ്റേണൽ എക്സ്പ്ലോയിറ്റും അതിന്റെ ഒരു പകർപ്പ് ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാനും എക്സിക്യൂട്ട് ചെയ്യാനും ഡബിൾപൾസാർ(DoublePulsar)ടൂളും ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref name=talos&gt;{{Cite web|url=http://blog.talosintelligence.com/2017/05/wannacry.html|title=Player 3 Has Entered the Game: Say Hello to 'WannaCry'|website=blog.talosintelligence.com|access-date=16 May 2017|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604030643/https://blog.talosintelligence.com/2017/05/wannacry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
വാനാക്രൈ പതിപ്പുകൾ 0, 1, 2 എന്നിവ മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വിഷ്വൽ സി++(Microsoft Visual C++) 6.0 ഉപയോഗിച്ചാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;doj&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.justice.gov/opa/press-release/file/1092091/download |title=Criminal Complaint |date=8 June 2018 |first=Nathan P. |last=Shields |publisher=[[United States Department of Justice]] |access-date=6 September 2018 |archive-date=6 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180906233723/https://www.justice.gov/opa/press-release/file/1092091/download |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

ദ ഷാഡോ ബ്രോക്കേഴ്സ്(The Shadow Brokers-ഹാക്കറമ്മാരുടെ ഒരു സംഘം)പുറത്തിറക്കിയ അവരുടെ സെർവർ മെസേജ് ബ്ലോക്ക് (SMB) പ്രോട്ടോക്കോൾ മൈക്രോസോഫ്റ്റ് നടപ്പാക്കുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നതും മുതലെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്ന ദൗർബ്ബല്യമാണ്് എക്റ്റേണൽബ്ലൂ(EternalBlue). മൈക്രോസോഫ്റ്റിന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതിനുപകരം യുഎസ് നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ഏജൻസി (എൻഎസ്‌എ) (വൾനറബിലിറ്റി മോഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാകാൻ സാധ്യതയുള്ളത്) ഇതിനകം തന്നെ അപകടസാധ്യത കണ്ടെത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും സ്വന്തം കുറ്റകരമായ പ്രവർത്തനത്തിനായി ഈ വൾനറബിലിറ്റി ഉപയോഗിച്ചു. മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ഒടുവിൽ ഈ അപകടസാധ്യത കണ്ടെത്തി, ചൊവ്വാഴ്ച, 14 മാർച്ച് 2017, അവർ സുരക്ഷാ ബുള്ളറ്റിൻ MS17-010 പുറത്തിറക്കി, അത് പോരായ്മ വിശദമായി വിവരിക്കുകയും അക്കാലത്ത് നിലവിൽ പിന്തുണയ്‌ക്കുന്ന എല്ലാ വിൻഡോസ് പതിപ്പുകൾക്കും പാച്ചുകൾ പുറത്തിറക്കിയതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു, അവ ലഭിക്കുന്ന ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം ഇവയാണ് വിൻഡോസ് വിസ്ത(Windows Vista)വിൻഡോസ് 7(Windows 7), വിൻഡോസ് 8.1(Windows 8.1), വിൻഡോസ് 10(Windows 10), വിൻഡോസ് സെർവർ 2008(Windows Server 2008), വിൻഡോസ് സെർവർ 2008 ആർ2(Windows Server 2008 R2), വിൻഡോസ് സെർവർ 2012(Windows Server 2012), വിൻഡോസ് സെർവർ 2016(Windows Server 2016).

== അവലംബം==
{{Reflist|30em}}

[[വർഗ്ഗം:സൈബർ ആക്രമണങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ok18npgk2strytbbdrgiym30zwymm68</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സാൾ ഗജോകാജ് ദേശീയോദ്യാനം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>405478</id>
    <revision>
      <id>4619929</id>
      <parentid>2805121</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T08:46:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5922" sha1="9l4rvi7thfrzgy5hlom2hbbeonvsjcb" xml:space="preserve">{{Infobox protected area|name=സാൾ ഗജോകാജ് ദേശീയോദ്യാനം|iucn_category=II|photo=File:Parku_Komb%C3%ABtar_Zall-Gjo%C3%A7aj_(v._2013).jpg|photo_width=260|photo_caption=|location=[[Dibër County]]|nearest_city=[[Burrel, Albania|Burrel]]|map=Albania|relief=1|map_caption=|map_width=260|coordinates={{coords|41|42|32|N|20|11|10|E|display=inline, title}}|area={{convert|140|ha|km²}}|established=15 January 1996&lt;ref&gt;{{cite web|title=Improving Coverage and Management Effectiveness of Marine and Coastal Protected Areas|url=https://info.undp.org/docs/pdc/Documents/ALB/00060315_Marine%20prodoc-%20signed.pdf|website=info.undp.org|page=39|language=English|format=PDF|access-date=2018-01-09|archive-date=2017-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170925231156/https://info.undp.org/docs/pdc/Documents/ALB/00060315_Marine%20prodoc-%20signed.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}'''സാൾ ഗജോകാജ് ദേശീയോദ്യാനം''' വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ [[അൽബേനിയ|അൽബേനിയയിലെ]] [[ഡിബെർ കൗണ്ടി]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്. വടക്കുവശത്ത് ഇത് [[ല്യൂറെ ദേശീയോദ്യാനം|ല്യൂറെ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ]] അതിരിനു സമീപമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.  ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ആകെയുള്ള ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണം 140 ഹെക്ടർ (1.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ) ആണ്.

1996 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ ദേശീയോദ്യാനം, ആൽപൈൻ പുൽമേടുകൾ, അരുവികൾ, ഹിമ തടാകങ്ങൾ, താഴ്‍വരകൾ, കന്യാവനങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെട്ട പർവ്വത പ്രകൃതിയിലെ വൈവിധ്യമാർന്ന പരിസരത്താൽ സമ്പന്നമാണ്. ഇന്റർനാഷണൽ യൂണിയൻ ഫോർ കൺസർവേഷൻ ഓഫ് നേച്ചർ (IUCN) ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തെ  കാറ്റഗറി II പട്ടികയിലുൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഈ ദേശീയോദ്യാനം അന്തർദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു  സസ്യമേഖലയായി തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

മനുഷ്യരുടെ ഇടപെടലുകളില്ലാത്ത താഴ്‍വരകളും ഹിമ തടാകങ്ങളും ഇടതൂർന്ന വനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രകൃതിദത്തമായ സവിശേഷതകളാലും വൈവിധ്യത്താലും സമ്പന്നമായ ഒരു പർവ്വത ഭൂപ്രകൃതിയാണ് സാൾ ഗജോകാജ് ദേശീയോദ്യാനത്തിനുള്ളത്. ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ അഡ്രിയാറ്റിക്കിൽനിന്നുള്ള ഉയരം 600 മീറ്റർ മുതൽ 2,000 മീറ്ററിലും  മുകളിലാണ്. ഈ മേഖലയുടെ ജിയോമോർഫോളജിക്കൽ അവസ്ഥ, ഒരു ചലനാത്മകമായ ഭൂമിശാസ്ത്ര ചരിത്രത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതോടൊപ്പം ടെക്റ്റോണിക് ചലനങ്ങൾ, ഉദ്യാനത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദികളുടെ കാർന്നെടുക്കൽ‌ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയേയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.  പ്രാദേശിക വലിപ്പം കുറവായ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ജൈവ വൈവിധ്യവും ആവാസവ്യവസ്ഥയും വളരെ സമൃദ്ധമാണ്. ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും ചുണ്ണാമ്പുകല്ല്, [[ഡോളമൈറ്റ്]] എന്നിവയടങ്ങിയ പ്രതലത്തിൽ വളരുന്ന ബീച്ച്, ഫിർ, പൈൻ, ആഷ്, മാപ്പിൾ തുടങ്ങിയമരങ്ങൾക്കൊണ്ടു സമ്പന്നമാണ്. ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾ ഒട്ടേറെ ജന്തുജാലങ്ങൾക്ക് അഭയമരുളുന്നു. അവയിൽ എടുത്തുപറയേണ്ടത് [[തവിട്ടുകരടി|ബ്രൌൺ കരടി]], ചാരനിറമുള്ള ചെന്നായ എന്നിവയാണ്. മറ്റു വലിയ സസ്തനികളിൽ [[ലിൻക്സ്|ലിൻക്സ്]], [[റോ മാൻ|റോ മാനുകൾ]] എന്നിവയും പക്ഷികളിൽ  [[സ്വർണ്ണപ്പരുന്ത്|സ്വർണ്ണപ്പരുന്ത്]] പോലെയുള്ളവയും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു.

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:അൽബേനിയയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>9l4rvi7thfrzgy5hlom2hbbeonvsjcb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വാൽനട്ട്, കാലിഫോർണിയ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>405644</id>
    <revision>
      <id>4619878</id>
      <parentid>3657066</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T22:36:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7693" sha1="s6yp807p2sjaomsk354dm6991rxkiuy" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = വാൽനട്ട്, കാലിഫോർണിയ
| official_name = City of Walnut
| native_name = &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
| other_name = 
| settlement_type = [[General law city]]
| image_skyline = Mt. Sac Valley Pan.jpg
| image_caption = View of [[Mt. San Antonio College]] and surrounding area
| image_flag = 
| flag_size = 
| image_seal = 
| seal_size = 
| nickname = 
| motto = 
| image_map = LA County Incorporated Areas Walnut highlighted.svg
| map_caption = Location of Walnut in [[Los Angeles County, California|Los Angeles County]], [[California]]
| pushpin_map = USA
| pushpin_map_caption = Location in the United States
| pushpin_relief = 1
| coordinates = {{coord|34|2|N|117|52|W|region:US-CA|display=inline,title}}
| subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]]
| subdivision_name = {{nowrap|{{flag|United States of America}}}}
| subdivision_type1 = [[U.S. state|State]]
| subdivision_type2 = [[List of counties in California|County]]
| subdivision_name1 = {{flag|California}}
| subdivision_name2 = {{flagicon image|Flag of Los Angeles County, California.svg}} [[Los Angeles County, California|Los Angeles]]
| established_title = 
| established_date = 
| established_title3 = Incorporated (city)
| established_date3 = January 19, 1959&lt;ref&gt;{{Cite web
 | url = http://www.calafco.org/docs/Cities_by_incorp_date.doc
 | title = California Cities by Incorporation Date
 | format = Word
 | publisher = California Association of [[Local Agency Formation Commission]]s
 | accessdate = August 25, 2014
 | archive-date = 2014-11-03
 | archive-url = https://web.archive.org/web/20141103002921/http://www.calafco.org/docs/Cities_by_incorp_date.doc
 | url-status = dead
 }}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Area------------------&gt;| government_type = 
| leader_title = [[Mayor]]
| leader_name = Mary Su&lt;ref name=&quot;City of Walnut - City Council&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.ci.walnut.ca.us/general.asp?id=109 | title = City of Walnut - City Council | accessdate = 2010-10-27 | archive-date = 2010-12-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101203153037/http://www.ci.walnut.ca.us/general.asp?id=109 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;
| leader_title1 = Mayor Pro Tem
| leader_name1 = Nancy Tragarz&lt;ref name=&quot;City of Walnut - City Council&quot; /&gt;
| unit_pref = Imperial
| area_footnotes = &lt;ref name=&quot;CenPopGazetteer2016&quot;&gt;{{cite web|title=2016 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2016_Gazetteer/2016_gaz_place_06.txt|publisher=United States Census Bureau|accessdate=Jun 28, 2017}}&lt;/ref&gt;
| area_total_km2 = 23.30
| area_total_sq_mi = 9.00
| area_land_km2 = 23.29
| area_land_sq_mi = 8.99
| area_water_km2 = 0.01
| area_water_sq_mi = 0.00
| area_water_percent = 0.04
| area_metro_km2 = 
| area_metro_sq_mi = 
| elevation_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite GNIS|1652808|Walnut|accessdate=February 23, 2015}}&lt;/ref&gt;
| elevation_m = 171
&lt;!-- Population -----------&gt;| elevation_ft = 561
| population_total = 29172
| population_as_of = [[2010 United States Census|2010]]
| population_footnotes = &lt;ref name=quif&gt;{{Cite web|url=http://quickfacts.census.gov/qfd/states/06/0683332.html|title=Walnut (city) QuickFacts|publisher=[[United States Census Bureau]]|accessdate=March 18, 2015|archive-date=2012-08-31|archive-url=https://www.webcitation.org/6AKTJGTLN?url=http://quickfacts.census.gov/qfd/states/06/0683332.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2 = 1290.12
| population_density_sq_mi = 3341.53
| population_est = 30047
| pop_est_as_of = 2016
| pop_est_footnotes = &lt;ref name=&quot;USCensusEst2016&quot;/&gt;
| population_metro = 
| population_density_metro_sq_mi = 
| postal_code_type = [[ZIP Code]]s
| postal_code = 91788, 91789, 91795&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://zip4.usps.com/zip4/zcl_1_results.jsp?visited=1&amp;pagenumber=0&amp;state=ca&amp;city=Walnut | title = USPS - ZIP Code Lookup - Find a ZIP+ 4 Code By City Results | accessdate = 2007-01-18}}&lt;/ref&gt;
| area_code = [[Area code 909|909]], [[Area code 626|626]]
| unemployment_rate = 
| website = {{URL|www.ci.walnut.ca.us}}
| leader_title2 = Council Member
| leader_name2 = Robert Pacheco&lt;ref name=&quot;City of Walnut - City Council&quot; /&gt;
| leader_title3 = Council Member
| leader_name3 = Eric Ching&lt;ref name=&quot;City of Walnut - City Council&quot; /&gt;
| leader_title4 = Council Member
| leader_name4 = Andrew Rodriguez&lt;ref name=&quot;City of Walnut - City Council&quot; /&gt;
| timezone = [[Pacific Time Zone|PST]]
| utc_offset = -8
| timezone_DST = PDT
| utc_offset_DST = -7
| blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
| blank_info = {{FIPS|06|83332}}
| blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature IDs
| blank1_info = {{GNIS 4|1652808}}, {{GNIS 4|2412173}}
}}'''വാൽനട്ട്''', [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] സംസ്ഥാനമായ [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയിലെ]] [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ് കൌണ്ടി|ലോസ് ഏഞ്ചലസ് കൗണ്ടി]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ കിഴക്കൻ ഭാഗത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു നഗരമാണ്.&lt;ref name=&quot;About the City of Walnut&quot;&gt;{{cite web|url=http://ci.walnut.ca.us/general.asp?id=2|title=About the City of Walnut|access-date=2018-01-10|archive-date=2016-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605104933/http://www.ci.walnut.ca.us/general.asp?id=2|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  2009-ൽ വാൾ വേറ്റ് 70-ാം സ്ഥാനവും 2011-ൽ 57-ാമത് ആസ്തികളുടെ ഏറ്റവും മികച്ച സ്ഥലവും കാലിഫോർണിയ നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച റാങ്കിങ്. മണി മാഗസിൻറെ ജീവിക്കാൻ പറ്റിയ ഏറ്റവു മികച്ച സ്ഥലങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ വാൽനട്ട് നഗരത്തിന് 2009 ൽ&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2009/snapshots/PL0683332.html|title=Best Places to Live 2009|work=CNN|access-date=2018-01-10|archive-date=2009-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20091209072837/http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2009/snapshots/PL0683332.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 70 ആം സ്ഥാനവും 2011 ൽ&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2011/snapshots/PL0683332.html|title=Best Places to Live 2011|work=CNN|access-date=2018-01-10|archive-date=2011-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20111219211321/http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2011/snapshots/PL0683332.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 57 ആം സ്ഥാനവും ലഭിച്ചിരുന്നു. ഈ രണ്ടു വർഷങ്ങളിലും ഒരു കാലിഫോർണിയ നഗരത്തിനു ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന റാങ്കിങ് ആയിരുന്നു ഇത്. ഗ്രേറ്റർ വാൽനട്ട് താഴ്വര  വടക്കു വശത്ത് കുത്തനെയുള്ള സാൻ ജോസ് മലനിരകൾക്കും, തെക്ക് സൌമ്യ പ്രകൃതിയുള്ള പ്യൂൻറെ കുന്നുകൾക്കുമിടയിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

== അവലംബം ==

[[വർഗ്ഗം:കാലിഫോർണിയയിലെ നഗരങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>s6yp807p2sjaomsk354dm6991rxkiuy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റിച്ചാർഡ്‌ ഹാമൺഡ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>405773</id>
    <revision>
      <id>4619845</id>
      <parentid>4117176</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T15:18:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20083" sha1="05se7bm4nputx3shgu7u7kjpafutsq7" xml:space="preserve">{{prettyurl|Richard Hammond}}
{{Infobox person
| name = റിച്ചാർഡ്‌ ഹാമൺഡ്
| image = Richard Hammond.jpg
| caption = Hammond in 2006
| birth_name = Richard Mark Hammond
| birth_date = {{birth date and age|1969|12|19|df=y}}
| birth_place = [[Solihull]], [[Warwickshire]], England&lt;!-- Do not change to West Midlands; Solihull was part of Warwickshire in 1969 when Hammond was born --&gt;
| other_names = ''Hamster'', ''Hammo''
| education = {{ubl| [[Solihull School]] | [[Ripon Grammar School]] }}
| alma_mater = Harrogate College of Art and Technology
| years_active = 1998–present
| known_for = {{Collapsible list|title=Presenting:|
|''[[Brainiac: Science Abuse]]''
|''[[Crufts]]''
|''[[Should I Worry About...?]]''
|''[[The Gunpowder Plot: Exploding The Legend]]''
|''[[Richard Hammond's 5 O'Clock Show]]''
|''[[Top Gear (2002 TV series)|Top Gear]]''
|''[[Petrolheads]]''
|''[[Richard Hammond Meets Evel Knievel]]''
|''[[Total Wipeout]]''
|''[[Richard Hammond's Blast Lab]]''
|''[[Richard Hammond's Engineering Connections]]''
|''[[Richard Hammond's Invisible Worlds]]''
|''[[Richard Hammond's Crash Course]]''
|''Richard Hammond Builds a Planet''
|''Science of Stupid''
|''[[The Grand Tour (TV series)|The Grand Tour]]''
}}
| height = {{convert|5|ft|7|in|m|sigfig=3}}&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.express.co.uk/celebrity-news/289880/Who-said-height-matters-Tom-Cruise-poses-with-Hammond-and-Clarkson-at-premiere|work=express.co.uk|location=London|title=Who said height matters? Tom Cruise poses with Hammond and Clarkson at premiere|date=14 December 2011|accessdate=18 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/body_and_soul/article1081903.ece|work=The Times|location=London|title=Not just anybody Richard Hammond|date=14 January 2006|accessdate=22 May 2010|subscription=yes|archive-date=2011-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615172439/http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/body_and_soul/article1081903.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| spouse = {{marriage|Amanda Hammond (née Etheridge)|4 May 2002}}
| children = 2
| parents = Eileen Hammond&lt;br /&gt;Alan Hammond
}}
ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് അവതാരകനും, എഴുത്തുകാരനും, പത്രപ്രവർത്തകനുമാണ് '''റിച്ചാർഡ്‌ മാർക്ക് ഹാമൺഡ്''' (ജനനം: ഡിസംബർ 19, 1969). 2002 മുതൽ 2015 വരെ [[ബി.ബി.സി|ബിബിസി]] ടു കാർ പരിപാടിയായ ''ടോപ്പ് ഗിയർ'' സഹ-അവതാരകരായ ജെറമി ക്ലാർക്ക് സൺ, ജെയിംസ് മെയ് എന്നിവരോടൊപ്പം ചേർന്ന് അവതരിപ്പിച്ചു. 
''ബ്രെയിനിയാക്: സയൻസ് അബ്യൂസ്'' (2003-2008), ''ടോട്ടൽ വൈപ്പ് ഔട്ട്'' (2009-2012), ''പ്ലാനറ്റ് എർത്ത് ലൈവ്'' (2012) എന്നീ ടെലിവിഷൻ പരിപാടികളും അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.  

2016 ൽ സഹ-അവതാരകരായ ജെറമി ക്ലാർക്ക് സൺ, ജെയിംസ് മെയ് എന്നിവരോടൊപ്പം ചേർന്ന് ''ദ ഗ്രാൻഡ് ടൂർ'' എന്ന പരിപാടി അവതരിപ്പിച്ചു. [[ആമസോൺ പ്രൈം]] ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ആമസോൺ വീഡിയോ വഴി വിതരണം ചെയ്യുന്ന ഒരു പരിപാടിയാണ് ഇത്. 2016 ൽ മൂവരും ചേർന്ന് ഡ്രൈവ്ട്രൈബ് എന്ന പേരിൽ വാഹന സംബന്ധിയായ ഒരു സമൂഹമാധ്യമ വെബ്സൈറ്റിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. 

== ടെലിവിഷൻ പരിപാടികൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
! Year 
! Title 
! Notes
|-
|1998–2002
|''മോട്ടോർ വീക്ക്'' (Men &amp; Motors TV series)
|Presenter
|-
|1998–2002
|''കാർ ഫയൽ'' (Men &amp; Motors TV series)
|Presenter
|-
|2002–2015
|''Top Gear''
|Presenter
|-
|2003
|''Top Gear: Back in the Fast Lane''
|Presenter
|-
|2003–2006
|''Brainiac: Science Abuse''
|Presenter, co-producer
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2004–2005
|''Crufts''
|Presenter
|-
|''Should I Worry About...?''
|Presenter
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2005
|''The Gunpowder Plot: Exploding The Legend''
|Presenter
|-
|''Time Commanders''
|Presenter
|-
|''Inside Britain's Fattest Man''
|Presenter
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |2006
|''Richard Hammond's 5 O'Clock Show''
|Presenter
|-
|''Petrolheads''
|Contestant
|-
|''School's Out''
|Contestant
|-
|''Richard Hammond: Would You Believe It?''
|Presenter
|-
|''Richard Hammond and the Holy Grail''
|Presenter
|-
|''Battle of the Geeks''
|Presenter
|-
|''Scragg 'n' Bones''
|Scragg (voice)
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2007
|''Last Man Standing''
|Narrator
|-
|''Helicopter Heroes''
|Narrator
|-
|''Richard Hammond Meets Evel Knievel''
|Presenter
|-
|2008
|''BBC Timewatch''
|Narrator
|-
| 2008, 2010 
| ''Sport Relief'' 
| Presenter
|-
|2008–2012
|''Richard Hammond's Engineering Connections''
|Presenter
|-
|2009
|''Top Gear: Uncovered''
|Presenter, co-producer
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2009–2011
|''Richard Hammond's Blast Lab''
|Presenter, co-producer
|-
|''Total Wipeout''
|Presenter
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2010
|''Richard Hammond's Invisible Worlds''
|Presenter
|-
|''Hammond Meets Moss''
|Presenter
|-
|''Top Gear: Apocalypse''
|Presenter
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2011
|''Richard Hammond's Journey to the Centre of the Planet''
|Presenter
|-
|''Richard Hammond's Journey to the Bottom of the Ocean''
|Presenter
|-
|''Top Gear: At the Movies''
|Presenter
|-
|''Richard Hammond's Tech Head''
|Presenter
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2012
|''Richard Hammond's Crash Course''
|Presenter
|-
|''Planet Earth Live''
|Presenter
|-
|''Richard Hammond's Miracles of Nature''
|Presenter
|-
|''Top Gear: 50 Years of Bond Cars''
|Presenter
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2013
|''Richard Hammond's Secret Service''
|Presenter
|-
|''Hammond meets Moss''
|Presenter
|-
|''Richard Hammond's How to Build a Planet''
|Presenter
|-
|''Top Gear: The Perfect Road Trip''
|Presenter, writer
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2014
|''Phineas and Ferb''
|Nigel (voice)
 |-
|''Richard Hammond's Wildest Weather''
|Presenter
|-
|''Top Gear: The Perfect Road Trip 2''
|Presenter
|-
|2014–2015
|''Science of Stupid''
|Presenter
|-
|2015
|''Richard Hammond's Jungle Quest'' 
|Presenter
|-
|2016— 
| ''ദ ഗ്രാന്റ് ടൂർ''
| Presenter
|}

== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 100%; margin-bottom: 10px;&quot;
! width=&quot;5%&quot; |Year
! style=&quot;width:30%;&quot; | Accolade
! style=&quot;width:25%;&quot; | Category
! style=&quot;width:25%;&quot; | Nominated work
! style=&quot;width:10%;&quot; | Result
! width=&quot;5%&quot; |{{Abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; |2004
| style=&quot;text-align:left;&quot; |National Television Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most Popular Factual Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt1628033/awards|title=Top Gear Awards|access-date=2 April 2017|publisher=imdb.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |2005
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left;&quot; |Television and Radio Industries Club  Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Satellite/Digital TV Personality
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm1414369/awards|title=Richard Hammond Awards|access-date=2 April 2017|publisher=imdb.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |New TV Talent
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |[[എമ്മി അവാർഡ്|International Emmy]] Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Non-Scripted Entertainment (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2005/11_november/23/emmys.shtml|title=BBC picks up two International Emmy Awards|access-date=2 April 2017|date=23 November 2005|publisher=bbc.co.uk}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |National Television Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most Popular Factual Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |2006
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Television and Radio Industries Club  Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Satellite/Digital TV Personality
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |National Television Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most Popular Factual Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Heat Weird Crush Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Heat's Weird Crush
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://lifestyle.one/heat/celebrity/news/weird-crush-past-winners/|title=heat's Weird Crush: Past winners|access-date=2 April 2017|publisher=lifestyle.one|archive-date=2017-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20170817104518/http://lifestyle.one/heat/celebrity/news/weird-crush-past-winners/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |2007
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Television and Radio Industries Club Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Satellite/Digital TV Personality
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Royal Television Society Television Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Presenter (shared with Jeremy Clarkson and James May)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |National Television Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most Popular Factual Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |2008
| style=&quot;text-align:left;&quot; |National Television Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most Popular Factual Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Television and Radio Industries Club Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |TV Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |TV Quick Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Lifestyle Show (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| rowspan=&quot;5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |2009
| style=&quot;text-align:left;&quot; |British Academy Children's Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Presenter
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Richard Hammond's Blast Lab''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm1414369/awards|title=Richard Hammond Awards|access-date=2 April 2017|publisher=imdb.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Television and Radio Industries Club Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |TV Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |TV Quick Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Lifestyle Show (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |TV Quick Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Gameshow (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Total Wipeout''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Total_Wipeout|title=Top Gear Awards|access-date=2 April 2017|publisher=en.wikipedia.org}}&lt;/ref&gt;{{Better source|reason=per WP:CIRCULAR|date=May 2017}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |TV Choice Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Lifestyle Show (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/TV_Choice|title=TV Choice|access-date=2 April 2017|publisher=en.wikipedia.org}}&lt;/ref&gt;{{Better source|reason=per WP:CIRCULAR|date=May 2017}}
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; |2010
| style=&quot;text-align:left;&quot; |National Television Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most Popular Factual Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |2011
| style=&quot;text-align:left;&quot; |National Television Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most Popular Factual Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Television and Radio Industries Club Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |TV Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |TV Choice Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Factual Entertainment Show (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| rowspan=&quot;5&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |2012
| style=&quot;text-align:left;&quot; |National Television Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most Popular Factual Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |TV Quick Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Factual Entertainment (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |TV Choice Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Factual Entertainment Show (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |[[ഗിന്നസ് പുസ്തകം|Guinness World Records]] Certificate
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most widely viewed factual TV programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/101645-most-widely-viewed-factual-programme|title=Most widely viewed factual TV programme|access-date=2 April 2017|publisher=guinnessworldrecords.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Banff World Media Festival Rockie Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Popular Science &amp; Natural History Program (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Richard Hammond's Journey to the Centre of the Planet''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt2000152/awards?ref_=tt_ql_op_1|title=Richard Hammond's Journey to the Centre of the Planet Awards|access-date=2 April 2017|publisher=imdb.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |2013
| style=&quot;text-align:left;&quot; |National Television Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most Popular Factual Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |National Television Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most Popular Documentary Series (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Planet Earth Live'' 
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.birminghammail.co.uk/whats-on/tv/top-gear-presenter-richard-hammond-409896|title=Top Gear Awards|access-date=2 April 2017|date=8 January 2013|publisher=birminghammail.co.uk}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Jackson Hole Wildlife Film Festival Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Hosted &amp; Presenter-led Program (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Richard Hammond's Miracles of Nature: Super-bodies''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.jhfestival.org/finalist—winners-clips.html|title=2013 Finalist &amp; Winner Clips|access-date=2 April 2017|publisher=jhfestival.org|archive-date=2020-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328121659/http://www.jhfestival.org/finalist%E2%80%94winners-clips.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |2014
| style=&quot;text-align:left;&quot; |[[എമ്മി അവാർഡ്|Emmy Award]]
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Outstanding Science and Technology Programming (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Richard Hammond's How to Build a Planet''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Critics' Choice Television Award
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Reality Series (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |2015
| style=&quot;text-align:left;&quot; |ASTRA Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most Outstanding General Entertainment Program (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{won}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.astra.org.au/awards/finalists|title=Finalists &amp; Winners|access-date=2 April 2017|publisher=astra.org.au|archive-date=2019-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20190318110042/http://www.astra.org.au/awards/finalists|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |National Television Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Most Popular Factual Entertainment Programme (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |TV Choice Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Best Entertainment Show (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''Top Gear''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.express.co.uk/showbiz/tv-radio/578247/TV-Choice-Awards-2015-List-of-nominations|title=TV Choice Awards 2015: Broadchurch and Poldark top list of nominations|access-date=2 April 2017|date=19 May 2015|publisher=express.co.uk/}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; |2017
| style=&quot;text-align:left;&quot; |Television and Radio Industries Club Awards
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Original OTT Streamed (shared)
| style=&quot;text-align:left;&quot; |''The Grand Tour''
| {{nom}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.tric.org.uk/2017awardsnominees.php|title=2017 TRIC Award Nominees|access-date=12 April 2017|publisher=[[Television and Radio Industries Club]]|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301180426/http://www.tric.org.uk/2017awardsnominees.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

== അവലംബം ==
{{Reflist|30em}}

== ബാഹ്യ കണ്ണികൾ ==
* [https://twitter.com/RichardHammond Official twitter]
* [https://drivetribe.com/u/dvEjulQITdaxrn4hLk2xVg/MetEtqUvQWWkvAUFhNd6sA?iid=JNtpRE1IQSSj80-1sxGxhg Official DriveTribe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170319022738/https://drivetribe.com/u/dvEjulQITdaxrn4hLk2xVg/MetEtqUvQWWkvAUFhNd6sA?iid=JNtpRE1IQSSj80-1sxGxhg |date=2017-03-19 }}
* {{IMDb name|id=1414369|name=Richard Hammond}}
* [http://www.cafonline.org/Default.aspx?page=14951&amp;WT.mc_id=381 Donations to Yorkshire Air Ambulance double as a result of their life-saving rescue of Richard Hammond]
* [http://www.topgear.com/uk/richard-hammond Richard Hammond] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100110053134/http://www.topgear.com/uk/richard-hammond |date=2010-01-10 }} on Top Gear
* [https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2009/jan/03/richard-hammond-top-gear-interview Q&amp;A] – [[ദി ഗാർഡിയൻ|The Guardian]] – 2009-1-3. Hammond questions about himself. Retrieved 2009-6-29.
[[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 19-ന് ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>05se7bm4nputx3shgu7u7kjpafutsq7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>പരീക്ഷിത്ത് തമ്പുരാൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>416770</id>
    <revision>
      <id>4619831</id>
      <parentid>4542606</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:34:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GV2010</username>
        <id>217548</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4619831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2634" sha1="iy56bkpph4fowojwjh1p1vb01arnl8d" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
{{prettyurl|Rama Varma }}
{{Infobox monarch
| name               =രാമവർമ്മ 
| title              = [[കൊച്ചി മഹാരാജാവ്]]
| image              = 
| caption            = രാമവർമ്മ പരീക്ഷിത്ത് തമ്പുരാൻ
| reign              = 1948 - 1949
(Titular - 1949-1964)
| coronation         = 
| full name          = 
| birth_date         = 
| birth_place        = 
| death_date         = 
| death_place        = 
| burial_date        = 
| burial_place       = 
| predecessor        = 
| successor          = 
| spouse             = 
| issue              = 
| royal house        = 
| dynasty            =
| father             =
| mother             = 
| religion           = [[ഹിന്ദു]]
| signature          =
}}


'''ദർശനകലാനിഥി രാമവർമ്മ പരീക്ഷിത്ത് തമ്പുരാൻ''' (died 1964) [[പെരുമ്പടപ്പു സ്വരൂപം|കൊച്ചിരാജ്യത്തിലെ]] അവസാനത്തെ മഹാരാജാവായിരുന്നു. 1949 ജൂലൈ 1 നു [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറും]] [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയും]] കൂട്ടിച്ചേർത്ത് തിരുകൊച്ചി സംസ്ഥാനം നിലവിൽ വന്നു. അങ്ങനെ കൊച്ചിരാജ്യം അവസാനിച്ചു. ഏകദേശം ഒരുകൊല്ലമാണ് അദ്ദേഹം രാജ്യം ഭരിച്ച്ത്. തിരുകൊച്ചി നിലവിൽ വന്നശേഷം അദ്ദേഹംവലിയതമ്പുരാൻ ആയി തുടർന്നു. 1964ൽ [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]]യിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.

==കൃതികൾ==
പരീക്ഷിത്ത് തമ്പുരാൻ ഒരു നല്ല സംസ്കൃതപണ്ഡിതനായിരുന്നു. നവ്യന്യായശാഖയിൽ അദ്ദേഹം അക്കാലത്തെ പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം പ്രഹ്ലാദചരിതം പോലുള്ള സംസ്കൃതകാവ്യങ്ങളും എഴിതിയിട്ടുണ്ട്..


[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊച്ചിയുടെ ഭരണാധികാരികൾ]]</text>
      <sha1>iy56bkpph4fowojwjh1p1vb01arnl8d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619832</id>
      <parentid>4619831</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:38:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GV2010</username>
        <id>217548</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4619832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2818" sha1="ma0layzlod9kw0v2d2943fll8mgvtx0" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
{{prettyurl|Rama Varma }}
{{Infobox monarch
| name               =രാമവർമ്മ 
| title              = കൊച്ചി മഹാരാജാവ്
| image              = 
| caption            = രാമവർമ്മ പരീക്ഷിത്ത് തമ്പുരാൻ
| reign              = 1948 - 1949
(Titular - 1949 - 1964)
| coronation         = 
| predecessor        = [[ കേരളവർമ്മ]] [[ഐക്യകേരളം തമ്പുരാൻ]]
| successor          = [[രാമവർമ്മ]] [[ലാലൻ തമ്പുരാൻ]]
| full name          = 
| birth_date         = 1876
| birth_place        = 
| death_date         = 1964 (88 വയസ്)
| death_place        = 
| burial_date        = 
| burial_place       = 

| spouse             = 
| issue              = 
| royal house        = 
| dynasty            =
| father             =
| mother             = 
| religion           = [[ഹിന്ദു]]
| signature          =
}}


'''ദർശനകലാനിഥി രാമവർമ്മ പരീക്ഷിത്ത് തമ്പുരാൻ''' (died 1964) [[പെരുമ്പടപ്പു സ്വരൂപം|കൊച്ചിരാജ്യത്തിലെ]] അവസാനത്തെ മഹാരാജാവായിരുന്നു. 1949 ജൂലൈ 1 നു [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറും]] [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയും]] കൂട്ടിച്ചേർത്ത് തിരുകൊച്ചി സംസ്ഥാനം നിലവിൽ വന്നു. അങ്ങനെ കൊച്ചിരാജ്യം അവസാനിച്ചു. ഏകദേശം ഒരുകൊല്ലമാണ് അദ്ദേഹം രാജ്യം ഭരിച്ച്ത്. തിരുകൊച്ചി നിലവിൽ വന്നശേഷം അദ്ദേഹംവലിയതമ്പുരാൻ ആയി തുടർന്നു. 1964ൽ [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]]യിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.

==കൃതികൾ==
പരീക്ഷിത്ത് തമ്പുരാൻ ഒരു നല്ല സംസ്കൃതപണ്ഡിതനായിരുന്നു. നവ്യന്യായശാഖയിൽ അദ്ദേഹം അക്കാലത്തെ പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം പ്രഹ്ലാദചരിതം പോലുള്ള സംസ്കൃതകാവ്യങ്ങളും എഴിതിയിട്ടുണ്ട്..


[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊച്ചിയുടെ ഭരണാധികാരികൾ]]</text>
      <sha1>ma0layzlod9kw0v2d2943fll8mgvtx0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഷുഗർ ബീറ്റ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>431813</id>
    <revision>
      <id>4619914</id>
      <parentid>4506755</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T05:41:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="135412" sha1="8akzwqq1zp4eqbdf6rjrnximuegbgjy" xml:space="preserve">{{prettyurl|Sugar beet}}
{{Infobox cultivar
| name = ഷുഗർ ബീറ്റ്
| image = 276 Beta vulgaris L.jpg
| image_caption = Sugar beet, illustration of root, leaf, and flowering patterns 
| species = ''[[Beta vulgaris]]''
| subspecies = [[Beta vulgaris subsp. vulgaris|''Beta vulgaris'' subsp. ''vulgaris'']]
| group = '''Altissima Group'''
| origin = [[Silesia]], mid-18th century
}}
[[പഞ്ചസാര]] ഉൽപാദനത്തിനായി വാണിജ്യപരമായി വളർത്തുന്ന ഒരു ചെടിയാണ് '''ഷുഗർ ബീറ്റ്.''' ഇതിന്റെ വേരിൽ ഉയർന്ന അളവിൽ [[സുക്രോസ്]] അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സസ്യപ്രജനനത്തിൽ ഇതിനെ സാധാരണ [[ബീറ്റ്റൂട്ട്]] &lt;ref&gt; Sorting Beta names at MMPND. Archived 2013-04-15 at WebCite&lt;/ref&gt; (''Beta vulgaris'') ന്റെ  ''അൽട്ടിസിമ'' [[Cultivar group|കൾട്ടിവർ ഗ്രൂപ്പ്]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. [[ബീറ്റ്റൂട്ട്]], [[Chard|ഖർഡ് ]] തുടങ്ങിയ മറ്റ് ബീറ്റ് കൾട്ടിവറിനോടൊപ്പം സബ്സ്പീഷീസായ [[Beta vulgaris|ബീറ്റ വൾഗാരിസ്]] സബ്സ്പീഷീസ് വൾഗാരിസ്  എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള ബന്ധു സീബീറ്റ് (ബീറ്റ വൽഗാരിസ് സബ്സ്പീഷീസ് മാരിറ്റിമ) ആണ്. &lt;ref name=springer/&gt;

2013-ൽ [[റഷ്യ]], [[ഫ്രാൻസ്]], [[അമേരിക്ക]], [[ജർമ്മനി]], [[തുർക്കി]] എന്നിവയാണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അഞ്ച് ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഉത്പാദകർ.&lt;ref name=fao/&gt; 2010–2011ൽ, [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയും]] [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പും]] പഞ്ചസാരയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള ആവശ്യം നിറവേറ്റുന്നതിനായി ഷുഗർ ബീറ്റിൽ നിന്ന് ആവശ്യത്തിന് പഞ്ചസാര ഉൽ‌പാദിപ്പിച്ചില്ല. എല്ലാവരും പഞ്ചസാരയുടെ മൊത്തം ഇറക്കുമതിക്കാരായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;usda&quot; /&gt; 2008-ൽ യു.എസ്. 1,004,600 ഏക്കർ (406,547 ഹെക്ടർ) ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ വിളവെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;usda2&quot; /&gt; 2009-ൽ, ലോകത്തിലെ പഞ്ചസാര ഉൽപാദനത്തിന്റെ 20% ഷുഗർ ബീറ്റ് മാത്രമേ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളൂ.&lt;ref name=&quot;agrisugar1&quot; /&gt;

==വിവരണം==
കോണാകൃതിയിൽ വെളുത്ത, മാംസളമായ വേരാണ് ഷുഗർ ബീറ്റ്. സസ്യത്തിൽ ചെടിയുടെ വേരും ഇലകളുടെ റോസറ്റും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇലകളിലെ [[പ്രകാശസംശ്ലേഷണം|പ്രകാശസംശ്ലേഷണത്തിലൂടെ]] പഞ്ചസാര രൂപപ്പെടുകയും പിന്നീട് വേരിൽ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ വേരിൽ 75% വെള്ളം, ഏകദേശം 20% പഞ്ചസാര, 5% പൾപ്പ് എന്നിവ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=respons/&gt; കൃഷിയെയും വളരുന്ന അവസ്ഥയെയും ആശ്രയിച്ച് കൃത്യമായ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് 12% മുതൽ 21% വരെ വ്യത്യാസപ്പെടാവുന്നതാണ്. ഷുഗർ ബീറ്റ് [[നാണ്യവിള|നാണ്യവിളയായി]] ഉപയോഗിക്കുന്നതിന്റെ പ്രാഥമിക മൂല്യം പഞ്ചസാരയാണ്. വെള്ളത്തിൽ ലയിക്കാത്തതും പ്രധാനമായും [[സെല്ലുലോസ്]], ഹെമിസെല്ലുലോസ്, [[ലിഗ്നിൻ]], പെക്റ്റിൻ എന്നിവ അടങ്ങിയതുമായ പൾപ്പ് മൃഗങ്ങളുടെ തീറ്റയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു. പൾപ്പ്, [[Molasses|മോളാസെസ്]] എന്നിവ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വിളയുടെ ഉപോൽപ്പന്നങ്ങളാണ്.&lt;ref name=agrisugar1/&gt;

[[ഉഷ്ണമേഖല|ഉഷ്ണമേഖലാ]], ഉപോഷ്ണമേഖലാ മേഖലകളിൽ മാത്രം വളരുന്ന [[കരിമ്പ്|കരിമ്പിന്]] വിപരീതമായി മിതശീതോഷ്ണ മേഖലയിൽ ഷുഗർ ബീറ്റ് പ്രത്യേകമായി വളരുന്നു. ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ ശരാശരി ഭാരം 0.5 മുതൽ 1 കിലോഗ്രാം വരെയാണ് (1.1 മുതൽ 2.2 പൗണ്ട് വരെ). ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് സസ്യജാലങ്ങൾക്ക് സമൃദ്ധവും തിളക്കമുള്ളതുമായ പച്ച നിറമുണ്ട്. ഏകദേശം 35 സെന്റിമീറ്റർ (14 ഇഞ്ച്) ഉയരത്തിൽ ഇവ വളരുന്നു. ഇലകൾ വളരെയധികം വീതിയുള്ളതും ബീറ്റ്റൂട്ടിന്റെ ഉച്ചിയിൽ നിന്ന് കൂട്ടമായി വളരുന്നതുമാണ്. ഇത് സാധാരണയായി ഭൂതലത്തോട് ചേർന്ന് മുകളിലോ ആയിരിക്കും.&lt;ref name=&quot;gr1&quot; /&gt;
== ചരിത്രം ==
{{Main|Beta vulgaris}}
ആധുനിക ഷുഗർ ബീറ്റ് പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ [[Silesia|സിലേഷ്യ]]യിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലെ]] രാജാവ് പഞ്ചസാര വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രക്രിയകൾ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് സഹായധനം നൽകി.&lt;ref name=langer&gt;{{cite book |author1=Hill, G. |author2=Langer, R. H. M. |authorlink=George Hill (agronomist) |authorlink2=Reinhart Langer |title=Agricultural plants |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, UK |year=1991 |pages= [https://books.google.com/books?id=trtkCN7OIWMC&amp;pg=PA197#v=onepage&amp;q=&amp;f=false 197–199] |isbn=978-0-521-40563-8 |oclc= |doi= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ucdsugar&quot;&gt;[http://sugarbeet.ucdavis.edu/sbchap.html Sugarbeet] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120002450/https://sugarbeet.ucdavis.edu/sbchap.html |date=2009-01-20 }} from a [[University of California, Davis]] website&lt;/ref&gt;1747-ൽ [[Andreas Sigismund Marggraf|ആൻഡ്രിയാസ് മാർ‌ഗ്രാഫ്]] ബീറ്റ്റൂട്ടുകളിൽ നിന്ന് 1.3–1.6% സാന്ദ്രതയിൽ പഞ്ചസാരയെ വേർതിരിച്ച് കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=Mansfeld&gt;{{Cite book|author1=Hanelt, Peter |author2=Büttner, R. |author3=Mansfeld, Rudolf |author4=Kilian, Ruth | title=Mansfeld's Encyclopedia of Agricultural and Horticultural Crops| publisher=Springer| year=2001| isbn=978-3-540-41017-1| pages=235–241}}&lt;/ref&gt; ഷുഗർ ബീറ്റിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന പഞ്ചസാര കരിമ്പിൽ നിന്ന് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിന് സമാനമാണെന്നും അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;ucdsugar&quot;/&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാർത്ഥി [[Franz Karl Achard|ഫ്രാൻസ് കാൾ അച്ചാർഡ്]] പഞ്ചസാരയുടെ ഉള്ളടക്കത്തിനായി 23 ഇനം [[Mangelwurzel|മംഗൽ‌വർസൽ]] വിലയിരുത്തി. ജർമ്മനിയിലെ ഇന്നത്തെ [[Saxony-Anhalt|സാക്സോണി-അൻഹാൾട്ടിലെ]] [[Halberstadt|ഹാൽബർസ്റ്റാഡിൽ]] നിന്ന് ഒരു പ്രാദേശിക ഇനം തിരഞ്ഞെടുത്തു. മോറിറ്റ്സ് ബാരൺ വോൺ കോപ്പിയും മകനും ഈ ഇനത്തിൽ നിന്ന് വെളുത്തതും കോണാകൃതിയിലുള്ളതുമായ കിഴങ്ങുവർഗ്ഗങ്ങൾക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.&lt;ref name=Mansfeld/&gt; വെളുത്ത സൈലേഷ്യൻ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് എന്നർത്ഥമുള്ള വെയ്‌സ് ഷ്ലെസിഷ് സക്കർ‌റോബ് എന്നാണ് ഈ തിരഞ്ഞെടുത്ത ഇനത്തിന് പേര് നൽകിയിരുന്നത്. കൂടാതെ 6% അളവ് പഞ്ചസാരയുണ്ടെന്ന് വീമ്പടിക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref name=langer/&gt;&lt;ref name=Mansfeld/&gt;  ഈ തിരഞ്ഞെടുത്ത ഇനം എല്ലാ ആധുനിക ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെയും മുൻ‌ഗാമിയാണ്.&lt;ref name=Mansfeld/&gt;

ഒരു രാജകീയ ഉത്തരവ് 1801-ൽ സിലേഷ്യയിലെ (ഇപ്പോൾ കൊനാരി, പോളണ്ട്) [[Konary, Wołów County|കുനെർനിൽ]] ബീറ്റ്റൂട്ടുകളിൽ നിന്ന് പഞ്ചസാര വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിനായി നീക്കിവച്ച ആദ്യത്തെ ഫാക്ടറിയിലേക്ക് നയിച്ചു. സൈലേഷ്യൻ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഉടൻ ഫ്രാൻസിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. അവിടെ നെപ്പോളിയൻ പ്ലാന്റ് പഠിക്കുന്നതിനായി പ്രത്യേകമായി സ്കൂളുകൾ തുറന്നു. പുതിയ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വളർത്തുന്നതിന് 28,000 ഹെക്ടർ (69,000 ഏക്കർ) നീക്കിവയ്ക്കാനും അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടു.&lt;ref name=langer/&gt;നെപ്പോളിയൻ യുദ്ധകാലത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് കരിമ്പ് പഞ്ചസാര ഉപരോധിച്ചതിനോടുള്ള പ്രതികരണമാണിത്, ഇത് ഒരു യൂറോപ്യൻ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വ്യവസായത്തിന്റെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള വളർച്ചയെ ഉത്തേജിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=langer/&gt;&lt;ref name=&quot;ucdsugar&quot;/&gt;1840 ആയപ്പോഴേക്കും ലോകത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ 5% ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ടിൽ നിന്നാണ് ലഭിച്ചത്. 1880 ആയപ്പോഴേക്കും ഈ എണ്ണം പത്തിരട്ടിയിലധികം ഉയർന്ന് 50 ശതമാനത്തിലധികമായി.&lt;ref name=langer/&gt;1830 ന് ശേഷം [[വടക്കേ അമേരിക്ക]]യിൽ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് അവതരിപ്പിച്ചു. ആദ്യത്തെ വാണിജ്യ ഉത്പാദനം 1879-ൽ [[കാലിഫോർണിയ]]യിലെ അൽവാരഡോയിലെ ഒരു ഫാമിൽ ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;ucdsugar&quot;/&gt;&lt;ref name=Mansfeld/&gt; 1850 ഓടെ ജർമ്മൻ കുടിയേറ്റക്കാർ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ചിലിക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി.&lt;ref name=Mansfeld/&gt;

[[File:Inspecting sugar beet plants.jpg|thumb|upright|A geneticist evaluates sugar beet plants, resistant to the fungal disease ''Rhizoctonia'' root rot, for pollen fertility (United States, c. 2013)]]
== സൃഷ്ടി ==
&quot;ബീറ്റ്റൂട്ട്-റൂട്ട്, തിളപ്പിക്കുമ്പോൾ, പഞ്ചസാരയുടെ സിറപ്പിന് സമാനമായ ഒരു ജ്യൂസ് ലഭിക്കുന്നു, ഇത് അതിന്റെ വെർമിളിയൻ നിറം കൊണ്ട് കാണാൻ മനോഹരമാണ് &quot;&lt;ref name=worldcat/&gt;  (1575)&lt;ref&gt;[https://www.kloranebotanical.foundation/fr/lhistoire-du-sucre L'histoire du sucre] [[Klorane botanical foundation]]&lt;/ref&gt;സാധാരണ ചുവന്ന ബീറ്റ്റൂട്ടിൽ നിന്ന് പഞ്ചസാര സിറപ്പ് തയ്യാറാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രക്രിയ കണ്ടെത്തിയ പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[Olivier de Serres|ഒലിവിയർ ഡി സെറസാണ്]] ഈ വാചകം എഴുതിയത്. എന്നിരുന്നാലും, ക്രിസ്റ്റലൈസ്ഡ് കരിമ്പ് പഞ്ചസാര ഇതിനകം തന്നെ ലഭ്യമായതിനാൽ മികച്ച രുചി നൽകിയിരുന്നതിനാൽ, ഈ പ്രക്രിയ ഒരിക്കലും തെരഞ്ഞെടുത്തില്ല. ഈ കഥ ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ ചരിത്രത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. പഞ്ചസാര വിപണിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിനായി ബീറ്റ്റൂട്ട് പഞ്ചസാരയും കരിമ്പും തമ്മിലുള്ള മത്സരം ഒരു പൂന്തോട്ട ബീറ്റ്റൂട്ടിൽ നിന്ന് പഞ്ചസാര സിറപ്പ് വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിലുള്ള ആധുനിക കാലത്തേക്ക് മാറുന്നു.

ക്രിസ്റ്റലൈസ് ചെയ്ത പഞ്ചസാര വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിന് ഷുഗർ ബീറ്റ് ഉപയോഗം 1747 മുതൽ, ബെർലിനിലെ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസിലെ ഭൗതികശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറായ ആൻഡ്രിയാസ് സിഗിസ്മണ്ട് മാർഗ്രാഫ്, കരിമ്പിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചതിന് സമാനമായ പച്ചക്കറികളിൽ പഞ്ചസാരയുടെ അസ്തിത്വം കണ്ടെത്തി. പഞ്ചസാര വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിനുള്ള ഈ പച്ചക്കറി സ്രോതസ്സുകളിൽ ഏറ്റവും മികച്ചത് വെളുത്ത ബീറ്റ്റൂട്ട് ആണെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=margg/&gt;ബീറ്റിൽ നിന്ന് ശുദ്ധമായ പഞ്ചസാരയെ വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിൽ മാർ‌ഗ്രാഫിന്റെ വിജയം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, പഞ്ചസാരയ്ക്കുള്ള വാണിജ്യ ഉൽ‌പാദനം പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭം വരെ ആരംഭിച്ചില്ല. മാർഗരാഫിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിയും പിൻഗാമിയുമായ [[Franz Karl Achard|ഫ്രാൻസ് കാൾ അച്ചാർഡ്]] 1784 ൽ 'വൈറ്റ് സൈലേഷ്യൻ' കാലിത്തീറ്റയിൽ നിന്ന്  ഷുഗർ ബീറ്റ് പ്രജനനം ആരംഭിച്ചു. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബീറ്റിന്റെ ഭാരം (വരണ്ട) 5-6 ശതമാനം സുക്രോസ് ആയിരുന്നു. ആധുനിക ഇനങ്ങളിൽ ഇത് 20 ശതമാനമായിരുന്നു. പ്രഷ്യയിലെ [[Frederick William III of Prussia|ഫ്രെഡറിക് വില്യം മൂന്നാമന്റെ]] രക്ഷാകർതൃത്വത്തിൽ 1801-ൽ സൈലേഷ്യയിലെ കുനെർനിൽ (പോളിഷ്: കൊണാരി) ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ബീറ്റ്റൂട്ട് [[Sugar refinery|പഞ്ചസാര ഫാക്ടറി]] ആരംഭിച്ചു.&lt;ref name=gr1/&gt;
=== ഫ്രാൻസ് ===
[[File:French sugar beet mill, 1843.jpg|thumb|French sugar beet mill in operation in the 1840s]]
അച്ചാർഡിന്റെ പ്രവർത്തനം താമസിയാതെ [[Napoleon|നെപ്പോളിയൻ ബോണപാർട്ടെ]]യുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കുകയും അച്ചാർഡിന്റെ ഫാക്ടറിയെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കാൻ സൈലേഷ്യയിലേക്ക് പോകാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ഒരു കമ്മീഷനെ നിയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. കമ്മീഷൻ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ പാരീസിനടുത്ത് രണ്ട് ചെറിയ ഫാക്ടറികൾ നിർമ്മിച്ചു. ഈ ഫാക്ടറികൾ മൊത്തത്തിൽ വിജയിച്ചില്ലെങ്കിലും, ഫലങ്ങൾ നെപ്പോളിയന് വളരെയധികം താൽപ്പര്യമുണ്ടാക്കി.  ബ്രിട്ടീഷ് [[Royal Navy|റോയൽ നേവി]] യൂറോപ്പിനെ ഉപരോധിച്ചതും [[ഹെയ്റ്റി വിപ്ലവം|ഹെയ്തിയൻ വിപ്ലവവും]] കരിമ്പിന്റെ പഞ്ചസാര ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നത് അസാധ്യമാക്കി. നെപ്പോളിയൻ ബീറ്റ്റൂട്ട് പഞ്ചസാര നിർമ്മാണ അവസരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി. 1811-ൽ നെപ്പോളിയൻ പഞ്ചസാര സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി ഒരു ദശലക്ഷം ഫ്രാങ്ക് വിനിയോഗിച്ച് ഒരു ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. അടുത്ത വർഷം ഷുഗർ ബീറ്റ് ഒരു വലിയ ഏക്കർ കൃഷി ചെയ്യാൻ കർഷകരെ നിർബന്ധിച്ചു. 1813 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന കരീബിയൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പഞ്ചസാര ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതും അദ്ദേഹം നിരോധിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Dowling 1928&quot;/&gt;

1820 കളിലും 1830 കളിലും മില്ലുകളുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു, 1837-ൽ ഇത് 543 ആയി. 1842 ൽ ഇത് 382 ആയി കുറഞ്ഞു, ആ വർഷം 22.5 ദശലക്ഷം കിലോഗ്രാം പഞ്ചസാര ഉത്പാദിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;L'Illustration Journal Universel, 13 May 1843.&lt;/ref&gt;

=== പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പ് ===
നെപ്പോളിയൻ യുദ്ധകാലത്ത് പഞ്ചസാര ബീറ്റ്റൂട്ട് ഉൽപാദനത്തിലും സംസ്കരണത്തിലും ഫ്രഞ്ച് മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഫലമായി യൂറോപ്പിലെ ബീറ്റ്റൂട്ട് പഞ്ചസാര വ്യവസായം അതിവേഗം വികസിച്ചു. 1810-ൽ ജർമ്മനിയിൽ ഒരു പുതിയ നികുതി ചുമത്തി. ഇത് ബീറ്റ്റൂട്ട് പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പരീക്ഷണത്തിനായി പ്രേരിപ്പിച്ചു. കാരണം, ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ടിൽ നിന്ന് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ശുദ്ധീകരിച്ച പഞ്ചസാരയേക്കാൾ സംസ്കരിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ ഭാരം അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് നികുതി കണക്കാക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Dowling 1928&quot;/&gt;&lt;ref name=poggi/&gt;1812 ആയപ്പോഴേക്കും വ്യവസായിയായ [[Jules Paul Benjamin Delessert|ബെഞ്ചമിൻ ഡെലെസെർട്ടിന്]] വേണ്ടി ജോലി ചെയ്യുന്ന ഫ്രഞ്ച്കാരനായ [[Jean-Baptiste Quéruel|ജീൻ ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് ക്വാറൽ]] വ്യാവസായിക പ്രയോഗത്തിന് അനുയോജ്യമായ പഞ്ചസാര വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്ന പ്രക്രിയ ആവിഷ്കരിച്ചു. 1837 ആയപ്പോഴേക്കും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഉൽ‌പാദക രാജ്യമായി ഫ്രാൻസ് മാറി. 2010 വരെ ലോകത്ത് ഇത് തുടർന്നു. 1837 ആയപ്പോഴേക്കും ഫ്രാൻസിലെ 542 ഫാക്ടറികൾ 35,000 ടൺ പഞ്ചസാര ഉത്പാദിപ്പിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, 1880 ആയപ്പോഴേക്കും ജർമ്മൻ ഫാക്ടറികൾ കിഴക്കൻ ഫ്രാൻസിൽ വളർത്തുന്ന ഷുഗർ ബീറ്റ് മിക്കതും സംസ്കരിച്ചതിനാൽ [[ജർമ്മനി]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പഞ്ചസാര ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന രാജ്യമായി മാറി. &lt;ref name=&quot;gr1&quot;/&gt;

1850 കളോടെ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഉത്പാദനം [[റഷ്യ]]യിലും ഉക്രെയ്നിലും എത്തി. ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വ്യവസായത്തിന്റെ സംരക്ഷണം അതാതു സർക്കാരുകൾ പഞ്ചസാര കയറ്റുമതി ചെയ്തതിന് ശേഷം ബീറ്റ്റൂട്ട് പഞ്ചസാര ഉൽ‌പാദകർക്ക് നൽകുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സബ്സിഡികൾ വഴിയാണ് ഇത് സാധ്യമാക്കിയത്.&lt;ref name=&quot;Dowling 1928&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Kenneth Kiple&quot;/&gt;ഈ ദാനങ്ങൾ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വ്യവസായത്തിന് നൽകിയ സംരക്ഷണം കരിമ്പ് പഞ്ചസാര വ്യവസായത്തിന് കനത്ത നാശനഷ്ടമുണ്ടാക്കുകയും ബ്രിട്ടീഷ് പഞ്ചസാര വിപണിയിലെ അവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. ഇത് 1915 വരെ കരിമ്പ് പഞ്ചസാര, മോളസ്, റം എന്നിവയുടെ ഉൽ‌പാദനത്തിൽ കുറവുണ്ടായി..&lt;ref name=&quot;Dowling 1928&quot;/&gt;&lt;ref name=tasti/&gt; ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത്, വ്യാപകമായ സംഘർഷം ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഉൽ‌പാദകരായിരുന്ന വലിയ ഭൂപ്രദേശങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുകയും ബാക്കിയുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഭൂമി ധാന്യ ഉൽ‌പാദനത്തിനായി പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് കുറഞ്ഞുവന്ന കരിമ്പ് പഞ്ചസാര വ്യവസായത്തെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Dowling 1928&quot;/&gt;
=== അമേരിക്ക ===
ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് കൃഷിയുടെ ആദ്യ ശ്രമങ്ങൾ ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ അടിമത്ത വിരുദ്ധ പോരാളികൾ പിന്തുടർന്നു. &quot;ബീറ്റ്‌ ഷുഗർ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഫിലാഡൽഫിയ&quot; 1836-ൽ സ്ഥാപിതമാകുകയും [[West Indies|വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസിൽ]] നിന്നുള്ള അടിമ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്ന കരിമ്പ് പഞ്ചസാരയ്‌ക്കോ [[ഏഷ്യ]]യിൽ നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത പഞ്ചസാരയ്‌ക്കോ പകരമായി വീട്ടിൽ തന്നെ ഉണ്ടാക്കുന്ന ബീറ്റ്റൂട്ട് പഞ്ചസാരയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു (അടിമത്തം ഇല്ലാതെ വളർത്തിയതിനാൽ &quot;ഫ്രീ പഞ്ചസാര&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു), പക്ഷേ സ്വാദ്‌ &quot;വളരെ മോശം അല്ലെങ്കിൽ അസുഖകരമായിരുന്നു.&quot; &lt;ref name=&quot;Kaufman 2008 95–104&quot;/&gt; ഈ പ്രസ്ഥാനം പരാജയപ്പെട്ടു. ഒരുപക്ഷേ, അക്കാലത്ത് അടിമത്ത വിരുദ്ധ പോരാളികളുടെ ജനപ്രീതി കാരണം, കുറഞ്ഞത് ആഭ്യന്തരയുദ്ധം വരെ, ഈ അസോസിയേഷനുകൾ അപ്രസക്തമാവുകയും വ്യവസായത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സാധ്യതകൾ മാത്രം അവശേഷിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Kaufman 2008 95–104&quot;/&gt;

1850 കളിൽ [[യൂറ്റാ|യൂറ്റാ]]യിൽ [[The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints|എൽഡിഎസ് ചർച്ചിന്റെ]] ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള [[Deseret Manufacturing Company|ഡെസേർട്ട് മാനുഫാക്ചറിംഗ് കമ്പനി]] ഷുഗർ ബീറ്റ് വളർത്താനും സംസ്ക്കരിക്കാനും ശ്രമിച്ചു, അത് പല കാരണങ്ങളാൽ പരാജയപ്പെട്ടു. ആദ്യം, ഫ്രാൻസിൽ നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ബീറ്റ്റൂട്ട് വിത്തുകൾക്ക് യൂറ്റായിലെ ഉപ്പുരസമുള്ള മണ്ണിൽ കൂടുതൽ പഞ്ചസാര ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. രണ്ടാമതായി, ഫ്രാൻസിൽ നിന്ന് ബീറ്റ്റൂട്ട് വിത്ത് ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ചെലവ് കണക്കാക്കി ലാഭത്തിനുള്ള ഏതൊരു സാധ്യതയും ഉപയോഗിച്ചു. അവസാനമായി, ഫാക്ടറി നടത്തുന്ന ആർക്കും ബീറ്റ്റൂട്ട് പൾപ്പിൽ നിന്ന് പഞ്ചസാര വേർതിരിക്കുന്നതിന് രാസവസ്തുക്കൾ എങ്ങനെ ശരിയായി ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് അറിയില്ലായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Robert M. Harveson&quot;/&gt;

ആദ്യത്തെ വിജയകരമായ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഫാക്ടറി 1870-ൽ [[കാലിഫോർണിയ]]യിലെ (ഇപ്പോൾ യൂണിയൻ സിറ്റി) അൽവാരഡോയിൽ [[E. H. Dyer|ഇ. എച്ച്. ഡയർ]] നിർമ്മിച്ചെങ്കിലും 1879 വരെ ലാഭകരമായിരുന്നില്ല. ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വ്യവസായത്തിന്റെ വികസനം തടഞ്ഞുവച്ച അടിമത്ത വിരുദ്ധ പോരാളികൾ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തോടെ ഇല്ലാതായതിനാൽ ഫാക്ടറി സബ്സിഡികളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;Kaufman 2008 95–104&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Robert M. Harveson&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Magnuson 1918 68–79&quot;/&gt;അൽവാരഡോയിലെ ഈ ആദ്യ വിജയത്തിനുശേഷം, ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വ്യവസായം അതിവേഗം വികസിച്ചു. 1880 കളുടെ അവസാനത്തിൽ നെബ്രാസ്ക സർവകലാശാലയിൽ [[Rachel Lloyd (chemist)|റേച്ചൽ ലോയ്ഡ്]] നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾ നെബ്രാസ്ക സംസ്ഥാനത്ത് വലിയ ഉൽ‌പാദന വർദ്ധനവിന് കാരണമായി. 1889-ൽ [[Arthur Stayner|ആർതർ സ്റ്റെയ്‌നറിനും]] മറ്റുള്ളവർക്കും രണ്ടാമത്തെ ശ്രമത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ എൽഡിഎസ് ചർച്ച് നേതാക്കളെ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു. ഇത് [[Utah-Idaho Sugar Company|യൂറ്റാ-ഐഡഹോ പഞ്ചസാര കമ്പനി]]യിലേക്ക് നയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Arrington&quot;&gt;{{cite book |last= Arrington |first= Leonard J. |authorlink= Leonard J. Arrington |title= Beet sugar in the West; a history of the Utah-Idaho Sugar Company, 1891–1966 |url= https://archive.org/details/beetsugarinwesth0000arri |publisher= [[University of Washington Press]] |year= 1966 |oclc= 234150 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;godfrey&quot;&gt;{{cite book |last= Godfrey |first= Matthew C. |title= Religion, politics, and sugar: the Mormon Church, the federal government, and the Utah-Idaho Sugar Company, 1907-1921 |journal= All Usu Press Publications |publisher= [[Utah State University Press]] |location= Logan, Utah |year= 2007 |isbn= 978-0-87421-658-5 |oclc= 74988178 |url= http://digitalcommons.usu.edu/usupress_pubs/44/ }}&lt;/ref&gt;

ഫാക്ടറികളിലെ മൂലധന നിക്ഷേപം ഷുഗർ ബീറ്റ് ആവശ്യത്തിന് വിതരണം ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. മധ്യ കൊളറാഡോയിലും &lt;ref&gt;https://www.fcgov.com/historicpreservation/pdf/german-russia-doc.pdf&lt;/ref&gt; പടിഞ്ഞാറൻ നെബ്രാസ്കയിലും ഇത് [[Russian Germans in North America|റഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള ജർമ്മൻകാർ]] ഗണ്യമായി നൽകി.&lt;ref&gt;[[Germans from Russia]]&lt;/ref&gt;1890–1905 കാലഘട്ടത്തിൽ ധാരാളം ആളുകൾ കുടിയേറുന്ന സമയത്ത് അവർ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് കൃഷിയിൽ വിദഗ്ധരായിരുന്നു.

1914 ആയപ്പോഴേക്കും യുഎസിലെ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വ്യവസായം യൂറോപ്യൻ മേഖലകളിലെ ഉൽപാദനവുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു. രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്നതുവരെ യുഎസിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബീറ്റ്റൂട്ട് പഞ്ചസാര ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത് കാലിഫോർണിയ, യൂറ്റാ, നെബ്രാസ്ക എന്നിവയായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Magnuson 1918 68–79&quot;/&gt;&lt;ref name=tauss/&gt;കാലിഫോർണിയയിൽ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ജപ്പാനീസ് അമേരിക്കക്കാരെ തടവിലാക്കിയപ്പോൾ കാലിഫോർണിയയിലെ ബീറ്റ് പഞ്ചസാര ഉൽ‌പാദനം ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളായ ഐഡഹോ, മൊണ്ടാന, നോർത്ത് ഡക്കോട്ട, യൂറ്റാ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റി. യുദ്ധസമയത്ത് പുതിയ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഫാമുകൾ ആരംഭിച്ച പല പ്രദേശങ്ങളിലും കൃഷിക്കാർക്ക് ബീറ്റ്റൂട്ട് പഞ്ചസാര കൃഷി പരിചയമില്ലായിരുന്നു. അതിനാൽ അവർ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഉൽപാദനവുമായി പരിചയമുള്ള [[Internment of Japanese Americans|തടങ്കൽ ക്യാമ്പുകളിൽ]] നിന്ന് ജാപ്പനീസ് തൊഴിലാളികളെ ഫാമുകളിൽ ജോലിക്ക് നിയമിച്ചു.&lt;ref name=fiset/&gt;

ഷുഗർ ബീറ്റ് 11 സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ വളരുന്നു. ഇത് യുഎസിലെ പഞ്ചസാര ഉൽപാദനത്തിന്റെ 55% പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു &lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://cropwatch.unl.edu/history-sugarbeets| title=History of sugarbeets| date=2015-09-25| access-date=2020-07-02| archive-date=2020-07-05| archive-url=https://web.archive.org/web/20200705014205/https://cropwatch.unl.edu/history-sugarbeets| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;4 സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്ന കരിമ്പിനെ അപേക്ഷിച്ച് &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.fao.org/docrep/005/X0513E/x0513e15.htm | title=The North American Sugar Market}}&lt;/ref&gt; യുഎസ് പഞ്ചസാര ഉൽപാദനത്തിന്റെ 45% വരും.
===യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം===
യുദ്ധകാലത്ത് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത കരിമ്പിൻ പഞ്ചസാരയുടെ കുറവ് മൂലം 1920 കളുടെ പകുതി വരെ 17 സംസ്കരണ ഫാക്ടറികൾ നിർമ്മിക്കുന്നതുവരെ ഷുഗർ ബീറ്റ്  വലിയ തോതിൽ യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിൽ വളർത്തിയിരുന്നില്ല. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനുമുമ്പ്, വിദൂര സാമ്രാജ്യത്തോടുകൂടിയ യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ വിപണിയിൽ നിന്ന് പഞ്ചസാര ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം പഞ്ചസാരയുടെ കുറവ് സൃഷ്ടിച്ചു. ഇത് ആഭ്യന്തര വിപണിയുടെ വികസനത്തിന് ഇടയായി. ആദ്യത്തെ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് സംസ്കരണ ഫാക്ടറി 1860-ൽ [[Suffolk|സഫോക്കിലെ]] [[Lavenham|ലാവൻഹാമിലാണ്]] നിർമ്മിച്ചത്. പക്ഷേ ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം പരാജയപ്പെട്ടു. 1912-ൽ ഡച്ചുകാർ നോർഫോക്കിലെ കാന്റ്ലിയിൽ ആദ്യത്തെ വിജയകരമായ ഫാക്ടറി നിർമ്മിച്ചു. ഡച്ച് പിന്തുണയുള്ളതിനാൽ ഇതിന് ഡച്ച് പാരിതോഷികം ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Dowling 1928&quot;/&gt;

1898-ൽ [[Gartons Limited|ഗാർട്ടൺസ് അഗ്രികൾച്ചറൽ പ്ലാന്റ് ബ്രീഡേഴ്‌സിന്റെ]] വാർഷിക കാറ്റലോഗുകളിൽ ഫ്രാൻസിൽ നിന്നുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വിത്ത് പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സർക്കാർ ധനസഹായം നേടുന്നതിനായി ആഭ്യന്തര ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വ്യവസായത്തിന്റെ ഒരു ഉദാഹരണം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി 1915-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് സൊസൈറ്റി രൂപീകരിച്ചു. പന്ത്രണ്ടു വർഷത്തിനുശേഷം, 1927-ൽ അവർ വിജയിച്ചു. 1915 മുതലുള്ള വർഷങ്ങളിൽ ലാഭത്തിലും നഷ്ടത്തിലും ചാഞ്ചാട്ടമുണ്ടായ ആഭ്യന്തര വ്യവസായത്തിന് സ്ഥിരത നൽകുന്നതിനായി യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വ്യവസായത്തിന് ഒടുവിൽ സബ്സിഡി നൽകി.&lt;ref name=&quot;Dowling 1928&quot;/&gt;
=== റഷ്യ ===
റഷ്യയിലെ ഷുഗർ ബീറ്റ് ഉൽ‌പ്പാദനം സംബന്ധിച്ച പരാമർശങ്ങൾ 1802 മുതലുള്ളതാണ്. തുല പ്രവിശ്യയിലെ ബീറ്റിൽ നിന്ന് പഞ്ചസാര ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ റഷ്യൻ വാണിജ്യ ഫാക്ടറി [[Jacob Stepanovich Esipov|ജേക്കബ് എസിപോവ്]] നിർമ്മിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://slovar.wikireading.ru/2456463 |title=&quot;slovar.wikireading&quot; |access-date=2020-07-02 |archive-date=2018-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180404073045/https://slovar.wikireading.ru/2456463 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.landwirt.ru/2009-12-12-16-06-01/441 |title=&quot;History of sugar production&quot; |access-date=2020-07-02 |archive-date=2018-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180404073014/http://www.landwirt.ru/2009-12-12-16-06-01/441 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

സോവിയറ്റ് കാലഘട്ടത്തിൽ, വിത്ത് വികസനത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ചും ശ്രദ്ധേയമായ ചില മുന്നേറ്റങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ഏറ്റവും ഉപയോഗപ്രദമായത് മഞ്ഞ് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ വികാസമാണ്. ഇത് ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പരിധി കൂടുതൽ വികസിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=buzan/&gt;
== വളർത്തൽ==
[[File:Zuckerrüben Pflug010.jpg|thumb|A sugar beet farm in Switzerland]]
[[File:Sugarbeetoutput.png|thumb|Worldwide sugar beet production]]
ഷുഗർ ബീറ്റ് കരിമ്പിനെപ്പോലെ ഒരു പ്രത്യേക മണ്ണും വിജയകരമായ കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമായ കാലാവസ്ഥയും ആവശ്യമാണ്. ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആവശ്യകത മണ്ണിൽ ധാരാളം പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കണം. [[Humus|ഹ്യൂമസ്]] കൊണ്ട് സമ്പന്നമായിരിക്കണം, ധാരാളം ഈർപ്പം അടങ്ങിയിരിക്കണം. ഷുഗർ ബീറ്റിന് ഒരു നിശ്ചിത അളവിലുള്ള ക്ഷാരം ഹാനികരമല്ല. പ്രത്യേകിച്ചും ജലസേചനം നടക്കുന്നിടത്ത് നിലം സമൃദ്ധവും നന്നായി വരണ്ടതുമായിരിക്കണം.&lt;ref name=gr1/&gt; 

മണൽ മണ്ണിലും കനത്ത പശിമരാശിയിലും പൊതുവായ വിളകൾ വളർത്താം. എന്നാൽ അനുയോജ്യമായ മണ്ണ് മണൽ കലർന്ന പശിമരാശി, അതായത്, ജൈവവസ്തു, കളിമണ്ണ്, മണൽ എന്നിവയുടെ മിശ്രിതമാണ്. മികച്ച ഫലം ലഭിക്കുന്നതിന് 12 മുതൽ 15 ഇഞ്ച് വരെ (30.5 മുതൽ 38.1 സെന്റിമീറ്റർ വരെ) ആഴത്തിൽ കൃഷി ചെയ്യേണ്ടതിനാൽ ചരൽ നിറഞ്ഞ മണ്ണ് അല്ലെങ്കിൽ ഹാർഡ്-പാൻ സാന്നിദ്ധ്യം അഭികാമ്യമല്ല.

കാലാവസ്ഥ, താപനില, സൂര്യപ്രകാശം, മഴ, കാറ്റ് എന്നിവ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് കൃഷിയുടെ വിജയത്തെ ബാധിക്കുന്നു. ബീറ്റ്റൂട്ട് വളരുന്ന മാസങ്ങളിൽ 15 മുതൽ 21 ° C (59.0 മുതൽ 69.8 ° F) വരെയുള്ള താപനില ഏറ്റവും അനുകൂലമാണ്. മതിയായ ജലസേചനത്തിന്റെ അഭാവത്തിൽ, ശരാശരി വിള വളർത്തുന്നതിന് 460 മില്ലിമീറ്റർ (18.1 ഇഞ്ച്) മഴ ആവശ്യമാണ്. ഉയർന്ന കാറ്റ് ദോഷകരമാണ്. തെക്കൻ കാലിഫോർണിയയുടെ തീരത്ത് മികച്ച ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു. അവിടെ കാണപ്പെടുന്ന ഊഷ്മളവും സൂര്യപ്രകാശമുള്ള ദിവസങ്ങൾ, തണുത്തതും മൂടൽമഞ്ഞുള്ളതുമായ രാത്രികൾ ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ വളർച്ചാ സാഹചര്യങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായി തോന്നുന്നു. ഷുഗർ ബീറ്റ് വിജയകരമായി കൃഷി ചെയ്യുന്നതിലെ പ്രധാന ഘടകം വലിയ തീവ്രതയില്ലാത്ത സൂര്യപ്രകാശമാണ്. മധ്യരേഖയ്ക്ക് സമീപം, സൂര്യന്റെ ഉയർന്ന ചൂടും ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ അളവ് കുത്തനെ കുറയ്ക്കുന്നു.&lt;ref name=gr1/&gt;

കൊളറാഡോ, യൂറ്റാ പോലുള്ള ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ, പകൽ സമയത്ത് താപനില ഉയർന്നതും എന്നാൽ രാത്രികൾ തണുപ്പുള്ളതുമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ, ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ ഗുണനിലവാരം മികച്ചതാണ്. മിഷിഗണിൽ, താരതമ്യേന ഉയർന്ന അക്ഷാംശം (ഉത്പാദനം കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന [[Lower Peninsula of Michigan|ലോവർ പെനിൻസുല]], വടക്ക് 41 നും 46 നും സമാന്തരമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു), ഗ്രേറ്റ് തടാകങ്ങളുടെ സ്വാധീനം എന്നിവ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് സംസ്കാരത്തിന് തൃപ്തികരമായ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു. മിഷിഗനിലെ [[The Thumb|തമ്പ്]] മേഖലയിലാണ് [[Sebewaing, Michigan|സെബേവിംഗ്, മിഷിഗൺ]]. പ്രദേശവും സംസ്ഥാനവും പ്രധാന ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് നിർമ്മാതാക്കൾ ആണ്.  മൂന്ന് [[Michigan Sugar|മിഷിഗൺ പഞ്ചസാര കമ്പനി]] ഫാക്ടറികളുടെ വാസസ്ഥാനം ആണ് സെബേവിംഗ്. വാർഷിക മിഷിഗൺ പഞ്ചസാര ഉത്സവത്തിന് നഗരം സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=voices/&gt;

ബീറ്റ് കൃഷി വിജയകരമായി നടത്തുന്നതിന്‌ ഭൂമി ശരിയായി തയ്യാറാക്കണം. ആഴത്തിലുള്ള ഉഴുകൽ ബീറ്റ്റൂട്ട് വളർത്തലിന്റെ ആദ്യത്തെ തത്വമാണ്. ഇത് വേരുകൾക്ക് വളരെയധികം തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ തുളച്ചുകയറാൻ അനുവദിക്കുന്നു, അതുവഴി ബീറ്റ്റൂട്ട് നിലത്തു നിന്ന് പുറത്തേയ്ക്ക് വളരുന്നത് തടയുന്നു, കൂടാതെ താഴ്ന്ന മണ്ണിൽ നിന്ന് ഗണ്യമായ പോഷണവും ഈർപ്പവും വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ ഇത് പ്രാപ്തമാക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് വളരെ കഠിനമാണെങ്കിൽ, വേരുകൾ എളുപ്പത്തിൽ തുളച്ചുകയറില്ല. തൽഫലമായി, വളർച്ചയുടെ പ്രക്രിയയിൽ ചെടി ഭൂമിയുടെ പുറത്തേക്കും തള്ളപ്പെടും. കഠിനമായ മണ്ണ് വെള്ളത്തിന് വിധേയമല്ലാത്തതിനാൽ ശരിയായ ഡ്രെയിനേജ് തടയുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മണ്ണ് വളരെ അയഞ്ഞതായിരിക്കരുത്, കാരണം ഇത് അഭികാമ്യമായതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ സ്വതന്ത്രമായി വെള്ളം കടന്നുപോകാൻ അനുവദിക്കുന്നു. മണ്ണ് ആഴമുള്ളതും നല്ലതും വേരുകളാൽ എളുപ്പത്തിൽ തുളച്ചുകയറുന്നതുമായിരിക്കണം. ഇത് ഈർപ്പം നിലനിർത്താനും ഒരേ സമയം വായു സ്വതന്ത്രമായി ചംക്രമണം നടത്താനും നല്ല ഡ്രെയിനേജ് ചെയ്യാനും അനുവദിക്കണം. ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വിളകൾ മണ്ണിനെ വേഗത്തിൽ നിശ്ശേഷീകരിക്കുന്നു. വിള ഓരോവർഷവും ഇടവിട്ട് കൃഷിചെയ്യാൻ ശുപാർശചെയ്യുന്നു. സാധാരണയായി, എല്ലാ മൂന്നാം വർഷം ഒരേ നിലത്തു തന്നെ ബീറ്റ് വളർത്തുകയും മറ്റ് രണ്ട് വർഷങ്ങളിൽ കടല, ബീൻസ് അല്ലെങ്കിൽ ധാന്യം വളർത്തുന്നു.&lt;ref name=gr1/&gt;
[[File:Entladung Bunker.JPG|thumb|A sugar beet harvest in progress, Germany]]

മിക്ക മിതശീതോഷ്ണ കാലാവസ്ഥയിലും, ബീറ്റ് വസന്തകാലത്ത് നടുകയും ശരത്കാലത്തിലാണ് വിളവെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. അതിന്റെ ശ്രേണിയുടെ വടക്കേ അറ്റത്ത് 100 ദിവസം വരെ വളരുന്ന സീസണുകൾക്ക് വാണിജ്യപരമായി ലാഭകരമായ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വിളകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. കാലിഫോർണിയയിലെ [[Imperial Valley|ഇംപീരിയൽ വാലി]] പോലുള്ള ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയിൽ, ഷുഗർ ബീറ്റ് ശൈത്യകാല വിളയാണ്. ശരത്കാലത്തിൽ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച് വസന്തകാലത്ത് വിളവെടുക്കുന്നത്. അടുത്ത കാലത്തായി, ഉഷ്ണമേഖലാ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവ [[Syngenta|സിൻജന്റ]] വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇവ ഉഷ്ണമേഖലാ, ഉപോഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിൽ വളരുന്നു. ചെറിയ വിത്തിൽ നിന്നാണ് ബീറ്റ് നടുന്നത്. 1 കിലോ (2.2 പൗണ്ട്) ബീറ്റ്റൂട്ട് 100,000 വിത്തുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഇത് ഒരു ഹെക്ടറിൽ (2.5 acres) കൂടുതൽ നിലത്ത് നടുന്നു. (ഒരു പൗണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ 0.454 കിലോഗ്രാം ഒരു ഏക്കർ അല്ലെങ്കിൽ 0.40 ഹെക്ടർ നടാം)

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന പകുതി വരെ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഉത്പാദനം വളരെയധികം അധ്വാനമുള്ളതായിരുന്നു. വിളയെ ഇടതൂർന്ന രീതിയിൽ നടുന്നതിലൂടെ കള നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് വളരുന്ന സീസണിൽ ഒരു മൺവെട്ടി ഉപയോഗിച്ച് രണ്ടോ മൂന്നോ തവണ കൈകൊണ്ട്‌ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടിവന്നു. വിളവെടുപ്പിന് ധാരാളം തൊഴിലാളികൾ ആവശ്യമായിരുന്നു. ഒരു കുതിര ടീമിന് വലിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന കലപ്പ പോലുള്ള ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ച് വേരുകൾ ഉയർത്താൻ കഴിയുമെങ്കിലും, ബാക്കിയുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകൾ കൈകൊണ്ടായിരുന്നു. ഒരു തൊഴിലാളി ബീറ്റ്റൂട്ട് ഇലകളിൽ പിടിച്ച് പിഴുതെടുത്ത്, ചുവട്ടിലുള്ള അയഞ്ഞ മണ്ണ് കുടഞ്ഞു കളഞ്ഞിട്ട് അവയെ ഒരു വരിയിൽ വച്ചു. ഒരു വശത്ത് വേരും, പച്ചിലകൾ മറുവശത്തും വരുന്ന രീതിയിൽ അടുക്കി. രണ്ടാമത്തെ ജോലിക്കാരൻ ഒരു ബീറ്റ്റൂട്ട് ഹുക്ക് (ഒരു ബിൽ‌ഹൂക്കിനും അരിവാളിനുമിടയിൽ ഹ്രസ്വമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഉപകരണം) കൊണ്ട് പിന്നിൽ പിന്തുടർന്നു. ബീറ്റ്റൂട്ട് ഉയർത്തി വേരുകളിൽ നിന്ന് ഇലകളും ഒറ്റയടിക്ക് മുറിച്ചുമാറ്റി.

കൈകൊണ്ടു ചെയ്‌ത പ്രവർത്തനങ്ങളെ മാറ്റി ആ സ്ഥാനത്ത് ഇന്ന്, മെക്കാനിക്കൽ വിതയ്ക്കൽ, കള നിയന്ത്രണത്തിനുള്ള കളനാശിനി പ്രയോഗം, മെക്കാനിക്കൽ വിളവെടുപ്പ് എന്നിവ നിലവിൽ വന്നു. റൂട്ട് ബീറ്ററിൽ നിന്ന് ഇലയും മറ്റും (അൺസുഗർ മാലിന്യങ്ങൾ കൂടുതലുള്ളത്) മുറിക്കാൻ ബ്ലേഡുകളുടെ ഒരു ശ്രേണി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ബീറ്റ്റൂട്ട് ഹാർവെസ്റ്റർ റൂട്ട് ഉയർത്തുന്നു, കൂടാതെ വയലിൽ നിന്ന് ഒരൊറ്റ പാസിൽ നിന്ന് മണ്ണിനെ വേരിൽ നിന്ന് നീക്കംചെയ്യുന്നു. ഒരു ആധുനിക ഹാർവെസ്റ്ററിന് ഒരേ സമയം ആറ് വരികൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനാകും. ഹാർവെസ്റ്റർ വയലിലേക്ക് ഉരുളുന്നതിനാൽ ഷുഗർ ബീറ്റ് ട്രക്കുകളിലേക്ക് വലിച്ചെറിയുന്നു. തുടർന്ന് ഫാക്ടറിയിൽ എത്തിക്കുന്നു. വാഹകൻ പിന്നീട് കൂടുതൽ മണ്ണ് നീക്കംചെയ്യുന്നു.

പിന്നീടുള്ള വിതരണത്തിന് ബീറ്റ് അവശേഷിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവ ക്ലാമ്പുകളായി രൂപപ്പെടുന്നു. കാലാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് ബീറ്റ് സംരക്ഷിക്കാൻ വൈക്കോൽ കെട്ടുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ശരിയായ അളവിലുള്ള വെന്റിലേഷൻ ഉപയോഗിച്ച് ക്ലാമ്പ് നന്നായി നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ബീറ്റ് സാരമായി ചീത്തയാകില്ല. ഫാക്ടറിയിൽ ഉൽപാദന പ്രശ്‌നങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്ന ബീറ്റിലുള്ള സങ്കീർണ്ണ കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകൾ മരവിപ്പിക്കുകയും പിന്നീട് ഫ്രോസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. യുകെയിൽ, സ്വീകരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ഫാക്ടറി ഗേറ്റിൽ ലോഡുകൾ കൈകൊണ്ട് പരിശോധിക്കുന്നു.

യു‌എസിൽ‌, വിളവെടുപ്പ് ആരംഭിക്കുന്നത് ആദ്യത്തെ കഠിനമായ മഞ്ഞ് കാലത്താണ്, ഇത് ഫോട്ടോസിന്തസിസിനെയും റൂട്ടിന്റെ കൂടുതൽ വളർച്ചയെയും തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു. പ്രാദേശിക കാലാവസ്ഥയെ ആശ്രയിച്ച്, ഇത് ഏതാനും ആഴ്‌ചകൾക്കുള്ളിൽ നടത്താം അല്ലെങ്കിൽ ശൈത്യകാലം മുഴുവൻ നീണ്ടുനിൽക്കും. ബീറ്റ്റൂട്ട് വിളവെടുപ്പും സംസ്കരണവും &quot;കാമ്പെയ്ൻ&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു, ഇത് വിളവെടുപ്പിനും സംസ്കരണത്തിനും 24 മണിക്കൂറും പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രോസസ്സിംഗ് ഫാക്ടറികൾക്ക് സ്ഥിരമായ നിരക്കിൽ വിള എത്തിക്കാൻ ആവശ്യമായ സംഘടനയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു (യുകെക്ക്, കാമ്പെയ്‌ൻ ഏകദേശം അഞ്ച് മാസം നീണ്ടുനിൽക്കും). നെതർലാന്റിൽ, ഈ കാലഘട്ടം ഡി ബീറ്റെൻകാംപെയ്ൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ഈ പ്രദേശത്തെ പ്രാദേശിക റോഡുകളിൽ വാഹനമോടിക്കുമ്പോൾ ജാഗ്രത പാലിക്കേണ്ട സമയമാണിത്. കാരണം, മണ്ണിൽ സ്വാഭാവികമായും കാണപ്പെടുന്ന കളിമണ്ണ് ഗതാഗത സമയത്ത് ട്രെയിലറുകളിൽ നിന്ന് വീഴുമ്പോൾ സ്ലിപ്പറി റോഡുകൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.

==ഉൽ‌പാദന സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float:right; margin: 0 0 0.5em 1em&quot;
|+ Top Ten Sugar Beet Producers—2016
! Rank
! Country
! abbr=&quot;Production&quot; | Production&lt;br&gt;&lt;small&gt;(million tonnes)&lt;/small&gt;
|-
| 1 || {{RUS}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 51.36
|-
| 2 || {{FRA}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 33.79
|-
| 3 || {{USA}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 33.49
|-
| 4 || {{DEU}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 25.50
|-
| 5 || {{TUR}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 19.46
|-
| 6 || {{UKR}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 14.01
|-
| 7 || {{POL}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 13.52
|-
| 8 || {{EGY}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 13.32
|-
| 9 || {{CHN}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 8.09
|-
| 10 || {{GBR}} || style=&quot;text-align:right;&quot;| 5.69
|-
|'''Total''' || World || style=&quot;text-align:right;&quot;| '''277.23'''
|-
|colspan=3|''Source: &lt;br&gt;[[UN Food &amp; Agriculture Organisation]] (FAO)''&lt;ref name=&quot;fao&quot;&gt;{{cite web|url=http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx |title=Statistics |publisher=Food and Agriculture Organization |date= |access-date= |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713020710/http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx |archive-date=2011-07-13 |df= }}&lt;/ref&gt;
|}
[[File:2005sugar beet.PNG|thumb|right|Sugar beet output in 2009]]
ലോകത്തിൽ 2013-ൽ 250,191,362 മെട്രിക് ടൺ (246,200,000 ലോങ് ടൺ; 275,800,000 ഷോർട്ട് ടൺ) ഷുഗർ ബീറ്റ് വിളവെടുത്തു. 39,321,161 മെട്രിക് ടൺ (38,700,000 ലോങ് ടൺ; 43,300,000 ഷോർട്ട് ടൺ) വിളവെടുപ്പുള്ള അമേരിക്കയാണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉൽപാദകൻ.&lt;ref name=fao/&gt; ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വിളകളുടെ ശരാശരി വിളവ് ഹെക്ടറിന് 58.2 ടൺ ആണ്.

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉൽ‌പാദനക്ഷമതയുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഫാമുകൾ 2010-ൽ ചിലിയിലായിരുന്നു. ദേശവ്യാപകമായി ഹെക്ടറിന് 87.3 ടൺ വിളവ് ലഭിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=fao2/&gt;

[[Imperial Valley|ഇംപീരിയൽ വാലി]] (കാലിഫോർണിയ) കർഷകർ ഹെക്ടറിന് 160 ടണ്ണും ഹെക്ടറിന് 26 ടണ്ണിലധികം പഞ്ചസാരയും നേടി. സൂര്യപ്രകാശത്തിന്റെ തീവ്രത, ജലസേചനത്തിന്റെയും രാസവളങ്ങളുടെയും തീവ്രമായ ഉപയോഗം എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഇംപീരിയൽ വാലി ഫാമുകൾ പ്രയോജനം നേടുന്നു.&lt;ref name=sasta/&gt;&lt;ref name=farmg/&gt;യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിലെ പഞ്ചസാര വ്യവസായം 2006 ൽ ബ്യൂറോക്രാറ്റിക് സമ്മർദ്ദത്തിലായി, ഒടുവിൽ 20,000 തൊഴിലവസരങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു, എന്നിരുന്നാലും 2010 ലെ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ഓഡിറ്റിൽ വിശദീകരിച്ചതുപോലെ പല ഫാക്ടറികളും തെറ്റായി അടച്ചുപൂട്ടിയതായി കണ്ടെത്തി, കാരണം അവ സർക്കാർ ഇടപെടലില്ലാതെ ലാഭകരമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite journal|url=http://www.rte.ie/news/2010/1110/greencore-business.html |title=Greencore sugar plant closure unnecessary? - RTÉ News |journal=RTÉ.ie |date=2010-11-10 |accessdate=2012-12-22}}&lt;/ref&gt;പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പും കിഴക്കൻ യൂറോപ്പും 2010–2011ൽ പഞ്ചസാരയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള ആവശ്യം നിറവേറ്റുന്നതിനായി ഷുഗർ ബീറ്റിൽ നിന്ന് ആവശ്യത്തിന് പഞ്ചസാര ഉൽ‌പാദിപ്പിച്ചില്. മാത്രമല്ല അവർ പഞ്ചസാരയുടെ ഇറക്കുമതിക്കാരായിരുന്നു. &lt;ref name=usda/&gt;
== പ്രോസസ്സിംഗ് ==
=== സ്വീകരണം ===
വിളവെടുപ്പിനുശേഷം ബീറ്റ് സാധാരണയായി ഒരു ഫാക്ടറിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. യുകെയിൽ, ബീറ്റ് ഒരു ഹാലർ അല്ലെങ്കിൽ ട്രാക്ടറും ട്രെയിലറും വഴി പ്രാദേശിക കർഷകർ എത്തിക്കുന്നു. റെയിൽ‌വേയും ബോട്ടുകളും വളരെക്കാലം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ല. 2006-ൽ [[Greencore|ഐറിഷ് ഷുഗർ]] ബീറ്റ്റൂട്ട് ഉൽ‌പാദനം പൂർണ്ണമായും നിർത്തലാക്കുന്നതുവരെ [[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് അയർലണ്ടിൽ]] റെയിൽവേ വഹിച്ചിരുന്നു.

ഓരോ ലോഡും തൂക്കി സാമ്പിൾ സ്വീകരണ സ്ഥലത്ത്  സാധാരണയായി ഒരു ഫ്ലാറ്റ് കോൺക്രീറ്റ് പാഡിൽ എത്തിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അവിടെ അത് വലിയ കൂമ്പാരങ്ങളിലേക്ക് നീക്കുന്നു. ബീറ്റ്റൂട്ട് സാമ്പിൾ പരിശോധിക്കുന്നതിന്

* സോയിൽ ടേർ – the amount of nonbeet delivered
* ക്രൗൺ ടേർ – the amount of low-sugar beet delivered
* പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് ([[Polarimetry|&quot;പോൾ&quot;]]) - വിളയിലെ സുക്രോസിന്റെ അളവ്
* നൈട്രജൻ അളവ് – ഭാവിയിലെ വളം ഉപയോഗം കർഷകന് ശുപാർശ ചെയ്യുന്നതിന്.

ഈ ഘടകങ്ങളിൽ നിന്ന്, ലോഡിന്റെ യഥാർത്ഥ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് കണക്കാക്കുകയും ഗ്രോവറിന്റെ പേയ്‌മെന്റ് നിർണ്ണയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ബീറ്റ്റൂട്ട് കൂമ്പാരങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു സെൻട്രൽ ചാനലിലേക്കോ ഗല്ലിയിലേക്കോ നീക്കുന്നു, അവിടെ അത് പ്രോസസ്സിംഗ് പ്ലാന്റിൽ കഴുകുന്നു.
=== വ്യാപനം ===
[[File:Sugar beet cossettes.jpg|thumb|Dried sugar beet cossettes]]
പ്രോസസ്സിംഗ് പ്ലാന്റിലെ സ്വീകരണത്തിനുശേഷം, ബീറ്റ്റൂട്ട് വേരുകൾ കഴുകി, യാന്ത്രികമായി കോസെറ്റുകൾ എന്ന നേർത്ത സ്ട്രിപ്പുകളായി മുറിച്ച്, ഡിഫ്യൂസർ എന്ന യന്ത്രത്തിലേക്ക് പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് ജല ലായനിയിൽ വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നു, ഇത് [[Leaching (chemistry)|ലീച്ചിംഗ്]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

പല മീറ്ററുകളിലുമുള്ള നീളമുള്ള പാത്രങ്ങളാണ് ഡിഫ്യൂസറുകൾ. അതിൽ ബീറ്റ്റൂട്ട് കഷ്ണങ്ങൾ ഒരു ദിശയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ ചൂടുവെള്ളം എതിർ ദിശയിലേക്ക് പോകുന്നു. ചലനം ഒന്നുകിൽ കറങ്ങുന്ന സ്ക്രൂ അല്ലെങ്കിൽ മുഴുവൻ കറങ്ങുന്ന യൂണിറ്റ് മൂലമാകാം, കൂടാതെ വെള്ളവും കോസെറ്റുകളും ആന്തരിക അറകളിലൂടെ നീങ്ങുന്നു. തിരശ്ചീനമായി കറങ്ങുന്ന 'ആർ‌ടി' ([[Sugar refinery of Tienen|റാഫിനറി ടിർ‌ലെമോൺ‌ടോയിസ്]], നിർമ്മാതാവ്), ചെരിഞ്ഞ സ്ക്രൂ 'ഡി‌ഡി‌എസ്' (ഡി ഡാൻസ്കെ സക്കർഫാബ്രിക്കർ), അല്ലെങ്കിൽ ലംബ സ്ക്രൂ &quot;ടവർ&quot; എന്നിവയാണ് ഡിഫ്യൂസറിന്റെ മൂന്ന് സാധാരണ ഡിസൈനുകൾ. ആധുനിക ടവർ എക്സ്ട്രാക്ഷൻ പ്ലാന്റുകൾക്ക് പ്രതിദിനം 17,000 മെട്രിക് ടൺ (16,700 ലോങ് ടൺ; 18,700 ഷോർട്ട് ടൺ) വരെ പ്രോസസ്സിംഗ് ശേഷിയുണ്ട്.&lt;ref name=bmade/&gt;വളരെ സാധാരണമല്ലാത്ത ഒരു രൂപകൽപ്പന കോസെറ്റുകളുടെ ചലിക്കുന്ന ബെൽറ്റ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. വെള്ളം ബെൽറ്റിന്റെ മുകളിൽ പമ്പ് ചെയ്ത് അതിലൂടെ ഒഴിക്കുന്നു. എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും, കോസെറ്റുകളുടെയും ജലത്തിന്റെയും ഒഴുക്ക് നിരക്ക് ഒന്ന് മുതൽ രണ്ട് വരെ അനുപാതത്തിലാണ്. സാധാരണഗതിയിൽ, ഡിഫ്യൂസറിലൂടെ കടന്നുപോകാൻ വെള്ളം 45 മിനിറ്റ് മാത്രവും കോസെറ്റുകൾക്ക് 90 മിനിറ്റ് എടുക്കും. ഈ വിപരീത കൈമാറ്റ രീതികൾ ചൂടുവെള്ള ടാങ്കിൽ ഇരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് കോസെറ്റുകളിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പഞ്ചസാര വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നു. ഡിഫ്യൂസറിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കുന്ന ദ്രാവകത്തെ അസംസ്കൃത ജ്യൂസ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അസംസ്കൃത ജ്യൂസിന്റെ നിറം ഓക്സിഡേഷന്റെ അളവിനെ ആശ്രയിച്ച് കറുപ്പ് മുതൽ കടും ചുവപ്പ് വരെ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. ഇത് ഡിഫ്യൂസർ രൂപകൽപ്പനയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഉപയോഗിച്ച കോസെറ്റുകൾ അഥവാ പൾപ്പ് ഡിഫ്യൂസറിൽ നിന്ന് 95% ഈർപ്പവും എന്നാൽ കുറഞ്ഞ സുക്രോസോടുകൂടി പുറത്തുകടക്കുന്നു. സ്ക്രൂ പ്രസ്സുകൾ ഉപയോഗിച്ച്, നനഞ്ഞ പൾപ്പ് 75% ഈർപ്പം വരെ അമർത്തുന്നു. ഇത് പൾപ്പിൽ നിന്ന് അമർത്തിയ ദ്രാവകത്തിൽ അധിക സുക്രോസ് വീണ്ടെടുക്കുകയും പൾപ്പ് വരണ്ടതാക്കാൻ ആവശ്യമായ ഊർജ്ജം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അമർത്തിയ പൾപ്പ് ഉണക്കി മൃഗങ്ങളുടെ തീറ്റയായി വിൽക്കുന്നു, അതേസമയം പൾപ്പിൽ നിന്ന് അമർത്തിയ ദ്രാവകം അസംസ്കൃത ജ്യൂസുമായി സംയോജിക്കുന്നു. അന്തിമ ഉപോത്പന്നമായ [[Vinasse|വിനാസ്]], വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ യീസ്റ്റ് കൾച്ചറിൽ വളർച്ചയ്ക്കു സഹായിക്കുന്ന പ്രോട്ടീൻ ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു.

വ്യാപന സമയത്ത്, സുക്രോസിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഇൻവേർട്ട് ഷുഗർ ആയി വിഘടിക്കുന്നു. ഇവ ആസിഡുകളായി കൂടുതൽ വിഘടനത്തിന് വിധേയമാകുന്നു. ഈ ബ്രേക്ക്ഡൗൺ ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങൾ സുക്രോസിന്റെ നഷ്ടം മാത്രമല്ല, ഫാക്ടറിയിൽ നിന്ന് സംസ്കരിച്ച പഞ്ചസാരയുടെ അന്തിമ ഉൽ‌പാദനം കുറയ്ക്കുന്നതിന് നോക്ക്-ഓൺ ഇഫക്റ്റുകളും ഉപയോഗിക്കുന്നു. (തെർമോഫിലിക്) ബാക്ടീരിയ പ്രവർത്തനം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നതിന്, ഫീഡ് വാട്ടർ [[Formaldehyde|ഫോർമാൽഡിഹൈഡ്]] ഉപയോഗിച്ച് നൽകാം. കൂടാതെ ഫീഡ് വാട്ടർ പിഎച്ചിന്റെ നിയന്ത്രണവും പ്രയോഗിക്കുന്നു. ക്ഷാര സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഓപ്പറേറ്റിങ് ഡിഫ്യൂഷനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ പ്രക്രിയ പ്രശ്‌നകരമാണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അടുത്ത ഘട്ടങ്ങളിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ഡിഫ്യൂസറിലെ മെച്ചപ്പെട്ട സുക്രോസ് എക്സ്ട്രാക്ഷൻ ഓഫ്സെറ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

=== കാർബണേറ്റേഷൻ ===
[[File:Suikerbietenrooier zesrijige bunker (Sugarbeet harvester).jpg|thumb|left|A beet harvester]]
ക്രിസ്റ്റലൈസേഷന് വിധേയമാകുന്നതിന് മുമ്പ് അസംസ്കൃത ജ്യൂസിൽ നിന്ന് മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയാണ് കാർബണേറ്റേഷൻ.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=t08wJ9MRSXwC&amp;pg=PA53&amp;dq=Carbonatation+is+a+procedure+which+removes+impurities+from+raw+sugar+beet+juice+before+it+undergoes+crystallization#v=onepage&amp;q=Carbonatation%20is%20a%20procedure%20which%20removes%20impurities%20from%20raw%20sugar%20beet%20juice%20before%20it%20undergoes%20crystallization&amp;f=false|title=Chemical Process Technology and Simulation|last=KOYIKKAL|first=SRIKUMAR|date=2013-04-08|publisher=PHI Learning Pvt. Ltd.|isbn=9788120347090|language=ar}}&lt;/ref&gt; ആദ്യം, ജ്യൂസ് ചൂടുള്ള ചുണ്ണാമ്പ് പാലിൽ കലർത്തുന്നു (ജലത്തിൽ [[ചുണ്ണാമ്പ്|കാൽസ്യം ഹൈഡ്രോക്സൈഡ്]] സസ്പെൻഷൻ). ഈ ഇടപെടൽ സൾഫേറ്റ്, ഫോസ്ഫേറ്റ്, സിട്രേറ്റ്, ഓക്സലേറ്റ് എന്നിവ പോലുള്ള മൾട്ടിവാലന്റ് അയോണുകൾ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി മാലിന്യങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു, ഇത് അവയുടെ കാൽസ്യം ലവണങ്ങൾ, പ്രോട്ടീൻ, സാപ്പോണിൻ, പെക്റ്റിൻ തുടങ്ങിയ വലിയ ജൈവ തന്മാത്രകൾ, മൾട്ടിവാലന്റ് കാറ്റേഷനുകളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സമാഹരിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ക്ഷാരാവസ്ഥ ലളിതമായ പഞ്ചസാരകളായ ഗ്ലൂക്കോസ്, ഫ്രക്ടോസ്, അമിനോ ആസിഡ് ഗ്ലൂട്ടാമൈൻ എന്നിവ രാസപരമായി സ്ഥിരതയുള്ള കാർബോക്സിലിക് ആസിഡുകളായി പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നു. ഇടപെടൽ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ, ഈ പഞ്ചസാരയും അമിനുകളും ഒടുവിൽ സുക്രോസിന്റെ ക്രിസ്റ്റലൈസേഷനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു.

അടുത്തതായി, ആൽക്കലൈൻ പഞ്ചസാര ലായനിയിലൂടെ [[Carbon dioxide|കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ്]] ബബിൾ ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഇത് കുമ്മായം [[Calcium carbonate|കാൽസ്യം കാർബണേറ്റ്]] (ചോക്ക്) ആയി മാറുന്നു. ചോക്ക് കണികകൾ ചില മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കംചെയ്യുകയും മറ്റുള്ളവയെ ആഗിരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരു പുനരുപയോഗ പ്രക്രിയ ചോക്ക് കണങ്ങളുടെ വലുപ്പം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും കനത്ത കണികകൾ ടാങ്കുകളിൽ (ക്ലാരിഫയറുകൾ) വസിക്കുന്നിടത്ത് സ്വാഭാവികമായി [[Flocculation|ഫ്ലോക്കുലേഷൻ]] സംഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൂടുതൽ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡിന്റെ അന്തിമ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ ലായനിയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ കാൽസ്യം ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇത് ഫിൽട്ടർ ചെയ്ത് നേർത്ത ജ്യൂസ് ആയ ശുദ്ധവും ഇളം സ്വർണ്ണ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ളതുമായ പഞ്ചസാര ലായനി ലഭിക്കുന്നു.

അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, നേർത്ത ജ്യൂസിന്റെ പി‌എച്ച് മാറ്റം വരുത്തുന്നതിന് [[Sodium carbonate|സോഡാ ആഷ്]] ചേർക്കുന്നു. ചൂടിൽ മോണോസാക്രറൈഡുകൾ വിഘടിച്ച് വർണ്ണ രൂപീകരണം കുറയ്ക്കുന്നതിന് സൾഫർ അധിഷ്ഠിത സംയുക്തം ഉപയോഗിച്ച് സൾഫിറ്റേഷൻ നടത്തുന്നു.
=== ബാഷ്പീകരണം ===
[[File:Hollogne sur-geer -Sucrerie.jpg|thumb|upright=1.5|ബെൽജിയത്തിലെ ഒരു ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഫാം; വയലിനപ്പുറം പഞ്ചസാര നിർമ്മാണ ഫാക്ടറി.]]
[[File:BritishSugarAlscottCB.JPG|thumb|upright=1.5|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഷ്രോപ്പ്ഷയറിലെ ഓൾസ്‌കോട്ടിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പഞ്ചസാര ശുദ്ധീകരണശാല.]]
ഭാരം അനുസരിച്ച് ഏകദേശം 60% സുക്രോസും [[Maple syrup|പാൻകേക്ക് സിറപ്പിന്]] സമാനവുമായ കട്ടിയുള്ള ജ്യൂസ് ഉണ്ടാക്കുന്നതിനായി നേർത്ത ജ്യൂസ് ഒന്നിലധികം [[Multiple-effect evaporator|മൾട്ടിപ്പിൾ ഇഫക്ട് ബാഷ്പീകരണം]] നടത്തുന്നു. കട്ടിയുള്ള ജ്യൂസ് പിന്നീട് പ്രോസസ്സിംഗിനായി ടാങ്കുകളിൽ സൂക്ഷിക്കാം, ഇത് ക്രിസ്റ്റലൈസേഷൻ പ്ലാന്റിലെ ലോഡ് കുറയ്ക്കുന്നു. 
=== ക്രിസ്റ്റലൈസേഷൻ ===
കട്ടിയുള്ള ജ്യൂസ് ക്രിസ്റ്റലൈസറുകൾക്ക് നൽകുന്നു. റീസൈക്കിൾ ചെയ്ത പഞ്ചസാര അതിൽ ലയിക്കുന്നു. തത്ഫലമായുണ്ടാകുന്ന സിറപ്പിനെ [[Mother liquor|മദർ ലിക്വർ]] എന്ന് വിളിക്കുന്നു. വലിയ പാത്രങ്ങളിൽ (വാക്വം പാൻ‌സ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവ) ഒരു വാക്വം കീഴിൽ ലിക്വർ തിളപ്പിക്കുമ്പോൾ നല്ല പഞ്ചസാര പരലുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഈ പരലുകൾ ഉണ്ടാകുന്നത് മദർ ലിക്വറിൽ നിന്നുള്ള പഞ്ചസാരയാണ്. തത്ഫലമായുണ്ടാകുന്ന പഞ്ചസാര ക്രിസ്റ്റലും സിറപ്പ് മിശ്രിതവും ഫ്രഞ്ച് ഭാഷയിൽ &quot;cooked mass&quot; എന്നതിൽ നിന്ന് മാസ്സെക്യൂട്ട് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. മാസ്ക്യൂയിറ്റ് ഒരു സെൻട്രിഫ്യൂജിലേക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. അവിടെ ഉയർന്ന ഗ്രീൻ സിറപ്പ് മാസ്ക്യൂവിൽ നിന്ന് സെൻട്രിഫ്യൂഗൽ ബലം ഉപയോഗിച്ച് നീക്കംചെയ്യുന്നു. മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച സമയത്തിനുശേഷം, ലോ ഗ്രീൻ സിറപ്പ് ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്ന പഞ്ചസാര പരലുകൾ കഴുകുന്നതിനായി വെള്ളം ഒരു സ്പ്രേ ബാർ വഴി സെൻട്രിഫ്യൂജിലേക്ക് തളിക്കുന്നു. പിന്നീട് സെൻട്രിഫ്യൂജ് വളരെ വേഗതയിൽ കറങ്ങുകയും പരലുകൾ ഭാഗികമായി വരണ്ടതാക്കുകയും യന്ത്രം മന്ദഗതിയിലാക്കുകയും ഒരു കലപ്പയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള ഭുജം വിന്യസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് സെൻട്രിഫ്യൂജിന്റെ വശങ്ങളിൽ നിന്ന് മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് പഞ്ചസാര ഉഴുതുമറിക്കുന്നു. ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ഗ്രാനുലേറ്ററിലേക്ക് ചൂടുള്ള വായു ഉപയോഗിച്ച് ഉണക്കുന്നു.

ഉയർന്ന പച്ച സിറപ്പ് ഒരു അസംസ്കൃത പഞ്ചസാര വാക്വം പാനിലേക്ക് നൽകുന്നു. അതിൽ നിന്ന് രണ്ടാമത്തെ ബാച്ച് പഞ്ചസാര ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ പഞ്ചസാര (&quot;റോ&quot;) കൂടുതൽ നിറവും മാലിന്യങ്ങളും ഉള്ള ഗുണനിലവാരമില്ലാത്തതാണ്. മാത്രമല്ല ഇത് വീണ്ടും മദർ ലിക്വറിൽ ലയിക്കുന്ന പഞ്ചസാരയുടെ പ്രധാന ഉറവിടമാണ്. അസംസ്കൃതവസ്തുവിൽ  (ലോ ഗ്രീൻ സിറപ്പ്) നിന്നുള്ള സിറപ്പ് എപി പാനുകളിൽ വളരെനേരം തിളപ്പിച്ച് എട്ടോളം ക്രിസ്റ്റലൈസറുകളുടെ ഒരു ശ്രേണിയിൽ പതുക്കെ ഒഴുകുന്നു. ഇതിൽ നിന്ന്, വളരെ കുറഞ്ഞ ഗുണനിലവാരമുള്ള പഞ്ചസാര ക്രിസ്റ്റൽ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു (ചില സിസ്റ്റങ്ങളിൽ &quot;എപി പഞ്ചസാര&quot; എന്നറിയപ്പെടുന്നു) ഇത് വീണ്ടും അലിയിക്കുന്നു. വേർതിരിച്ച സിറപ്പ് മോളാസുകളാണ്. അതിൽ ഇപ്പോഴും പഞ്ചസാര അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ സാമ്പത്തികമായി കൂടുതൽ പ്രോസസ്സിംഗിന് വിധേയമാകാൻ കഴിയാത്തത്ര മാലിന്യങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മോളാസുകൾ സൈറ്റിൽ സൂക്ഷിക്കുകയും ഉണങ്ങിയ ബീറ്റ്റൂട്ട് പൾപ്പിൽ ചേർത്ത് മൃഗങ്ങളുടെ തീറ്റ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചിലത് ബൾക്ക് ടാങ്കറുകളിലും വിൽക്കുന്നു. 

മുകളിലെ വിവരണത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്ത പുനരുപയോഗവും ക്രിസ്റ്റലൈസേഷൻ പ്രക്രിയകളും ഉപയോഗിച്ച് യഥാർത്ഥ നടപടിക്രമങ്ങൾ വ്യത്യാസപ്പെടാം.

== മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾ ==
=== മദ്യം===
[[File:Tuzemsky.JPG|thumb|upright=0.52|''[[Tuzemák]]'', a sugar-beet-based alcohol brand from Czech Republic, is golden red in color.]]
നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് [[Czech Republic|ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്കിലും]] സ്ലൊവാക്യയിലും, [[Tuzemák|തുസെമാക്]] എന്ന റം പോലുള്ള വാറ്റിയെടുത്ത സ്പിരിറ്റ് ഉണ്ടാക്കാൻ ബീറ്റ്റൂട്ട് പഞ്ചസാര ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[Åland Islands|ഓലാന്റ് ദ്വീപുകളിൽ]], കോബ്ബ ലിബ്രെ എന്ന ബ്രാൻഡ് നാമത്തിൽ സമാനമായ പാനീയം നിർമ്മിക്കുന്നു. ചില യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്കിലും ജർമ്മനിയിലും, ബീറ്റ്റൂട്ട് പഞ്ചസാരയും [[Rectified spirit|റെക്ടിഫൈഡ് സ്പിരിറ്റും]] [[Vodka|വോഡ്കയും]] ഉണ്ടാക്കുന്നു.
&lt;blockquote&gt;An unrefined sugary syrup is produced directly from the sugar beet. This thick, dark syrup is produced by cooking shredded sugar beet for several hours, then pressing the resulting mash and concentrating the juice produced until it has a consistency similar to that of honey and in the Czech Republic, beet sugar is used to make a rum-like distilled spirit all Czechs know as their rum, an alcoholic beverage called Tuzemák, formerly called Tuzemský rum (English: domestic rum).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tresbohemes.com/2017/02/czechs-and-their-billion-dollar-beets/|title=Czechs and Their Billion Dollar Beets|publisher=Tres Bohemes|accessdate=2018-04-15|language=English|date=2017-02-09|archive-date=2018-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180416075032/http://www.tresbohemes.com/2017/02/czechs-and-their-billion-dollar-beets/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
=== ഷുഗർ ബീറ്റ് സിറപ്പ് ===
[[File:Molasses.JPG|thumb|left|Sugar beet molasses in France, used as cattle [[fodder]] supplement]]
ഷുഗർ ബീറ്റിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ശുദ്ധീകരിക്കാത്ത പഞ്ചസാര സിറപ്പ് ഉത്പാദിപ്പിക്കാം. ഷുഗർ ബീറ്റ് കഷ്ണങ്ങൾ മണിക്കൂറുകളോളം പാചകം ചെയ്ത് കട്ടിയുള്ള ഇരുണ്ട സിറപ്പ് ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കും, തത്ഫലമായുണ്ടാകുന്ന മാഷ് അമർത്തുകയും ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്ന ജ്യൂസ് തേനിന് സമാനമായ സ്ഥിരത ഉണ്ടാകുന്നതുവരെ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. മറ്റ് ചേരുവകളൊന്നും ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല. ജർമ്മനിയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് [[Rhineland|റൈൻ‌ലാൻ‌ഡ്]] പ്രദേശത്ത്, ഈ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് സിറപ്പ് (ജർമ്മൻ ഭാഷയിൽ സക്കർറോബെൻ-സിറപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ സാപ്പ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു) സാൻ‌ഡ്‌വിച്ചുകൾക്കും അതുപോലെ സോസുകൾ, ദോശ, മധുരപലഹാരങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നു.

വാണിജ്യപരമായി, സിറപ്പിന് 30 ന് മുകളിലുള്ള ഡെക്‌ട്രോസ് തുല്യത (ഡിഇ) ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഉൽ‌പന്നം [[ജലവിശ്ലേഷണം]] ചെയ്ത് ഉയർന്ന ഫ്രക്ടോസ് സിറപ്പ് അതായത് [[High-fructose corn syrup|ഉയർന്ന ഫ്രക്ടോസ് കോൺ സിറപ്പ്]] അല്ലെങ്കിൽ യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിലെ ഐസോഗ്ലൂക്കോസ് സിറപ്പ് പോലെ പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നു.

വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ പല റോഡ് അധികാരികളും ശൈത്യകാല നിയന്ത്രണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഡി-ഐസിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ ആന്റി-ഐസിംഗ് ഉൽപ്പന്നങ്ങളായി ഡെസുഗേർഡ് ബീറ്റ്റൂട്ട് മോളാസുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. മോളാസുകൾ നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാം, &lt;ref name=&quot;sugar.ca&quot;/&gt; ലിക്വിഡ് ക്ലോറൈഡുകളുമായി സംയോജിപ്പിച്ച് റോഡ് ഉപരിതലങ്ങളിൽ പ്രയോഗിക്കാം.&lt;ref name=&quot;CAS Article&quot;/&gt; അല്ലെങ്കിൽ റോഡുകളിൽ ഉപ്പ് വിതറുന്നതിൽ ഉപയോഗിക്കാം. റോഡ് ഉപ്പിനേക്കാൾ മോളാസുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഗുണമുണ്ടാകാം. കാരണം ഇത് നാശത്തെ കുറയ്ക്കുകയും ഉപ്പ്-ഉപ്പുവെള്ള മിശ്രിതത്തിന്റെ മരവിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥലം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, അതിനാൽ കുറഞ്ഞ താപനിലയിൽ ഡി-ഐസറുകൾ ഫലപ്രദമായി തുടരുന്നു.&lt;ref name=&quot;sugar.ca&quot;/&gt; പാറ ഉപ്പിലേക്ക് ദ്രാവകം ചേർക്കുന്നത് അധിക ഗുണങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഇത് പാറ ഉപ്പിന്റെ ചിതറിക്കൽ കുറയ്ക്കുന്നു. ആവശ്യമുള്ള സ്ഥലത്ത് സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും, ഉരുകൽ പ്രക്രിയ ആരംഭിക്കുന്നതിന് ഉപ്പിന്റെ സജീവമാക്കൽ സമയം കുറയ്ക്കുന്നതിനും കഴിയുന്നു.&lt;ref name=&quot;CAS Article&quot;/&gt;

=== ബീറ്റെയ്ൻ ===
ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് സംസ്കരണത്തിന്റെ ഉപോൽപ്പന്നങ്ങളിൽ നിന്ന് [[Betaine|ബീറ്റെയ്‌നെ]] വേർതിരിക്കാനാകും. &quot;സിമുലേറ്റഡ് മൂവിംഗ് ബെഡ്&quot; പോലുള്ള വിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രധാനമായും [[ക്രൊമാറ്റോഗ്രഫി|ക്രോമാറ്റോഗ്രാഫിക്]] വേർതിരിക്കലിലൂടെയാണ് ഉത്പാദനം നടത്തുന്നത്.
=== യുറിഡിൻ ===
ഷുഗർ ബീറ്റിൽ നിന്ന് [[Uridine|യുറിഡിൻ]] വേർതിരിച്ചെടുക്കാം.
=== ഇതര ഇന്ധനം ===
യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ [[East Anglia|ഈസ്റ്റ് ആംഗ്ലിയ]]യിൽ ബയോബ്യൂട്ടനോൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ കാർഷിക മിച്ചം ഉപയോഗിക്കാൻ [[BP|ബിപിയും]] [[Associated British Foods|അസോസിയേറ്റഡ് ബ്രിട്ടീഷ് ഫുഡ്സും]] പദ്ധതിയിടുന്നു. പഞ്ചസാരയുടെ ഫീഡ്സ്റ്റോക്ക്-ടു-വിളവ് അനുപാതം 56: 9 ആണ്. അതിനാൽ, 1 കിലോ എത്തനോൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ 6.22 കിലോഗ്രാം ഷുഗർ  ബീറ്റ്റൂട്ട് ആവശ്യമാണ് (അന്തരീക്ഷ ഊഷ്മാവിൽ ഏകദേശം 1.27 ലിറ്റർ).
== കൃഷി ==
[[File:Dammanbau Zuckerruebe.svg|thumb|Sugar beet farming using dam culture method.  Used in Russia, Germany, France, Ukraine, Turkey, China, Poland, and sometimes Egypt]]
[[Crop rotation|വിള ഭ്രമണ]] ചക്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗമാണ് ഷുഗർ  ബീറ്റ്റൂട്ട്. ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് സസ്യങ്ങൾക്ക് [[Beet necrotic yellow vein virus|റൈസോമാനിയ]] (&quot;root madness&quot;) വരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് ബൾബസ് ടാപ്പ് റൂട്ടിനെ പല ചെറിയ വേരുകളാക്കി മാറ്റുകയും വിളയെ സാമ്പത്തികമായി പ്രോസസ്സ് ചെയ്യാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വ്യാപനം തടയുന്നതിന് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ കർശന നിയന്ത്രണങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നു, പക്ഷേ ഇത് ഇതിനകം ചില മേഖലകളിൽ നിലവിലുണ്ട്. ഇത് [[Beet leaf curl virus|ബീറ്റ്റൂട്ട് ഇല ചുരുളൻ വൈറസിനും]] സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് ഇലകൾ പൊട്ടുന്നതിനും മുരടിക്കുന്നതിനും കാരണമാകുന്നു.

നിരന്തരമായ ഗവേഷണങ്ങൾ പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ഇനങ്ങൾക്കായി തിരയുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ പഞ്ചസാരയുടെ വിളവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് പ്രജനന ഗവേഷണം വിവിധ യു‌എസ്‌ഡി‌എ അഗ്രികൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സ്റ്റേഷനുകളിലാണ് നടത്തുന്നത്. ഒന്ന് കൊളറാഡോയിലെ [[Fort Collins, Colorado|ഫോർട്ട് കോളിൻസിൽ]], ലിൻഡ ഹാൻസൺ, ലിയോനാർഡ് പാനെല്ല എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ; ഒന്ന് നോർത്ത് ഡക്കോട്ടയിലെ [[Fargo, North Dakota|ഫാർഗോയിൽ]], ജോൺ വൈലാൻഡിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ; ഒന്ന് ജെ. മിച്ചൽ മഗ്രാത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മിഷിഗണിലെ [[East Lansing, Michigan|ഈസ്റ്റ് ലാൻസിംഗിലെ]] [[Michigan State University|മിഷിഗൺ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]യിൽ.

[[Chenopodioideae|ചെനോപൊഡിയോയിഡീ]] എന്ന ഉപകുടുംബത്തിലെ സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യമുള്ള മറ്റ് അംഗങ്ങൾ:
* [[Beetroot|ബീറ്റ്റൂട്ട്]]
* [[Chard|ചാർഡ്]]
* '' [[Mangelwurzel|മംഗൽ‌വർ‌സെൽ]] '' അല്ലെങ്കിൽ ഫോഡർ ബീറ്റ്.
=== ജനിതക പരിഷ്കരണം ===
{{Main|Genetically modified sugar beet}}
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ, ജനിതകമാറ്റം വരുത്തിയ ഷുഗർ ബീറ്റ് റൗണ്ട്അപ്പ് എന്ന് വിപണനം ചെയ്യുന്ന [[കളനാശിനി]]യായ [[Glyphosate|ഗ്ലൈഫോസേറ്റിനെ]] പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനായി എഞ്ചിനീയറിംഗ് ചെയ്തത് [[Genetically modified crops|ജനിതകമാറ്റം വരുത്തിയ വിളയായി]] [[Monsanto|മൊൺസാന്റോ]] വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. 2005-ൽ യുഎസ് അഗ്രികൾച്ചർ-അനിമൽ ആൻഡ് പ്ലാന്റ് ഹെൽത്ത് ഇൻസ്പെക്ഷൻ സർവീസ് ([[United States Department of Agriculture|യു‌എസ്‌ഡി‌എ]]-[[Animal and Plant Health Inspection Service|എ‌പി‌എച്ച്ഐ‌എസ്]]) പരിസ്ഥിതി വിലയിരുത്തൽ നടത്തിയ ശേഷം ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റ് പ്ളാന്റ് പെസ്റ്റ് ആകാൻ സാധ്യതയില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനെതുടർന്ന് അതിന്റെ നിയന്ത്രണം എടുത്തുമാറ്റി. &lt;ref name=&quot;Roundup Ready Sugarbeets&quot;/&gt;&lt;ref name=APHIS-history/&gt;ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റിൽ നിന്നുള്ള പഞ്ചസാര ഒന്നിലധികം രാജ്യങ്ങളിൽ മനുഷ്യർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് അംഗീകാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ബയോടെക് ബീറ്റ് വാണിജ്യ ഉൽപാദനം യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലും കാനഡയിലും മാത്രമേ അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ളൂ. ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റ് പഞ്ചസാരയ്ക്ക് പരമ്പരാഗത പഞ്ചസാരയുടെ അതേ പോഷകമൂല്യമുണ്ടെന്ന് പഠനങ്ങൾ നിഗമനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=AppealDecision2011 /&gt; 2005 ലെ നിയന്ത്രണം എടുത്തുമാറ്റിയതിനുശേഷം, ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റ് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ വ്യാപകമായി സ്വീകരിച്ചു. യുഎസിലെ 95 ശതമാനം ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ഏക്കറുകളും 2011-ൽ ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള വിത്ത് നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=James2011/&gt;

വിളയ്ക്ക് ദോഷം വരുത്താതെ ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് കളകളെ രാസപരമായി നിയന്ത്രിക്കാം. ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് വിത്ത് നട്ടതിനുശേഷം കളകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും അവയെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കർഷകർ ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വയൽവിളകളിൽ ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്, കാരണം ഇത് കളകളുടെ വിശാലമായ സ്പെക്ട്രത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു &lt;ref name=michsug/&gt;കൂടാതെ വിഷാംശം കുറവാണ്.&lt;ref name=usda3/&gt;ജനിതകമാറ്റം വരുത്തിയ ബീറ്റ് വിളവ് പരമ്പരാഗതത്തേക്കാൾ കൂടുതലായിരുന്നുവെന്നും&lt;ref name=nlpw/&gt; നോർത്ത് ഡക്കോട്ട സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി വിപുലീകരണ സേവനത്തിൽ നിന്നുള്ള മറ്റൊന്ന് കുറഞ്ഞ വിളവ് കണ്ടെത്തിയതായും യുകെയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പഠനം &lt;ref name=nih/&gt; സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റ് വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള കളകൾക്ക് കാരണമായേക്കാം. അതിനാൽ കളകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന് വ്യത്യസ്ത കളനാശിനികൾ ഉപയോഗിക്കാൻ കർഷകരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി മൊൺസാന്റോ ഒരു പ്രോഗ്രാം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;New Releases&quot;/&gt;

2008-ൽ [[Center for Food Safety|സെന്റർ ഫോർ ഫുഡ് സേഫ്റ്റി]], [[Sierra Club|സിയറ ക്ലബ്]], ഓർഗാനിക് സീഡ് അലയൻസ്, ഹൈ മോവിംഗ് സീഡ്സ് എന്നിവ യു‌എസ്‌ഡി‌എ-എ‌പി‌എസിനെതിരെ 2005-ൽ ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റ് നിയന്ത്രണവിധേയമാക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തെക്കുറിച്ച് കേസ് ഫയൽ ചെയ്തു. ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റ് പരമ്പരാഗത ഷുഗർ ബീറ്റുമായി ക്രോസ്-പരാഗണം നടത്താനുള്ള കഴിവ് സംബന്ധിച്ച് സംഘടനകൾ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Roundup Ready Sugar Beet Case: Timeline&quot;/&gt;ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റ് നിയന്ത്രണാതീതീകരണം റദ്ദാക്കിയ [[United States District Court for the Northern District of California|കാലിഫോർണിയയിലെ നോർത്തേൺ ഡിസ്ട്രിക്റ്റിനായുള്ള യുഎസ് ജില്ലാ കോടതിയിലെ]] യുഎസ് ജില്ലാ ജഡ്ജി [[Jeffrey White|ജെഫ്രി എസ്. വൈറ്റ്]], 2011 വസന്തകാലത്ത് ഗ്ലൈഫോസേറ്റ് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ഷുഗർ ബീറ്റ് കൃഷിക്കാർ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Roundup Ready Sugar Beet Case: Timeline&quot;/&gt;&lt;ref name=usda5/&gt;പഞ്ചസാരയുടെ കുറവുണ്ടാകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരുടെ ആശങ്കകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി യു‌എസ്‌ഡി‌എ-എ‌പി‌ഐ‌എസ് പരിസ്ഥിതി വിലയിരുത്തലിൽ മൂന്ന് ഓപ്ഷനുകൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;USDA Prepares Draft Environmental Assessment on Regulatory Options for Roundup Ready Sugar Beets&quot;/&gt;2011-ൽ സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോയിലെ കാലിഫോർണിയയിലെ നോർത്തേൺ ഡിസ്ട്രിക്റ്റിനായുള്ള ഫെഡറൽ അപ്പീൽ കോടതി വിധി റദ്ദാക്കി.&lt;ref name=AppealDecision2011/&gt;പാരിസ്ഥിതിക ആഘാത വിലയിരുത്തലും സസ്യ കീടങ്ങളുടെ അപകടസാധ്യത വിലയിരുത്തലും പൂർത്തിയാക്കിയതിന് ശേഷം 2012 ജൂലൈയിൽ യു‌എസ്‌ഡി‌എ മൊൺസാന്റോയുടെ റൗണ്ട്അപ്പ് റെഡി ഷുഗർ ബീറ്റ് നിയന്ത്രണവിധേയമാക്കി.&lt;ref name=usda6/&gt;
== ജീനോമും പാക്കേജിംഗും ക്രോമസോമുകളിലേക്ക് ==
ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് ജീനോം സീക്വൻസ് ചെയ്യുകയും രണ്ട് റഫറൻസ് ജീനോം സീക്വൻസുകൾ ഇതിനകം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Dohm|first=Juliane C.|last2=Minoche|first2=André E.|last3=Holtgräwe|first3=Daniela|last4=Capella-Gutiérrez|first4=Salvador|last5=Zakrzewski|first5=Falk|last6=Tafer|first6=Hakim|last7=Rupp|first7=Oliver|last8=Sörensen|first8=Thomas Rosleff|last9=Stracke|first9=Ralf|date=2013-12-18|title=The genome of the recently domesticated crop plant sugar beet (Beta vulgaris)|journal=Nature|language=En|volume=505|issue=7484|pages=546–549|doi=10.1038/nature12817|pmid=24352233|issn=0028-0836|doi-access=free|bibcode=2014Natur.505..546D}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Funk|first=Andrew|last2=Galewski|first2=Paul|last3=McGrath|first3=J. Mitchell|date=2018|title=Nucleotide-binding resistance gene signatures in sugar beet, insights from a new reference genome|journal=The Plant Journal|language=en|volume=95|issue=4|pages=659–671|doi=10.1111/tpj.13977|pmid=29797366|issn=1365-313X|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ ജീനോം വലുപ്പം ഏകദേശം 731 മെഗാബേസുകളാണ്, കൂടാതെ ഷുഗർ ബീറ്റ് ഡിഎൻ‌എ 18 മെറ്റാസെൻട്രിക് ക്രോമസോമുകളിൽ (2n = 2x = 18) പാക്കേജുചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Paesold|first=Susanne|last2=Borchardt|first2=Dietrich|last3=Schmidt|first3=Thomas|last4=Dechyeva|first4=Daryna|date=2012-09-07|title=A sugar beet (Beta vulgarisL.) reference FISH karyotype for chromosome and chromosome-arm identification, integration of genetic linkage groups and analysis of major repeat family distribution|journal=The Plant Journal|language=en|volume=72|issue=4|pages=600–611|doi=10.1111/j.1365-313x.2012.05102.x|pmid=22775355|issn=0960-7412}}&lt;/ref&gt;എല്ലാ ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് സെൻ‌ട്രോമിയറുകളും ഒരു സാറ്റലൈറ്റ് ഡി‌എൻ‌എ കുടുംബവും &lt;ref&gt;{{Citation|last=Zakrzewski|first=Falk|title=A Molecular Cytogenetic Analysis of the Structure, Evolution, and Epigenetic Modifications of Major DNA Sequences in Centromeres of Beta Species|date=2013|work=Plant Centromere Biology|pages=39–55|publisher=John Wiley &amp; Sons, Ltd|language=en|doi=10.1002/9781118525715.ch4|isbn=9781118525715|last2=Weber|first2=Beatrice|last3=Schmidt|first3=Thomas}}&lt;/ref&gt; സെൻ‌ട്രോമിയർ-സ്പെസെഫിക് എൽ‌ടി‌ആർ റിട്രോട്രോൺ‌സ്പോസണുകളും ചേർന്നതാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Weber|first=Beatrice|last2=Heitkam|first2=Tony|last3=Holtgräwe|first3=Daniela|last4=Weisshaar|first4=Bernd|last5=Minoche|first5=André E.|last6=Dohm|first6=Juliane C.|last7=Himmelbauer|first7=Heinz|last8=Schmidt|first8=Thomas|date=2013-03-01|title=Highly diverse chromoviruses of Beta vulgaris are classified by chromodomains and chromosomal integration|journal=Mobile DNA|volume=4|issue=1|pages=8|doi=10.1186/1759-8753-4-8|issn=1759-8753|pmc=3605345|pmid=23448600}}&lt;/ref&gt;ഷുഗർ ബീറ്റിന്റെ ഡിഎൻ‌എയുടെ 60% ത്തിലധികം ആവർത്തകമാണ്. ഇത് ക്രോമസോമുകളിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന രീതിയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Weber|first=Beatrice|last2=Wenke|first2=Torsten|last3=Frömmel|first3=Ulrike|last4=Schmidt|first4=Thomas|last5=Heitkam|first5=Tony|date=2010-02-01|title=The Ty1-copia families SALIRE and Cotzilla populating the Beta vulgaris genome show remarkable differences in abundance, chromosomal distribution, and age|journal=Chromosome Research|language=en|volume=18|issue=2|pages=247–263|doi=10.1007/s10577-009-9104-4|pmid=20039119|issn=1573-6849}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wollrab|first=Cora|last2=Heitkam|first2=Tony|last3=Holtgräwe|first3=Daniela|last4=Weisshaar|first4=Bernd|last5=Minoche|first5=André E.|last6=Dohm|first6=Juliane C.|last7=Himmelbauer|first7=Heinz|last8=Schmidt|first8=Thomas|date=2012|title=Evolutionary reshuffling in the Errantivirus lineage Elbe within the Beta vulgaris genome|journal=The Plant Journal|language=en|volume=72|issue=4|pages=636–651|doi=10.1111/j.1365-313X.2012.05107.x|pmid=22804913|issn=1365-313X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Heitkam|first=Tony|last2=Schmidt|first2=Thomas|date=2009|title=BNR – a LINE family from Beta vulgaris– contains a RRM domain in open reading frame 1 and defines a L1 sub-clade present in diverse plant genomes|journal=The Plant Journal|language=en|volume=59|issue=6|pages=872–882|doi=10.1111/j.1365-313X.2009.03923.x|pmid=19473321|issn=1365-313X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Schwichtenberg|first=Katrin|last2=Wenke|first2=Torsten|last3=Zakrzewski|first3=Falk|last4=Seibt|first4=Kathrin M.|last5=Minoche|first5=André|last6=Dohm|first6=Juliane C.|last7=Weisshaar|first7=Bernd|last8=Himmelbauer|first8=Heinz|last9=Schmidt|first9=Thomas|date=2016|title=Diversification, evolution and methylation of short interspersed nuclear element families in sugar beet and related Amaranthaceae species|journal=The Plant Journal|language=en|volume=85|issue=2|pages=229–244|doi=10.1111/tpj.13103|pmid=26676716|issn=1365-313X|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

ക്രോപ് കാട്ടു ബീറ്റ്റൂട്ട് (B. vulgaris ssp. maritima) സീക്വൻസ് വൈൽഡ് പ്രോജെനിറ്ററിലെ Rz2 എന്ന റെസിസ്റ്റൻസ് ജീൻ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Capistrano-Gossmann|first=Gina G.|last2=Ries|first2=D.|last3=Holtgräwe|first3=D.|last4=Minoche|first4=A.|last5=Kraft|first5=T.|last6=Frerichmann|first6=S.L.M.|last7=Rosleff Soerensen|first7=T.|last8=Dohm|first8=J. C.|last9=González|first9=I.|date=2017-06-06|title=Crop wild relative populations of Beta vulgaris allow direct mapping of agronomically important genes |journal=Nature Communications|language=En|volume=8|pages=15708|doi=10.1038/ncomms15708 |pmc=5467160|pmid=28585529|bibcode=2017NatCo...815708C}}&lt;/ref&gt;ഷുഗർ ബീറ്റ്റൂട്ട് റൂട്ട് ഭ്രാന്തൻ രോഗം എന്നറിയപ്പെടുന്ന റൈസോമാനിയയ്ക്കുള്ള പ്രതിരോധം Rz2 നൽകുന്നു.

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist|33em|refs=

&lt;ref name=&quot;springer&quot;&gt;{{cite book|title=Beta Maritima: The Origin of Beets|year=2012|publisher=Springer|isbn=978-1-4614-0841-3|quote=The volume will be completely devoted to the sea beet, that is, the ancestor of all the cultivated beets. The wild plant, growing mainly on the shore of the Mediterranean Sea, remains very important as source of useful traits for beet breeding.|url=https://www.springer.com/life+sciences/plant+sciences/book/978-1-4614-0841-3}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;usda&quot;&gt;{{cite web|title=Sugar:World Markets and Trade|publisher=United States Department of Agriculture: FAS Information|year=2011|url=http://www.fas.usda.gov/htp/sugar/2011/SugarMay2011.pdf|access-date=2020-07-03|archive-date=2011-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20111005151718/http://www.fas.usda.gov/htp/sugar/2011/SugarMay2011.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;usda2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nass.usda.gov/QuickStats/index2.jsp |archive-url=https://web.archive.org/web/20061003083617/http://www.nass.usda.gov/QuickStats/index2.jsp |url-status=dead |archive-date=2006-10-03 |title=NASS – Statistics by Subject – Crops &amp; Plants – Field Crops – Sugarbeets |publisher=United States Department of Agriculture |date= |access-date= }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;agrisugar1&quot;&gt;{{cite web|title=Agribusiness Handbook: Sugar beet white sugar|publisher=Food and Agriculture Organization, United Nations|year=2009|url=http://www.eastagri.org/publications/pub_docs/4_Sugar_web.pdf|access-date=2020-07-03|archive-date=2015-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905234431/http://www.eastagri.org/publications/pub_docs/4_Sugar_web.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;respons&quot;&gt;{{cite web|title=Agribusiness Handbooks, vol. 4: Sugar Beets / White Sugar|year=1999|url=http://www.responsibleagroinvestment.org/rai/sites/responsibleagroinvestment.org/files/FAO_Agbiz%20handbook_White%20Sugar_0.pdf|access-date=2020-07-03|archive-date=2016-05-21|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20160521224749/http://www.responsibleagroinvestment.org/rai/sites/responsibleagroinvestment.org/files/FAO_Agbiz%20handbook_White%20Sugar_0.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;worldcat&quot;&gt;{{cite book|title=Histoire Centennale du Sucre de Betterave|author=Jules Hélot|work=Fortier et Marotte|year=1912|oclc=11941819}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;margg&quot;&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=lJQDAAAAMAAJ&amp;pg=PA79#v=onepage&amp;q&amp;f=false |title=Experiences chimiques faites dans le dessein de tirer un veritable sucre de diverses plantes, qui croissent dans nos contrées (Chemical experiments made with the intention of extracting real sugar from diverse plants that grow in our lands) |work=Histoire de l'académie royale des sciences et belles-lettres de Berlin |year= 1749|publisher=Marggraf (1747) |isbn= |pages=79–90 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;gr1&quot;&gt;{{cite book|title=Something about sugar: its history, growth, manufacture and distribution|author=George Rolph|year=1873|url=https://archive.org/details/somethingaboutsu00rolprich|publisher=San Francisco, J. J. Newbegin}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Dowling 1928&quot;&gt;{{cite book|last=Dowling|first=R. N.|title=Sugar Beet and Beet Sugar|date=1928|publisher=Ernest Benn Limited|location=London}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;poggi&quot;&gt;{{cite journal|last=Poggi|first=E. Muriel|title=The German Sugar Beet Industry|url=https://archive.org/details/sim_economic-geography_1930-01_6_1/page/81|journal=Economic Geography|date=1930|volume=6|issue=1|series=2|pages=81–93|doi=10.2307/140639|jstor=140639}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Kenneth Kiple&quot;&gt;{{cite web|title=The Cambridge World History of Food|url=http://www.cambridge.org/us/books/kiple/sugar.htm|accessdate=April 1, 2014|author=Kenneth Kiple|author2=Kriemhild Conee Ornelas }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;tasti&quot;&gt;{{cite web|title=All About Rum|url=http://www.tastings.com/spirits/rum.html|publisher=Tastings.com|accessdate=April 1, 2014}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Kaufman 2008 95–104&quot;&gt;{{cite journal|last=Kaufman|first=Cathy K.|title=Salvation in Sweetness? Sugar Beets in Antebellum America|url=https://www.academia.edu/1147323|journal=Vegetables: Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cookery|date=2008|pages=95–104|quote=The problems with free sugar, as with most of the free labor products, were both quantitative and qualitative: free labor sugar was hard to come by, was more expensive than slave sugar, and worst of all, tasted awful.}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Robert M. Harveson&quot;&gt;{{cite web|title=History of Sugar Beet Production and Use|url=http://cropwatch.unl.edu/sugarbeets/sugarbeet_history|publisher=University of Nebraska|accessdate=April 1, 2014|author=Robert M. Harveson|archive-date=2014-05-15|archive-url=https://archive.today/20140515045225/http://cropwatch.unl.edu/sugarbeets/sugarbeet_history|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Magnuson 1918 68–79&quot;&gt;{{cite journal|last=Magnuson|first=Torsten A.|title=History of the Beet Sugar Industry in California|journal=Annual Publication of the Historical Society of Southern California|date=1918|volume=11|issue=1|pages=68–79|doi=10.2307/41168761|jstor=41168761}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;tauss&quot;&gt;{{cite journal|last=Taussig|first=F. W.|title=Beet Sugar and the Tariff|journal=The Quarterly Journal of Economics|date=1912|volume=26|issue=2|series=2|pages=189–214|doi=10.2307/1884763|jstor=1884763}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;fiset&quot;&gt;{{cite journal|last=Fiset|first=Louis|title=Thinning, Topping, and Loading: Japanese Americans and Beet Sugar in World War II|journal=The Pacific Northwest Quarterly|date=1999|volume=90|series=3|pages=123–139}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;buzan&quot;&gt;{{cite journal|last=Buzanov|first=I. F.|title=Scientific and Technical Progress in Beet Growing|journal=Vestnik Sel'skokhozyaystvennoy Nauki|date=1967|volume=13|pages=21–26}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;voices&quot;&gt;{{cite web |url=http://voices.yahoo.com/de-icing-highways-roads-using-sugar-beet-juice-5234321.html |title=De-icing Highways and Roads Using Sugar Beet Juice |publisher=[[Yahoo!]] |date= |accessdate= |archive-date=2013-02-10 |archive-url=https://archive.today/20130210092741/http://voices.yahoo.com/de-icing-highways-roads-using-sugar-beet-juice-5234321.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;fao&quot;&gt;{{cite web|url=http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx |title=Statistics |publisher=Food and Agriculture Organization |date= |access-date= |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713020710/http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx |archive-date=2011-07-13 |df= }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;fao2&quot;&gt;{{cite web|title=FAOSTAT: Production, Crops, Sugar beet, 2010 data |publisher=Food and Agriculture Organization |year=2011 |url=http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114151638/http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567 |archive-date=2013-01-14 |df= }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;sasta&quot;&gt;{{cite journal|title=THE EFFECTIVE COMMUNICATION OF AGRICULTURAL R&amp;D OUTPUT IN THE UK BEET SUGAR INDUSTRY|author=Limb Re|journal=Proc South African Sugar Technology Association|year=2008|volume=81|pages=107–115|url=http://www.sasta.co.za/wp-content/uploads/Proceedings/2000s/2008_%20Limb_the%20effective%20communication%20.pdf|access-date=2020-07-03|archive-date=2013-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20130206081803/http://www.sasta.co.za/wp-content/uploads/Proceedings/2000s/2008_%20Limb_the%20effective%20communication%20.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;farmg&quot;&gt;{{cite web|title=Attention to detail critical in meeting beet yield targets|publisher=Farmers Guardian|date=June 2010|url=http://www.farmersguardian.com/home/arable/arable-features/attention-to-detail-essential-in-meeting-beet-yield-targets/32671.article}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;bmade&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bma-de.com/Extraktionsanlagen-fuer-Zucker.259.0.html?id=259&amp;L=1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511194414/http://www.bma-de.com/Extraktionsanlagen-fuer-Zucker.259.0.html?id=259&amp;L=1 |url-status=dead |archive-date=11 May 2013 |title=article on tower diffusers |date= |access-date=24 June 2010 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;sugar.ca&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sugar.ca/english/pdf/That_Beet_is_Sweet_Stats_Canada_08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706204353/http://www.sugar.ca/english/pdf/That_Beet_is_Sweet_Stats_Canada_08.pdf |url-status=dead |archive-date=July 6, 2011 |author=Sarah Morrison |title=That beet is sweet! |publisher=Statistics Canada |date=May 23, 2008 |access-date= }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;CAS Article&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.cas.org/newsevents/connections/beetmolasses.html |author=Peter S. Carlton |title=De-icing Roads with De-sugared Beet Molassis(sic) |publisher=CAS Communications |date=2009 |accessdate= |archive-date=2011-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110926214117/http://www.cas.org/newsevents/connections/beetmolasses.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Roundup Ready Sugarbeets&quot;&gt;{{cite web|last=Monsanto|title=Roundup Ready Sugarbeets|url=http://www.monsanto.com/products/Pages/roundup-ready-sugarbeets.aspx}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;APHIS-history&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.aphis.usda.gov/biotechnology/sugarbeet_case.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20101017000748/http://www.aphis.usda.gov/biotechnology/sugarbeet_case.shtml |url-status=dead |archive-date=2010-10-17 |title=Roundup Ready® Sugar Beet Case – Timeline |publisher=APHIS |date= |access-date= }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;James2011&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/43/executivesummary/default.asp |title=Brief 43-2011. Executive Summary: Global Status of Commercialized Biotech/GM Crops: 2011 |publisher=ISAAA |date= |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20120210025832/http://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/43/executivesummary/default.asp |archive-date=2012-02-10 |url-status=dead |df= }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;michsug&quot;&gt;{{cite web|last=Michigan Sugar Company|title=2010 Growers' Guide for Producing Quality Sugarbeets|url=http://www.michigansugar.com/agriculture/guide.php|access-date=2020-07-03|archive-date=2013-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20130809170900/http://michigansugar.com/agriculture/guide.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;usda3&quot;&gt;{{cite web |url=http://naldc.nal.usda.gov/download/17918/PDF |author1=Stephen O Duke |author2=Stephen B Powles |lastauthoramp=yes |title=Glyphosate: a once-in-a-century herbicide: Mini-review |publisher=Pest Management Science Pest Manag Sci 64:319–325 |date=2008 |accessdate= |archive-date=2019-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702211642/https://naldc.nal.usda.gov/download/17918/PDF |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;nih&quot;&gt;{{cite journal|pmc=1634958 |author=May, MJ|title= Management of genetically modified herbicide-tolerant sugar beet for spring and autumn environmental benefit|volume=27 |issue=1559 |date=2005 |pages= 111–119|display-authors=etal |pmid=15695200 |doi=10.1098/rspb.2004.2948 |journal=Proc Biol Sci}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;nlpw&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nlpwessex.org/docs/fwsugarbeettext.htm |author=Mike Abrams |title=Roundup Ready Crops Prove to be a Hit in the USA |publisher=Farmers Weekly |date=6 February 2009 |access-date= |archive-url =https://web.archive.org/web/20111124093827/http://www.nlpwessex.org/docs/fwsugarbeettext.htm|archive-date =2011-11-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;New Releases&quot;&gt;{{cite web|url=http://monsanto.mediaroom.com/index.php?s=27632&amp;item=77230 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622014411/http://monsanto.mediaroom.com/index.php?s=27632&amp;item=77230 |url-status=dead |archive-date=June 22, 2012 |title=Press Release: Monsanto Outlines New Weed Management Platform Under the Roundup Ready PLUS™ Brand|publisher=monsanto |date=Oct 19, 2010 |access-date= }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Roundup Ready Sugar Beet Case: Timeline&quot;&gt;{{cite web|last=USDA-APHIS |title=Roundup Ready Sugar Beet Case: Timeline|url=http://www.aphis.usda.gov/biotechnology/sugarbeet_case.shtml|archivedate=2013-07-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130701195326/http://www.aphis.usda.gov/biotechnology/sugarbeet_case.shtml|date=February 4, 2011}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;usda5&quot;&gt;{{cite web|last=USDA-APHIS|title=Environmental Compliance|url=http://www.aphis.usda.gov/regulations/compliance/environmental_quality_1502.shtml|date=January 29, 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006081332/http://www.aphis.usda.gov/regulations/compliance/environmental_quality_1502.shtml|archive-date=October 6, 2014|df=}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;USDA Prepares Draft Environmental Assessment on Regulatory Options for Roundup Ready Sugar Beets&quot;&gt;{{cite web|last=USDA-APHIS|title=USDA Prepares Draft Environmental Assessment on Regulatory Options for Roundup Ready Sugar Beets|url=http://www.aphis.usda.gov/newsroom/content/2010/11/enviro_sugar_beets.shtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101106001117/http://www.aphis.usda.gov/newsroom/content/2010/11/enviro_sugar_beets.shtml|archive-date=2010-11-06|df=}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;AppealDecision2011&quot;&gt;{{cite web|url=http://articles.law360.s3.amazonaws.com/0228000/228390/monsanto.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016004552/http://articles.law360.s3.amazonaws.com/0228000/228390/monsanto.pdf |url-status=dead |archive-date=16 October 2013 |title=United States Court of Appeals for the Ninth Circuit. No. 10-17719, D.C. No. 3:10-cv-04038-JSW |date=25 February 2011 |access-date=28 August 2012 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;usda6&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.aphis.usda.gov/biotechnology/sugarbeet.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20101013130952/http://www.aphis.usda.gov/biotechnology/sugarbeet.shtml |url-status=dead |archive-date=13 October 2010 |title=Roundup Ready® Sugar Beet News |publisher=USDA Animal and Plant Health Inspection Service |date=7 August 2012 |access-date=28 July 2012 }}&lt;/ref&gt;

}}

== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
{{Commons category-inline|Sugar beets}}
{{Wiktionary}}
* [http://www.crystalsugar.com/products/sprocess.aspx Sugar Process at the American Crystal Sugar Company website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130202233014/http://www.crystalsugar.com/products/sprocess.aspx |date=2013-02-02 }}
* [http://www.sucrose.com/lbeet.html How Beet Sugar is Made] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120321063949/http://www.sucrose.com/lbeet.html |date=2012-03-21 }}
* [http://www.csm.nl CSM sugar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831062924/http://www.csm.nl/ |date=2009-08-31 }}
* [https://www.theguardian.com/climatechange/story/0,,1802296,00.html ''Guardian (UK)'' article on how sugar beet can be used for fuel]
* [https://digital.library.unt.edu/permalink/meta-dc-1503:1 ''Sugar beet culture in the northern Great Plains area''] hosted by the [https://digital.library.unt.edu/browse/department/govdocs/ University of North Texas Government Documents Department]
* [http://www.gmo-safety.eu/news/1221.court-bans-sugar-beet-cultivation-under-controlled-conditions.html US court bans GM sugar beet: Cultivation to take place under controlled conditions?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101213065400/http://www.gmo-safety.eu/news/1221.court-bans-sugar-beet-cultivation-under-controlled-conditions.html |date=2010-12-13 }}
* [https://books.google.com/books?id=IikDAAAAMBAJ&amp;pg=PA38&amp;dq=Popular+Science+1932+plane&amp;hl=en&amp;ei=TYpLTZ3EM8L38Abb2pmzDg&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=3&amp;ved=0CDIQ6AEwAjge#v=onepage&amp;q&amp;f=true &quot;Sugar From Beets&quot;] ''Popular Science Monthly'', March 1935
* [http://assbt-proceedings.org/index.htm Proceedings of the biannual meetings of the ASSBT (American Society of Sugar Beet Technologists)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120316122500/http://assbt-proceedings.org/index.htm |date=2012-03-16 }}

[[വർഗ്ഗം:സസ്യജനുസുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കിഴങ്ങുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പഞ്ചസാര]]</text>
      <sha1>8akzwqq1zp4eqbdf6rjrnximuegbgjy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സ്വരാജ് പാർട്ടി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>437551</id>
    <revision>
      <id>4619875</id>
      <parentid>3700388</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T21:20:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swaih</username>
        <id>217201</id>
      </contributor>
      <comment>അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി</comment>
      <origin>4619875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8076" sha1="3d1yyf12j7hr2b0kzci0c60gy144pvb" xml:space="preserve">{{prettyurl|Swaraj Party}}
{{Infobox Indian Political Party
| party_name = Swaraj Party (স্বৰাজ দল)
| party_logo           = 
| colorcode            = #0109876
| founder              = [[Chittaranjan Das]], [[Motilal Nehru]]
| leader               = [[Chittaranjan Das]]
| secretary            = [[Motilal Nehru]]
| loksabha_leader      = 
| rajyasabha_leader    = 
| foundation           = 1923
| dissolution          = 1935
| merged               = [[Indian National Congress]]
| split                = [[Indian National Congress]]
| eci                  =
| alliance             = 
| position             =
| loksabha_seats       = 
| rajyasabha_seats     = 
| youth                = 
| ideology             = 
|colours               = {{Colorsample|#330066}}
| headquarters         = 
| publication          = 
| symbol               =
| website              = 
}}
കോൺഗ്രസ്-ഖിലാഫത്ത് എന്ന നിലയിൽ '''സ്വരാജ് പാർട്ടി''' രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. 1923 ജനുവരിയിൽ 1922 ഡിസംബറിൽ ദേശീയ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ ഗയ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിനു ശേഷം ഇന്ത്യയിൽ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായിരുന്നു ഇത് . [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജിൽ]] നിന്നും [[ഇന്ത്യ]]ൻ ജനതയ്ക്ക് കൂടുതൽ സ്വയം ഭരണവും രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യവും ആവശ്യമായിരുന്നു. ഇത് സ്വരാജ് എന്ന സങ്കല്പം പ്രചോദിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.  ഹിന്ദിലും മറ്റ് പല ഭാഷകളിലും സ്വരാജിന് &quot;സ്വാതന്ത്ര്യം&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;സ്വയം ഭരണം&quot; എന്നാണ് അർഥം. രണ്ട് പ്രമുഖ നേതാക്കൾ പ്രസിഡന്റ് ആയ [[ചിത്തരഞ്ജൻ ദാസ്]] , സെക്രട്ടറിയായ [[മോട്ടിലാൽ നെഹ്രു]] എന്നിവരായിരുന്നു.

ഒരു വിദേശ സർക്കാരിനെ തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നതിന് നിയമസഭാ കൗൺസിലിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിനുള്ള മത്സരത്തിനെക്കുറിച്ച് ദാസ് , നെഹ്രു എന്നിവർ ചിന്തിച്ചു. സ്വരാജ് പാർട്ടിയിലെ പല സ്ഥാനാർത്ഥികളും സെൻട്രൽ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലിയിലേക്കും 1923 ലെ ലോക് സഭാ പ്രമേയത്തിന്റെ പ്രവിശ്യാ നിയമസഭയിലേക്കും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഈ നിയമനിർമ്മാണങ്ങളിൽ അനധികൃത സർക്കാർ നയങ്ങളെ അവർ ശക്തമായി എതിർത്തു. &lt;ref&gt;{{cite book |last=Chandra |first=Bipan |title=India's Struggle for Independence |url=https://books.google.com/books?id=0q7xH06NrFkC&amp;pg=PT286 |date=2000 |publisher=Penguin Books Limited |pages=249-251 |isbn=978-81-8475-183-3}}&lt;/ref&gt; 

ഇന്ത്യക്ക് പൂർണ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള സർക്കാരിന്റെ സ്ഥാപനം, ഇന്ത്യക്കാരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിന് ഒരു മൗണ്ടൻ ടേബിൾ കോൺഫറൻസ് സംഘടിപ്പിക്കുക, ചില രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരെ മോചിപ്പിക്കുക എന്നിവ കേന്ദ്ര നിയമസഭയിലെ പ്രമേയമായിരുന്നു&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Shiri Ram Bakshi |first= |year=1995 |title=Swaraj Party and Gandhi |location=New Delhi |publisher=Atlantic Publishers &amp; Distributors |pages= |isbn=9788171561445}}&lt;/ref&gt;{{page needed|date=August 2017}}

ബംഗാൾ കരാറിന്റെ ഫലമായി 1923 -ൽ ബംഗാൾ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിലിലേക്ക് നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സീറ്റുകൾ സ്വരാജ് പാർട്ടി നേടി. സി.ആർ. ദാസിന്റെ മരണശേഷം പാർട്ടി പിളർന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Misra |first=Chitta Ranjan |year=2012 |chapter=Bengal Pact, 1923 |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bengal_Pact,_1923 |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Socie7ty of Bangladesh]]}}&lt;/ref&gt;

== ചൗരി ചൗര == 
== കൗൺസിൽ എൻട്രി == 
== പ്രോ-ചെയ്ഞ്ചേഴ്സും നോ-ഷനറും, സൈമൺ കമ്മീഷൻ == 
== മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയായ സ്വരാജ്രിയ പാർട്ടി == 
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot;
! width=&quot;200px&quot; align=&quot;left&quot;| മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയിലെ സ്വരാജ് പാർട്ടിയുടെ പ്രസിഡൻറുമാർ 
!  ടേം തുടക്കം 
! ടേം എൻഡ്
|-
| [[ എസ്. ശ്രീനിവാസ അയ്യങ്കാർ ]]
| 1923
| 1930
|-
| [[സത്യമൂർത്തി]]
| 1930
| 1935
|}

=== മദ്രാസ് പ്രൊവിൻഷ്യൽ സ്വരാജ് പാർട്ടി പാർട്ടിയുടെ പ്രകടനം ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! തെരഞ്ഞെടുപ്പ്
! മദ്രാസ് അസംബ്ലിയിലെ സീറ്റുകൾ 
!  നിയമസഭാ സീറ്റുകൾ വിജയിച്ചു 
!  മൊത്തം കൌൺസിൽ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം 
!  അംഗങ്ങൾ കൗൺസിലിലേക്ക് നോമിനേറ്റ് ചെയ്തു 
! ഫലം
!  പാർട്ടി പ്രസിഡന്റ് 
|-
| 1923
| align=&quot;right&quot; | 98
| align=&quot;right&quot; | 20
| align=&quot;right&quot; | 29
| align=&quot;right&quot; |
| align=&quot;right&quot; |
|
|-
| 1926
| align=&quot;right&quot; |98
| align=&quot;right&quot; |41
| align=&quot;right&quot; |34
| align=&quot;right&quot; |
| align=&quot;right&quot; |
| [[ എസ്. ശ്രീനിവാസ അയ്യങ്കാർ ]]
|-
| 1930
| colspan=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot;| '''  [[Civil Disobedience Movement|സിവിൽ നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ]] കാരണം തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പങ്കെടുത്തില്ല 
| align=&quot;right&quot; |
|
|-
| 1934
| align=&quot;right&quot; | 98
| align=&quot;right&quot; |
| align=&quot;right&quot; | 29
| align=&quot;right&quot; |
| align=&quot;right&quot; |
|
|}

== ഇതും കാണുക ==
*[[ സൌജന്യ പ്രസ്സ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ]]
* [[ ഇന്ത്യൻ ദേശീയത ]]
* [[ കെ.എം. മുന്ഷി ]]

==അവലംബം==
&lt;references /&gt;

{{Indian independence movement}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ നിഷ്ക്രിയമായ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]]</text>
      <sha1>3d1yyf12j7hr2b0kzci0c60gy144pvb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സൂററ്റ് പിളർപ്പ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>437553</id>
    <revision>
      <id>4619947</id>
      <parentid>3657791</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T11:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10432" sha1="dwb6ps0ejeo31p44q6at1p10kebvgv5" xml:space="preserve">{{prettyurl|Surat split}}
1885-ൽ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (''ഐ.എൻ.സി''), 1907-ൽ [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിലെ]] [[സൂററ്റ്|സൂററ്റിൽ]] നടന്ന സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് തീവ്രവാദികളെന്നും മിതവാദികളെന്നും രണ്ടായി പിരിയുകയുണ്ടായി. ഈ സംഭവം '''സൂററ്റ് പിളർപ്പ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. 1885 മുതൽ 1905 വരെയുള്ള കാലയളവ് മിതവാദികളുടെ കാലയളവായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇക്കാലയളവിൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിലെ മുഖ്യമായ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്നതും മിതവാദികളായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;ss&quot;&gt;{{cite book|title=സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം പാഠപുസ്തകം, 7-ാം ക്ലാസ്|publisher=[[കേരള സർക്കാർ]], വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|date=2016|pages=45|chapter=അധ്യായം 4: ഇന്ത്യ പുതുയുഗത്തിലേക്ക്|language=മലയാളം}}&lt;/ref&gt;  ഈ വിഭാഗം, ഇന്ത്യക്കാരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ അറിയിക്കുന്നതിനായി പരാതികൾ, മീറ്റിങ്ങുകൾ, നിവേദനങ്ങൾ, ലഘുലേഖകൾ എന്നിവ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി. 1892-ൽ [[ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ നിയമം|ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ നിയമ പ്രകാരം]] ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിൽ വിപുലീകരിച്ചതൊഴിച്ചാൽ മിതവാദികൾക്ക് അവരുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ലക്ഷ്യങ്ങളൊന്നും നേടാൻ സാധിച്ചില്ല. ഇത് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ അഭിപ്രായഭിന്നതകൾ സൃഷ്ടിച്ചു. 1907-ൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ സമ്മേളനം [[പൂന|പൂനെയിൽ]] വച്ച് നടത്താനായിരുന്നു തീരുമാനിച്ചിരുന്നത്. [[ലാലാ ലജ്പത് റായ്|ലാലാ ലജ്‌പത് റായ്]], [[ബാല ഗംഗാധര‍ തിലക്|ബാല ഗംഗാധര തിലക്]] എന്നിവരിലൊരാൾ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടണമെന്നുള്ളതായിരുന്നു തീവ്രവാദികളുടെ ആവശ്യം. എന്നാൽ [[റാഷ് ബിഹാരി ഘോഷ്]] പ്രസിഡന്റാകണമെന്ന് മിതവാദികളും ആവശ്യപ്പെട്ടു. പൂനെയിൽ വച്ച് കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനം നടത്തിയാൽ ബാലഗംഗാധര തിലക് പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുമെന്ന് കരുതിക്കൊണ്ട് [[ഗോപാല കൃഷ്ണ ഗോഖലെ]], സമ്മേളനസ്ഥലം പൂനെയിൽനിന്നും [[സൂററ്റ്|സൂററ്റിലേക്ക്]] മാറ്റി. ബംഗാൾ വിഭജനത്തിനുശേഷമാണ് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ തീവ്രവാദികൾ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെട്ടത്. 
 
എന്നാൽ സൂററ്റിൽവച്ച് ബാലഗംഗാധര തിലക് പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടില്ല. ഇതിനെത്തുടർന്ന് രാഷ് ബിഹാരി ഘോഷ് പ്രസിഡന്റാകുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഈ സമ്മേളനത്തിൽ പണ്ഡിറ്റ് [[മദൻ മോഹൻ മാളവ്യ|മദൻമോഹൻ മാളവ്യ]], ബാലഗംഗാധര തിലകിന് സംസാരിക്കാൻ പോലും അവസരം നൽകിയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് തീവ്രവാദികൾ പ്രതിഷേധിക്കാൻ തുടങ്ങി. തീവ്രവാദികൾ ചെരുപ്പുകളും മുട്ടകളും എറിയുകയും ഈ സമ്മേളനം റദ്ദാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

==പശ്ചാത്തലം==
സർക്കാരുമായുള്ള ചെറിയ തോതിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണുക എന്നതായിരുന്നു മിതവാദികൾ ലക്ഷ്യംവച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ അവകാശങ്ങൾ നേടിയെടുക്കുന്നതിനായി സമരങ്ങളും പ്രക്ഷോഭങ്ങളും ബഹിഷ്കരണങ്ങളും നടത്തണമെന്നായിരുന്നു തീവ്രവാദികൾ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. ലോകമാന്യ ബാലഗംഗാധര തിലക് നേതൃത്വത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെയുള്ള കോൺഗ്രസിന്റെ മിതമായ നടത്തിനെതിരെ പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിച്ചു. ഈ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അകൽച്ച 1905-ൽ നടന്ന [[ബനാറസ്]] സമ്മേളനത്തിൽ രൂക്ഷമായി. തുടർന്ന് ബാലഗംഗാധര തിലകും  ങ്മ
റ്റ് തീവ്രവാദികളും ചേർന്ന് ഒരു പ്രത്യേക യോഗം വിളിച്ചുചേർക്കുകയും പുതിയ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയ്ക്ക് രൂപം നൽകുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{cite web|title=Surat Split 1907|url=http://www.ias.org.in/2012/03/surat-split-1907.html|publisher=ias.org.in|accessdate=24 August 2013}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; എങ്കിലും ഇവർ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിനോടൊപ്പം ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കാനാണ് തീരുമാനിച്ചത്. 1906-ലെ കൽക്കട്ട സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് ഇവർ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം വീണ്ടും വർധിച്ചു. &lt;ref&gt;{{cite web|title=THE SURAT CONGRESS|url=http://www.sriaurobindoashram.org/research/show.php?set=doclife&amp;id=11|publisher=Documents in the Life of Sri Aurobindo|accessdate=24 August 2013|archive-date=2012-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303065338/http://www.sriaurobindoashram.org/research/show.php?set=doclife&amp;id=11|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

1907-ലെ സൂററ്റ് സമ്മേളനത്തിൽ തീവ്രവാദികൾ, ലാലാ ലജ്‌പത് റായിയോ ബാലഗംഗാധര തിലകോ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനാർത്ഥിയാകണമെന്നും മിതവാദികൾ, ഡോ. റാഷ് ബിഹാരി ഘോഷ് പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനാർത്ഥിയാകണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;{{cite web|title=Surat Session (1907)|url=http://www.historytuition.com/early_phase_of_nation/surat_session.html|accessdate=24 August 2013|archive-date=2018-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403015224/http://www.historytuition.com/early_phase_of_nation/surat_session.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ ലാലാ ലജ്‌പത് റായ് പിന്മാറുകയും റാഷ് ബിഹാരി ഘോഷ് പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന്  [ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ|ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ]] ഉടൻതന്നെ തീവ്രവാദികൾക്കെതിരെ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുകയും തീവ്രവാദ ദിനപത്രങ്ങൾ നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തു. തീവ്രവാദികളുടെ നേതാവായിരുന്ന ബാലഗംഗാധര തിലകിനെ ആറു വർഷത്തെ തടവിനായി മണ്ഡാലയ് ജയിലിലേക്കയക്കുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{cite web|title=Split in Congress - Part II|url=http://indiansaga.com/history/bengal_split1.html|publisher=IndianSaga.com|accessdate=24 August 2013}}&lt;/ref&gt;

== ഇതും കാണുക ==
*[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
*[[സൂററ്റ്]]

==അവലംബം==
&lt;References/&gt;

{{Indian independence movement}}

[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]]</text>
      <sha1>dwb6ps0ejeo31p44q6at1p10kebvgv5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലി കാ-ഷിങ്ങ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>447939</id>
    <revision>
      <id>4619860</id>
      <parentid>4595337</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T18:13:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34887" sha1="cnf9ovwy2pf5jvbqisxlfzfx11owgdm" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}
{{Infobox person
| honorific_prefix   = [[The Honourable]]
| name               = Sir Ka-shing Li&lt;br&gt;{{nobold| 李嘉誠 爵士}}
| honorific_suffix   = [[Grand Bauhinia Medal|GBM]] [[Order of the British Empire|KBE]] [[Justice of the peace|JP]]
| image              = Li Ka Shing.jpg
| image_caption      = Li Ka-shing in September 2010
| native_name        = {{nobold|李嘉誠}}
| native_name_lang   = zh
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1928|06|13}}
| birth_place        = [[Chao'an District|Chao'an]], [[Chaozhou]], [[Guangdong]], [[Republic of China (1912–1949)|China]]
| citizenship        = {{HK}}&lt;br&gt;{{CAN}}
| education          = [[Dropping out|High school dropout]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/977/000161494/|title=
Li Ka-Shing|publisher=Nndb.com|accessdate=11 May 2011}}&lt;/ref&gt;
| occupation         = Chairman of [[Li Ka Shing Foundation]]
| spouse             = {{marriage|Chong Yuet Ming|1963|1 January 1990|end=died}}
| children           = [[Victor Li Tzar-kuoi|Victor Li]]&lt;br&gt;[[Richard Li]]
| awards             = [[Justice of the peace]] (1981)&lt;br&gt;[[Doctor of Law|LL.D.]] (1986)&lt;br&gt;[[Doctor of Social Science|D. SSc]] (1994)
| networth           = {{nowrap| [[United States dollar|US$]]37.7 billion (January 2018)&lt;ref name=&quot;Li Ka-shing&quot;&gt;{{cite web|title=Li Ka-shing|url=https://www.forbes.com/profile/li-ka-shing/|website=Forbes|language=en}}&lt;/ref&gt;}}
}}

{{Chinese||t=李嘉誠|s=李嘉诚|p=Lǐ Jiāchéng|first=t|j=Lei&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; Gaa&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;-sing&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;|wuu=Li-ga-sen|h=Li&lt;sup&gt;31&lt;/sup&gt;Ga&lt;sup&gt;44&lt;/sup&gt;Sing&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt;|teo=Li&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; Gia&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;-sêng&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;|poj=Lí Ka-sêng
}}

[[ഹോങ്കോങ്ങ്]] ബിസിനസ് ഭീമൻ, നിക്ഷേപകൻ, ആതുര പ്രവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനാണ് '''സർ കാ-ഷിങ്ങ് ലി '''ജി.ബി.എം, കെ.ബി.ഇ., ജെ.പി,&lt;ref name=&quot;KBE&quot;&gt;[http://www.london-gazette.co.uk/issues/55879/supplements/24 &quot;SUPPLEMENT No. 1 to Issue 55879&quot;, ''London Gazette'', 19 June 2000, p. 24.]&lt;/ref&gt; (ജനനം ജൂൺ 13, 1928) &lt;ref name=&quot;Silobreaker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.silobreaker.com/FactSheetReader.aspx?Item=5_559860480 |title=Silobreaker: Biography for Li Ka-Shing |accessdate=12 June 2008 |work=Silobreaker |date=26 September 2006 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090106045513/http://www.silobreaker.com/FactSheetReader.aspx?Item=5_559860480 |archivedate= 6 January 2009 |df= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia|title=Li Ka-shing|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.|location=Chicago, Illinois|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/711320/Li-Ka-shing|accessdate=12 June 2008}}&lt;/ref&gt;.ചൗവോസിലെ ചവോൻ  എന്ന സ്ഥലത്ത് ജനിച്ചു. 2018 ജനുവരിയിൽ ലോകത്തിലെ 23 മത്തെ ഏറ്റവും ധനികനായ വ്യക്തി ലീ ആണ്. 37.7 ബില്യൺ ഡോളറാണ് ലീയുടെ മൂല്യം.&lt;ref name=&quot;Li Ka-shing&quot;&gt;{{cite web|title=Li Ka-shing|url=https://www.forbes.com/profile/li-ka-shing/|website=Forbes|language=en}}&lt;/ref&gt; മെയ് 2018 ൽ ബോർഡ് ചെയർമാനായി വിരമിച്ച&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2018/03/16/business/li-ka-shing-hong-kong.html|title=Li Ka-shing, Hong Kong’s Richest Man, Will Retire, Ending an Era|last=Stevenson|first=Alexandra|date=2018-03-16|work=The New York Times|access-date=2018-03-22|language=en-US|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ശേഷം അദ്ദേഹം സി.കെ. ഹച്ചിസൺ ഹോൾഡിംഗ്സിന്റെ മുതിർന്ന ഉപദേഷ്ടാവാണ് &lt;ref&gt;[http://www.ckh.com.hk/en/about/senior_advisor.php CKH Senior Advisor]&lt;/ref&gt;. അതു വഴി ഏഷ്യയിലും യൂറോപ്പിലും ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പോർട്ട് നിക്ഷേപകനും, നിർമ്മാതാവുമാണദ്ദേഹം. ഏറ്റവും വലിയ ആരോഗ്യ-സൗന്ദര്യ വ്യാപാര വിതരണക്കാരനുമാണ് ക-ഷിങ്ങ് ലി .&lt;ref name=&quot;Forbes11Richest2008&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.forbes.com/lists/2008/10/billionaires08_Li-Ka-shing_SO0W.html|title=The World's Billionaires No. 11 Li Ka-shing|work=Forbes|date=5 March 2008|accessdate=1 December 2008}}&lt;/ref&gt;

ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള സംരംഭകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു ലീ. ഗതാഗത, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ്, സാമ്പത്തിക സേവനങ്ങൾ, ചില്ലറ, ഊർജ്ജ, യൂട്ടിലിറ്റികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വൈവിധ്യമാർന്ന വ്യവസായങ്ങളിൽ നിന്ന് വൈവിധ്യമാർന്ന വ്യാപാര സാമ്രാജ്യത്തെ നയിക്കുകയായിരുന്നു ലീ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.strategicbusinessteam.com/successful-entrepreneurs/school-drop-out-billionaire-part-2-how-li-ka-shing-started-cheung-hong-holdings-from-nothing-and-became-one-of-asias-richest-men/ |title=How Li Ka Shing became Asia’s Most Influential Business Man |last=Martins |first=Ajaero }}&lt;/ref&gt;  ഹോങ്കോങ് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ പല മേഖലകളിലും  അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചുംഗ് കോങ് ഹോൾഡിംഗ്സ്  പ്രധാന കമ്പനിയായി മാറി. ഹോങ്കോങ് സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിന്റെ മൊത്തം മൂലധന മൂലധനത്തിന്റെ 4% ആയിരുന്നു അത്. &lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.forbes.com/2010/02/24/li-ka-shing-billionaire-hong-kong-richest-opinions-book-excerpt-michael-schuman.html?boxes=Homepagelighttop |title=The Miracle of Asia's Richest Man |work=Forbes |date=24 February 2010 |accessdate=28 February 2012 |first=Michael |last=Schuman}}&lt;/ref&gt;ഫോർബ്സ് മാസികയും ഫോബ്സ് മാഗസിനും ലി ക കഷിനുള്ള പുരസ്കാരം 2006 സെപ്റ്റംബർ 5 ന് സിങ്കപ്പൂരിൽ നടന്ന ആദ്യത്തെ മാൽക്കം എസ്. ഫോബ്സ് ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെന്റ് അവാർഡ് നൽകി ആദരിച്ചു.&lt;ref&gt;[http://sev.prnewswire.com/magazines/20060905/DCTU04105092006-1.html Li Ka-shing Receives First Malcolm S. Forbes Lifetime Achievement Award] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080927155732/http://sev.prnewswire.com/magazines/20060905/DCTU04105092006-1.html |date=27 September 2008 }}&lt;/ref&gt; സമ്പത്ത് ധാരാളം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, ലീ ലളിതമായ ജീവിതരീതി നയിച്ചു, ലളിതമായ കറുപ്പ് വസ്ത്രവും സെൽക്കോ വാച്ച് വാച്ചും ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ഹോങ്കോങ്ങിലെ ഏറ്റവും ചെലവേറിയ ജില്ലകളിൽ ഒന്നായ ഹോങ്കോങ്ങ് ദ്വീപിലെ ഡീപ്പ് വാട്ടർ ബേയിൽ അദ്ദേഹം പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഒരേ വീട്ടിൽ ജീവിച്ചു വരുന്നു. ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും ഉദാരമതിയായ പരോപകാരക്കാരിൽ ഒരാളായി ലീ കരുതപ്പെടുന്നു. ബിൽ ആൻഡ് മെലിൻഡ ഗേറ്റ്സ് ഫൗണ്ടേഷൻ കഴിഞ്ഞാൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ സ്വകാര്യ ഫൗണ്ടേഷനയി ചാരിറ്റിക്ക് വേണ്ടി ബില്യൺ ഡോളറുകൾ സംഭാവന ചെയ്യുന്നു. &lt;ref&gt;{{cite news|title=Gates and Li Ka Shing Top List of Big Foundations Created by Wealthy People|url=https://www.philanthropy.com/article/GatesLi-Ka-Shing-Top-List/232081|access-date=2018-11-05|archive-date=2019-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20190708162950/https://www.philanthropy.com/article/GatesLi-Ka-Shing-Top-List/232081/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wilhelm |first=Ian |url=http://www.philanthropy.com/free/articles/v19/i23/23000801.htm |title=Building a Spirit of Generosity |publisher=Philanthropy.com |date=20 September 2007 |accessdate=28 February 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091113030446/http://philanthropy.com/free/articles/v19/i23/23000801.htm |archivedate=13 November 2009 }}&lt;/ref&gt;ഹോങ്കോംഗിലെ അദ്ദേഹത്തിനെ &quot;സൂപ്പർമാൻ ലീ &quot; എന്ന വ്യവസായ ലോകം ഇദ്ദേഹത്തെ വിളിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.forbes.com/2010/02/24/li-ka-shing-billionaire-hong-kong-richest-opinions-book-excerpt-michael-schuman.html?boxes=Homepagelighttop | work=Forbes | title=The Miracle of Asia's Richest Man | date=24 February 2010 | first=Michael | last=Schuman}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Studwell |first=Joe |url=http://www.asiasentinel.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=654&amp;Itemid=31 |work=Asian Godfathers |title=Money and Power in Hong Kong and South-East Asia |accessdate=16 July 2012 |archive-date=2012-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120730072227/http://www.asiasentinel.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=654&amp;Itemid=31 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ലീ ജനിച്ചത് ഗുവാങ്ഡോംഗ് പ്രവിശ്യയിലെ ചൗസോവിൽ, റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയിൽ, 1928 ൽ ടിയോച്യൂയുടെ മകനായി പിറന്നു. പിതാവിന്റെ മരണത്തിനുശേഷം, 15 വയസ്സിനു മുമ്പ് സ്കൂൾ വിട്ടുപോകാൻ നിർബന്ധിതനായി, പ്ലാസ്റ്റിക് ട്രേഡിങ്ങ് കമ്പനിയായ ഒരു ജോലിയിൽ അദ്ദേഹം ഒരു ദിവസം 22 മണിക്കൂർ ജോലി ചെയ്തു. 1950 ൽ ചെംഗ് കോങ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് തന്റെ സ്വന്തം കമ്പനിയായി ആരംഭിച്ചു. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ckh.com.hk/en/about/milestones.php?year=1950|title=CK Hutchison Holdings Limited – About Us &gt; Milestones|publisher=ckh.com.hk}}&lt;/ref&gt;1971 ൽ ഹോംഗ് കോങ്ങ് സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ട ഹോങ് കോങ്ങിലെ ഒരു പ്രമുഖ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് നിക്ഷേപ കമ്പനിയായി ലി ഓഫ് കമ്പനിയായി മാറി. 1979 ൽ ഹച്ചിസൺ വാമ്പോവയും 1985 ൽ ഹോങ്കോങ് ഇലക്ട്രിക് ഹോൾഡിംഗ്സ് ലിമിറ്റഡ് എന്നിവ സ്വന്തമാക്കി ചുംഗ് കോങ്ങിൽ തന്റെ വ്യാപാര ശൃംഗല വികസിപ്പിച്ചു.
2017 സെപ്തംബറിൽ, അലിബാബയുടെ [[ജാക്ക് മാ|ജാക്ക് മായുടെ]] കൂടെ ഹോങ്കോങ്കിലേക്ക് ഡിജിറ്റൽ വാലറ്റ് സേവനം കൊണ്ടുവരാൻ ലീ ഉപയോഗിക്കുകയുണ്ടായി. &lt;ref&gt;{{cite news|title=Li Ka-shing, Jack Ma Join Forces to Bring Digital Wallet to Hong Kong|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-09-26/li-ka-shing-jack-ma-join-forces-to-bring-digital-wallet-to-h-k|work=Bloomberg.com|date=26 September 2017}}&lt;/ref&gt; 2018 മാർച്ചിൽ ലീയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള 68 വർഷത്തെ കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻറെ ആസ്തി കമ്പനിയുടെ വാർഷിക പത്ര പ്രകാരം  89 ാം വയസ്സിൽ ലീ വിരമിക്കുകയും തന്റെ മകനുമായ വിക്ടർ ലിയെന്ന സാമ്രാജ്യത്തെ സേവിക്കാൻ ചെയർമാനായി നിയമിക്കുകയും ഒരു മുതിർന്ന ഉപദേശകനായി തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://money.cnn.com/2018/03/16/investing/hong-kong-richest-man-li-ka-shing-retires/index.html|title=Hong Kong's 'Superman' tycoon Li Ka-shing to retire at 89|last=Pham|first=Sherisse|work=CNNMoney|access-date=2018-03-17|archive-date=2019-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327103103/https://money.cnn.com/2018/03/16/investing/hong-kong-richest-man-li-ka-shing-retires/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ബിസിനസ്സ് കരിയർ==
ഹാർവാഡ് ബിസിനസ് സ്കൂൾ ലേഖനം ലീയുടെ ജീവിതം താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ സംഗ്രഹിക്കുന്നു:

ചൈനയിലെ അദ്ധ്യാപകന്റെ മകനാണെങ്കിലും, ഒരു അഭയാർത്ഥിയാവുകയും, പിന്നീട് ഒരു സെയിൽസ്മാനായി, താഴ്ന്ന ജീവിതത്തിൽ നിന്ന്  പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. കഠിനാധ്വാനത്തിലൂടെയും, ആന്തരിക ധാർമ്മിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നതിനുമുള്ള പ്രശസ്തി ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യം നിർമ്മിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ബാങ്കിംഗ്, നിർമ്മാണം, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ്, പ്ലാസ്റ്റിക്, സെല്ലുലാർ ഫോൺ, സാറ്റലൈറ്റ് ടെലിവിഷൻ, സിമന്റ് പ്രൊഡക്ഷൻ, റീട്ടെയിൽ ഔട്ട്ലെറ്റുകൾ (ഫാർമസികൾ, ഹോട്ടലുകൾ, ആഭ്യന്തര ഗതാഗതം (ആകാശം ട്രെയിൻ), വിമാനത്താവളങ്ങൾ, വൈദ്യുതി, സ്റ്റീൽ ഉത്പാദനം, തുറമുഖം, ഷിപ്പിംഗ് എന്നിവയിലെല്ലാം അദ്ദേഹം തന്റേതായ വ്യക്തിമുദ്ര ചാർത്തി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hbs.edu/faculty/Pages/item.aspx?num=31390|title=Li Ka-Shing |publisher=Harvardbusinessonline.hbsp.harvard.edu |accessdate=2 November 2015}}&lt;/ref&gt;

==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* ഗ്രാന്റ് ബൗഹീനിയ മെഡൽ
* നൈറ്റ് കമാൻഡർ ഓഫ് ദി ഓർഡർ ഓഫ് ദി ബ്രിട്ടീഷ് എംപറർ&lt;ref name=KBE/&gt;
* കമാൻഡർ, ലെജിയൺ ഡി ഓണർ

== ചാരിറ്റികൾ ==
ഹോങ്കോങ്ങിൽ ക-ഷിങ്ങ് ലി ന്റെ ധനസഹായം കൊണ്ട്  1981-ൽ ഷാൻ റ്റോ യൂണിവേർസിറ്റിയും (എസ്.ടി.യു.) ഷൻറ്റോ യൂണിവേർസിറ്റി മെഡിക്കൽ കോളേജും ചൗഷൂവിൽ സ്ഥാപിച്ചു. 2018 ൽ എസ്.ടി.യു വികസിപ്പിക്കുവാൻ  800 കോടി ഡോളറിന്റെ ഗ്രാന്റ് ലഭ്യമാക്കും. ഗ്വാങ്ങ്ഡോംഗ് ടെക്നിയൻ - ഇസ്രായേൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി ഗ്വാങ്ങ്ഡോംഗ് പ്രവിശ്യയിൽ ടെക്നോൻ-ഇസ്രായേൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, ഷാൻതോ യൂണിവേഴ്സിറ്റി എന്നീ സംയുക്ത സംരംഭങ്ങളായി തുടങ്ങാൻ 2013 ൽ ലി 130 ദശലക്ഷം ഡോളർ അനുവദിച്ചു.

2001സെപ്തംബറിൽ ഹോങ്കോംഗ് പോളിടെക്നിക് സർവ്വകലാശാലയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ടവർ യൂണിവേഴ്സിറ്റിക്ക് 100 മില്യൺ ഡോളർ സംഭാവന നൽകിയതിനെ തുടർന്ന് ലിയുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. . &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hutchison-whampoa.com/en/media/press_each.php?id=1436|title=PolyU names new tower after Li Ka-shing|publisher=Hutchison Whampoa Limited (HWL)|date=19 September 2001|accessdate=10 October 2012}}&lt;/ref&gt; [[കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാല|കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാലയുടെ]] ഭാഗമായ ക്യാൻസർ റിസർച്ച് യുകെ സൗകര്യവും ഇവിടെയുണ്ട്. കേംബ്രിഡ്ജ് സർവ്വകലാശാലയിലെ ലി കാ ഷിൻ സെൻററിൽ ക്യാൻസർ റിസർച്ച്  സൗകര്യവും ഉണ്ട്. 5.3 മില്യൺ പൗണ്ട് സംഭാവന ചെയ്തുകൊണ്ട് മിസ്റ്റർ ലീയുടെ നാമധേയത്തിലുള്ള ഈ സ്ഥലം  മെയ് 2002 ലാണ് തന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ തുറന്നത്..&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lksf.org/en/media/press/20020520 |title=State-of-the-Art Cancer Research Centre Opens in Cambridge Supported by a £5.3&amp;nbsp;million donation from Hutchison Whampoa |publisher=Lksf.org |accessdate=28 February 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111011171944/http://www.lksf.org/en/media/press/20020520 |archivedate=11 October 2011 }}&lt;/ref&gt;2007 ലിൽ ലി ക ഷിംഗ് ഫൗണ്ടേഷൻ ഈ സർവ്വകലാശാലയിൽ ഓങ്കോളജിയിൽ അധ്യാപനത്തിന്  2 മില്യൺ പൗണ്ട് സംഭാവന നൽകി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.admin.cam.ac.uk/news/press/dpp/2007010801 |title=8 January 2007: Li Ka-shing endows new oncology professorship at Camb… |date=29 February 2008 |publisher= |deadurl=bot: unknown |archiveurl=https://archive.today/20080229180956/http://www.admin.cam.ac.uk/news/press/dpp/2007010801 |archivedate=29 February 2008 |df= }}&lt;/ref&gt; 2002 നവംബറിൽ ചൈനയിലെ ചെംഗ് കോങ് ഗ്രാജ്വേറ്റ് സ്കൂൾ ഓഫ് ബിസിനസ്സ് &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://english.ckgsb.edu.cn|title=CKGSB|work=ckgsb.edu.cn}}&lt;/ref&gt; സ്ഥാപിച്ചത് ലി കാ ഷിങ്ങ് ഫൗണ്ടേഷനിൽ നിന്നും ഒരു വലിയ സംഭാവനയായാണ്. സിംഗപ്പൂർ മാനേജ്മെന്റ് സർവകലാശാലയിലെ ലി കാ ഷിംഗ് ലൈബ്രറിക്ക് വേണ്ടി 2002 ൽ &lt;ref&gt;[http://english.ckgsb.edu.cn/AboutUs.aspx About CKGSB] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20121010172717/http://english.ckgsb.edu.cn/AboutUs.aspx |date=10 October 2012 }}{{updated|date=September 2012}}&lt;/ref&gt;11.5 ദശലക്ഷം ഡോളർ സംഭാവന ചെയ്ത് ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനത്തിന് നൽകി ആദരിച്ചു.  &lt;ref&gt;[http://www.lksf.org/eng/media/press/20020909.shtml Donation to go towards Endowment in Support of the Library and SMU Scholarships] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070309170200/http://www.lksf.org/eng/media/press/20020909.shtml |date=9 March 2007 }}&lt;/ref&gt;2004 ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഭൂകമ്പ ദുരന്തത്തിനുശേഷം ലീ 3 ദശലക്ഷം ഡോളർ പണവും വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. 2005-ൽ ഹോ ചിമിൻ  യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ദി മെഡിസിന് $ 1 ബില്ല്യൺ ഡോളർ സംഭാവന ചെയ്തു. 2006 ജനുവരി 1 ന് ലി കാ ഷിൻ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് മെഡിസിൻ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയും അവിടെയുള്ള അധ്യാപകരും യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട രീതികളിൽ വിവാദമുണ്ടായി.പ്രത്യേകിച്ച് ക്വോക് കാ കി പോലുള്ളവരുമായി,  കൂടാതെ 2005-ൽ ലീ സർവകലാശാലയിലെ ബർക്കളിയ സർവകലാശാലയുടെ ബയോ സയൻസ് നേട്ടങ്ങളെ കണക്കിലെടുത്ത് 40 മില്ല്യൻ ഡോളർ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലക്ക് സംഭാവന നൽകി. ലീ സംഭാവനയ്ക്കുള്ള അംഗീകാരത്തോടെ, 2011 ഒക്ടോബറിൽ തുറന്ന ബയോടെക്നോളജി ആൻഡ് ഹെൽത്ത് സയൻസസിലെ ലി കാ ഷിംഗ് സെന്റർ എന്ന പുതിയ ബയോസയൻസസ് സംവിധാനം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://berkeley.edu/news/media/releases/2005/06/23_lks.shtml |title=$40&amp;nbsp;million gift from Li Ka Shing Foundation boosts health science research |author=Sanders, Robert |publisher=UC Berkeley Media Relations |date=23 June 2005 |accessdate=12 May 2009}}&lt;/ref&gt; യുസി ബെർക്ക്ലി, യുസി  സാൻഫ്രാൻസിസ്കോ  സംയുക്തമായി  യു കെ ബെർക്കലിയിലെ പ്രഫസറായ ജെന്നിഫർ A ദൗഡ്ന(Jennifer A. Doudna) കണ്ടുപിടിച്ച ഒരു പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഇനോവാറ്റീവ് ജീനോമിക്സ് ഇനിഷ്യേറ്റീവ് (ഐ ജി ഐ)  ലി ലി കാ ഷിൻ ഫൗണ്ടേഷൻ യു.എസ്. മുൻകൈയെടുത്തു 10 മില്യൺ ഡോളർ സംഭാവനയായി നൽകി ആരംഭിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ, ലി കാ-ഷിങ്ങ് ഫൗണ്ടേഷൻ, മനുഷ്യരുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനായി ബയോമെഡിക്കൽ വിവരങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള പുതിയ മാർഗ്ഗങ്ങൾ പരിശോധിക്കുന്നതിനായി [[സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല|സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാലക്ക്]] 3 മില്ല്യൻ ഡോളർ നൽകുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;[http://med.stanford.edu/news/all-news/2014/01/li-ka-shing-foundation-gives-3-million-to-stanford-for-big-data-initiative.html Li Ka Shing Foundation gives $3 million to Stanford for 'big data' initiative]&lt;/ref&gt;1980 മുതൽ സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവകലാശാലയുടെ ദീർഘകാലസുഹൃത്തു കൂടിയാണ് ലിയും 2010 ൽ ഫാളിൽ ആരംഭിച്ച ലി കാ- ഷെയ്ംഗ് സെന്റർ ഫോർ ലേണിംഗ് ആന്റ് നോളജ് എന്ന സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രധാനിയുമാണ് അദ്ദേഹം. ഇപ്പോൾ 2010 ലാണ് സ്റ്റോഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻറെ ആസ്ഥാനമാണ് ഇത് ഇന്ന്. &lt;ref&gt;{{cite news |url = http://med.stanford.edu/ism/2010/may/lksc-main-0510.html |title = Stanford medical school building to promote high-tech learning – with comfort |publisher = Inside Stanford Medicine |date = 10 May 2010 |accessdate = 8 December 2013 |deadurl = yes |archiveurl = https://web.archive.org/web/20131212204149/http://med.stanford.edu/ism/2010/may/lksc-main-0510.html |archivedate = 12 December 2013 |df = dmy-all }}&lt;/ref&gt;
2007 മാർച്ച് 9 ന് [[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരിലെ]] നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ലീ കുവാൻ യേവ് ഓഫ് പബ്ളിക് പോളിസിയിൽ ക-ഷിങ്ങ് ലി 100 മില്യൻ സിംഗപ്പൂർ ഡോളർ  സംഭാവന ചെയ്തു. കൂടാതെ, ഡോ: ലിയുടെ പിന്തുണയും ഔദാര്യവും അംഗീകരിക്കാൻ, എൽ.കെ.വൈ എസ് പിപി ചരിത്രപരമായ ബുക്തി തിമ കാമ്പസിൽ അതിന്റെ മൂന്നു കെട്ടിടങ്ങളിലൊന്നിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് നൽകി. &quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newshub.nus.edu.sg/headlines/0703/spp_09mar07.htm |title=LKY School of Public Policy receives $100&amp;nbsp;million from business leader |date=12 March 2007 |publisher=National University of Singapore |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070312144355/http://newshub.nus.edu.sg/headlines/0703/spp_09mar07.htm |archivedate=12 March 2007 |df= }}&lt;/ref&gt; ടൊറേണ്ടോയിലെ സെന്റ് മൈക്കിൾസ് ഹോസ്പിറ്റലിലെ ല കാ ഷിംഗ് മെഡിക്കൽ റിസേർച്ച് ആന്റ് എജ്യുക്കേഷൻ സെന്റർ ആയി സേവനം ചെയ്യുന്ന ലി ക-ഷിംഗ് നോളജ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ആരംഭിച്ചു. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.stmichaelshospital.com/knowledgeinstitute/index.php |title=Li Ka Shing Knowledge Institute – St. Michael's Hospital |publisher=Stmichaelshospital.com |accessdate=28 February 2012}}&lt;/ref&gt; ലി കാ- ഷിങ്ങ് 28 മില്ല്യൻ ഡോളർ സംഭാവന നൽകി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അൽബെർട്ടയിലേക്ക് ലി കാ-ഷിങ്ങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് വൈറോളജി ആരംഭിച്ചു. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lksf.org/the-power-of-partnership-lksf-gift-and-alberta-government-funding-help-establish-virology-institute-at-u-of-a/ |title=LKSF gift and Alberta Government funding help establish virology institute at U of A|accessdate=14 September 2017|df= }}&lt;/ref&gt;ക-ഷിങ്ങ് ലി (ലി കാ ഷെയ്ംഗ് ഫൗണ്ടേഷൻ വഴി) 2008 സിച്ച്വൻ ഭൂകമ്പത്തിൽ ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സഹായം ചെയ്തുകൊണ്ട് എച്ച്.കെ 30 മില്ല്യൻ ഡോളർ (US $ 3.85 ദശലക്ഷം) സംഭാവന നൽകി. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english/2008-05/14/content_8164074.htm |title=Hong Kong makes voluntary donations for Sichuan earthquake |agency=Xinhua News Agency |date=14 May 2008 |accessdate=28 February 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107193042/http://news.xinhuanet.com/english/2008-05/14/content_8164074.htm |archivedate=7 November 2012 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;ലീ കാ-ഷിംഗ് 2013 ൽ മക്ഗിൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ 6.6 മില്ല്യൻ ഡോളർ തുക മുടക്കി മൂന്ന് എക്സ്ചേഞ്ച് പ്രോഗ്രാമുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.(1) ലീ കാ-ഷിംഗ് ഇനഷ്യ വേറ്റീവ് ഫോർ ഇനോവേഷൻ ഇൻ ലീഗൽ എഡ്യുക്കേഷൻ, (2)ലി കാ ഷിംഗ് ലിബറൽ ആർട്സ് എക്സ്ചേഞ്ച് ഇനീഷ്യേറ്റീവ്, (3)ലി കാ ഷിങ്ങ് പ്രോഗ്രാം ഇൻ ഇന്റർനാഷണൽ ബിസിനസിൽ ഇൻ മക്ഗിൽ യുണിവേർസിറ്റി  ആൻഡ് ഷാൻഡാവു യൂണിവേഴ്സിറ്റി എന്നിങ്ങനെ ആരംഭിച്ചു &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mcgill.ca/channels/news/building-bridges-across-pacific-230479|title=Building bridges across the Pacific - Channels - McGill University|first=|last=anonymous|publisher=}}&lt;/ref&gt; 2013 ൽ, ലി കാ ഷിങ്ങ് 2 മില്ല്യൺ ഡോളറാണ് കാലിഫോർണിയയിലെ സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ സർവകലാശാല  യിൽ അവരുടെ മുൻകരുതൽ സൂക്ഷ്മ വൈദ്യശാസ്ത്ര പഠനം നടത്താൻ നൽകിയത്. വൈദ്യശാല, ഗവേഷകരുടെ ലോകവ്യാപകമായ ശൃംഖല വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും, യുസിഎസ്എഫിനും ചൈനയ്ക്കും ഇടയിൽ നേതൃത്വത്തെ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നതിനും കൂടുതൽ കൃത്യമായ മരുന്നുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി  സിസ്റ്റങ്ങളും ഫാർമക്കോളജിയും വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുകയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം &lt;ref&gt;{{cite news|url = http://www.ucsf.edu/news/2013/03/13711/li-ka-shing-gift-supports-ucsf-quest-precision-medicine |title = Li Ka Shing Gift Supports UCSF Quest for Precision Medicine |publisher = UCSF |date = 22 March 2013 |accessdate=8 December 2013}}&lt;/ref&gt; 1.7 ബില്ല്യൻ ഡോളർ വിലവരുന്ന ഒരു ലിങ്കിൽ നിന്നും സിസ് ഷാൻ മൊണാസ്ട്രി പത്തു വർഷക്കാലം ചൈനയിലെ ബുദ്ധ ബുദ്ധതികളുടെയും വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും സ്ഥാപനം, ആത്മീയ ചിന്തയ്ക്ക് ഒരു ഇടം എന്ന നിലയിലാണ് വികസിപ്പിച്ചത്. ഇത് 2015 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നു. (28 ഏപ്രിൽ 2015) നേപ്പാളിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലും ഉണ്ടായ ഭൂകമ്പത്തിന്റെ 7.8 തീവ്രത ഭൂകമ്പത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അടിയന്തര സഹായം നൽകാൻ ലി കാ ഷിങ്ങ് ഫൗണ്ടേഷൻ ഫണ്ടിൽ നിന്ന് ഒരു ദശലക്ഷം ഡോളർ സംഭാവനയായി നൽകി. നേപ്പാളിൽ തുടർന്നുള്ള ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lksf.org/earthquake-relief-in-nepal/|title=Earthquake Relief in Nepal - Li Ka Shing Foundation|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ejinsight.com/20150429-hk-joins-global-relief-efforts-for-quake-hit-nepal/|title=HK joins global relief efforts for quake-hit Nepal|date=29 April 2015|publisher=}}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* [https://web.archive.org/web/20120422142245/http://www.ckh.com.hk/eng/about/about_chairman.htm Profile] at [[Cheung Kong Holdings]]
* [http://www.talkativeman.com/inspiring-quotes-li-ka-shing/ 200 Inspiring Quotes from Hong Kong Billionaire Li Ka-shing]

[[വർഗ്ഗം:സംരംഭകർ]]
[[വർഗ്ഗം:1928-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 13-ന് ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>cnf9ovwy2pf5jvbqisxlfzfx11owgdm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റോബിൻ ലി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>448026</id>
    <revision>
      <id>4619853</id>
      <parentid>4460228</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T16:49:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16503" sha1="gfk04dvzs1783j6jfpu31bywql6bjax" xml:space="preserve">{{prettyurl/wikidata}}
{{Infobox person
| name           = Robin Li
| image          = Robin Li at the Web 2.0 Summit 2010 (cropped).jpg
| image_size     = 200px 
| caption        = Robin Li, 2010
| native_name    = 李彦宏
| birth_date     = {{birth date and age|1968|11|17|df=yes}}
| birth_place    = [[Yangquan]], [[Shanxi]], China
| residence      = [[Beijing]], China
| nationality    = Chinese
| alma_mater     = [[Peking University]]&lt;br/&gt;[[State University of New York at Buffalo|State University of New York (SUNY) at Buffalo]]
| occupation     = Entrepreneur
| title          = CEO, [[Baidu]] 
| boards         = [[New Oriental|Education &amp; Technology Group Inc.]]
| spouse         = Dongmin Ma
| children       = 4
| networth       = US$18.8 billion (October 2017)&lt;ref name=&quot;Forbes&quot;&gt;{{cite web|title=Robin Li|url=https://www.forbes.com/profile/robin-li/|website=Forbes|language=en|accessdate=11 October 2017}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Infobox Chinese
|showflag=stp
|s=李彦宏
|t=李彥宏
|p=Lǐ Yànhóng
|mi={{IPAc-cmn|l|i|3|-|yan|4|h|ong|2}}
|w=Li Yenhung
|gr=Lii Yannhorng
|order=stte t wrwt3g y4awarararrrrrrrrrrrrrrrrra
}}
ചൈനീസ് ഇന്റർനെറ്റ്  സെർച്ച് എഞ്ചിനായ [[Baidu|ബെയിഡു (Baidu)]] വിന്റെ സഹസംരംഭകനാണ് '''റോബിൻ ലി''', ലീ യാങ്ഹോങ് (ചൈനീസ്: 李彦宏; പിന്യിൻ: 李彦宏à à à à à;; 17 17, 1968 നവംബർ 17) &lt;ref name=&quot;baidu&quot;&gt;{{URL|www.baidu.com}}&lt;/ref&gt;  ചൈനയിലെ ഏറ്റവും ധനികരായ ആളുകളിൽ ഒരാളാന്ന് ഇദ്ദേഹം. 2017 ഒക്റ്റോബർ വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് 18.5 ബില്യൻ യുഎസ് ഡോളറിൻറെ മൂല്യമാണ് ഇദ്ദേഹത്തിനുള്ളത്.&lt;ref name=&quot;Forbes&quot;/&gt;  ലീ പന്ത്രണ്ടാമത് ചൈനീസ് പീപ്പിൾസ് പൊളിറ്റിക്കൽ കൺസൾട്ടേറ്റീവ് കോൺഫറൻസിൽ അംഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://news.china.com.cn/2013lianghui/2013-03/05/content_28139169.htm| title=政协委员李彦宏:高薪挖著名教授成为不了优秀大学| accessdate=March 5, 2016| publisher=[[China Internet Information Center]]| archive-date=2017-03-05| archive-url=https://web.archive.org/web/20170305010441/http://news.china.com.cn/2013lianghui/2013-03/05/content_28139169.htm| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ലീ ബഫലോയിലെ ന്യൂയോർക്ക് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രവും പെക്കിംഗ് സർവകലാശാലയിൽ ഇൻഫർമേഷൻ മാനേജ്മെൻറും പഠിച്ചു. 2000 ൽ അദ്ദേഹം എറിക് സൂ (Eric Xu)യോടൊപ്പം ബെയിഡു സ്ഥാപിച്ചു. ലീ ജനുവരി 2004 ന് ശേഷം ബെയ്ഡുവിന്റെ സി.ഇ.ഒ ആയി പ്രവർത്തിച്ചു. കമ്പനി ഓഗസ്റ്റ് 5, 2005 ന് [[നാസ്ഡാക്]] പട്ടികയിൽ ഉൽപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2005/08/07/2003266803|title=Baidu mesmerizes Wall Street - Taipei Times|author=|date=|website=www.taipeitimes.com|accessdate=13 August 2017}}&lt;/ref&gt;  2011 മേയ് 15 ന് ഏഷ്യൻ സയൻറിസ്റ്റ് മാസിക തയ്യാറാക്കിയ 15 ഏഷ്യ ശാസ്ത്രജ്ഞരിൽ ഒരാളായി ലീയെ ഉൾപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news|title=The Ultimate List Of 15 Asian Scientists To Watch – Robin Li|url=http://www.asianscientist.com|date=15 May 2011|work=AsianScientist.com|accessdate=6 June 2011}}&lt;/ref&gt;

2014 ആഗസ്റ്റ് 29 ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സെക്രട്ടറി ജനറൽ ബാൻ കി മൂൺ റോബിൻ ലീയെ സുസ്ഥിര വികസനത്തിനായുള്ള ഡാറ്റാ വിപ്ലവത്തിൽ സ്വതന്ത്ര വിദഗ്ദ്ധ ഉപദേശക സമിതിയുടെ സഹചെയർമാനായി നിയോഗിക്കുകയുണ്ടായി.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.undatarevolution.org/about-ieag/|title=UN Secretary-General's Data Revolution expert group|author=|date=|website=undatarevolution.org|accessdate=13 August 2017}}&lt;/ref&gt;

==ആദ്യകാലം ==
ലി ചൈനയിലെ ഷാൻസി പ്രവിശ്യയിലാണ് ജനിച്ചത്. അവിടെ അദ്ദേഹം ബാല്യകാലം മുഴുവൻ ചെലവഴിച്ചു. അവന്റെ മാതാപിതാക്കൾ ഫാക്ടറി തൊഴിലാളികളായിരുന്നു. ലീ അഞ്ചു കുട്ടികളിൽ നാലാമനായിരുന്നു, അവരുടെ ഒരേയൊരു ആൺ കുട്ടിയും.&lt;ref name=&quot;mbalib1&quot;&gt;{{cite web|url=http://wiki.mbalib.com/wiki/%E6%9D%8E%E5%BD%A6%E5%AE%8F|title=李彦宏 - MBA智库百科|language=zh|publisher=Wiki.mbalib.com |date=1 May 2012|accessdate=5 May 2012}}&lt;/ref&gt;  

പെക്കിംഗ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ അദ്ദേഹം ഇൻഫർമേഷൻ മാനേജിമെൻറിൽ ബിരുദം നേടി. 1991 അവസാനത്തോടെ ലി ബി കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രത്തിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് പഠിക്കാൻ അമേരിക്കയിലെ ന്യൂയോർക്കിലെ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ബഫലോ സർവകലാശാലയിൽ പോയി. 1994-ൽ പിഎച്ച്ഡിയിൽ തുടരരുതെന്ന് തീരുമാനിച്ചതിന് ശേഷം അദ്ദേഹം കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി.&lt;ref name=&quot;mbalib1&quot;/&gt;

== ബെയ്ഡുവിലേക്കുള്ള റോഡ് ==
1994-ൽ ലീ ന്യൂജേഴ്സി ഡിവിഷനിലെ ഡൗ ജോൺസ് ആൻഡ് കമ്പനിയിലെ  IDD ഇൻഫോർമേഷൻ സർവീസിൽ ചേർന്നു. അവിടെ ദ വാൾ സ്ട്രീറ്റ് ജേർണലിന്റെ ഓൺലൈൻ എഡിഷനായി ഒരു സോഫ്റ്റ് വെയർ പ്രോഗ്രാം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.taipeitimes.com/News/bizfocus/archives/2006/09/17/2003328060|title=Robin Li's vision powers Baidu's Internet search dominance - Taipei Times|author=|date=|website=www.taipeitimes.com|accessdate=13 August 2017}}&lt;/ref&gt;  തിരയൽ എഞ്ചിനുകൾക്കുള്ള അൽഗൊരിതം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. 1994  മെയ് മുതൽ 1997 ജൂൺ വരെ അദ്ദേഹം ഐ.ഡി.ഡി ഇൻഫൊർടിസ് സർവീസുകളിൽ തുടർന്നു. 1996 ൽ ഐഡിഡിയിൽ ലീ സെർച്ച് എഞ്ചിൻ പേജ് റാങ്കിംഗിനായി റാങ്കെഡെക്സ് സൈറ്റ് സ്കോറിംഗ് അൽഗോരിതം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.&lt;ref&gt;Greenberg, Andy, [https://www.forbes.com/forbes/2009/1005/technology-baidu-robin-li-man-whos-beating-google_2.html &quot;The Man Who's Beating Google&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130308094445/http://www.forbes.com/forbes/2009/1005/technology-baidu-robin-li-man-whos-beating-google_2.html |date=2013-03-08 }}, ''Forbes'' magazine, October 05, 2009&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Yanhong Li, &quot;Toward a Qualitative Search Engine,&quot; ''IEEE Internet Computing'', vol. 2, no. 4, pp. 24–29, July/August 1998, {{doi|10.1109/4236.707687}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rankdex.com/about.html &quot;About: RankDex&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120120002301/http://www.rankdex.com/about.html |date=2012-01-20 }}, rankdex.com; accessed 3 May 2014.&lt;/ref&gt;അതിന്റെ അമേരിക്കൻ പേറ്റന്റ് അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. &lt;ref&gt;USPTO,
[http://www.google.com/patents?hl=en&amp;lr=&amp;vid=USPAT5920859&amp;id=x04ZAAAAEBAJ&amp;oi=fnd&amp;dq=yanhong+li&amp;printsec=abstract#v=onepage&amp;q=yanhong%20li&amp;f=false &quot;Hypertext Document Retrieval System and Method&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111205225726/http://www.google.com/patents?hl=en&amp;lr=&amp;vid=USPAT5920859&amp;id=x04ZAAAAEBAJ&amp;oi=fnd&amp;dq=yanhong+li&amp;printsec=abstract#v=onepage&amp;q=yanhong%20li&amp;f=false |date=2011-12-05 }}, US Patent number: 5920859, Inventor: Yanhong Li, Filing date: 5 February 1997, Issue date: 6 July 1999&lt;/ref&gt;പിന്നീട് അദ്ദേഹം ബെയ്ഡുവിന്റെ സെർച്ച് എഞ്ചിനിലേക്ക് ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ചു.

1997 ജൂലൈ മുതൽ 1999 ഡിസംബർ വരെ ഇൻറർനെറ്റ് സെർച്ച് എഞ്ചിൻ കമ്പനിയായ ഇൻഫോസീക്കിനായി സ്റ്റാഫ് എൻജിനിയറായി ജോലി നോക്കുകയുണ്ടായി. Go.com ഉപയോഗിക്കുന്ന ചിത്രം തിരയൽ ചടങ്ങ്(function) ഇദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കി. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/technology/2005/dec/08/piracy.news|title=The man behind China's answer to Google: accused by critics of piracy and censorship|first=Jonathan|last=Watts|date=8 December 2005|publisher=|accessdate=13 August 2017|via=The Guardian}}&lt;/ref&gt;2000 ജനുവരിയിൽ ബെയ്ഡു സ്ഥാപിച്ചതിനു ശേഷം, ലീ കമ്പനി ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ചൈനീസ് സെർച്ച് എഞ്ചിനായി മാറി. തിരയൽ തിരച്ചിലുമായി 80% മാർക്കറ്റ് വിഹിതവും ലോകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വതന്ത്ര സെർച്ച് എഞ്ചിനായി ബെയ്ഡു മാറി. 2005 ആഗസ്റ്റ് 5 ന്, വിജയകരമായി നാസ്ഡാക്കിൽ ഐ പി ഒ  പൂർത്തിയാക്കി , 2007-ൽ NASDAQ-100 ഇന്ഡക്സിൽ ചേർത്ത ആദ്യത്തെ ചൈനീസ് കമ്പനിയായി ഇത് മാറി. 2007 ൽ സിഎൻഎൻ മണിയുടെ വാർഷിക പട്ടികയിൽ &quot;ഇപ്പോൾ പ്രാധാന്യം അർഹിക്കുന്ന 50 പേരുടെ&quot; ലിസ്റ്റിൽ അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;[http://money.cnn.com/galleries/2007/biz2/0706/gallery.50whomatter.biz2/34.html CNN Money, June 2007, &quot;50 people who matter now&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170115205353/http://money.cnn.com/galleries/2007/biz2/0706/gallery.50whomatter.biz2/34.html |date=2017-01-15 }}, cnn.com; accessed 3 May 2014.&lt;/ref&gt;

==ബഹുമതികൾ ==
2001 ൽ[http://chuangye.cyol.com/content/2006-05/23/content_1392636.htm &quot;ചൈനയിലെ മികച്ച പത്ത് ഇന്നൊവേറ്റീവ് സംരംഭകരിൽ ഒരാൾ&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070807041120/http://chuangye.cyol.com/content/2006-05/23/content_1392636.htm |date=2007-08-07 }} എന്ന് അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2002 ലും 2003 ലും അദ്ദേഹം തുടർച്ചയായി[http://it.sohu.com/20070101/n247384736.shtml &quot;ഐ ടി മേഖലയിലെ പ്രധാന പത്ത് വ്യക്തി&quot;]കളിലൊരാളായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 2004 ഏപ്രിലിൽ, &quot;ചൈനീസ് സോഫ്റ്റ്‌വേർ ടെൻ ഔട്ട്സ്റ്റാൻസിംഗ് യങ് പീപ്പിൾസ്&quot; എന്ന രണ്ടാമത്തെ സെഷനിൽ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2005 ഓഗസ്റ്റ് 23 ന് &quot;ആസിയാൻ യൂത്ത് അവാർഡ്&quot; യുടെ പന്ത്രണ്ടാം സെഷനിൽ അദ്ദേഹത്തെ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 2005 ഡിസംബർ 28 ന് CCTV 2005 ചൈനീസ് എക്കനോമിക് ഫിഗർ ഓഫ് ദ ഇയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.  2006 ഡിസംബറിൽ &quot;2006 ലെ[http://news.iresearch.cn/0401/20061210/58239.shtml 'അമേരിക്കൻ ബിസിനസ്സ് വീക്ക്ലി'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304071604/http://news.iresearch.cn/0401/20061210/58239.shtml |date=2016-03-04 }} ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ബിസിനസ് നേതാവായി&quot; തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

==വ്യക്തിജീവിതം ==
ലീ വിവാഹം കഴിച്ച ഡോങ്ങ്മിൻ മാ ആയിരുന്നു, അവർ ബൈഡുവിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നാല് കുട്ടികൾ ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.scmp.com/business/companies/article/2065361/baidu-focuses-ai-founder-robin-li-hires-new-management-team|title=Baidu focuses on AI as founder hires new management team|author=|date=|website=scmp.com|accessdate=11 October 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bestchinanews.com/Science-Technology/8303.html|title=She has been a partner of Robin Li, now return to Baidu as a special assistant|author=|date=|website=www.bestchinanews.com|accessdate=11 October 2017|archive-date=2018-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180703050907/http://www.bestchinanews.com/Science-Technology/8303.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ചൈനയിൽ ബീജിങ്ങിലാണ് അവർ താമസിക്കുന്നത് &lt;ref name=&quot;Forbes&quot;/&gt;.
==അവലംബം ==
{{reflist}}
==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{wikiquote}}
{{commons category}}
*[https://www.reuters.com/article/idUSTOE60H01S20100120 &quot;NEWSMAKER-Baidu founder rules China's Web with pragmatism&quot;] by Melanie Lee, ''[[Reuters]]'', 19 January 2010.
*[http://ir.baidu.com/phoenix.zhtml?c=188488&amp;p=irol-govBio&amp;ID=138201 Robin Li profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140908094409/http://ir.baidu.com/phoenix.zhtml?c=188488&amp;p=irol-govBio&amp;ID=138201 |date=2014-09-08 }}, ir.baidu.com; accessed 3 May 2014. 
*[http://ecorner.stanford.edu/authorMaterialInfo.html?mid=2280 Robin Li delivers lecture at Stanford University's Entrepreneurship Corner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004200233/http://ecorner.stanford.edu/authorMaterialInfo.html?mid=2280 |date=2011-10-04 }}, September 2009; accessed 3 May 2014. 
*[http://www.asia-inc.com/May05/Hchina_RobinLi_may.htm Asia.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060502171419/http://www.asia-inc.com/May05/Hchina_RobinLi_may.htm |date=2006-05-02 }}; accessed 3 May 2014.

[[വർഗ്ഗം:സംരംഭകർ]]
[[വർഗ്ഗം:1968-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നവംബർ 17-ന് ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>gfk04dvzs1783j6jfpu31bywql6bjax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലാ പാൽമ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>470092</id>
    <revision>
      <id>4619855</id>
      <parentid>3790003</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T17:44:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11096" sha1="qndcht74i1eg1pz8c87k9v7ah2ql0kv" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ലാ പാൽമ, കാലിഫോർണിയ
| settlement_type = [[City (California)|City]]
| image_skyline = LaPalmaCityHall.jpg
| image_caption = La Palma Civic Center
| image_seal = Seal of La Palma, California.png
| image_blank_emblem = La Palma, California city logo.jpg
| blank_emblem_size = 
| motto = &quot;Where Tradition and Vision Come Together&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=  http://www.cityoflapalma.org/ |title= City of La Palma, California Website |publisher= City of La Palma, California Website |accessdate= September 14, 2012}}&lt;/ref&gt;
| image_map = File:Orange County California Incorporated and Unincorporated areas La Palma Highlighted 0640256.svg
| mapsize = 250x200px
| map_caption = Location of La Palma in Orange County, California.
| image_map1 = 
| mapsize1 = 
| map_caption1 = 
| pushpin_map = USA
| pushpin_map_caption = Location in the United States
| pushpin_relief = 1
| coordinates = {{coord|33|50|58|N|118|2|38|W|region:US-CA|display=inline,title}}
| subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]]
| subdivision_name = {{USA}}
| subdivision_type1 = [[U.S. state|State]]
| subdivision_type2 = [[List of counties in California|County]]
| subdivision_name1 = {{flag|California}}
| subdivision_name2 = [[Orange County, California|Orange]]
| established_title = [[Municipal corporation|Incorporated]]
| established_date = October 26, 1955&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=http://www.calafco.org/docs/Cities_by_incorp_date.doc 
 |title=California Cities by Incorporation Date 
 |format=Word 
 |publisher=California Association of [[Local Agency Formation Commission]]s 
 |accessdate=August 25, 2014 
 |url-status=dead 
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141103002921/http://www.calafco.org/docs/Cities_by_incorp_date.doc 
 |archivedate=November 3, 2014 
 |df= 
}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Area------------------&gt;| government_type = 
| leader_title = [[City Council]]&lt;ref&gt;{{Cite web
 | url = http://www.cityoflapalma.org/index.aspx?NID=66
 | title = City Council
 | publisher = La Palma, CA
 | accessdate = November 9, 2014}}&lt;/ref&gt;
| leader_name = [[Mayor]] Michele Steggell &lt;br /&gt; Steve Hwangbo &lt;br /&gt;  Gerald Goedhart &lt;br /&gt; [[Marshall Goodman]] &lt;br /&gt; Peter Kim
| leader_title1 = [[City Manager]]
| leader_name1 = Laurie A. Murray&lt;ref&gt;{{Cite web
 | url = http://www.cityoflapalma.org/index.aspx?nid=66
 | title = Administration
 | publisher = La Palma, CA
 | accessdate = June 9, 2016}}&lt;/ref&gt;
| unit_pref = Imperial
| area_footnotes = &lt;ref name=&quot;CenPopGazetteer2016&quot;&gt;{{cite web|title=2016 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2016_Gazetteer/2016_gaz_place_06.txt|publisher=United States Census Bureau|accessdate=July 19, 2017}}&lt;/ref&gt;
| area_total_km2 = 4.68
| area_total_sq_mi = 1.81
| area_land_km2 = 4.62
| area_land_sq_mi = 1.78
| area_water_km2 = 0.06
| area_water_sq_mi = 0.02
| area_water_percent = 1.32
| elevation_m = 14
| elevation_ft = 46
| population_total = 15568
| population_as_of = [[2010 United States Census|2010]]
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = 3414.96
| population_density_sq_mi = 8846.89
| population_est = 15722
| pop_est_as_of = 2017
| pop_est_footnotes = &lt;ref name=&quot;USCensusEst2017&quot;/&gt;
| postal_code_type = [[ZIP code]]
| postal_code = 90623
| area_code = [[Area code 562|562]]/[[Area code 714|714]]/[[Area code 657|657]]
| unemployment_rate = 
| website = {{URL|http://www.cityoflapalma.org|cityoflapalma.org}}
| footnotes = 
| timezone = [[Pacific Time Zone|PST]]
| utc_offset = -8
| timezone_DST = PDT
| utc_offset_DST = -7
| blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
| blank_info = {{FIPS|06|40256}}
| blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
| blank1_info = {{GNIS 4|1652737}}
}}'''ലാ പാൽമ''' [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[കാലിഫോർണിയ]] സംസ്ഥാനത്ത്, [[ഓറഞ്ച് കൗണ്ടി, കാലിഫോർണിയ|ഓറഞ്ച് കൗണ്ടിയിലെ]] ഒരു നഗരമാണ്. 2000 ലെ യു.എസ്. സെൻസസ് പ്രകാരം 15,408 ആയിരുന്ന ഈ നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ 2010 ലെ സെൻസസിൽ&lt;ref name=&quot;U.S. Census Bureau&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.census.gov/2010census/popmap/ipmtext.php?fl=06:0640256|title=2010 Census Interactive Population Search: CA - La Palma city|accessdate=July 12, 2014|publisher=U.S. Census Bureau}}&lt;/ref&gt; 15,568 ആയി വർദ്ധിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?src=CF|title=American FactFinder|accessdate=October 23, 2014|publisher=[[United States Census Bureau]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141214162235/http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?src=CF|archivedate=December 14, 2014|url-status=dead|df=}}&lt;/ref&gt; 2013-ൽ സിഎൻഎൻ  മണി മാഗസിൻ നടത്തിയ ഒരു സർവ്വേയിൽ, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ചെറിയ നഗരങ്ങളുടെയിടയിൽ (50,000 അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ താഴെയുള്ളവ) ജീവിക്കാൻ പറ്റിയ മികച്ച സ്ഥലങ്ങളിൽ ലാ പാൽമ 31 ആം സ്ഥാനം നേടിയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://money.cnn.com/magazines/moneymag/best-places/2013/snapshots/PL0640256.html?iid=BPL_fl_list |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-30 |archive-date=2019-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190819000140/https://money.cnn.com/magazines/moneymag/best-places/2013/snapshots/PL0640256.html?iid=BPL_fl_list |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2007 ൽ ഇത് അമേരിക്കയിൽ ജീവിക്കാൻ പറ്റിയ മികച്ച നഗരങ്ങളിൽ 16 ആം സ്ഥാനത്തായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2007/snapshots/PL0640256.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-30 |archive-date=2019-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330093852/https://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2007/snapshots/PL0640256.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ചെറുതും സൗഹാർദ്ദപരവുമായ അയൽപക്കം, ഉന്നത നിലവാരമുള്ള സ്കൂളുകൾ, കുറഞ്ഞ കുറ്റകൃത്യ നിരക്ക്, [[ഓറഞ്ച് കൗണ്ടി, കാലിഫോർണിയ|ഓറഞ്ച് കൗണ്ടിയിലെ]] ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ പോലീസ് പ്രതികരണ സമയം എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ റാങ്കിംഗ്.

== ചരിത്രം ==
1955 ഒക്ടോബർ 26-ന് ലാ പാൽമ രൂപീകൃതമായി. യഥാർത്ഥത്തിൽ മേഖലയിലെ മൂന്നു ക്ഷീര നഗരങ്ങളിലൊന്നായ ഡയറിലാന്റായാണ് ഇതു സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത് (സെറിറ്റോസിലെ ഡയറി വാലി, സൈപ്രസ് നഗരത്തിലെ ഡയറി സിറ്റി എന്നിവയാണ് മറ്റുള്ളവ), 1965-ൽ ക്ഷീര വ്യവസായം കിഴക്കോട്ടു നീങ്ങിയപ്പോൾ ആ പ്രദേശത്തിന്റെ സ്പാനിഷ് പാരമ്പര്യം  പ്രധാന തെരുവീഥിയായ ലാ പാമാ അവന്യൂ എന്നിവയെ സ്മരിച്ച് ഈ സമൂഹം ലാ പൽമാ പേരുമാറ്റപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.epodunk.com/cgi-bin/genInfo.php?locIndex=10368|title=Profile for La Palma, California, CA|accessdate=September 12, 2012|publisher=Moma|archive-date=2019-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190412162221/http://www.epodunk.com/cgi-bin/genInfo.php?locIndex=10368|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ലാ പാൽമ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ {{Coord|33|50|58|N|118|2|38|W|type:city}} (33.849327, -118.043951) ആണ്.&lt;ref name=&quot;GR1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazette.html|title=US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990|accessdate=April 23, 2011|date=February 12, 2011|publisher=[[United States Census Bureau]]}}&lt;/ref&gt; വടക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗങ്ങളിൽ [[സെറിറ്റോസ്]], തെക്കും പടിഞ്ഞാറും [[സൈപ്രസ്, കാലിഫോർണിയ|സൈപ്രസ്]], കിഴക്ക് [[ബ്യൂണ പാർക്ക്]] എന്നിവയുമായി ഈ നഗരം അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു.

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ കണക്കുകൾപ്രകാരം ഈ നഗരത്തിന്റെ ആകെ വിസത്രീർണ്ണം 1.83 ചതുരശ്ര മൈൽ (4.7 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ) ആണ്. അതിൽ 1.8 ചതുരശ്ര മൈൽ (4.7 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ) പ്രദേശം കരഭൂമിയും 0.02 ചതുരശ്ര മൈൽ (0.052 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ) അതായത് 1.32 ശതമാനം ഭൂപ്രദേശം ജലം ഉൾപ്പെട്ടതുമാണ്. പ്രാദേശിക വലിപ്പമനുസരിച്ച് ഇത് ഓറഞ്ച് കൗണ്ടിയിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ നഗരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

== അവലംബം ==
&lt;br /&gt;
&lt;references /&gt;{{Geographic Location|title='''Destinations from La Palma'''|Centre=La Palma|North=[[Cerritos, California|Cerritos]]|Northeast=[[Cerritos, California|Cerritos]]&lt;br&gt;[[Buena Park, California|Buena Park]]|East=[[Buena Park, California|Buena Park]]|Southeast=[[Buena Park, California|Buena Park]]&lt;br&gt;[[Cypress, California|Cypress]]|South=[[Cypress, California|Cypress]]|Southwest=[[Cerritos, California|Cerritos]]|West=[[Cerritos, California|Cerritos]]|Northwest=[[Cerritos, California|Cerritos]]}}{{Cities of Orange County, California}}{{Greater Los Angeles Area}}

[[വർഗ്ഗം:കാലിഫോർണിയയിലെ നഗരങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>qndcht74i1eg1pz8c87k9v7ah2ql0kv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വ്യാവസായിക-സൂക്ഷ്മജൈവശാസ്ത്രം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>475572</id>
    <revision>
      <id>4619902</id>
      <parentid>4544190</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:54:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5044" sha1="07dyt8uahbkyv2egikd5gw6skfekptf" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
ജൈവസാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ഒരു പ്രധാന ശാഖയാണ് '''വ്യാവസായിക-സൂക്ഷ്മജീവശാസ്ത്രം''' അഥവാ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ മൈക്രോബയോളജി. വലിയ അളവിൽ വ്യാവയായികോൽപാദനത്തിന് ഉതകുന്ന തരത്തിൽ സൂക്ഷ്മജീവികളെ പരുവപ്പെടുത്തുന്ന പ്രക്രിയകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഈ ശാസ്ത്രശാഖ. ഉത്പാദനവർധനവിന് വിവിധ സാങ്കേതിക വിദ്യകളെ ആശ്രയിക്കുകയും ജനിതകശാസ്ത്രത്തിലെ ആധുനിക ഗവേഷണനേട്ടങ്ങൾ വളരെക്കൂടുതലായി പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്താണ് ഈ വ്യവസായികരംഗത്ത് സൂക്ഷ്മജീവികളെ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇതിനായി മ്യൂട്ടേഷനുകൾ അഥവാ ഉൽപരിവർത്തനങ്ങൾ, ജീൻ ആംപ്ലിഫിക്കേഷൻ തുടങ്ങിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു. മനുഷ്യനാവശ്യമായ ആഹാരഘടകങ്ങളും മറ്റ് വ്യാവസായികഘടകങ്ങളുമാണ് ഈ ശാസ്ത്രശാഖയുടെ ഉൽപന്നങ്ങൾ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://courses.lumenlearning.com/boundless-microbiology/chapter/industrial-microbiology/|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;

വൈദ്യശാസ്ത്രരംഗത്ത് വ്യാപകമായ സ്വാധീനമാണ് വ്യാവസായിക-സൂക്ഷ്മജീവിശാസ്ത്രം ചെലുത്തിയിട്ടുള്ളത്. ബാക്ടീരിയാവ്യാധികളെ തടയുന്ന ആൻറിബയോട്ടിക്കുകളുടെ ഉത്പാദനത്തിലും ജീവകങ്ങളുടെ ഉത്പാദനത്തിലും ചിലതരം രാസാഗ്നികൾ അഥവാ എൻസൈമുകളുടെ ഉത്പാദനത്തിലും ഈ ശാസ്ത്രശാഖയ്ക്ക് നിർണായക സ്വാധീനമുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.biologydiscussion.com/vitamins/microbial-production-of-vitamins-an-overview/10372|title=microbial-production-of-vitamins-an-overview|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2020-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200808194803/https://www.biologydiscussion.com/vitamins/microbial-production-of-vitamins-an-overview/10372|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== പ്രായോഗികനേട്ടങ്ങൾ ==
നിരവധി പ്രായോഗികനേട്ടങ്ങളാണ് വ്യാവസായിക-സൂക്ഷ്മജീവിശാസ്ത്രം മനുഷ്യന് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. വ്യാവസായികാടിസ്ഥാനത്തിൽ മനുഷ്യജീവിതത്തിന് സഹായിക്കുന്ന നിരവധി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിലൂടെ മുൻകാലങ്ങളിൽ നിലനിന്നിരുന്ന പല ഘടകങ്ങളുടേയും ക്ഷാമമൊഴിവാക്കാനും രോഗങ്ങൾ, ദാരിദ്ര്യം എന്നിവയിൽ നിന്ന് മുക്തിനേടാനും ഈ നേട്ടങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=A textbook of microbiology|last=Reviced edition|first=A textbook of microbiology|publisher=S. Chand publications|year=1999|isbn=978-81-219-2620-1|location=|pages=562-662}}&lt;/ref&gt;

=== ഫെർമെന്ററുകൾ ===

=== ആൽക്കഹോളുകളുടെ ഉത്പാദനം ===

=== ജൈവാമ്ലങ്ങളുടെ ഉത്പാദനം ===

=== ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളുടെ ഉത്പാദനം ===

=== അമിനോആസിഡുകളുടെ ഉത്പാദനം ===

=== രാസാഗ്നികളുടെ ഉത്പാദനം ===

=== ജീവകങ്ങളുടെ ഉത്പാദനം ===

=== ആഹാരഘടകങ്ങളുടെഉത്പാദനം ===

== വെല്ലുവിളികൾ ==

== സാധ്യതകൾ ==
&lt;br /&gt;&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;</text>
      <sha1>07dyt8uahbkyv2egikd5gw6skfekptf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റ്റി-മൊബൈൽ യുഎസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>481503</id>
    <revision>
      <id>4619854</id>
      <parentid>3900287</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T17:14:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10462" sha1="hs6de9zrgmdsgcm8522ml5w1d9nlcmm" xml:space="preserve">{{prettyurl|T-Mobile US}}
{{Infobox company
| name = റ്റി-മൊബൈൽ യുഎസ്, ഇങ്ക്.
| logo = T-Mobile US Logo 2022 RGB Magenta on Transparent.svg
| logo_size = 200px
| logo_caption = 2022 മാർച്ച് 29 മുതൽ ലോഗോ ഉപയോഗിക്കുന്നു. 2020 ലോഗോയുടെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പ്.
| image = File:T-Mobile Headquarters in Bellevue, WA.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = വാഷിംഗ്ടണിലെ ബെല്ലെവുവിലാണ് ടി-മൊബൈലിന്റെ ആസ്ഥാനം.
| type = [[Public company|Public]]
| traded_as = {{ubl|{{Nasdaq|TMUS}}|[[Nasdaq-100]] component|[[S&amp;P 100]] component|[[S&amp;P 500]] component}}
| ISIN = {{ISIN|sl=n|pl=y|US8725901040}}
| industry = [[Telecommunications]]
| predecessors = {{ubl|VoiceStream Wireless Inc.|T-Mobile USA Inc.|MetroPCS Communications Inc.|[[Sprint Corporation]]}}
| foundation = {{Start date and age|1994}} (as VoiceStream Wireless PCS)&lt;br /&gt;{{Start date and age|2001|9|2}} (as T-Mobile US)
| founder = [[John W. Stanton]]
| location = [[Overland Park, Kansas]] and [[Bellevue, Washington]], U.S.
| locations = {{nowrap|20,100}}&lt;br /&gt;{{nowrap|(2,200 direct-owned}}&lt;br /&gt;{{nowrap|13,300 exclusive 3rd party}}&lt;br /&gt;{{nowrap|4,600 non-exclusive 3rd party)}}
| area_served = United States
| key_people = {{Unbulleted list|[[Timotheus Höttges]]&lt;br /&gt;(Chairman)|[[Mike Sievert]]&lt;br /&gt;(President and CEO)}}
| products = {{Unbulleted list|[[Mobile telephony]]|[[Wireless broadband]]}}
| revenue = {{decrease}} {{US$|79.57 billion|link=yes}} (2022)
| operating_income = {{decrease}} {{US$|6.54 billion}} (2022)
| net_income = {{decrease}} {{US$|2.59 billion}} (2022)
| assets = {{increase}} {{US$|211.3 billion}} (2022)
| equity = {{increase}} {{US$|69.66 billion}} (2022)
| num_employees = {{circa|71,000}} (2022)
| owners = [[Deutsche Telekom AG]] (48.4%)
| divisions = {{Plainlist|
* [[Metro by T-Mobile]]
}}
| website = {{URL|t-mobile.com}}
| footnotes = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://investor.t-mobile.com/FAQ#FAQ20791|title=FAQ|website=T-Mobile|access-date=June 15, 2017|archive-date=2017-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20170713035916/http://investor.t-mobile.com/FAQ#FAQ20791|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=4q2012_results&gt;{{cite press release|url=http://www.tmobile.com/Cms/Files/Published/0000BDF20016F5DD010312E2BDE4AE9B/5657114502E70FF3013D3C9250D9FD76/file/Q4%202012%20Press%20Release_Financial%20Results_FINAL.pdf|title=T-Mobile USA Reports Fourth Quarter 2012 Results|date=February 28, 2013|publisher=T-Mobile USA|format=PDF (123 KB)}} {{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;10-K&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/1283699/000128369923000016/tmus-20221231.htm |title=T-Mobile US, Inc. 2022 Annual Report (Form 10-K) |date=14 February 2022 |publisher=[[U.S. Securities and Exchange Commission]] }}&lt;/ref&gt;
}}
[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]], [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ]], [[പോർട്ടോ റിക്കോ]] എന്നിവടങ്ങളിലെ ഒരു വയർലസ് സേവനദാതാവാണ്‌ '''റ്റി-മൊബൈൽ യുഎസ് ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ്''' (ചുരുക്കത്തിൽ '''റ്റി-മൊബൈൽ'''.) വാഷിങ്ടണിലെ ബെൽവ്യൂ ആണ് ആസ്ഥാനം.&lt;ref name=&quot;10-K&quot; /&gt; [[ബഹുരാഷ്ട്രകമ്പനികൾ|ബഹുരാഷ്ട്ര]] ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ കമ്പനിയായ ഡച്ച് ടെലികോം എജിയാണ് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഓഹരി ഉടമ, 2022 ആഗസ്ത് വരെ, പൊതു സ്റ്റോക്കിന്റെ 48.4 ശതമാനം കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/deutsche-telekom-ceo-eyes-majority-stake-t-mobile-us-2022-08-11/ | title=Deutsche Telekom CEO eyes majority stake in T-Mobile US | newspaper=Reuters | date=August 11, 2022 }}&lt;/ref&gt;റ്റി-മൊബൈൽ യുഎസ് ആണ് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ വയർലെസ് കാരിയർ, 2022 ക്വാട്ടർ 2(April, May, and June (Q2)) അവസാനത്തോടെ മൊത്തം 110 ദശലക്ഷത്തിലധികം വരിക്കാരുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.telekom.com/en/media/media-information/archive/second-quarter-report-2022-1012842|title=Deutsche Telekom AG - Quarterly Results {{!}} Quarterly Financial Results {{!}} T-Mobile |access-date=August 11, 2022 |website=www.telekom.com/}}&lt;/ref&gt;

വെസ്റ്റേൺ വയർലെസ് കോർപ്പറേഷന്റെ ജോൺ ഡബ്ല്യു. സ്റ്റാന്റൺ 1994-ൽ വോയ്‌സ്‌സ്ട്രീം വയർലെസ് എന്ന പേരിൽ കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചു, 2001-ൽ ഡച്ച് ടെലികോം ഇത് വാങ്ങുകയും അതിന്റെ ടി-മൊബൈൽ ബ്രാൻഡിന്റെ പേര് പുനർനാമകരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. റ്റി-മൊബൈൽ യുഎസ്, റ്റി-മൊബൈൽ ബ്രാൻഡുകളുടെ റ്റി-മൊബൈൽ മെട്രോ ബൈ ടി-മൊബൈൽ എന്നിവയ്ക്ക് കീഴിൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ വയർലെസ് വോയ്‌സ്, ഡാറ്റ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു (രണ്ടാമത്തേത് 2013-ൽ ഒരു റിവേഴ്‌സ് ടേക്ക് ഓവറിൽ മെട്രോപിസിഎസ്(MetroPCS) വാങ്ങുന്നതിലൂടെ സ്വന്തമാക്കി, അതിന്റെ ഫലമായി റ്റി-മൊബൈൽ പബ്ലിക് ആയി. [[NASDAQ|നാസ്ഡാക്]](NASDAQ) സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ), കൂടാതെ നിരവധി മൊബൈൽ വെർച്വൽ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഓപ്പറേറ്റർമാരുടെ ഹോസ്റ്റ് നെറ്റ്‌വർക്കായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കമ്പനിയുടെ വാർഷിക വരുമാനം ഏകദേശം 80 ബില്യൺ ഡോളറാണ്.&lt;ref name=&quot;10-K&quot;/&gt; 2015-ൽ, കൺസ്യൂമർ റിപ്പോർട്ടുകൾ ടി-മൊബൈലിനെ ഒന്നാം നമ്പർ അമേരിക്കൻ വയർലെസ് കാരിയർ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;money.cnn.com&quot;&gt;{{cite web|title=Consumer Reports ranks T-Mobile as No. 1 carrier|url=https://money.cnn.com/2015/12/03/technology/t-mobile-verizon-consumer-reports/|publisher=CNNMoney.com|date=December 3, 2015|access-date=2023-03-03|archive-date=2015-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20151205232730/http://money.cnn.com/2015/12/03/technology/t-mobile-verizon-consumer-reports|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2020 ഏപ്രിൽ 1-ന്, ടി-മൊബൈലും സ്പ്രിന്റ് കോർപ്പറേഷനും അവരുടെ ലയനം പൂർത്തിയാക്കി, ഇപ്പോൾ സ്പ്രിന്റിന്റെ ഉടമ ടി-മൊബൈൽ ആണ്, 2020 ഓഗസ്റ്റ് 2-ന് സ്പ്രിന്റ് ബ്രാൻഡ് ഔദ്യോഗികമായി മാറ്റുന്നതുവരെ സ്പ്രിന്റ് ടി-മൊബൈലിന്റെ ഉപസ്ഥാപനമാക്കി മാറ്റിയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.tmonews.com/2020/04/t-mobile-sprint-merger-complete/|title=T-Mobile and Sprint's merger is officially complete|language=en-US|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.t-mobile.com/news/t-mobile-sprint-one-company|title=T-Mobile Completes Merger with Sprint to Create the New T-Mobile|last1=Bellevue|last2=Washington|publisher=www.t-mobile.com|language=en|access-date=2020-04-01|last3=Overl|last4=Park|last5=April 1|first5=Kansas-|last6=2020 –}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.t-mobile.com/brand/t-mobile-sprint-merger-updates?icid=MGPO_TMO_C_20NEWTMO_J97FL0UY3YE116S1120231_HP|title=What the T-Mobile &amp; Sprint Merger Means for You {{!}} T-Mobile|publisher=www.t-mobile.com|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;ലയനത്തിന്റെ ഭാഗമായി, ഫെഡറൽ യൂണിവേഴ്സൽ സർവീസ് ഫണ്ടിന്റെ ലൈഫ്‌ലൈൻ അസിസ്റ്റൻസ് പ്രോഗ്രാം സബ്‌സിഡി നൽകുന്ന സേവനമായ അഷ്വറൻസ് വയർലെസ് ടി-മൊബൈൽ യുഎസ് ഏറ്റെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;USAToday2019&quot;&gt;{{cite web | title=T-Mobile promises to support low-income Lifeline program 'indefinitely' if merger approved | website=USA TODAY | date=March 3, 2019 | url=https://www.usatoday.com/story/tech/2019/03/11/t-mobile-well-keep-low-income-offers-indefinitely-merger/3129108002/ | access-date=September 25, 2022}}&lt;/ref&gt;
== അവലംബം ==
{{Reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==
* {{Official website}}
* [http://www.telekom.com/  Deutsche Telekom AG's homepage ]
* [https://www.metropcs.com/ MetroPCS's official website]

{{Finance links
| name = T-Mobile US
| symbol = TMUS
| sec_cik = TMUS
| reuters = TMUS.O
| bloomberg = TMUS:US
| yahoo = TMUS
| google = TMUS
}}

{{AT&amp;T}}
{{Navboxes|list1=
{{United States telephone companies}}
{{AT&amp;T Spinoffs}}
{{Bell System}}
{{Major information technology companies}}
{{Internet service providers of the United States}}
}}

{{Company-stub|T-Mobile US}}</text>
      <sha1>hs6de9zrgmdsgcm8522ml5w1d9nlcmm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>രാജേഷ് ഗോപിനാഥൻ (ടിസിഎസ്)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>482534</id>
    <revision>
      <id>4619824</id>
      <parentid>4100829</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:51:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10008" sha1="2jr7h25h9fws5p4hv09dgbaknn2cdzv" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name =രാജേഷ് ഗോപിനാഥൻ 
| image =Rajesh_Gopinathan.jpg
| birth_place = [[Thrissur|തൃശൂർ]], [[Kerala|കേരളം]], [[India|ഇന്ത്യ]]
| education = B.E. (Electrical and Electronic), PGDM
| occupation = [[Tata Consultancy Services|റ്റിസിഎസ്സിന്റെ]] സിഇഒ
| alma mater = [[National Institute of Technology, Tiruchirappalli]], [[Indian Institute of Management, Ahmedabad]]
}}
[[Tata Consultancy Services|റ്റാറ്റാ കൺസൾറ്റൻസി സർവീസിന്റെ]] (TCS) സിഇഓയും മാനേജിങ് ഡിറക്ടറും ആണ് '''രാജേഷ് ഗോപിനാഥൻ (Rajesh Gopinathan)''' (ജനനം 1971).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-05-30/after-32-billion-rally-tcs-ceo-sees-path-to-even-faster-growth|title=After $32 Billion Rally, TCS CEO Sees Path to Even Faster Growth}}&lt;/ref&gt; 2013 മുതൽ കമ്പനിയിലെ ചീഫ് ഫൈനാൻഷ്യൽ ഓഫീസർ ആയി ജോലിനോക്കിവരവേ 2017 ഫെബ്രുവരിയിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ജോലിക്കയറ്റം ലഭിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thehindu.com/business/Industry/we-are-seeing-momentum-the-tide-is-turning-rajesh-gopinathan/article23874467.ece|title=We are seeing momentum, the tide is turning: Rajesh Gopinathan}}&lt;/ref&gt; 1971 -ൽ ജനിച്ച ഇദ്ദേഹം [[Tata Group|റ്റാറ്റ ഗ്രൂപ്പിലെ]] തന്നെ ഏറ്റവും ചെറുപ്പക്കാരനായ സിഇഓമാരിൽ ഒരാളാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://money.cnn.com/2018/04/23/technology/tcs-india-100-billion-market-cap/index.html | title=India's top tech company is worth $100 billion | date=24 April 2018 | access-date=2019-08-22 | archive-date=2019-08-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190825225335/https://money.cnn.com/2018/04/23/technology/tcs-india-100-billion-market-cap/index.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==വിദ്യാഭ്യാസവും ജോലിക്കാര്യങ്ങളും==
[[ലഖ്‌നൗ|ലക്നൗവിലെ]] സെന്റ്. ഫ്രാൻസിസ് കോളേജിൽ നിന്ന് 11-ഉം 12-ഉം ക്ലാസ് പാസായശേഷം രാജേഷ് [[Regional Engineering College, Tiruchirappalli|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ആർഇ‌സിയിൽ]] (ഇപ്പോൾ [[National Institute of Technology, Tiruchirappalli|നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]) യിൽ നിന്നും ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി. 

== വ്യക്തിജീവിതം ==
[[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂരിലാണ്]] രാജേഷ് ജനിച്ചത്. പന്ത്രണ്ടാം ക്ലാസ് പാസാകുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം ലക്നൗവിൽ ആണ് ജീവിച്ചത്. രാജേഷിന്റെ പിതാവ് [[Indian Railways|ഇന്ത്യൻ റെയിൽവെയിലെ]] [[Research Design and Standards Organisation|റിസർച്ച് ഡിസൈൻ ആന്റ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് ഓർഗനൈസേഷനിൽ]] (RDSO) ആണ് ജോലിചെയ്തിരുന്നത്.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.tcs.com/about/corp_facts/leadership_team/Pages/Rajesh_Gopinathan.aspx|title=Rajesh Gopinathan, Chief Executive Officer and Managing Director, Leadership Team|website=www.tcs.com|access-date=2018-06-28}}&lt;/ref&gt;

ടാറ്റ ഇൻഡസ്ട്രീസിൽ നിന്ന് 2001-ൽ ടാറ്റ കൺസൾട്ടൻസി സർവീസസിൽ ചേർന്ന അദ്ദേഹം [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ടിസിഎസിന്റെ പുതുതായി സ്ഥാപിതമായ ഇ-ബിസിനസ് യൂണിറ്റ് നടത്തികൊണ്ടുപോകുന്നതിനായി  പ്രവർത്തിച്ചു. കമ്പനിയുടെ പുതിയ സംഘടനാ ഘടനയുടെയും ഓപ്പറേറ്റിംഗ് മോഡലിന്റെയും രൂപകൽപ്പന, ഘടന, നടപ്പാക്കൽ എന്നിവയിലും അദ്ദേഹം പങ്കാളിയായിരുന്നു.1996 മുതൽ ടാറ്റ സ്ട്രാറ്റജിക് മാനേജ്മെന്റ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗമായി ടാറ്റ കമ്പനികളുമായി ഒന്നിലധികം അസൈൻമെന്റുകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.

19.09 ബില്യൺ ഡോളർ ആഗോള കമ്പനിയാകാൻ ടിസിഎസിനെ സഹായിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tcs.com/about-rajesh-gopinathan|title=Rajesh Gopinathan -  CEO &amp; Managing Director, TCS|website=www.tcs.com|language=en|access-date=2018-06-28}}&lt;/ref&gt; 400,000 ത്തിലധികം ജീവനക്കാരുള്ള ടി‌സി‌എസ് ആഗോളതലത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ സ്വകാര്യമേഖലയിലെ തൊഴിലുടമകളിൽ ഒരാളാണ്. കൂടാതെ തുടർച്ചയായ മൂന്നാം വർഷവും ഒരു മത്സര വ്യവസായത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിലനിർത്തൽ നിരക്ക് ആയ ആഗോള ടോപ്പ് എം‌പ്ലോയറായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. രാജേഷിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കമ്പനിയുടെ വിപണി മൂലധനം 2018 ഏപ്രിലിൽ 100 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ കടന്ന് ടിസിഎസിനെ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും മൂല്യവത്തായ കമ്പനിയാക്കി. ടി‌സി‌എസ് ബ്രാൻഡ് മൂല്യത്തിലേക്ക് 1.3 ബില്യൺ ഡോളറിൽ കൂടുതൽ ചേർത്ത് + 10 + ബില്ല്യൺ ക്ലബിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചുകൊണ്ട് ഐടി വ്യവസായത്തിൽ 2018-ലെ അതിവേഗം വളരുന്ന ബ്രാൻഡായി ടിസിഎസ് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. തുടർച്ചയായ രണ്ടാം വർഷവും മികച്ച 3 ഐടി സേവന ബ്രാൻഡുകളിലൊന്നായി സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചു.

ചീഫ് ഫിനാൻഷ്യൽ ഓഫീസർ എന്ന നിലയിൽ രാജേഷ് ബിസിനസ് ഫിനാൻസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഈ റോളിൽ, ലോകത്തെ പ്രമുഖ ബ്രാൻഡ് മൂല്യനിർണ്ണയ കമ്പനിയുടെ&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; വ്യക്തിഗത ഓപ്പറേറ്റിംഗ് യൂണിറ്റുകളുടെ സാമ്പത്തിക മാനേജുമെന്റിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹത്തിനായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/with-100-billion-m-cap-tcs-is-an-outlier/articleshow/63891810.cms|title=With $100 billion m-cap, TCS is an outlier|last=|first=|date=|website=www.tcs.com|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=2018-05-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/ites/tcs-bets-on-business-4-0-to-push-digital-revenue-to-over-5-billion-this-year/articleshow/63870151.cms|title=TCS bets on Business 4.0 to push digital revenue to over $5 billion this year|newspaper=The Economic Times|access-date=2018-04-22|language=en}}&lt;/ref&gt;

== പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും ==
സ്ഥാപന നിക്ഷേപകരുടെ 2018-ൽ ഓൾ ഏഷ്യ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ടീം റാങ്കിംഗിൽ ‘മികച്ച സിഇഒ’ ആയി രാജേഷ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2014-ൽ രാജേഷിന് [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്, അഹമ്മദാബാദ്|അഹമ്മദാബാദിലെ ഐഐഎമ്മിൽ]] നിന്ന് &quot;കോർപ്പറേറ്റ് ലീഡർ&quot; &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;  വിഭാഗത്തിൽ &quot;യംഗ് അലുമ്‌നി അച്ചീവേഴ്‌സ് അവാർഡ്&quot; ലഭിച്ചു.

== അവലംബം==
{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1971-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, തിരുച്ചിറപ്പള്ളി പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]</text>
      <sha1>2jr7h25h9fws5p4hv09dgbaknn2cdzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുമന്ത്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>495894</id>
    <revision>
      <id>4619942</id>
      <parentid>4101543</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T11:05:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12525" sha1="oc6pweo9t6eorx6vqzfxilni9bclbyn" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = സുമന്ത് കുമാർ
| image = File:Sumanthkumar1.jpg
| birth_name = സുമന്ത് കുമാർ
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1975|2|9}}
| birth_place = [[ഹൈദരാബാദ്]], [[തെലങ്കാന]], ഇന്ത്യ 
| death_date = 
| alma_mater = [[Columbia College Chicago]]
| occupation = നടൻ&lt;br&gt;നിർമ്മാതാവ്
| relatives = See [[Daggubati-Akkineni Family]]
| spouse(s) = {{marriage|[[കീർത്തി റെഡ്ഡി ]]|2004|2006|end=div.}}
| years_active = 1999–present
}}
[[തെലുഗു ചലച്ചിത്രം|തെലുങ്ക് സിനിമയിലെ]] അഭിനയത്തിലൂടെ പ്രശസ്തനായ ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനും നിർമ്മാതാവാണ് '''സുമന്ത്''' ('''സുമാന്ത് കുമാർ''' ). പരേതനായ [[അക്കിനേനി നാഗേശ്വരറാവു|അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവുവിന്റെ]] മൂത്തമകൻ, സത്യം, ഗൗരി, ''ഗോദാവരി'', ''മധുമസമ്'', ഗോൽക്കൊണ്ട ഹൈസ്കൂൾ, മല്ലി രാവ. എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ ചിത്രങ്ങൾ.

== പശ്ചാത്തലവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
1975 ഫെബ്രുവരി 9 ന് ഹൈദരാബാദിലാണ് സുമന്ത് ജനിച്ചത്. &lt;ref name=&quot;thehindu.com&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/i-am-not-resisting-any-woman/article1432760.ece|title='I am not resisting any woman' - HYDB|access-date=2016-12-01|date=|publisher=The Hindu}}&lt;/ref&gt; [[അക്കിനേനി നാഗേശ്വരറാവു|അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവുവിന്റെ]] മൂത്ത മകനായ സുരേന്ദ്ര യർലഗദ്ദയുടെയും പരേതനായ സത്യവതി അക്കിനേനിയുടെയും ഏക മകനാണ്. ജനിച്ച് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുശേഷം, സുമന്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ അവർ താമസിക്കുന്ന യുഎസിലേക്ക് മടങ്ങി. അന്തരിച്ച മാതൃപിതാവ് [[അക്കിനേനി നാഗേശ്വരറാവു|അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവുവിന്റെ]] അഭ്യർഥന മാനിച്ചാണ് സുമന്ത് ഇന്ത്യയിൽ തുടർന്നത്. ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷം സിനിമകളിൽ നിന്ന് ഇടവേളയിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം. തന്റെ തിരക്കേറിയ അഭിനയ ജീവിതം സ്വന്തം മക്കളുമായി പിതൃത്വം പൂർണ്ണമായി അനുഭവിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടഞ്ഞുവെന്ന് രണ്ടാമത്തേത് പലപ്പോഴും പറഞ്ഞിരുന്നു, അതിനാൽ തന്റെ ആദ്യത്തെ കൊച്ചുമകനെ തന്നെ വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചു. അതിനാൽ സുമന്തിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുത്തശ്ശിമാർ ദത്തെടുത്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.greatandhra.com/viewnews.php?id=32169&amp;cat=1&amp;scat=5|title=Sumanth Said Yes For Second Marriage|access-date=2013-03-18|date=2011-09-18|website=Greatandhra.com|archive-date=2015-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210085357/http://www.greatandhra.com/viewnews.php?id=32169&amp;cat=1&amp;scat=5|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

=== കുടുംബം ===
സുമന്തിന്റെ അച്ഛൻ സുരേന്ദ്ര യര്ലഗദ്ദ ഒരു സിനിമ നിർമ്മാതാവായിരുന്നു,  ''[[ശിവൻ|ശിവ]]'', ''റാവു , ഗാരി ഇല്ലു'', ''ഗായം,മുഛത്തഗ മുഗ്ഗുരു,'' ''കളക്ടർ ഗാരി അബ്ബായി'' , പോലുള്ള നിരവധി ഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. സുമന്തിന് ഒരു അനുജത്തി ഉണ്ട്, അന്നപൂർണ സ്റ്റുഡിയോയുടെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടറായ സുപ്രിയ യർലഗദ്ദ. പ്രമുഖ നടൻ [[അക്കിനേനി നാഗാർജുന|നാഗാർജുന അക്കിനേനി]]&lt;nowiki/&gt;യും  പരേതനായ പ്രശസ്ത നിർമ്മാതാവ് ഡി രാമനായിഡുവും  അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതൃ അമ്മാവനാണ്. 

കൂടാതെ, നടന്മാരായ [[വെങ്കടേശ്|വെങ്കിടേഷ് ദഗ്ഗുബതി]], റാണ ദഗ്ഗുബതി, നാഗ ചൈതന്യ, അഖിൽ അക്കിനേനി, എന്നിവരാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കസിൻസ്;   . 2004 ഓഗസ്റ്റിൽ സുമന്ത് മുൻ നടി കീർത്തി റെഡ്ഡിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, 2006 ൽ അവർ സൗഹാർദ്ദപരമായി വിവാഹമോചനം നേടി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2008/01/11/stories/2008011150680400.htm|title=Archive News|access-date=2016-12-01|date=|publisher=The Hindu|archive-date=2011-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110406161032/http://www.hindu.com/fr/2008/01/11/stories/2008011150680400.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

1999 ഏപ്രിൽ 15 ന് പുറത്തിറങ്ങിയ [[രാം ഗോപാൽ വർമ്മ|രാം ഗോപാൽ വർമ്മയുടെ]] ''പ്രേമ കഥയിൽ'' നായകനായി സുമന്ത് അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. മിതമായ വാണിജ്യവിജയം നേടിയ ആ സിനിമയിൽ, സുമന്ത് വളരെ മികച്ച അഭിനയം കാഴ്ച വെച്ചു, കൂടാതെ ചിത്രം ഒരുപാട് പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റുകയും നിരവധി അവാാർഡുകൾ നേടുകയും ചെയ്തു  . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.fullhyderabad.com/profile/events/146/2/the-nandi-awards-for-1999-review|title=The Nandi Awards For 1999|website=fullhyderabad.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്ത ചിത്രമായ ''യുവകുടു'', കരുണാകരൻ സംവിധാനം ചെയ്തതായിരുന്നു. ഈ സിനിമ  ബോക്സോഫീസിൽ വലിയ വിജയമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രമായ ''പെല്ലി സംബന്ധം'' മുത്തച്ഛനായ [[അക്കിനേനി നാഗേശ്വരറാവു|അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവുവിനൊപ്പം]] അഭിനയിക്കാൻ അവസരം നൽകി, സംവിധാനം ചെയ്തത് കെ. രാഘവേന്ദ്ര റാവു ആയിരുന്നു . എന്നിരുന്നാലും, ബോക്സോഫീസിൽ ശരാശരി ബിസിനസ്സ് മാത്രമേ ഈ ചിത്രത്തിന് കൈകാര്യം ചെയ്യാനായുള്ളൂ. ''സ്നേഹമാന്തെ ഐഡെറയുടെ'' കാര്യവും ഇതുതന്നെയായിരുന്നു, അവിടെ അമ്മാവൻ [[അക്കിനേനി നാഗാർജുന|നാഗാർജുന അക്കിനേനിക്കൊപ്പം അഭിനയിച്ചു]] .

== ഫിലിമോഗ്രാഫി ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ കീ 
| style=&quot;background:#FFFFCC;&quot; |{{dagger|alt=Films that have not yet been released}}
| ഇതുവരെ റിലീസ് ചെയ്യാത്ത സിനിമകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു 
|}
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! വർഷം 
! ഫിലിം 
! പങ്ക് 
! ഡയറക്ടർ 
! കുറിപ്പുകൾ 
|-
| 1999 
| ''പ്രേമ കഥ'' 
| സൂരി 
| [[രാം ഗോപാൽ വർമ്മ]] 
| അരങ്ങേറ്റ സിനിമ 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2000 
| ''യുവാകുഡു'' 
| ശിവ 
| എ. കരുണാകരൻ 
|
|-
| ''പെല്ലി സമ്പന്ധം'' 
| അജ്ഞാതം 
| കെ. രാഘവേന്ദ്ര റാവു 
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2001 
| ''രമ്മ ചിലകംമ്മ'' 
| കാസി 
| തമ്മറെഡ്ഡി ഭരദ്വാജ 
|
|-
| ''സ്നേഹമന്ത് ഐഡെറ'' 
| ചന്ദ്രു 
| ബാലശേഖരൻ 
|
|-
| 2003 
| ''സത്യം'' 
| സത്യം 
| സൂര്യ കിരൺ 
|
|-
| 2004 
| ''ഗ ow റി'' 
| ഗ ow റി 
| ബി വി രമണ 
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2005 
| ''ധന 51'' 
| ധന 
| ആർ. സൂര്യ കിരൺ 
|
|-
| ''മഹാനന്ദി'' 
| ശങ്കർ 
| വി. സമുദ്ര 
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2006 
| ''ഗോദാവരി'' 
| RAM 
| ശേഖർ കമ്മുല 
|
|-
| ''ചിന്നോദു'' 
| ചിന്ന 
| കൻമണി 
|
|-
| 2007 
| ''സഹപാഠികൾ'' 
| രവി 
| കെ. വിജയ ഭാസ്‌കർ 
|
|-
| 2008 
| ''മധുമസം'' 
| സഞ്ജയ് 
| ചന്ദ്ര സിദ്ധാർത്ഥ 
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2009 
| ''പൗരുഡു'' 
| അജയ് 
| രാജ് ആദിത്യ 
|
|-
| ''ബോണി'' 
| തീയതി 
| രാജ് പിപ്പല്ല 
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2011 
| ''ഗോൽക്കൊണ്ട ഹൈസ്‌കൂൾ'' 
| സമ്പത്ത് 
| മോഹൻ കൃഷ്ണ ഇന്ദ്രഗന്തി 
|
|-
| ''രാജ്'' 
| രാജ് 
| വി എൻ ആദിത്യ 
|
|-
| ''ദഗ്ഗരാഗ ദൂരംഗ'' 
| ഗ ow തം 
| രവികുമാർ ചവാലി 
|
|-
| 2014 
| ''ഇമോ ഗുർറാം എഗരവാച്ചു'' 
| ബുള്ളെബായി 
| ചന്ദ്ര സിദ്ധാർത്ഥ 
|
|-
| 2016 
| ''നരുഡ ഡൊനോറുഡ'' 
| വിക്കി 
| മല്ലിക് റാം 
|
|-
| 2017 
| ''മല്ലി റാവ'' 
| കാർത്തിക് 
| ഗ ow തം തിന്നാനുരി 
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2018 
| സുബ്രഹ്മണ്യപുരം 
| കാർത്തിക് 
| സന്തോഷ് ജഗർലാപുടി 
|
|-
| ''ഇടം ജഗത്ത്'' 
| നിഷിത്ത് 
| അനിൽ ശ്രീകാന്തം 
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2019 
| ''എൻ‌ടി‌ആർ: കത്തനായക്കുട്'' 
| rowspan=&quot;2&quot; | [[അക്കിനേനി നാഗേശ്വരറാവു|അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവു]] 
| rowspan=&quot;2&quot; | ക്രിഷ് 
|
|-
| ''എൻ‌ടി‌ആർ: മഹാനായക്കുട്'' 
|
|-
|}
[[വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]</text>
      <sha1>oc6pweo9t6eorx6vqzfxilni9bclbyn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വന്ന ബോണ്ട</title>
    <ns>0</ns>
    <id>502400</id>
    <revision>
      <id>4619874</id>
      <parentid>4617085</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T21:19:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18671" sha1="2obcz57cfkjxg4vjm6p6isco9m48uq5" xml:space="preserve">{{prettyurl|Vanna Bonta}}
{{Infobox writer &lt;!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --&gt;
| name          = വന്ന ബോണ്ട&lt;br&gt;Vanna Bonta&lt;!-- Deleting this line will use the article title as the page name. --&gt;
| image         = VannaBonta.2Suit-cr.jpg
| image_size    = 
| alt           = 
| caption       = ബോണ്ട (ഇടത്ത്) ഭർത്താവിനൊപ്പം, 2008ൽ
| birth_date    = {{birth date|1953|04|03|df=y}}
| birth_place   = [[Clarksville, Tennessee|ക്ലാർക്സ്‌വിൽ, ടെന്നസി]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| death_date    = {{death date and age|2014|07|08|1953|04|03|df=y}} &lt;ref&gt;[http://planetproctor.com/2014/pp14-08.pdf HEaven Bound: Notice of death of Vanna Bonta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303220447/http://planetproctor.com/2014/pp14-08.pdf |date=2016-03-03 }}; accessed 13 February 2015.&lt;/ref&gt;
| death_place   = 
| occupation    = രചയിതാവ്, നടി, voice artist
| language      = ഇംഗ്ലീഷ്, ഇറ്റാലിയൻ
| genre         = ഫിക്ഷൻ, കവിത, ഉപന്യാസം, [[philosophy and literature|ദാർശനിക സാഹിത്യം]], [[social commentary|സാമൂഹിക വ്യാഖ്യാനം]], [[teleplay|ടെലി പ്ലേ]]
| movement      = [[Quantum fiction|ക്വാണ്ടം ഫിക്ഷൻ]]
| notableworks  = ''[[Flight: a quantum fiction novel|ഫ്ലൈറ്റ്: എ ക്വാണ്ടം ഫിക്ഷൻ നോവൽ]]''&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fiction review – Flight: a quantum fiction novel, by Vanna Bonta |url=https://www.publishersweekly.com/9780912339108  |publisher=[[Publishers Weekly]] |accessdate=May 28, 2014 |url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107210411/https://www.publishersweekly.com/9780912339108 |archivedate=2019-01-07 }}&lt;/ref&gt;
| relatives     = ജെയിംസ് സെസിൽ ബോണ്ട (father), മരിയ ലൂയിസ ഉഗോലിനി ബോണ്ട (mother), പീറ്റർ ബോണ്ട (brother), [[Luigi Ugolini|ലുയിഗി ഉഗോലിനി]] (grandfather), ലിഡിയ ഉഗോലിനി (aunt)
}}
ഇറ്റാലിയൻ-അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരിയും നടിയും കണ്ടുപിടുത്തക്കാരിയുമായിരുന്നു '''വന്ന ബോണ്ട''' (ഏപ്രിൽ 3, 1953 - ജൂലൈ 8, 2014). അവർ [[Flight: A Quantum Fiction Novel|ഫ്ലൈറ്റ്: എ ക്വാണ്ടം ഫിക്ഷൻ നോവൽ]] എഴുതി. ഒരു നടിയെന്ന നിലയിൽ, [[The Beastmaster|ദി ബീസ്റ്റ്മാസ്റ്ററിൽ]] &quot;സെഡ്സ് ക്വീൻ&quot; ആയി ബോണ്ട അഭിനയിച്ചു. ഫീച്ചർ ഫിലിമുകളുടെ പട്ടികയിൽ പ്രധാനമായും ഡിസ്നിയുടെ [[Beauty and the Beast (1991 film)|ബ്യൂട്ടി ആൻഡ് ബീസ്റ്റ്]], അതുപോലെ ടെലിവിഷൻ തുടങ്ങിയവയിൽ ശബ്ദ പ്രതിഭയായി അവർ അഭിനയിച്ചു. ഔട്ടർസ്‌പെയ്‌സിലെ മൈക്രോ ഗ്രാവിറ്റി പരിതസ്ഥിതിയിൽ ലൈംഗികത സുഗമമാക്കുന്നതിന് രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഫ്ലൈറ്റ് വസ്ത്രമായ [[2suit|2 സ്യൂട്ട്]] ബോണ്ട കണ്ടുപിടിച്ചു. 2009-ൽ [[History (American TV channel)|ഹിസ്റ്ററി ചാനലിൽ]] സംപ്രേഷണം ചെയ്ത [[Sex in space|സെക്സ് ഇൻ സ്പേസ്]] എന്ന എപ്പിസോഡ് ചിത്രീകരിക്കുന്നതിന് ബോണ്ടയെ പൂജ്യം ഗുരുത്വാകർഷണത്തിലേക്ക് നയിച്ച [[The Universe (TV series)|ദി യൂണിവേഴ്സ് ടെലിവിഷൻ സീരീസിൽ]] സ്പേസ് സ്യൂട്ട് അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Lo spazio&quot;&gt;{{cite news|last=Scaturro|first=Giorgia|title=Lo spazio, mai stato così sexy|url=http://daily.wired.it/news/scienza/lo-spazio-mai-stato-cosi-sexy.html?page=1|accessdate=19 May 2014|newspaper=Wired Magazine|date=27 April 2009}}&lt;/ref&gt;

2013 നവംബർ 13 ന്, നാസ ബഹിരാകാശവാഹനമായ [[മാവെൻ ബഹിരാകാശപേടകം|MAVEN]] ചൊവ്വയിലേക്ക് [[Cape Canaveral|കേപ് കനാവറലിൽ]] നിന്ന് വിക്ഷേപിച്ച 1,100 ഹൈകുകളിൽ ഒന്നാണ് ബോണ്ടയുടെ ഒരു ഹൈകു.&lt;ref name=&quot;Boulder haiku&quot; /&gt;

==ആദ്യകാല ജീവിതവും കുടുംബവും==
[[ഇറ്റലി]]യിലെ [[ഫ്ലോറൻസ്|ഫ്ലോറൻസിൽ]] നിന്നുള്ള കലാകാരിയായ മരിയ ലൂയിസ ബോണ്ട (നീ ഉഗോലിനി), [[കെന്റക്കി|കെന്റക്കിയിൽ]] നിന്നുള്ള സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ജെയിംസ് സെസിൽ ബോണ്ട എന്നിവരുടെ മകളായി [[അമേരിക്ക]]യിൽ ബോണ്ട ജനിച്ചു. അമ്മയുടെ മൂത്ത സഹോദരി കുട്ടികളുടെ [[ഇറ്റാലിയൻ]] എഴുത്തുകാരിയായ ലിഡിയ ഉഗോലിനി ആയിരുന്നു. 
== സാഹിത്യ ജീവിതം ==
1995-ൽ ബോണ്ടയുടെ ആദ്യ നോവൽ ഫ്ലൈറ്റ്: എ ക്വാണ്ടം ഫിക്ഷൻ നോവൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അമേരിക്കൻ ലൈബ്രറി അസോസിയേഷൻ ഫ്ലൈറ്റിനെ &quot;പാരസ്‌പരിക-കലാരൂപം&quot; (ഒരേസമയം ഒന്നിലധികം കലാരൂപങ്ങളിൽ പെടുന്നു) എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. ഇത് &quot;അനുയോജ്യമായ, കലാരൂപത്തെ വളച്ചൊടിക്കുന്ന ഉപമ&quot; എന്ന് അവലോകനം ചെയ്തു.&lt;ref name=booklist&gt;{{cite news|title=Flight, by Vanna Bonta|url=http://www.booklistonline.com/Flight-Vanna-Bonta/pid=633821|accessdate=28 April 2014|newspaper=BookList|date=June 1995}}&lt;/ref&gt; &quot;ബാത്ത് ടബ് പുസ്‌തകങ്ങൾ, സ്വയം സംശയമുള്ള ടേപ്പുകൾ, മറ്റ് ബലഹീനതകൾ എന്നിവയൊഴികെ&quot; പ്രത്യേകിച്ചും രസകരവും ഉല്ലാസപ്രദവുമായ ആക്ഷേപഹാസ്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിന്റെ ആദ്യഘട്ടമായാണ് പബ്ലിഷേഴ്‌സ് വീക്ക്ലി വിശേഷിപ്പിച്ചത്.&lt;ref name=bonta&gt;{{cite news|title=Flight: A Quantum Fiction Novel|url=http://www.pw.org/content/vanna_bonta|accessdate=26 April 2014|newspaper=Publishers Weekly|date=2 January 1995}}&lt;/ref&gt;

നാസ ബഹിരാകാശവാഹനമായ മാവെനിൽ നിന്ന് ചൊവ്വയിലേക്ക് വിക്ഷേപിച്ച 1100-ലധികം ഹൈകുവിൽ ഒന്നാണ് 2013-ൽ ബോണ്ട എഴുതിയ ഒരു ഹൈകു.&lt;ref name=&quot;Time mag coverage&quot;&gt;{{cite news|last=Steinmetz|first=Katy|title=NASA is sending these poems to Mars|url=http://swampland.time.com/2013/08/09/nasa-is-sending-these-poems-to-mars/|accessdate=27 May 2014|newspaper=Time|date=9 August 2013|archive-date=2017-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170410212831/http://swampland.time.com/2013/08/09/nasa-is-sending-these-poems-to-mars/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;മൊത്തം 12,530 സമർപ്പിക്കലുകളിൽ നിന്നുള്ള ജനപ്രിയ വോട്ടുകൾക്കാണ് ചൊവ്വ യാത്രയ്ക്കുള്ള ഹൈക്കുകളെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. ബോണ്ടയുടെ സമർപ്പണത്തിന് ആദ്യ അഞ്ച് സ്ഥാനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Boulder haiku&quot;&gt;{{cite web|title=Going to Mars with Maven contest winners|url=http://lasp.colorado.edu/maven/goingtomars/send-your-name/contest-winners/|publisher=University of Colorado Boulder Laboratory for Atmospheric and Space Physics|accessdate=26 April 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NASA report on haikus&quot;&gt;{{cite news|title=MAVEN Haiku Selected For Travel to Mars|url=https://solarsystem.nasa.gov/news/display.cfm?News_ID=44609|accessdate=12 May 2014|newspaper=National Aeronautics and Space Administration|date=8 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140521080551/https://solarsystem.nasa.gov/news/display.cfm?News_ID=44609|archive-date=21 May 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;npr on haiku&quot;&gt;{{cite news|last=Martin|first=Rachel|title=Sending Poetry To Mars|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=211025042|accessdate=12 May 2014|newspaper=National Public Radio|date=11 August 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;haiku in space huffpost&quot;&gt;{{cite news|title=1,100 Haiku Headed To Mars Aboard NASA's MAVEN Spacecraft|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/08/09/haiku-mars_n_3733860.html|accessdate=26 April 2014|newspaper=Huffington Post|date=9 August 2013}}&lt;/ref&gt;

== കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ ==
=== 2 സ്യൂട്ട് ===
2006-ൽ, ബോണ്ട 2 സ്യൂട്ട് എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു കണ്ടുപിടുത്തത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു. കുറഞ്ഞ ഗുരുത്വാകർഷണ അന്തരീക്ഷത്തിൽ രണ്ടോ അതിലധികമോ ആളുകൾക്ക് പരസ്പരം അടുത്ത് തുടരാൻ അനുവദിക്കുന്നതിനായി മറ്റൊരു 2 സ്യൂട്ടിലേക്ക് ഘടിപ്പിക്കാവുന്ന ഒരു ഫ്ലൈറ്റ് വസ്ത്രമാണ് ഇത്. ഇതിന് മറ്റ് നിരവധി ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, അതിന്റെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം ബഹിരാകാശത്ത് ലൈംഗികത പ്രാപ്തമാക്കുക എന്നതായിരുന്നു. ഹിസ്റ്ററി ചാനൽ ടെലിവിഷൻ സീരീസിന്റെ നിർമ്മാതാക്കൾ 2008-ൽ ബോണ്ടയെ സമീപിച്ചു. 2 സ്യൂട്ടിന്റെ ഒരു പ്രോട്ടോടൈപ്പ് നിർമ്മിക്കാനും അത് പരീക്ഷിക്കുന്നതിനായി ബോണ്ടയെ പൂജ്യം ഗുരുത്വാകർഷണത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കാനും വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. അവർ സ്വീകരിച്ചു. എപ്പിസോഡിന്റെ 2 സ്യൂട്ടിന്റെ സെഗ്‌മെന്റിൽ, ബോണ്ടയും ഭർത്താവും അതിൽ ഇൻസ്റ്റാളുചെയ്യുമ്പോൾ ചുംബിക്കുന്നതിലൂടെ സ്യൂട്ട് എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന് തെളിയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Foreign policy blog&quot;&gt;{{cite news|last=Friedman|first=Uri|title=Is Newt's zero-gravity sex idea any good?|url=http://blog.foreignpolicy.com/posts/2012/01/26/is_newts_zero_gravity_sex_idea_any_good|accessdate=19 May 2014|newspaper=ForeignPolicy.com|date=26 January 2012}}&lt;/ref&gt;പ്രപഞ്ചത്തെ കോളനിവത്കരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ചെറിയ ഘട്ടമാണ് &quot;2 സ്യൂട്ട്&quot; എന്ന് ഡോക്യുമെന്ററി നിഗമനം ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;history channel broadcast on youtube&quot;&gt;{{cite news|title=The Universe: Sex in space|url=https://www.youtube.com/watch?v=V-Fl7KM7A88|accessdate=12 May 2014|newspaper=History Channel}}&lt;/ref&gt;2009-ൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത സെക്സ് ഇൻ സ്പേസ് എന്ന എപ്പിസോഡിന് ശേഷം 2 സ്യൂട്ടിന് മാധ്യമ ശ്രദ്ധ ലഭിച്ചു.&lt;ref name=&quot;wired article&quot;&gt;{{cite news|last=Scaturro|first=Giorgia|title=A two-seater suit for space-lovers|url=https://www.wired.co.uk/news/archive/2009-04/30/a-two-seater-suit-for-space-lovers.aspx|accessdate=12 May 2014|newspaper=Wired.com|date=30 April 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20140505020959/http://www.wired.co.uk/news/archive/2009-04/30/a-two-seater-suit-for-space-lovers.aspx|archive-date=5 May 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;alan boyle on 2suit&quot;&gt;{{cite news |last=Boyle |first=Alan |title=Outer-space sex carries complications |url=http://www.nbcnews.com/id/14002908/%20Outer-space%20sex%20carries%20complications |accessdate=12 May 2014 |newspaper=NBC news.com |date=27 July 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;german interview on 2suit&quot;&gt;{{cite news|title=Haben Astronauten eigentlich Sex im All?|url=http://www.bild.de/news/2010/sex/space-shuttle-kommandant-poindexter-sagt-nein-13120432.bild.html|accessdate=12 May 2014|newspaper=Bild.de|date=7 March 2010|archive-date=2014-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20140528051451/http://www.bild.de/news/2010/sex/space-shuttle-kommandant-poindexter-sagt-nein-13120432.bild.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;italian article about 2suit&quot;&gt;{{cite news|title=Sexo no espaço intriga pesquisadores|url=http://noticias.terra.com.br/ciencia/interna/0,,OI1078906-EI238,00.html%20Sexo%20no%20espa%C3%A7o%20intriga%20pesquisadores|accessdate=12 May 2014|newspaper=Noticias.terra.com|date=24 July 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;quarks to quasars&quot;&gt;{{cite web |title=The Complications of Sex in Space |url=https://futurism.com/the-complications-of-sex-in-space |accessdate=7 January 2018 |website=Futurism |date=6 September 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180909152747/https://futurism.com/the-complications-of-sex-in-space |archivedate=2018-09-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;russians on 2suit&quot;&gt;{{cite news|last=Ambruš-Kiš|first=Miroslav|title=Seks u svemiru? Nema prepreke koju čovjek ne bi svladao za seks|url=http://www.vecernji.hr/zanimljivosti/seks-u-svemiru-nema-prepreke-koju-covjek-ne-bi-svladao-za-seks-29343|accessdate=12 May 2014|newspaper=Vecernji.hr|date=10 October 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.scribd.com/doc/73033099/Sex-in-Space-Nacional-835 Život na Marsu—Bestežinski sekshomo sapiensa (life on Mars)], by Miroslav Ambruš-Kiš; Technologija magazine. November 17, 2011&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bowie|first=Soren|title=7 Real Suits That Will Soon Make the World A Cooler Place|url=http://www.cracked.com/blog/7-real-suits-that-will-soon-make-world-cooler-place|accessdate=12 May 2014|newspaper=Cracked.com|date=15 November 2010}}&lt;/ref&gt;

=== ചാന്ദ്ര ലാൻഡർ ചലഞ്ച് ===
2007-09 മുതൽ, ചന്ദ്രനിൽ ലാൻഡിംഗിനായി ഭാരം കുറഞ്ഞ ബഹിരാകാശ പേടകം വാണിജ്യപരമായി നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി നാസയും നോർട്രോപ്പ് ഗ്രുമ്മനും സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്ന വാർഷിക ചാന്ദ്ര ലാൻഡർ ചലഞ്ചിൽ പങ്കെടുത്തു. ബോൺനോവയുടെ ടീം അംഗമായിരുന്നു ബോണ്ട.&lt;ref name=&quot;NBC on lunar lander&quot;&gt;{{cite news|title=Lunar lander liftoff|url=http://cosmiclog.nbcnews.com/_news/2007/02/01/4349640-lunar-lander-liftoff?lite|accessdate=27 May 2014|newspaper=NBCNews.com|date=31 Jan 2007}}&lt;/ref&gt;ക്രിയേറ്റീവ് ഡയറക്ടർ എന്ന നിലയിൽ, ഉയർന്ന ജ്വലന എഞ്ചിനുകൾക്കായി ബോണ്ട ഒരു പ്രഷർ-റിലീസ് ഉപകരണം രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തു.&lt;ref name=&quot;Adkins Inventor's digest article&quot;&gt;{{cite news|last=Adkins|first=Jennifer|title=The 2Suit Adds New Meaning to the Term 'Mother of Invention' |url=http://www.inventorsdigest.com/?p=591%20The%202Suit%20Adds%20New%20Meaning%20to%20the%20Term%20%E2%80%98Mother%20of%20Invention|accessdate=12 May 2014|newspaper=Inventor's Digest|date=May 2009}}{{Primary source inline|date=February 2015}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}

==പുറം കണ്ണികൾ==
*{{IMDb name|nm0095209}}
*[https://archive.org/details/Camerata.dei.Poeti.1996.Sept.VannaBonta Recording of lecture in Italian by Prof. Gabriella Fiori about Flight: a quantum fiction novel], 1996 
{{Wikiquote}}

{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 3-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2014-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 8-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കൻ കവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ വനിതാ നോവലിസ്റ്റുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വനിതാ കണ്ടുപിടുത്തക്കാർ]]
[[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കൻ വനിതാ എഴുത്തുകാർ]]</text>
      <sha1>2obcz57cfkjxg4vjm6p6isco9m48uq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിന്നിത്സ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>508105</id>
    <revision>
      <id>4619883</id>
      <parentid>3806011</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T23:54:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12933" sha1="4t5x07s7yhotd9i76nstu3khhpjnld0" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = 
| official_name = വിന്നിത്സ
| native_name = {{lang|uk|Вінниця}}
| other_name = Vinnytsia
| settlement_type = [[City of regional significance (Ukraine)|City of regional significance]]
| translit_lang1 = [[Ukrainian language|Ukrainian]]
| image_skyline = Old Tower night winter 2011 G1.jpg
| imagesize = 250px
| image_caption = വിന്നിത്സയുടെ മധ്യഭാഗത്തുള്ള മുൻ ജല ഗോപുരം (ഇപ്പോൾ യുദ്ധ ജവാൻ മ്യൂസിയം). ശൈത്യകാല സായാഹ്നത്തിൽ എടുത്ത ചിത്രം
| image_flag = Flag of Vinnycia.svg
| image_shield = Vinnytsya gerb.png
| nickname = പോഡിലിയയുടെ മുത്ത്
| motto = 
| coordinates = {{coord|49|14|N|28|29|E|region:UA|display=inline,title}}
| subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]]
| subdivision_name = {{UKR}}
| subdivision_type1 = ഒബ്ലാസ്റ്റ്
| subdivision_type2 = Raion
| subdivision_name1 = വിന്നിത്സ 
| subdivision_name2 = വിന്നിത്സ നഗരസഭ
| established_title = Founded
| established_date = 1363
| established_title1 = 
| established_date1 = 
| leader_title = [[മേയർ]]
| leader_name = [[Serhiy Morhunov]]
| area_magnitude = 
| area_total_km2 = 113,2
| area_land_km2 = 
| area_water_km2 = 
| elevation_m = 
| population_total = 372484
| population_as_of = 2015
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;ua2015estimate&quot;/&gt;
| population_density_km2 = 1066
| population_metro = 660000
| population_note = 
| timezone1 = UTC+2
| timezone2 = UTC+3
| postal_code_type = [[Postal code]]
| postal_code = 21000-
| area_code = +380 432
| unemployment_rate = 
| website = {{url|vmr.gov.ua}}
| footnotes = 
}} '''വിന്നിത്സ''' ([[ഉക്രൈനിയൻ ഭാഷ|ഉക്രൈനിയൻ]]: Вінниця, {{IPA-uk|ˈwinːɪtsʲɐ|IPA|uk-Вінниця.ogg}}; [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]] :Винница) [[ഉക്രൈൻ|യുഉക്രേയിനിൻ്റെ]] മധ്യ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത്, [[തെക്കൻ ബോഹ് നദി]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[നഗരം|നഗര]]&lt;nowiki/&gt;മാണ്

[[ വിന്നിറ്റ്സിയ ഒബ്ലാസ്റ്റ് |വിന്നിത്സ  ഒബ്ലാസ്റ്റിന്റെ]] [[തലസ്ഥാനം|ഭരണ കേന്ദ്രം]] കൂടിയായ ഇവിടം ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള പോഡിലിയയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരംകൂടിയാണ്. വിന്നിറ്റ്സിയ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ 27 ജില്ലകളിലൊന്നായ വിന്നിറ്റ്സിയ റയോണിന്റെ ഭരണ കേന്ദ്രമായും ഈ നഗരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ജനസംഖ്യ: 372,484  (2015 കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു)  

നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രം മധ്യകാലഘട്ടത്തിലേക്ക്  നീളുന്നതാണ്. 1793 ൽ [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യ]]&lt;nowiki/&gt;ത്തോട് കൂടിച്ചേരുന്നത് വരെ ഇവിടം നൂറ്റാണ്ടുകളോളം [[:en:Crown_of_the_Kingdom_of_Poland|പോളിഷ് അധീനത]]&lt;nowiki/&gt;യിൽ ആയിരുന്നു. ആദ്യം [[ജോസഫ് സ്റ്റാലിൻ|സ്റ്റാലിൻ്റെയും]] പിന്നീട് [[:en:The_Holocaust_in_Ukraine|ഉക്രൈൻ കലാപ കാലത്തും]] അതിനു ശേഷം നാസി അധീനതയിലും ആയി 1930 കളിലും 1940 കളുടെ തുടക്കത്തിലും അനവധി കൂട്ടക്കൊലകൾക്ക് ഈ നഗരം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. [[ശീതയുദ്ധം|ശീതയുദ്ധകാലത്ത്]] നിർമിക്കപ്പെട്ട ഒരു [[:en:Havryshivka_Vinnytsia_International_Airport|സൈനിക വിമാനത്താവളവും]] ഇവിടെ സ്ഥിതിച്ചെയ്യുന്നു

== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==

=== സ്ഥാനം ===
[[ഉക്രൈൻ|ഉക്രേനിയൻ]] തലസ്ഥാനമായ [[കീവ്|കീവി]]&lt;nowiki/&gt;ൽന്ന് 260 കിലോമീറ്റർ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായും, [[കരിങ്കടൽ]] തുറമുഖ നഗരമായ [[ഒഡെസ]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ വടക്ക്-വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ്നിന്നും 429 കിലോമീറ്റർ മാറിയും, [[ലിവിവ്|ലിവിവിനു]] കിഴക്ക് 369 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിലും വിന്നിത്സ നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.

=== കാലാവസ്ഥ ===
വേനൽക്കാലത്ത് വടക്കൻ [[പെൻ‌സിൽ‌വാനിയ]]&lt;nowiki/&gt;യ്ക്ക് സമാനമായി [[:en:Humid_continental_climate|ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥയാണ്]] ([[Köppen climate classification|Köppen]]: ''Dfb'') നഗരത്തിലുള്ളത്, എന്നിരുന്നാലും ശീതകാലം മഞ്ഞു വീഴച്ചയും തണുപ്പുള്ളതുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://weatherspark.com/compare/y/95698~23083/Comparison-of-the-Average-Weather-in-Vinnytsya-and-Forest-City|title=Comparison of the Average Weather in Vinnytsya and Forest City - Weather Spark|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.vinnitsa.climatemps.com/|title=Vinnitsa Climate Vinnitsa Temperatures Vinnitsa Weather Averages|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2019-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122080038/http://www.vinnitsa.climatemps.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

താരതമ്യേന ഹ്രസ്വമായ ശൈത്യകാലവും, ആവശ്യത്തിന് ഈർപ്പവും നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതും ആയ വേനൽക്കാലവും വിന്നിത്സയുടെ സവിശേഷതയാണ്. ജനുവരിയിലെ ശരാശരി താപനില −5.8 °C (21.6 °F) ഉം ജൂലൈയിൽ 18.3 °C (64.9 °F) ഉം ആണ്. ശരാശരി വാർഷിക മഴ/മഞ്ഞുവീഴച്ച 638 mm (25 in) ആണ്.

ഒരു വർഷത്തിനിടയിൽ ഏകദേശം 6–9 ദിവസങ്ങൾ മഞ്ഞുവീഴ്ചയും, 37–60 ദിവങ്ങൾ മൂടൽമഞ്ഞും, 3–5 ദിവങ്ങൾ ആലിപ്പഴവും ഇടിമിന്നലും  ഉണ്ടാകുന്നു.
{{Weather box|location = Vinnytsia, Ukraine (1981–2010, extremes 1936–present) 
|metric first = Yes
|single line = Yes
| Jan record high C = 11.6
| Feb record high C = 17.3
| Mar record high C = 22.3
| Apr record high C = 29.4
| May record high C = 32.2
| Jun record high C = 35.0
| Jul record high C = 37.8
| Aug record high C = 37.3
| Sep record high C = 36.5
| Oct record high C = 28.6
| Nov record high C = 19.9
| Dec record high C = 15.4
|year record high C = 37.8
| Jan high C = -1.4
| Feb high C = -0.3
| Mar high C = 5.1
| Apr high C = 13.4
| May high C = 20.1
| Jun high C = 22.7
| Jul high C = 24.8
| Aug high C = 24.3
| Sep high C = 18.7
| Oct high C = 12.4
| Nov high C = 4.7
| Dec high C = -0.4
|year high C = 12.0
| Jan mean C = -4.1
| Feb mean C = -3.3
| Mar mean C = 1.2
| Apr mean C = 8.3
| May mean C = 14.5
| Jun mean C = 17.4
| Jul mean C = 19.2
| Aug mean C = 18.6
| Sep mean C = 13.4
| Oct mean C = 7.8
| Nov mean C = 1.7
| Dec mean C = -2.8
|year mean C = 7.7
| Jan low C = -6.7
| Feb low C = -6.1
| Mar low C = -2.2
| Apr low C = 3.7
| May low C = 9.1
| Jun low C = 12.3
| Jul low C = 14.1
| Aug low C = 13.4
| Sep low C = 8.9
| Oct low C = 4.0
| Nov low C = -0.8
| Dec low C = -5.2
|year low C = 3.7
| Jan record low C = -35.5
| Feb record low C = -33.6
| Mar record low C = -24.2
| Apr record low C = -12.7
| May record low C = -2.8
| Jun record low C = 2.5
| Jul record low C = 5.2
| Aug record low C = 1.5
| Sep record low C = -4.5
| Oct record low C = -11.4
| Nov record low C = -24.6
| Dec record low C = -27.2
|year record low C = -35.5
|precipitation colour = green
| Jan precipitation mm = 29
| Feb precipitation mm = 28
| Mar precipitation mm = 30
| Apr precipitation mm = 45
| May precipitation mm = 50
| Jun precipitation mm = 94
| Jul precipitation mm = 83
| Aug precipitation mm = 67
| Sep precipitation mm = 63
| Oct precipitation mm = 30
| Nov precipitation mm = 37
| Dec precipitation mm = 35
|year precipitation mm = 590
| Jan humidity = 85
| Feb humidity = 83
| Mar humidity = 78
| Apr humidity = 68
| May humidity = 66
| Jun humidity = 72
| Jul humidity = 72
| Aug humidity = 71
| Sep humidity = 76
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 86
| Dec humidity = 88
|year humidity = 77
| Jan rain days = 7
| Feb rain days = 6
| Mar rain days = 10
| Apr rain days = 13
| May rain days = 14
| Jun rain days = 15
| Jul rain days = 15
| Aug rain days = 10
| Sep rain days = 12
| Oct rain days = 11
| Nov rain days = 12
| Dec rain days = 9
|year rain days = 134
| Jan snow days = 16
| Feb snow days = 16
| Mar snow days = 11
| Apr snow days = 3
| May snow days = 0.1
| Jun snow days = 0
| Jul snow days = 0
| Aug snow days = 0
| Sep snow days = 0
| Oct snow days = 1
| Nov snow days = 8
| Dec snow days = 14
|year snow days = 69
| Jan sun = 58
| Feb sun = 70
| Mar sun = 114
| Apr sun = 171
| May sun = 248
| Jun sun = 255
| Jul sun = 267
| Aug sun = 261
| Sep sun = 194
| Oct sun = 132
| Nov sun = 58
| Dec sun = 41
|year sun = 1869
|source 1 = Pogoda.ru.net&lt;ref name=&quot;pogoda&quot;&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20191213142953/http://www.pogodaiklimat.ru/climate/33562.htm
| archivedate = 13 December 2019
| url = http://www.pogodaiklimat.ru/climate/33562.htm
| title = Климат Винницы
| accessdate = 13 December 2019
| publisher = Weather and Climate (Погода и климат) 
| language = Russian}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = [[NOAA]] (sun only 1961–1990)&lt;ref name = NOAA&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/UP/33562.TXT
| title = Vinnica (Vinnytsia) Climate Normals 1961–1990
| publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration
| accessdate = 13 October 2015}}&lt;/ref&gt; 
|date=August 2012|width=77%}}

== വിദ്യാഭ്യാസം ==
വിന്നിത്സയിൽ നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ സർവകലാശാലകളും ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളും ഉണ്ട്

* [[:en:Vinnytsia_Institute_of_Economics_and_Social_Sciences|Vinnytsia Institute of Economics and Social Sciences]]
*[[വിന്നിത്സ ദേശീയ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാല എൻ . ഐ. പിറഗോവ|Vinnytsia National Medical University]]
* Vinnytsia National Technical University
* [[:en:Vinnytsia_State_Pedagogical_University|Vinnytsia State Pedagogical University]]
* Vinnytsia National Agrarian University
* Vinnytsia European University
* Vinnytsia Trade and Economics Institute
* Vinnytsia Social Economical Institute
* [[:en:Donetsk_National_University|Donetsk National University]], (ഉക്രെയ്നിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗത്തെ സായുധ സംഘട്ടനത്തെ തുടർന്ന് 2014 ൽ ഡൊനെറ്റ്സ്കിൽ നിന്ന് ഒഴിപ്പിച്ചു)

== അവലംബം ==
&lt;references/&gt;

==പുറം കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Vinnytsia}}
{{Wikivoyage|Vinnytsya}}
* {{Official website|http://www.vmr.gov.ua/en/default.aspx}} {{in lang|uk|en}}

{{Vinnytsia Oblast}}
{{Cities in Ukraine}}
{{Administrative divisions of Ukraine}}
{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:CS1 Russian-language sources (ru)]]
[[വർഗ്ഗം:CS1 Ukrainian-language sources (uk)]]
[[വർഗ്ഗം:Articles with hAudio microformats]]
[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:ഉക്രൈനിലെ നഗരങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>4t5x07s7yhotd9i76nstu3khhpjnld0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ശ്രീ അയ്യപ്പ കോളേജ്, ഇരമല്ലിക്കര</title>
    <ns>0</ns>
    <id>521871</id>
    <revision>
      <id>4619908</id>
      <parentid>3506468</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T04:32:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2863" sha1="0lp9vo57tmnh5mm67uuhubedyye6cui" xml:space="preserve">
{{Infobox university|name=Sree Ayyappa College, Eramallikkara|image_name=Sree Ayyappa College.jpeg|type=Public|established=1995|principal=|city=Chengannur|state=Kerala|country=India|colours=|affiliations=[[University of Kerala]]|website=[https://www.sreeayyappacollege.ac.in/]}}

{{Coord|9|20|51.44|N|76|33|22.13|E}}

ആലപ്പുഴജില്ലയിലെ ചെങ്ങന്നൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ കോളേജാണ് '''ശ്രീ അയ്യപ്പ കോളേജ്, ഇരമല്ലിക്കര'''. 1995 ൽ ചെങ്ങന്നൂരിനടുത്തുള്ള [[ഇരമല്ലിക്കര]] എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ഈ കോളേജ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഈ കോളേജ് [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള സർവകലാശാലയുമായി]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.keralauniversity.ac.in/college-list|title=UNIVERSITY OF KERALA|access-date=2020-09-14}}&lt;/ref&gt; തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ് തന്നെയാണ് കോളേജിന്റെ നിയന്ത്രണവും നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. 

== വകുപ്പുകൾ ==

* കൊമേഴ്സ് വിത്ത് കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്
* കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് 
* ഇലക്ട്രോണിക്സ് 
* കൊമേഴ്സ്യൽ മൈക്രോബയോളജി, ബയോ കെമിസ്ട്രി
* മാത്തമാറ്റിക്സ് 
* ഓറിയന്റൽ ഭാഷകൾ 
* ഫിസിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ 

== അക്രഡിറ്റേഷൻ ==
ഇത് [[നാഷണൽ അസ്സസ്‌മെന്റ് ആന്റ് അക്രെഡിറ്റേഷൻ കൗൺസിൽ|എൻ‌എ‌എസി]] അംഗീകൃത കോളേജാണ്. 

== അവലംബങ്ങൾ ==

&lt;references/&gt;
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* [https://www.sreeayyappacollege.ac.in/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201001164241/http://www.sreeayyappacollege.ac.in/ |date=2020-10-01 }} 
* [https://www.keralauniversity.ac.in/college-list കേരള സർവ്വകലാശാല കോളേജുകളുടെ പട്ടിക] 

[[വർഗ്ഗം:കേരള സർവ്വകലാശാല]]</text>
      <sha1>0lp9vo57tmnh5mm67uuhubedyye6cui</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സാനാ ആലൗയി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>525202</id>
    <revision>
      <id>4619928</id>
      <parentid>3481868</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T08:07:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10436" sha1="5aw30wicfumnemz618c4o95hc0f5nc5" xml:space="preserve">{{prettyurl|Sanâa Alaoui}}
{{Infobox person
| name          = [[സാനാ ആലൗയി]]
| image         = Hommage de Sanâa Alaoui au festival du cinéma Africain de Khouribga.jpg
| alt           = &lt;!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --&gt;
| caption       = Sanâa Alaoui during a tribute a [[Khouribga African Film Festival]] in 2017.
| birth_name    = &lt;!-- only use if different from name --&gt;
| birth_date    ={{Birth date and age|1987|04|29}}
| birth_place   = [[കാസബ്ലാങ്ക]], മൊറോക്കോ
| nationality   = ഫ്രഞ്ച്-മൊറോക്കൻ
| other_names   =സാനാ ആലൗയി
| occupation    = ചലച്ചിത്ര നടി&lt;br&gt;Television actress
| years_active  = 2002–present
| known_for     = 
| notable_works = 
}}
ഒരു ഫ്രഞ്ച്-മൊറോക്കൻ നടിയാണ് '''സാനാ ആലൗയി''' (അറബിക്: سناء العلوي) 
== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1987 ഏപ്രിൽ 29 ന് [[കാസബ്ലങ്ക|കാസബ്ലാങ്ക]]യിൽ ജനിച്ചു. കാസബ്ലാങ്കയിലെ [[Lycée Lyautey (Casablanca)|ലൈസി ല്യൂട്ടി]]യിൽ ആലൗയി ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. ഒരു ബഹുഭാഷി എന്ന നിലയിൽ, ഗുസ്താവോ ലോസ, [[Adil El Arbi and Bilall Fallah|ആദിൽ എൽ അർബി]], [[Abdelkader Lagtaâ|അബ്ദുൽക്കാദർ ലാഗ്താ]] തുടങ്ങി വിവിധ ദേശീയതകളിൽ നിന്നുള്ള സംവിധായകരുമായി അവർ സഹകരിച്ചു. അറബിക്, ഫ്രഞ്ച്, സ്പാനിഷ്, ഇംഗ്ലീഷ്, ജർമ്മൻ എന്നീ അഞ്ച് ഭാഷകളിൽ അവർ അഭിനയിക്കുന്നു.

2012-ൽ സ്പെയിനിലെ ഫെസ്റ്റിവൽ അമാലിന്റെ ജൂറിക്ക് അവർ നേതൃത്വം നൽകി.&lt;ref&gt;{{cite news|lang=fr|title=Festival Euro-arabe Amalgame, Sanaa ALAOUI, présidente de jury|newspaper=[[Le Soir Échos]]|date=October 15, 2012|url=http://www.maghress.com/fr/lesoir/59434|access-date=2020-10-28|archive-date=2017-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202014552/http://www.maghress.com/fr/lesoir/59434|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
നിരവധി വർഷങ്ങൾ പാരീസിൽ ചെലവഴിച്ച ശേഷം ആലൗയി ഇപ്പോൾ കാസബ്ലാങ്കയിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.
== ഫിലിമോഗ്രാഫി ==
=== ഫിലിം===
* 2018: ''[[Operation Red Sea|ഓപ്പറേഷൻ റെഡ് സീ]]'' (''ഓപറേഷൻ മെർ റൂജ്'') by [[Dante Lam|ഡാന്റേ ലാം]]: Ina
* 2015: ''[[Black (2015 Belgian film)|ബ്ലാക്ക്]]'' by [[Adil El Arbi|ആദിൽ എൽ അർബി]], [[Bilall Fallah|ബിലാൽ ഫല്ലാഹ്]]: മിന
* 2014: ''[[Image (2014 film)|ഇമേജ്]]'' by [[Adil El Arbi|ആദിൽ എൽ അർബി]], [[Bilall Fallah|ബിലാൽ ഫല്ലാഹ്]]: മിന
* 2013: ''[[Vuelos prohibidos (film, 2013)|വുലോസ് പ്രൊഹിബിദൊസ്]]'' by [[Rigoberto Lopez|റിഗോബെർട്ടോ ലോപ്പസ്]]: മോണിക്ക
* 2011: ''[[Poupiya (short film)|പൗപിയ]]'' by [[Samia Charkioui|സമിയ ചാർകിയോയി]] &lt;small&gt;(short film)&lt;/small&gt;
* 2008: ''[[Terminus des anges|ടെർമിനസ് ഡെസ് ഏഞ്ചസ്]]'' by [[Hicham Lasri|ഹിച്ചം ലസ്രി]], [[Narjiss Nejjar|നർജിസ് നെജ്ജാർ]], [[Mohamed Mouftakir|മുഹമ്മദ് മൊഫ്താകിർ]]: സമിയ
* 2008: ''[[Ça se soigne ?|Ça സേ സൊഇഗ്നെ?]]'' by [[Laurent Chouchan|ലോറന്റ് ചൗച്ചൻ]]: സമിയ
* 2008: ''[[Un novio para Yasmina|ഉൻ നൊവിനോ പാരാ യാസ്മിന]]'' (''ഉൻ ഫിയാൻസ് പൗർ യാസ്മിന'') by ഐറിൻ കാർഡോണ: യാസ്മിന
* 2007: ''[[Yasmine et les hommes (2007 film)|യാസ്മിൻ എറ്റ് ലെസ് ഹോംസ്]]'' by [[Abdelkader Lagtaâ|അബ്ദുൽക്കാദർ ലഗ്ത]]: യാസ്മിൻ 
* 2007: ''[[Oud Al ward ou la beauté éparpillée (2007 film)|ഔദ് അൽവാർഡ് ഔ ലാ ബ്യൂട്ടി എപർപില്ലി]]'' by [[Lahcen Zinoun|ലാഹ്സൺ സിനൗൺ]]: ഔദ് l'വാർഡ്
* 2005: ''Ici et là'' by മുഹമ്മദ് ഇസ്മായിൽ: സമീറ
* 2004: ''[[Le Pain nu (film, 2004)|Le Pain nu]]'' ('' അൽ ഖൗബ്സ് അൽ ഹഫി '') by [[Rachid Benhadj|റാച്ചിഡ് ബെൻഹാജ്]]: മുഹമ്മദ് ചൗക്രിയുടെ അമ്മ
* 2004: ''[[Al otro lado]]'' (''De l'autre côté'') by [[Gustavo Loza|ഗുസ്താവോ ലോസ]]: അമ്മ
* 2004: ''[[Le Cadeau (film, 2004)|''ലെ കാഡിയോ'']] by [[Jamal Souissi|ജമാൽ സൂസി]] &lt;small&gt;(short film)&lt;/small&gt;
* 2002: ''[[Face à face (film, 2002)|Face à face|ഫേസ് എ ഫേസ്]]'' by [[Abdelkader Lagtaâ|അബ്ദുൽക്കാദർ ലഗ്ത]]: അമൽ
* 1996: ''[[Le Cri de la soie|ലെ ക്രി ഡി ലാ സോയി]]'' by [[Yvon Marciano|യോവോൺ മാർസിയാനോ]]: ഐച്ച

=== ടെലിവിഷൻ===
* 2020: ''[[Le secret enterré]]''of യാസിൻ ഫെന്നെയ്ൻ : [[Ferdaous|ഫെർഡൗസ്]]
* 2019: ''[[Coeur Karim|കോയൂർ കരീം]]''of അബ്ദുൽഹയ് ലാറാക്കി : പ്രൊഫസർ നെഴാ
* 2016: ''[[Le juge est une femme]]'', ep. ''Mauvais genre'': ദളീല ബെൻസലേം
* 2011: ''[[Fischer fischt Frau|ഫിഷർ ഫിഷ്റ്റ് ഫ്രോ]]'', TV film by [[Lars Jessen|ലാർസ് ജെസ്സൻ]]: മോന
* 2011: ''[[Section de recherches|സെക്ഷൻ ഡി റീചേർചെസ്]]'': ലീല റെസോഗ്
* 2010: ''[[Les Virtuoses (television series)|ലെസ് വിർച്വോസെസ്]]'', TV series, 1 എപ്പിസോഡ്: നോറ ബെലാസെൻ
* 2008: ''[[Bajo el mismo cielo (TV film)|ബജോ എൽ മിസ്മോ സിലോ]]'', TV film by [[Sílvia Munt|സാൽവിയ മണ്ട്]]
* 2008: ''[[Julie Lescaut|ജൂലി ലെസ്കോട്ട്]]'', ടെലിവിഷൻ പരമ്പര, 2 എപ്പിസോഡുകൾ: മൗഡ്
* 2008: ''[[Famille d'accueil (television series)|ഫാമിലി ഡി അക്യൂയിൽ]]'', a series by [[Stéphane Kaminka|സ്റ്റെഫാൻ കാമിൻക]], 3 ep.: ലീല
* 2007: ''[[Duval et Moretti (television series)|ഡുവൽ എറ്റ് മോറെറ്റി]]'', a series by [[Stéphane Kaminka|സ്റ്റെഫാൻ കാമിൻക]], 3 ep.: ലീല
* 2006: ''[[Les Rimaquoi (television series)|ലെസ് റിമാക്വോയി]]'' ([[France 5]]): various roles
* 2002: ''[[Préjudices (television series)|പ്രജു ഡൈസെസ്]]'': നാദിയ ചിയാന്തി
* 2002: ''[[Les grands frères (television series)|ലെസ് ഗ്രാൻഡ്സ് ഫ്രെറസ്]]'', leading ep.: മാലിക
* 2001: ''[[Le juge est une femme]]'', ep. ''എൽ'അമി ഡി'എൻഫാൻസ്'': മാലിക
==അവാർഡുകൾ==
* ഫെബ്രുവരി 2018: മെക്നസിലെ അന്താരാഷ്ട്ര യുവ ചലച്ചിത്രമേള
* നവംബർ 2017: ഓജ്‌ഡയിലെ ഫെസ്റ്റിവൽ മാഡിറ്റെറാൻ സിനാമ എറ്റ് ഇമിഗ്രേഷൻ
* സെപ്റ്റംബർ 2017 : [[Khouribga African Film Festival|ഖൗരിബ്ബ ആഫ്രിക്കൻ ചലച്ചിത്രമേള]]&lt;ref&gt;{{cite news|lang=fr|url=https://www.mazagan24.com/2017/09/15/le-maroc-rend-hommage-a-son-lactrice-universelle-sanaa-alaoui/ | title= ''Le Maroc rend hommage à son « l'actrice universelle », Sanâa Alaoui|website=mazagan24.com|date=September 15, 2017}}&lt;/ref&gt;
* 2009: റോമിലെ [[MedFilm Festival|മെഡ്‌ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ]] ന്യൂ ടാലന്റ് അവാർഡ് &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archivio.medfilmfestival.it/medfilm2009/en/premi.php|title=MedFilm Festival 2009 - Special Awards|website=medfilmfestival.it|access-date=July 2, 2017|archive-url=http://archive.wikiwix.com/cache/20160616000000/http://archivio.medfilmfestival.it/medfilm2009/en/premi.php|archive-date=June 16, 2016}}&lt;/ref&gt;
* 2007: [[National Film Festival (Morocco)|മൊറോക്കൻ ദേശീയ ചലച്ചിത്രമേളയിൽ]] ഫെമിനിൻ റോളിനുള്ള ഒന്നാം സമ്മാനം [[Lahcen Zinoun|ലാഹെൻ സിനൗണിന്റെ]] ഔദ് അൽവാർഡ് ഔ ലാ ബ്യൂട്ടി എപർപില്ലിയിലെ അഭിനയത്തിന്.&lt;ref&gt;{{cite web|lang=fr|url=http://www.maghrebarts.ma/cinema/fnfm/9/palmares.html|title=9e Festival national du film 2007 - Tanger : Palmarès|archive-url=https://web.archive.org/web/20101123082934/http://www.maghrebarts.ma/cinema/fnfm/9/palmares.html|archive-date=November 23, 2010|website=maghrebarts.ma|access-date=}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==
{{reflist}}

==പുറംകണ്ണികൾ==
{{commonscat|Sanâa Alaoui}}
* {{imdb name|1092489}}
* {{AlloCiné name|229973}}
* [https://www.telerama.fr/personnalite/sanaa-alaoui,88501.php Sanâa Alaoui], ''[[Télérama]]'' {{in lang|fr}}

{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:മൊറോക്കൻ ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1987-ൽ ജനിച്ചവർ]]</text>
      <sha1>5aw30wicfumnemz618c4o95hc0f5nc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിനോദസഞ്ചാരം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>528951</id>
    <revision>
      <id>4619882</id>
      <parentid>4617117</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T23:50:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120375" sha1="1nbbnmpms48sq0x8sfciqdyn5veep47" xml:space="preserve">{{PU|Tourism}}
[[File:Aks The Reflection Taj Mahal.jpg|thumb|ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായ [[താജ് മഹൽ]], [[ആഗ്ര]]]]
പ്രധാനമായും വിനോദത്തിനും ആനന്ദത്തിനുമായി സ്വന്തം നാട് വിട്ട് നടത്തുന്ന [[യാത്ര]]കളാണ് '''വിനോദസഞ്ചാരം''' അല്ലെങ്കിൽ '''ടൂറിസം (Tourism)''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ വാണിജ്യാവശ്യത്തിനും മെഡിക്കൽ ആവശ്യത്തിനും സുഖചികിത്സയ്ക്കും അറിവ് സമ്പാദിക്കാനുമായി ഒക്കെ  നടത്തുന്ന ദൂരയാത്രകളും സാധാരണയായി വിനോദ സഞ്ചാരത്തിന്റെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്. 

ടൂറിസം, ആഭ്യന്തരമോ (യാത്രക്കാരന്റെ സ്വന്തം രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ) അല്ലെങ്കിൽ അന്തർദ്ദേശീയമോ ആകാം. ഇത് ലോക വ്യാപകമായി നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന വ്യവസായം കൂടിയാണ്. പല രാജ്യങ്ങൾക്കും  വിദേശ നാണ്യവും സമ്പത്തും നേടിത്തരുന്ന വമ്പൻ സാധ്യതകളുള്ള ഒരു വ്യവസായം കൂടിയാണ് വിനോദ സഞ്ചാരം അഥവാ ടൂറിസം. 

വിനോദ സഞ്ചാര വ്യവസായം വ്യാപിച്ച പ്രദേശങ്ങളിലെ  അല്ലെങ്കിൽ രാജ്യങ്ങളിലെ വൃത്തിയും സുരക്ഷിത്വവും മനോഹാരിതയും സൗന്ദര്യവൽക്കരണവും ആകർഷണണീയമായ നിർമ്മിതികളും മാലിന്യ സംസ്‌കരണവും ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളും വ്യക്തി സ്വാതന്ത്ര്യവും മറ്റും പ്രത്യേകമായി എടുത്ത് പറയേണ്ടതുണ്ട്. ഇവ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സഞ്ചാരികളെ ധാരാളമായി അങ്ങോട്ട്‌ ആകർഷിക്കുന്നു. ഇത് പ്രദേശവാസികൾക്കും അനുബന്ധ വ്യവസായങ്ങൾക്കും മികച്ച വരുമാനം നേടിക്കൊടുക്കുന്ന ഒരു വമ്പൻ വ്യവസായം കൂടിയാണ്. ഇത് പല രാജ്യങ്ങളുടെയും വികസനത്തിന്‌ പ്രധാന പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

ടൂറിസത്തിനെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചു മുന്നോട്ട് പോകുന്ന സമ്പത് വ്യവസ്ഥകളും രാജ്യങ്ങളും ലോകത്തുണ്ട്. ഇത്തരം രാജ്യങ്ങളിൽ സഞ്ചരികൾക്ക് ആവശ്യമായ ഉയർന്ന നിലവാരത്തിലുള്ള സൗകര്യങ്ങളും സുരക്ഷിതത്വവും ഉറപ്പ് വരുത്താറുണ്ട്. വികസിത രാജ്യങ്ങൾ ഇക്കാര്യത്തിൽ ഏറെ മുന്നിലാണ്. [[ഫ്രാൻസ്]], [[സ്പെയിൻ]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]], [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുകെ]], [[ജർമ്മനി]], [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലി,]] [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയ,]] [[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസീലൻഡ്,]] [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]], [[കാനഡ|കാനഡ,]] [[ഓസ്ട്രിയ]], [[ജപ്പാൻ]], [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]], [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡ്,]] [[നെതർലന്റ്സ്]], [[ചൈന]], [[യുഎഇ]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ അവയിൽ ചിലത് മാത്രം. പബ്ബ്‌, നൈറ്റ്‌ ക്ലബ്‌, ബിയർ പാർലറുകൾ, മറ്റ് ആധുനിക സൗകര്യങൾ എന്നിവ ഇത്തരം രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമാണ്. 

യാത്രകൾ ഉല്ലാസത്തിന് മാത്രമല്ല പല ജന വിഭാഗങ്ങളെയും അടുത്തറിയാനും, ജീവിത രീതികളെയും സംസ്കാരങ്ങളെയും രാജ്യത്തിന്റെ വികസനത്തേയും പറ്റി മനസിലാക്കാനും, കൂടുതൽ അറിവ് നേടാനും, ആധുനിക സൗകര്യങ്ങൾ ആസ്വദിക്കാനും, [[മാനസിക സമ്മർദം]] അകറ്റുവാനും ഉപയുക്തമാകുന്നു.

വേൾഡ് ഇക്കണോമിക് ഫോറം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ട്രാവൽ &amp; ടൂറിസം കോമ്പറ്റീറ്റീവ്നെസ് റിപ്പോർട്ടിൽ [[ഇന്ത്യ]] നിലവിൽ 39-ാം സ്ഥാനത്താണ്.&lt;ref name=&quot;ഇന്ത്യ&quot;&gt;{{cite web |title=Indian Tourism And Hospitality Industry Analysis Presentation {{!}} IBEF |url=https://www.ibef.org/industry/indian-tourism-and-hospitality-industry-analysis-presentation |website=www.ibef.org |date=16 ഡിസംബർ 2020 |access-date=2020-12-16 |archive-date=2020-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201216040409/https://www.ibef.org/industry/indian-tourism-and-hospitality-industry-analysis-presentation |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യയുടെ ജിഡിപിയിൽ യാത്രാ, ടൂറിസം മേഖലയുടെ മൊത്തം സംഭാവന 2017 ൽ 15.24 ലക്ഷം കോടി രൂപ (234.03 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ) ആയിരുന്നു. [[ആഗ്ര]], [[ഡൽഹി]], [[ജയ്പൂർ]], [[അമൃത്സർ]], [[വാരാണസി]], [[ഗോവ]], ലടാക്ക്‌, ഡാർജിലിങ്, [[മണാലി]], ഷിംല, [[ഊട്ടി]] തുടങ്ങിയവ ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളാണ്&lt;ref name=&quot;ഇന്ത്യ&quot;/&gt;.

അന്താരാഷ്ട്ര ടൂറിസം മേഖലയിൽ അറിയപ്പെടുന്ന [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒരു പ്രധാന വരുമാന മാർഗ്ഗമാണ് ടൂറിസം. 2018 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ആഭ്യന്തര-വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരത്തിൽ നിന്ന് കേരളം പ്രതിവർഷം നേടുന്നത് 30,000 കോടിയിലേറെ രൂപയാണ്.&lt;ref name=&quot;മനോ&quot;&gt;{{cite web |title=മെഡിക്കൽ ടൂറിസം: കേരളത്തിന് ഇനിയും സാധ്യതകൾ {{!}} Medical Tourism {{!}} Tourism {{!}} Medical Tourism in Kerala {{!}} Business News {{!}} Malayalam News {{!}} Manorama Online |url=https://www.manoramaonline.com/news/business/2018/04/22/kerala-medical-tourism-scopes.html |website=www.manoramaonline.com |date=15 ഡിസംബർ 2020 |access-date=2020-12-15 |archive-date=2020-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215074415/https://www.manoramaonline.com/news/business/2018/04/22/kerala-medical-tourism-scopes.html |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; 2019 ൽ ആകെ 1.96 കോടി ആഭ്യന്തര വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ കേരളത്തിൽ എത്തിയിരുന്നു, 2018 ൽ ഇത് 1.67 കോടിയായിരുന്നു. [[ആലപ്പുഴ]], [[മൂന്നാർ]], [[കൊച്ചി]], [[വയനാട്]], [[തേക്കടി]], [[കോവളം]], [[വർക്കല]], [[വാഗമൺ]]  തുടങ്ങിയവ കേരളത്തിലെ പ്രധാന വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളാണ്.&lt;ref name=&quot;ie&quot;&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/kerala-bounces-back-after-floods-records-highest-tourist-footfall-in-24-years-350006/|title=പ്രളയം തളർത്താത്ത കുതിപ്പ്; വിനോദ സഞ്ചാരികളുടെ എണ്ണത്തിൽ റെക്കോർഡ്-Kerala bounces back after floods, records highest tourist footfall in 24 years|access-date=2021-02-03|date=2021-02-03|archive-date=2021-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203122014/https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/kerala-bounces-back-after-floods-records-highest-tourist-footfall-in-24-years-350006/|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; 2019 ലെ ആകെ വിനോദ സഞ്ചാരികളിൽ 1.83 കോടി ആഭ്യന്തര വിനോദസഞ്ചാരികൾ ആയിരുന്നു, ബാക്കി 11.89 ലക്ഷം പേർ വിദേശികൾ ആയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;ie&quot; /&gt; ടൂറിസത്തിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം 2019 ൽ 45010.69 കോടിയായി ഉയർന്നു.&lt;ref name=&quot;ie&quot; /&gt;

== നിർവചനങ്ങൾ ==
1936 ൽ [[സർവ്വരാജ്യസഖ്യം|ലീഗ് ഓഫ് നേഷൻസ്]] ഒരു ''വിദേശ ടൂറിസ്റ്റിനെ'' &quot;കുറഞ്ഞത് ഇരുപത്തിനാലു മണിക്കൂറെങ്കിലും വിദേശത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്ന ഒരാൾ&quot; ആയി നിർവചിച്ചു. അതിന്റെ പിൻഗാമിയായ [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]] 1945 ൽ, പരമാവധി ആറുമാസം താമസം എന്നു ചേർത്ത് ഈ നിർവചനം ഭേദഗതി ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;theobald&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9dvK2ajv7zIC&amp;q=league+of+nations+tourism+1936&amp;pg=PA6|title=Global Tourism|last=Theobald|first=William F.|publisher=[[Butterworth–Heinemann]]|year=1998|isbn=978-0-7506-4022-0|edition=2nd|location=Oxford [England]|pages=6–7|oclc=40330075}}&lt;/ref&gt;

ടൂറിസം സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ സംബന്ധിച്ച ശുപാർശകളിൽ (''Recommendations on Tourism Statistics)'' 1994-ൽ [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]] മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള ടൂറിസത്തെ നിർവചിച്ചു:&lt;ref&gt;{{Cite journal|year=1994|title=Recommendations on Tourism Statistics|url=https://unstats.un.org/unsd/newsletter/unsd_workshops/tourism/st_esa_stat_ser_M_83.pdf|series=M|issue=83|page=5|journal=Statistical Papers|accessdate=12 July 2010}}&lt;/ref&gt;

* [[ആഭ്യന്തര ടൂറിസം]]: ഇതിൽ സ്വന്തം രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്ന ആളുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു (ഉദാ: കേരളം സന്ദർശിക്കുന്ന ഗുജറാത്തികൾ)
* ഇൻ‌ബൌണ്ട് ടൂറിസം: ഇത് ഒരു രാജ്യത്തേക്ക് മറ്റ് രാജ്യത്തെ പൗരൻമാർ നടത്തുന്ന സന്ദർശനമാണ് (ഉദാ: ഇന്ത്യ സന്ദർശിക്കുന്ന അമേരിക്കക്കാർ)
* ഔട്ട് ബൌണ്ട് ടൂറിസം: ഇത് സ്വന്തം നാട്ടിലെ പൗരൻമാർ മറ്റൊരു രാജ്യം സന്ദർശിക്കുന്നതാണ് (ഉദാ: യൂറോപ്പ് സന്ദർശിക്കാൻ പോകുന്ന ഇന്ത്യക്കാർ)

മേലേ സൂചിപ്പിച്ചതിൽ നിന്നും ഉരുത്തിരിഞ്ഞ മറ്റ് ഗ്രൂപ്പിംഗുകൾ:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Glossary:Tourism|title=Glossary:Tourism - Statistics Explained|access-date=2020-12-16|date=2020-10-30|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030023647/https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Glossary:Tourism|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

* നാഷണൽ ടൂറിസം: ഇത് ആഭ്യന്തര, ഔട്ട്‌ബൗണ്ട് ടൂറിസങ്ങൾ ചേരുന്നതാണ്
* റീജിയണൽ ടൂറിസം: ഇത് ആഭ്യന്തര, ഇൻ‌ബൗണ്ട് ടൂറിസങ്ങൾ ചേരുന്നതാണ്
* [[ഇൻ്റർനാഷണൽ ടൂറിസം]]: ഇത് ഇൻ‌ബൗണ്ട്, ഔട്ട്‌ബൗണ്ട് ടൂറിസങ്ങൾ ചേരുന്നതാണ്

''വിനോദസഞ്ചാരം'', ''യാത്ര'' എന്നീ പദങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ പരസ്പരം മാറി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, യാത്രയ്ക്ക് ടൂറിസത്തിന് സമാനമായ നിർവചനമുണ്ടെങ്കിലും, വിനോദസഞ്ചാരം കൂടുതൽ ലക്ഷ്യബോധമുള്ള യാത്രയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

==ടൂറിസം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ==
ഒരു പ്രത്യേക ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള പ്രകൃതി, സാംസ്കാരിക, മനുഷ്യനിർമിത വിഭവങ്ങൾ, ആകർഷണങ്ങൾ, സൗകര്യങ്ങൾ, സേവനങ്ങൾ, പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ ദൃശ്യവും അദൃശ്യവുമായ ഘടകങ്ങളെല്ലാം ടൂറിസം ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുമെന്ന് വേൾഡ് ടൂറിസം ഓർഗനൈസേഷൻ നിർവ്വചിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;WTO&quot;&gt;{{cite web |title=Product Development {{!}} UNWTO |url=https://www.unwto.org/tourism-development-products |website=www.unwto.org |date=21 November 2020 |access-date=2020-12-17 |archive-date=2020-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201121130216/https://www.unwto.org/tourism-development-products |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; അവരുടെ നിർവചന പ്രകാരം ഒരു ടൂറിസം ഉൽ‌പ്പന്നം വില നിശ്ചയിക്കപ്പെടുകയും, അത് ഒരു വിതരണ ചാനലിലൂടെ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;WTO&quot;/&gt;

ടൂറിസം ഉൽ‌പ്പന്നം എന്ന് പറയുന്നവയിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ‌യെല്ലാം ഉൾ‌പ്പെടുന്നു:&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction to tourism {{!}} VisitBritain |url=https://www.visitbritain.org/introduction-tourism |website=www.visitbritain.org |date=11 April 2020 |access-date=2020-12-17 |archive-date=2020-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200411175351/https://www.visitbritain.org/introduction-tourism |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

* കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ഹോംസ്റ്റേകളിൽ തുടങ്ങി പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകളിൽ വരെയുള്ള താമസ സേവനങ്ങൾ.
* ആസ്വാദ്യകരമായ ഭക്ഷണ പാനീയങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി സേവനങ്ങൾ, വൃത്തിയുള്ള ഇടങ്ങൾ.
* മസാജ് പാർലർ, സ്പാ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]] ചികിൽസാ കേന്ദ്രങ്ങൾ, സുഖ ചികിത്സ കേന്ദ്രങ്ങൾ, ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്ര ചികിത്സകൾ, മികച്ച ആശുപത്രികൾ പോലുള്ള ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ സേവനങ്ങൾ.
* റോഡ്, റെയിൽ, ജല, വായു മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉൾപ്പടെ എല്ലാ തരത്തിലുമുള്ള ഗതാഗത രീതികളും, അതിന്റെ ബുക്കിംഗും വാടകയും.
* ട്രാവൽ ഏജൻസികൾ, ഗൈഡഡ് ടൂറുകൾ, ടൂറിസ്റ്റ് ഗൈഡുകൾ മുതലായവ.
* [[ക്ഷേത്രങ്ങൾ]], പള്ളികൾ, തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ, ഉത്സവ സ്ഥലങ്ങൾ, മ്യൂസിയങ്ങൾ, മികച്ച നിർമിതികൾ, ചരിത്ര സ്ഥലങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സാംസ്കാരിക സേവനങ്ങൾ.
* പ്രാദേശിക വിഭവങ്ങളുടെ ഉൾപ്പടെയുള്ള ഷോപ്പിംഗ്, അനുബന്ധ കച്ചവടങ്ങൾ.
* [[പബ്ബുകൾ]], [[ഡാൻസ് ബാറുകൾ]], [[നൈറ്റ്‌ ക്ലബ്ബുകൾ]], ബിയർ പാർലറുകൾ, [[ബിയർ]]/ [[വൈൻ]] തുടങ്ങിയവ ലഭ്യമായ ഭക്ഷണശാലകൾ, [[ആധുനിക മദ്യശാലകൾ]] തുടങ്ങിയവ.
* വിനോദ സാഹസിക പാർക്കുകൾ, സിനിമ തിയേറ്ററുകൾ തുടങ്ങിയവ.

==ഇന്ത്യയുടെ വിനോദസഞ്ചാര മേഖല== 
ഇന്ത്യയുടെ ജിഡിപിയിൽ യാത്രാ, ടൂറിസം മേഖലയുടെ മൊത്തം സംഭാവന 2017 ൽ 15.24 ലക്ഷം കോടി രൂപയിൽ (234.03 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ) നിന്ന് 2028 ൽ 32.05 ലക്ഷം കോടി (492.21 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ) ആയി വർദ്ധിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;ഇന്ത്യ&quot;/&gt; ഇന്ത്യയിലെ ഈ മേഖലയിൽ നിന്നുള്ള മൊത്തം വരുമാനം 2022 ഓടെ 50 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിലെത്താൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.&lt;ref name=&quot;ഇന്ത്യ&quot;/&gt; 2019 ൽ ഇന്ത്യയിലെ വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികളുടെ എണ്ണം 10.89 ദശലക്ഷമായിരുന്നു, അതേവർഷം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികളുടെ എണ്ണത്തിൽ 3.20% വളർച്ചാ നിരക്ക് നേടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;ഇന്ത്യ&quot;/&gt;

== ലോക ടൂറിസം സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളും റാങ്കിംഗുകളും ==
=== അതിർത്തി കടന്നുള്ള വിനോദ സഞ്ചാര യാത്രയുടെ ആകെ എണ്ണം ===
അന്താരാഷ്ട്ര വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ എണ്ണം 2012 ൽ 1.035 ബില്യണിലെത്തി (2011 ൽ ഇത് 996 ദശലക്ഷവും, 2010 ൽ 952 ദശലക്ഷവുമായിരുന്നു).&lt;ref name=&quot;Barom2012&quot;&gt;{{Cite journal|url=http://dtxtq4w60xqpw.cloudfront.net/sites/all/files/pdf/unwto_barom13_01_jan_excerpt_0.pdf|title=UNWTO World Tourism Barometer|journal=UNWTO World Tourism Barometer|date=January 2013|volume=11|issue=1|accessdate=9 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130228162347/http://dtxtq4w60xqpw.cloudfront.net/sites/all/files/pdf/unwto_barom13_01_jan_excerpt_0.pdf|archivedate=28 February 2013}}&lt;/ref&gt; 2011 ലും 2012 ലും വിനോദസഞ്ചാര മേഖല 2000 ത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ ഉണ്ടായ സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യത്തിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ നഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് കരകയറുകയാണ് ഉണ്ടായത്. 2008 രണ്ടാം പകുതി മുതൽ 2009 അവസാനം വരെ ടൂറിസത്തിന് ശക്തമായ മാന്ദ്യം നേരിട്ടു. 2007 ൽ 7% വർദ്ധനവിനെ അപേക്ഷിച്ച് 2008 ന്റെ ആദ്യ പകുതിയിലെ 5% വർദ്ധനവിന് ശേഷം, 2008 ന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ അന്താരാഷ്ട്ര വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ വരവ് നെഗറ്റീവ് ആയി 2% ൽ ആണ് അവസാനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;Barom2009&quot;&gt;{{Cite journal|url=http://www.unwto.org/facts/eng/pdf/barometer/UNWTO_Barom09_1_en.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131017212434/http://www2.unwto.org/facts/eng/pdf/barometer/UNWTO_Barom09_1_en.pdf|archivedate=17 October 2013|title=International tourism challenged by deteriorating global economy|journal=UNWTO World Tourism Barometer|date=January 2009|volume=7|issue=1|accessdate=17 November 2011}}&lt;/ref&gt; 2009 ൽ നെഗറ്റീവ് പ്രവണത രൂക്ഷമായി, [[പന്നിപ്പനിബാധ (2009)|എച്ച് 1 എൻ 1 ഇൻഫ്ലുവൻസ വൈറസ് പടർന്നുപിടിച്ചതിനാൽ]] ചില രാജ്യങ്ങളിൽ നെഗറ്റീവ് പ്രവണത വർദ്ധിച്ചു. 2009 ൽ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ എണ്ണം ലോകവ്യാപകമായി 4.2 ശതമാനം ഇടിഞ്ഞ് അന്താരാഷ്ട്ര വിനോദ സഞ്ചാരികളുടെ എണ്ണം 880 ദശലക്ഷം ആവുകയും അന്താരാഷ്ട്ര ടൂറിസം വരുമാനത്തിൽ 5.7 ശതമാനവും കുറവ് രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;WTOaugust10&quot;&gt;{{Cite journal|url=http://www.unwto.org/facts/eng/pdf/barometer/UNWTO_Barom10_update_august_en.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131017203915/http://www2.unwto.org/facts/eng/pdf/barometer/UNWTO_Barom10_update_august_en.pdf|archivedate=17 October 2013|title=UNWTO World Tourism Barometer Interim Update|journal=UNWTO World Tourism Barometer|date=August 2010|accessdate=17 November 2011}}&lt;/ref&gt;

2020 ൽ [[കോവിഡ്-19 പകർച്ച വ്യാധി|കോവിഡ്-19 പാൻഡെമിക്]] ലോക്ക്- ഡൌൺ, യാത്രാ നിരോധനം, വിമാന-കപ്പൽ യാത്രയിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവ മൂലം വിനോദ സഞ്ചാരികളുടെ എണ്ണത്തിൽ ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടായിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usatoday.com/story/travel/2020/10/27/international-tourism-rebound-late-2021-un-panel-covid-19/3748489001/|title=International tourism won't come back until late 2021, UN panel predicts|access-date=2020-11-24|last=Tate|first=Curtis|website=USA TODAY|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== ലോകത്തെ മികച്ച ടൂറിസം ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ ===
അന്താരാഷ്ട്ര യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തിൽ 2019 ൽ ഏറ്റവുമധികം ആളുകൾ സന്ദർശിച്ചതായി [[യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് വേൾഡ് ടൂറിസം ഓർഗനൈസേഷൻ]] പറയുന്ന ഇരുപത് രാജ്യങ്ങൾ ഇവയാണ്.&lt;ref name=&quot;UNWTO2019&quot;/&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:1em auto 1em auto;&quot;
!റാങ്ക്
! രാജ്യം
! അന്താരാഷ്ട്ര ടൂറിസ്റ്റ്&lt;br /&gt;ആഗമനങ്ങൾ&lt;br /&gt;(2019) &lt;ref name=&quot;UNWTO2019&quot;/&gt;
|- align=&quot;center&quot;
| 1
| align=&quot;left&quot; |{{FRA}}
| 90.2 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
|2
| align=&quot;left&quot; |{{ESP}}
| 83.8 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 3
| align=&quot;left&quot; |{{flag|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ}}
| 78.7 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 4
| align=&quot;left&quot; |{{CHN}}
| 67.5 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 5
| align=&quot;left&quot; |{{EGY}}
| 52.5 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 6
| align=&quot;left&quot; |{{ITA}}
| 46.5 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 7
| align=&quot;left&quot; |{{TUR}}
| 39.7 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 8
| align=&quot;left&quot; |{{flag|ജർമ്മനി}}
| 39.4 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 9
| align=&quot;left&quot; |{{flag|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം}}
| 36.9 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 11
| align=&quot;left&quot; |{{JPN}}
| 32.1 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 12
| align=&quot;left&quot; |{{flag|മെക്സിക്കോ}}
| 31.7 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 13
| align=&quot;left&quot; |{{GRC}}
| 31.2 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 14
| align=&quot;left&quot; |{{THA}}
| 26.8 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 15
| align=&quot;left&quot; |{{RUS}}
| 24.4 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 16
| align=&quot;left&quot; |{{PRT}}
| 24.3 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 17
| align=&quot;left&quot; |{{HKG}}
| 23.8 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 18
| align=&quot;left&quot; |{{CAN}}
| 22.2 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 19
| align=&quot;left&quot; |{{POL}}
| 21.4 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 20
| align=&quot;left&quot; |{{Flag|നെതർലന്റ്സ്}}
| 20.2 ദശലക്ഷം
|}

=== അന്താരാഷ്ട്ര ടൂറിസം വരുമാനം ===
അന്താരാഷ്ട്ര ടൂറിസം വരുമാനം 2018 ൽ 1.7 ട്രില്യൺ യുഎസ് ഡോളറായിരുന്നുവെന്ന് [[യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് വേൾഡ് ടൂറിസം ഓർഗനൈസേഷൻ|ലോക ടൂറിസം ഓർഗനൈസേഷൻ]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു, ഇത് 2017 നെ അപേക്ഷിച്ച് 4% വർദ്ധനവാണ്. &lt;ref name=&quot;UNWTO2019&quot;/&gt; 2018 ലെ മികച്ച പത്ത് ടൂറിസം വരുമാന രാജ്യങ്ങൾ:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:1em auto 1em auto;&quot;
!റാങ്ക്
! രാജ്യം / പ്രദേശം
! അന്താരാഷ്ട്ര&lt;br /&gt;ടൂറിസം വരുമാനം&lt;br /&gt; (2018) &lt;ref name=&quot;UNWTO2019&quot;/&gt;
|- align=&quot;center&quot;
| 1
| align=&quot;left&quot; |{{flag|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ}}
| 214 ബില്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 2
| align=&quot;left&quot; |{{ESP}}
| 74 ബില്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 3
| align=&quot;left&quot; |{{FRA}}
| 67 ബില്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 4
| align=&quot;left&quot; |{{THA}}
| 63 ബില്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 5
| align=&quot;left&quot; |{{flag|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം}}
| 52 ബില്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 6
| align=&quot;left&quot; |{{ITA}}
| 49 ബില്ല്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 7
| align=&quot;left&quot; |{{EGY}}
| 45 ബില്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 8
| align=&quot;left&quot; |{{flag|ജർമ്മനി}}
| 43 ബില്ല്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 9
| align=&quot;left&quot; |{{JPN}}
| 41 ബില്ല്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 10
| align=&quot;left&quot; |{{CHN}}
| 40 ബില്ല്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
|}

=== അന്താരാഷ്ട്ര ടൂറിസം ചെലവ് ===
2018 ൽ അന്താരാഷ്ട്ര ടൂറിസത്തിനായി ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചെലവഴിച്ച പത്ത് രാജ്യങ്ങളായി [[യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് വേൾഡ് ടൂറിസം ഓർഗനൈസേഷൻ|ലോക ടൂറിസം ഓർഗനൈസേഷൻ]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങൾ ഇവയാണ്. &lt;ref name=&quot;UNWTO2019&quot;/&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:1em auto 1em auto;&quot;
!റാങ്ക്
! രാജ്യം
! അന്താരാഷ്ട്ര&lt;br /&gt; ടൂറിസം&lt;br /&gt;ചെലവ്&lt;br /&gt; (2018) &lt;ref name=&quot;UNWTO2019&quot;&gt;{{Cite book|title=International Tourism Highlights|publisher=UNWTO|year=2020|isbn=9789284421152|doi=10.18111/9789284421152}}&lt;/ref&gt;
|- align=&quot;center&quot;
| 1
| align=&quot;left&quot; |{{CHN}}
| 277 ബില്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 2
| align=&quot;left&quot; |{{flag|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ}}
| 144 ബില്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 3
| align=&quot;left&quot; |{{flag|ജർമ്മനി}}
| 94 ബില്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 4
| align=&quot;left&quot; |{{flag|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം}}
| 76 ബില്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 5
| align=&quot;left&quot; |{{FRA}}
| 48 ബില്ല്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 6
| align=&quot;left&quot; |{{AUS}}
| 37 ബില്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 7
| align=&quot;left&quot; |{{RUS}}
| 35 ബില്ല്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 8
| align=&quot;left&quot; |{{CAN}}
| 33 ബില്ല്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 9
| align=&quot;left&quot; |{{KOR}}
| 32 ബില്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
| 10
| align=&quot;left&quot; |{{ITA}}
| 30 ബില്ല്യൺ ഡോളർ
|- align=&quot;center&quot;
|}

=== യൂറോമോണിറ്റർ ഇന്റർനാഷണൽ ടോപ്പ് സിറ്റി ഡെസ്റ്റിനേഷൻ റാങ്കിംഗ് ===
2017 ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ സന്ദർശിച്ച നഗരങ്ങൾ, യൂറോമോണിറ്റർ ഇന്റർനാഷണൽ റേറ്റുചെയ്ത പ്രകാരം:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnn.com/travel/article/most-visited-cities-euromonitor-2018/index.html|title=World's most visited cities|date=3 December 2018|publisher=[[CNN]]}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:1em auto 1em auto;&quot;
!റാങ്ക്
! നഗരം
! രാജ്യം
! അന്താരാഷ്ട്ര&lt;br /&gt; വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ വരവ്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://blog.euromonitor.com/top-100-city-destinations-2019-highlights|title=Top 100 City Destinations Ranking|date=27 December 2018|publisher=Euromonitor International}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|- align=&quot;center&quot;
| 1
| align=&quot;left&quot; | [[ഹോങ്കോങ്|ഹോങ്കോംഗ്]]
| align=&quot;left&quot; |{{CHN}}
| 27.88 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 2
| align=&quot;left&quot; | [[ബാങ്കോക്ക്]]
| align=&quot;left&quot; |{{THA}}
| 22.45 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 3
| align=&quot;left&quot; | [[ലണ്ടൻ]]
| align=&quot;left&quot; |{{GBR}}
| 19.82 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 4
| align=&quot;left&quot; | [[സിംഗപ്പൂർ]]
| align=&quot;left&quot; |{{SGP}}
| 17.61 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 5
| align=&quot;left&quot; | [[കെയ്റോ|കെയ്‌റോ]]
| align=&quot;left&quot; |{{EGY}}
| 17.33 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 6
| align=&quot;left&quot; | [[പാരിസ്|പാരീസ്]]
| align=&quot;left&quot; |{{FRA}}
| 15.83 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 7
| align=&quot;left&quot; | [[ദുബായ്]]
| align=&quot;left&quot; |{{ARE}}
| 15.79 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 8
| align=&quot;left&quot; | [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂ യോർക്ക് നഗരം]]
| align=&quot;left&quot; |{{flag|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ}}
| 13.10 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 9
| align=&quot;left&quot; | [[മകൗ|മക്കാവു]]
| align=&quot;left&quot; |{{MAC}}
| 12.84 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
| 10
| align=&quot;left&quot; | [[കോലാലമ്പൂർ|ക്വാലലംപൂര്]]
| align=&quot;left&quot; | മലേഷ്യ
| 12.47 ദശലക്ഷം
|- align=&quot;center&quot;
|-
|}

=== വേൾഡ് ട്രാവൽ ആൻഡ് ടൂറിസം കൗൺസിൽ ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+2010 നും 2016 നും ഇടയിൽ ശക്തമായ അന്താരാഷ്ട്ര യാത്രയും ടൂറിസം വളർച്ചയും കാണിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wttc.org/-/media/files/reports/economic-impact-research/2017-documents/global-economic-impact-and-issues-2017.pdf|title=Countries Showing Strong International Travel and Tourism Growth|access-date=2020-12-15|archive-date=2018-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20181113052505/https://www.wttc.org/-/media/files/reports/economic-impact-research/2017-documents/global-economic-impact-and-issues-2017.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
!റാങ്ക്
! രാജ്യം
! ശതമാനം
|-
| 1
| [[മ്യാൻമാർ]]
| 73.5%
|-
| 2
| [[സുഡാൻ]]
| 49.8%
|-
| 3
| [[അസർബെയ്ജാൻ]]
| 36.4%
|-
| 4
| [[ഖത്തർ]]
| 34.1%
|-
| 5
| [[സാവോ ടോം ആൻഡ് പ്രിൻസിപ്പെ]]
| 30.1%
|-
| 6
| [[ശ്രീലങ്ക]]
| 26.4%
|-
| 7
| [[കാമറൂൺ]]
| 25.5%
|-
| 8
| [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജിയ]]
| 22.7%
|-
| 9
| [[ഐസ്‌ലാന്റ്]]
| 20.0%
|-
| 10
| [[കിർഗ്ഗിസ്ഥാൻ]]
| 19.5%
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+2016 ൽ അതിവേഗം വളരുന്ന ടൂറിസം, യാത്രാ വ്യവസായത്തിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ച രാജ്യങ്ങൾ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wttc.org/-/media/files/reports/economic-impact-research/2017-documents/global-economic-impact-and-issues-2017.pdf|title=Which Countries Performed Best In 2016?|page=7|access-date=2020-12-15|archive-date=2018-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20181113052505/https://www.wttc.org/-/media/files/reports/economic-impact-research/2017-documents/global-economic-impact-and-issues-2017.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
!റാങ്ക്
! രാജ്യം
! ശതമാനം
|-
| 1
| [[അസർബെയ്ജാൻ]]
| 46.1%
|-
| 2
| [[മംഗോളിയ]]
| 24.4%
|-
| 3
| [[ഐസ്‌ലാന്റ്]]
| 20.1%
|-
| 4
| [[സൈപ്രസ്]]
| 15.4%
|-
| 5
| [[കസാഖ്സ്ഥാൻ]]
| 15.2%
|-
| 6
| [[മൊൾഡോവ]]
| 14.2%
|-
| 7
| [[കോസ്റ്റ റീക്ക]]
| 12.1%
|-
| 8
| [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജിയ]]
| 11.2%
|-
| 9
| [[ശ്രീലങ്ക]]
| 10.7%
|-
| 10
| [[തായ്‌ലാന്റ്]]
| 10.7%
|}

== ചരിത്രം ==

=== പുരാതനകാലം ===
[[പ്രമാണം:View_from_Vittoria_Lighthouse.jpg|ലഘുചിത്രം| ബർകോള, പുരാതന കാലം തൊട്ടുള്ള ഒരു ഹോളിഡെ റിസോർട്ട്]]
പുരാതനകാലത്ത് വിനോദത്തിനായി ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രദേശത്തിന് പുറത്തേക്കുള്ള യാത്രകൾ പ്രധാനമായും സമ്പന്ന വർഗ്ഗത്തിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങിയിരുന്നു. സാമ്പത്തികമായി ഉയർന്ന നിലയിലുള്ളവർ ചിലപ്പോൾ ലോകത്തിന്റെ വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് പോയി, മികച്ച കെട്ടിടങ്ങളും കലാസൃഷ്ടികളും കാണാനും, പുതിയ ഭാഷകൾ പഠിക്കാനും, പുതിയ സംസ്കാരങ്ങൾ അനുഭവിക്കാനും, പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങൾ ആസ്വദിക്കാനും, വ്യത്യസ്ത രുചികൾ ആസ്വദിക്കാനും ഒക്കെ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. സുമേറിയൻ രാജാവ് ഷുൽഗിയുടെ തുടക്ക കാലഘട്ടത്തിൽ, റോഡുകൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും യാത്രക്കാർക്ക് വേ സ്റ്റേഷനുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിലും ഒക്കെ ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HFWjoeVCLk0C|title=Introduction To Tourism|last=Jayapalan|first=N.|publisher=Atlantic Publishers &amp; Dist|year=2001|isbn=978-81-7156-977-9|language=en}}&lt;/ref&gt; ബിസി 1500 മുതൽ [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്തിൽ]] ആനന്ദത്തിനായുള്ള യാത്രകൾ കാണാൻ കഴിയും.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Travel in the Ancient World|url=https://archive.org/details/travelinancientw0000cass|last=Casson|first=Lionel|date=1994|publisher=Johns Hopkins University Press|location=Baltimore|page=[https://archive.org/details/travelinancientw0000cass/page/32 32]}}&lt;/ref&gt; [[റോമൻ റിപ്പബ്ലിക്ക്|റോമൻ റിപ്പബ്ലിക്കിൽ]], സ്പാകളും ബയേ പോലുള്ള തീരദേശ റിസോർട്ടുകളും സമ്പന്നർക്കിടയിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. റോമൻ സവർണ്ണർ തങ്ങളുടെ ഒഴിവു സമയം കരയിലോ കടലിലോ ചെലവഴിക്കുകയും അവരുടെ വില്ല ഉർബാനയിലേക്കോ വില്ല മാരിടിമയിലേക്കോ പോകുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. എ.ഡി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പൌസാനിയാസ് ''ഡിസ്ക്രിപ്ഷൻ ഓഫ് ഗ്രീസ്'' എഴുതി. [[ചൈനയുടെ ചരിത്രം|പുരാതന ചൈനയിൽ]], പ്രഭുക്കന്മാർ ചിലപ്പോൾ [[തായ് പർവ്വതം|തായ് പർവതവും]], ചില അവസരങ്ങളിൽ അഞ്ച് പവിത്ര പർവതങ്ങൾ മുഴുവനായും ഒക്കെ സന്ദർശിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.{{cn}}

=== മദ്ധ്യ കാലം ===
[[മദ്ധ്യകാലം|മധ്യകാലഘട്ടം]] മുതൽക്കു തന്നെ ക്രിസ്തുമതത്തിനും ബുദ്ധമതത്തിനും [[ഉംറ|ഇസ്ലാമിനും]] [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടന]] പാരമ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. [[ജെഫ്രി ചോസർ|ചോസറുടെ]] [[കാന്റർബറി കഥകൾ|കാന്റർബറി കഥകളും]], വു ചെങ്‍എൻ‍ന്റെ ''ജേർണി ടു വെസ്റ്റ്''  എന്നിവയും ഇംഗ്ലീഷ് [[ചൈനീസ് സാഹിത്യം|ചൈനീസ് സാഹിത്യങ്ങളിലെ]] ക്ലാസിക്കുകളാണ്.{{cn}}
[[പ്രമാണം:&quot;A_Tour_Guide_to_the_Famous_Places_of_the_Capital&quot;_from_Akizato_Rito's_Miyako_meisho_zue_(1787).jpg|ലഘുചിത്രം|ഒരു ജാപ്പനീസ് ടൂറിസ്റ്റ് ഒരു ടൂർ ഗൈഡും ഒരു ഗൈഡ് പുസ്തകവും പരിശോധിക്കുന്നു. അക്കിസാറ്റോ റിറ്റെയുടെ ''മിയാക്കോ'' മെയ്‌ഷോ സ്യൂ (1787) ൽ നിന്നുള്ള ചിത്രം.]]
പത്താം നൂറ്റാണ്ടിനും പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിലുള്ള [[സോങ് രാജവംശം|സോങ് രാജവംശത്തിൽ]] മതേതര [[സഞ്ചാരസാഹിത്യം|സഞ്ചാരസാഹിത്യകാരന്മാരായ]] സു ഷി (പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ട്), ഫാൻ ചെങ്‌ഡ (പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്) എന്നിവർ [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] നിന്ന് മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ സഞ്ചരിച്ചു. [[മിങ് രാജവംശം|മിങ്ങിനു]] കീഴിൽ, സൂ സിയാക്ക് യാത്രകൾ തുടർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Hargett|first=James|year=1985|title=Some Preliminary Remarks on the Travel Records of the Song Dynasty (960-1279)|jstor=495194|journal=Chinese Literature: Essays, Articles, Reviews|volume=7|issue=1/2|pages=67–93|doi=10.2307/495194}}&lt;/ref&gt; മധ്യകാല ഇറ്റലിയിൽ, [[പെട്രാർക്ക്|ഫ്രാൻസെസ്കോ പെട്രാർക്ക്]] തന്റെ 1336 മൌണ്ട് വെന്റൌക്സ് കയറ്റത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു സാങ്കൽപ്പിക വിവരണം എഴുതി, ഇതിൽ യാത്രയെ പ്രശംസിക്കുകയും ''ഫ്രിജിഡ ഇൻകുരിയോസിറ്റാസിനെ'' വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തു. ബർഗുണ്ടിയൻ കവി മൈക്കോൾട്ട് ടെയിൽ‌വെൻറ് ({{Illm|Michault Taillevent|fr}}) പിന്നീട് ജൂറ പർവതനിരകളിലൂടെയുള്ള 1430 യാത്രയുടെ ഭയാനകമായ ഓർമ്മകൾ രചിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7yqsIYSNmLMC&amp;pg=PA32|title=Un poète bourguignon du XVe siècle, Michault Taillevent: édition et étude|last=Deschaux, Robert|last2=Taillevent, Michault|publisher=Librairie Droz|year=1975|isbn=978-2-600-02831-8|pages=31–32}}&lt;/ref&gt;

=== ഗ്രാൻഡ് ടൂർ ===
[[പ്രമാണം:Willem_van_Haecht_Władysław_Vasa.JPG|ലഘുചിത്രം| പോളണ്ടിലെ പ്രിൻസ് ലാഡിസ്ലാവ് സിജിസ്മണ്ട് 1624 ൽ [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസ്സൽസിലെ]] ഗാലറി ഓഫ് കോർനെലിസ് വാൻ ഡെർ ഗീസ്റ്റ് സന്ദർശിക്കുന്നു]]
ആധുനിക ടൂറിസത്തിന്റെ തുടക്കം ഗ്രാൻഡ് ടൂർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലെ]] (പ്രത്യേകിച്ച് [[ജർമ്മനി]], [[ഇറ്റലി]]) ഒരു പരമ്പരാഗത യാത്രയായിരുന്നു. യാത്രികർ  പ്രധാനമായും ഉയർന്ന ക്ലാസ് യൂറോപ്യൻ ചെറുപ്പക്കാർ, പ്രധാനമായും പടിഞ്ഞാറൻ, വടക്കൻ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർ ആയിരുന്നു. 1624-ൽ [[പോളണ്ട്|പോളണ്ടിലെ]] യുവ രാജകുമാരൻ സിഡിസ്മണ്ട് മൂന്നാമന്റെ മൂത്തമകനായ ലാഡിസ്ലാവ് സിഗിസ്മണ്ട് വാസ യൂറോപ്പിലുടനീളം യാത്ര ചെയ്തു. ഇത്തരം യാത്രകൾ പോളിഷ് പ്രഭുക്കന്മാർക്കിടയിൽ പതിവായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;wladcy12b&quot;&gt;[[Tomasz Bohun]], ''Podróże po Europie'', ''Władysław IV Wasa'', Władcy Polski, p. 12&lt;/ref&gt; ഇന്നത്തെ ജർമ്മനി, ബെൽജിയം, നെതർലാന്റ്സ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചു. ഇതൊരു വിദ്യാഭ്യാസ യാത്രയായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.wilanow-palac.art.pl/dyplomacja_i_turystyka_krolewicz_wladyslaw_waza_w_posiadlosciach_hiszpanskich_1624_1625.html|title=Dyplomacja i turystyka&amp;nbsp;– królewicz Władysław Waza w posiadłościach hiszpańskich (1624–1625)|access-date=7 June 2017|last=Adam Kucharski|website=Silva Rerum|archive-date=2019-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20190814040300/http://www.wilanow-palac.art.pl/dyplomacja_i_turystyka_krolewicz_wladyslaw_waza_w_posiadlosciach_hiszpanskich_1624_1625.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പോളിഷ്-ലിത്വാനിയൻ കോമൺ‌വെൽത്തിൽ ഇറ്റാലിയൻ ഓപ്പറ അവതരിപ്പിച്ചതാണ് ഈ യാത്രയുടെ ഒരു ഫലം.&lt;ref&gt;''The Oxford Illustrated History of Opera'', ed. Roger Parker (1994): a chapter on Central and Eastern European opera by John Warrack, p. 240; ''The Viking Opera Guide'', ed. Amanda Holden (1993): articles on Polish composers, p. 174&lt;/ref&gt;

1660 മുതൽ ഈ സമ്പ്രദായം അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കുകയും,1840 കളിൽ വലിയ തോതിലുള്ള [[റെയിൽ‌ ഗതാഗതം]] വരുന്നതുവരെ സാധാരണ യാത്രാമാർഗ്ഗം പിന്തുടരുകയും ചെയ്തു. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രഭുക്കന്മാരും സമ്പന്നരായ ലാൻഡഡ് ജെന്റിയുമാണ് പ്രധാന യാത്രികർ. എന്നിരുന്നാലും, ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്‌ സഭകൾ|പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്]] നോർത്തേൺ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലെ സമ്പന്നരായ ചെറുപ്പക്കാരും, പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതി മുതൽ ചില തെക്കേ അമേരിക്കൻ, യുഎസ്, മറ്റ് വിദേശ യുവാക്കൾ എന്നിവരും  സമാനമായ യാത്രകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. റെയിൽ, സ്റ്റീംഷിപ്പ് യാത്രകൾ യാത്ര സുഗമമാക്കിയതിനുശേഷം കൂടുതൽ മധ്യവർഗത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ഈ പാരമ്പര്യം വിപുലീകരിച്ചു.{{cn}}

18, 19 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഗ്രാൻഡ് ടൂർ  ഉയർന്ന ക്ലാസ് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ സ്റ്റാറ്റസ് ചിഹ്നമായി മാറി. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ, ക്ലാസിക് സംസ്കാരത്തിന്റെ മേധാവിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജോഹാൻ ജോക്കിം വിൻകെൽമാന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ യൂറോപ്യൻ അക്കാദമിക് ലോകത്ത് വളരെ പ്രചാരത്തിലായി. ഇറ്റലി, ഫ്രാൻസ്, ഗ്രീസ് എന്നിവ ക്ലാസിക് കലയുടെ മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങൾ നൽകുന്നരാജ്യങ്ങളായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ, ഗ്രാൻഡ് ടൂറിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ ആ കേന്ദ്രങ്ങളിലായിരുന്നു. അവിടെ ഉയർന്ന ക്ലാസ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ക്ലാസിക് കലയുടെയും ചരിത്രത്തിന്റെയും അപൂർവ ഉദാഹരണങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിയുമായിരുന്നു.{{cn}}

=== ഒഴിവുസമയ യാത്രയുടെ ആവിർഭാവം ===
[[പ്രമാണം:Carl_Spitzweg_047.jpg|ലഘുചിത്രം| ''ഇംഗ്ലീഷ്‍മാൻ ഇൻ ദ ചംപഗ്ന.'' കാൾ സ്പിത്ജ്വെഗ് (സി. 1845)]]
ഒഴിവു സമയ വിനോദയാത്രകൾ [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ]] [[വ്യവസായവിപ്ലവം|വ്യാവസായിക വിപ്ലവവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന വ്യാവസായിക ജനസംഖ്യയിൽ ഒഴിവുസമയം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച ആദ്യത്തെ യൂറോപ്യൻ രാജ്യം യുകെ ആണ്.&lt;ref name=&quot;singh&quot;&gt;{{Cite book|title=Fundamental of Tourism and Travel|last=Singh|first=L.K.|publisher=Isha Books|year=2008|isbn=978-81-8205-478-3|location=Delhi|page=189|chapter=Issues in Tourism Industry|chapter-url=https://books.google.com/books?id=mWf4PtzRmwUC&amp;q=the%20first%20European%20country%20to%20promote%20leisure%20time%20to%20the%20increasing%20industrial%20population&amp;pg=PA189}}&lt;/ref&gt; തുടക്കത്തിൽ, ഇത് ഉൽപാദന യന്ത്രങ്ങളുടെ ഉടമകൾ, സാമ്പത്തിക പ്രഭുവർഗ്ഗം, ഫാക്ടറി ഉടമകൾ, വ്യാപാരികൾ എന്നിവർക്ക് ബാധകമായിരുന്നു. 1758 ൽ രൂപീകരിച്ച ആദ്യത്തെ ഔദ്യോഗിക യാത്രാ കമ്പനിയാണ് കോക്സ് &amp; കിംഗ്സ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.coxandkings.co.uk/aboutus-history.aspx|title=History: Centuries of Experience|access-date=23 December 2011|publisher=[[Cox &amp; Kings]]|archive-date=2011-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525050010/http://www.coxandkings.co.uk/aboutus-history.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ടൂറിസം, സാംസ്കാരിക പൈതൃകം, യുനെസ്കോ ==
സാംസ്കാരികവും പ്രകൃതിദത്തവുമായ പൈതൃകം പലയിടത്തും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ടൂറിസത്തിന്റെ പരമമായ അടിസ്ഥാനമാണ്. [[സാംസ്കാരിക വിനോദസഞ്ചാരം]] നിലവിലെ മെഗാട്രെൻഡുകളിൽ ഒന്നാണ്.  വിനോദസഞ്ചാരത്തിന് സാംസ്കാരിക പൈതൃകം ആവശ്യമാണ് എങ്കിലും അത് പൈതൃകത്തെ അപകടത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. 1999 മുതൽ &quot;ഐക്കോമോസ് - ഇന്റർനാഷണൽ കൾച്ചറൽ ടൂറിസം ചാർട്ടർ&quot; ഈ പ്രശ്നങ്ങളെല്ലാം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. പ്രാദേശിക ജനതയ്ക്ക് ഭാവിയിൽ ഈ സുപ്രധാന സാമ്പത്തിക അടിത്തറ നിലനിർത്തുന്നതിന് സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് യുദ്ധമേഖലകളിൽ യുനെസ്കോയുടെ ശ്രദ്ധ. [[യുനെസ്കോ]], [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]], [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ സമാധാന സേന|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സമാധാന സേന]], ബ്ലൂ ഷീൽഡ് ഇന്റർനാഷണൽ എന്നിവ തമ്മിൽ ശക്തമായ സഹകരണമുണ്ട്. ടൂറിസത്തിന്റെ അപകട ഫലങ്ങളിൽ നിന്നും യുദ്ധത്തിൽ നിന്നും ഒക്കെ സാംസ്കാരിക സ്വത്തുക്കളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള വിപുലമായ അന്താരാഷ്ട്ര, ദേശീയ പരിഗണനകളും പഠനങ്ങളും പരിപാടികളും ഉണ്ട്.&lt;ref&gt;Rick Szostak: ''The Causes of Economic Growth: Interdisciplinary Perspectives.'' Springer Science &amp; Business Media, 2009, {{ISBN|9783540922827}}; Markus Tauschek &quot;Kulturerbe&quot; (2013), p 166; Laurajane Smith &quot;Uses of Heritage&quot; (2006).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=15207&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|title=UNESCO Legal Instruments: Second Protocol to the Hague Convention of 1954 for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict 1999}}; Roger O’Keefe, Camille Péron, Tofig Musayev, Gianluca Ferrari &quot;Protection of Cultural Property. Military Manual.&quot; UNESCO, 2016, p 73; [https://peacekeeping.un.org/en/action-plan-to-preserve-heritage-sites-during-conflict Action plan to preserve heritage sites during conflict - UNITED NATIONS, 12 Apr 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106044907/https://peacekeeping.un.org/en/action-plan-to-preserve-heritage-sites-during-conflict |date=2022-01-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.krone.at/1911689|title=Austrian Armed Forces Mission in Lebanon|language=de}}; Jyot Hosagrahar: ''Culture: at the heart of SDGs.'' UNESCO-Kurier, April-Juni 2017.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/shortcuts/2016/sep/27/dont-look-now-venice-tourists-locals-sick-of-you-cruise-liners|title=Don't look now, Venice tourists – the locals are sick of you|access-date=2018-05-10|last=Simon Osborne|date=2016-09-27|website=The Guardian|language=EN}}&lt;/ref&gt;

== വിവിധ തരത്തിലുള്ള ടൂറിസം തരങ്ങൾ ==

===സാംസ്കാരിക ടൂറിസം===
{{main|സാംസ്കാരിക ടൂറിസം}}
{{Unreferenced section}}
[[File:Bekal fort12.jpg|thumb|[[ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവ്വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ]]യുടെ സംരക്ഷണയിലുള്ള, [[ബേക്കൽ കോട്ട|ബേക്കൽ കോട്ടയ്ക്കുള്ളിലെ]] സന്ദർശകർ.]]
ഒരു സ്ഥലത്തെ ദൃശ്യവും അദൃശ്യവുമായ സാംസ്കാരിക ആകർഷണങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് നടത്തുന്ന വിനോദസഞ്ചാരമാണ് [[സാംസ്കാരിക ടൂറിസം]]. സാംസ്കാരിക ടൂറിസം അനുഭവങ്ങളിൽ [[കല]], [[വാസ്തുവിദ്യ]], [[പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം|പുരാവസ്തുക്കൾ]], [[ഭക്ഷണം]], [[ഉത്സവം|ഉത്സവങ്ങൾ]], ചരിത്രപരമോ പൈതൃകമോ ആയ ഇടങ്ങൾ, സ്മാരകങ്ങൾ, [[മ്യൂസിയം|മ്യൂസിയങ്ങൾ]], ദേശീയ പാർക്കുകൾ, വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ, ആരാധനാലയങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നു.
====പുരാവസ്തു ടൂറിസം====
{{main|പുരാവസ്തു ടൂറിസം}}
[[പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം|പുരാവസ്തുക്കളിൽ]] പൊതുതാൽപര്യവും ചരിത്രപരമായ സ്ഥലങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവും ലക്ഷ്യമിടുന്ന സാംസ്കാരിക ടൂറിസത്തിന്റെ ഒരു രൂപമാണ് പുരാവസ്തു ടൂറിസം.
===കുളിനറി ടൂറിസം അഥവാ ഫുഡ്‌ ടൂറിസം===
{{main|കുളിനറി ടൂറിസം}}
അടുത്തും അകലെയുമുള്ള അതുല്യവും അവിസ്മരണീയവുമായ ഭക്ഷണപാനീയങ്ങൾ അനുഭവിക്കാനുള്ള യാത്രയാണ് [[കുളിനറി ടൂറിസം]] അല്ലെങ്കിൽ ഫുഡ് ടൂറിസം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.worldfoodtravel.org|title=World Food Travel Association|access-date=October 8, 2017|publisher=World Food Travel Association|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ഇതിന്റെ ഒരു ഉപ വിഭാഗമാണ് [[വീഞ്ഞ്]] ആസ്വദിക്കാനുള്ള യാത്രയായ [[വൈൻ ടൂറിസം]]. [[കാലാവസ്ഥ]], താമസം, [[ദൃശ്യം|പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങൾ]] എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പം വിനോദസഞ്ചാര അനുഭവത്തിന്റെ സുപ്രധാന ഘടകമായി ഭക്ഷണവും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;McKercher&quot;&gt;{{Cite journal|last=McKercher, Bob|last2=Okumus, Fevzi|last3=Okumus, Bendegul|date=2008|title=Food Tourism as a Viable Market Segment: It's All How You Cook the Numbers!|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-travel-tourism-marketing_2008_25_2/page/137|journal=Journal of Travel &amp; Tourism Marketing|volume=25|issue=2|pages=137–148|doi=10.1080/10548400802402404}}&lt;/ref&gt;
=== സുസ്ഥിര ടൂറിസം ===
സംസ്കാരം, പരിസ്ഥിതി, [[ജൈവവൈവിധ്യം|ജൈവ വൈവിധ്യങ്ങൾ]], ജീവിത പിന്തുണാ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടുതന്നെ സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക, സൗന്ദര്യാത്മക ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ കഴിയുന്ന തരത്തിൽ എല്ലാ വിഭവങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഒന്നായി സുസ്ഥിര ടൂറിസത്തെ വിഭാവനം ചെയ്യുന്നു.

ആഗോള ഹരിതഗൃഹ-വാതക ഉദ്‌വമനത്തിന്റെ 8% വിനോദ സഞ്ചാരത്തിൽ നിന്നാണ്, ഇതിൽ തന്നെ ഭൂരിഭാഗവും വിമാനയാത്രയിൽ നിന്നാണ്.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Lenzen|first1=Manfred|last2=Sun|first2=Ya-Yen|last3=Faturay|first3=Futu|last4=Ting|first4=Yuan-Peng|last5=Geschke|first5=Arne|last6=Malik|first6=Arunima|date=7 May 2018|title=The carbon footprint of global tourism|journal=Nature Climate Change|publisher=Springer Nature Limited|volume=8|issue=6|pages=522–528|doi=10.1038/s41558-018-0141-x|issn=1758-6798|quote=[...] between 2009 and 2013, tourism's global carbon footprint has increased from 3.9 to 4.5 GtCO2e, four times more than previously estimated, accounting for about 8% of global greenhouse gas emissions. Transport, shopping and food are significant contributors. The majority of this footprint is exerted by and in high-income countries.|s2cid=90810502}}&lt;/ref&gt; അതുപോലെ തന്നെ പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങൾക്കും അവരുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രയോജനകരമല്ലാത്ത മറ്റ് പാരിസ്ഥിതികവും സാമൂഹികവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ എന്നിവയും ടൂറിസത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകാം. ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങളുള്ളതിനാൽ ടൂറിസം വികസനം സുസ്ഥിരമായിരിക്കണമെന്ന് ഇപ്പോൾ പൊതുവായ അഭിപ്രായമുണ്ട്.&lt;ref&gt;Peeters P., Gössling S., Ceron J.P., Dubois G., Patterson T., Richardson R.B., Studies E. (2004). [http://www.mif.uni-freiburg.de/isb/ws2/report/peetersetal.pdf The Eco-efficiency of Tourism.]&lt;/ref&gt;
=== എക്കോടൂറിസം ===
{{main|എക്കോടൂറിസം}}
പരിസ്ഥിതി സൌഹൃദ ടൂറിസം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇക്കോടൂറിസം ദുർബലവും, സ്വാഭാവികവും, സാധാരണയായി സംരക്ഷിതവുമായ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കുള്ള ഉത്തരവാദിത്വത്തോടു കൂടിയ യാത്രകളാണ്. ഇത് യാത്രക്കാരനെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനായി ഫണ്ട് നൽകുകയും, പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനും രാഷ്ട്രീയ ശാക്തീകരണത്തിനും നേരിട്ട് പ്രയോജനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളിൽ വളരെ സാധാരണമായ ഒരു മുദ്രാവാക്യമാണ് ''Take only memories and leave only footprints'' (''ഓർമ്മകൾ മാത്രം കൊണ്ടുപോവുക, കാൽപ്പാടുകൾ മാത്രം ഉപേക്ഷിക്കുക)'' എന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pinterest.com/marymo393/take-only-memories-leave-only-footprints-chief-sea/|title=Morgan Gamble|access-date=9 June 2015|website=Pinterest}}&lt;/ref&gt;

ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ആദ്യത്തെ ആസൂത്രിത പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ വിനോദ സഞ്ചാര പദ്ധതിയാണ് കേരളത്തിലെ [[തെന്മല ഇക്കോ ടൂറിസം പദ്ധതി]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=തെന്മല|url=https://www.keralatourism.org/malayalam/destination/thenmala-ecotourism/41|website=www.keralatourism.org|date=15 ഡിസംബർ 2020|access-date=2020-12-15|archive-date=2020-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082047/https://www.keralatourism.org/malayalam/destination/thenmala-ecotourism/41|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ഇതുകൂടാതെ അറുപതിൽ അധികം ഇക്കോടൂറിസം കേന്ദ്രങ്ങൾ കേരളത്തിലുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=നിങ്ങളുടെ കാടുകയറ്റം നിയമപരമാണോ? സഞ്ചാരികൾ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ {{!}} Responsible Tourism{{!}} legal trekking{{!}} Monsoon Trekking{{!}} Travel Tips |url=https://www.mathrubhumi.com/travel/travel-info/kerala/kerala-eco-tourism-destinations-1.2357162 |website=www.mathrubhumi.com |date=15 ഡിസംബർ 2020 |access-date=2020-12-15 |archive-date=2020-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082729/https://www.mathrubhumi.com/travel/travel-info/kerala/kerala-eco-tourism-destinations-1.2357162 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

=== മതപരമായ ടൂറിസം ===
[[പ്രമാണം:Saint_Peter's_Basilica_facade,_Rome,_Italy.jpg|ലഘുചിത്രം| ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മത ടൂറിസം സൈറ്റുകളിൽ ഒന്നായ [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസലിക്ക|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസിലിക്ക]], [[വത്തിക്കാൻ നഗരം|വത്തിക്കാൻ സിറ്റി]], റോം,]]
മതപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി നടത്തുന്ന യാത്രകൾ [[തീർത്ഥാടനം]] എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. മതപരമായ ആവശ്യത്തിന് മാത്രം പോകുന്ന തീർഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളും, മതപരമായും വിനോദ സഞ്ചാരപരമായും ഒരു പോലെ പ്രാധാന്യമുള്ള തീർഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളും ഉണ്ട്. വത്തിക്കാനിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസിലിക്ക ആഗോള ക്രൈസ്തവവരുടെ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ്. സൗദി അറേബ്യയിലെ [[ഹജ്ജ്|ഹജ്]] മറ്റൊന്നാണ്. ഇവിടെ ഇസ്ലാം മതസ്ഥർ തീർത്ഥാടനം നടത്തുന്നു. ജെറുസലേം തീർഥാടനവുമെല്ലാം പൊതുവേ മതപരമായി മാത്രം പ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥലങ്ങളാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://web-edition.sarvavijnanakosam.gov.in/index.php?title=%E0%B4%A4%E0%B5%80%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B4%A8%E0%B4%82|title=തീർഥാടനം - സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|access-date=2023-07-17|archive-date=2023-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230717073610/http://web-edition.sarvavijnanakosam.gov.in/index.php?title=%E0%B4%A4%E0%B5%80%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B4%A8%E0%B4%82|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://doi.org/10.4000/viatourism.7949|title=Tourism and Religion|date=2022}}&lt;/ref&gt; 

ഇന്ത്യയിൽ അതേസമയം ജൈനക്ഷേത്രമായ [[ഗോൾഡൻ ടെമ്പിൾ]], സിഖ് ആരാധനാലയമായ [[സുവർണ്ണക്ഷേത്രം|സുവർണ്ണ ക്ഷേത്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിനോദസഞ്ചാരത്തിനായും ആളുകൾ പോകാറുണ്ട്. കാശി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രം, തിരുപ്പതി വെങ്കടേശ്വര ക്ഷേത്രം, കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം, ജമ്മു കശ്മീരിലെ വൈഷ്ണോദേവി ക്ഷേത്രം, മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം, പഴനി ക്ഷേത്രം, തഞ്ചാവൂർ ബ്രഹ്‌ദീശ്വര ക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയവ പ്രധാന ഹൈന്ദവ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. തമിഴ് നാട്ടിലെ വേളാങ്കണ്ണി പള്ളി ഇന്ത്യയിലെ ഒരു പ്രധാന ക്രൈസ്തവ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ്. 

കേരളത്തിൽ [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം]], [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം]], &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/sabarimala-temple/47|title=Sabarimala, Hill Temple of Lord Ayyappa, Pathanamthitta|access-date=2023-07-17|language=en}}&lt;/ref&gt; ആറ്റുകാൽ ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ചോറ്റാനിക്കര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ഏറ്റുമാനൂർ ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം  തുടങ്ങിയവ എടുത്ത് പറയേണ്ടതാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.karnatakatourism.org/tour-item/sri-mookambika-temple/|title=Mookambika Temple {{!}} Temple in karnataka|access-date=2023-07-17|language=en-GB|archive-date=2023-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606034648/https://karnatakatourism.org/tour-item/sri-mookambika-temple/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.malayalamnewsdaily.com/node/201361/saudi/hajj-khalid-al-faisal|title=ഹാജിമാർക്ക് സഹായത്തിന് മൂന്നു ലക്ഷം ഉദ്യോഗസ്ഥർ -ഖാലിദ് അൽഫൈസൽ|access-date=2023-07-17|date=2019-07-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tamilnadutourism.tn.gov.in/destinations/velankanni|title=Velankanni {{!}} Pilgrim Centre {{!}} Tamil Nadu Tourism|access-date=2023-07-17|last=Doe|first=John|language=en|archive-date=2023-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20231205182654/https://www.tamilnadutourism.tn.gov.in/destinations/velankanni|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== പഠനയാത്രകൾ ===
{{main|പഠനയാത്ര}}
അറിവ് നേടുന്നതിനായി ക്ലാസ് റൂം പരിതസ്ഥിതിക്ക് പുറത്തേക്കുള്ള യാത്രകളാണ് പഠനയാത്രകൾ. മറ്റൊരു രാജ്യം അല്ലെങ്കിൽ പ്രദേശം സന്ദർശിച്ച് സംസ്കാരത്തെക്കുറിച്ച് മനസിലാക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ ക്ലാസ് റൂമിനുള്ളിൽ പഠിച്ച കഴിവുകൾ മറ്റൊരു പരിതസ്ഥിതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുക, സാമൂഹിക ജീവിതത്തിലേക്കുള്ള അടിസ്ഥാനപാഠങ്ങൾ പകരുക, സാമൂഹിക ഇടപെടലും ആശയ വിനിമയവും മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നിവയെല്ലാം പഠന യാത്രകളുടെ ഭാഗമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theknowledgereview.com/educational-tours-or-field-trips-as-a-benefit-to-students/|title=Educational Tours or Field Trips as a Benefit to Students|access-date=2023-07-17|date=2019-06-03|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/editorial/2022/11/12/editorial-column-on-how-to-conduct-school-tour.html|title=പഠനയാത്ര പോകാം പുതുവഴിയേ|access-date=2023-07-17|last=കെ.വി.|first=മനോജ്|language=ml}}&lt;/ref&gt;

=== മെഡിക്കൽ ആൻഡ് വെൽനസ് ടൂറിസം ===

{{main|മെഡിക്കൽ ടൂറിസം|വെൽനസ് ടൂറിസം}}
ഒരു പ്രത്യേക മെഡിക്കൽ നടപടിക്രമത്തിനായി രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ കാര്യമായ വില വ്യത്യാസമുണ്ടാകുമ്പോൾ, (പ്രത്യേകിച്ചും [[തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ|തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ]], [[ഇന്ത്യ]], [[കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ്]], [[ക്യൂബ]] , [[കാനഡ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www2.deloitte.com/ca/en/pages/life-sciences-and-healthcare/articles/evolving-medical-tourism-in-canada.html|title=Evolving medical tourism in Canada {{!}} Deloitte Canada|access-date=12 September 2016|website=Deloitte Canada}}&lt;/ref&gt; എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ) പ്രത്യേക മെഡിക്കൽ നടപടിക്രമങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്  (ഉദാ. [[ദന്തവൈദ്യം|ദന്തചികിത്സ]]), വില അല്ലെങ്കിൽ നിയന്ത്രണങ്ങളിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള യാത്രയെ പലപ്പോഴും &quot;മെഡിക്കൽ ടൂറിസം&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു. മറ്റു രാജ്യങ്ങളെക്കാൾ ചിലവ് കുറഞ്ഞതും എന്നാൽ ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ ചികിത്സ ലഭിക്കുന്നതുമായ മികച്ച ആശുപത്രികൾ ഈ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തുർക്കി പോലെയുള്ള പല രാജ്യങ്ങളിലെ മികച്ച ആശുപത്രികൾ മെഡിക്കൽ ടൂറിസ്റ്റുകൾക്കായി എല്ലാവിധ സൗകര്യങ്ങളും ഒരുക്കി കൊടുക്കുന്നു. അതുവഴി ചികിത്സ ആവശ്യമുള്ള വിദേശികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. മെഡിക്കൽ ടൂറിസത്തോടൊപ്പം ചേർത്ത് പറയുന്ന മറ്റൊന്നാണ് [[വെൽനസ് ടൂറിസം]]. രോഗത്തിനുള്ള ചികിൽസ എന്നതിന് പകരം ശാരീരികവും മാനസികവുമായ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യവും]] സൌഖ്യവും ലക്ഷ്യമിട്ട് നടത്തുന്ന യാത്രയാണ് ''വെൽനസ് ടൂറിസം'' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.travelmarketreport.com/articles/Wellness-Travel-10-Trends-for-2014-and-Beyond|title=Wellness Travel: 10 Trends for 2014 and Beyond|access-date=2013-12-01|last=Dimon|first=Anne|date=2013-10-24|publisher=Travelmarketreport.com}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യയിൽ മെഡിക്കൽ ടൂറിസം, വെൽനസ് ടൂറിസം, യോഗ, ആയുർവേദ ടൂറിസം, ഇന്ത്യൻ മെഡിസിൻ എന്നിവയുടെ ഉന്നമനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സർക്കാർ സ്ഥാപനമാണ് നാഷണൽ മെഡിക്കൽ ആൻഡ് വെൽനസ് ടൂറിസം ബോർഡ്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Medical &amp; Wellness Tourism Board for India {{!}} IMTJ |url=https://www.imtj.com/news/medical-wellness-tourism-board-india/ |website=www.imtj.com |date=23 ജനുവരി 2021 |access-date=2021-01-23 |archive-date=2021-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210123080006/https://www.imtj.com/news/medical-wellness-tourism-board-india/ |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

മെഡിക്കൽ ടൂറിസം രംഗത്ത് നിന്നും കാര്യമായ വരുമാനം നേടുന്ന സംസ്ഥാനമാണ് കേരളം. 2018 ൽ, കേരളത്തിന്റെ ആകെടൂറിസം വരുമാനത്തിന്റെ 30%, ഏകദേശം 9000 കോടി രൂപയാണ് മെഡിക്കൽ ടൂറിസത്തിലൂടെ നേടിയത്.&lt;ref name=&quot;മനോ&quot;/&gt;

=== സെക്സ് ടൂറിസം അഥവാ റൊമാന്റിക് ടൂറിസം ===
ലൈംഗിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലോ അല്ലെങ്കിൽ അതുപോലെയുള്ള ബന്ധങ്ങളിലോ ഏർപ്പെടുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക്, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു പ്രദേശത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്ന രീതിയെ സെക്‌സ് ടൂറിസം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഇത് റൊമാന്റിക് ടൂറിസം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് [[ലൈംഗികത്തൊഴിലാളി|ലൈംഗികത്തൊഴിലാളികളെ]] ആഗോളതലത്തിൽ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന,&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Hannum|first1=Ann Barger|year=2002|title=Sex Tourism in Latin America|journal=ReVista: Harvard Review of Latin America|issue=Winter|access-date=6 October 2011|url=http://dev.drclas.harvard.edu/revista/articles/view/53|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20140904034255/http://dev.drclas.harvard.edu/revista/articles/view/53|archive-date=4 September 2014|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; എയർലൈൻ, ടാക്‌സി, റസ്റ്റോറന്റ്, ഹോട്ടൽ വ്യവസായങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സേവന വ്യവസായങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് പ്രയോജനം നൽകുന്ന ഒരു മൾട്ടി-ബില്യൺ ഡോളർ വ്യവസായമായാണ് സെക്‌സ് ടൂറിസം അറിയപ്പെടുന്നത്.  സാമ്പത്തികമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളായ [[തായ്‌ലാന്റ്]] (പ്രധാനമായും ബാങ്കോക്ക്, പട്ടായ, ഭുക്കറ്റ് തുടങ്ങിയവ), [[ഫിലിപ്പീൻസ്]] (പ്രധാനമായും [[മനില]], ബൊറാകേ, ഒലൊംഗാപ്പോ സിറ്റി, എയ്ഞ്ചൽസ് സിറ്റി എന്നിവ) [[വിയറ്റ്നാം]], [[കംബോഡിയ]], [[നേപ്പാൾ]] കൂടാതെ മധ്യ- തെക്കൻ അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളായ [[മെക്സിക്കോ]], [[ബ്രസീൽ]] തുടങ്ങിയവ ലോകത്തിൽ സെക്സ് അല്ലെങ്കിൽ റൊമാന്റിക് ടൂറിസത്തിൽ ഏറ്റവും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. യൂറോപ്പിൽ [[നെതർലന്റ്സ്|നെതർലന്റ്സ് (പ്രത്യേകിച്ച്]] [[ആംസ്റ്റർഡാം|ആംസ്റ്റർഡാം),]] [[സ്പെയിൻ]],[[ജർമ്മനി]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളും ഇക്കാര്യത്തിൽ മുൻപിലാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.unicef.es/contenidos/582/Kenia_Tourism_exploitation.pdf|title=La explotación sexual de menores en Kenia alcanza una dimensión horrible|access-date=6 October 2011|date=17 January 2007|publisher=Unicef España|location=Spain|language=fr|trans-title=The sexual exploitation of children in Kenya reaches a horrible dimension|archive-url=https://web.archive.org/web/20100324040911/http://www.unicef.es/contenidos/582/Kenia_Tourism_exploitation.pdf|archive-date=24 March 2010|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.protectionproject.org/brazil.doc|title=Brazil|access-date=20 December 2006|website=The Protection Project|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928072006/http://www.protectionproject.org/brazil.doc|archive-date=28 September 2007|quote=Brazil is a major sex tourism destination. Foreigners come from Germany, Italy, the Netherlands, Spain, Latin America, and North America ...}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|first=Carmen J.|last=Gentile|title=Brazil cracks down on child prostitution|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2005/02/05/MNG0TB6KQV1.DTL|work=San Francisco Chronicle|publisher=Chronicle foreign service|date=2 February 2006|quote=... young prostitutes strut in front of middle-aged American and European tourists ...|access-date=2022-04-08|archive-date=2007-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20070111023807/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=%2Fc%2Fa%2F2005%2F02%2F05%2FMNG0TB6KQV1.DTL|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;,&lt;ref&gt;{{cite news|first=Serge F.|last=Kovaleski|title=Child Sex Trade Rises in Central America|url=http://www.latinamericanstudies.org/costarica/prostitution.htm|newspaper=[[The Washington Post]] foreign service|publisher=Washington Post foreign service|date=2 January 2000|access-date=20 December 2006|quote=... &quot;an accelerated increase in child prostitution&quot; in the country ... blamed largely on the unofficial promotion of sex tourism in Costa Rica over the Internet.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.protectionproject.org/wp-content/uploads/2010/09/Costa-Rica.pdf|title=Costa Rica|access-date=20 December 2006|publisher=The Protection Project}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.awigp.com/default.asp?numcat=sextour2|title=Cuba: The Thailand of the Caribbean|access-date=20 December 2006|last=Zúñiga|first=Jesús|website=The New West Indian|archive-url=https://web.archive.org/web/20010423170117/http://awigp.com/default.asp?numcat=sextour2|archive-date=23 April 2001|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഡൊമിനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.drnights.com/latest-news-updates/162-sex-tourism-elaynee2-puj|title=Dominican Republic|access-date=20 December 2006|website=The Protection Project|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928072009/http://www.protectionproject.org/dominican.doc|archive-date=28 September 2007|quote=The Dominican Republic is one of the most popular sex tourism destinations in the world, and it is advertised on the Internet as a &quot;single man's paradise.&quot;|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;,&lt;ref name=&quot;Menon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mensxp.com/sexuality/sexual/11941-top-5-sex-tourism-destinations-p4.html|title=MensXP, Top 5 Sex Tourism Destinations|access-date=8 December 2013|last=Menon|first=Mandovi|date=13 November 2012|website=MensXP}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.wired.com/news/ebiz/0,1272,44888,00.html|title=The Web, Where 'Pimps' Roam Free|access-date=20 December 2006|last=Scheeres|first=Julia|date=7 July 2001|magazine=Wired|publisher=CondéNet}}&lt;/ref&gt; കെനിയ,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Travel/Story?id=5935427|title=Sun, Safaris and Sex Tourism in Kenya|access-date=25 October 2008|last=Hughes|first=Dana|website=Travel|publisher=ABC News|quote=Tourists Gone Wild: 'They Come Here They Think &quot;I Can Be Whatever I Want to Be&quot; and That's How They Behave'}}&lt;/ref&gt; [[കൊളംബിയ]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://goasia.about.com/cs/thailand/a/thailandsex.htm|title=Thailand's Sex Industry|access-date=20 December 2006|last=Cruey|first=Greg|website=About: Asia For Visitors|publisher=About (the New York Times Co.)|archive-url=https://web.archive.org/web/20061225004505/http://goasia.about.com/cs/thailand/a/thailandsex.htm|archive-date=25 December 2006|quote=Nowhere else is it so open and prevalent. Individual cities or regions have acquired a reputation as sex tourist destinations. Many of these have notable red-light districts, including de Wallen in Amsterdam, the Netherlands, Zona Norte in Tijuana, Mexico, Boy's Town in Nuevo Laredo, Mexico, Fortaleza and Rio de Janeiro in Brazil, Bangkok, Pattaya and Phuket in Thailand|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ക്യൂബ,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://media.elnuevoherald.com/smedia/2013/03/08/18/11/65hAf.So.84.pdf|title=Child Prostitution and Sex Tourism CUBA|access-date=2022-04-08|last=Taylor|first=Jacqueline|date=September 1995|website=Department of Sociology, University of Leicester, UK|publisher=ECPAT International|archive-url=https://web.archive.org/web/20140104204119/http://media.elnuevoherald.com/smedia/2013/03/08/18/11/65hAf.So.84.pdf|archive-date=2014-01-04|quote=In Cuba, the link between tourism and prostitution is perhaps more direct than in any other country which hosts sex tourists|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ഇന്തോനേഷ്യ]] (പ്രത്യേകിച്ച് ബാലി)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.balidiscovery.com/messages/message.asp?Id=10100|title=Bali News: Sex and Drug Parties in Bali?|access-date=25 June 2016|website=balidiscovery.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20131215154957/http://www.balidiscovery.com/messages/message.asp?Id=10100|archive-date=15 December 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=http://world.time.com/2013/10/15/ignorance-and-a-thriving-sex-industry-fuel-aids-explosion-on-bali/|title=Bali's 'Gigolos,' Carefree Sex Industry Lead to HIV Crisis|magazine=Time|first=Charlie|last=Campbell|date=15 October 2013|access-date=25 June 2016|via=world.time.com|archive-date=2014-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20141015073206/http://world.time.com/2013/10/15/ignorance-and-a-thriving-sex-industry-fuel-aids-explosion-on-bali/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[കെനിയ]]&lt;ref name=&quot;OlderWhite&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/newsOne/idUSN2638979720071126|title=Older white women join Kenya's sex tourists|access-date=30 November 2007|last=Clarke|first=Jeremy|date=25 November 2007|work=Reuters}}&lt;/ref&gt;[[ഡൊമിനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്]], [[മലേഷ്യ]] ([[പെനാങ്ക് ദ്വീപ്|പെനാങ്ക്]], [[ക്വാല ലമ്പുർ]], ഇപോഹ് തുടങ്ങിയവ), [[കൊളംബിയ]]  ഉൾപ്പെടെ നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ സെക്‌സ് ടൂറിസത്തിന്റെ ജനപ്രിയ കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ലൈസൻസ് ഉള്ള [[ലൈംഗികത്തൊഴിലാളി|ലൈംഗികത്തൊഴിലാളികൾ]] പല രാജ്യങ്ങളിലും  കാണപ്പെടുന്നു. [[ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന രോഗങ്ങൾ]] തടയാൻ പുരുഷന്മാർക്കുള്ള ഗർഭനിരോധന ഉറ അഥവാ [[കോണ്ടം]], [[സ്ത്രീകൾക്കുള്ള കോണ്ടം]] അഥവാ ആന്തരിക കോണ്ടം, റബ്ബർ ദന്തമൂടികൾ തുടങ്ങിയ സുരക്ഷാമാർഗങ്ങളും ഇവിടങ്ങളിൽ സർക്കാർ നൽകി വരുന്നുണ്ട്. ലൈംഗികത്തൊഴിൽ നിയമപരമാക്കിയ രാജ്യങ്ങളിൽ ലൈംഗികദാരിദ്ര്യം അനുഭവിക്കുന്ന സമൂഹങ്ങളിൽ നിന്ന് ധാരാളം വിനോദ സഞ്ചാരികൾ എത്താറുണ്ട്. ഇതുവഴി വലിയ വരുമാനമാണ് ഈ രാജ്യങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ സോനാഗച്ചി കൽകട്ടയിലെ സോനഗച്ചി, മുംബൈയിലെ കാമാത്തിപുര, അലഹബാധിലേ മീർഗുഞ്, ഡൽഹിയിലെ ഗർസ്ഷൻ ബാസ്ഷൻ റോഡ് തുടങ്ങിയവ സെക്സ് നടക്കുന്ന ഇടങ്ങളാണ്.

===കാർഷിക ടൂറിസം===
{{main|കാർഷിക ടൂറിസം}}
കൃഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിനോദസഞ്ചാരമാണ് [[കാർഷിക ടൂറിസം]], അഗ്രിടൂറിസം അല്ലെങ്കിൽ അഗ്രൊടൂറിസം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇന്ത്യൻ ജനസംഖ്യയുടെ 85 ശതമാനവും നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ കാർഷിക മേഖലയെയും അനുബന്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നവരാണ്.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://madridge.org/journal-of-agriculture-and-environmental-sciences/mjaes-1000104.php|title=The Evolution of Agri-Tourism practices in India: Some Success Stories {{!}} Madridge Publishers|access-date=2021-01-12|date=2021-01-12|archive-date=2021-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112045426/https://madridge.org/journal-of-agriculture-and-environmental-sciences/mjaes-1000104.php|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; അതുപോലെ ഇന്ത്യയുടെ ജിഡിപിയുടെ 26 ശതമാനവും കാർഷിക മേഖലയിൽ നിന്നാണ്.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; അതിനാൽ തന്നെ ഇന്ത്യൻ സാമ്പത്തിക മേഖലയിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിയുന്ന ഒരു വിനോദസഞ്ചാരമേഖലയാണ് കാർഷിക ടൂറിസം.
=== വിന്റർ ടൂറിസം ===
[[പ്രമാണം:Hollywood_Wax_Museum_-_Pigeon_Forge,_TN.jpg|ലഘുചിത്രം| ടെന്നസിയിലെ പീജിയൺ ഫോർജിലെ ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഉദാഹരണം]]
1860 കളിൽ [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡിലെ]] സെന്റ് മോറിറ്റ്‌സ് ശൈത്യകാല ടൂറിസത്തിന്റെ തൊട്ടിലായി മാറി. ഹോട്ടൽ മാനേജർ ജോഹന്നാസ് ബദ്രത് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്നുള്ള ചില വേനൽക്കാല അതിഥികളെ മഞ്ഞുകാലത്തെ കാഴ്ചകൾ ക്ഷണിക്കുക വഴി ഒരു ജനപ്രിയ പ്രവണതയ്ക്ക്തുടക്കം കുറിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stmoritz.ch/en/winter/village/spirit-history/birthplace-of-winter-tourism.html|title=Birthplace of winter tourism|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017122131/http://www.stmoritz.ch/en/winter/village/spirit-history/birthplace-of-winter-tourism.html|archive-date=17 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kulmhotel-stmoritz.ch/en/portrait/tradition-history/early-winter-tourism.html|title=Early Winter Tourism|access-date=23 December 2011|website=Tradition &amp; History|publisher=Kulm Hotel|location=[[St. Moritz]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20111219230025/http://www.kulmhotel-stmoritz.ch/en/portrait/tradition-history/early-winter-tourism.html|archive-date=19 December 2011}}&lt;/ref&gt; 
=== ടെക്സ്റ്റൈൽ ടൂറിസം ===
ടെക്സ്റ്റൈൽ ടൂറിസം എന്നത് തുണിത്തരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ അനുഭവിക്കാൻ യാത്ര ചെയ്യുന്ന ആളുകളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. വ്യത്യസ്ത തുണിത്തരങ്ങൾ, നെയ്ത് പ്രക്രിയ, നെയ്ത്ത് പരിശീലനം, കൈത്തറി, ഗ്രാമീണ കരകൌശലം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സാങ്കേതികതകളെക്കുറിച്ച് അറിവ് നൽകുന്നതോടൊപ്പം, [[ജയ്‌പൂർ|ജയ്പൂർ]], [[മൈസൂരു|മൈസൂർ]], [[വാരാണസി|വാരണാസി]], [[കാഞ്ചീപുരം]] പോലെയുള്ള നെയ്തുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്രപരമായ സ്ഥലങ്ങൾ അനുഭവിക്കാനുള്ള യാത്രയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Tourism Review International, Volume 8, Number 4, 2005, pp. 323-338(16)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;telegraphindia.com/india/textile-circuit-on-tourist-map/cid/1473289&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|doi=10.1088/1755-1315/213/1/012012|title=Textile Tourism Image as an Identity of Cigondewah in Bandung City|year=2018|last=Wijaya|first=Karto|last2=Permana|first2=Asep Yudi|journal=Iop Conference Series: Earth and Environmental Science|volume=213|issue=1|page=012012|bibcode=2018E&amp;ES..213a2012W}}&lt;/ref&gt;

=== ഫിലിം ടൂറിസം ===
{{main|ഫിലിം ടൂറിസം}}
[[File:Ramoji Film City, Hyderabad - views from Ramoji Film City (5).JPG|thumb|റാമോജി ഫിലിം സിറ്റിയിലെ സന്ദർശകർ]]
ഫിലിം, ടെലിവിഷൻ ലൊക്കേഷനുകൾ സന്ദർശിക്കുന്ന ടൂറിസത്തിന്റെ ഒരു രൂപമാണ് ഫിലിം ടൂറിസം അല്ലെങ്കിൽ മൂവി ടൂറിസം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഫിലിം ടൂറിസത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഒരു പ്രധാന സ്ഥാപനമാണ് ഹൈദരാബാദിലെ [[റാമോജി ഫിലിം സിറ്റി]]. വിജയ ചിത്രമായ [[ബാഹുബലി 2: ദ കൺക്ലൂഷൻ|ബാഹുബലി]]യുടെ സെറ്റ് പൊളിച്ചുമാറ്റാതെ നിലനിർത്തി വിനോദസഞ്ചാരികൾക്കായി തുറന്ന് കൊടുത്തത് ഒരു ഉദാഹരണമാണ്.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Baahubali Sets Retained By Ramoji Film City For Tourist Attraction |url=https://www.ndtv.com/entertainment/baahubali-sets-retained-by-ramoji-film-city-for-tourist-attraction-1770617 |website=www.ndtv.com |publisher=NDTV |date=15 ഡിസംബർ 2020 |access-date=2020-12-15 |archive-date=2020-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215073257/https://www.ndtv.com/entertainment/baahubali-sets-retained-by-ramoji-film-city-for-tourist-attraction-1770617 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

=== ഇവന്റ് ടൂറിസം ===
ഒരു പ്രദേശത്തെ ഒരു പ്രധാന പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിന് ആയി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ടൂറിസം ആണ് ഈവന്റ് ടൂറിസം.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Getz|first=Don|title=Festival and event, tourism|date=2014|url=https://doi.org/10.1007/978-3-319-01669-6_84-1|work=Encyclopedia of Tourism|pages=1–4|editor-last=Jafari|editor-first=Jafar|publisher=Springer International Publishing|language=en|doi=10.1007/978-3-319-01669-6_84-1|isbn=978-3-319-01669-6|access-date=2023-07-17|editor2-last=Xiao|editor2-first=Honggen}}&lt;/ref&gt; ഈവ്ന്റ് ടൂറിസത്തിന്റെ ഒരു മികച്ച ഉദഹരണമാണ് [[ദുബായ് ഷോപ്പിങ് ഫെസ്റ്റിവൽ|ദുബായ് ഷോപ്പിങ് ഫെസ്റ്റിവലുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് നടത്തുന്ന ടൂർ പാക്കേജുകൾ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/business/2022/12/16/dubai-shopping-festival-begins.html|title=ദുബായ് ഷോപ്പിങ് ഫെസ്റ്റിവലിന് തുടക്കം|access-date=2023-07-17|last=|language=ml}}&lt;/ref&gt; അന്താരാഷ്ട്ര സമകാലീന കലാ മേളയായ [[കൊച്ചി-മുസിരിസ് ബിനാലെ]]യുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും വിനോദ സഞ്ചാരം നിലവിലുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/variety/air-india-to-associate-with-kochi-muziris-biennale-as-official-travel-partners/article66291549.ece|title=Air India to associate with Kochi Muziris Biennale as official travel partners|access-date=2023-07-17|date=2022-12-22|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== ഡാർക്ക് ടൂറിസം ===
{{main|ഡാർക്ക് ടൂറിസം}}
[[പ്രമാണം:Poland_-_Czermna_-_Chapel_of_Skulls_-_interior_06.jpg|ലഘുചിത്രം| [[ഡാർക്ക് ടൂറിസം|ഡാർക്ക് ടൂറിസത്തിന്റെ]] ഒരു ഉദാഹരണമാണ് [[പോളണ്ട്|പോളണ്ടിലെ]] സ്കൾ ചാപ്പൽ . ഇതിന്റെ ആന്തരിക മതിലുകളും സീലിംഗും അടിത്തറയും മനുഷ്യ അസ്ഥികളും തലയോട്ടികളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലെ]] ആറിൽ ഒന്നും, പോളണ്ടിലെ ഒരേയൊരു സ്മാരകവും ഇതാണ്.]]
പ്രത്യേക താൽപ്പര്യമുള്ള ഒരു മേഖലയെന്ന് ലെന്നൻ ആൻഡ് ഫോളി (2000)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.worldwidewords.org/turnsofphrase/tp-dar2.htm|title=Dark Tourism|access-date=9 April 2010|last=Quinion|first=Michael|date=26 November 2005|website=World Wide Words}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|title=Dark Tourism|url=https://archive.org/details/darktourism0000lenn|last=Lennon|first=J. John|last2=Foley|first2=Malcolm|publisher=Continuum|year=2000|isbn=978-0-8264-5063-0|location=London|oclc=44603703}}&lt;/ref&gt; വിശേഷിപ്പിച്ച ഒന്നാണ് [[ഡാർക്ക് ടൂറിസം]]. മരണത്തോടും ദുരന്തത്തോടും ചരിത്രപരമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്നതാണ് ഡാർക്ക് ടൂറിസം അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രീഫ് ടൂറിസം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;{{cite web |title=Dark tourism in India, list of dark tourism sites {{!}} Times of India Travel |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/dark-tourism-in-indiawalking-through-the-alleys-of-indias-dark-past/as66107504.cms |website=timesofindia.indiatimes.com |date=12 ഫെബ്രുവരി 2020 |access-date=2020-12-16 |archive-date=2020-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200212163408/https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/dark-tourism-in-indiawalking-through-the-alleys-of-indias-dark-past/as66107504.cms |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; മനുഷ്യരുടെ കഷ്ടപ്പാടുകളും രക്തച്ചൊരിച്ചിലുകളും ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ ഡാർക്ക് ടൂറിസത്തിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളാണ്. യുദ്ധക്കളങ്ങൾ, ഭയാനകമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ ഇടങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ [[വംശഹത്യ|വംശഹത്യകൾ]] നടന്ന സ്ഥലങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള &quot;ഇരുണ്ട&quot; സൈറ്റുകളിലേക്കുള്ള സന്ദർശനങ്ങൾ ഈ തരത്തിലുള്ള ടൂറിസത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Tourism: Principles and Practice|last=Cooper|first=Chris|publisher=[[Pearson Education]]|year=2005|isbn=978-0-273-68406-0|edition=3rd|location=Harlow|oclc=466952897|display-authors=etal}}&lt;/ref&gt;

[[ഉത്തരാഖണ്ഡ്|ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ]] [[രൂപ്കുണ്ഡ് തടാകം]], [[ഡൽഹി]]യിലെ [[ഗാന്ധി സ്മൃതി]]  മണ്ഡപം, [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിലെ]] ഭുജ്, [[ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ|ആന്ഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളിലെ]] [[സെല്ലുലാർ ജയിൽ]], [[ജാലിയൻവാല ബാഗ്]] എന്നിവ ഇന്ത്യയിലെ ഡാർക്ക് ടൂറിസം സൈറ്റുകളാണ്.&lt;ref name=&quot;times&quot;/&gt;

=== ഡൂം ടൂറിസം ===
[[പ്രമാണം:Perito_Moreno_Glacier_Patagonia_Argentina_Luca_Galuzzi_2005.JPG|ലഘുചിത്രം| പെരിറ്റോ മൊറേനോ ഗ്ലേസിയർ, പാറ്റഗോണിയ, [[അർജന്റീന]]]]
&quot;ടൂറിസം ഓഫ് ഡൂം&quot; അല്ലെങ്കിൽ &quot;ലാസ്റ്റ് ചാൻസ് ടൂറിസം&quot; എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പ്രവണതയിൽ, പാരിസ്ഥിതികമോ മറ്റ് ഭീഷണികളോ ഉള്ള സ്ഥലങ്ങളിലേക്കുള്ള (ഉദാ: [[കിളിമഞ്ചാരോ കൊടുമുടി|കിളിമഞ്ചാരോ പർവതത്തിന്റെ]] ഹിമപാതങ്ങൾ, പാറ്റഗോണിയയിലെ ഉരുകുന്ന ഹിമാനികൾ അല്ലെങ്കിൽ [[ഗ്രേറ്റ് ബാരിയർ റീഫ്]] ) യാത്ര ഉൾപ്പെടുന്നു.ആഗോളതാപനം, അമിത ജനസംഖ്യ അല്ലെങ്കിൽ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം പോലുള്ള പാരിസ്ഥിതിക ഘടകങ്ങളാൽ ഈ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ പലതും ഭീഷണിയാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ സുസ്ഥിര ടൂറിസവുമായോ ഇക്കോടൂറിസവുമായോ ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവണതയാണ് ഇതിനെ ചിലർ കാണുന്നത്. ഭീഷണി നേരിടുന്ന പല സ്ഥലങ്ങളിലേക്കുള്ള യാത്ര ഒരു വ്യക്തിയുടെ [[കാർബൺ ഫൂട്ട്പ്രിന്റ്|കാർബൺ ഫൂട്ട്പ്രിന്റുകൾ]] വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നും ഭീഷണി നേരിടുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ ഇതിനകം നേരിടുന്ന പ്രശ്‌നങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുന്നുവെന്നും മറ്റുള്ളവർ ആശങ്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;Lemelin, H., Dawson, J., &amp; Stewart, E.J. (Eds.). (2013). Last chance tourism: adapting tourism opportunities in a changing world. Routledge.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Frew, E. (2008). Climate change and doom tourism: Advertising destinations 'before they disappear'. In J. Fountain &amp; K. Moore (Chair), Symposium conducted at the meeting of the New Zealand Tourism &amp; Hospitality Research Conference.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Tsiokos, C. (2007). Doom tourism: While supplies last. Population Statistics.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hall, C.M. (2010). Crisis events in tourism: subjects of crisis in tourism. Current Issues in Tourism, 13(5), 401–17.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Olsen, D.H., Koster, R.L., &amp; Youroukos, N. (2013). 8 Last chance tourism?. Last Chance Tourism: Adapting Tourism Opportunities in a Changing World, 105.&lt;/ref&gt;

===വാർ ടൂറിസം===
കാണാൻ മാത്രമായൊ ചരിത്രപഠനങ്ങൾക്കു വേണ്ടിയോ ആയി സജീവമായതോ അല്ലാത്തതോ ആയ യുദ്ധമേഖലകളിലേക്കുള്ള വിനോദ യാത്രയാണ് വാർ ടൂറിസം.&lt;ref name=&quot;വാർ&quot;&gt;{{cite web |title=War Tourism |url=https://www.outlookindia.com/website/story/war-tourism/291827 |website=www.outlookindia.com |date=17 ഏപ്രിൽ 2017 |access-date=2020-12-16 |archive-date=2017-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170417123855/https://www.outlookindia.com/website/story/war-tourism/291827 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; [[ഇറാഖ്]], [[സൊമാലിയ]], [[സിറിയ]], [[ഇസ്രായേൽ]] എന്നിങ്ങനെയുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ യുദ്ധമേഖലകൾ, ബോർഡറുകൾ, സംഘട്ടന മേഖലകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള  സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പ്രത്യേക യാത്രാ പാക്കേജുകൾ നൽകുന്ന യഥാർത്ഥ യാത്രാ കമ്പനികൾ പോലുമുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;വാർ&quot;/&gt;

=== ബഹിരാകാശ ടൂറിസം ===
ഉയർന്നുവരുന്ന ഒരു ടൂറിസം മേഖലയാണ് ബഹിരാകാശ ടൂറിസം. ബഹിരാകാശ ടൂറിസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള 2010 ലെ ഒരു റിപ്പോർട്ട് 2030 ഓടെ ഇത് ഒരു ബില്യൺ ഡോളർ വിപണിയായി മാറുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.faa.gov/news/updates/media/Economic%20Impact%20Study%20September%202010_20101026_PS.pdf|title=The Economic Impact of Commercial Space Transportation on the U. S Economy in 2009|access-date=5 May 2012|date=September 2010|publisher=Federal Aviation Administration|page=11}}&lt;/ref&gt;

=== കായിക വിനോദസഞ്ചാരം ===
19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ യൂറോപ്പിൽ എത്തിയ വ്യവസായവൽക്കരണത്തെ തുടർന്നാണ് കായിക വിനോദസഞ്ചാരം അഥവാ സ്പോർട്സ് ടൂറിസം കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.ijhssi.org/papers/vol8(6)/Series-1/A0806010107.pdf|title=Development of sports tourism|last=Zarotis|first=George F.|date=June 2019|journal=International Journal of Humanities and Social Science Invention}}&lt;/ref&gt; റഗ്ബി, [[ഒളിമ്പിക്സ്]], [[കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസ്|കോമൺ‌വെൽത്ത് ഗെയിംസ്]], [[ലോകകപ്പ്‌ ഫുട്ബോൾ|ഫിഫ ലോകകപ്പ് എന്നിവ]] പോലുള്ള ഇവന്റുകൾ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ട്രാവൽ കമ്പനികൾക്ക് ഔദ്യോഗിക ടിക്കറ്റ് വിഹിതം നേടാനും തുടർന്ന് വിമാനങ്ങൾ, ഹോട്ടലുകൾ, ഉല്ലാസയാത്രകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന പാക്കേജുകളിൽ വിൽക്കാനും പ്രാപ്തമാക്കി.

=== ഡിഎൻ‌എ ടൂറിസം ===
ഡി‌എൻ‌എ ടെസ്റ്റിംഗിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ടൂറിസമാണ് ഡി‌എൻ‌എ ടൂറിസം. ഈ ടൂറിസ്റ്റുകൾ അവരുടെ വിദൂര ബന്ധുക്കളെയോ അവരുടെ പൂർവ്വികർ വന്ന സ്ഥലങ്ങളോ ബന്ധുക്കൾ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളൊക്കെ സന്ദർശിക്കുന്നു. ഡിഎൻ‌എ പരിശോധന 2019 ൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രവണതയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/better/pop-culture/why-dna-travel-may-be-big-travel-trend-2019-ncna942161|title=Why DNA tourism may be the big travel trend of 2019|access-date=7 October 2019|website=NBC News|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/the-highlight/2019/9/18/20862468/heritage-african-american-ancestry-23-and-me-dna-testing|title=&quot;Heritage travel&quot; is surging in the era of DNA testing. It has a special significance for black Americans.|access-date=7 October 2019|last=Okona|first=Nneka M.|date=18 September 2019|website=Vox|language=en}}&lt;/ref&gt;

===ബർത്ത് ടൂറിസം===
പ്രസവത്തിനായി മറ്റൊരു രാജ്യത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്ന രീതിയാണ് ബർത്ത് ടൂറിസം. ബർത്ത്‍റൈറ്റ് സിറ്റിസൺഷിപ്പ് ഉള്ള രാജ്യത്ത് ജനിക്കുകവഴി ആ രാജ്യത്ത് കുട്ടിക്ക് പൗരത്വം നേടുക എന്നതാണ് ബർത്ത് ടൂറിസത്തിന്റെ പ്രധാന ഉദ്ദേശ ലക്ഷ്യം. ബർത്ത് ടൂറിസത്തിന്റെ മറ്റ് കാരണങ്ങൾ, പൊതുവിദ്യാലയത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, ഭാവിയിൽ മാതാപിതാക്കൾക്കുള്ള സ്പോൺസർഷിപ്പ്,&lt;ref&gt;{{Cite journal |journal=Virginia Journal of Social Policy &amp; the Law |url=http://vjspl.org/wp-content/uploads/2019/02/4-Made-in-America-ET-2.9.pdf |title=MADE IN AMERICA: MEDICAL TOURISM AND BIRTH TOURISM LEADING TO A LARGER BASE OF TRANSIENT CITIZENSHIP |volume=22.1 |language=en |access-date=2020-11-24 |first=Tyler |last=Grant |archive-date=2021-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414232743/http://vjspl.org/wp-content/uploads/2019/02/4-Made-in-America-ET-2.9.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; അല്ലെങ്കിൽ ചൈന പോലെയുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ നിലവിലുള്ള ടൂ-ചൈൾഡ് പോളിസിയുടെ ലംഘനം എന്നിവയാണ്.

== ആഘാതം ==

=== പാരിസ്ഥിതിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ===
ടൂറിസം പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പാരിസ്ഥിതിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ വാഹന, വിമാന യാത്രയിൽ നിന്നുള്ള ഹരിതഗൃഹ വാതക ഉദ്‌വമനം, ജനപ്രിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ മാലിന്യങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newrepublic.com/article/156307/tourism-dieand-wont|title=Why Tourism Should Die—and Why It Won't|website=Chuck Thompson|publisher=The New Republic}}&lt;/ref&gt;

=== നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
[[വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ|വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവജാലങ്ങൾ]] അല്ലെങ്കിൽ ചില സാംസ്കാരിക കരകൌശല വസ്തുക്കൾ എന്നിവയുടെ വ്യാപാരം, നിയമവിരുദ്ധമായ ലൈംഗിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള പ്രവർത്തികൾ ചിലപ്പോൾ ടൂറിസവുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Biagi, Bianca, and Claudio Detotto. &quot;Crime as tourism externality.&quot; Regional Studies 48.4 (2014): 693-709.&lt;/ref&gt;

== വളർച്ച ==
അന്താരാഷ്ട്ര ടൂറിസം മേഖല ശരാശരി 4% വാർഷിക നിരക്കിൽ വളർച്ച കൈവരിക്കുമെന്ന് [[യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് വേൾഡ് ടൂറിസം ഓർഗനൈസേഷൻ|ലോക ടൂറിസം ഓർഗനൈസേഷൻ]] (യുഎൻ‌ഡബ്ല്യുടിഒ) പ്രവചിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;predict&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.world-tourism.org/market_research/facts/market_trends.htm|title=Long-term Prospects: Tourism 2020 Vision|year=2004|publisher=World Tourism|archive-url=https://web.archive.org/web/20040619001112/http://www.world-tourism.org/market_research/facts/market_trends.htm|archive-date=19 June 2004}}&lt;/ref&gt; [[ഇകൊമേഴ്സ്|ഇ-കൊമേഴ്‌സിന്റെ]] വരവോടെ ടൂറിസം ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങൾ‌ ഇൻറർ‌നെറ്റിലെ പ്രധാന ട്രേഡഡ് ഇനങ്ങളായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.statista.com/topics/2704/online-travel-market/|title=Online travel market - Statistics &amp; Facts|last=Lock|first=S.|date=3 July 2018|website=Statista}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.statista.com/statistics/499694/forecast-of-online-travel-sales-worldwide/|title=Digital travel sales worldwide from 2014 to 2020|last=Statista Research Department|date=23 July 2019|website=Statista}}&lt;/ref&gt; ചെറുകിട ഓപ്പറേറ്റർമാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ടൂറിസം ദാതാക്കൾക്ക് (ഹോട്ടലുകൾ, എയർലൈൻസ് മുതലായവ) അവരുടെ സേവനങ്ങൾ നേരിട്ട് ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിലും, ടൂറിസം ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങളും സേവനങ്ങളും ഇടനിലക്കാർ വഴിയും ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lu|first=Jie|last2=Lu|first2=Zi|date=1 July 2004|title=Development, Distribution and Evaluation of Online Tourism Services in China|journal=Electronic Commerce Research|language=en|volume=4|issue=3|pages=221–39|doi=10.1023/B:ELEC.0000027981.81945.2a|issn=1389-5753}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Karanasios|first=Stan|last2=Burgess|first2=Stephen|date=1 March 2008|title=Tourism and internet adoption: a developing world perspective|journal=International Journal of Tourism Research|language=en|volume=10|issue=2|pages=169–82|doi=10.1002/jtr.649|issn=1522-1970}}&lt;/ref&gt;
==ഇതും കാണുക==
* [[ഇന്ത്യയിലെ വിനോദസഞ്ചാരം]]
* [[കേരളത്തിലെ വിനോദസഞ്ചാരം]]
* [[ഇന്ത്യയിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളുടെ പട്ടിക]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{Tourism|state=collapsed}}
[[വർഗ്ഗം:വിനോദസഞ്ചാരം| ]]</text>
      <sha1>1nbbnmpms48sq0x8sfciqdyn5veep47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>രാഹുൽ വെള്ളാൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>529197</id>
    <revision>
      <id>4619829</id>
      <parentid>4138457</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:22:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6430" sha1="ljrmjt45sozso51e6ozjtw3xs71sv86" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = Rahul Vellal &lt;br&gt; രാഹുൽ വെള്ളാൾ 
| image              = Rahul Vellal.jpg
| caption            = കച്ചേരിക്കിടെ
| birth_place        = 2007 (age 13),
Bengaluru , Karnataka , ഇന്ത്യ
| nationality        = ഇന്ത്യക്കാരൻ
| mother             = ഹേമ എസ്
| father             = രവിശങ്കർ വെള്ളാൾ
| website            = http://rahulvellal.me/
}}
[[Bangalore|ബെങ്കളൂരുകാരനായ]] ഒരു യുവ കർണ്ണാടക സംഗീതജ്ഞനാണ് '''രാഹുൽ വെള്ളാൾ''' ('''Rahul Vellal''').&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Jul 2|first=Avinash BaipadithayaAvinash Baipadithaya / Updated:|last2=2018|last3=Ist|first3=20:46|title=Bengaluru: 11-year-old child prodigy Rahul Vellal is an internet sensation|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others/bengaluru-11-year-old-child-prodigy-rahul-vellal-is-an-internet-sensation/articleshow/64824884.cms|access-date=2020-11-17|website=Bangalore Mirror|language=en}}&lt;/ref&gt; [[Carnatic Music|കർണ്ണാടക സംഗീത വായ്പ്പാട്ടുകാരൻ]], സംഗീതജ്ഞൻ, [[playback singer|പിന്നണിഗായകൻ]], നടൻ എന്നീ നിലയിലെല്ലാം രാഹുൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തും നിരവധിയിടങ്ങളിൽ രാഹുൽ കച്ചേരി നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2018-11-14|title=Child prodigy Rahul Vellal’s concert in city on Nov. 17|url=https://starofmysore.com/child-prodigy-rahul-vellals-concert-in-city-on-nov-17/|access-date=2020-11-17|website=Star of Mysore|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Khanna|first=Shailaja|date=2020-10-31|title=Tribute to Gurus|url=http://www.millenniumpost.in/entertainment/tribute-to-gurus-422633|access-date=2020-11-20|website=www.millenniumpost.in|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Arikatla|first=Venkat|date=2020-06-20|title=Sankara Nethralaya USA - Live Classical Music Concert|url=https://www.greatandhra.com/articles/special-articles/sankara-nethralaya-usa-live-classical-music-concert-105544|access-date=2020-11-17|website=greatandhra.com|language=en}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ധാരാളം പുരസ്കാരങ്ങളും മൽസരവിജയങ്ങളും രാഹുൽ സ്വന്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-10-20|title=Mesmerising Music Concerts at Magnif icent Mysore Palace|url=https://starofmysore.com/mesmerising-music-concerts-at-magnif-icent-mysore-palace/|access-date=2020-11-17|website=Star of Mysore|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-10-19|title=Vid. Shashank Subramanyam performs at Mysore Palace|url=https://starofmysore.com/vid-shashank-subramanyam-performs-at-mysore-palace/|access-date=2020-11-17|website=Star of Mysore|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-10-16|title=Cultural programmes at Mysore Palace|url=https://starofmysore.com/cultural-programmes-at-mysore-palace-2/|access-date=2020-11-17|website=Star of Mysore|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Rahul is also recipient of [[Centre for Cultural Resources and Training|CCRT National Level Scholarship]] for Carnatic Music Vocal, from [[Central government|Central Government]] of India, has also sung in seven music videos, Paluke Bangaramayena, Vaishnav Janato, Pibare Rama Rasam, Brahmamokate, Shivashtakam, Mahalakshmi Ashtakam and Ram Govind Hare for renowned Carnatic music vocalist and music director, [[Kuldeep Pai|Kuldeep M Pai]] &lt;ref&gt;{{Cite web|date=2018-08-20|title=Kuldeep Pai, the Carnatic musician who found an audience on YouTube, talks spirituality, struggles and students - Living News , Firstpost|url=https://www.firstpost.com/living/kuldeep-pai-the-carnatic-musician-who-found-an-audience-on-youtube-talks-spirituality-struggles-and-students-4991221.html|access-date=2020-11-17|website=Firstpost}}&lt;/ref&gt; from Chennai, which have been released worldwide on [[YouTube]].&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Ramanujam|first=Srinivasa|date=2018-03-06|title=The goal is to bridge multiple musical worlds together, says Sid Sriram|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/sid-sriram-on-his-upcoming-production-pibare-rama-rasam/article22940727.ece|access-date=2020-11-17|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;

== പുരസ്കാരങ്ങൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''പുരസ്കാരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും'''
!വർഷം
!സംഘടന
!പുരസ്കാരവിവരണം
!അവലംബം.
|-
|2013
|ശ്രീ അക്കാദമി ഓഫ് മ്യൂസിൿ ആന്റ് ആർട്സ്
|SAMA-ACCUREX Child Artist
|
|-
|2018
|[[M. S. Subbulakshmi|Dr. M.S. Subbulakshmi Fellowship]]
|Carnatic Vocal
|&lt;ref&gt;[https://www.thehindu.com/entertainment/music/fellowship-award-given-to-aspiring-musicians/article25320945.ece]&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|Living India Awards
|Rising Star
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Achievers receive Living India Awards|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2018/nov/11/achievers-receive-living-india-awards-1896901.html|access-date=2020-11-17|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt;
|-
|2020
|Global Child Prodigy Awards
|[[Music]]
|&lt;ref&gt;[https://thelogicalindian.com/story-feed/get-inspired/global-child-prodigy-awards/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201219211217/https://thelogicalindian.com/story-feed/get-inspired/global-child-prodigy-awards/ |date=2020-12-19 }}[https://thelogicalindian.com/story-feed/get-inspired/kits-global-child-prodigy-awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210119210907/https://thelogicalindian.com/story-feed/get-inspired/kits-global-child-prodigy-awards/ |date=2021-01-19 }}[https://gcpawards.com/blog/13-year-old-versatile-singer-rahul-vellal/]&lt;/ref&gt;
|}

== അവലംബം==
{{Reflist}}


[[വർഗ്ഗം:കർണ്ണാടകസംഗീതജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:2007-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ഗായകർ]]</text>
      <sha1>ljrmjt45sozso51e6ozjtw3xs71sv86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2021/തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ/പ്രസിദ്ധരായ ഡോക്ടർമാർ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>538675</id>
    <revision>
      <id>4619903</id>
      <parentid>4618937</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:58:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>105900</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>4619903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88338" sha1="76asiitqwydj2pkbeo4c30xylfenuwm" xml:space="preserve">{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE {?item wdt:P31 wd:Q5; wdt:P106 wd:Q39631. ?item wdt:P27 wd:Q668.}
|section=
|columns=label:name,P18,description,P27,P569,P570,P19,P20,item:wikidata item,?linkcount:site links
|thumb=128
|min_section=2
|update=manual
}}
{| class='wikitable sortable'
! name
! ചിത്രം
! description
! പൗരത്വം
! ജനിച്ച തീയതി
! മരിച്ച തീയതി
! ജന്മസ്ഥലം
! മരിച്ച സ്ഥലം
! wikidata item
! site links
|-
| ''[[:d:Q55704|കേദാർ ജോഷി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-12-31
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q55704|Q55704]]
| 
|-
| [[ദീപക് ചോപ്ര]]
| [[പ്രമാണം:Deepak Chopra.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-10-22
| 
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| 
| [[:d:Q318506|Q318506]]
| 
|-
| ''[[:d:Q2652239|അട്രജ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q2652239|Q2652239]]
| 
|-
| [[റീത ഫാരിയ]]
| [[പ്രമാണം:Reita Faria in Africa (cropped).jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും സൌന്ദര്യമത്സര വിജയിയും
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-08-23
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q2273463|Q2273463]]
| 
|-
| ''[[:d:Q2335520|അരൂപ് ചാറ്റർജി]]''
| [[പ്രമാണം:Aroup Chatterjee.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-23
| 
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| 
| [[:d:Q2335520|Q2335520]]
| 
|-
| [[സുനേത്ര ഗുപ്ത]]
| [[പ്രമാണം:Kulldorff gupta bhattacharya (Sunetra Gupta cropped).jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ നോവലിസ്റ്റും എപ്പിഡെമിയോളജിസ്റ്റും
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-03-15
| 
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| 
| [[:d:Q2366381|Q2366381]]
| 
|-
| [[ആർക്കോട്ട് ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ|എ. ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ]]
| [[പ്രമാണം:A. Lakshmanaswami Mudaliar.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-10-14
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-04-15
| 
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q3531827|Q3531827]]
| 
|-
| [[ബി.സി. റോയ്]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Bidhan Chandra Roy in 1943 (cropped).jpg|center|128px]]
| പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ഡോ.ബി.സി. റോയ്
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1882&quot; | 1882-07-01
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-07-01
| ''[[:d:Q3181037|Bankipore]]''
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q2901773|Q2901773]]
| 
|-
| [[ബാലായ് ചന്ദ് മുഖോപാധ്യായ]]
| [[പ്രമാണം:Balai Chand Mukhopadhyay 1999 stamp of India.jpg|center|128px]]
| ബംഗാളി ഭാഷാ നോവലിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തും നാടകകൃത്തും കവിയും ഫിസിഷ്യനും
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1899&quot; | 1899-07-19
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-02-09
| ''[[:d:Q2453339|Manihari]]''
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q3349545|Q3349545]]
| 
|-
| [[അനുകുൽചന്ദ്ര ചക്രവർത്തി]]
| [[പ്രമാണം:Anukul as a boy.jpg|center|128px]]
| ആത്മീയ നേതാവും ഫിസിഷ്യനും
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1888&quot; | 1888-09-14
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-01-27
| ''[[:d:Q5711201|Hemayetpur]]''
| [[ദേവ്ഘർ]]
| [[:d:Q3349646|Q3349646]]
| 
|-
| [[ആമി ബേരാ]]
| [[പ്രമാണം:Ami Bera official photo.jpg|center|128px]]
| അമേരിക്കൻ ഫിസിഷ്യനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-03-02
| 
| [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്]]
| 
| [[:d:Q3389105|Q3389105]]
| 
|-
| [[ഫാറൂഖ് അബ്ദുല്ല]]
| [[പ്രമാണം:Farooq Abdullah addressing at the presentation ceremony of the Cash Prizes to the best performing Regional Rural Banks and Certificates for extending loans for SPV home lighting systems during 2009-10, in New Delhi (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-21
| 
| ''[[:d:Q1506029|ശ്രീനഗർ ജില്ല]]''
| 
| [[:d:Q3517911|Q3517911]]
| 
|-
| [[രമൺ സിംഗ്]]
| [[പ്രമാണം:The former Chief Minister of Chhattisgarh, Dr. Raman Singh.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-10-15
| 
| ''[[:d:Q1929610|Kawardha]]''
| 
| [[:d:Q3521181|Q3521181]]
| 
|-
| [[ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മി സഹ്ഗൾ]]
| [[പ്രമാണം:Lakshmi Sahgal.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമിയിലെ ഇന്ത്യൻ സൈനാധിപ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-10-24
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-07-23
| [[ചെന്നൈ]]
| [[കാൺപൂർ]]
| [[:d:Q465051|Q465051]]
| 
|-
| [[ബിനായക് സെൻ]]
| [[പ്രമാണം:Binayak Sen.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-01-04
| 
| 
| 
| [[:d:Q863536|Q863536]]
| 
|-
| [[സാകിർ നായിക്|സാകിർ നായ്ക്ക്]]
| [[പ്രമാണം:Dr Zakir Naik.jpg|center|128px]]
| ഒരു എഴുത്തുകാരനും പ്രഭാഷകനും മത താരതമ്യ പണ്ഡിതനുമാണ് സാകിർ അബ്ദുൽ കരീം നായിക്
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[സൗദി അറേബ്യ]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-10-18
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q932829|Q932829]]
| 
|-
| [[ഹനുമപ്പ സുദർശൻ]]
| [[പ്രമാണം:H Sudarshan.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-12-30
| 
| ''[[:d:Q8052060|Yemalur]]''
| 
| [[:d:Q1243958|Q1243958]]
| 
|-
| ''[[:d:Q4746535|അമീർ ചന്ദ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1889&quot; | 1889
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970
| 
| 
| [[:d:Q4746535|Q4746535]]
| 
|-
| ''[[:d:Q4751307|Ananda Prasad]]''
| [[പ്രമാണം:Ananda Prasad 2011b.jpg|center|128px]]
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022-02-05
| ''[[:d:Q861160|Buxar]]''
| [[പാലക്കാട്]]
| [[:d:Q4751307|Q4751307]]
| 
|-
| [[കേതയൂൺ അർദേശിർ ദിൻ‌ഷോ]]
| [[പ്രമാണം:Kadinshaw.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-11-16
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-08-26
| 
| 
| [[:d:Q4793608|Q4793608]]
| 
|-
| [[ഗുരുബായ് കർമാർക്കർ]]
| [[പ്രമാണം:Gurubal Karmarkar, a 1892 graduate of Woman's Medical College of Pennsylvania (1).jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ഫിസിഷ്യൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1801&quot; | 19th century
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| 
| 
| [[:d:Q4793879|Q4793879]]
| 
|-
| [[എസ്.ഐ. പത്മാവതി|എസ്. ഐ. പദ്മാവതി]]
| [[പ്രമാണം:Si-padmavati.webp|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ കാർഡിയോളജിസ്റ്റ്
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917-06-20
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-29
| [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]]
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| [[:d:Q4794109|Q4794109]]
| 
|-
| [[മുത്തുലക്ഷ്മി റെഡ്ഡി]]
| [[പ്രമാണം:Muthulakshmi Reddy (ca 1912).jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും നിയമസഭാംഗവും
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-07-30
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-07-22
| ''[[:d:Q3535371|Pudukkottai State]]''
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q4794148|Q4794148]]
| 
|-
| ''[[:d:Q4805068|ആഷിക ഡേവിഡ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1862&quot; | 1862
| 
| 
| 
| [[:d:Q4805068|Q4805068]]
| 
|-
| [[പ്രതാപ് ചന്ദ്ര റെഡ്ഡി]]
| [[പ്രമാണം:Prathap C. Reddy (1).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-02-05
| 
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| [[:d:Q4243548|Q4243548]]
| 
|-
| ''[[:d:Q4307084|വിമൽ മുണ്ട]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-08-15
| data-sort-value=&quot;2012&quot; | 2012-03-22
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
| [[ബാന്ദ്ര]]
| [[:d:Q4307084|Q4307084]]
| 
|-
| [[എ. ജി. കെ. ഗോഖലെ]]
| [[പ്രമാണം:Dr agk gokhale.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-10-02
| 
| [[വിജയവാഡ]]
| 
| [[:d:Q4647788|Q4647788]]
| 
|-
| [[എ.ആർ. മേനോൻ]]
| 
| കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1886&quot; | 1886-04-06
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-10-09
| 
| 
| [[:d:Q4648296|Q4648296]]
| 
|-
| ''[[:d:Q4690369|അഫ്സർ മൗദൂദി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1874&quot; | 1874-03-03
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-12-24
| 
| 
| [[:d:Q4690369|Q4690369]]
| 
|-
| ''[[:d:Q4699812|Ajit Varki]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952
| 
| 
| 
| [[:d:Q4699812|Q4699812]]
| 
|-
| [[അജ്മൽ അമീർ]]
| [[പ്രമാണം:Ajmal Ameer at Launch of Provoke Lifestyle Magazine.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-03-02
| 
| [[ആലുവ]]
| 
| [[:d:Q4699893|Q4699893]]
| 
|-
| [[ബി. രമണ റാവു]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| 
| [[:d:Q4834177|Q4834177]]
| 
|-
| [[ബി.എസ്. മൂൺജെ]]
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1872&quot; | 1872-12-12
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-03-03
| 
| 
| [[:d:Q4834200|Q4834200]]
| 
|-
| [[ബാനൂ ജഹാൻഗീർ കോയാജി]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-08-22
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004-07-15
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
| 
| [[:d:Q4857029|Q4857029]]
| 
|-
| [[ഡി. ബിജു]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Biju.jpg|center|128px]]
| മലയാളം ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-05-31
| 
| [[കേരളം]]
| 
| [[:d:Q4907282|Q4907282]]
| 
|-
| [[സുശീല നയ്യാർ]]
| [[പ്രമാണം:Dr Sushila Nayyar, 1947.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത വനിത
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-12-26
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-01-03
| ''[[:d:Q6444811|Kunjah]]''
| [[സേവാഗ്രാം]]
| [[:d:Q4969032|Q4969032]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5071372|ചന്ദ്രകാന്ത് ഷാ]]''
| 
| 
| [[കാനഡ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1936&quot; | 1936-04-07
| 
| ''[[:d:Q2087583|Nandurbar]]''
| 
| [[:d:Q5071372|Q5071372]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5076920|Charles Donovan]]''
| [[പ്രമാണം:Charles Donovan.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1863&quot; | 1863-09-19
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-10-29
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| ''[[:d:Q895264|Bourton-on-the-Water]]''
| [[:d:Q5076920|Q5076920]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5640460|ഹക്കീം അബ്ദുൽ അസീസ്]]''
| [[പ്രമാണം:Hakim Abdul Aziz.jpeg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1855&quot; | 1855
| data-sort-value=&quot;1911&quot; | 1911
| [[ലഖ്‌നൗ]]
| [[ലഖ്‌നൗ]]
| [[:d:Q5640460|Q5640460]]
| 
|-
| [[ഇന്ദിര ഹിന്ദുജ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| ''[[:d:Q1250069|Shikarpur]]''
| 
| [[:d:Q6025009|Q6025009]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5269812|ധ്രുബജ്യൊതി ബോറ]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-11-27
| 
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
| 
| [[:d:Q5269812|Q5269812]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5276806|Dilip Mahalanabis]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-11-12
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022
| ''[[:d:Q2875992|Kishoreganj]]''&lt;br/&gt;[[ധാക്ക|ഢാക്ക]]
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[:d:Q5276806|Q5276806]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5358597|ഏലേടത്ത് തയ്ക്കട്ാട് നീലകണ്ഠൻ മൂസ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| [[ഒല്ലൂർ]]
| [[ഒല്ലൂർ]]
| [[:d:Q5358597|Q5358597]]
| 
|-
| ''[[:d:Q5559835|Gieve Patel]]''
| [[പ്രമാണം:Gieve Patel.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-08-18
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-11-03
| [[മുംബൈ]]
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q5559835|Q5559835]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6962817|നാൻസി ലോൺസ്‌ഡോർഫ്]]''
| 
| 
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
| [[:d:Q6962817|Q6962817]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6114669|ജാക്ക് പ്രെഗെർ]]''
| [[പ്രമാണം:Dr Jack Preger, founder of Calcutta Rescue.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-07-25
| 
| 
| 
| [[:d:Q6114669|Q6114669]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6319421|ജ്യോതി പാണ്ഡ്യ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[വഡോദര]]
| 
| [[:d:Q6319421|Q6319421]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6323647|K. N. Kesari]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. K. N. Kesari 1999 by Bapu (page 1 crop).jpg|center|128px]]
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1875&quot; | 1875
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-06-08
| ''[[:d:Q15690270|Inamanamellur]]''
| 
| [[:d:Q6323647|Q6323647]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6334699|Nirodbaran]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| data-sort-value=&quot;1903&quot; | 1903-11-17
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-07-17
| 
| [[പുതുച്ചേരി നഗരം]]
| [[:d:Q6334699|Q6334699]]
| 
|-
| [[കാകർല സുബ്ബറാവു|കകർല സുബ്ബറാവു]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925-01-25
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-16
| ''[[:d:Q15382|കൃഷ്ണ ജില്ല]]''
| [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]]
| [[:d:Q6349273|Q6349273]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6394895|Kesava Reddy]]''
| [[പ്രമാണം:Dr.Keshavareddy.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-03-10
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-02-13
| ''[[:d:Q7709526|Thalupulapalle]]''
| [[നിസാമാബാദ്]]
| [[:d:Q6394895|Q6394895]]
| 
|-
| [[ഖദീജ മുംതാസ്]]
| [[പ്രമാണം:Dr.khadeeja mumtaz.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരി
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| 
| [[കാട്ടൂർ, തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]
| 
| [[:d:Q6398859|Q6398859]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6407615|കില്ലി കൃപ റാണി]]''
| [[പ്രമാണം:Kruparani Killi (cropped).jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-11-19
| 
| ''[[:d:Q671757|Srikakulam]]''
| 
| [[:d:Q6407615|Q6407615]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6712223|എം. എൽ. കുൽക്കർണി]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-09-08
| 
| 
| 
| [[:d:Q6712223|Q6712223]]
| 
|-
| [[എം.കെ. മുനീർ]]
| [[പ്രമാണം:M K Muneer.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-08-26
| 
| [[കോഴിക്കോട്]]
| 
| [[:d:Q6712766|Q6712766]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6713018|എം. ആർ. ഗുരുസാമി മുദലിയാർ]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| ''[[:d:Q2340194|Nelamangala]]''
| [[കീഴ്പാക്കം]]
| [[:d:Q6713018|Q6713018]]
| 
|-
| [[എം.എസ്. വല്യത്താൻ]]
| [[പ്രമാണം:Dr.M.S.Valiathan.jpg|center|128px]]
| കാർഡിയാക് സർജൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1934&quot; | 1934-05-24
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-07-17
| [[മാവേലിക്കര]]
| [[മണിപ്പാൽ]]
| [[:d:Q6713130|Q6713130]]
| 
|-
| [[നരേന്ദ്ര ധാബോൽക്കർ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945-11-01
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-08-20
| ''[[:d:Q581562|Satara]]''
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q6965776|Q6965776]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7117146|P. Brahmayya Sastry]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-05-24
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-05-28
| ''[[:d:Q59018|Kakinada]]''
| 
| [[:d:Q7117146|Q7117146]]
| 
|-
| [[പി.കെ. വാരിയർ|പി. കെ. വാരിയർ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1921&quot; | 1921-06-05
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-07-10
| [[കോട്ടക്കൽ]]
| [[കോട്ടക്കൽ]]
| [[:d:Q7117375|Q7117375]]
| 
|-
| [[പദ്മാവതി ബന്ദോപാദ്ധ്യായ്]]
| [[പ്രമാണം:Padma Bandopadhyay.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-11-04
| 
| [[തിരുപ്പതി]]
| 
| [[:d:Q7123872|Q7123872]]
| 
|-
| [[എസ്. പിനകപാണി]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-08-03
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-03-11
| ''[[:d:Q7246454|Priyagraharam]]''
| [[കർനൂൽ]]
| [[:d:Q7124235|Q7124235]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7143137|പശുപതി ബോസ്]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907-11-01
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979
| 
| 
| [[:d:Q7143137|Q7143137]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6733131|മഹൻകാളി  സീതാരാമ റാവു]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1906&quot; | 1906
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| 
| 
| [[:d:Q6733131|Q6733131]]
| 
|-
| ''[[:d:Q6933432|മുകേഷ് ഹൈക്കർവാൾ]]''
| 
| 
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]&lt;br/&gt;[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-12-28
| 
| [[ലഖ്‌നൗ]]
| 
| [[:d:Q6933432|Q6933432]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7399608|സാഹിബ് സിംഗ് സോഖെ]]''
| [[പ്രമാണം:Sahib Singh Sokhey 1948 Wellcome V0028080 (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887-12-15
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-10-23
| [[അമൃത്‌സർ]]
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| [[:d:Q7399608|Q7399608]]
| 
|-
| [[ആർ. കേശവൻ നായർ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| data-sort-value=&quot;2005&quot; | 2005
| 
| 
| [[:d:Q7273787|Q7273787]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7288445|രാം ചന്ദ്ര ഡോം]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-02-08
| 
| ''[[:d:Q2088440|ബിർഭും ജില്ല]]''
| 
| [[:d:Q7288445|Q7288445]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7654042|സ്വാതി പിരമൽ]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Swati Piramal.JPG|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-03-28
| 
| 
| 
| [[:d:Q7654042|Q7654042]]
| 
|-
| [[ടി.എസ്.എസ്. രാജൻ]]
| [[പ്രമാണം:TSSRajan.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| [[ശ്രീരംഗം]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7668680|Q7668680]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7686934|തരുൺ മണ്ഡൽ]]''
| [[പ്രമാണം:TMondal.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-01-20
| 
| ''[[:d:Q2330643|Jaynagar Majilpur]]''
| 
| [[:d:Q7686934|Q7686934]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7461261|ഷാ ഫൈസൽ]]''
| [[പ്രമാണം:The Prime Minister, Dr. Manmohan Singh congratulating Dr. Shah Faisal, the Civil Services topper for 2010 from Jammu &amp; Kashmir, in New Delhi on May 26, 2010.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-05-17
| 
| ''[[:d:Q6668869|Lolab Valley]]''
| 
| [[:d:Q7461261|Q7461261]]
| 
|-
| [[ഷീല ബാലകൃഷ്ണൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q7493001|Q7493001]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7530461|സിർക്കഴി ജി. ശിവചിദംബരം]]''
| [[പ്രമാണം:சீர்காழி சிவசிதம்பரம்.JPG|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ കർണാടക ഗായകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-06-08
| 
| 
| 
| [[:d:Q7530461|Q7530461]]
| 
|-
| ''[[:d:Q7547563|സ്നേഹ ആനി ഫിലിപ്പ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-10-07
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-09-11
| [[കേരളം]]
| [[ലോക വ്യാപാര കേന്ദ്രം]]
| [[:d:Q7547563|Q7547563]]
| 
|-
| [[വി. ശാന്ത]]
| [[പ്രമാണം:Dr. V. Shanta, in New Delhi on March 20, 2006 (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1927&quot; | 1927-03-11
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-01-19
| ''[[:d:Q1646915|Mylapore]]''
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7907747|Q7907747]]
| 
|-
| [[വന്ദന ജെയിൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| 
| [[:d:Q7914349|Q7914349]]
| 
|-
| ''[[:d:Q13120548|Rani Bang]]''
| [[പ്രമാണം:Rani Bang (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-09-17
| 
| 
| 
| [[:d:Q13120548|Q13120548]]
| 
|-
| ''[[:d:Q14076389|Kanwaljeet S. Anand]]''
| 
| ഗവേഷകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 20th century
| 
| 
| 
| [[:d:Q14076389|Q14076389]]
| 
|-
| ''[[:d:Q8045744|Y. G. Parameshwara]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004
| 
| 
| [[:d:Q8045744|Q8045744]]
| 
|-
| [[സി.കെ. ലക്ഷ്മണൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-04-05
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-10-03
| 
| 
| [[:d:Q11689979|Q11689979]]
| 
|-
| ''[[:d:Q12354393|Ranganayakulu Potturu]]''
| [[പ്രമാണം:Ranganayakulu, Bengaluro, aprilo 2018.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-07-08
| 
| 
| 
| [[:d:Q12354393|Q12354393]]
| 
|-
| [[രാമചന്ദ്ര ദത്താത്രയ ലെലെ|രാമചന്ദ്ര  ദതത്രയ ലെലെ]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-01-16
| data-sort-value=&quot;2022&quot; | 2022
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| 
| [[:d:Q12449609|Q12449609]]
| 
|-
| [[ഹേംലത ഗുപ്ത|ഹേമലത ഗുപ്ത]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| data-sort-value=&quot;2006&quot; | 2006-05-13
| [[ഇന്ത്യ]]
| ''[[:d:Q6373016|Karol Bagh Lok Sabha constituency]]''
| [[:d:Q12460836|Q12460836]]
| 
|-
| ''[[:d:Q12995370|Raja Rao Garikapati]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1915&quot; | 1915-02-05
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-09-08
| ''[[:d:Q1639492|രാജമന്ദ്രി]]''
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q12995370|Q12995370]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16734859|അസ്മ റഹീം]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[കേരളം]]
| 
| [[:d:Q16734859|Q16734859]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16844432|മനോജ് കെ ജെയിൻ]]''
| [[പ്രമാണം:Dr Manoj Jain, infectious disease physician, manojkjain.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-09-16
| 
| ''[[:d:Q2283203|Dr. Ambedkar Nagar]]''
| 
| [[:d:Q16844432|Q16844432]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16901297|ഉമാ സാരെൻ]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-05-09
| 
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| 
| [[:d:Q16901297|Q16901297]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16097828|Mabelle Arole]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-12-26
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999
| [[ജബൽ‌പൂർ]]
| 
| [[:d:Q16097828|Q16097828]]
| 
|-
| [[എളേടത്ത് തൈക്കാട്ട് നാരായണൻ മൂസ്|ഏലേടത്ത് തയ്ക്കാട്ട് നാരായണൻ മൂസ്]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933-10-02
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-08-05
| [[ഒല്ലൂർ]]
| 
| [[:d:Q16106737|Q16106737]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16190122|പുലിൻ ബിഹാരി ബാസ്‌കെ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-04-25
| 
| ''[[:d:Q5221114|Dantan Vidhan Sabha constituency]]''
| 
| [[:d:Q16190122|Q16190122]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16208488|Nikhil Dhurandhar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q16208488|Q16208488]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16317426|P. Sridevi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961
| 
| 
| [[:d:Q16317426|Q16317426]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16345836|ഫനിന്ദ്ര കൃഷ്ണ ഗുപ്ത]]''
| [[പ്രമാണം:Phanindra Krishna Gupta.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883
| 
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| 
| [[:d:Q16345836|Q16345836]]
| 
|-
| ''[[:d:Q16514386|Abhay Bang]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Abhay Bang with breath counter.JPG|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-09-23
| 
| 
| 
| [[:d:Q16514386|Q16514386]]
| 
|-
| ''[[:d:Q15132653|വൈ.രാധാകൃഷ്ണമൂർത്തി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-10-19
| ''[[:d:Q15382|കൃഷ്ണ ജില്ല]]''
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q15132653|Q15132653]]
| 
|-
| ''[[:d:Q15689653|Achanta Lakshmipathi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1880&quot; | 1880-03-03
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-08-06
| 
| 
| [[:d:Q15689653|Q15689653]]
| 
|-
| [[ശശി വാധ്വ]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-07-20
| 
| 
| 
| [[:d:Q15972942|Q15972942]]
| 
|-
| ''[[:d:Q18977847|Ritam Chowdhury]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-08
| 
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| 
| [[:d:Q18977847|Q18977847]]
| 
|-
| [[സാരൂബം ബിമോല കുമാരി ദേവി]]
| [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Sarungbam Bimola Kumari Devi, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 08, 2015.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[മണിപ്പൂർ]]
| 
| [[:d:Q19560351|Q19560351]]
| 
|-
| [[രാജേഷ് കൊട്ടേച്ച]]
| [[പ്രമാണം:Vaidya Rajesh Kotecha.jpg|center|128px]]
| He is presently the Vice Chancellor of Gujarat Ayurved University, Jamnagar, India
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-07-18
| 
| 
| 
| [[:d:Q19561084|Q19561084]]
| 
|-
| [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]]
| [[പ്രമാണം:K Srinath Reddy.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q17083021|Q17083021]]
| 
|-
| ''[[:d:Q17199281|ഘാനശ്യാമ മിശ്ര]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1922&quot; | 1922-10-10
| data-sort-value=&quot;2014&quot; | 2014-06-01
| 
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
| [[:d:Q17199281|Q17199281]]
| 
|-
| [[എം. ആർ. രാജഗോപാൽ]]
| [[പ്രമാണം:Dr. M. R Rajagopal.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-09-23
| 
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| [[:d:Q17306215|Q17306215]]
| 
|-
| [[നീലം ക്ലേർ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ശ്രീനഗർ]]
| 
| [[:d:Q17411238|Q17411238]]
| 
|-
| [[സുബ്രത് കുമാർ ആചാര്യ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-11-01
| 
| ''[[:d:Q2022279|ബലസോർ ജില്ല]]''
| 
| [[:d:Q18000280|Q18000280]]
| 
|-
| ''[[:d:Q18029936|നിലീം കുമാർ]]''
| [[പ്രമാണം:Nilim Kumar, poet.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962
| 
| ''[[:d:Q2571402|Pathsala]]''
| 
| [[:d:Q18029936|Q18029936]]
| 
|-
| [[ഭാൽചന്ദ്ര ബാബാജി ദീക്ഷിത്]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-09-07
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977
| [[അമരാവതി, മഹാരാഷ്ട്ര]]
| 
| [[:d:Q18111875|Q18111875]]
| 
|-
| [[ഗുൽ‌ഷൻ റായ് ഖത്രി|ഗുൽഷൻ റായ് ഖത്രി]]
| [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Gulshan Rai Khatri, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-10
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-16
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
| 
| [[:d:Q18347568|Q18347568]]
| 
|-
| [[കിരിത്കുമാർ മൻസുഖ്‌ലാൽ ആചാര്യ]]
| [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Dr. Kiritkumar Mansukhlal Acharya, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 31, 2014.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q18421890|Q18421890]]
| 
|-
| [[കെ. കെ. അഗർവാൾ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-09-05
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-05-17
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]&lt;br/&gt;[[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| [[:d:Q18683826|Q18683826]]
| 
|-
| [[പവൻ രാജ് ഗോയൽ]]
| [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Prof. (Dr.) Pawan Raj Goyal, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 31, 2014.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-02
| 
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
| 
| [[:d:Q18686437|Q18686437]]
| 
|-
| [[ജിതേന്ദ്ര നാഥ് പാണ്ഡെ]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഫിസിഷ്യൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-06-14
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-05-23
| ''[[:d:Q2717915|Shikohabad]]''
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| [[:d:Q18688035|Q18688035]]
| 
|-
| [[രൺദീപ് ഗുലേരിയ]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Randeep Guleria.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-04-05
| 
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]]
| 
| [[:d:Q19612523|Q19612523]]
| 
|-
| [[ഓം പ്രകാശ് ഉപാധ്യായ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q19664597|Q19664597]]
| 
|-
| [[രാജഗോപാലൻ കൃഷ്ണൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-11-17
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-01-10
| [[കൊല്ലം]]
| [[കൊല്ലം]]
| [[:d:Q19666231|Q19666231]]
| 
|-
| [[ശ്രീനിവാസ് എസ്. വൈശ്യ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1947&quot; | 1947-01-07
| 
| [[മഥുര]]
| 
| [[:d:Q19666874|Q19666874]]
| 
|-
| ''[[:d:Q19811612|Meena Rajendra Shete-Sambhu]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q19811612|Q19811612]]
| 
|-
| ''[[:d:Q19852450|Basuhua]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-03-01
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986-10-12
| ''[[:d:Q3350679|Bikrampur]]''
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q19852450|Q19852450]]
| 
|-
| ''[[:d:Q19892441|Kanithi Viswanatham]]''
| [[പ്രമാണം:విశ్వనాదం.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023
| 
| 
| [[:d:Q19892441|Q19892441]]
| 
|-
| [[അമർ പ്രസാദ് റേ]]
| [[പ്രമാണം:A.P. Ray, malariologist.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913-02-26
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-09-24
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| [[:d:Q19895800|Q19895800]]
| 
|-
| [[ഐസക് സാന്ദ്ര]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ (1892–1968)
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-11-03
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-08-29
| ''[[:d:Q876483|Sambalpur]]''
| ''[[:d:Q876483|Sambalpur]]''
| [[:d:Q19896133|Q19896133]]
| 
|-
| [[സൗമ്യ സ്വാമിനാഥൻ]]
| [[പ്രമാണം:The Director General, ICMR and Secretary, DHR, Dr. Soumya Swaminathan, in New Delhi on January 19, 2016.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959-05-02
| 
| [[ജർമ്മനി]]
| 
| [[:d:Q21062285|Q21062285]]
| 
|-
| [[സുന്ദരി മോഹൻദാസ്]]
| [[പ്രമാണം:Dr.Sundarimohan Das.jpg|center|128px]]
| സ്വാതന്ത്ര്യസേനാനി, ഭിഷഗ്വരൻ, സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകൻ
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1857&quot; | 1857-12-17
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-04-04
| [[സിൽഹെറ്റ്]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q21176925|Q21176925]]
| 
|-
| ''[[:d:Q21481665|രാധ ചരൺ പാണ്ട]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1898&quot; | 1898-04-24
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-10-29
| 
| 
| [[:d:Q21481665|Q21481665]]
| 
|-
| ''[[:d:Q21597809|ജഗദീഷ് ചതുർവേദി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-08-15
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015
| [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]]
| 
| [[:d:Q21597809|Q21597809]]
| 
|-
| [[ജെ. എസ്. ഗുലേറിയ]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-01-22
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| [[:d:Q21686034|Q21686034]]
| 
|-
| [[കെ.എ. എബ്രഹാം|കെ. എ. അബ്രഹാം]]
| [[പ്രമാണം:Padmashri Dr K A Abraham.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-10-22
| [[കേരളം]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q21798148|Q21798148]]
| 
|-
| ''[[:d:Q21981198|മോഹിത് ഭണ്ഡാരി]]''
| [[പ്രമാണം:Mohit Bhandari.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| [[:d:Q21981198|Q21981198]]
| 
|-
| [[പോൾ കലാനിധി]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-04-01
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-03-09
| ''[[:d:Q928168|Bronxville]]''
| 
| [[:d:Q22087287|Q22087287]]
| 
|-
| ''[[:d:Q20058801|Chintala Sita Devi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| data-sort-value=&quot;1929&quot; | 1929-04-21
| data-sort-value=&quot;2009&quot; | 2009-03-06
| 
| 
| [[:d:Q20058801|Q20058801]]
| 
|-
| ''[[:d:Q20577008|Sangeeta Barve]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q20577008|Q20577008]]
| 
|-
| ''[[:d:Q20671987|ലിയോ മുത്തു]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-04-02
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-07-10
| ''[[:d:Q2716554|Thiruthuraipoondi]]''
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q20671987|Q20671987]]
| 
|-
| [[ജാംഷെഡ് നൗറോജി വസിഫ്ദാർ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q20687489|Q20687489]]
| 
|-
| [[സുനിതി സോളമൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-07-28
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| [[:d:Q20738697|Q20738697]]
| 
|-
| [[തനികാചലം സദഗോപൻ|തനികാചലം സഡഗോപൻ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-10-23
| 
| [[തമിഴ്‌നാട്]]
| 
| [[:d:Q23038239|Q23038239]]
| 
|-
| [[പി.ആർ. കൃഷ്ണകുമാർ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-10-23
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-16
| [[ഷൊർണൂർ]]
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
| [[:d:Q23304286|Q23304286]]
| 
|-
| ''[[:d:Q24718543|ഫുൾചന്ദ് പൃഥ്വി രാജ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931-09-13
| data-sort-value=&quot;2016&quot; | 2016-02-27
| 
| 
| [[:d:Q24718543|Q24718543]]
| 
|-
| [[രുഖ്മബായി]]
| [[പ്രമാണം:Rukhmabai.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1864&quot; | 1864-11-22
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-09-25&lt;br/&gt;1955-12-25
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q24939367|Q24939367]]
| 
|-
| [[രാം ഹർഷ് സിംഗ്]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942-01-10
| 
| 
| 
| [[:d:Q26251714|Q26251714]]
| 
|-
| [[രഞ്ജന ശ്രീവാസ്തവ]]
| [[പ്രമാണം:Ranjana Srivastava.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഓസ്ട്രേലിയ]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974
| 
| [[കാൻബറ]]
| 
| [[:d:Q26702925|Q26702925]]
| 
|-
| ''[[:d:Q28744857|സരോജിനി_സരന്ഗി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951
| 
| [[ഒഡീഷ]]
| 
| [[:d:Q28744857|Q28744857]]
| 
|-
| ''[[:d:Q28869394|സോണിയ നിത്യാനന്ദ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-09-06
| 
| 
| 
| [[:d:Q28869394|Q28869394]]
| 
|-
| ''[[:d:Q27901993|വഖാർ അഹ്മദ് ഷാ]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-07-06
| data-sort-value=&quot;2018&quot; | 2018-04-15
| ''[[:d:Q638621|Bahraich]]''
| [[ലഖ്‌നൗ]]
| [[:d:Q27901993|Q27901993]]
| 
|-
| ''[[:d:Q27917316|മദൻ കതാരിയ]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Madan Kataria.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q27917316|Q27917316]]
| 
|-
| ''[[:d:Q27970605|Dhiren Banerjee]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1904&quot; | 1904
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-01-08
| 
| 
| [[:d:Q27970605|Q27970605]]
| 
|-
| ''[[:d:Q29018652|പങ്കജ് നരം]]''
| [[പ്രമാണം:Dr Pankaj Naram.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-05-04
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-02-19
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q29018652|Q29018652]]
| 
|-
| [[സന്ദീപ് ബസു]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-09-29
| 
| 
| 
| [[:d:Q29168828|Q29168828]]
| 
|-
| ''[[:d:Q30314375|Chittaranjan Yajnik]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Yajnik (13 February 2020).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q30314375|Q30314375]]
| 
|-
| ''[[:d:Q42298380|കാർത്തിക് ചന്ദ്രബോസ്]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1873&quot; | 1873
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| 
| 
| [[:d:Q42298380|Q42298380]]
| 
|-
| ''[[:d:Q42413325|ഹൃദയാനന്ദ പട്നായിക്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-06-03
| 
| 
| 
| [[:d:Q42413325|Q42413325]]
| 
|-
| ''[[:d:Q42589695|K. Ranga Rama Krishnan]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956-04-22
| 
| 
| 
| [[:d:Q42589695|Q42589695]]
| 
|-
| ''[[:d:Q43999837|ദിപ്തൻഷു ദാസ്]]''
| [[പ്രമാണം:Diptanshu Das 2015.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-04-02
| 
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| 
| [[:d:Q43999837|Q43999837]]
| 
|-
| ''[[:d:Q47009777|ഗോവിന്ദ് അപ്പാജി ഫഡ്കെ]]''
| [[പ്രമാണം:G.A.phadke.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1907&quot; | 1907
| 
| ''[[:d:Q583818|Ichalkaranji]]''
| ''[[:d:Q581562|Satara]]''
| [[:d:Q47009777|Q47009777]]
| 
|-
| ''[[:d:Q47026934|ഐറിസ് ജി. ആർ. പോൾ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025-10-13
| 
| 
| [[:d:Q47026934|Q47026934]]
| 
|-
| [[ഷേർളി വാസു]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958
| data-sort-value=&quot;2025&quot; | 2025
| 
| 
| [[:d:Q31704451|Q31704451]]
| 
|-
| ''[[:d:Q34837913|ദിലീപ് ഝാവേരി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1943&quot; | 1943-04-03
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q34837913|Q34837913]]
| 
|-
| ''[[:d:Q37830946|ടീന ചോപ്ര]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-03-06
| 
| [[അമൃത്‌സർ]]
| 
| [[:d:Q37830946|Q37830946]]
| 
|-
| ''[[:d:Q37994923|ജസ്വീന്ദർ കെ ഗംഭീർ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q37994923|Q37994923]]
| 
|-
| [[ഐശ്വര്യ ലക്ഷ്മി]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya Lekshmi.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-07-26
| 
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| [[:d:Q39058709|Q39058709]]
| 
|-
| ''[[:d:Q41816046|Preeti Shanbag]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
| [[:d:Q41816046|Q41816046]]
| 
|-
| ''[[:d:Q47483386|ആശാലത രാധാകൃഷ്ണൻ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-05-13
| 
| [[കേരളം]]
| 
| [[:d:Q47483386|Q47483386]]
| 
|-
| [[സവിത അംബേദ്കർ]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Savita Ambedkar.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-01-27
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-05-29
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q48645361|Q48645361]]
| 
|-
| ''[[:d:Q48975802|നബകുമാർ ബാസു]]''
| [[പ്രമാണം:Nabakumar Basu - Kolkata 2015-10-10 5134.JPG|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-12-10
| 
| 
| 
| [[:d:Q48975802|Q48975802]]
| 
|-
| [[ആശ കസ്‌ലിവാൾ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q49833929|Q49833929]]
| 
|-
| ''[[:d:Q54861287|Vasanth Ravi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| [[:d:Q54861287|Q54861287]]
| 
|-
| ''[[:d:Q55434761|Shikha Sharma]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q55434761|Q55434761]]
| 
|-
| ''[[:d:Q56027719|Digumarti Raghunadharao]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. D. Raghunadha Rao (cropped).JPG|center|128px]]
| ഗവേഷകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q56027719|Q56027719]]
| 
|-
| ''[[:d:Q56284934|ഹ്രിഷിക്കെസ് സെൻ]]''
| [[പ്രമാണം:Hrishikes 2017.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-05-15
| 
| 
| 
| [[:d:Q56284934|Q56284934]]
| 
|-
| ''[[:d:Q57320813|Venkatachalam Raveenthiran]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q57320813|Q57320813]]
| 
|-
| [[ഡോസിബായ് പട്ടേൽ]]
| [[പ്രമാണം:Dossibai Patell.jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ പ്രസവചികിത്സകയും ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റും
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1881&quot; | 1881-10-16
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-02-04
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q57955102|Q57955102]]
| 
|-
| ''[[:d:Q58885226|Harjit Pal Bhattoa]]''
| 
| 
| [[ഹംഗറി]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-04-21
| 
| No/unknown value
| 
| [[:d:Q58885226|Q58885226]]
| 
|-
| ''[[:d:Q59209385|അഭിഷേക് പല്ലവ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-09-02
| 
| 
| 
| [[:d:Q59209385|Q59209385]]
| 
|-
| ''[[:d:Q60023782|രാജേശ്വരി ദലബെഹെര]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1933&quot; | 1933
| 
| [[കട്ടക്]]
| 
| [[:d:Q60023782|Q60023782]]
| 
|-
| [[അശോക് ലക്ഷ്മൺറാവു കുക്കാഡെ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q61054384|Q61054384]]
| 
|-
| [[മാമൻ ചാണ്ടി|മാമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q61478244|Q61478244]]
| 
|-
| ''[[:d:Q63430821|ബിജോയ് മൊണ്ടാൽ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924-12-01
| 
| ''[[:d:Q16251190|Andharthaul]]''
| 
| [[:d:Q63430821|Q63430821]]
| 
|-
| [[അളക കേശവ് ദേശ്പാണ്ഡെ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q61686207|Q61686207]]
| 
|-
| ''[[:d:Q61823039|സുമന്ത് മേത്ത]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1877&quot; | 1877-07-01
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-12-15
| [[സൂരത്]]
| 
| [[:d:Q61823039|Q61823039]]
| 
|-
| ''[[:d:Q61945548|കാസി പിച്ച്ചായ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q61945548|Q61945548]]
| 
|-
| ''[[:d:Q64859106|Nikhil Kumar Banerjee]]''
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017
| 
| 
| [[:d:Q64859106|Q64859106]]
| 
|-
| ''[[:d:Q64006847|Jayanta Kumar Roy]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-02-13
| 
| ''[[:d:Q15241808|Lataguri]]''
| 
| [[:d:Q64006847|Q64006847]]
| 
|-
| ''[[:d:Q64148463|Sayantan Banerjee]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q64148463|Q64148463]]
| 
|-
| ''[[:d:Q64438206|Inder Anand]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]
| [[:d:Q64438206|Q64438206]]
| 
|-
| ''[[:d:Q64509748|സ്വരൂപ് സർക്കാർ]]''
| [[പ്രമാണം:Swarup Sarkar (স্বরূপ সরকার).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
| 
| 
| [[:d:Q64509748|Q64509748]]
| 
|-
| ''[[:d:Q64840916|സഞ്ജയ് സത്പതി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q64840916|Q64840916]]
| 
|-
| [[ഷിംന അസീസ്]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[കേരളം]]
| 
| [[:d:Q65321596|Q65321596]]
| 
|-
| [[എം.സി. അൽബുക്കർക്ക്]]
| [[പ്രമാണം:MCAlbuquerqueColchester1918.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ഗോവ]]
| 
| [[:d:Q76349299|Q76349299]]
| 
|-
| ''[[:d:Q81780908|Subas Chandra Rout]]''
| [[പ്രമാണം:Subas Chandra Rout 02.JPG|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1944&quot; | 1944-07-29
| data-sort-value=&quot;2026&quot; | 2026-03-10
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
| 
| [[:d:Q81780908|Q81780908]]
| 
|-
| ''[[:d:Q82023862|അംബ്രിഷ് വിജയകർ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| 
| 
| [[:d:Q82023862|Q82023862]]
| 
|-
| [[ശാന്തി റോയ്]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q83685218|Q83685218]]
| 
|-
| [[രതിൻ ദത്ത]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-01-27
| ''[[:d:Q2308247|Mangaldoi]]''
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q83841843|Q83841843]]
| 
|-
| ''[[:d:Q84496211|രാജേന്ദ്ര പ്രകാശ് സിംഗ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1945&quot; | 1945
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-02-05
| 
| 
| [[:d:Q84496211|Q84496211]]
| 
|-
| ''[[:d:Q84562100|ബോമിറെഡ്ഡി സുന്ദര രാമി റെഡ്ഡി]]''
| [[പ്രമാണം:Dr.SundraRamiReddy.png|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1935&quot; | 1935-10-17
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-02-06
| 
| 
| [[:d:Q84562100|Q84562100]]
| 
|-
| [[സുശോവൻ ബാനർജി]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q86085021|Q86085021]]
| 
|-
| [[ദിഗംബർ ബെഹെറ|ദിഗാംബർ ബെഹെര]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q86085705|Q86085705]]
| 
|-
| ''[[:d:Q88058242|Kamala Dhall]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q88058242|Q88058242]]
| 
|-
| ''[[:d:Q88867162|Mrinmoy Das]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-05-01
| 
| 
| 
| [[:d:Q88867162|Q88867162]]
| 
|-
| ''[[:d:Q89018323|Bindu Kulshreshtha]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q89018323|Q89018323]]
| 
|-
| [[കെ. ഹേമലത]]
| [[പ്രമാണം:K Hemalata at Workers’ Mahapadav in 2017.png|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| ''[[:d:Q61434|നെല്ലൂർ]]''
| 
| [[:d:Q66022787|Q66022787]]
| 
|-
| ''[[:d:Q66499274|Abul Hasnat]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-06-11
| 
| 
| [[:d:Q66499274|Q66499274]]
| 
|-
| [[നത ഹുസൈൻ]]
| [[പ്രമാണം:Netha Hussain-070A3987.jpg|center|128px]]
| ഒരു ഇന്ത്യൻ-സ്വീഡിഷ് മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറും ക്ലിനിക്കൽ ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റും ബ്ലോഗറും വിക്കിപീഡിയനും ഗവേഷകയും
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-06-11
| 
| [[കേരളം]]
| 
| [[:d:Q66580063|Q66580063]]
| 
|-
| ''[[:d:Q66725242|Mortaza Hossain]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q66725242|Q66725242]]
| 
|-
| ''[[:d:Q67427117|Anupam Sen]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| data-sort-value=&quot;1925&quot; | 1925
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-09-07
| 
| 
| [[:d:Q67427117|Q67427117]]
| 
|-
| ''[[:d:Q68225148|സോഹൻ ലാൽ ഭാട്ടിയ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-07-16
| [[അമൃത്‌സർ]]
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[:d:Q68225148|Q68225148]]
| 
|-
| ''[[:d:Q69356075|തേജസ്വിനി മനോഗ്ന]]''
| [[പ്രമാണം:Tejaswini Manogna - Miss Diva 2017 contestants at Yamaha music video launch (cropped).jpg|center|128px]]
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും മോഡലും
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-05-19
| 
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| 
| [[:d:Q69356075|Q69356075]]
| 
|-
| ''[[:d:Q69932454|K. Rajender Reddy]]''
| 
| 
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949
| 
| 
| 
| [[:d:Q69932454|Q69932454]]
| 
|-
| ''[[:d:Q72146155|ഗോർധന്ദാസ് ഭഗവന്ദാസ് നരോട്ടംദാസ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975
| 
| 
| [[:d:Q72146155|Q72146155]]
| 
|-
| ''[[:d:Q72753935|പരംദീപ് സിംഗ്]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q72753935|Q72753935]]
| 
|-
| ''[[:d:Q89745295|Umesh Kapil]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q89745295|Q89745295]]
| 
|-
| ''[[:d:Q91294983|Aakash Pandita]]''
| 
| ഗവേഷകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q91294983|Q91294983]]
| 
|-
| ''[[:d:Q92761911|Prerna S Sharma]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-05-21
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q92761911|Q92761911]]
| 
|-
| ''[[:d:Q94503372|അനിത ഭരദ്വാജ്]]''
| [[പ്രമാണം:Anita Bharadwaj (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q94503372|Q94503372]]
| 
|-
| [[സുജാത മോഹൻ (ഡോക്ടർ)|സുജാത മോഹൻ]]
| [[പ്രമാണം:Dr Sujatha Mohan (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 20th century
| 
| 
| 
| [[:d:Q95099143|Q95099143]]
| 
|-
| ''[[:d:Q95220255|സതീഷ് നല്ലം]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q95220255|Q95220255]]
| 
|-
| ''[[:d:Q97206596|Abraham George Thomas]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q97206596|Q97206596]]
| 
|-
| ''[[:d:Q97247074|Banbihari Mukhopadhyay]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1885&quot; | 1885
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-07-05
| ''[[:d:Q1653485|Garalgachha]]''
| 
| [[:d:Q97247074|Q97247074]]
| 
|-
| ''[[:d:Q97666703|Pashupati Bhattacharya]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1891&quot; | 1891-11-15
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-01-27
| 
| 
| [[:d:Q97666703|Q97666703]]
| 
|-
| ''[[:d:Q97681815|Guduru Gopal Rao]]''
| [[പ്രമാണം:Guduru Gopal Rao.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954
| 
| [[കട്ടക്]]
| 
| [[:d:Q97681815|Q97681815]]
| 
|-
| [[രവി കണ്ണൻ ആർ]]
| [[പ്രമാണം:Ravi Kannan R Padma cropped.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q98907700|Q98907700]]
| 
|-
| ''[[:d:Q99472554|Dhiman Barua]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-10-19
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-09-19
| [[യംഗോൺ]]
| 
| [[:d:Q99472554|Q99472554]]
| 
|-
| ''[[:d:Q99927321|Pallavi Maharathi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q99927321|Q99927321]]
| 
|-
| [[സുശീല അനിത ബാനർജി]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;1920&quot; | 1920-09
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[ലാഹോർ]]
| [[:d:Q100387268|Q100387268]]
| 
|-
| [[വിജയലക്ഷ്മി രമണൻ]]
| 
| ഇന്ത്യൻ ഭിഷഗ്വര, ആർമി ഓഫീസർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1924&quot; | 1924
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020
| 
| 
| [[:d:Q100706299|Q100706299]]
| 
|-
| [[കെ.എം. ചാക്കോ]]
| 
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910-10-24
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-04-10
| 
| 
| [[:d:Q101168707|Q101168707]]
| 
|-
| ''[[:d:Q102207701|Dinabandhu Sahoo]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q102207701|Q102207701]]
| 
|-
| [[ലക്ഷ്മീഭായി രാജ്വാദേ]]
| [[പ്രമാണം:Rani Lakshmibai Rajwade.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1887&quot; | 1887
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| 
| 
| [[:d:Q102434863|Q102434863]]
| 
|-
| ''[[:d:Q103151287|ఆమంచర్ల శేషాచలపతిరావు]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q103151287|Q103151287]]
| 
|-
| ''[[:d:Q106221509|Roopa Dhatt]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q106221509|Q106221509]]
| 
|-
| ''[[:d:Q106248428|Gauri Tendulkar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[പൂണെ]]
| 
| [[:d:Q106248428|Q106248428]]
| 
|-
| ''[[:d:Q106734360|Rajendra Kapila]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-28
| 
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
| [[:d:Q106734360|Q106734360]]
| 
|-
| ''[[:d:Q105080301|Dilip Kumar Singh]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ (b. 1926)
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-06-26
| 
| 
| 
| [[:d:Q105080301|Q105080301]]
| 
|-
| ''[[:d:Q105870899|కాళిదాసు వెంకటసుబ్బాశాస్త్రి]]''
| [[പ്രമാണം:Kalidasu Venkata Subbasastry.jpg|center|128px]]
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1883&quot; | 1883
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| 
| 
| [[:d:Q105870899|Q105870899]]
| 
|-
| ''[[:d:Q105948168|Jags Krishnan]]''
| [[പ്രമാണം:Jags Krishnan 1.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-04-23
| 
| [[കോട്ടഗിരി]]
| 
| [[:d:Q105948168|Q105948168]]
| 
|-
| [[ദിവ്യ എസ്. അയ്യർ]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Divya S. Iyer IAS - incumbent Pathanamthitta district magistrate.jpg|center|128px]]
| കേരളത്തിലെ ഐ.എ.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥ
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-10-16
| 
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| 
| [[:d:Q105988314|Q105988314]]
| 
|-
| ''[[:d:Q108101243|Joyti Prokash Bose]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1894&quot; | 1894
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968
| 
| 
| [[:d:Q108101243|Q108101243]]
| 
|-
| ''[[:d:Q108405658|Kumudshankar Roy]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-09-07
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-10-24
| [[ധാക്ക|ഢാക്ക]]
| [[വെല്ലൂർ]]
| [[:d:Q108405658|Q108405658]]
| 
|-
| ''[[:d:Q108405711|Hemendranath Ghosh]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890-11-16
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-12-12
| ''[[:d:Q1429697|ചാന്ദ്പുർ ജില്ല]]''
| 
| [[:d:Q108405711|Q108405711]]
| 
|-
| ''[[:d:Q108754507|Balaraman Vijayayraghavan Neelamegam]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-11-12
| data-sort-value=&quot;2015&quot; | 2015-01-29
| 
| 
| [[:d:Q108754507|Q108754507]]
| 
|-
| ''[[:d:Q108888276|Beoncy Laishram]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| ''[[:d:Q1822188|ഇംഫാൽ വെസ്റ്റ് ജില്ല]]''
| 
| [[:d:Q108888276|Q108888276]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107222599|Ranoj Pegu]]''
| [[പ്രമാണം:Ranoj Pegu 1.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-02-12
| 
| 
| 
| [[:d:Q107222599|Q107222599]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107301280|Meharban Singh]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Meharban Singh (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937
| 
| ''[[:d:Q2385925|presidencies and provinces of British India]]''
| 
| [[:d:Q107301280|Q107301280]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107387933|Goru Krishna Babu]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| 
| ''[[:d:Q2352168|Jeypore]]''
| 
| [[:d:Q107387933|Q107387933]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107453532|Gella Venkata Satyanarayana Murty]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 
| data-sort-value=&quot;1959&quot; | 1959
| 
| 
| [[:d:Q107453532|Q107453532]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107610257|Ayyagari Mythili]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q107610257|Q107610257]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107647347|Malladi Umadevi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q107647347|Q107647347]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107647765|Vipperla Sujatha]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q107647765|Q107647765]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107648988|Vipperla Satyanarayana]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-12-15
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-06-13
| 
| 
| [[:d:Q107648988|Q107648988]]
| 
|-
| ''[[:d:Q107658445|Garuda Butchi Raju]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q107658445|Q107658445]]
| 
|-
| ''[[:d:Q112119155|Ranjan Pai]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-11-11
| 
| 
| 
| [[:d:Q112119155|Q112119155]]
| 
|-
| ''[[:d:Q110191163|Ashok Kumar Amrohi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-10-13
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021-04-27
| 
| [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]]
| [[:d:Q110191163|Q110191163]]
| 
|-
| ''[[:d:Q112971735|Gurpreet Kaur]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| 
| [[പെഹോവ, ഹരിയാന]]
| 
| [[:d:Q112971735|Q112971735]]
| 
|-
| ''[[:d:Q110566464|Alulru Vijayalakshmi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q110566464|Q110566464]]
| 
|-
| ''[[:d:Q110581483|Dhaniram Baruah]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| 
| 
| 
| [[:d:Q110581483|Q110581483]]
| 
|-
| ''[[:d:Q110597809|Dr. K. M. Saifullah]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-09-12
| 
| ''[[:d:Q1925191|Samastipur]]''
| 
| [[:d:Q110597809|Q110597809]]
| 
|-
| ''[[:d:Q110662406|Paul Harris Daniel]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Paul Harris Daniel JEG6621.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1910&quot; | 1910
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003
| 
| 
| [[:d:Q110662406|Q110662406]]
| 
|-
| ''[[:d:Q110771548|Bharath Shetty Y]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-09-08
| 
| [[മംഗളൂരു]]
| 
| [[:d:Q110771548|Q110771548]]
| 
|-
| ''[[:d:Q111050893|Lata Desai]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-08-08
| 
| 
| 
| [[:d:Q111050893|Q111050893]]
| 
|-
| ''[[:d:Q111334760|Narendra Prasad Misra]]''
| [[പ്രമാണം:Narendra Prasad Misra portrait.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1932&quot; | 1932-07-10
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021
| 
| 
| [[:d:Q111334760|Q111334760]]
| 
|-
| ''[[:d:Q111606292|Dasari Ramakrishna Prasad]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q111606292|Q111606292]]
| 
|-
| ''[[:d:Q113627276|Julião Menezes]]''
| [[പ്രമാണം:Julião Menezes.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-08-07
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-07-02
| 
| 
| [[:d:Q113627276|Q113627276]]
| 
|-
| ''[[:d:Q113682272|Vivek Parameswara Sarma]]''
| 
| ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q113682272|Q113682272]]
| 
|-
| ''[[:d:Q115556299|Anshita Aggarwal]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q115556299|Q115556299]]
| 
|-
| ''[[:d:Q116516777|Bindu Menon]]''
| [[പ്രമാണം:Bindu Menon.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970&lt;br/&gt;1907
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950
| 
| 
| [[:d:Q116516777|Q116516777]]
| 
|-
| ''[[:d:Q118115305|কালিদাস বৈদ্য]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-10-25
| ''[[:d:Q609190|പിരോജ്പൂർ ജില്ല]]''
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q118115305|Q118115305]]
| 
|-
| ''[[:d:Q118220150|Vijay Viswanathan]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| [[:d:Q118220150|Q118220150]]
| 
|-
| ''[[:d:Q118610627|Khrielie-ü Kire]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-01-12
| data-sort-value=&quot;2013&quot; | 2013-09-11
| 
| 
| [[:d:Q118610627|Q118610627]]
| 
|-
| ''[[:d:Q119727113|Edmond Fernandes]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Edmond after his address at the UN University in Japan.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-09-03
| 
| [[മംഗളൂരു]]
| 
| [[:d:Q119727113|Q119727113]]
| 
|-
| ''[[:d:Q121032307|Amrit K. Patnaik]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q121032307|Q121032307]]
| 
|-
| ''[[:d:Q121864614|Trinetra Haldar Gummaraju]]''
| [[പ്രമാണം:Trinetra At Bandstand.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-06-17
| 
| 
| 
| [[:d:Q121864614|Q121864614]]
| 
|-
| ''[[:d:Q121989274|Surajit Giri]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-07-04
| 
| 
| 
| [[:d:Q121989274|Q121989274]]
| 
|-
| ''[[:d:Q122583797|Otilia Mascarenhas]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q122583797|Q122583797]]
| 
|-
| ''[[:d:Q122809349|Lalit Kumar Barua]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1890&quot; | 1890
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960
| ''[[:d:Q11938328|Nagaon]]''
| 
| [[:d:Q122809349|Q122809349]]
| 
|-
| ''[[:d:Q122853736|Prashant Madanmohan]]''
| [[പ്രമാണം:2023-09-28 22 16 04-Window.png|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-07-31
| 
| [[തഞ്ചാവൂർ]]
| 
| [[:d:Q122853736|Q122853736]]
| 
|-
| ''[[:d:Q122899983|Savitha Devi Yelamanchi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
| 
| [[:d:Q122899983|Q122899983]]
| 
|-
| ''[[:d:Q127745948|Nirmala Prabhavathy Moillakalva]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q127745948|Q127745948]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123113595|Sthabir Dasgupta]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-01-18
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-09-05
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q123113595|Q123113595]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123122836|Subba Rao Bhavaraju]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| 
| ''[[:d:Q1639492|രാജമന്ദ്രി]]''
| 
| [[:d:Q123122836|Q123122836]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123123188|Satyavaraprasad Kadali]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-06-10
| 
| 
| 
| [[:d:Q123123188|Q123123188]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123226038|Satyanarayana Gavarasana]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020
| 
| 
| [[:d:Q123226038|Q123226038]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123335093|Raghvendra Sharma]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q123335093|Q123335093]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123338244|Katayun Virkar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1918&quot; | 1918-08-04
| data-sort-value=&quot;2011&quot; | 2011-07-28
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q123338244|Q123338244]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123487647|Anjali Mukhopadhyay]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1931&quot; | 1931
| data-sort-value=&quot;1983&quot; | 1983-11-17
| ''[[:d:Q2036954|Ranaghat]]''
| 
| [[:d:Q123487647|Q123487647]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123492569|Dr. Mohana Rao Patibandla]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-04-20
| 
| [[പ്രകാസം ജില്ല|പ്രകാശം ജില്ല]]
| 
| [[:d:Q123492569|Q123492569]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123553817|Nayanjyoti Sarma]]''
| [[പ്രമാണം:Nayan Jyoti Sharma (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-06-03
| 
| 
| 
| [[:d:Q123553817|Q123553817]]
| 
|-
| ''[[:d:Q123691897|വസന്ത മുത്തുസ്വാമി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1948&quot; | 1948-07-12
| data-sort-value=&quot;2023&quot; | 2023-02-21
| 
| 
| [[:d:Q123691897|Q123691897]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124608485|Shyam Krishnasamy]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ചെന്നൈ]]
| 
| [[:d:Q124608485|Q124608485]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124610941|Aqsa Shaikh]]''
| [[പ്രമാണം:Aqsa Shaikh at Vax centres.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| ''[[:d:Q2724879|Islampura]]''
| 
| [[:d:Q124610941|Q124610941]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124727043|Parvati Soren]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q124727043|Q124727043]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124736989|Bijayalaxmi Biswal]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q124736989|Q124736989]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124759868|Gannavarapu Varaha Narasimha Murthy]]''
| [[പ്രമാണം:డా. గన్నవరపు నరసింహమూర్తి.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| data-sort-value=&quot;1951&quot; | 1951-07-16
| 
| ''[[:d:Q3426021|Srungavarapukota]]''
| 
| [[:d:Q124759868|Q124759868]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124829884|Sesh Kamal Sunkara]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
| 
| [[:d:Q124829884|Q124829884]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124967301|Praneeta Malipeddi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| 
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| 
| [[:d:Q124967301|Q124967301]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124967365|Malipeddi Bhaskara Rao]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q124967365|Q124967365]]
| 
|-
| ''[[:d:Q124985179|Malipeddi Krishna Rao]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q124985179|Q124985179]]
| 
|-
| ''[[:d:Q125023325|Indubhushan Basu]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-12-18
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-12-26
| 
| 
| [[:d:Q125023325|Q125023325]]
| 
|-
| ''[[:d:Q125029329|G. Ram Gopal Naik]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ഗുണ്ടൂർ]]
| 
| [[:d:Q125029329|Q125029329]]
| 
|-
| ''[[:d:Q125758743|Usha Desai]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q125758743|Q125758743]]
| 
|-
| ''[[:d:Q125824960|Jatindranath Ghosal]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]&lt;br/&gt;[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| data-sort-value=&quot;1878&quot; | 1878-09-02
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-04-25
| ''[[:d:Q712504|Baranagar]]''
| 
| [[:d:Q125824960|Q125824960]]
| 
|-
| ''[[:d:Q125885349|Naga Madhuri]]''
| [[പ്രമാണം:Dr Naga Madhuri 02.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q125885349|Q125885349]]
| 
|-
| ''[[:d:Q126010684|ఎరవెల్లి చంద్రశేఖర్‌రావు]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-02-12
| 
| ''[[:d:Q6943191|Mustabad mandal]]''
| 
| [[:d:Q126010684|Q126010684]]
| 
|-
| ''[[:d:Q134358077|Narendranath Datta]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1884&quot; | 1884-09-21
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-04-06
| ''[[:d:Q3347783|Muradnagar Upazila]]''
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q134358077|Q134358077]]
| 
|-
| ''[[:d:Q134485163|Mohammed Idrees Habban]]''
| [[പ്രമാണം:Habibul Ummat Hazrat Moulana Dr Hakeem Mohammed Idrees Habban Raheemi.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| ''[[:d:Q766888|Charthaval]]''
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q134485163|Q134485163]]
| 
|-
| ''[[:d:Q134561917|Kolli S. Chalam]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q134561917|Q134561917]]
| 
|-
| ''[[:d:Q126364985|Kalyan Vaijinathrao Kale]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-07-19
| 
| [[ഔറംഗാബാദ്]]
| 
| [[:d:Q126364985|Q126364985]]
| 
|-
| ''[[:d:Q126365069|Kadiyam Kavya]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| 
| 
| [[:d:Q126365069|Q126365069]]
| 
|-
| ''[[:d:Q126365605|Sharmila Sarkar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q126365605|Q126365605]]
| 
|-
| ''[[:d:Q126371681|Rani Srikumar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q126371681|Q126371681]]
| 
|-
| ''[[:d:Q127424806|కొడాలి వీరయ్య]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1928&quot; | 1928-08-20
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-12-12
| ''[[:d:Q13007149|Moparru]]''
| 
| [[:d:Q127424806|Q127424806]]
| 
|-
| ''[[:d:Q127691439|G. Vijaya Rama Rao]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-06-02
| 
| ''[[:d:Q65317725|Velair Mandal]]''
| 
| [[:d:Q127691439|Q127691439]]
| 
|-
| ''[[:d:Q129215269|P.D. Sinha]]''
| [[പ്രമാണം:Dr P.D. Sinha (cropped).jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992
| ''[[:d:Q7802954|Tilouthu]]''
| 
| [[:d:Q129215269|Q129215269]]
| 
|-
| ''[[:d:Q130229563|H. Girijamma]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2021&quot; | 2021
| ''[[:d:Q1708108|Harihar]]''
| [[ദാവൺഗരെ]]
| [[:d:Q130229563|Q130229563]]
| 
|-
| ''[[:d:Q130235905|കെ എൻ പിഷാരടി]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1892&quot; | 1892-08-22
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-06-08
| [[ചൊവ്വര]]
| [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
| [[:d:Q130235905|Q130235905]]
| 
|-
| ''[[:d:Q130282828|Abhaya]]''
| [[പ്രമാണം:Protest against Kolkata rape-murder.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993&lt;br/&gt;1992
| data-sort-value=&quot;2024&quot; | 2024-08-09
| No/unknown value
| [[ആർ. ജി. കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]
| [[:d:Q130282828|Q130282828]]
| 
|-
| ''[[:d:Q130989476|Nalini Parthasarathi]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q130989476|Q130989476]]
| 
|-
| ''[[:d:Q131125923|Dr. Syed Ashique Hussain]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1917&quot; | 1917
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-04-07
| ''[[:d:Q100093|ഷൈഖ് പുര ജില്ല]]''
| ''[[:d:Q100093|ഷൈഖ് പുര ജില്ല]]''
| [[:d:Q131125923|Q131125923]]
| 
|-
| ''[[:d:Q131308670|Abdul Jaleel Faridi]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1913&quot; | 1913
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-05-19
| 
| 
| [[:d:Q131308670|Q131308670]]
| 
|-
| ''[[:d:Q131342365|B. D. Chaurasia]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937-10-01
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985-05-05
| ''[[:d:Q712625|Barigarh]]''
| 
| [[:d:Q131342365|Q131342365]]
| 
|-
| ''[[:d:Q136337365|Ankita Dave]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-06-22
| 
| [[മുംബൈ]]
| 
| [[:d:Q136337365|Q136337365]]
| 
|-
| ''[[:d:Q136358953|Ali Mohammad Jan]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914-09-03
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-10-31
| [[ശ്രീനഗർ]]
| 
| [[:d:Q136358953|Q136358953]]
| 
|-
| ''[[:d:Q136514490|Dr. Niket Patel]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-12-27
| 
| [[ആനന്ദ്, ഗുജറാത്ത്]]
| 
| [[:d:Q136514490|Q136514490]]
| 
|-
| ''[[:d:Q131584064|Sundaram Krishnamurthy]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1919&quot; | 1919-09-12
| data-sort-value=&quot;2010&quot; | 2010-07-02
| 
| 
| [[:d:Q131584064|Q131584064]]
| 
|-
| [[സുചിത്ര എല്ല]]
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963
| 
| ''[[:d:Q1557417|തിരുട്ടണി]]''
| 
| [[:d:Q131912917|Q131912917]]
| 
|-
| ''[[:d:Q131924124|G. Nachiar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-09-15
| 
| ''[[:d:Q16311342|Vadamalapuram]]''
| 
| [[:d:Q131924124|Q131924124]]
| 
|-
| ''[[:d:Q132130716|प्रेमा धनराज]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1950&quot; | 1950-06-30
| 
| [[ബെംഗളൂരു]]
| 
| [[:d:Q132130716|Q132130716]]
| 
|-
| ''[[:d:Q133307845|Harinath Mukherjee]]''
| [[പ്രമാണം:Harinath Mukherjee.png|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953-11-15
| 
| 
| 
| [[:d:Q133307845|Q133307845]]
| 
|-
| ''[[:d:Q133835157|Kamal Kumar Mallik]]''
| 
| 
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]&lt;br/&gt;[[ഇന്ത്യ]]
| No/unknown value
| No/unknown value
| 
| 
| [[:d:Q133835157|Q133835157]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135006390|డా. మానిక్యమ్మ]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q135006390|Q135006390]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135045436|G Nachiyar]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1940&quot; | 1940-09-15
| 
| [[തമിഴ്‌നാട്]]
| 
| [[:d:Q135045436|Q135045436]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135087245|డా. మంజుల అనంతకృష్ణన్ (AICTE సభ్యురాలు, విద్యావేత్త)]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q135087245|Q135087245]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135184523|சுதா சேஷய்யன்]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1961&quot; | 1961-09-25
| 
| 
| 
| [[:d:Q135184523|Q135184523]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135273140|தி. சா. ராஜு]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1926&quot; | 1926-08-15
| 
| ''[[:d:Q23737657|Thillaisthanam Gram Panchayat]]''&lt;br/&gt;[[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല]]
| 
| [[:d:Q135273140|Q135273140]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135422663|Girish Tiwari]]''
| [[പ്രമാണം:Dr Girish Tiwari.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q135422663|Q135422663]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135450466|Shruti Hegde]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[ഹുബ്ലി]]
| 
| [[:d:Q135450466|Q135450466]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135935085|Rajib Kumar Sarmah]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q135935085|Q135935085]]
| 
|-
| ''[[:d:Q135935634|Athira Sarasa]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| [[കൊല്ലം]]
| 
| [[:d:Q135935634|Q135935634]]
| 
|-
| ''[[:d:Q136905080|Dr. Arpit Chopra Jain]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-07-23
| 
| ''[[:d:Q113485010|ഖൈരഗഡ്-ചുയിഖദൻ-ഗണ്ഡായി ജില്ല]]''
| 
| [[:d:Q136905080|Q136905080]]
| 
|-
| ''[[:d:Q137647684|Dorothy May Satur]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1902&quot; | 1902-05-28
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-03-28
| 
| 
| [[:d:Q137647684|Q137647684]]
| 
|-
| ''[[:d:Q138750427|Shashikant Thacker]]''
| 
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q138750427|Q138750427]]
| 
|-
| ''[[:d:Q139071510|Abusha Bibi Marikar]]''
| [[പ്രമാണം:Dr. Abusha bibi markar.jpg|center|128px]]
| 
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value=&quot;1912&quot; | 1912-01-22
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-08-08
| 
| 
| [[:d:Q139071510|Q139071510]]
| 
|}
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>76asiitqwydj2pkbeo4c30xylfenuwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>രാമകാന്ത പാണ്ട</title>
    <ns>0</ns>
    <id>540961</id>
    <revision>
      <id>4619828</id>
      <parentid>4525730</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:05:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36098" sha1="3px65ua6ltdgp1gwqtxl6uowgicwfk9" xml:space="preserve">
{{Infobox person
| name               = Dr. Ramakanta Panda
| image              = Dr. Ramakanta Panda.jpg
| caption            = 
| birth_name         = Ramakanta Madanmohan Panda
| birth_date         = 3 April 1954
| birth_place        = Damodarpur, [[Jajpur district]], Odisha, India
| nationality        = Indian
| education          = MBBS&lt;br /&gt; Fellowship in Cardiovascular and Thoracic Surgery &lt;br /&gt; M.Ch. in Cardiovascular and Thoracic Surgery
| alma_mater         = [[Buxi Jagabandhu Bidyadhar College|BJB College]], Bhubaneswar&lt;br/&gt; [[SCB Medical College]], Cuttack&lt;br/&gt; [[All India Institute of Medical Sciences, New Delhi|AIIMS New Delhi]], &lt;br/&gt;[[Cleveland Clinic]], USA
| module             = {{Infobox medical details
| profession        = Cardiovascular and Thoracic Surgeon
| field             = 
| work_institutions = [[Asian Heart Institute]] &lt;br /&gt; Asian Hospitals
| specialism        = Cardiac Surgery &lt;br /&gt; Redo Bypass Surgery
| research_field    = 
| prizes            = [[Padma Bhushan]]
}}
}}
ഇന്ത്യയിലെ [[മുംബൈ|മുംബൈയിലെ]] ബാന്ദ്ര-കുർള കോംപ്ലക്‌സിൽ ഏഷ്യൻ ഹോസ്പിറ്റലുകളുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ സ്‌പെഷ്യാലിറ്റി കാർഡിയാക് കെയർ ഹോസ്പിറ്റലായ കാർഡിയോവാസ്കുലർ തോറാസിക് സർജറിയുടെ ചീഫ് കൺസൾട്ടന്റും ഏഷ്യൻ ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറുമാണ് എം സി എച്ച് '''രാമകാന്ത പാണ്ട.''' 2002 ൽ അദ്ദേഹം ഏഷ്യൻ ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് സ്ഥാപിച്ചു. 2016 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, 1800 ലധികം ബൈപാസ് ശസ്ത്രക്രിയകളും 3000 ത്തിലധികം ഉയർന്ന അപകടസാധ്യതയുള്ള ശസ്ത്രക്രിയകളും ഉൾപ്പെടെ 20,000 ത്തിലധികം ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയകൾ ഡോ. പാണ്ട നടത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://issuu.com/indianexpressgroup/docs/ehm-201409pages_new|title=Express Healthcare September, 2014 by Indian Express|access-date=2016-08-10|website=Issuu.com}}&lt;/ref&gt; കൊറോണറി ആർട്ടറി ബൈപാസ് ഗ്രാഫ്റ്റിംഗ്, ഹൃദയമിടിപ്പിനു മുകളിലുള്ള ധമനികളിലെ ഗ്രാഫ്റ്റുകൾ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുക, ബൈപാസ് ശസ്ത്രക്രിയ വീണ്ടും ചെയ്യുക, വാൽവ് നന്നാക്കൽ, സങ്കീർണ്ണമായ അനൂറിസം നന്നാക്കൽ എന്നിവയിൽ അദ്ദേഹം പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ഡോ. പാണ്ടയുടെ ബൈപാസ് ശസ്ത്രക്രിയയിൽ 99.6% വിജയശതമാനം ലോകോത്തര നിലവാരമായി പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.  ഡോ. പാണ്ടയെ 'ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമായ ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയാവിദഗ്ദ്ധൻ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://medgatetoday.com/drramakanta_indiastop.html|title=Medgate today Magazine, Bi-Monthly Magazine|access-date=2016-08-10|last=Dr. Ramakanta Panda|website=Medgatetoday.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151004005706/http://www.medgatetoday.com/drramakanta_indiastop.html|archive-date=2015-10-04}}&lt;/ref&gt; എന്നും 'സുരക്ഷിതമായ കൈകളുള്ള ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധൻ' എന്നും വിളിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;tribuneindia1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2010/20100411/edit.htm|title=The Tribune, Chandigarh, India - Opinions|access-date=2016-08-10|website=Tribuneindia.com}}&lt;/ref&gt; മെഡ്‌ഗേറ്റ് ടുഡേ ഡോ. പാണ്ഡയെ ഒന്നാം നമ്പർ ഹാർട്ട് സർജനും ഇന്ത്യയുടെ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിലെ 25 ജീവനുള്ള ഇതിഹാസങ്ങളിൽ ഒരാളുമായി അംഗീകരിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.medgatetoday.com/e-magazine-May-June2016.html|title=Medgate today Magazine, Bi-Monthly Magazine|access-date=2016-08-10|website=Medgatetoday.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160529085328/http://www.medgatetoday.com/e-magazine-May-June2016.html#|archive-date=2016-05-29}}&lt;/ref&gt;

== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
ജജ്പൂർ ജില്ലയിലെ ദാമോദർപൂർ ഗ്രാമത്തിലാണ് രാമകാന്ത പാണ്ട ജനിച്ചത്.  ബിജെബി കോളേജിൽ രണ്ടുവർഷം പഠിച്ച അദ്ദേഹം കട്ടക്കിലെ എസ്‌സിബി മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ചേർന്നു. രണ്ട് സ്ഥലങ്ങളിലും യൂണിവേഴ്സിറ്റി ടോപ്പറായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;moneylife1&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20140709152617/http://www.moneylife.in/article/interview-with-dr-ramakant-panda-of-asian-heart-institute/4985.html]&lt;/ref&gt; [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് (എയിംസ്)|ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ (എയിംസ്) ടോപ്പറായിരുന്നു]] അദ്ദേഹം. 1980 നും 1985 നും ഇടയിൽ ശസ്ത്രക്രിയയിലും ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയയിലും ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി. 

അമേരിക്കയിലെ ക്ലീവ്‌ലാന്റ് ക്ലിനിക്കിൽ ഫെലോഷിപ്പ് പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കി. &lt;ref name=&quot;moneylife1&quot;/&gt; യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ ഹെയർഫീൽഡ് ഹോസ്പിറ്റലിൽ സീനിയർ രജിസ്ട്രാറായി ഒരു വർഷം ജോലി ചെയ്തു. അവിടെ  ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച കാർഡിയാക് സർജനും ഹാർട്ട് ട്രാൻസ്പ്ലാൻറ് സ്പെഷ്യലിസ്റ്റുകളും ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന പ്രൊഫസർ മാഗ്ഡി യാക്കൂബിന്റെ കീഴിൽ പരിശീലനം നേടാൻ അവസരം ലഭിച്ചു,. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ctsnet.org/sections/videosection/giants/2011giant_yacoubM|title=Professor Sir Magdi Yacoub|access-date=2016-08-10|last=Dunning|first=Joel|date=2012-01-03|website=CTSNet.org|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212119/http://www.ctsnet.org/sections/videosection/giants/2011giant_yacoubM|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== പ്രൊഫഷണൽ അനുഭവം ==
&quot;ടോട്ടൽ ആർട്ടീരിയൽ റിവാസ്കുലറൈസേഷൻ&quot; അവതരിപ്പിച്ച ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായി ഡോ. രാമകാന്ത പാണ്ടയെ അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ &quot;ഓഫ്-പമ്പ്&quot; ബൈപാസ് സർജറി, റിഡോ ബൈപാസ് സർജറി, ഉയർന്ന റിസ്ക് ശസ്ത്രക്രിയകൾ എന്നതിലും. &lt;ref name=&quot;medicalsecondopinions1&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20141107070825/http://www.medicalsecondopinions.com/doctorprofile/ramakanta-panda]&lt;/ref&gt; ഏറ്റവും പുതിയ മെഡിക്കൽ മുന്നേറ്റങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രത്യേകത പുലർത്തുന്നു. ഡാവിഞ്ചി സി സർജിക്കൽ സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ച പശ്ചിമ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ആശുപത്രിയായിരുന്നു AHI.

== സുപ്രധാന കേസുകൾ ==
ഏഷ്യൻ ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന് മികച്ച ഫലങ്ങൾ ഉണ്ട് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ചവയിൽ ചിലതടക്കം. പ്രത്യേകിച്ച് ഉയർന്ന അപകടസാധ്യതയുള്ള രോഗികൾക്ക്, വളരെ കർശനമായ രോഗി പരിചരണ പ്രോട്ടോക്കോൾ പാലിക്കുന്നതിലൂടെ നേടിയത്, മുതിർന്ന ഡോക്ടർമാർ ഐസിയുവിലെ രോഗികളെ 24 മണിക്കൂർ നിരീക്ഷിക്കൽ, വൺ-ടു-വൺ നഴ്സിംഗ് ഗുരുതരമായ രോഗികളുടെ പരിചരണം, കൂടാതെ പരിചയസമ്പന്നരായ ഡോക്ടർമാരുടെയും മറ്റ് പ്രൊഫഷണലുകളുടെയും ഒരു പ്രധാന ടീം.

* ഡോ. രാമാകാന്ത പാണ്ടയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു സംഘം ഡോക്ടർമാർ ഏഷ്യൻ ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ നടത്തിയ അപൂർവ ശസ്ത്രക്രിയകൾ:

# റെക്കോർഡ് എണ്ണം 12 ഗ്രാഫ്റ്റുകളിലൂടെ മനുഷ്യൻ 17 ബ്ലോക്കുകളെ അതിജീവിച്ചു. കർണാടകയിലെ യാദഗിരി ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള ബിസിനസുകാരനായ മിതലാൽ ധോകയുടെ ഹൃദയ ധമനികളിൽ 17 തടസ്സങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. രക്തപ്രവാഹം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ഡോ. രാമകാന്ത പാണ്ട റെക്കോർഡ് 12 ധമനികളിലെ ഗ്രാഫ്റ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ചു - ധോകയുടെ ഹൃദയം ശരിയാക്കാൻ. &lt;ref name=&quot;toi&quot;&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Man-survives-17-blocks-in-heart/articleshow/32520316.cms|title=Man survives 17 blocks in heart - Times of India|access-date=2016-08-10|date=2014-03-23|website=Timesofindia.indiatimes.com}}&lt;/ref&gt;
# എ.എച്ച്.ഐ-ദിപേഷ് ഷായുടെ ആദ്യ ശസ്ത്രക്രിയയിൽ ഒരു വലിയ ഹൃദയസംബന്ധമായ അസുഖം ബാധിച്ചു. സ്ഥിരമായ അണുബാധകൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കേസ് 'വളരെ അപൂർവമാണ്' എന്ന് ഡോക്ടർമാർ വിശേഷിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ 39 വയസുള്ള ഷായുടെ ഹാർട്ട് വാൽവ് ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളില്ലാതെ വിജയകരമായി നന്നാക്കി. &lt;ref name=&quot;afternoondc&quot;&gt;{{Cite web|url=http://afternoondc.in/feature/a-first-of-kind-surgery/article_966|title=A first-of-kind surgery|access-date=2016-08-10|date=2010-04-20|publisher=Afternoondc.in}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
# ജസ്വന്ത്രായ് അജ്മേര എന്ന 76 വയസ്സുകാരന് 10 മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുള്ള ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയ, 5 ബൈപാസ് ഗ്രാഫ്റ്റുകളും ഒരു വാൽവ് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കൽ പ്രക്രിയയും ഉൾപ്പെടുന്ന വളരെ ദുർബലമായ ഹൃദയത്തോടെ. &lt;ref name=&quot;mumbai mirror&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.mumbaimirror.com/mumbai/others/76-year-old-stable-after-complicated-heart-surgery/articleshow/16216405.cms|title=76-year-old stable after complicated heart surgery|access-date=2016-08-10|date=2012-03-24|publisher=Mumbai Mirror}}&lt;/ref&gt;
# ഏഷ്യൻ ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ 65 കാരന്റെ മൂന്നാമത്തെ ബൈപാസ് ശസ്ത്രക്രിയ. ഇതിനകം രണ്ട് ബൈപാസ് ശസ്ത്രക്രിയകൾ നടത്തിയിരുന്ന 65 കാരിയായ ഉമാ ചരൺ പത്രയ്ക്ക് ഹൃദയമിടിപ്പ് നിലനിർത്താൻ മറ്റൊരു ബൈപാസ് ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമാണെന്ന് സങ്കൽപ്പിച്ചില്ല. &lt;ref name=&quot;dna&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/mumbai/report-65-year-old-rearing-to-go-after-third-bypass-surgery-1350183|title=65-year-old rearing to go after third bypass surgery &amp;#124; Latest News &amp; Updates at Daily News &amp; Analysis|access-date=2016-08-10|date=2010-02-20|website=Dnaindia.com}}&lt;/ref&gt;
# മൂന്നാം തവണ ഹാർട്ട് ഓപ്പറേഷന് വിധേയമാകുന്ന ഒമാനി പൗരന് ഹൃദയ പ്രക്രിയകൾ. രണ്ട് വ്യത്യസ്ത രാജ്യങ്ങളിൽ രണ്ടുതവണ ഹൃദയം മുറിച്ചശേഷം, നഗരത്തിലെ ഡോക്ടർമാർക്ക് രണ്ടാമത്തെ ജീവിതം സമ്മാനിച്ചു. ഒരേതവണതന്നെ ആറ് നടപടിക്രമങ്ങൾ നടത്തി അലിയാനിയ്ക്ക്. &lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Omani-back-from-death-after-6-heart-procedures-at-a-go/articleshow/20657798.cms|title=Omani back from death after 6 heart procedures at a go - Times of India|access-date=2016-08-10|date=2013-06-19|website=Timesofindia.indiatimes.com}}&lt;/ref&gt;
# ഏഷ്യൻ ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ഇറാഖി ആൺകുട്ടിയുടെ അപൂർവ ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയ. ഏഴുവയസ്സുള്ള ഇറാഖി ആൺകുട്ടിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഒരു ദ്വാരം പരിഹരിക്കുന്നതിന് വിജയകരമായ ഓപ്പൺ ഹാർട്ട് ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി. &lt;ref name=&quot;DNA paper&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/mumbai/report-iraqi-boy-undergoes-rare-heart-surgery-1389214|title=Iraqi boy undergoes rare heart surgery &amp;#124; Latest News &amp; Updates at Daily News &amp; Analysis|access-date=2016-08-10|date=2010-05-29|website=Dnaindia.com}}&lt;/ref&gt;
# അപൂർവ ഹാർട്ട് ട്യൂമർ നീക്കം ചെയ്യാനും 3 ബ്ലോക്കുകൾ ശരിയാക്കാനും 6 മണിക്കൂർ ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി -62 വയസ്സ് പ്രായമുള്ളയാൾക്ക് മൂന്ന് തടസ്സങ്ങൾ മാത്രമല്ല, ഹൃദയത്തിൽ ട്യൂമർ വളരുന്നുണ്ടായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;DNA newspaper&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/mumbai/report-six-hour-surgery-to-remove-rare-heart-tumour-3-blocks-1407241|title=Six-hour surgery to remove rare heart tumour, 3 blocks &amp;#124; Latest News &amp; Updates at Daily News &amp; Analysis|access-date=2016-08-10|date=2010-07-09|website=Dnaindia.com}}&lt;/ref&gt;
# അയോർട്ട -18 മണിക്കൂർ ശസ്ത്രക്രിയയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്ത ഭീമൻ ബൾജ് 30 വയസുകാരനെ 8.5 അനൂറിസം ഉപയോഗിച്ച് രക്ഷിച്ചു.
# എട്ട് മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുള്ള പ്രക്രിയയിലൂടെ അടഞ്ഞ ധമനികളെ മറികടക്കാൻ ബൈപാസ് ഗ്രാഫ്റ്റുകൾ മനുഷ്യന് പുതിയ ജീവിതം നൽകി. &lt;ref name=&quot;Times of India news&quot;&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/science/Man-gets-fresh-lease-of-life-with-10-bypass-grafts-at-a-go/articleshow/16428759.cms|title=Man gets fresh lease of life with 10 bypass grafts at a go - Times of India|access-date=2016-08-10|date=2012-09-17|website=Timesofindia.indiatimes.com}}&lt;/ref&gt;
# AHI കാർഡിയാക് സർജന്മാർ 13 വയസ്സുള്ള പെൺകുട്ടിയുടെ സ്വന്തം ഹൃദയം ഉപയോഗിച്ച് അവളുടെ ഹാർട്ട് വാൽവുകൾക്ക് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുന്ന അവസ്ഥയായ റുമാറ്റിക് ഹാർട്ട് ബാധിച്ചത് ഭേദമാക്കി. &lt;ref name=&quot;DNA link&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/mumbai/report-doctors-use-girl-s-heart-cover-to-fix-her-valve-1542616|title=Doctors use girl’s heart cover to fix her valve &amp;#124; Latest News &amp; Updates at Daily News &amp; Analysis|access-date=2016-08-10|date=2011-05-13|website=Dnaindia.com}}&lt;/ref&gt;
# 67 വയസുള്ളയാൾ അഞ്ച് തവണ വാൽവ് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കൽ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് വിധേയനാകുന്നു-ഡോ. രാമകാന്ത പാണ്ട തന്റെ ഹൃദയ അറകൾക്കുള്ളിൽ വഴുതിപ്പോയ വാൽവ് നീക്കം ചെയ്ത സരഫിന് 12 മണിക്കൂർ നീണ്ട ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി. അവൾ മുമ്പ് 4 തവണ ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് വിധേയനായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;Times of India news link&quot;&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Mumbai-woman-operated-upon-fifth-time-for-heart-valve-replacement/articleshow/51564384.cms|title=Mumbai woman operated upon fifth time for heart valve replacement - Times of India|access-date=2016-08-10|date=2016-03-26|website=Timesofindia.indiatimes.com}}&lt;/ref&gt;

== പാണ്ട നറത്തിയ ശ്രദ്ധേയമായ ശസ്ത്രക്രിയകൾ ==
ഡോ. പാണ്ട കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെൻറ് അംഗങ്ങൾക്ക് നിരവധി ഉന്നത ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ജനുവരി 2009-ൽ, പാണ്ട AHI ടീമിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=10334|title=Oriya Doctor Ramakanta Panda leading PM Singh's bypass surgery, Odisha Current News, Odisha Latest Headlines|access-date=2016-08-10|date=2009-01-24|website=Orissadiary.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160822081805/http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=10334|archive-date=2016-08-22}}&lt;/ref&gt; [[മൻമോഹൻ സിങ്|മൻമോഹൻ സിംഗിന്]] ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി. ഈ വിജയകരമായ 'റിഡോ ബൈപാസ്', സിങ്ങിന്റെ രണ്ടാമത്തേത് ആയിരുന്നു, ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ കാർഡിയാക് സർജൻമാർ എന്ന നിലയിൽ പാണ്ടയുടെ പ്രശസ്തി കൂടുതൽ ഉറപ്പിച്ചു &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.medindia.net/news/indiaspecial/singh-is-king-redo-heart-bypass-surgery-on-manmohan-a-success-46711-1.htm|title=Singh is King: Redo-Heart Bypass Surgery on Manmohan a Success|access-date=2016-08-10|date=2009-01-24|website=Medindia.net}}&lt;/ref&gt; 2009 ൽ ഡോ. പാണ്ട മുൻ പാർലമെന്ററി കാര്യമന്ത്രി രാജീവ് ശുക്ലയെ 5 ധമനികളിലൂടെ ബൈപാസ് ചെയ്തു. 2010 ഓഗസ്റ്റിൽ വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[ആസാം|അസമിലെ]] [[തരുൺ ഗൊഗൊയ്|മുഖ്യമന്ത്രി തരുൺ ഗോഗോയിയെ]] പാണ്ട ഓപറേറ്റുചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Top-docs-wrestled-over-Assam-CMs-surgery/articleshow/6279475.cms|title=Top docs wrestled over Assam CM's surgery - Times of India|access-date=2016-08-10|date=2010-08-09|website=Timesofindia.indiatimes.com}}&lt;/ref&gt; 2014 ജനുവരിയിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ നേതാവായ [[ഡി. രാജ|ഡി. രാജയെ]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report-cpi-leader-d-raja-discharged-after-bypass-surgery-1946721|title=CPI leader D Raja discharged after bypass surgery &amp;#124; Latest News &amp; Updates at Daily News &amp; Analysis|access-date=2016-08-10|date=2014-01-07|website=Dnaindia.com}}&lt;/ref&gt; 2014 ജൂണിൽ ഒഡീഷ കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായ നരസിംഗ മിശ്രയെ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/City/Bhubaneswar/Odisha-Congress-leader-undergoes-bypass-surgery/articleshow/35881294.cms|title=Odisha Congress leader undergoes bypass surgery - Times of India|access-date=2016-08-10|date=2014-06-01|website=Timesofindia.indiatimes.com}}&lt;/ref&gt; മുൻ റെയിൽ‌വേ മന്ത്രിയും ബീഹാർ സംസ്ഥാനത്തെ ഒരു സുപ്രധാന രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായ [[ലാലു പ്രസാദ് യാദവ്|ലാലു പ്രസാദ് യാദവിന്]] 2014 ഓഗസ്റ്റിൽ, ഇങ്ങനെ നിരവധി പ്രമുഖർക്ക് പാണ്ട വിജയകരമായി ഹൃദയശസ്ത്രക്രിയകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report-rjd-chief-lalu-prasad-yadav-undergoes-successful-cardiac-surgery-condition-stable-2014233|title=RJD chief Lalu Prasad Yadav undergoes successful cardiac surgery, condition stable &amp;#124; Latest News &amp; Updates at Daily News &amp; Analysis|access-date=2016-08-10|date=2014-08-27|website=Dnaindia.com}}&lt;/ref&gt;

വളരെ സങ്കീർണ്ണവും വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതുമാണെന്ന് പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള നിരവധി വിജയകരമായ ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയകളും പാണ്ട നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20141231104423/https://asianheartinstitute.org/breakthrough-cases.html]&lt;/ref&gt; ഏറ്റവും പുതിയത് 56-കാരനായ ഒമാനി പൗരനായ കാസിൻ നാസർ സുൽത്താൻ അൽറിയാനിയാണ്. ഡോ. പാണ്ട ആറ് ജീവൻ രക്ഷിക്കാനുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ നടത്തിയപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ടാമത്തെ ജീവിതമാണ് ലഭിച്ചത്. രണ്ട് വ്യത്യസ്ത രാജ്യങ്ങളിൽ രണ്ടുതവണ ഹൃദയം മുറിച്ചുമാറ്റിയ ശേഷം, മുംബൈയിലെ ഏഷ്യൻ ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ (എഎച്ച്ഐ) കാർഡിയാക് സർജന്മാർ അൾറിയാനിയെ രക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20141231094716/http://www.arrowtimesmedia.com/news-events/pms-heart-surgeon-brings-omani-patient-back-from-the-dead-performs-6-heart-procedures-at-a-go.html]&lt;/ref&gt; അയോർട്ടിക് വാൽവിനും ആരോഹണ അയോർട്ടയ്ക്കും പകരമായി അഞ്ചാം തവണ ഓപ്പറേഷൻ നടത്തിയ പുസ്പ സറഫിന് 2016 ൽ ഡോ. പാണ്ട ഓപറേഷൻ നടത്തി.&lt;ref name=&quot;Times of India news link&quot;/&gt;

== രാജ്യത്തിനുള്ള സംഭാവനകൾ ==
ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആരോഗ്യകരമായ ഒരു ജീവിതശൈലി പാണ്ട സജീവമായി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും മാധ്യമങ്ങൾ വ്യാപകമായി തേടുന്നു. വിവിധ അവസരങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസ സന്ദേശങ്ങൾ രാജ്യത്തിന് നൽകുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.livemint.com/Leisure/vIlAwholsdpds9kEyc82KP/2015-Resolution-Sweat-the-small-stuff.html|title=2015 resolution: Sweat the small stuff|access-date=2016-08-10|website=Livemint.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;( &lt;/ref&gt;  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/user/asianheartinstitute|title=Asian Heart Institute|access-date=2016-08-10|date=2014-12-12|publisher=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt; ലോക ഹാർട്ട് ദിനത്തിൽ അദ്ദേഹം രാജ്യത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുകയും സ്റ്റാറ്റിൻ എടുക്കുന്നത് എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമാണോ, ഹൃദ്രോഗത്തിനെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് സംസാരിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/indians-at-high-risk-of-small-dense-cholesterol/articleshow/30488748.cms|title='Indians at high risk of small dense cholesterol' - Times of India|access-date=2016-08-10|date=2014-02-16|website=Timesofindia.indiatimes.com}}&lt;/ref&gt;  ഏഷ്യൻ ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് മുംബൈ മാരത്തണിന്റെ ആരോഗ്യ പങ്കാളിയാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://scmm.procamrunning.in/|title=Standard Chartered Mumbai Marathon (SCMM) - PROCAM|access-date=2016-08-10|website=Scmm.procamrunning.in}}&lt;/ref&gt; 2004 ൽ ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം ഈ പരിപാടിയുടെ ഔദ്യോഗിക മെഡിക്കൽ പങ്കാളിയാണ് AHI, കൂടാതെ പ്രഥമശുശ്രൂഷാ സ്റ്റേഷനുകൾ പരിപാലിക്കുകയും 42-കിലോമീറ്റർ റൂട്ടിൽ അടിയന്തര മെഡിക്കൽ സേവനങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു&amp;nbsp; AHI രോഗികളുടെ ഒരു സംഘം എല്ലായ്പ്പോഴും മാരത്തണിൽ ഓടുന്നു, ഓരോരുത്തരും AHI യിൽ ബൈപാസ് ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് വിധേയമായവരാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ehealth.eletsonline.com/2013/01/99-asian-heart-patients-run-mumbai-marathon/|title=Heart Patients From AHI Also Ran Mumbai Marathon &amp;#124; EHEALTH|access-date=2016-08-10|website=Ehealth.eletsonline.com}}&lt;/ref&gt; പലരും മാരത്തൺ മുഴുവൻ പൂർത്തിയാക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://in.news.yahoo.com/heart-surgery-man-run-third-time-marathon-183000747.html|title=After heart surgery, man to run for third time in marathon|access-date=2016-08-10|date=2013-01-13|website=In.news.yahoo.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20141231093950/http://www.hindustantimes.com/India-news/Mumbai/After-heart-surgery-man-to-run-for-third-time-in-marathon/Article1-989302.aspx]&lt;/ref&gt; ഈ പരിപാടിയിൽ AHI അടിയന്തര മെഡിക്കൽ സേവനങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ജീവൻ രക്ഷിക്കുന്നതായി തെളിഞ്ഞു. എല്ലാ AHI മാരത്തൺ റണ്ണേഴ്സിനെയും AHI നടത്തുന്ന വാർഷിക '''ബ്രേവ്‌ഹാർട്ട് അവാർഡുകളിൽ''' അനുമോദിക്കുന്നു.

== [http://konarkcancerfoundation.org/ കൊണാർക്ക് കാൻസർ ഫൗണ്ടേഷൻ] ==
ന്യൂറോസർജൻ, [[ബി.കെ. മിശ്ര|ബി കെ മിശ്ര]], മുംബൈ മുൻ പോലീസ് കമ്മീഷണർ അരൂപ് പട്നായിക് എന്നിവർക്കൊപ്പം ടാറ്റാ മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റലിൽ കാൻസർ ചികിത്സയ്ക്കായി വരുന്ന രോഗികൾക്കായി [http://konarkcancerfoundation.org/ കൊണാർക്ക് കാൻസർ] ഫൗണ്ടേഷൻ രൂപീകരിച്ചു, ഒരു രോഗിക്ക് ഒരു ലക്ഷം രൂപ വരെ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകി. അവരുടെ പരിചാരകർക്ക് ഭക്ഷണവും പാർപ്പിടവും കണ്ടെത്തുക, മറ്റ് സ്വമേധയാ ഉള്ള സഹായം നൽകുക, രക്തം ശേഖരിക്കുക, ദാനം ചെയ്യുക, മരുന്നുകൾ, പ്രോസ്റ്റസിസ് എന്നിവ പോലുള്ള പിന്തുണ. തുടക്കം മുതൽ പതിനായിരത്തോളം രോഗികൾക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും പ്രയോജനം ലഭിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/ex-mumbai-police-chief-now-helps-cancer-patients/article17914884.ece|title=Ex-Mumbai police chief now helps cancer patients|last=Shelar|first=Jyoti|date=April 11, 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://konarkcancerfoundation.org/about-3/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-05-15 |archive-date=2021-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515203953/http://konarkcancerfoundation.org/about-3/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== അംഗീകാരം ==
ജനുവരി 2010-ൽ, [[രാഷ്ട്രപതി|ഇന്ത്യയുടെ പ്രസിഡന്റ്]] [[പ്രതിഭാ പാട്ടിൽ|പ്രതിഭാ പാട്ടീൽ]], രമാകാന്ത പാണ്ഡയെ ഇന്ത്യയിൽ മൂന്നാം പരമോന്നത ബഹുമതിയായ [[പത്മഭൂഷൺ]] നൽകി ആദരിച്ചു. ഒറീസയിലെ ഉത്‌കൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി, ഉത്‌കാൽ രത്‌ന എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഡോക്ടറേറ്റ് ബിരുദം (ഹോണോറിയസ് കോസ) ഡോ. പാണ്ടയ്ക്ക് ഒറിയ സാഹിത്യ സമാജ് നൽകി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/Ravenshaw-revokes-decision-to-confer-honoris-causa-on-business-honcho/articleshow/15472253.cms|title=Ravenshaw revokes decision to confer honoris causa on business honcho - Times of India|access-date=2016-08-10|website=Timesofindia.indiatimes.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;medicalsecondopinions1&quot;/&gt; ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നികുതിദായകരിൽ ഒരാളായതിനാലാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ ഓഫ് ടാക്സ് ഓഫ് ഇന്ത്യ അദ്ദേഹത്തിന് '''രണ്ട് തവണ രാഷ്ട്രിയ സമൻ പത്ര സമ്മാനിച്ചത്.''' &lt;ref name=&quot;moneylife1&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;tribuneindia1&quot;/&gt; എയിംസ് ഭരണ സമിതിയിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ നാമനിർദേശം ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaprwire.com/pressrelease/health-care/2010041748307.htm|title=LEAD A FULFILLING LIFE POST CARDIAC SURGERY|access-date=12 January 2015|publisher=IndiaPRwire|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303214010/http://www.indiaprwire.com/pressrelease/health-care/2010041748307.htm|archive-date=3 March 2016}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist|30em}}
{{വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ പദ്മഭൂഷൻ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ}}
{{PadmaBhushanAwardRecipients 2010–19}}
{{Padma Award winners of Odisha}}
[[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>3px65ua6ltdgp1gwqtxl6uowgicwfk9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലാവു നരേന്ദ്രനാഥ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>543597</id>
    <revision>
      <id>4619859</id>
      <parentid>4544912</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T18:07:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6690" sha1="o0ekpjdbd93y2tfn9wp984lwj88v90a" xml:space="preserve">{{Needs Image}}
{{Infobox person
| name               = ലാവു നരേന്ദ്രനാഥ്&lt;br&gt; Lavu Narendranath
| image              = 
| image_size         = 
| caption            = 
| other_names        = 
| birth_date         = 
| birth_place        = [[Andhra Pradesh]], India
| death_date         = 
| death_place        = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = 
| occupation         = Orthopedic surgeon
| years_active       = 
| known_for          = 
| spouse             = 
| partner            = 
| children           = 
| parents            = 
| awards             = [[Padma Shri]]
| website            = 
}}
ഒരു ഇന്ത്യൻ ഓർത്തോപെഡിക് സർജനും മെഡിക്കൽ ഗവേഷകനും [[ഹൈദരാബാദ്|ഹൈദരാബാദിലെ]] നിസാമിന്റെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിന്റെ ഡയറക്ടറുമാണ് '''ലാവു നരേന്ദ്രനാഥ്'''.&lt;ref name=&quot;L. Narendranath new Nims head&quot;&gt;{{Cite web|url=http://archives.deccanchronicle.com/130902/news-current-affairs/article/l-narendranath-new-nims-head|title=L. Narendranath new Nims head|access-date=27 November 2015|date=2 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208232821/http://archives.deccanchronicle.com/130902/news-current-affairs/article/l-narendranath-new-nims-head|archive-date=8 December 2015}}&lt;/ref&gt;

== കരിയർ ==
വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദവും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും (എം‌എസ്) നേടിയ ശേഷം,&lt;ref name=&quot;Practo profile&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.practo.com/Hyderabad/doctor/dr-l-narendranath-orthopedist-118842|title=Practo profile|access-date=27 November 2015|date=2015|publisher=Practo|archive-date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208155929/https://www.practo.com/Hyderabad/doctor/dr-l-narendranath-orthopedist-118842|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; നിംസിൽ ചേർന്നു, 2013 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് അസ്സോസിയേറ്റ് ഡീൻ ആയി വിരമിച്ചതിനുശേഷം&lt;ref name=&quot;Government brings in a Padma Shri to get NIMS back on track&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/cities/hyderabad/Government-brings-in-a-Padma-Shri-to-get-NIMS-back-on-track/2013/09/01/article1761872.ece|title=Government brings in a Padma Shri to get NIMS back on track|access-date=27 November 2015|date=1 September 2013|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304211524/http://www.newindianexpress.com/cities/hyderabad/Government-brings-in-a-Padma-Shri-to-get-NIMS-back-on-track/2013/09/01/article1761872.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഡയറക്ടറായി തുടരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും&lt;ref name=&quot;Dr L Narendranath appointed director of NIMS, Hyderabad&quot;&gt;{{Cite web|url=http://pharmabiz.com/NewsDetails.aspx?aid=77452&amp;sid=1|title=Dr L Narendranath appointed director of NIMS, Hyderabad|access-date=27 November 2015|date=3 September 2013|publisher=Pharma Biz|archive-date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208165748/http://pharmabiz.com/NewsDetails.aspx?aid=77452&amp;sid=1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിയമനം കോടതിയിൽ പരാജയപ്പെട്ടു &lt;ref name=&quot;Appointment of Nims director questioned&quot;&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/Appointment-of-Nims-director-questioned/articleshow/28253521.cms|title=Appointment of Nims director questioned|access-date=27 November 2015|date=2 January 2014}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ പിന്നെയും അദ്ദേഹം സ്ഥാപനത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് വലിയ സംഭവവികാസങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;Telangana Deputy CM Targets NIMS Director&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.greatandhra.com/politics/gossip/telangana-deputy-cm-targets-nims-director-63244.html|title=Telangana Deputy CM Targets NIMS Director|access-date=27 November 2015|date=20 January 2015|publisher=Great Andhra|archive-date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208070152/http://www.greatandhra.com/politics/gossip/telangana-deputy-cm-targets-nims-director-63244.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; പോളിയോ ബാധിതർക്കും ആംപ്യൂട്ടുകൾക്കുമായി അൾട്രാ ലോ വെയ്റ്റ് [[പ്രോസ്റ്റസിസ്|പ്രോസ്റ്റെറ്റിക് കൈകാലുകൾ]] വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പദ്ധതിയിൽ പ്രശസ്ത ശാസ്ത്രജ്ഞനും മുൻ [[രാഷ്ട്രപതി|രാഷ്ട്രപതിയും ആയ എ]] [[എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം|പി ജെ അബ്ദുൾ]] കലാമിനൊപ്പം അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.  ഇന്ത്യൻ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് 2005 ൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നാലാമത്തെ സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മശ്രീ|പദ്മശ്രീ]] ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി. &lt;ref name=&quot;Padma Awards&quot;&gt;{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=21 July 2015|date=2015|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 November 2014}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബം ==
{{reflist}}

{{authority control}}

{{Padma Shri Award Recipients in Medicine}}
[[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ജനത]]</text>
      <sha1>o0ekpjdbd93y2tfn9wp984lwj88v90a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലുബുണ്ടു</title>
    <ns>0</ns>
    <id>556923</id>
    <revision>
      <id>4619867</id>
      <parentid>4567299</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T18:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30860" sha1="2k890dm839g2cgxvt941rvsvl3p4bi8" xml:space="preserve">{{Infobox OS
| name                   = ലുബുണ്ടു
| logo                   = Lubuntu LXQt Logo.png
| screenshot             = File:Lubuntu 21.10 default desktop English.jpg
| caption                = ലുബുണ്ടു 21.10 &quot;ഇമ്പിഷ് ഇൻഡ്രി&quot;
| developer              = ലുബുണ്ടു കമ്മ്യൂണിറ്റി
| family                 = [[ലിനക്സ്]]
| working_state          = സജീവം
| source_model           = [[ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ]]
| latest_release_version = 21.10
| latest_release_date    = {{Start date and age|2021|10|14|df=yes}}
| latest_test_version    =
| latest_test_date       =
| package_manager        = [[ആപ്റ്റ്]]
| supported_platforms    = [[x86-64]]
| kernel_type            = [[Monolithic kernel|Monolithic]] ([[Linux kernel|Linux]])
| userland               = [[GNU Core Utilities|GNU]]
| ui                     = [[LXQt]]
| license                = Mainly the [[GNU General Public License|GNU GPL]] / various others
| website                = {{Official URL}}
}} 

[[ഉബുണ്ടു]] അടിസ്ഥാനമാക്കി നിർമിതമായ ഒരു ലൈറ്റ് വെയ്റ്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമാണ് '''ലുബുണ്ടു'''.  ഉബുണ്ടു [[ഗ്നോം]] ഡെസ്ക്ടോപ്പ് എൻവയോൺമെന്റിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതെങ്കിൽ ലുബുണ്ടു എൽഎക്സ്ക്യൂട്ടി ഡെസ്ക്ടോപ്പ് എൺവയോൺമെന്റാണ്. ലുബുണ്ടുവിന്റെ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ &quot;ഭാരം കുറഞ്ഞതും റിസോഴ്സസ് കുറഞ്ഞതും കൂടുതൽ ഊർജ്ജക്ഷമതയുള്ളതും&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ലക്ഷ്യമിടുന്നത് &quot;പ്രവർത്തനക്ഷമവും മോഡുലാർ ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷനും വഴിയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനും ഉപയോക്താക്കളെ അവരുടെ കമ്പ്യൂട്ടർ ഉപയോഗിക്കാൻ അനുവദിക്കാനുമാണ്&quot;. &lt;ref name=&quot;DistroWatch11May09&quot;&gt;{{Cite web|url=http://distrowatch.com/weekly.php?issue=20090511#news|title=Another day, another Ubuntu derivative.|access-date=21 May 2009|last=Smart|first=Chris|date=May 2009}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;LXDEBlog&quot;&gt;{{Cite web|url=http://blog.lxde.org/?p=208|title=Lubuntu? LXDE Meet up with Mark Shuttleworth in Berlin|access-date=21 May 2009|last=[[LXDE]]|date=February 2009}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;UbuntuWiki&quot;&gt;{{Cite web|url=https://wiki.ubuntu.com/Lubuntu|title=Lubuntu|access-date=24 May 2009|last=[[Canonical Ltd.]]|date=May 2009}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;AboutLubuntu&quot;&gt;{{Cite web|url=http://lubuntu.net/|title=lubuntu lightweight, fast, easier|access-date=26 November 2015|last=Lubuntu Project}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;DistrowatchLubuntu&quot;&gt;{{Cite web|url=http://distrowatch.com/table.php?distribution=lubuntu|title=Lubuntu|access-date=30 December 2010|last=[[DistroWatch]]|date=October 2010}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;lubuntu.me&quot;&gt;{{Cite web|url=https://lubuntu.me/taking-a-new-direction/|title=Taking a new direction - Lubuntu|access-date=28 July 2018|date=27 July 2018|website=lubuntu.me}}&lt;/ref&gt;

ലുബുണ്ടുവിന്റെ ആദ്യകാലങ്ങളൽി[[എൽഎക്സ്ഡിഇ]] ഡെസ്‌ക്‌ടോപ്പ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്, എന്നാൽ [[എൽഎക്സ്ഡിഇ]]&lt;nowiki/&gt;യുടെ സാവധാനത്തിലുള്ള വികസനവും, ഡിടികെ 2- നുള്ള പിന്തുണ നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തതിനാൽ [[ഗ്നോം]] ആശ്രിതത്വങ്ങളില്ലാതെ കൂടുതൽ സജീവവും സുസ്ഥിരവുമായ എൽഎക്സ്ക്യുട്ടിയുടെ വികസനവും കാരണം 2018 ഒക്ടോബറിൽ ലുബുണ്ടു 18.10 -ന്റെ പ്രകാശനത്തോടെ എൽഎക്സ്ക്യുട്ടി ഡെസ്‌ക്‌ടോപ്പിലേക്ക് നീങ്ങി. &lt;ref name=&quot;Lubuntu1810LXQt&quot;&gt;{{Cite web|url=https://lubuntu.me/this-week-in-lubuntu-development-5/|title=This Week in Lubuntu Development #5 - Lubuntu|access-date=19 May 2018|date=14 May 2018|website=lubuntu.me}}&lt;/ref&gt;

''ലുബുണ്ടു'' എന്ന പേര് ''എൽഎക്സ്ക്യുട്ടി''യുടെയും ''ഉബുണ്ടുവിന്റെയും'' പേരുകൾ ചേർത്ത് കൃത്രിമമായി നിർമ്മിച്ച ഒരു പേരാണ്. [[എൽഎക്സ്ഡിഇ]], [[റേസർ-ക്യൂട്ടി|റേസർ-ക്യുടി]] പ്രോജക്ടുകളുടെ ലയനത്തിൽ നിന്നാണ് എൽഎക്സ്ക്യുടി പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത് .&lt;ref name=&quot;Licensing&quot;&gt;{{Cite web|url=http://lxde.org/|title=LXDE|access-date=26 October 2008|last=LXDE Team|year=n.d.|archive-date=2010-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100517013413/http://foundation.lxde.org/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''[[ഉബുണ്ടു (തത്ത്വചിന്ത)|ഉബുണ്ടു]]'' എന്ന വാക്കിന് [[സുലു ഭാഷ|സുലു]], [[കോസാ ഭാഷ|സോസ]] ഭാഷകളിൽ &quot;മറ്റുള്ളവരോടുള്ള മനുഷ്യത്വം&quot; എന്നാണ് അർത്ഥം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://help.ubuntu.com/10.10/about-ubuntu/C/about-ubuntu-name.html|title=About the Name|access-date=8 November 2010|website=Official Ubuntu Documentation|publisher=Canonical Ltd.|archive-url=https://web.archive.org/web/20110813154617/https://help.ubuntu.com/10.10/about-ubuntu/C/about-ubuntu-name.html|archive-date=13 August 2011}}&lt;/ref&gt;

2011 ഒക്ടോബർ 13 -നാണ് ലുബുണ്ടു 11.10 പുറത്തിറങ്ങിയത്. 2011 മേയ് 11 -ന് ഉബുണ്ടു കുടുംബത്തിലെ ഒരു ഔപചാരിക അംഗമെന്ന നിലയിൽ ലുബുണ്ടുവിന് ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ലഭിച്ചു.   &lt;ref name=&quot;Behling23May11&quot;&gt;{{Cite web|url=http://lubuntu.net/blog/lubuntu-track-official-status-ubuntu-flavour|title=lubuntu on track to official status as Ubuntu flavour|access-date=28 May 2011|last=Behling|first=Mario|date=May 2011}}&lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:Lubuntu logo.svg|ലഘുചിത്രം|150x150ബിന്ദു| ആദ്യത്തെ ലുബുണ്ടു ലോഗോ]]
[[പ്രമാണം:Lubuntu.svg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|150x150ബിന്ദു| രണ്ടാമത്തെ ലുബുണ്ടു ലോഗോ]]
[[പ്രമാണം:Lubuntu_logo.svg|ലഘുചിത്രം|150x150ബിന്ദു| മൂന്നാമത്തെ ലുബുണ്ടു ലോഗോ]]
[[File:Lubuntu_LXQt_Logo.png|പകരം=Lubuntu logo as of version 18.10|ലഘുചിത്രം|150x150ബിന്ദു| LXQt ഉൾപ്പെടുത്തി നാലാമത്തെ ലുബുണ്ടു ലോഗോ]]
[[പ്രമാണം:Lubuntu_Lenny.svg|ലഘുചിത്രം|110x110ബിന്ദു| ലെനി, ഔദ്യോഗിക ലുബുണ്ടു ചിഹ്നം]]
LXDE ഡെസ്ക്ടോപ്പ് ആദ്യമായി ഉബുണ്ടുവിനായി 2008 ഒക്ടോബറിൽ [[ഉബുണ്ടു പതിപ്പുകളുടെ പട്ടിക|ഉബുണ്ടു 8.10 ഇൻട്രെപിഡ് ഐബെക്സ് പുറത്തിറക്കി]] . 8.10, 9.04, 9.10 എന്നിവയുൾപ്പെടെ ലുബുണ്ടുവിന്റെ ഈ ആദ്യകാല പതിപ്പുകൾ പ്രത്യേക [[ISO ചിത്രം|ഐഎസ്ഒ ഇമേജ്]] ഡൗൺലോഡുകളായി ലഭ്യമല്ല. ഉബുണ്ടു ശേഖരങ്ങളിൽ നിന്ന് ''പ്രത്യേക ലുബുണ്ടു-ഡെസ്ക്ടോപ്പ്'' പാക്കേജുകളായി ഉബുണ്ടുവിൽ മാത്രമേ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാൻ കഴിയൂ. മുൻ ഉബുണ്ടു പതിപ്പുകളിൽ [[എൽഎക്സ്ഡിഇ]] ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. &lt;ref name=&quot;LXDEwiki&quot;&gt;{{Cite web|url=http://wiki.lxde.org/en/Ubuntu|title=Ubuntu|access-date=3 December 2008|last=LXDE Wiki|date=November 2008|archive-date=2012-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20120427050611/http://wiki.lxde.org/en/Ubuntu|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Intervista1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.tuxjournal.net/?p=8508|title=Interview with Mario Behling of LXDE page 1|access-date=21 July 2009|last=TuxJournal.net|year=2009|archive-url=https://www.webcitation.org/66uYn5r2l?url=http://www.tuxjournal.net/?p=8508|archive-date=14 April 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;gilir&quot;&gt;{{Cite web|url=http://gilir.wordpress.com/2009/10/29/lubuntu-9-10-and-plan-for-lucid/|title=Lubuntu 9.10 and plan for Lucid|access-date=2 May 2010|last=Lavergne|first=Julien|date=October 2009}}&lt;/ref&gt;

ഫെബ്രുവരി 2009-ൽ, [[മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്ത്]] [[എൽഎക്സ്ഡിഇ]] പ്രൊജക്ട് ആരംഭിച്ചു. ഇത് പിന്നീട്  ലുബുണ്ടു എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;LXDEBlog&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Intervista4&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.tuxjournal.net/?p=8508&amp;page=4|title=Interview with Mario Behling of LXDE page 4|access-date=21 July 2009|last=TuxJournal.net|year=2009|archive-url=https://www.webcitation.org/66uYnywV4?url=http://www.tuxjournal.net/?p=8508&amp;page=4|archive-date=14 April 2012}}&lt;/ref&gt; 

2009 മാർച്ചിൽ, ഒരു ആദ്യകാല പ്രോജക്റ്റ് ലോഗോ ഉൾപ്പെടെ, മരിയോ ബെഹ്ലിംഗ് ലഞ്ച്‌പാഡിൽ ലുബുണ്ടു പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു. പ്രോജക്റ്റിനായി ഒരു ഔദ്യോഗിക ഉബുണ്ടു വിക്കി പ്രോജക്റ്റ് പേജും സ്ഥാപിച്ചു, അതിൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകളുടെയും പാക്കേജുകളുടെയും ഘടകങ്ങളുടെയും ലിസ്റ്റിംഗ് ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;UbuntuWiki&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Launchpad&quot;&gt;{{Cite web|url=https://launchpad.net/~lubuntu-desktop|title=Lubuntu|access-date=24 May 2009|last=Behling|first=Mario|date=March 2009}}&lt;/ref&gt;

2009 ഓഗസ്റ്റിൽ, ആദ്യ ടെസ്റ്റ് ഐഎസ്ഒ ഒരു [[ലൈവ് സിഡി]] ആയി പുറത്തിറക്കി. ഇൻസ്റ്റലേഷൻ ഓപ്ഷൻ ഇല്ലാതെയായിരുന്നു അത്. &lt;ref name=&quot;testISO&quot;&gt;{{Cite web|url=http://blog.lxde.org/?p=514|title=First Lubuntu test ISO available|access-date=4 September 2009|last=Behling|first=Mario|date=August 2009|archive-date=2012-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20120523153550/http://blog.lxde.org/?p=514|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;DW07Sep09&quot;&gt;{{Cite web|url=http://distrowatch.com/weekly.php?issue=20090907#news|title=DistroWatch Weekly, Issue 319, 7 September 2009|access-date=8 September 2009|last=[[DistroWatch]]|date=September 2009}}&lt;/ref&gt;

2009 സെപ്റ്റംബറിൽ ലിനക്സ് മാഗസിൻ നിരൂപകൻ ക്രിസ്റ്റഫർ സ്മാർട്ട് നടത്തിയ ആദ്യഘട്ട പരിശോധനയിൽ, സാധാരണ ഇൻസ്റ്റാളേഷനിലും ഡെസ്ക്ടോപ്പ് ഉപയോഗത്തിലും ലുബുണ്ടുവിന്റെ റാം ഉപയോഗം സുബുണ്ടുവിന്റെയും [[ഉബുണ്ടു|ഉബുണ്ടുവിന്റെയും]] പകുതിയോളം ആണെന്നും തത്സമയ സിഡി ഉപയോഗത്തിൽ മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗം കുറവാണെന്നും കണ്ടെത്തി.. &lt;ref name=&quot;Linux-mag&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.linux-mag.com/cache/7520/1.html|title=Lubuntu|access-date=12 October 2009|last=[[Linux Magazine]]|date=September 2009|archive-date=2010-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20100627045158/http://www.linux-mag.com/cache/7520/1.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2014 ൽ, പ്രോജക്റ്റ് ജിടികെ+ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[എൽഎക്സ്ഡിഇ]], [[ക്യൂട്ടി|ക്യൂട്ടി-]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[റേസർ-ക്യൂട്ടി|റേസർ]] -ക്യുടി എന്നിവ പുതിയ ക്യുടി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള എൽഎക്സ്ക്യുടി ഡെസ്ക്ടോപ്പിൽ ലയിക്കുമെന്നും ലുബുണ്ടു എൽഎക്സ്ക്യുട്ടിലേക്ക് നീങ്ങുമെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചു. എൽഎക്സ്ക്യുട്ടി ഡെസ്ക്ടോപ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ പതിവ് റിലീസായ 2018 ഒക്ടോബറിൽ ലുബുണ്ടു 18.10 പുറത്തിറങ്ങിയതോടെ ഈ പരിവർത്തനം പൂർത്തിയായി. &lt;ref name=&quot;Lubuntu1810LXQt&quot;/&gt;  

2014 ൽ ലെനി ലുബുണ്ടുവിന്റെ ചിഹ്നമായി മാറി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wiki.ubuntu.com/Lubuntu/Marketing/Lenny|title=Lenny|access-date=15 August 2014|website=Ubuntu Wiki|archive-date=2020-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108104932/https://wiki.ubuntu.com/Lubuntu/Marketing/Lenny|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2018 ൽ എൽഎക്സ്ക്യുട്ടി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പതിപ്പിൽ, ലുബുണ്ടുവിന്റെ ലക്ഷ്യത്തെക്കറുച്ച് ഡെവലപ്പർമാർ പുനർവിചിന്തനം നടത്തി. ലുബുണ്ടു പഴയ കമ്പ്യൂട്ടറുകളുള്ള ഉപയോക്താക്കൾക്കായി ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു. എന്നാൽ [[വിൻഡോസ് വിസ്റ്റ]] പിസികൾ അവതരിപ്പിച്ചതോടെ, പഴയ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾക്ക് പകരം വേഗതയേറിയ പ്രോസസ്സറുകളും റാം ശേഷി കൂടുകയും  ചെയ്ത കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ വന്നു. 2018 ആയപ്പോഴേക്കും കമ്പ്യൂട്ടറുകളുടെ ശേഷി പതിൻമടങ്ങ് വർധിച്ചു. അതിനെത്തുടർന്ന് സൈമൺ ക്വിഗ്ലിയുടെ കീഴിലുള്ള ലുബുണ്ടു വികസന സംഘം ഉപയോക്താക്കൾക്ക് കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട കമ്പ്യൂട്ടർ അനുഭവവും നൽകുന്നതിന് വേണ്ടി എൽ.എക്സ്.ക്യു.ട്ടിയിലേക്ക് മാറി.. എൽഎക്സ്ക്യുട്ടിയാണെങ്കിൽ ലൈറ്റ് വെയ്റ്റും എല്ലാ ഭാഷയിലും ലഭ്യവുമായിരുന്നു. ലുബുണ്ടു 18.04 എൽ‌ടി‌എസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതു മുതൽ കുറഞ്ഞ സിസ്റ്റം ആവശ്യകതകൾ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നത് നിർത്താനും ഡവലപ്പർമാർ തീരുമാനിച്ചു. &lt;ref name=&quot;lubuntu.me&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.linuxuprising.com/2018/07/lubuntu-to-no-longer-target-older.html|title=Lubuntu To No Longer Target Older Computers|access-date=28 July 2018|website=linuxuprising.com|archive-date=2020-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107035538/https://www.linuxuprising.com/2018/07/lubuntu-to-no-longer-target-older.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ഡവലപ്പർ സൈമൺ ക്വിഗ്ലി 2018 ഓഗസ്റ്റിൽ  സ്ഥിരസ്ഥിതിയായി വയലാന്റ് ഡിസ്പ്ലേ സെർവർ പ്രോട്ടോക്കോളിലേക്ക് മാറുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lubuntu.me/lubuntu-development-newsletter-9/|title=Lubuntu Development Newsletter #9 - Lubuntu|access-date=21 September 2018|date=17 August 2018|website=lubuntu.me}}&lt;/ref&gt;

തങ്ങളുടെ സംഘടനയെ ഔപചാരികമാക്കുന്നതിനുവേണ്ടി 2019 ജനുവരിയിൽ, ഡവലപ്പർമാർ പുതിയ നിയമാവലി എഴുതിത്തയ്യാറാക്കി ''ലുബുണ്ടു കൗൺസിൽ രൂപീകരിച്ചു.'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lubuntu.me/introducing-the-lubuntu-council/#more-3283|title=Introducing the Lubuntu Council &amp;#124; Lubuntu|date=19 January 2019}}&lt;/ref&gt;


== സോഫ്റ്റ്‍വെയർ ==

=== ലുബുണ്ടു എൽ.എക്സ്.ഡി.ഇ ===
ലുബുണ്ടുവിന്റെ LXDE പതിപ്പുകളിൽ (18.04 LTS ഉം അതിനുമുമ്പും) ഇനിപ്പറയുന്ന ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: &lt;ref name=&quot;Apps&quot;&gt;{{Cite web|url=https://wiki.ubuntu.com/Lubuntu/Applications|title=Applications|access-date=3 November 2014|last=Lubuntu Project|date=11 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20170210170538/https://wiki.ubuntu.com/Lubuntu/Applications|archive-date=10 February 2017}}&lt;/ref&gt;

18.04 എൽ‌ടി‌എസ് ഉൾപ്പെടെ, ഉബുണ്ടുവിന് ലഭ്യമായ ഏത് ആപ്ലിക്കേഷനുകളും ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്ന ലുബുണ്ടു സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സെന്റർ, സിനാപ്റ്റിക് പാക്കേജ് മാനേജർ, [[ആപ്റ്റ്|എപിടി]] എന്നിവയിലൂടെ ഉബുണ്ടു സോഫ്റ്റ്‍വെയർ ശേഖരങ്ങളിലേക്ക് ആക്സസ് ഉണ്ട്.

{{col-begin}}{{col-break}}
'''അപ്ലിക്കേഷനുകൾ'''
* [[അബിവേഡ്]] - വേർഡ് പ്രോസ്സസ്സിംങ്
* [[ഒഡേഷ്യസ് (സോഫ്റ്റ്‍വെയർ)|ഒഡേഷ്യസ്]] - മ്യൂസിക് പ്ലെയർ
* [[ഇവിൻസ്]] - [[പോർട്ടബിൾ ഡോക്യുമെന്റ് ഫോർമാറ്റ്|പിഡിഎഫ്]] വ്യൂവർ
* ഫയൽ റോള്ളർ - ആർച്ചീവ് മാനേജർ
* [[മോസില്ല ഫയർഫോക്സ്]] - [[വെബ് ബ്രൗസർ]]
* ജികാൽക്കുലേറ്റർ - കാൽക്കുലേറ്റർ
* ജിഡെബി - പാക്കേജ് ഇൻസ്റ്റാളർ
* ഗ്നോം സോഫ്റ്റ്‍വെയർ - സോഫ്റ്റ്‍വെയർ ഇൻസ്റ്റാളർ
* ഗ്നുമെറിക് - സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റ്
* ജി.യു.വി.സി.വ്യൂ - വെബ് കാം
* ലൈറ്റ് ഡി.എം - ലോഗിൻ മാനേജർ
* ലൈറ്റ് ലോക്കർ - സ്ക്രീൻ ലോക്കർ
* എംപ്ലെയർ - വീഡിയോ പ്ലെയർ
* എം.ടി.പെയ്റ്റ് - ഗ്രാഫിക്സ് പെയിന്റിംഗ്
* [[പിഡ്ജിൻ]] - ഇൻസ്റ്റന്റ് മെസ്സേജിംഗും മൈക്രോ ബ്ലോഗ്ഗിങും
* സ്ക്രോട്ട് - സ്ക്രീൻഷോട്ട്
* സിമ്പിൾ സ്കാൻ - സ്കാനിംഗിനുവേണ്ടി
* സിൽഫീഡ് - ഇമെയിൽ ക്ലൈന്റ്
* സിനാപ്റ്റികും ഉബുണ്ടു സെന്റർ - പാകേജ് മാനേജർ
* ട്രാൻസ്മിഷൻ - ബിറ്റ്ടോറന്റ് ക്ലൈന്റ്
* അപ്ഡേറ്റ് മാനേജർ
* സ്റ്റാർട്ട്അപ് ഡിസ്ക് ക്രിയേറ്റർ - [[യൂണിവേഴ്സൽ സീരിയൽ ബസ്സ്|യു.എസ്.ബി]] ഐ.എസ്.ഒ റൈറ്റർ
* ടബ്ല്യുഗെറ്റ് - കമാന്റ് ലൈൻ വെബ്പേജ് ഡൗൺലോഡർ
* ഹെക്സ്ചാറ്റ് - [[ഐ.ആർ.സി.]]
* എക്സ്.എഫ്.ബേർൺ - സിഡിബേർണർ
* എക്സ്പാഡ് - നോട് എഴുതാൻ
{{col-break}}
'''എൽ.എക്സ്.ഡി.ഇ.യിൽ നിന്നുള്ളവ'''
* ജിപിക് വ്യു - ഇമേജ് വ്യൂവർ
* ലീഫ്പാഡ് - ടെക്സ്റ്റ് എഡിറ്റർ
* എൽ.എക്സ്.അപിയറൻസ്
* എൽ.എക്സ്.ഡി.ഇ.കോമൺ
* എൽ.എക്സ്.ഡി.എം
* എൽ.എക്സ്.ലോൻഞ്ചർ
* എൽ.എക്സ്.പാനൽ
* എൽ.എക്സ്.റൻഡർ
* എൽ.എക്സ്.സെക്ഷൻ
* എൽ.എക്സ്.സെക്ഷൻ എഡിറ്റ്
* എൽ.എക്സ്.ഷോർട്ട്കട്ട്
* എൽ.എക്സ്.ടാസ്ക്
* എൽ.എക്സ്.ടെർമിനൽ
* മെനു - കാഷെ
* ഒപ്പൺബോക്സ് - വിൻഡോ മാനേജർ
* പി.സി.മാൻ.എഫ്.എം. - ഫയൽ മാനേജർ
{{col-end}}

=== ലുബുണ്ടു എൽ.എക്സ്.ക്യു.ടി ===
ലുബുണ്ടുവിന്റെ എൽ.എക്സ്.ക്യു.ടി പതിപ്പുകളിൽ (18.10 ഉം അതിനുശേഷവും) ഇനിപ്പറയുന്ന ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://manual.lubuntu.me/2/Applications.html|title=Applications|access-date=22 October 2018|last=Lubuntu Project|year=2018|archive-date=2019-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20190923112849/https://manual.lubuntu.me/2/Applications.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;1810release&quot;&gt;{{Cite web|url=https://lubuntu.me/cosmic-released/#more-3236|title=Lubuntu 18.10 (Cosmic Cuttlefish) Released!|access-date=23 October 2018|last=Quigley|first=Simon|date=20 October 2018}}&lt;/ref&gt;

{{col-begin}}{{col-break}}
'''ഇന്റർനെറ്റ് അപ്ലിക്കേഷൻസ്'''
*[[മോസില്ല ഫയർഫോക്സ്]] - വെബ് ബ്രൗസർ
* ക്യുട്രാൻസ്മിഷൻ - ബിറ്റ്ടോറന്റ് ക്ലൈന്റ്
* ക്യുസെൽ - ഇന്റർനെറ്റ് റിലെ ചാറ്റ്
* ബ്ലുഡെവിൽ - ബ്ലൂട്ടുത്ത് കണക്ടർ 
* ടോചിത - ഇമെയിൽ ക്ലൈന്റ്
'''ഓഫീസ് അപ്ലിക്കേഷൻ'''
* [[ലിബ്രേഓഫീസ്]] -ഓഫീസ് സ്യൂട്ട്
** [[ലിബ്രേഓഫീസ് കാൽക്ക്]] - സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റ്
** ലിബ്രേഓഫീസ് ഇംപ്രസ്സ് - പ്രസൻന്റേഷൻ
** ലിബ്രേഓഫീസ് മാത്‍സ് - മാത്‍സ് ഫോർമുല റൈറ്റർ
** [[ലിബ്രെഓഫീസ് റൈറ്റർ]] - വേർഡ് പ്രൊസ്സസ്സർ
*ക്യുപിഡിഎഫ്‍വ്യൂ - പിഡിഎഫ് വ്യൂവർ
'''ഗ്രാഫിക്സ് അപ്ലിക്കേഷൻസ്'''
* ഇമേജ് മാജിക് - ഇമേജ് മാനിപ്പുലേഷൻ
* ഐഎക്സ്ഇമേജ് - ഇമേജ് വ്യൂവർ
* സ്ക്രീൻഗ്രാബ് - സ്ക്രീൻഷോട്ട് ടൂൾ
* സ്കാൻലൈറ്റ് - സ്കാനിംഗ് അപ്ലിക്കേഷൻ
{{col-break}}
'''ആക്സസ്സറീസ്'''
* 2048-ക്യുട്ടി - 2048 ഗെയിമിന്റ് ലൈറ്റ്‍വെയ്റ്റ് ഗേയിം.
* എൽ.എക്സ്.ക്യു.ട്ടി അർച്ചൈവർ - ആർച്ചീവ് യൂടിലിറ്റി
* ഡിസ്കവർ സോഫ്റ്റ്‍വെയർ സെൻന്റർ
* ഫെതർപാഡ് - ടെക്സ്റ്റ് എഡിറ്റർ
* കെകാൽക് - സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്റർ
* കെഡിഇ പാർട്ടീഷൻ മാനേജർ
* മൗൻ പാകേജ് മാനേജർ
* നോബിൾനോട്ട് - നോട്ട് എഴുതാൻ
* പി.സി.മാൻ.എഫ്.എം.ക്യു.ട്ടി - ഫയൽ മാനേജർ
* ക്ലിപ്പെർ - ക്ലിപ്ബോർഡ് മാനേജർ
'''സൗണ്ട് ആൻഡ് വീഡിയോ''
* [[കെത്രീബി]] - സിഡി റൈറ്റർ
* പൾസ്ഓഡിയോ വോളിയം കൺട്രോളർ
* [[വി.എൽ.സി. മീഡിയ പ്ലേയർ]]
{{col-end}}

18.10 മുതൽ, ഉബുണ്ടുവിന് ലഭ്യമായ ഏതെങ്കിലും ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്ന ഡിസ്‌കവർ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സെന്റർ, സിനാപ്റ്റിക് പാക്കേജ് മാനേജർ, [[ആപ്റ്റ്]] എന്നിവയിലൂടെ ഉബുണ്ടു സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ശേഖരങ്ങളിലേക്ക് ലുബുണ്ടുവിന് പ്രവേശനമുണ്ട്.{{Timeline Lubuntu}}

* {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്}}&lt;/img&gt;
* {{DistroWatch|lubuntu}}  
* [https://help.ubuntu.com/community/Lubuntu/Documentation ലുബുണ്ടു ഡോക്യുമെന്റേഷൻ]
* [https://wiki.ubuntu.com/Lubuntu ലുബുണ്ടു - ഉബുണ്ടു വിക്കി]

== പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ ==
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;110&quot;&gt;
പ്രമാണം:LXDE_Ubuntu.png|ലഘുചിത്രം| ലുബുണ്ടു 10.04

പ്രമാണം:Lubuntu_10.10_default_desktop.png| ലുബുണ്ടു 10.10

പ്രമാണം:Lubuntu_11.04_Natty_Narwhal.png|ലുബുണ്ടു 11.04

പ്രമാണം:Lubuntu_11.10_Oneiric_Ocelot.png| ലുബുണ്ടു 11.10

പ്രമാണം:Lubuntu_12.04.png| ലുബുണ്ടു 12.04

File:Lubuntu 12.10.png| ലുബുണ്ടു 12.10

പ്രമാണം:Lubuntu_13.04_English.png| ലുബുണ്ടു 13.04

പ്രമാണം:Lubuntu_13.10_English.png| ലുബുണ്ടു 13.10

പ്രമാണം:Lubuntu_14.04_LTS_English.png|ലുബുണ്ടു 14.04 എൽ.ടി.എസ്

പ്രമാണം:Lubuntu_14.10_English.png| ലുബുണ്ടു 14.10

പ്രമാണം:Lubuntu_15.04_English.png| ലുബുണ്ടു 15.04

പ്രമാണം:Lubuntu_15.10_English.png| ലുബുണ്ടു 15.10

പ്രമാണം:Lubuntu_16.04_English.png| ലുബുണ്ടു 16.04 എൽ.ടി.എസ്

പ്രമാണം:Lubuntu_16.10_English.png| ലുബുണ്ടു 16.10

പ്രമാണം:Lubuntu_17.04_English.png| ലുബുണ്ടു 17.04

പ്രമാണം:Lubuntu_17.10_Desktop.jpg| ലുബുണ്ടു 17.10

പ്രമാണം:Lubuntu_Desktop_18.04.png| ലുബുണ്ടു 18.04 LTS

പ്രമാണം:Lubuntu_18.10_English.png| ലുബുണ്ടു 18.10

പ്രമാണം:Lubuntu_19.04.png| ലുബുണ്ടു 19.04

പ്രമാണം:Lubuntu_19.10_English.jpg| ലുബുണ്ടു 19.10

പ്രമാണം:Lubuntu_20.04.png| ലുബുണ്ടു 20.04 LTS

പ്രമാണം:Lubuntu_20.10_2880p_EN_20201231_31_12_2020_18_01_35.png| ലുബുണ്ടു 20.10

പ്രമാണം:Lubuntu_21.04_Desktop_en.png| ലുബുണ്ടു 21.04

പ്രമാണം:Lubuntu_21.10_default_desktop_English.jpg| ലുബുണ്ടു 21.10
&lt;/gallery&gt;

==അവലംബം==
[[വർഗ്ഗം:Category:ലിനക്സ് വിതരണങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Category:ഉബുണ്ടു ആധാരമാക്കിയുള്ള വിതരണങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:Category:എൽഎക്സ്ഡിഇ]]</text>
      <sha1>2k890dm839g2cgxvt941rvsvl3p4bi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഷാ ബ്രദേഴ്സ് സ്റ്റുഡിയോ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>557610</id>
    <revision>
      <id>4619911</id>
      <parentid>4086004</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T05:19:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32270" sha1="81m1zx35rwdupmd9jvyhluqhqhvd0cw" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name = ഷാ ബ്രദേഴ്‍സ് (HK) ലിമിറ്റഡ്
| logo = [[File:Shaw Brothers Logo.jpg]]
| logo_caption = The Shaw Brothers logo, modeled after the [[Warner Brothers]] logo
| type = [[പബ്ലിക്ക് കമ്പനി]]
| industry = [[ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണം]]
| fate = 
| successor = ക്ലിയർ വാട്ടർ ബേ ലാൻറ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡ്&lt;br&gt;ഷാ ബ്രദേഴ്സ് പിക്ച്ചേർസ് ഇൻറർനാഷണൽ ലിമിറ്റഡ്.
| foundation = {{start date and age|df=y|1958|12|27}}
| defunct = 
| location_city = [[Hong Kong]] (main; English-speaking)&lt;br&gt;[[Macau]] (main; Portuguese-speaking)
| area_served = Worldwide
| key_people = 
| products = [[Films]]
| revenue = 
| num_employees = 
| homepage = 
}}'''ഷാ ബ്രദേഴ്സ് (HK) ലിമിറ്റഡ്''' ({{zh|t=邵氏兄弟（香港）公司}}) 1925 മുതൽ 2011 വരെ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന [[ഹോങ്കോങ്|ഹോങ്കോങ്ങിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ കമ്പനിയായിരുന്നു.

1925-ൽ, മൂന്ന് ഷാ സഹോദരന്മാരായ - റഞ്ചെ, റൺമേ, റണ്ടെ എന്നിവർചേർന്ന്- [[ഷാങ്ഹായ്|ഷാങ്ഹായിൽ]] ടിയാനി ഫിലിം കമ്പനി (&quot;യുണീക്ക്&quot; എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) സ്ഥാപിക്കുകയും [[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരിൽ]] ഒരു ചലച്ചിത്ര വിതരണ കമ്പനിയ്ക്ക് അടിസ്ഥാനമിടുകയും  അവിടെ റൺമെയും അവരുടെ ഇളയ സഹോദരൻ റൺ റൺ ഷായും മാതൃ കമ്പനിയായ ഷാ ഓർഗനൈസേഷന്റെ മുൻഗാമിയെ നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്തു. റൺമെയും റൺ റൺ ഷായും [[ഹോങ്കോങ്|ഹോങ്കോംഗ്]] ആസ്ഥാനമായുള്ള സഹോദര കമ്പനിയായ ഷാ ആൻഡ് സൺസ് ലിമിറ്റഡിന്റെ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ വ്യവസായം ഏറ്റെടുക്കുകയും 1958 ൽ &quot;ഷാ ബ്രദേഴ്സ്&quot; എന്ന പുതിയ കമ്പനി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960-കളിൽ, ഷാ സഹോദരന്മാർ ഒരുകാലത്ത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്റ്റുഡിയോ ആയിരുന്ന മൂവീടൗൺ സ്ഥാപിച്ചു. ''ദ വൺ-ആംഡ്സ് സ്വോർഡ്സ്മാൻ'', ''കം ഡ്രിങ്ക് വിത് മി'', ''ദ മൈറ്റി പെക്കിംഗ് മാൻ'' എന്നിവയാണ് കമ്പനിയുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ നിർമ്മാണങ്ങൾ.

കാലക്രമേണ, ഏകദേശം 1,000 ചിത്രങ്ങൾവരെ നിർമ്മിച്ച ഈ സിനിമാ കമ്പനിയുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ, ചിലത് ആ കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും ജനപ്രിയവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ ചൈനീസ് ഭാഷാ ചിത്രങ്ങളായി മാറി. [[കങ് ഫു|കുങ്ഫു]] വിഭാഗം സിനിമകളെയും ഇത് ജനപ്രിയമാക്കി. 1987-ൽ, കമ്പനി അതിന്റെ അനുബന്ധ സ്ഥാപനമായ TVB വഴി ടെലിവിഷൻ വ്യവസായത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനായി സിനിമാ നിർമ്മാണം നിർത്തിവച്ചു. 2009-ൽ പരിമിതമായ ശേഷിയിൽ അവർ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണം പുനരാരംഭിച്ചു.

2011-ൽ ഷാ ബ്രദേഴ്‌സ് ക്ലിയർ വാട്ടർ ബേ ലാൻഡ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡായി പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുകയും അതിന്റെ ഫിലിം നിർമ്മാണ വ്യവസായം ഷാ ഗ്രൂപ്പിലെ മറ്റ് കമ്പനികൾ ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു.

== ചരിത്രം ==
{{Infobox Chinese|pic=Shaw Tseung Kwan O Film Studios 200606.jpg|picsize=250px|piccap=ഹോങ്കോങിലെ ത്സെങ് ക്വാൻ ഒയിലെ ഷാ സ്റ്റുഡിയോസ്.|showflag=cp|c=邵氏片場|p=Shào Shì Piànchǎng|mi={{IPAc-cmn|sh|ao|4|-|shi|4|-|p|ian|4|ch|ang|3}}|myr=Shàu Shr̀ Pyànchǎng|w=Shao Shih P'iench'ang|j=Siu6 si6 pin3 coeng4|y=Siuh Sih pin chèuhng|ci={{IPA-yue|ɕìːu ɕìː pʰɪ̄n tsʰœ̏ŋ|}}}}സിനിമാ നിർമ്മാണ വ്യവസായത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ്, [[ഓപ്പറ|ഓപ്പറയിൽ]] താൽപ്പര്യമുണ്ടായിരുന്ന ഷാ സഹോദരന്മാർ [[ഷാങ്ഹായ്|ഷാങ്ഹായിൽ]] ഒരു തിയേറ്റർ സ്വന്തമാക്കിയിരുന്നു. അവരുടെ പിതാവിനും ഒരു തിയേറ്റർ സ്വന്തമായി ഉണ്ടായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;early history&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.shaw.sg/sw_abouthistory.aspx?id=59%2035%20193%2039%2078%20227%20238%20144%20186%20229%20185%2078%20181%20196%2042%2031|title=The Beginning 1924–1933|work=Shawonline|access-date=2021-11-01|archive-date=2021-11-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102110108/https://www.shaw.sg/sw_abouthistory.aspx?id=59%2035%20193%2039%2078%20227%20238%20144%20186%20229%20185%2078%20181%20196%2042%2031|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; അവരുടെ തിയേറ്ററിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒരു നാടകമായ ''ദി മാൻ ഫ്രം ഷെൻസി'' വളരെ ജനപ്രിയമായിരുന്നു. പിന്നീട് ഷാ സഹോദരന്മാർ തങ്ങളുടെ ആദ്യത്തെ ക്യാമറ വാങ്ങുകയും, റഞ്ചെ ഷാ ഈ നാടകം ഒരു നിശബ്ദ സിനിമയാക്കി മാറ്റുകയും അത് വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;gazette&quot;&gt;{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1946&amp;dat=19720916&amp;id=HYs0AAAAIBAJ&amp;pg=2593,4177748|author=Stephen H. Y. Siu|title=A New Made in Hong Kong Label|work=The Montreal Gazette|date=16 September 1972}}&lt;/ref&gt; റഞ്ചെ ഷായും സഹോദരന്മാരായ റണ്ടെ, റൺമേ എന്നിവരോടൊപ്പം 1925-ൽ ഷാങ്ഹായിൽ ടിയാൻയി ഫിലിം കമ്പനി (യുണിക് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) എന്ന പേരിൽ ഒരു ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ കമ്പനി രൂപീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinesemirror.com/index/2011/04/1925-start-legendary-studio.html|title=1925: The Start of a Legendary Studio|work=The Chinese Mirror: A Journal of Chinese Film History|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419144255/http://www.chinesemirror.com/index/2011/04/1925-start-legendary-studio.html|archive-date=19 April 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fu&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=uJh2iuFNr4YC&amp;pg=PA28|title=China Forever: The Shaw Brothers and Diasporic Cinema|author=Poshek Fu|publisher=University of Illinois Press|year=2008|isbn=978-0252075001|pages=28–29}}&lt;/ref&gt; കമ്പനിയുടെ ആദ്യകാല ചിത്രങ്ങളായ ''ന്യൂ ലീഫ്''  (立地成佛), ''ഹീറോയിൻ ലി ഫീഫെയ്''  (女侠李飛飛) എന്നിവ 1925-ൽ ഷാങ്ഹായിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;dictionary&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vhBMmG9yXgYC&amp;pg=PA238|title=Historical Dictionary of Singapore|author=Justin Corfield|date=2010|publisher=Scarecrow Press|isbn=9780810873872|page=238}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chinesemirror.com/index/2011/11/heroine-li-feifei-1925-shuomingshu.html|title=Heroine Li Feifei (1925) and &quot;Shuomingshu&quot;|work=The Chinese Mirror: A Journal of Chinese Film History|archive-url=https://web.archive.org/web/20131202224141/http://www.chinesemirror.com/index/2011/11/heroine-li-feifei-1925-shuomingshu.html|archive-date=2 December 2013|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

[[ഷാങ്ഹായ്|ഷാങ്ഹായിലെയും]] [[തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ|തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യയിലെയും]] തിയേറ്റർ ശൃംഖലകളിൽ ടിയാനി സിനിമകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി, വിതരണ, പ്രദർശന വിപണികളുടെ കുത്തകാവകാശം സ്ഥാപിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യവുമായി ഒരു എതിരാളിയായ സ്റ്റുഡിയോയായ, മിംഗ്‌സിംഗ് ഫിലിം കമ്പനി, മറ്റ് 5 ഷാങ്ഹായ് കമ്പനികളുമായി ചേർന്ന് ഒരു സിൻഡിക്കേറ്റ് രൂപീകരിച്ചു.&lt;ref name=&quot;morris&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DdrHAQAAQBAJ&amp;pg=PA193|title=Hong Kong Connections: Transnational Imagination in Action Cinema|publisher=Duke University Press Books|year=2006|isbn=978-1932643015|page=193|authors=Meaghan Morris, Siu Leung Li, Stephen Ching-kiu Chan}}&lt;/ref&gt; അതിനാൽ സഹോദരന്മാർക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു വിതരണ ശൃംഖല രൂപീകരിക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ടാകുകയും അന്ന് കമ്പനിയുടെ ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷൻ മാനേജരായിരുന്ന റൺമേ ഷാ, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിൽ ഒരു സിനിമാ വിതരണ വ്യവസായം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി സിംഗപ്പൂരിലേക്ക് പോയി.&lt;ref name=&quot;fu2&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=uJh2iuFNr4YC&amp;pg=PA28|title=China Forever: The Shaw Brothers and Diasporic Cinema|author=Poshek Fu|publisher=University of Illinois Press|year=2008|isbn=978-0252075001|pages=28–29}}&lt;/ref&gt; ടിയാനി കമ്പനിയുടം മറ്റ് സ്റ്റുഡിയോകളും നിർമ്മിച്ച സിനിമകൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനായി റൺമേ  ഹയ് സെങ് കമ്പനിയെ (海星, അത് പിന്നീട് ഷാ ബ്രദേഴ്സ്  പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് ആയി മാറി) സംയോജിപ്പിച്ചു. 1927-ൽ അവർ സിംഗപ്പൂരിലെ തൻജോങ് പഗാറിൽ&lt;ref name=&quot;early history2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.shaw.sg/sw_abouthistory.aspx?id=59%2035%20193%2039%2078%20227%20238%20144%20186%20229%20185%2078%20181%20196%2042%2031|title=The Beginning 1924–1933|work=Shawonline|access-date=2021-11-01|archive-date=2021-11-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102110108/https://www.shaw.sg/sw_abouthistory.aspx?id=59%2035%20193%2039%2078%20227%20238%20144%20186%20229%20185%2078%20181%20196%2042%2031|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; സ്വന്തം സിനിമാശാല നടത്തുകയും മലയയിലേയ്ക്ക് വിപുലീകരിക്കുകയും അവിടെ നാല് സിനിമാശാലകൾ തുറക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;Asiaweek&quot;&gt;{{cite web|url=http://www-cgi.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/1011/cs6.html|title=Autocrat|work=AsiaWeek|archive-url=https://web.archive.org/web/20120623154832/http://www-cgi.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/1011/cs6.html|archive-date=2012-06-23|url-status=dead|authors=Matthew Fletcher and Santha Oorjitham}}&lt;/ref&gt; തെക്ക് കിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ ഷാ സിനിമാ ശൃംഖലയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സിനിമാശാലകളുടെ എണ്ണം 1970-കളോടെ 200-ൽ എത്തി.&lt;ref name=&quot;gazette2&quot;&gt;{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1946&amp;dat=19720916&amp;id=HYs0AAAAIBAJ&amp;pg=2593,4177748|author=Stephen H. Y. Siu|title=A New Made in Hong Kong Label|work=The Montreal Gazette|date=16 September 1972}}&lt;/ref&gt; 1928-ൽ റൺമെയെ സഹായിക്കാനായി സഹോദരൻ റൺ റൺ ഷാ സിംഗപ്പൂരിലേക്ക് താമസം മാറി.

1931-ൽ, [[ഷാങ്ഹായ്|ഷാങ്ഹായിലെ]] ടിയാനി സ്റ്റുഡിയോ ആദ്യത്തെ ചൈനീസ് ശബ്ദ-സിനിമയായി ചിലർ കരുതുന്ന, ''സ്പ്രിംഗ് ഓൺ സ്റ്റേജ്'' (歌場春色) നിർമ്മിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite book|title=A Companion to Chinese Cinema|author=Gary G. Xu|publisher=Wiley-Blackwell|year=2012|isbn=978-1444330298|editor=Yingjin Zhang|chapter=Chapter 24 - Chinese Cinema and Technology|chapter-url=https://books.google.com/books?id=gDRxR-wb-fsC&amp;pg=PT262}}&lt;/ref&gt; 1932-ൽ, അവർ കന്റോണീസ് ഓപ്പറ ഗായകനായ സിറ്റ് ഗോക്-സിനുമായി (薛覺先) ചേർന്ന് ആദ്യത്തെ കന്റോണീസ് ഭാഷയിലെ ശബ്ദചിത്രമായ ''വൈറ്റ് ഗോൾഡൻ ഡ്രാഗൺ'' (白金龍) നിർമ്മിച്ചു. ഈ സിനിമ വൻ വിജയമായിത്തീർന്നതോടെ 1934-ൽ അവർ കന്റോണീസ് ഭാഷാ സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി കൗലൂണിൽ ടിയാൻയി സ്റ്റുഡിയോ (ഹോങ്കോംഗ്) സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;morris3&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DdrHAQAAQBAJ&amp;pg=PA193|title=Hong Kong Connections: Transnational Imagination in Action Cinema|publisher=Duke University Press Books|year=2006|isbn=978-1932643015|page=193|authors=Meaghan Morris, Siu Leung Li, Stephen Ching-kiu Chan}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9eUlAAAAQBAJ&amp;pg=PA427|title=Historical Dictionary of Hong Kong Cinema|author=Lisa Odham Stokes|date=2007|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0810855205|page=427}}&lt;/ref&gt; നാൻജിംഗ് ഗവൺമെന്റ് ആയോധനകലാ സിനിമകൾക്കും കന്റോണീസ് സിനിമകൾക്കും നിരോധനം പുറപ്പെടുവിച്ചതിനാൽ ഹോങ്കോങ്ങിലേക്കുള്ള ചുവടുമാറ്റം അവർ ത്വരിതപ്പെടുത്തുകയും രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം അവർ മുഴുവൻ സിനിമാ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഷാങ്ഹായിൽ നിന്ന് ഹോങ്കോങ്ങിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;morris4&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DdrHAQAAQBAJ&amp;pg=PA193|title=Hong Kong Connections: Transnational Imagination in Action Cinema|publisher=Duke University Press Books|year=2006|isbn=978-1932643015|page=193|authors=Meaghan Morris, Siu Leung Li, Stephen Ching-kiu Chan}}&lt;/ref&gt; ടിയാൻയിയെ നാൻയാങ് (南洋) പ്രൊഡക്ഷൻസിലേക്ക് പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും റണ്ടെ സ്റ്റുഡിയോയുടെ തലവനാകുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=gx0_4QJ7zpwC&amp;pg=PA56|title=Between Shanghai and Hong Kong: The Politics of Chinese Cinemas|author=Poshek Fu|publisher=Stanford University Press|year=2003|isbn=9780804745185|pages=56–59}}&lt;/ref&gt;1937-ൽ സിംഗപ്പൂരിലെ തങ്ങളുടെ ആദ്യത്തെ ഫിലിം നിർമ്മാണ സ്റ്റുഡിയോയുടെ പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിച്ച അവർ മലായ്, കന്റോണീസ് ഭാഷാ സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി 1940-ൽ ഒരു സ്റ്റുഡിയോ നിർമ്മിച്ചു. തുടർന്ന് 1941-ൽ ജലൻ അമ്പാസിൽ സിംഗപ്പൂർ ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോ എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു സ്റ്റുഡിയോയും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;nlb&quot;&gt;{{cite web|url=http://eresources.nlb.gov.sg/history/events/6854ed6a-6614-4ecc-b728-278f0a8ffb98|title=Shaw ventures into local Malay film productions|work=History SG|publisher=National Library Board}}&lt;/ref&gt; 1967 വരെ നിലനിന്ന മലായ് ഫിലിം പ്രൊഡക്ഷൻസ് എന്ന സ്റ്റുഡിയോയ്ക്ക് കീഴിൽ ഇത് മലയ് സിനിമകൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;malay films1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.shaw.sg/sw_abouthistory.aspx?id=155%20228%20232%2026%20251%20183%2049%2096%20185%2092%2072%20190%2094%20180%20241%20241|title=About Shaw - Shaw Studio, Pre War - The Great Depression 1930|work=Shaw Online|access-date=2021-11-01|archive-date=2021-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104215029/https://www.shaw.sg/sw_abouthistory.aspx?id=155%20228%20232%2026%20251%20183%2049%2096%20185%2092%2072%20190%2094%20180%20241%20241|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.shaw.sg/sw_abouthistory.aspx?id=159%2044%20235%20173%209%20160%20105%20230%2012%20182%2038%20136%2092%20107%2021%2088|title=The Last Days Of Malay Film Productions|work=Shaw Online|access-date=2021-11-01|archive-date=2021-11-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102110609/https://www.shaw.sg/sw_abouthistory.aspx?id=159%2044%20235%20173%209%20160%20105%20230%2012%20182%2038%20136%2092%20107%2021%2088|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖനായ മലയ നടനും സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവും പി. റാംലീ ആയിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;nlb2&quot;&gt;{{cite web|url=http://eresources.nlb.gov.sg/history/events/6854ed6a-6614-4ecc-b728-278f0a8ffb98|title=Shaw ventures into local Malay film productions|work=History SG|publisher=National Library Board}}&lt;/ref&gt;

ഷാ ബ്രദേഴ്സിന്റെ വ്യവസായം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നുവെങ്കിലും [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത്]] ജപ്പാനീസ് സേന മലയയും സിംഗപ്പൂരും പിടിച്ചടക്കിയപ്പോൾ അവർക്ക് തിരിച്ചടി നേരിട്ടു.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://entertainment.time.com/2014/01/07/run-run-shaw-the-last-emperor-of-chinese-movies/|title=Run Run Shaw: The Last Emperor of Chinese Movies|author=Richard Corliss|newspaper=Time|date=7 January 2014|access-date=2021-11-01|archive-date=2021-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116155414/https://entertainment.time.com/2014/01/07/run-run-shaw-the-last-emperor-of-chinese-movies/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; യുദ്ധാനന്തരം അവർ വ്യവസായം പുനർനിർമിക്കാൻ തുടങ്ങി. 1950-കളിൽ, ചൈനീസ് വൻകരയിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഏറ്റെടുക്കൽ വിദേശ ചൈനീസ് സമൂഹങ്ങളിലേക്കുള്ള മന്ദാരിൻ സിനിമകളുടെ വിതരണം വെട്ടിക്കുറച്ചതിനാൽ, കന്റോണീസ് ഭാഷയിൽ നിന്ന് മാൻഡറിനിലേക്ക് ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണം മാറ്റാൻ നാന്യാങ് പ്രൊഡക്ഷൻസ് ആരംഭിച്ചു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ, ഷാ ആൻഡ് സൺസ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന പേരിലാണ് നന്യാങ് സ്റ്റുഡിയോ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.shaw.sg/sw_abouthistory.aspx?id=125%20239%20190%20213%2051%2058%20124%20113%20112%20169%2024%2045%20230%20240%20249%20136|title=Shaw Cinemas in Asia, Japanese Occupation|work=Shawonline|access-date=2021-11-01|archive-date=2021-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104211739/https://www.shaw.sg/sw_abouthistory.aspx?id=125%20239%20190%20213%2051%2058%20124%20113%20112%20169%2024%2045%20230%20240%20249%20136|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1950-കളിലെ മന്ദാരിൻ സിനിമകൾ പ്രാഥമികമായി ഒരു സമകാലിക പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള വെൻയി സിനിമകളും (文藝片) ചില കാലിക നാടകീയ സിനിമകളുമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=uJh2iuFNr4YC&amp;pg=PA114|title=China Forever: The Shaw Brothers and Diasporic Cinema|publisher=University of Illinois Press|year=2008|isbn=978-0252075001|pages=114–115}}&lt;/ref&gt; 1957-ൽ, റൺ റൺ ഷാ ഹോങ്കോങ്ങിലേക്ക് മാറുകയും, ഷാ ബ്രദേഴ്‌സ് (ഹോങ്കോംഗ്) ലിമിറ്റഡ് എന്ന പുതിയ കമ്പനി സ്ഥാപിക്കുകയും ക്ലിയർവാട്ടർ ബേയിൽ ഒരു പുതിയ സ്റ്റുഡിയോ നിർമ്മിച്ച് അത് 1961-ൽ മൂവീടൗൺ എന്ന പേരിൽ ഔദ്യോഗികമായി പ്രവർത്തനമാരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;fu3&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=uJh2iuFNr4YC&amp;pg=PA28|title=China Forever: The Shaw Brothers and Diasporic Cinema|author=Poshek Fu|publisher=University of Illinois Press|year=2008|isbn=978-0252075001|pages=28–29}}&lt;/ref&gt; 1960-കളുടെ മധ്യത്തിൽ, 15 സ്റ്റേജുകളും രണ്ട് സ്ഥിരം സെറ്റുകളും അത്യാധുനിക ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണ ഉപകരണങ്ങളും സൗകര്യങ്ങളും 1,300 ജീവനക്കാരുമുണ്ടായിരുന്ന മൂവിടൗൺ ചൈനീസ് ചലച്ചിത്രനിർമ്മാണത്തിലെ ഏറ്റവും വലുതും മികച്ചതുമായ സ്റ്റുഡിയോയും ലോകത്തിലെ സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ സ്റ്റുഡിയോയും ആയിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=uJh2iuFNr4YC&amp;pg=PA5|title=China Forever: The Shaw Brothers and Diasporic Cinema|author=Poshek Fu|publisher=University of Illinois Press|year=2008|isbn=978-0252075001|pages=3–5}}&lt;/ref&gt; 1960 കളിൽ ചരിത്ര, സംഗീത നാടകങ്ങൾ ജനപ്രിയമായപ്പോൾ പിന്നീടുള്ള ദശകത്തിൽ കുങ് ഫു സിനിമകൾ ജനപ്രിയമായി. ദി മാഗ്നിഫിസന്റ് കൺകുബൈൻ, ദ ലവ് എറ്റേൺ, ബോക്‌സ് ഓഫീസ് റെക്കോർഡുകൾ തകർത്ത വൺ-ആംഡ് സ്വോർഡ്മാൻ തുടങ്ങി ഷാ ബ്രദേഴ്‌സിന്റെ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ചില സിനിമകളിൽ  ചിലതിന്റെ ഒന്നിലധികം തുടർച്ചകൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്‌തു.&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{cite news|title=Run Run Shaw, Hong Kong film pioneer, dies aged 107|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-25618414|date=7 January 2014|work=BBC}}&lt;/ref&gt; 1970-കളിൽ നിർമ്മിച്ച ഫൈവ് ഫിംഗേഴ്‌സ് ഓഫ് ഡെത്ത്, ദി 36ത് ചേംബർ ഓഫ് ഷാവോലിൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന കുങ്-ഫു വിഭാഗത്തിലുള്ള സിനിമകളെയും സ്റ്റുഡിയോ ജനപ്രിയമാക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/10555131/Run-Run-Shaw-kung-fu-film-pioneer-dies-aged-106.html|title=Run Run Shaw, kung-fu film pioneer, dies aged 106|author=Martin Chilton|date=7 Jan 2014|work=The Daily Telegraph}}&lt;/ref&gt; 1960-കൾ ഷാ ബ്രദേഴ്‌സും മറ്റൊരു കമ്പനിയായ കാഥേ ഓർഗനൈസേഷനും തമ്മിലുള്ള കടുത്ത മത്സരത്തിന്റെ കാലഘട്ടമായിരുന്നു, എന്നാൽ ഒടുവിൽ ഷാ ബ്രദേഴ്‌സ് മേൽക്കൈ നേടുകയും 1970-ൽ കാഥേ സിനിമാ നിർമ്മാണം അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1967-ൽ TVB ആരംഭിച്ചപ്പോൾ സർ റൺ റൺ ഷാ ടെലിവിഷൻ രംഗത്ത് സാന്നിദ്ധ്യ അറിയിച്ചു.&lt;ref name=&quot;bbc2&quot;&gt;{{cite news|title=Run Run Shaw, Hong Kong film pioneer, dies aged 107|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-25618414|date=7 January 2014|work=BBC}}&lt;/ref&gt; 1969-ൽ, ഷാ ബ്രദേഴ്‌സ് (HK) ഓഹരികൾ ഇഷ്യൂ ചെയ്യുകയും ഒരു പൊതു കമ്പനിയായി മാറുകയും ചെയ്തു.

1970-കളിൽ, [[ബ്രൂസ്‌ ലീ|ബ്രൂസ് ലീ]] അഭിനയിച്ച ''[[എന്റർ ദി ഡ്രാഗൺ]]'' എന്ന [[ആയോധനകല|ആയോധനകലാ]] ചിത്രത്തിലൂടെ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ ഗണ്യമായ വിജയം നേടിയ ഗോൾഡൻ ഹാർവെസ്റ്റ് എന്ന പുതിയ സ്റ്റുഡിയോയിൽ നിന്ന് ഷാ ബ്രദേഴ്‌സിന് ശക്തമായ വെല്ലുവിളി നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഷാ ബ്രദേഴ്സ് പിന്നീട് പാശ്ചാത്യ നിർമ്മാതാക്കളുമായി സഹകരിച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.shaw.sg/sw_abouthistory.aspx?id=193%2028%2038%20182%20251%2049%20212%20146%2056%20148%20173%20187%2075%20173%2082%20165|title=Shaw Organization, 1970|work=Shawonline|access-date=2021-11-01|archive-date=2018-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180708162644/http://www.shaw.sg/sw_abouthistory.aspx?id=193%2028%2038%20182%20251%2049%20212%20146%2056%20148%20173%20187%2075%20173%2082%20165|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും അതോടൊപ്പം ''മെറ്റിയർ'', ''[[ബ്ലേഡ് റണ്ണർ]]'' തുടങ്ങിയ സിനിമകളിൽ നിക്ഷേപം നടത്തുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/2007/09/15/run-run-shaw-face-cx_vk_0914autofacescan01.html|title=Who Will Run Shaw Brothers After Run Run?|date=15 November 2007|work=Forbes|author=Vivian Wai-yin Kwok}}&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും, ഗോൾഡൻ ഹാർവെസ്റ്റിൽ നിന്നുള്ള മത്സരവും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പൈറസിയും കാരണം 1986-ൽ ഷാ ബ്രദേഴ്സ് സിനിമാ നിർമ്മാണം നിർത്തുകയും പകരം ടിവി പ്രോഗ്രാമുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1986-ൽ മൂവീടൗൺ ടിവി സിറ്റിയായി മാറുകയും ടിവി പരിപാടികളുടെ നിർമ്മാണത്തിനായി ടിവിബിക്ക് പാട്ടത്തിന് നൽകുകയും ചെയ്തു. 1988-ൽ, ഷാ ഓർഗനൈസേഷന്റെ കീഴിൽ കമ്പനി പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;fu4&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=uJh2iuFNr4YC&amp;pg=PA28|title=China Forever: The Shaw Brothers and Diasporic Cinema|author=Poshek Fu|publisher=University of Illinois Press|year=2008|isbn=978-0252075001|pages=28–29}}&lt;/ref&gt; 1990-കളിൽ, ഷാ വീണ്ടും ഏതാനും സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങിയെങ്കിലും മുമ്പത്തതുപോലെ വിജയിക്കാൻ സാധിച്ചില്ല.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hkcinema.co.uk/Articles/shawbronews.html|title=Shaw Brothers History|access-date=2021-11-01|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624034509/http://hkcinema.co.uk/Articles/shawbronews.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഷാ പിന്നീട് [[ഹോങ്കോങ്|ഹോങ്കോങ്ങിലെ]] ത്സെങ് ക്വാൻ ഒയിലെ ഒരു പുതിയ സൈറ്റിലേക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചു.

== അവലംബം ==</text>
      <sha1>81m1zx35rwdupmd9jvyhluqhqhvd0cw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>രാജേഷ് ഖന്ന അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>562428</id>
    <revision>
      <id>4619823</id>
      <parentid>4558396</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:51:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12675" sha1="b0hhkuumg48tu0fftp4aacwuokpdb3f" xml:space="preserve">[[File:Rajesh Khanna 2013 stamp of India.jpg|thumb|Khanna on a 2013 stamp of [[India]]]]'''[[രാജേഷ് ഖന്ന]]''' (ജനനം '''ജതിൻ ഖന്ന'''; 29 ഡിസംബർ 1942 - 18 ജൂലൈ 2012) ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും ഹിന്ദി സിനിമയിലെ പ്രവർത്തനത്തിന് പേരുകേട്ടവനുമായിരുന്നു. തന്റെ കരിയറിൽ 180-ലധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. 1969 മുതൽ 1971 വരെ തുടർച്ചയായി 15 സോളോ ഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.

==സിനിമകൾ==
===ചലച്ചിത്രങ്ങൾ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Year
! Film
! Role(s)
! class=&quot;unsortable&quot; | Notes
!{{Tooltip|Ref.|References}}
|-
| 1966
| ''[[Aakhri Khat]]''
|
| Govind
|
|
|&lt;ref name=Screen/&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1967
| ''[[Raaz (1967 film)|Raaz]]'' 
|
| Dual role
|
|-
| ''[[Aurat (1967 film)|Aurat]]''
|
| Suresh
|
|
|
|-
| ''[[Baharon Ke Sapne]]'' 
|
|
|
|-
| 1968
| ''Shrimanji''
| Himself
| Special appearance
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1969
| ''[[Bandhan (1969 film)|Bandhan]]''
|
|
|
|-
| ''[[Aradhana (1969 film)|Aradhana]]'' 
|
| Nominated for the [[Filmfare Award for Best Actor#1970s|Filmfare Award for Best Actor]].&lt;br&gt;Remade as [[Sivakamiyin Selvan]]
|
|-
| ''[[Ittefaq (1969 film)|Ittefaq]]'' 
|
| Nominated for [[Filmfare Award for Best Actor#1970s|Filmfare Award for Best Actor]]
|
|-
| ''[[Do Raaste]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Doli (1969 film)|Doli]]'' 
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1970
| ''[[The Train (1970 film)|The Train]]''&lt;ref name=Jet&gt;{{cite web|url=http://www.thejetnewspaper.com/subpages.php?ID=1049 |title=Some facts about Rajesh Khanna which people often fail to realize |author=Shrikant Narayanan |publisher=Jet Newspaper |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120727005322/http://www.thejetnewspaper.com/subpages.php?ID=1049 |archivedate=27 July 2012 |accessdate=1 April 2015}}&lt;/ref&gt;
|
|
|
|-
| ''[[Sachaa Jhutha]]'' 
|
| Won the [[Filmfare Award for Best Actor#1970s|Filmfare Award for Best Actor]]
|
|-
| ''[[Aan Milo Sajna]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Safar (1970 film)|Safar]]'' 
|
| 
|
|-
| ''[[Khamoshi (1970 film)|Khamoshi]]'' 
|
| 
|
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 1971
| ''[[Kati Patang]]''

|
| Nominated for [[Filmfare Award for Best Actor#1970s|Filmfare Award for Best Actor]] &lt;br&gt;
|
|-
| ''[[Guddi (1971 film)|Guddi]]''
| Himself
| Special appearance
|
|-
| ''[[Mehboob Ki Mehndi]]''

|
| Stake holder in the production&lt;ref name=Screen&gt;{{cite magazine |url=http://www.screenindia.com/news/the-original-superstar-rajesh-khanna/327356/ |title=The original superstar - Rajesh Khanna |author=Rajiv Vijayakar |date=27 June 2008 |magazine=[[Screen India]] |accessdate=28 July 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100125132006/http://www.screenindia.com/news/the-original-superstar-rajesh-khanna/327356/ |archivedate=25 January 2010}}&lt;/ref&gt;
|
|-
| ''[[Anand (1971 film)|Anand]]'' 
| Anand
| Won [[Filmfare Award for Best Actor#1970s|Filmfare Award for Best Actor]] &lt;br&gt; Won [[Bengal Film Journalists' Association – Best Actor Award (Hindi)|BFJA Awards for Best Actor]] &lt;br&gt; Won All-India Critics Association (AICA) Best Actor Award 
|
|-
| ''[[Andaz (1971 film)|Andaz]]'' 
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Haathi Mere Saathi (1971 film)|Haathi Mere Saathi]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Chhoti Bahu]]''&lt;ref name=Jet/&gt;
| 
|
|
|-
| ''Seema''
|
|Cameo
|
|-
| ''[[Maryada (1971 film)|Maryada]]'' 
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | 1972
| ''[[Dushman (1972 film)|Dushman]]'' 
| 
|Nominated for [[Filmfare Award for Best Actor#1970s|Filmfare Award for Best Actor]]
|
|-
| ''[[Badnam Farishte|Badnaam Farishte]]''
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Amar Prem]]'' 
|
| Nominated for [[Filmfare Award for Best Actor#1970s|Filmfare Award for Best Actor]] &lt;br&gt; Won All-India Critics Association (AICA) Best Actor Award 
|
|-
| ''[[Bawarchi]]''
|
| Won the [[Bengal Film Journalists' Association – Best Actor Award (Hindi)|BFJA Awards for Best Actor]]
|
|-
| ''[[Joroo Ka Ghulam]]''
|
|
|
|-
| ''[[Anuraag (1973 film)|Anuraag]]''
|
|Special Appearance
|&lt;ref name=Screen/&gt;
|-
| ''[[Shehzada]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Mere Jeevan Saathi (1972 film)|Mere Jeevan Saathi]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Maalik (1972 film)|Maalik]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Dil Daulat Duniya]]''
|
|
|
|-
| ''[[Apna Desh]]''
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1973
| ''[[Raja Rani (1973 film)|Raja Rani]]''

|
|
|
|-
| ''[[Bangaru Babu (1973 film)|Bangaru Babu]]''
|
| Special appearance in Telugu Film&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cinejosh.com/telugu-movie-news/26715/anrs-bangaru-babu-complets-40-years.html|title=Anr's 'Bangaru Babu' Complets 40 Years|access-date=2022-01-06|archive-date=2015-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150223195353/http://www.cinejosh.com/telugu-movie-news/26715/anrs-bangaru-babu-complets-40-years.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|
|-
| ''[[Daag: A Poem of Love]]''
|
| Nominated for [[Filmfare Award for Best Actor#1970s|Filmfare Award for Best Actor]]
|&lt;ref name=Screen/&gt;
|-
| ''[[Namak Haraam]]'' 
|
| Won [[Bengal Film Journalists' Association – Best Actor Award (Hindi)|BFJA Awards for Best Actor]]
|
|-
| ''Bombay Superstar''
| Himself
| BBC made documentary film on Rajesh Khanna &lt;br&gt;Screened as part of Man Alive Series in 1973.
|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 1974
| ''[[Aap Ki Kasam]]'' 
|
| Remake of [[Vazhve Mayam|Vaazhve Mayam]]
|
|-
| ''[[Prem Nagar (1974 film)|Prem Nagar]]'' 
|
| Nominated for [[Filmfare Award for Best Actor#1970s|1975 Filmfare Award for Best Actor]]&lt;ref&gt;[https://archive.today/20130104023051/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-20/news-interviews/32748297_1_rajesh-khanna-dimple-kaka ]&lt;/ref&gt;
|
|-
| ''[[5 Rifles]]''
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Ajnabee (1974 film)|Ajnabee]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Avishkaar]]''
|
| Won [[Filmfare Award for Best Actor#1970s|1975 Filmfare Award for Best Actor]] 
|
|-
| ''[[Roti (1974 film)|Roti]]'' 
|
| Co-Producer&lt;ref name=Screen/&gt;
|
|-
| ''[[Humshakal (1974 film)|Humshakal]]''
|
|
|
|-
| ''[[Badhti Ka Naam Dadhi]]''
|
| Special appearance
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1975
| ''[[Aakraman]]'' 
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Prem Kahani (1975 film)|Prem Kahani]]''
|
| 
|&lt;ref name=Jet/&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1976
| ''[[Sawa Lakh Se Ek Ladaun]]''
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Mehbooba (1976 film)|Mehbooba]]'' 
|
| 
|
|-
| ''[[Maha Chor]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Ginny Aur Johnny]]''
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Bundal Baaz]]''
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | 1977
| ''[[Tyaag (1977 film)|Tyaag]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Aaina (1977 film)|Aaina]]'' 
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Chhailla Babu]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Karm]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Chalta Purza]]''
|
|
|
|-
| ''[[Hatyara]]''
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Palkon Ki Chhaon Mein]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Aashiq Hoon Baharon Ka]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Tinku (film)|Tinku]]''
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Anurodh]]'' 
|
| 
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1978
| ''[[Bhola Bhala]]''
|
| Double Role
|
|-
| ''[[Naukri]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Chakravyuha (1978 film)|Chakravyuha]]'' 
|
| 
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1979
| ''[[Prem Bandhan]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Muqabla (1979 film)|Muqabla]]''
| None
| Special appearance
|
|-
| ''[[Janata Havaldar]]''
|
|
|
|-
| ''[[Amar Deep (1979 film)|Amar Deep]]'' 
| 
| Nominated for [[Filmfare Award for Best Actor#1980s|Filmfare Award for Best Actor]]
|
|-
| ''Cinema Cinema''
| Himself
| Special appearance
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1980
| ''[[Thodisi Bewafaii]]'' 
|
| Nominated for [[Filmfare Award for Best Actor#1980s|Filmfare Award for Best Actor]]
|
|-
| ''[[Red Rose (1980 film)|Red Rose]]'' 
| 
|
|
|-
| ''[[Phir Wohi Raat]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Aanchal (1980 film)|Aanchal]]'' 
|
| 
|
|-
| ''[[Bandish (1980 film)|Bandish]]'' 
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 1981
| ''[[Kudrat]]'' 
|
| 
|
|-
| ''[[Khoon Aur Paani]]''
| None
| Special appearance
|
|-
| ''[[Sundara Satarkar]]''
| None
| Special appearance in Marathi film
|
|-
| ''[[Dhanwan (1981 film)|Dhanwan]]'' 
|
| 
|
|-
| ''[[Dard (1981 film)|Dard]]'' 
|
| Nominated for [[Filmfare Award for Best Actor#1980s|Filmfare Award for Best Actor]] 
|
|-
| ''[[Fiffty Fiffty]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Bharosa]]''
|
|
|
|-
| ''[[Naseeb (1981 film)|Naseeb]]''
| Himself
| Special appearance
|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 1982
| ''[[Suraag (1982 film)|Suraag]]''
| Qawwali Singer
| Special appearance
|
|-
| ''[[Rajput (1982 film)|Rajput]]'' 
| 
|
|
|-
| ''[[Ashanti (1982 film)|Ashanti]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Dil-E-Nadaan]]''
|
|
|
|-
| ''[[Dharam Kanta]]''
|
|
|
|-
| ''[[Ayaash]]''
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Disco Dancer]]''
|
|Special appearance
|
|-
| ''[[Jaanwar (1983 film)|Jaanwar]]''
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1983
| ''[[Nishaan (1983 film)|Nishaan]]''
|
|
|
|-
| ''[[Avtaar]]'' 
|
| Nominated for [[Filmfare Award for Best Actor#1980s|Filmfare Award for Best Actor]]
|-
| ''Film Hi Film''
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Souten]]'' 
|
| 
|
|-
| ''[[Agar Tum Na Hote]]'' 
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 1984
| ''[[Aaj Ka M.L.A. Ram Avtar]]'' 
| 
| 
|
|-
| ''[[Maqsad]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Asha Jyoti]]''
|
|
|
|-
| ''[[Dharm Aur Qanoon]]'' 
|
| Double Role
|
|-
| ''[[Naya Kadam]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Awaaz]]'' 
|
| 
|
|-
| ''Paapi Pet Ka Sawaal Hai''
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;14&quot; | 1985
| ''[[Zamana (1985)|Zamana]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Hum Dono (1985 film)|Hum Dono]]'' 
|
| 
|
|-
| ''[[Bayen Haath Ka Khel]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Masterji]]''
|
| Remake of 1983 Tamil film ''[[Mundhanai Mudichu]]''
|
|-
| ''[[Bewafai]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Durgaa]]''
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Aakhir Kyon?]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Alag Alag]]'' 
|
| Also Producer
|
|-
| ''[[Babu (1985 film)|Babu]]'' 
|
| 
|
|-
| ''[[Oonche Log (1985 film)|Oonche Log]]''
|
|
|
|-
| ''[[Insaaf Main Karoonga]]''
| 
|
|
|-
| ''[[Awara Baap]]''
|
|
|
|-
| ''Ram Tere Kitne Nam''
| Himself
| Special appearance
|
|-
| ''Aar Paar'' 
| Himself
| Special appearance
|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 1986
| ''[[Amrit (film)|Amrit]]'' 
|
| Won [[Bengal Film Journalists' Association – Best Actor Award (Hindi)|BFJA Awards for Best Actor]]
|
|-
| ''[[Nasihat]]'' 
| 
|
|
|-
| ''[[Anokha Rishta]]'' 
|
|
|
|-
| ''Waapsi''
|
|
|
|-
| ''[[Shatru]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Mohabbat Ki Kasam]]''&lt;ref&gt;{{cite news|title=That's Entertainment|work=[[The Times of India]]|date=5 September 1986|page=3}}&lt;/ref&gt;
|
|Special Appearance
|
|-
| ''[[Angaaray (1986 film)|Angaaray]]'' 
|
|
|
|-
| ''[[Adhikar (1986)|Adhikar]]'' 
|
| 
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1987
| ''[[Nazrana (1987 film)|Nazrana]]''
|
|
|
|-
| ''[[Awam (film)|Awam]]''
|
| 
|
|-
| ''Goraa''
|
|
|
|-
| ''[[Sitapur Ki Geeta]]''
|
| Special appearance
|
|-
| ''Raj Kapoor''
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1988
| ''[[Vijay (1988 film)|Vijay]]''
|
|
|
|-
| ''[[Woh Phir Aayegi]]''
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1989
| ''Paap Ka Ant''
| 
| Special appearance
|
|-
| ''[[Ghar Ka Chiraag]]''
|
|
|
|-
| ''Mamta ki Chhaon Mein''
|
| Special appearance
|
|-
| ''[[Main Tera Dushman]]''
| Truck Driver 
| Guest appearance
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1990
| ''[[Swarg]]''
|
|
|
|-
| ''Jai Shiv Shankar''
|
| Producer
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1991
| ''[[Rupaye Dus Karod]]''
|
|
|
|-
| ''[[Ghar Parivar]]''
|
|
|
|-
| 1994
| ''Khudai''
|
|
|
|-
| 1995
| ''[[Kis Kaam Ke Yeh Rishte]]''
|
|
|
|-
| 1996
| ''[[Sautela Bhai]]''
|
|
|
|-
| 1999
| ''[[Aa Ab Laut Chalen]]'' 
|
|
|
|-
| 2007
| ''[[Om Shanti Om]]''
| Himself
| His face used through graphics
|
|-
| 2008
| ''[[Wafa: A Deadly Love Story]]''
|
|
|
|-
| 2014
| ''[[Riyasat (film)|Riyasat]]''
|
| Released on 18 July 2014 posthumously,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rajesh Khanna's Last Film To Finally Release|date=26 June 2014|url=http://www.indiatimes.com/entertainment/bollywood/first-look-rajesh-khannas-last-film-to-finally-release-157662.html|accessdate=27 June 2014|archive-date=2022-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220107035715/https://www.indiatimes.com/entertainment/bollywood/first-look-rajesh-khannas-last-film-to-finally-release-157662.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; (final film role)
|
|}

===ടെലിവിഷൻ===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Year
! scope=&quot;col&quot; | Title
! scope=&quot;col&quot; | Role
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Notes
|-
|2001-2002
|Ittefaq
|Mr. Gopal
|
|-
|2002
|Apne Parai
|
|
|-
|2008
|Brahma
|
|
|-
|2008-2009
|''[[Raghukul Reet Sada Chali Aayi]]''
|
|
|}

==അവലംബം==

[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]]</text>
      <sha1>b0hhkuumg48tu0fftp4aacwuokpdb3f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുബ്രമണ്യം ജയശങ്കർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>568523</id>
    <revision>
      <id>4619941</id>
      <parentid>4411137</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T11:02:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56539" sha1="03unpsp1b0q2bfsl3u8wt959wqnq9ng" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = സുബ്രമണ്യം ജയശങ്കർ &lt;br&gt;S. Jaishankar
| birth_name          = Subrahmanyam Jaishankar
| image               = Minister Jaishankar (48823162971) (cropped).jpg
| caption             = ജയശങ്കർ 2019 ൽ
| birth_date          = {{birth date and age|1955|1|9|df=yes}}
| birth_place         = [[New Delhi|ന്യൂ ഡൽഹി]], [[India|ഇന്ത്യ]]
| party               = [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]]
| spouse              = ക്യോക്കോ ജയശങ്കർ
| children            = 3
| father              = [[K. Subrahmanyam|കെ. സുബ്രമണ്യം]]
| relatives           = [[Sanjay Subrahmanyam]] (brother), [[S. Vijay Kumar]] (brother)
| awards              = [[Padma Shri|പദ്മശ്രീ]] (2019)
| office              = 30th [[Minister of External Affairs (India)|വിദേശകാര്യമന്ത്രി]]
| term_start          = 30 May 2019
| term_end            = 
| primeminister       = [[Narendra Modi|നരേന്ദ്ര മോദി]]
| predecessor         = [[Sushma Swaraj|സുഷമ സ്വരാജ്]]
| successor           = 
| office1             = [[Member of Parliament, Rajya Sabha|രാജ്യസഭാംഗം]]
| term_start1         = 5 July 2019
| term_end1           = 
| predecessor1        = [[Amit Shah|അമിത് ഷാ]]
| successor1          = 
| office2             = 31st [[Foreign Secretary (India)|ഫോറിൻ സെക്രട്ടറി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
| term_start2         = 28 January 2015
| term_end2           = 28 January 2018
| primeminister2      = [[Narendra Modi|നരേന്ദ്ര മോദി]]
| predecessor2        = [[Sujatha Singh|സുജാത സിങ്ങ്]]
| successor2          = [[Vijay Keshav Gokhale|വിജയ് കേശവ് ഗോഘലെ]]
| office3             = [[Indian Ambassador to the United States|Ambassador of India to the United States]]
| term_start3         = 1 December 2013
| term_end3           = 28 January 2015
| president3          = [[Pranab Mukherjee|പ്രണബ് മുഖർജി]]
| primeminister3      = [[Manmohan Singh|മന്മോഹൻ സിങ്ങ്]]&lt;br /&gt;[[Narendra Modi|നരേന്ദ്ര മോഡി]]
| predecessor3        = [[Nirupama Rao]]
| successor3          = [[Arun Kumar Singh]]
| office4             = [[List of ambassadors of India to China|Ambassador of India to China]]
| term_start4         = 1 June 2009
| term_end4           = 1 December 2013
| president4          = [[Pratibha Patil|പ്രതിഭാ പാട്ടേൽ]]
| primeminister4      = [[Manmohan Singh|മന്മോഹൻ സിങ്ങ്]]
| predecessor4        = [[Nirupama Rao]]
| successor4          = [[Ashok Kantha]]
| office5             = High Commissioner of India to Singapore
| term_start5         = 1 January 2007
| term_end5           = 1 June 2009
| president5          = [[Pratibha Patil|പ്രതിഭാ പാട്ടേൽ]]
| primeminister5      = [[Manmohan Singh|മന്മോഹൻ സിങ്ങ്]]
| predecessor5        = 
| successor5          = [[TCA Raghavan]]
| alma_mater          = [[University of Delhi|ദില്ലി സർവ്വകലാശാല]] ([[Bachelor of Arts|ബി എ]], [[Master of Arts|എം എ]])&lt;br /&gt;[[Jawaharlal Nehru University, Delhi|ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവ്വകലാശാല]] ([[Master of Arts|എം എ]], [[Master of Philosophy|എം ഫിൽ]], [[Doctor of Philosophyല്പി എച്ഡി]])
| occupation          = *Retd.[[Civil Service|Central Civil Servant]] ([[Indian Foreign Service|IFS]])
*[[Politician]]
| office6             = Ambassador of India to the Czech Republic
| president6          = [[A.P.J. Abdul Kalam|എ പി ജെ അബ്ദുൾ കലാം]]
| successor6          = P.S. Raghavan
| primeminister6      = [[Atal Bihari Vajpayee|അടൽ ബിഹാരി ബാജ്പൈ]]
| term_end6           = 1 January 2004
| term_start6         = 1 January 2001
| constituency1       = [[Gujarat|ഗുജറാത്ത്]]
}}
[[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യയുടെ]] ഇപ്പോഴത്തെ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി|വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയാണ്]] '''സുബ്രഹ്മണ്യം ജയശങ്കർ''' ('''Subrahmanyam Jaishankar)''' (ജനനം 9 ജനുവരി 1955). 2019 മെയ് 31 മുതൽ വിദേശകാര്യമന്ത്രിയായി സേവനം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഇദ്ദേഹം ഒരു മുൻ നയതന്ത്രജ്ഞനാണ് . [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] അംഗമായ ജയശങ്കർ [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിനെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച് 2019 ജൂലൈ 5 മുതൽ [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭയിൽ പാർലമെന്റ്]] അംഗമാണ് . അദ്ദേഹം മുമ്പ് 2015 ജനുവരി മുതൽ &lt;ref name=&quot;BVMN&quot;&gt;[http://pib.nic.in/newsite/eRelease.aspx?relid=115035 ACC Appointment], ''[[Press Information Bureau]]'', 29 January 2015&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mea.gov.in/fs.htm|title=MEA {{!}} About MEA : Profiles : Foreign Secretary|access-date=7 February 2018|website=www.mea.gov.in|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BVML&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20150128210444/http://www.hindustantimes.com/india-news/india-s-ambassador-to-us-s-jaishankar-is-the-new-foreign-secretary/article1-1311595.aspx S Jaishankar, is the new foreign secretary], ''[[Hindustan Times]]'', 29 January 2015&lt;/ref&gt; ജനുവരി 2018 വരെ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി|വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറിയായി]] സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

1977-ൽ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ ഫോറിൻ സർവീസിൽ]] ചേർന്ന അദ്ദേഹം തന്റെ 38 വർഷത്തെ നയതന്ത്ര ജീവിതത്തിൽ [[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരിലെ]] ഹൈക്കമ്മീഷണറായും (2007-09) [[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌|ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ]] അംബാസഡറായും (2001-04) ചൈന (2009–2013), യുഎസ്എ (2014–2015) എന്നിവിടങ്ങളിലായി [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലും]] വിദേശത്തും വിവിധ തലങ്ങളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. [[ഇന്ത്യ അമേരിക്ക ആണവക്കരാർ|ഇന്ത്യ-യുഎസ് സിവിലിയൻ ആണവ കരാർ]] നടപ്പാക്കുന്നതിൽ ജയശങ്കർ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു.

വിരമിച്ചശേഷം ജയശങ്കർ [[ടാറ്റാ സൺസ്|ടാറ്റ സൺസിന്റെ]] ഗ്ലോബൽ കോർപ്പറേറ്റ് അഫയേഴ്‌സ് പ്രസിഡന്റായി ചേർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|title=Tata Sons announces appointment of new president, Global Corporate Affairs|access-date=25 May 2018|date=23 April 2018|website=Tata|archive-url=https://web.archive.org/web/20180525204501/http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|archive-date=25 May 2018}}&lt;/ref&gt; 2019-ൽ, ഇന്ത്യയിലെ നാലാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മശ്രീ]] നൽകി രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|title=Former Indian foreign secretary Subrahmanyam Jaishankar to be conferred with Padma Shri|access-date=29 January 2019|website=www.timesnownews.com|language=en-GB|archive-date=2022-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503151137/https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2019 മെയ് 30 ന് അദ്ദേഹം രണ്ടാം മോഡി മന്ത്രിസഭയിൽ [[കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ|ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി]] സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.  2019 മെയ് 31 ന് [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി|അദ്ദേഹം വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയായി]] . [[കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ|കാബിനറ്റ്]] മന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ [[വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)|വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന ആദ്യ മുൻ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി|വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറിയാണ്]] അദ്ദേഹം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/diplomacy/jaishankar-modi-favourite-diplomat-mea|title=S. Jaishankar: From Backroom to Corner Office, the Rise of Modi's Favourite Diplomat|access-date=9 July 2020|website=The Wire}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnbctv18.com/politics/narendra-modi-government-2-0-former-foreign-secretary-s-jaishankar-appointed-as-minister-of-external-affairs-3518011.htm|title=Narendra Modi Government 2.0: Former foreign secretary S Jaishankar appointed as Minister of External Affairs|access-date=4 June 2019|date=31 May 2019|website=cnbctv18.com}}&lt;/ref&gt;  

== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
പ്രമുഖ ഇന്ത്യൻ സ്ട്രാറ്റജിക് അഫയേഴ്സ് അനലിസ്റ്റ്, കമന്റേറ്റർ, സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്ന കെ. സുബ്രഹ്മണ്യത്തിന്റെയും സുലോചന സുബ്രഹ്മണ്യത്തിന്റെയും മകനായി ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂഡൽഹിയിലാണ് ജയശങ്കർ ജനിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;BVMP&quot;&gt;[http://firstpost.com/world/exclusive-s-jaishankar-to-be-indias-next-envoy-to-washington-1022463.html S Jaishankar to be India’s Next Envoy to Washington], ''[[First Post (India)|First Post]]'', 9 August 2013&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ട്: ചരിത്രകാരൻ സഞ്ജയ് സുബ്രഹ്മണ്യം, ഇന്ത്യയുടെ മുൻ ഗ്രാമവികസന സെക്രട്ടറിയായ [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐഎഎസ് ഓഫീസർ]] എസ്. വിജയ് കുമാർ എന്നിവർ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.teriin.org/profile/s-vijay-kumar|title=Mr S Vijay Kumar|access-date=4 June 2019|website=www.teriin.org}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.resourcepanel.org/the-panel/s-vijay-kumar|title=S. Vijay Kumar|journal=Resource Panel|last=Manager|date=14 March 2017|accessdate=4 June 2019}}&lt;/ref&gt;

ന്യൂഡൽഹിയിലെ സുബ്രതോ പാർക്കിലെ എയർഫോഴ്സ് സ്കൂളിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ജയശങ്കർ ഡൽഹി [[ഡെൽഹി സർവകലാശാല|യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ]] സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് രസതന്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടിയിട്ടുണ്ട്.  പൊളിറ്റിക്കൽ സയൻസിൽ എം.എയും എം.ഫിലും നേടിയിട്ടുണ്ട്. ന്യൂക്ലിയർ ഡിപ്ലോസിയിൽ വൈദഗ്ധ്യം നേടിയ [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവകലാശാല|ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] (ജെഎൻയു) നിന്ന് ഇന്റർനാഷണൽ റിലേഷൻസിൽ [[ഡോക്ടറേറ്റ്|പിഎച്ച്ഡിയും]] നേടിയ ഇദ്ദേഹം &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&amp;SubMenuId=0|title=Dr. S. Jaishankar, Ambassador of India- Beijing. Embassy of India, Beijing, China|access-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20100116160023/http://www.indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&amp;SubMenuId=0|archive-date=16 January 2010}}&lt;/ref&gt;  ഇപ്പോൾ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി|വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയായി]] സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. 

== നയതന്ത്ര ജീവിതം ==
1977-ൽ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ ഫോറിൻ സർവീസിൽ]] ചേർന്ന ശേഷം, ജയശങ്കർ 1979 മുതൽ 1981 വരെ [[മോസ്കോ|മോസ്കോയിൽ]] [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്കുള്ള]] ഇന്ത്യൻ മിഷനിൽ തേർഡ് സെക്രട്ടറിയും സെക്കൻഡ് സെക്രട്ടറിയുമായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു, അവിടെവച്ച് അദ്ദേഹം റഷ്യൻ ഭാഷ പഠിച്ചു. അദ്ദേഹം [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹിയിലേക്ക്]] മടങ്ങി, അവിടെ നയതന്ത്രജ്ഞനായ ഗോപാലസ്വാമി പാർത്ഥസാരഥിയുടെ സ്പെഷ്യൽ അസിസ്റ്റന്റായും അമേരിക്കയുമായി ഇടപെടുന്ന ഇന്ത്യയുടെ [[വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)|വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ]] അമേരിക്കാസ് ഡിവിഷനിൽ അണ്ടർ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ താരാപൂർ പവർ സ്റ്റേഷനുകളിലേക്ക് യുഎസ് ആണവ ഇന്ധനം വിതരണം ചെയ്യുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കം പരിഹരിച്ച ടീമിൽ അംഗമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. &lt;ref name=&quot;BVMP&quot;/&gt; 1985 മുതൽ 1988 വരെ [[വാഷിങ്ടൺ, ഡി.സി.|വാഷിംഗ്ടൺ ഡിസിയിലെ]] ഇന്ത്യൻ എംബസിയിലെ ആദ്യ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു &lt;ref name=&quot;BSA&quot;&gt;{{Cite web|url=http://indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&amp;SubMenuId=0|title=Dr. S. Jaishankar, Ambassador of India – Beijing. Embassy of India, Beijing, China|access-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20100116160023/http://www.indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&amp;SubMenuId=0|archive-date=16 January 2010}}&lt;/ref&gt; 

1988 മുതൽ 1990 വരെ അദ്ദേഹം [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിൽ]] [[ശ്രീലങ്കയിലെ ഇന്ത്യൻ സമാധാനസംരക്ഷണസേന|ഇന്ത്യൻ സമാധാന സേനയുടെ]] (IPKF) ഫസ്റ്റ് സെക്രട്ടറിയായും രാഷ്ട്രീയ ഉപദേഷ്ടാവായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. &lt;ref name=&quot;BSA&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gThuAAAAMAAJ&amp;q=jaishankar|title=Assignment Colombo|last=Dixit|first=Jyotindra Nath|date=4 June 1998|publisher=Konark Publishers|isbn=9788122004991|access-date=4 June 2019|via=Google Books}}&lt;/ref&gt; 1990 മുതൽ 1993 വരെ അദ്ദേഹം [[ബുഡാപെസ്റ്റ്|ബുഡാപെസ്റ്റിലെ]] ഇന്ത്യൻ മിഷനിൽ കൗൺസിലർ (കൊമേഴ്സ്യൽ) ആയിരുന്നു. ന്യൂഡൽഹിയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം [[വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)|വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിൽ]] ഡയറക്ടറായും (കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ്) [[രാഷ്ട്രപതി|ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി]] [[ശങ്കർ ദയാൽ ശർമ്മ|ശങ്കർ ദയാൽ ശർമ്മയുടെ]] പ്രസ് സെക്രട്ടറിയായും പ്രസംഗലേഖകനായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.  

1996 മുതൽ 2000 വരെ [[ടോക്കിയോ|ടോക്കിയോയിലെ]] ഇന്ത്യൻ എംബസിയിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ചീഫ് ഓഫ് മിഷൻ ആയിരുന്നു ജയശങ്കർ&lt;ref name=&quot;BSA&quot;/&gt; . ഈ കാലയളവിൽ ഇന്ത്യയുടെ [[ഓപ്പറേഷൻ ശക്തി|പൊഖ്‌റാൻ-II]] ആണവപരീക്ഷണങ്ങളെത്തുടർന്ന് ഇന്ത്യ [[ഇന്ത്യ–ജപ്പാൻ ബന്ധങ്ങൾ|-ജപ്പാൻ ബന്ധങ്ങളിൽ]] മാന്ദ്യമുണ്ടായത് അന്നത്തെ ജാപ്പനീസ് പ്രധാനമന്ത്രി യോഷിറോ മോറിയുടെ ഇന്ത്യാ സന്ദർശനത്തിനെത്തുടർന്ന് വീണ്ടെടുക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;[http://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/india/data.html Japan-India Relations (Basic Data)], ''[[Ministry of Foreign Affairs of Japan]]'', November 2012&lt;/ref&gt; ഭാവി ജപ്പാൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ഷിൻസോ ആബേ|ഷിൻസോ അബെയെ]] തന്റെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[മൻമോഹൻ സിങ്|മൻമോഹൻ സിങ്ങിനെ]] പരിചയപ്പെടുത്താൻ ജയശങ്കർ സഹായിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;[http://thehindu.com/opinion/op-ed/the-importance-of-shinzo-abe/article4214264.ece The importance of Shinzo Abe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516151304/http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/the-importance-of-shinzo-abe/article4214264.ece |date=2014-05-16 }}, ''[[The Hindu]]'', 19 December 2012&lt;/ref&gt; 2000-ൽ അദ്ദേഹം [[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌|ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ]] ഇന്ത്യൻ അംബാസഡറായി നിയമിതനായി.
[[പ്രമാണം:Visita_Primer_Ministro_de_la_República_de_la_India,_Narendra_Modi_(27519474086).jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|230x230ബിന്ദു| പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ]] ഇടതുവശത്ത് വിദേശകാര്യമന്ത്രി സുബ്രഹ്മണ്യം ജയശങ്കറും വലതുവശത്ത് ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് [[അജിത് ഡോവൽ|അജിത് ഡോവലുമാണ്]] .]]
2004 മുതൽ 2007 വരെ, ജയശങ്കർ ന്യൂഡൽഹിയിലെ [[വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)|വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിൽ]] ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി (അമേരിക്ക) ആയിരുന്നു. ഈ നിലയിൽ, [[2004-ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രഭൂകമ്പവും സുനാമിയും|2004-ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ സുനാമിയെ]] തുടർന്നുള്ള ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടെ, [[ഇന്ത്യ അമേരിക്ക ആണവക്കരാർ|യുഎസ്-ഇന്ത്യ സിവിൽ ആണവ കരാറിന്റെ]] ചർച്ചകളിലും പ്രതിരോധ സഹകരണം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും അദ്ദേഹം ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. &lt;ref&gt;[http://hindu.com/thehindu/holnus/000200706260901.htm ‘No too many holes in Indo-US nuke deal’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070923063934/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/000200706260901.htm|date=23 September 2007}},''[[ദ ഹിന്ദു|The Hindu]]'', 26 June 2007&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ndu.edu/inss/symposia/Pacific2005/jaishankar.pdf|title=2004 Tsunami disaster – Consequences for Regional Cooperation|access-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20120907030328/http://www.ndu.edu/inss/symposia/Pacific2005/jaishankar.pdf|archive-date=7 September 2012}}&lt;/ref&gt; 2005 ലെ പുതിയ പ്രതിരോധ ചട്ടക്കൂട് &lt;ref&gt;[https://indianembassy.org/india-us-defense-relations.php India-US Defense Relations], ''[https://www.indianembassy.org/ Embassy of India – Washington D.C.]'', 28 June 2005&lt;/ref&gt;, ഓപ്പൺ സ്കൈസ് ഉടമ്പടി എന്നിവയുടെ സമാപനത്തിലും ജയശങ്കർ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു, &lt;ref&gt;[http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/pix/b/44621.htm U.S.-India Open Skies Agreement], ''U.S. Department of State'', 14 April 2005&lt;/ref&gt; യുഎസ്-ഇന്ത്യ എനർജി ഡയലോഗ്, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://aspeninstitute.org/policy-work/aspen-strategy-group/USID/past-meetings|title=meetings of the U.S.-India Strategic Dialogue – The Aspen Institute|access-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20160404112441/http://www.aspeninstitute.org/policy-work/aspen-strategy-group/USID/past-meetings|archive-date=4 April 2016}}&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യ-യുഎസ് സാമ്പത്തിക സംഭാഷണം ആരംഭിക്കുന്നതിലും കൂടാതെ ഇന്ത്യ-യുഎസ് സിഇഒ ഫോറത്തിലും അദ്ദേഹം ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref&gt;[http://indousstf.org/fullstory.aspx?mostprvmytitle=News%20and%20Report&amp;prevmytitle=Fact%20Sheets&amp;storyheadline=The%20U.S.-India%20Economic%20Dialogue&amp;sectionid=S181 The US-India Economic Dialogue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140209152438/http://www.indousstf.org/fullstory.aspx?mostprvmytitle=News%20and%20Report&amp;prevmytitle=Fact%20Sheets&amp;storyheadline=The%20U.S.-India%20Economic%20Dialogue&amp;sectionid=S181 |date=2014-02-09 }}, ''Indo-US Science &amp; Technology Forum'', 2 March 2006&lt;/ref&gt; 2006-2007ൽ അമേരിക്കയുമായുള്ള 123 കരാറിന്റെ ചർച്ചകളിൽ ജയശങ്കർ ഇന്ത്യൻ ടീമിനെ നയിച്ചു.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130923092453/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-22/us/27970156_1_technical-experts-indian-negotiators-nuclear-test US-India nuke deal: 1.. 2 ..3..go], ''[[Times of India]]'', 22 July 2007&lt;/ref&gt; 2007 ജൂണിൽ നടന്ന കാർണഗീ എൻഡോവ്‌മെന്റ് ഇന്റർനാഷണൽ നോൺ- &lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/news/2007/jun/26ndeal.htm N-deal's not an arms control agreement: India], [[Rediff.com|''Rediff News'']], 26 June 2007&lt;/ref&gt; കോൺഫറൻസിലും അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. 

2013 ൽ ഇന്ത്യയുടെ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി|വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി]] സ്ഥാനത്തേക്ക് ജയശങ്കറിനെ പരിഗണിച്ചിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130614083525/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-10/india/39872403_1_pm-manmohan-singh-ranjan-mathai-nirupama-rao Jaishankar is PM’s Choice for Foreign Secy Post],''[[Times of India]]'', 10 June 2013&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://straitstimes.com/the-big-story/asia-report/india/story/interview-indian-foreign-minister-salman-khurshid-20130705 Interview with Indian Foreign Minister Salman Khurshid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150202004942/http://www.straitstimes.com/the-big-story/asia-report/india/story/interview-indian-foreign-minister-salman-khurshid-20130705|date=2 February 2015}}, ''[[ദി സ്ട്രെയിറ്റ്സ് ടൈംസ്|The Straits Times]]'', 5 July 2013&lt;/ref&gt;

=== സിംഗപ്പൂരിലെ ഹൈക്കമ്മീഷണർ ===
2007 മുതൽ 2009 വരെ ജയശങ്കർ [[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരിലെ]] ഇന്ത്യൻ ഹൈക്കമ്മീഷണറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&amp;SubMenuId=0|title=Embassy Of India, Beijing|access-date=4 June 2019|date=16 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100116160023/http://www.indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&amp;SubMenuId=0|archive-date=16 January 2010}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത്, സിംഗപ്പൂരിലെ ഇന്ത്യൻ ബിസിനസ് സാന്നിധ്യം വിപുലീകരിക്കുന്ന സമഗ്ര സാമ്പത്തിക സഹകരണ കരാർ (സിഇസിഎ) നടപ്പിലാക്കാൻ അദ്ദേഹം സഹായിച്ചതു &lt;ref&gt;[http://articles.economictimes.indiatimes.com/2007-11-16/news/27687859_1_ceca-india-and-singapore-indian-chefs Singapore all set to attract skilled Indians] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021039/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2007-11-16/news/27687859_1_ceca-india-and-singapore-indian-chefs |date=2016-03-05 }}, ''[[The Economic Times]]'', 16 November 2007&lt;/ref&gt; കൂടാതെ സിംഗപ്പൂർ അതിന്റെ ചില സൈനിക ഉപകരണങ്ങൾ സ്ഥിരമായി ഇന്ത്യയിൽ സൂക്ഷിക്കുന്ന ഒരു പ്രതിരോധ ക്രമീകരണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.&lt;ref&gt;[http://www.domain-b.com/industry/defence/20071010_defence.htm India and Singapore sign defence cooperation pact], 10 October 2007&lt;/ref&gt; സിംഗപ്പൂരിൽ [[പ്രവാസി ദിനം|പ്രവാസി ഭാരതീയ ദിവസ്]], &lt;ref&gt;[http://www.thehindubusinessline.in/bline/2008/10/10/stories/2008101051891000.htm Pravasi Bharatiya Divas kicks off in Singapore], ''[[The Hindu Business Line]]'', 10 October 2008&lt;/ref&gt;, IIMPact &lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-international/indian-professionals-hailed-as-alternative-global-voices/article1244126.ece Indian professionals hailed as alternative global voices], [[The Hindu]], 22 April 2008&lt;/ref&gt; എന്നിവയും ജയശങ്കർ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. 

=== ചൈനയിലെ അംബാസഡർ ===
നാലര വർഷത്തെ കാലാവധിയോടെ ചൈനയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഇന്ത്യയുടെ അംബാസഡറായിരുന്നു ജയശങ്കർ. &lt;ref name=&quot;ADS&quot;&gt;[http://thehindu.com/news/national/jaishankar-moving-to-us-after-eventful-tenure-in-china/article5452656.ece Jaishankar moving to U.S. after eventful tenure in China], ''[[The Hindu]]'', 13 December 2013&lt;/ref&gt; ബെയ്ജിംഗിൽ, ചൈനയും ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക, വ്യാപാര, സാംസ്കാരിക ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും ചൈന-ഇന്ത്യ അതിർത്തി തർക്കം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലും ജയശങ്കർ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. &lt;ref&gt;[http://business-standard.com/article/news-ani/india-s-relationship-with-china-expanding-substantively-s-jaishankar-lead-jaishankar-113052001003_1.html India’s relationship with China expanding substantively: S. Jaishankar], [[Business Standard|''The Business Standard'']], 20 May 2013&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-08-21/news/41433273_1_indian-ambassador-indian-envoy-border-areas Disturbance of Peace at Border Can Vitiate Ties: India to China] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304230943/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-08-21/news/41433273_1_indian-ambassador-indian-envoy-border-areas |date=2016-03-04 }},''[[The Economic Times]]'', 21 August 2013&lt;/ref&gt;

ചൈനയിലെ ഇന്ത്യൻ അംബാസഡറായ ജയശങ്കറിന്റെ കാലാവധി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിലെ നിരവധി സുപ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾക്കൊപ്പമായിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;ADS&quot;/&gt; [[ഇന്ത്യൻ കരസേന|ഇന്ത്യൻ ആർമിയുടെ]] നോർത്തേൺ കമാൻഡ് മേധാവിക്ക് വിസ നൽകാൻ ചൈന വിസമ്മതിച്ചതിനെ കുറിച്ച് 2010-ൽ ഇന്ത്യൻ കാബിനറ്റ് കമ്മിറ്റിക്ക് അദ്ദേഹം നൽകിയ വിശദീകരണം, 2011 ഏപ്രിലിൽ സ്ഥിതിഗതികൾ പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് ചൈനയുമായുള്ള ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ സഹകരണം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. &lt;ref&gt;[http://articles.economictimes.indiatimes.com/2010-09-04/news/27628796_1_gilgit-baltistan-region-nyt-report-zhang-zhijun PLA Presence in PoK Worries India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305034535/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2010-09-04/news/27628796_1_gilgit-baltistan-region-nyt-report-zhang-zhijun |date=2016-03-05 }},''[[The Economic Times]]'', 4 September 2010&lt;/ref&gt; 2010-ൽ, [[ജമ്മു-കശ്മീർ|ജമ്മു കശ്മീരിൽ]] നിന്നുള്ള ഇന്ത്യക്കാർക്ക് സ്റ്റേപ്പിൾഡ് വിസ നൽകുന്ന ചൈനീസ് നയം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ജയശങ്കർ ചർച്ച നടത്തി. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130925130451/http://www.hindustantimes.com/world-news/RestOfAsia/Understanding-reached-on-stapled-visa-issue-says-Indian-envoy/Article1-640420.aspx Understanding Reached on Stapled Visa Issue, Says Indian Envoy], [[Hindustan Times|''The Hindustan Times'']], 19 December 2010&lt;/ref&gt; 2012-ൽ, [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്|അരുണാചൽ പ്രദേശും]] [[അക്സായ് ചിൻ|അക്‌സായ് ചിനും]] ചൈനയുടെ ഭാഗങ്ങളായി കാണിക്കുന്ന ചൈനീസ് പാസ്‌പോർട്ടുകൾക്ക് മറുപടിയായി, ആ പ്രദേശങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗങ്ങളായി കാണിച്ച് ചൈനീസ് പൗരന്മാർക്ക് വിസ നൽകാൻ അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടു. &lt;ref&gt;Press Trust of India, [http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-11-23/news/35317418_1_map-row-aksai-chin-chinese-nationals Map Row: India Terms Chinese Action as Unacceptable] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130923054351/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-11-23/news/35317418_1_map-row-aksai-chin-chinese-nationals |date=2013-09-23 }},''[[The Economic Times]]'', 13 November 2012&lt;/ref&gt; 2013 മെയ് മാസത്തിൽ, ചൈനയുടെ പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി [[ലഡാക്|ലഡാക്കിലെ]] ദെപ്സാങ് സമതലത്തിൽ പാളയമിട്ടതിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ തർക്കം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം ചർച്ച നടത്തി, ചൈനീസ് സൈന്യം പിൻവലിച്ചില്ലെങ്കിൽ പ്രധാനമന്ത്രി [[ലീ കെച്യാങ്|ലീ കെകിയാങ്ങിന്റെ]] ഇന്ത്യാ സന്ദർശനം റദ്ദാക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തി &lt;ref&gt;Ranjit Bhushan and Manak Singh,[http://thesundayindian.com/en/story/the-inscrutables/25/47697/ The Inscrutables] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161016110957/http://www.thesundayindian.com/en/story/the-inscrutables/25/47697/ |date=2016-10-16 }}, [http://www.thesundayindian.com/ ''The Sunday Indian''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412164245/http://www.thesundayindian.com/ |date=2022-04-12 }}, 2 June 2013&lt;/ref&gt; . &lt;ref&gt;Ranjit Bhushan and Manak Singh,[http://thesundayindian.com/en/story/the-inscrutables/25/47697/ The Inscrutables] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161016110957/http://www.thesundayindian.com/en/story/the-inscrutables/25/47697/ |date=2016-10-16 }}, [http://www.thesundayindian.com/ ''The Sunday Indian''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412164245/http://www.thesundayindian.com/ |date=2022-04-12 }}, 2 June 2013&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Press Trust of India, [http://ndtv.com/article/india/india-china-border-talks-today-defence-minister-ak-antony-to-visit-beijing-next-month-385235 India-China Border talks Today; Defence Minister AK Antony to Visit Beijing Next Month]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }},''[[NDTV]]'', 28 June 2013&lt;/ref&gt; ( 2013-ലെ ദൗലത്ത് ബേഗ് ഓൾഡി സംഭവം ''കൂടി കാണുക'' ). &lt;ref&gt;[http://mea.gov.in/media-advisory.htm?60/Media_Advisory Transcript of Media Briefing by Official Spokesperson and Indian Ambassador to China ''MEA Media Center''], 20 May 2013&lt;/ref&gt; മെയ് മാസത്തിൽ ലീയുടെ ന്യൂഡൽഹി സന്ദർശനത്തിന്റെ സമാപനത്തിന് ശേഷം മാധ്യമങ്ങളെ അറിയിച്ചത് ജയശങ്കർ ആണ്. 

ഇന്ത്യയുടെ &quot;പ്രധാന താൽപ്പര്യങ്ങൾ&quot; മാനിക്കപ്പെടുന്നിടത്തോളം കാലം ചൈനയുമായി ആഴത്തിലുള്ള ഇന്ത്യൻ സഹകരണം വേണമെന്ന് ജയശങ്കർ വാദിച്ചു, &lt;ref&gt;[http://isn.ethz.ch/Digital-Library/Publications/Detail/?ots591=0c54e3b3-1e9c-be1e-2c24-a6a8c7060233&amp;lng=en&amp;id=155547 S. Jaishankar, India and China: Fifty Years Later], ISAS Special Reports, [http://isas.nus.edu.sg/ ''Institute of South Asian Studies''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150129100427/http://www.isas.nus.edu.sg/|date=29 January 2015}}, 23 November 2012&lt;/ref&gt; ഉഭയകക്ഷി സാമ്പത്തിക ബന്ധത്തിന് കൂടുതൽ സന്തുലിതമായ വ്യാപാരം ആവശ്യമാണെന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചൈനയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ ബിസിനസുകൾക്ക് മികച്ച വിപണി പ്രവേശനത്തിനായി വാദിച്ചു. &lt;ref&gt;[http://www.indianembassy.org.cn/Interview-SpeechDetails.aspx?spchId=29&amp;intSpch=1 ‘Self-interest key to India-China ties’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130923061409/http://www.indianembassy.org.cn/Interview-SpeechDetails.aspx?spchId=29&amp;intSpch=1|date=23 September 2013}}, [[ദ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ്|''The Hindustan Times'']], 4 September 2009&lt;/ref&gt; ഇന്ത്യയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള ആളുകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും 30 ചൈനീസ് നഗരങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന പരിപാടികൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. &lt;ref&gt;Selina Sun and William Wang, [http://www.indianembassy.org.cn/Interview-SpeechDetails.aspx?spchId=36&amp;intSpch=1 Interview of Ambassador of India to China, Dr. S. Jaishankar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130923061627/http://www.indianembassy.org.cn/Interview-SpeechDetails.aspx?spchId=36&amp;intSpch=1 |date=23 September 2013 }}, [http://chr.sagepub.com/ ''China Report''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050318001719/http://chr.sagepub.com/ |date=2005-03-18 }}, 4 September 2009&lt;/ref&gt; 

=== അമേരിക്കയിലെ അംബാസഡർ ===
[[പ്രമാണം:Secretary_Kerry_Shakes_Hands_With_Indian_Ambassador_Dr._S._Jaishankar.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|230x230ബിന്ദു| [[വാഷിങ്ടൺ, ഡി.സി.|വാഷിംഗ്ടൺ ഡിസിയിൽ]] യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി [[ജോൺ കെറി|ജോൺ കെറിക്കൊപ്പം]] ജയശങ്കറിന്റെ 2014-ലെ ഫോട്ടോ.]]
2013 സെപ്റ്റംബറിലാണ് ജയശങ്കറിനെ അമേരിക്കയിലെ ഇന്ത്യൻ അംബാസഡറായി നിയമിച്ചത്. [[നിരുപമ റാവു|നിരുപമ റാവുവിന്റെ]] പിൻഗാമിയായി 2013 ഡിസംബർ 23 ന് അദ്ദേഹം ചുമതലയേറ്റു. &lt;ref name=&quot;ADS&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.biharprabha.com/2013/12/meet-subrahmanyam-jaishankar-the-new-indian-ambassador-to-usa/|title=Meet Subrahmanyam Jaishankar, the new Indian Ambassador to USA|access-date=24 December 2013}}&lt;/ref&gt; [[ദേവയാനി ഘോബ്രഗഡെ സംഭവം|ദേവയാനി ഖോബ്രഗഡെ സംഭവത്തിന്]] ഇടയിൽ അദ്ദേഹം അമേരിക്കയിൽ എത്തി, അവരുടെ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് പോകാനുള്ള സന്ധിചർച്ചകളിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/|title=Business News Live, Share Market News – Read Latest Finance News, IPO, Mutual Funds News|access-date=4 June 2019|website=The Economic Times}}&lt;/ref&gt; 2014 ജനുവരി 29-ന്, അന്താരാഷ്ട്ര സമാധാനത്തിനായുള്ള കാർണഗീ എൻഡോവ്‌മെന്റിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ജയശങ്കർ വാദിച്ചു, &quot;[ഇന്ത്യ-യുഎസ്] ബന്ധങ്ങൾക്ക് അണ്ടർറൈറ്റിംഗ് മഹത്തായ തന്ത്രം അടിസ്ഥാനപരമായി മികച്ചതാണ്&quot; എന്നാൽ ആ ബന്ധങ്ങൾ &quot;വികാരത്തിന്റെ പ്രശ്‌നമാണ്&quot; അനുഭവിക്കുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://carnegieendowment.org/2014/01/29/ambassador-jaishankar-on-u.s.-india-relations-event-4309|title=Ambassador Jaishankar on U.S.-India Relations|access-date=4 June 2019|last=Mathews|first=S. Jaishankar, Jessica Tuchman|last2=Mathews|first2=S. Jaishankar, Jessica Tuchman|website=Carnegie Endowment for International Peace}}&lt;/ref&gt;  2014 മാർച്ച് 10 ന്, ഓവൽ ഓഫീസിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം ഔദ്യോഗികമായി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് [[ബറാക്ക് ഒബാമ|ബരാക് ഒബാമയ്ക്ക്]] തന്റെ യോഗ്യതാപത്രങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചു. 

2014 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി]] [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ]] കന്നി അമേരിക്കൻ സന്ദർശനം ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിൽ ജയശങ്കർ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു, അദ്ദേഹം എത്തിയപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും ഇന്ത്യൻ-അമേരിക്കൻ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം അത്താഴം നൽകുകയും ചെയ്തു. &lt;ref&gt;Yashwant Raj, [https://web.archive.org/web/20140926163703/http://www.hindustantimes.com/india-news/pmmodiinus/modi-in-us-rapport-building-vision-sharing-on-priority/article1-1268791.aspx &quot;PM Modi Arrives in US&quot;], The Hindustan Times, 26 September 2014&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/india/Modi-to-undertake-over-50-engagements-during-maiden-US-visit/articleshow/43227225.cms Modi to undertake over 50 engagements during maiden US visit], The Times of India, 23 September 2014.&lt;/ref&gt; 

=== വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി ===
2015 ജനുവരി 29 -നാണ് ജയശങ്കർ ഇന്ത്യയുടെ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി|വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറിയായി]] നിയമിതനായത്. പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ]] അധ്യക്ഷതയിൽ 2015 ജനുവരി 28-ന് ചേർന്ന മന്ത്രിസഭയുടെ അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റ് കമ്മിറ്റി യോഗത്തിന് ശേഷമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിയമന പ്രഖ്യാപനം നടന്നത്. &lt;ref name=&quot;BVMN&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;BVML&quot;/&gt; &quot; 2015-ലെ നേപ്പാൾ ഉപരോധത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ആസൂത്രകൻ&quot; എന്ന നിലയിൽ ജയശങ്കറിനെ നേപ്പാൾ വിശകലനവിദഗ്ധർ പരക്കെ കണക്കാക്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/05/769938|title=नाकाबन्दीका योजनाकारलाई किन बनाइयो विदेशमन्त्री ?|access-date=4 June 2019}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/05/769772|title=नाकाबन्दीका डिजाइनर बने मोदी सरकारका मन्त्री|access-date=4 June 2019}}&lt;/ref&gt;

== രാഷ്ട്രീയജീവിതം ==
[[പ്രമാണം:Cumbre_de_Líderes_del_G20._Día_2_(35798642875).jpg|ലഘുചിത്രം|230x230ബിന്ദു|[[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി]] ജയശങ്കർ [[ജി - 20|G20]] നേതാക്കളുടെ യോഗത്തിൽ പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോഡിയോടൊപ്പം]].]]

=== വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ===
2019 മെയ് 31 ന് അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി|വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയായി]] നിയമിതനായി. &lt;ref&gt;{{Citation|title=PM Modi allocates portfolios. Full list of new ministers|url=https://www.livemint.com/politics/news/pm-modi-allocates-portfolios-full-list-of-new-ministers-1559288502067.html|periodical=[[Live Mint]]|date=31 May 2019}}&lt;/ref&gt; ജയശങ്കർ 2019 മെയ് 30 ന് [[കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ|ക്യാബിനറ്റ്]] മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.

[[ഗുജറാത്ത്]] സംസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് 2019 ജൂലൈ 5 ന്, [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയിൽ]] നിന്ന് [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭയിലേക്ക്]] [[ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്|പാർലമെന്റ് അംഗമായി]] ജയശങ്കർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.  [[നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ|നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ]] സർക്കാരിൽ [[ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി|വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയായിരുന്ന]] അന്തരിച്ച [[സുഷമാ സ്വരാജ്|സുഷമ സ്വരാജിന്റെ]] പിൻഗാമിയായി അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ അധികാരത്തിലെത്തി. ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ [[സുഷമാ സ്വരാജ്|സുഷമ സ്വരാജ്]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചില്ല.  
[[പ്രമാണം:201027-D-BN624-0179_(50537563941).jpg|ലഘുചിത്രം| 2020 ഒക്‌ടോബർ 27-ന് [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂ ഡൽഹിയിൽ]] നടന്ന യുഎസ്-ഇന്ത്യ 2+2 മിനിസ്റ്റീരിയലിന് ശേഷം ഒരു പത്രസമ്മേളനത്തിൽ യുഎസ് പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി മാർക്ക് ടി എസ്പർ, യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മൈക്ക് പോംപിയോ, പ്രതിരോധ മന്ത്രി [[രാജ്‌നാഥ് സിങ്|രാജ്‌നാഥ് സിംഗ്]], വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എസ് ജയശങ്കർ എന്നിവർ പങ്കെടുക്കുന്നു. .]]
2020 ഒക്ടോബറിൽ, ജയശങ്കറും [[ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രി]] [[രാജ്‌നാഥ് സിങ്|രാജ്‌നാഥ് സിംഗും]] യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മൈക്ക് പോംപിയോ, യുഎസ് പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി മാർക്ക് ടി എസ്പർ എന്നിവരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി, യുണൈറ്റഡ് സ്‌റ്റേറ്റ്‌സിനും ഇന്ത്യയ്ക്കും ഇടയിൽ വളരെ കൃത്യതയുള്ള നോട്ടിക്കൽ, എയറോനോട്ടിക്കൽ, ടോപ്പോഗ്രാഫിക്കൽ, ജിയോസ്‌പേഷ്യൽ ഡാറ്റകളിലേക്കുള്ള ആക്‌സസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സെൻസിറ്റീവ് വിവരങ്ങളുടെയും ഇന്റലിജൻസിന്റെയും ഉൾപ്പെടെ ജിയോസ്‌പാഷ്യൽ സഹകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന വിനിമയ, സഹകരണ കരാറിൽ (BECA) ഒപ്പുവച്ചു. കരാർ ഒരു ദശാബ്ദത്തിലേറെയായി ചർച്ചയിലായിരുന്നു, എന്നാൽ വിവര സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള മുൻ ആശങ്കകൾ [[ഐക്യ പുരോഗമന സഖ്യം|യുപിഎ (യുപിഎ)]] സഖ്യ സർക്കാരിനെ ഇത് തടയാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.  സംഭാഷണത്തിന് മറുപടിയായി , വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ചൈനീസ് വക്താവ് വാങ് വെൻബിൻ ഈ നീക്കത്തെ വിമർശിക്കുകയും &quot;തന്റെ ശീതയുദ്ധ മാനസികാവസ്ഥയും പൂജ്യം-സമാന ചിന്താഗതിയും ഉപേക്ഷിച്ച് 'ചൈന ഭീഷണി'യിൽ മുഴങ്ങുന്നത് നിർത്താൻ പോംപിയോയെ ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thehill.com/policy/defense/522943-us-signs-satellite-data-sharing-pact-with-india-warns-of-chinese-threats|title=US signs satellite data-sharing pact with India, warns of Chinese threats|access-date=4 November 2020|last=Homan|first=Timothy R.|date=27 October 2020|website=TheHill|language=en}}&lt;/ref&gt; 

== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
ജാപ്പനീസ് വംശജനായ ക്യോക്കോയെ ജയശങ്കർ വിവാഹം കഴിച്ചു, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/website/story/india-news-s-jaishankar-surprise-pick-in-modis-cabinet-may-play-key-role-in-foreign-affairs/331257|title=S Jaishankar, Surprise Pick in Modi's Cabinet, May Play Key Role On Foreign Affairs|access-date=12 June 2019|date=30 May 2019|website=Pranay Sharma|publisher=Outlook}}&lt;/ref&gt; അവർക്ക് രണ്ട് ആൺമക്കളും -ധ്രുവ, അർജുൻ-ഒരു മകളും, മേധ- ഉണ്ട്.  അദ്ദേഹം [[റഷ്യൻ ഭാഷ|റഷ്യൻ]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[തമിഴ്]], [[ഹിന്ദി]], [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]], [[ചൈനീസ് ഭാഷ|ചൈനീസ്]], കുറച്ച് [[ഹംഗേറിയൻ ഭാഷ|ഹംഗേറിയൻ]] എന്നിവ സംസാരിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;BVMP&quot;/&gt;

== ഗ്രന്ഥസൂചിക ==

* {{Cite book|title=The India Way: Strategies for an Uncertain World|publisher=Harper Collins|year=2020|isbn=978-9390163878|pages=240}}

== ഇതും കാണുക ==

* [[കെ. നട്‌വർ സിങ്|നട്‌വർ സിംഗ്]]
* സയ്യിദ് അക്ബറുദ്ദീൻ
* വിജയ് കേശവ് ഗോഖലെ
* ഹർഷ് വർധൻ ശ്രിംഗ്ല

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==

* [https://web.archive.org/web/20140701174520/https://www.indianembassy.org/pages.php?id=90 അംബാസഡറുടെ ബയോ ഡാറ്റ], ഇന്ത്യൻ എംബസി, വാഷിംഗ്ടൺ ഡിസി
* [https://web.archive.org/web/20131002045356/http://english.cntv.cn/program/dialogue/20100803/104348.shtml അഭിമുഖം], ചൈന സെൻട്രൽ ടെലിവിഷൻ, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2010
{{S-start}}
{{S-dip}}
{{S-bef}}
{{s-ttl|title=Indian Ambassador to [[China]]|years=2009–2013}}
{{S-aft}}
{{s-ttl|title=[[Indian Ambassador to the United States]]|years=2013–2015}}
{{S-aft}}
{{S-bef}}
{{s-ttl|title=[[Foreign Secretary (India)|Foreign Secretary of India]]|years=2015–2018}}
{{S-aft}}
|-
{{s-off}}
{{S-bef}}
{{s-ttl|title=[[Minister of External Affairs (India)|Minister of External Affairs]]|years=30 May 2019 – present}}
{{s-inc}}
|-
{{End}}

[[വർഗ്ഗം:ഗുജറാത്തിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ]]
[[വർഗ്ഗം:ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നയതന്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1955-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>03unpsp1b0q2bfsl3u8wt959wqnq9ng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സുധാകരൻ രാമന്തളി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>572388</id>
    <revision>
      <id>4619938</id>
      <parentid>4567524</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T10:40:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20357" sha1="seqh8tbmc0r3y3136iby7c7db97dk5w" xml:space="preserve">{{Infobox playwright|name=സുധാകരൻ രാമന്തളി|image=Sudhakaran Ramanthali - Kolkata 2013-01-19 3806.JPG|imagesize=|caption=|birth_name=Sudhakaran|birth_date=|birth_place=[[Ramanthali]], [[Kannur district]], [[Kerala]]|death_place=|death_date=|nationality={{Ind}}|alma_mater=|occupation=Writer, Translator|notable_works=Shikhara Suryan|spouse=Rugmini|children=3|awards=[[Sahitya Akademi Translation Prize]] 2020 &lt;br /&gt; [[Karnataka Sahitya Academy]] Award for Translation Literature 2022|influences=}}

[[കേരളം|ഇന്ത്യയിൽ]] [[ഇന്ത്യ|നിന്നുള്ള]] ഒരു [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷാ എഴുത്തുകാരനും വിവർത്തകനുമാണ് '''സുധാകരൻ രാമന്തളി'''. കന്നഡയിൽ നിന്ന് മലയാളത്തിലേക്ക് 27 കൃതികൾ വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വിവർത്തനത്തിനുള്ള പുരസ്കാരം ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

== ജീവചരിത്രം ==
[[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[പയ്യന്നൂർ|പയ്യന്നൂരിനടുത്തുള്ള]] രാമന്തളി ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ച സുധാകരൻ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത് ജന്മനാട്ടിലെ സർക്കാർ മലയാളം മീഡിയം സ്‌കൂളിലാണ്.&lt;ref name=&quot;BengaluruVartha&quot;&gt;{{cite news |last1=ലേഖകൻ |first1=സ്വന്തം |title=രാമപുരത്തിന്റെ കഥാകാരൻ-സുധാകരൻ രാമന്തളി. |url=https://www.bengaluruvartha.in/archives/30378 |work=BengaluruVartha |date=9 February 2022 |language=Malayalam |access-date=2022-06-22 |archive-date=2022-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220622071720/https://www.bengaluruvartha.in/archives/30378 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[മൈസൂരു|മൈസൂരിലെ]] ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ബെംഗളൂരു|ബാംഗ്ലൂരിലെ]] ഹിന്ദുസ്ഥാൻ എയറോനോട്ടിക്കൽ ലിമിറ്റഡിൽ ചേർന്നു. &lt;ref name=&quot;BengaluruVartha&quot; /&gt;

ബാംഗ്ലൂർ ആസ്ഥാനമായുള്ള ബാംഗ്ലൂർ നാദം എന്ന ആദ്യകാല പത്രത്തിന്റെ പിന്നിലെ പ്രധാന വ്യക്തി അദ്ദേഹമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;BengaluruVartha&quot;/&gt; ഒരു നല്ല പ്രഭാഷകനും ബാംഗ്ലൂരിലെ നിരവധി സാഹിത്യ പരിപാടികളുടെ സംഘാടകനുമായ സുധാകരൻ ബാംഗ്ലൂരിലെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക കൂട്ടായ്മകളിൽ സ്ഥിരമായി സംഭാവന ചെയ്യുന്നയാളാണ്, കൂടാതെ കേരളത്തിലെ നിരവധി പ്രധാന സാഹിത്യ പരിപാടികളിൽ സ്ഥിരം അതിഥിയുമാണ് അദ്ദേഹം.&lt;ref name=&quot;BengaluruVartha&quot;/&gt;

=== സ്വകാര്യ ജീവിതം ===
സുധാകരനും ഭാര്യ രുഗ്മിണിക്കും മൂന്ന് മക്കളുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Keralakaumudi&quot;/&gt;

== കരിയർ ==
ചെറുപ്പം മുതലേ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായിരുന്നു സുധാകരൻ. 20-ാം വയസ്സിൽ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ എയറോനോട്ടിക്സിൽ ടെക്നീഷ്യനായി ചേർന്ന അദ്ദേഹം ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച് ഉടൻ തന്നെ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ എയറോനോട്ടിക്സ് എംപ്ലോയീസ് അസോസിയേഷനിൽ ചേർന്നു.&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi&quot;&gt;{{cite news |title='കന്നഡയിലെന്ത് സാഹിത്യം!' ; മറുപടി സുധാകരൻ രാമന്തളി മലയാളത്തിൽ തരും! |url=https://www.mathrubhumi.com/literature/interviews/interview-with-translator-sudhakaran-ramanthali-by-byju-nettara-1.6079351 |work=Mathrubhumi |language=ml}}&lt;/ref&gt; പിന്നീട് വർഷങ്ങളോളം അസോസിയേഷനിലെ ഒരു നേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചു. എച്ച്എഎല്ലിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന കാലത്ത് കമ്പനിക്ക് തൊഴിലാളികൾക്കായുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ ക്ലാസ് ഉണ്ട്. ഇംഗ്ലീഷോ കന്നഡയോ പഠിക്കാനുള്ള അവസരം വന്നപ്പോൾ സുധാകരൻ കന്നഡ പഠിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തു.&lt;ref name=&quot;Pravasabhumi&quot;&gt;{{cite news |last1=Desk |first1=News |title=അക്ഷരതപസ്സിന് ദേശീയ പുരസ്കാരം: സുധാകരൻ രാമന്തളിക്ക് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് |url=https://www.pravasabhumi.com/?p=10493 |work=Pravasabhumi |date=19 September 2021 |language=Malayalam |access-date=2022-06-22 |archive-date=2022-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519053533/https://www.pravasabhumi.com/?p=10493 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; തൊഴിലാളികളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യാൻ സംസ്ഥാന ഭാഷയായ കന്നഡ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് സ്വയം തീരുമാനിച്ചതിന് ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം കന്നഡ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്.&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi&quot; /&gt; എച്ച്എഎല്ലിൽ സഹപ്രവർത്തകനായിരുന്ന ആർഎൻ ചന്ദ്രശേഖർ ആയിരുന്നു കന്നഡയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ അധ്യാപകൻ, പിന്നീട് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്ന എഴുത്തുകാരനും കന്നഡ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രമുഖ നേതാവുമായി.&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi&quot; /&gt; ജോലി കഴിഞ്ഞ്, ഫാക്ടറി കോളനിയിൽ മണിക്കൂറുകളോളം ചന്ദ്രശേഖർ അദ്ദേഹത്തെ പഠിപ്പിക്കുകയും സാഹിത്യം, സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം, രാഷ്ട്രീയം എന്നിവ ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

സുധാകരൻ ബാംഗ്ലൂരിലെ കനകദാസ പഠന ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ കോർഡിനേറ്ററായും എഡിറ്ററായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ ഇംഗ്ലീഷ് റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ നിരവധി പ്രോജക്ടുകളിൽ അംഗവുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDc2|title=Sudhakaran Ramanthali- Speaker in Kerala literature Festival KLF –2022{{!}} Keralaliteraturefestival.com|website=www.keralaliteraturefestival.com|access-date=2022-06-22|archive-date=2019-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190111160824/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDc2|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ബെംഗളൂരു കൈരളി കലാസമിതിയുടെയും കൈരളി നിലയം സ്കൂളുകളുടെയും പ്രസിഡന്റായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;gulf&quot;/&gt;

== സാഹിത്യ ജീവിതം ==
വിവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് സുധാകരൻ രാമന്തളി മൂന്ന് നോവലുകളും ഒരു തിരക്കഥയും ഒരു ചെറുകഥാ സമാഹാരവും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1983-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 'രാമപുരത്തിന്റെ കഥ' ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട കൃതി.

ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാറുമായുള്ള അഭിമുഖത്തിനൊടുവിൽ സുധാകരന് അദ്ദേഹം അഞ്ച് പുസ്തകങ്ങൾ നൽകുകയും അവ മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യാമോ എന്ന് ചോദിക്കുകയും ചെയ്തു.  അതുവരെ മലയാളത്തിലേക്ക് പുസ്തകങ്ങളൊന്നും വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടില്ലാത്ത അദ്ദേഹം സാഹിത്യം വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയത് അങ്ങനെയാണ്. ''ജി.കെ മാസ്റ്ററുടെ പ്രണയകാലം'' എന്ന ചെറുനോവൽ ആണ് ആദ്യമായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തുന്നത്. &lt;ref name=&quot;Mathrubhumi&quot; /&gt; എന്നാൽ അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടില്ല. 2013 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ഛ ''ജോകുമാരസ്വാമി'' ആണ് പ്രസിദ്ധീകൃതമായ ആദ്യത്തെ കൃതി. അതിനുശേഷം പ്രമുഖ കന്നഡ എഴുത്തുകാരുടെ 27 കൃതികൾ മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Keralakaumudi&quot;&gt;{{cite news |last1=Daily |first1=Keralakaumudi |title=സുധാകരൻ രാമന്തളിക്ക് കേന്ദ്ര സാഹിത്യഅക്കാഡമി അവാർഡ് |url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=643376&amp;u=award |work=Keralakaumudi Daily |language=ml}}&lt;/ref&gt;

== തിരഞ്ഞെടുത്ത കൃതികൾ ==

=== മലയാളത്തിലെ യഥാർത്ഥ കൃതികൾ ===

==== നോവൽ ====

* {{Cite book|title=രാമപുരത്തിൻറെ കഥ|date=1983|publisher=കറന്റ് ബുക്ക്സ്|language=}}.&lt;ref name=&quot;Bangalore Malayali&quot;&gt;{{cite news |title=സുധാകരൻ രാമന്തളി ;കന്നടയിൽ നിന്നും മലയാളത്തിലേക്കൊരു നൂൽ |url=https://bangaloremalayali.in/sudhakaran-ramanthali-kannada-malayalam-writer/ |work=Bangalore Malayali |date=19 September 2021 |language=Malayalam}}&lt;/ref&gt;
* ’’അരങ്ങൊഴിയുന്ന അച്യുതൻ’’&lt;ref name=&quot;Malayalam Express&quot;&gt;{{cite news |title=സുധാകരൻ രാമന്തളിക്ക് മികച്ച വിവർത്തകനുള്ള കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാഡമി പുരസ്കാരം. |url=https://m.malayalamexpress.in/article/archives/1930342/amp |work=www.malayalamexpress.in |language=ml }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* ’’ഗ്രീഷ്മസന്ധ്യകൾ’’&lt;ref name=&quot;Malayalam Express&quot; /&gt;
* ’’രഘുനാഥൻ ഉറങ്ങുകയാണ്’’&lt;ref name=&quot;Bangalore Malayali&quot; /&gt;

==== തിരക്കഥ ====

*''വഴിത്തിരിവുകൾ''

==== ചെറുകഥാ സമാഹാരം ====

* &lt;nowiki&gt;''പിൻഗാമി''&lt;/nowiki&gt; 
* &lt;nowiki&gt;''നാം''&lt;/nowiki&gt; &lt;ref name=&quot;Bangalore Malayali&quot; /&gt;

=== മലയാളത്തിലേക്കുള്ള വിവർത്തനങ്ങൾ ===

* {{Cite book|title=ശിഖര സൂര്യൻ|date=2015|publisher=മാതൃഭൂമി ബുക്ക്സ്|isbn=9788182665491|language=}}. [[ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാർ|ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാറിൻ്റെ]] ''ശിഖര സൂര്യ''യുടെ മലയാളം പരിഭാഷ
* {{Cite book|title=കരിമയി|date=2015|publisher=സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണസംഘം|isbn=9789385725586}}. [[ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാർ|ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാറിൻ്റെ]] ''കരിമയി''യുടെ മലയാളം പരിഭാഷ
* ''ശിവൻ്റെ കടുംതുടി''. [[ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാർ|ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാറിൻ്റെ]] ''ശിവന ദംഗുി''യുടെ മലയാളം പരിഭാഷ
* {{Cite book|title=പാർവ്വം|date=2019|publisher=[[Sahithya Akademi]]|isbn=9789389467932}}. [[എസ്.എൽ. ഭൈരപ്പ|എസ്.എൽ ഭൈരപ്പയുടെ]] ''പാർവ്വ''ത്തിൻ്റെ മലയാളം പരിഭാഷ
* {{Cite book|title=അതിക്രമണം|date=2016|publisher=[[Sahithya Akademi]]|isbn=9788126051441}}. [[എസ്.എൽ. ഭൈരപ്പ|എസ്.എൽ ഭൈരപ്പയുടെ]] ''അതിക്രമണത്തിൻ്റെ'' മലയാളം പരിഭാഷ
* ''നമ്മെ വിഴുങ്ങുന്ന മൗനം'', [[പ്രകാശ് രാജ്|പ്രകാശ് രാജിൻ്റെ]] ലേഖന സമാഹാരത്തിൻ്റെ മലയാളം പരിഭാഷ.
* ''സൂത്രധാരനാര്? വേഷക്കാരനാര്?'', [[പ്രകാശ് രാജ്|പ്രകാശ് രാജിൻ്റെ]] ലേഖന സമാഹാരത്തിൻറെ മലയാളം പരിഭാഷ.&lt;ref name=&quot;BengaluruVartha&quot; /&gt;
* ''ഘോചർ ഘോചർ'', വിവേക് ഷാൻബാഗിന്റെ കന്നഡ കൃതിയുടെ മലയാളം വിവർത്തനം.&lt;ref name=&quot;BengaluruVartha&quot; /&gt;
* കർണാടക സർക്കാരിന്റെ കന്നഡ സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന് വേണ്ടി പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കവി കനകദാസിന്റെ കൃതികൾ മൂന്നു വാല്യങ്ങളായി അദ്ദേഹം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
* കുമാരവ്യാസന്റെ (നാരായണപ്പ) മഹാഭാരതം അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;Bangalore Malayali&quot; /&gt; 48000 വരികളുള്ള ഒരു ബൃഹദ് ഗ്രന്ഥമാണ് ഇത്.&lt;ref name=&quot;Bangalore Malayali&quot; /&gt;

== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==

* മലയാളം വിവർത്തനത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനയ്ക്കുള്ള സി വി ചാത്തുണ്ണി നായർ സ്മാരക പുരസ്കാരം&lt;ref&gt;{{cite news |last1=ലേഖകൻ |first1=സ്വന്തം |title=പ്രശസ്ത സാഹിത്യകാരനും വിവർത്തകനുമായ സുധാകരൻ രാമന്തളിക്ക് ടി വി ചാത്തുക്കുട്ടി നായർ പുരസ്കാരം. |url=https://www.bengaluruvartha.in/archives/28579 |work=BengaluruVartha |date=28 December 2018 |language=Malayalam |access-date=2022-06-22 |archive-date=2022-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220622080257/https://www.bengaluruvartha.in/archives/28579 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [[ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാർ|ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാറിന്റെ]] ''ശിഖര സൂര്യ'' യുടെ മലയാളം വിവർത്തനത്തിന് 2020-ലെ സാഹിത്യ അക്കാദമി വിവർത്തന പുരസ്കാരം.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Central Sahitya Akademi award for Nataraj Budalu, Srinath Perur |url=https://www.deccanherald.com/state/central-sahitya-akademi-award-for-nataraj-budalu-srinath-perur-1032517.html |work=Deccan Herald |date=20 September 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;
* പൂർണ ഉറൂബ് അവാർഡ്&lt;ref name=&quot;Keralakaumudi&quot;/&gt;
* ആദ്യത്തെ മംഗളം നോവൽ അവാർഡ് &quot;രാമപുരത്തിന്റെ കഥ&quot;  യ്ക്ക്.&lt;ref name=&quot;Malayalam Express&quot;/&gt;
* വിവർത്തന സാഹിത്യത്തിനുള്ള കർണാടക സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 2022, [[ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാർ|ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാറിന്റെ]] 'ശിവന ദംഗുര'യുടെ മലയാളം വിവർത്തനമായ 'ശിവന്റെ കടുംതുടി'ക്ക്.&lt;ref name=&quot;gulf&quot;&gt;{{cite news |title=വീണ്ടും പുരസ്‌കാര നിറവിൽ ; സുധാകരൻ രാമന്തളിക്ക് കർണാടക സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം |url=https://malayalam.thegulfindians.com/%E0%B4%AE%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%86-%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%8D/ |work=ദി ഗൾഫ് ഇന്ത്യൻസ് |date=1 April 2022 |language=Malayalam |access-date=2022-06-22 |archive-date=2023-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231107081016/https://malayalam.thegulfindians.com/%E0%B4%AE%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%86-%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%8D/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* മഹാകവി പി കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ ഫൗണ്ടേഷന്റെ തേജസ്വിനി പുരസ്‌കാരം [[ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാർ|ചന്ദ്രശേഖര കമ്പാറിന്റെ]] 'ശിവന ദംഗുര'യുടെ മലയാള പരിഭാഷയായ 'ശിവന്റെ കടുംതുടി'ക്ക്. &lt;ref name=&quot;gulf&quot; /&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]]</text>
      <sha1>seqh8tbmc0r3y3136iby7c7db97dk5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>573528</id>
    <revision>
      <id>4619922</id>
      <parentid>4612449</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T06:43:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GV2010</username>
        <id>217548</id>
      </contributor>
      <comment>/* കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക */</comment>
      <origin>4619922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18584" sha1="te0pmpoyccu74ie25jz5zvr4x26gg5i" xml:space="preserve">{{Infobox Government agency|agency_name=കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|logo=Government of Kerala Logo.png|logo_width=200px|nativename_r=Department of Home|headquarters=താഴത്തെ നില, മെയിൻ ബ്ളോക്ക്, [[കേരള ഗവൺമെൻ്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്]], [[തിരുവനന്തപുരം]]|jurisdiction=[[കേരളം]]|region_code=IN|minister1_name=[[പിണറായി വിജയൻ]]|minister1_pfo=മുഖ്യമന്ത്രി &amp; ആഭ്യന്തര മന്ത്രി|parent_agency=|website=https://kerala.gov.in|chief1_name=വി. വേണു [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]]|chief1_position=അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി (ആഭ്യന്തരം &amp; വിജിലൻസ്)|child1_agency={{nobold|}}
*[[കേരള പോലീസ്]]
*[[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്]]
*ജയിൽ  വകുപ്പ്
* [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|കേരള അഗ്നിരക്ഷാ സേവന വകുപ്പ്]]
*കേരള പോലീസ് ഹൗസിംഗ് ആൻഡ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ കോർപ്പറേഷൻ|child2_agency={{nobold|}}|child3_agency=|child4_agency=|type=വകുപ്പ്|footnotes=സെക്രട്ടേറിയറ്റ് തലത്തിലുള്ള ഒരു ഭരണ വകുപ്പാണിത്.}}

[[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഒരു സുപ്രധാനമായ ഭരണ വകുപ്പാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് (Home Department). സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ക്രമസമാധാന പരിപാലനം ആണ് ആഭ്യന്തരവകുപ്പിന്റെ പ്രധാന ചുമതല. [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]]  [[പിണറായി വിജയൻ]] ആണ് സംസ്ഥാനത്തിൻെറ ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രി. കേരള മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ പിണറായി വിജയൻ ആണ് നിലവിലെ കേരളത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി. അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി പദവിയിലുള്ള [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐഎഎസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ആഭ്യന്തര സെക്രട്ടറി (''Home Secretary'') ആണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ മേധാവി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/appdepartmentdetail/NTI1MzI1LjI0|title=Official Web Portal - Government of Kerala|access-date=2022-07-13|archive-date=2022-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601111256/https://kerala.gov.in/appdepartmentdetail/NTI1MzI1LjI0|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Official Web Portal - Government of Kerala |url=https://kerala.gov.in/departmentdetail/MTUyMzQ0MzEuOTY= |access-date=2022-07-08 |website=kerala.gov.in }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |agency=TNN|date=Jun 25, 2022 |title=Kerala: V Venu appointed as new home secretary {{!}} Thiruvananthapuram News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kerala-v-venu-appointed-as-new-home-secretary/articleshow/92449184.cms |access-date=2022-07-08 |website=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Official Web Portal - Government of Kerala |url=https://kerala.gov.in/departmentdetail/MTUyMzQ0MzEuOTY= |access-date=2022-07-08 |website=kerala.gov.in }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  കൂടാതെ [[കേരള പോലീസ്|പോലീസ് വകുപ്പ്]], സംസ്ഥാന ജയിൽ വകുപ്പ്, [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|അഗ്നിശമന രക്ഷാ വകുപ്പ്]], [[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|പ്രോസിക്യൂഷൻ വകുപ്പ്]] എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ മാതൃ വകുപ്പ് കൂടിയാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്.
 

==ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള മറ്റു വകുപ്പുകൾ==
* [[കേരള പോലീസ്]]
* [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|കേരള അഗ്നിശമന സേന]]
* [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|കേരള ജയിൽ വകുപ്പ്]]
* [[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് പ്രോസീക്യൂഷൻ]]
* കെമിക്കൽ എക്സാമിനേഴ്സ് ലബോറട്ടറി
* കേരള പോലീസ് ഹൗസിങ് ആൻഡ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ സൊസൈറ്റി ലിമിറ്റഡ് 

== മറ്റു ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ==
* സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ക്രമസമാധാന പരിപാലനം
* കേരള പോലീസിന്റെ സബോർഡിനേറ്റ് സർവീസ് സ്പെഷ്യൽ റൂൾ,
* സായുധ പോലീസ് സ്‌പെഷ്യൽ റൂൾസ്, ചെലവുകൾ,
* സി.ആർ.പി.എഫിന്റെ അനുബന്ധ വിഷയങ്ങൾ,
* കേരള പോലീസിന്റെ മറ്റ് ഘടകങ്ങൾ,
* സബ് ജയിൽ ചട്ടങ്ങളും അവരുടെ ഭേദഗതിയും,
* ജയിലുകളുടെ ആധുനികവത്ക്കരണം
* സിവിൽ നിയമങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കൽ
* ഹൈക്കോടതി ജീവനക്കാര്യം
* സബോർഡിനേറ്റ് കോടതി ജീവനക്കാര്യം 
* എൻ.ആർ.ഐ സെൽ
* കമ്യൂണിറ്റി പൊലീസിങ്
* സ്റ്റേറ്റ് സെക്യൂരിറ്റി കമ്മീഷൻ
* പെട്രോളിയം ആക്ട്  ആൻഡ് റൂൾസ്
* ഹജ്ജ് തീർഥാടനം
* കേരള കായിക നിയമം
* ഇന്ത്യൻ ആയുധ നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും
* ആയുധ ലൈസൻസ് അനുവദിക്കുക, പുതുക്കുക
* എക്സ് പ്ലോസീവ്‌സ് ആക്റ്റുകളും ചട്ടങ്ങളും
* അഡ്വക്കേറ്റ്‌സ് ആക്റ്റ്റ്റ്
* ലൗഡ് സ്പീക്കർ ലൈസൻസിങ്
* യംഗ് പേഴ്‌സൺസ് ഹാംഫുൾ പബ്ലിക്കേഷൻ ആക്റ്റ്.

സായുധ പോലീസ് സ്‌പെഷ്യൽ റൂൾസ്, ചെലവുകൾ, സി.ആർ.പി.എഫിന്റെ അനുബന്ധ വിഷയങ്ങൾ, കേരള പോലീസിന്റെ മറ്റ് ഘടകങ്ങൾ, സബ് ജയിൽ ചട്ടങ്ങളും അവരുടെ ഭേദഗതിയും, ജയിലുകളുടെ ആധുനികവത്ക്കരണം, സിവിൽ നിയമങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കൽ,  ഹൈക്കോടതി ജീവനക്കാര്യം, സബോർഡിനേറ്റ് കോടതി ജീവനക്കാര്യം, എൻ.ആർ.ഐ സെൽ, കമ്യൂണിറ്റി പൊലീസിങ്, സ്റ്റേറ്റ് സെക്യൂരിറ്റി കമ്മീഷൻ, പെട്രോളിയം ആക്ട്  ആൻഡ് റൂൾസ്, ഹജ്ജ് തീർഥാടനം, കേരള കായിക നിയമം, ഇന്ത്യൻ ആയുധ നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും, ആയുധ ലൈസൻസ് അനുവദിക്കുക, പുതുക്കുക, എക്സ് പ്ലോസീവ്‌സ് ആക്റ്റുകളും ചട്ടങ്ങളും, അഡ്വക്കേറ്റ്‌സ് ആക്റ്റ്റ്റു, ലൗഡ് സ്പീക്കർ ലൈസൻസിങ്, യംഗ് പേഴ്‌സൺസ് ഹാംഫുൾ പബ്ലിക്കേഷൻ ആക്റ്റ് തുടങ്ങിയവയാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ ചുമതലയിൽ പെടുന്നത്.
==കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; | {{Abbr|നം.|നമ്പർ}}
! rowspan=&quot;2&quot; | ചിത്രം
! rowspan=&quot;2&quot; | പേര്
! rowspan=&quot;2&quot; | നിയോജക മണ്ഡലം
! colspan=&quot;3&quot; | പദവിക്കാലം
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; | പാർട്ടി
! rowspan=&quot;2&quot; | മന്ത്രിസഭ
! rowspan=&quot;2&quot; | റഫ.
|-
! മുതൽ
! വരെ
! പദവിയിലെ ദിവസങ്ങൾ
|-
|1
|[[File:]]
|'''[[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ ]]'''
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|[[]]
|5 ഏപ്രിൽ 1957
|31 ജൂലൈ 1959
|
| [[Independent]]
| bgcolor=&quot;{{party Independent}}&quot; |
|[[First Namboodiripad ministry]]
|&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=K4FDAAAAYAAJ&amp;q=Harirama+Jogaiah+%C2%A0home+minister |title=Data India |date=1990 |publisher=Press Institute of India |pages=441 |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|2
|[[File:P. T. Chacko (image).png|156x156px]]
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|[[Meenachil]]
|1960
|1964
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|* [[Pattom A. Thanu Pillai ministry]]
* [[Sankar ministry]]
|
|-
|3
|[[File:EMS Namboodiripad 2001 stamp of India (cropped) 1.jpg|156x156px]]
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|[[Pattambi Assembly constituency|പട്ടാമ്പി]]
|1967
|1969
|
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[Second Namboodiripad ministry]]
|
|-
|4
|[[File:C. Achutha Menon in 1969.jpg|156x156px]]
|[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|[[Kottarakkara Assembly constituency|കൊട്ടാരക്കര]]
|1969
|1970
|
|[[Communist Party of India]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|[[First C. Achutha Menon ministry]]
|
|-
|5
|[[File:Karunakaran Kannoth.jpg|156x156px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[Mala, Kerala|മാല]]
|25 സെപ്റ്റംബർ 1971
|25 മാർച്ച് 1977
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Second C. Achutha Menon ministry|സി. അച്യുത മേനോൻ മന്ത്രിസഭ II]]
|
|-
|6
|[[File:K. M. Mani portrait.jpg|156x156px]]
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[Pala Assembly constituency|പാലാ]]
|25 മാർച്ച് 1977
|21 ഡിസംബർ 1977
|
|[[Kerala Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Kerala Congress}}&quot; |
|* [[First Karunakaran ministry]]
* [[First Antony ministry]]
|
|-
|7
|[[File:P.J Joseph.jpg|156x156px]]
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[Thodupuzha Assembly constituency|തൊടുപുഴ]]
|4 ജനുവരി 1978
|26 സെപ്റ്റംബർ 1978
|
|[[Kerala Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Kerala Congress}}&quot; |
|[[First Antony ministry]]
|
|-
|8
|[[File:K. M. Mani portrait.jpg|156x156px]]
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[Pala Assembly constituency|പാലാ]]
|4 ഒക്ടോബർ 1978
|26 ജൂലൈ 1979
|
|[[Kerala Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Kerala Congress}}&quot; |
|[[P. K. Vasudevan Nair ministry]]
|
|-
|9
|[[File:Indian Union Muslim League leader C. H. Mohammed Koya.jpg|156x156px]]
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|[[Malappuram Assembly constituency|മലപ്പുറം]]
|12 ഒക്ടോബർ 1979
|1 ഡിസംബർ 1979
|
|[[Indian Union Muslim League]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian Union Muslim League}}&quot; |
|[[Koya ministry]]
|
|-
|10
|
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|
|25 ജനുവരി 1980
|20 ഒക്ടോബർ 1981
|
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[First Nayanar ministry]]
|
|-
|11
|[[File:Oommen Chandy 2013 4.JPG|156x156px]]
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
|[[Puthuppally Assembly constituency|പുതുപ്പള്ളി]]
|1981
|1982
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Second Karunakaran ministry]]
|
|-
|12
|[[File:Vayalar Ravi-crop.jpg|156x156px]]
|[[വയലാർ രവി]]
|
|24 മേയ് 1982
|24 മേയ് 1986
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Third Karunakaran ministry]]
|
|-
|13
|[[File:E.K.Nayanar 1.jpg|156x156px]]
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|
|1987
|1991
|
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[Second Nayanar ministry]]
|
|-
|14
|[[File:Karunakaran Kannoth.jpg|156x156px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|
|1991
|1995
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Fourth Karunakaran ministry]]
|
|-
|15
|[[File:A. K. Antony.jpg |156x156px]]
|[[A. K. Antony|എ. കെ. ആന്റണി]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|
|1995
|1996
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Second Antony ministry]]
|
|-
|16
|[[File:E.K.Nayanar 1.jpg|156x156px]]
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|
|1996
|2001
|
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[Third Nayanar ministry]]
|
|-
|17
|[[File:A. K. Antony.jpg |156x156px]]
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|
|2001
|2004
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Third Antony ministry]]
|
|-
|19
|[[File:Oommen Chandy 2013 4.JPG|156x156px]]
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|
|2004
|2006
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[First Chandy ministry]]
|
|-
|20
|[[File:KodiyeriBalakrishnan.jpg|156x156px]]
|[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|
|18 മേയ് 2006
|16 മേയ് 2011
|
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[Achuthanandan ministry]]
|
|-
|21
|[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|156x156px]]
|[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|
|12 ഏപ്രിൽ 2012
|31 ഡിസംബർ 2013
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Second Chandy ministry]]
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2013-12-05 |title=Kerala Home Minister seeks clarification from DGP |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-home-minister-seeks-clarification-from-dgp/article5427021.ece |access-date=2024-07-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
|-
|22
|[[File:Ramesh-chennithala-3453.jpg|156x156px]]
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|[[Haripad Assembly constituency|ഹരിപ്പാട്]]
|ജനുവരി 2014
|2015
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Second Chandy ministry]]
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kerala Legislative Assembly - Ramesh Chennithala |url=https://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2458}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |23
| rowspan=&quot;2&quot; |[[File:Chief Minister Pinarayi Vijayan 2023.tif|156x156px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[പിണറായി വിജയൻ|Pinarayi Vijayan]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Dharmadam Assembly constituency|ധർമ്മടം]]
|25 മേയ് 2016
|3 മേയ് 2021
|
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[First Vijayan ministry]]
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2016-05-25 |title=Kerala to have 19-member Cabinet |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/List-of-ministers-in-Kerala-cabinet/article60509906.ece |access-date=2024-07-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
|-
|20 മേയ് 2021
|[[Incumbent]]
|
|
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[Second Vijayan ministry]]
|&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-05-17 |title=Know the Chief Minister - Official website of Kerala Chief Minister |url=https://keralacm.gov.in/?page_id=1093 |access-date=2024-07-28 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|}

==അവലംബം==
{{Reflist}}
[[Category:കേരള സർക്കാറിന്റെ വകുപ്പുകൾ]]</text>
      <sha1>te0pmpoyccu74ie25jz5zvr4x26gg5i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619924</id>
      <parentid>4619922</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T06:45:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GV2010</username>
        <id>217548</id>
      </contributor>
      <comment>/* കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക */</comment>
      <origin>4619924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18548" sha1="scd5nkkfyuyhhnfy1a71llabq00unc4" xml:space="preserve">{{Infobox Government agency|agency_name=കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|logo=Government of Kerala Logo.png|logo_width=200px|nativename_r=Department of Home|headquarters=താഴത്തെ നില, മെയിൻ ബ്ളോക്ക്, [[കേരള ഗവൺമെൻ്റ് സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്|സെക്രട്ടേറിയേറ്റ്]], [[തിരുവനന്തപുരം]]|jurisdiction=[[കേരളം]]|region_code=IN|minister1_name=[[പിണറായി വിജയൻ]]|minister1_pfo=മുഖ്യമന്ത്രി &amp; ആഭ്യന്തര മന്ത്രി|parent_agency=|website=https://kerala.gov.in|chief1_name=വി. വേണു [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]]|chief1_position=അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി (ആഭ്യന്തരം &amp; വിജിലൻസ്)|child1_agency={{nobold|}}
*[[കേരള പോലീസ്]]
*[[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്]]
*ജയിൽ  വകുപ്പ്
* [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|കേരള അഗ്നിരക്ഷാ സേവന വകുപ്പ്]]
*കേരള പോലീസ് ഹൗസിംഗ് ആൻഡ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ കോർപ്പറേഷൻ|child2_agency={{nobold|}}|child3_agency=|child4_agency=|type=വകുപ്പ്|footnotes=സെക്രട്ടേറിയറ്റ് തലത്തിലുള്ള ഒരു ഭരണ വകുപ്പാണിത്.}}

[[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഒരു സുപ്രധാനമായ ഭരണ വകുപ്പാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് (Home Department). സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ക്രമസമാധാന പരിപാലനം ആണ് ആഭ്യന്തരവകുപ്പിന്റെ പ്രധാന ചുമതല. [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]]  [[പിണറായി വിജയൻ]] ആണ് സംസ്ഥാനത്തിൻെറ ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രി. കേരള മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ പിണറായി വിജയൻ ആണ് നിലവിലെ കേരളത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി. അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി പദവിയിലുള്ള [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐഎഎസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ആഭ്യന്തര സെക്രട്ടറി (''Home Secretary'') ആണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ മേധാവി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/appdepartmentdetail/NTI1MzI1LjI0|title=Official Web Portal - Government of Kerala|access-date=2022-07-13|archive-date=2022-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601111256/https://kerala.gov.in/appdepartmentdetail/NTI1MzI1LjI0|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Official Web Portal - Government of Kerala |url=https://kerala.gov.in/departmentdetail/MTUyMzQ0MzEuOTY= |access-date=2022-07-08 |website=kerala.gov.in }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |agency=TNN|date=Jun 25, 2022 |title=Kerala: V Venu appointed as new home secretary {{!}} Thiruvananthapuram News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kerala-v-venu-appointed-as-new-home-secretary/articleshow/92449184.cms |access-date=2022-07-08 |website=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Official Web Portal - Government of Kerala |url=https://kerala.gov.in/departmentdetail/MTUyMzQ0MzEuOTY= |access-date=2022-07-08 |website=kerala.gov.in }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  കൂടാതെ [[കേരള പോലീസ്|പോലീസ് വകുപ്പ്]], സംസ്ഥാന ജയിൽ വകുപ്പ്, [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|അഗ്നിശമന രക്ഷാ വകുപ്പ്]], [[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|പ്രോസിക്യൂഷൻ വകുപ്പ്]] എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ മാതൃ വകുപ്പ് കൂടിയാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്.
 

==ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള മറ്റു വകുപ്പുകൾ==
* [[കേരള പോലീസ്]]
* [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|കേരള അഗ്നിശമന സേന]]
* [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|കേരള ജയിൽ വകുപ്പ്]]
* [[പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്, കേരളം|ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് പ്രോസീക്യൂഷൻ]]
* കെമിക്കൽ എക്സാമിനേഴ്സ് ലബോറട്ടറി
* കേരള പോലീസ് ഹൗസിങ് ആൻഡ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ സൊസൈറ്റി ലിമിറ്റഡ് 

== മറ്റു ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ==
* സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ക്രമസമാധാന പരിപാലനം
* കേരള പോലീസിന്റെ സബോർഡിനേറ്റ് സർവീസ് സ്പെഷ്യൽ റൂൾ,
* സായുധ പോലീസ് സ്‌പെഷ്യൽ റൂൾസ്, ചെലവുകൾ,
* സി.ആർ.പി.എഫിന്റെ അനുബന്ധ വിഷയങ്ങൾ,
* കേരള പോലീസിന്റെ മറ്റ് ഘടകങ്ങൾ,
* സബ് ജയിൽ ചട്ടങ്ങളും അവരുടെ ഭേദഗതിയും,
* ജയിലുകളുടെ ആധുനികവത്ക്കരണം
* സിവിൽ നിയമങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കൽ
* ഹൈക്കോടതി ജീവനക്കാര്യം
* സബോർഡിനേറ്റ് കോടതി ജീവനക്കാര്യം 
* എൻ.ആർ.ഐ സെൽ
* കമ്യൂണിറ്റി പൊലീസിങ്
* സ്റ്റേറ്റ് സെക്യൂരിറ്റി കമ്മീഷൻ
* പെട്രോളിയം ആക്ട്  ആൻഡ് റൂൾസ്
* ഹജ്ജ് തീർഥാടനം
* കേരള കായിക നിയമം
* ഇന്ത്യൻ ആയുധ നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും
* ആയുധ ലൈസൻസ് അനുവദിക്കുക, പുതുക്കുക
* എക്സ് പ്ലോസീവ്‌സ് ആക്റ്റുകളും ചട്ടങ്ങളും
* അഡ്വക്കേറ്റ്‌സ് ആക്റ്റ്റ്റ്
* ലൗഡ് സ്പീക്കർ ലൈസൻസിങ്
* യംഗ് പേഴ്‌സൺസ് ഹാംഫുൾ പബ്ലിക്കേഷൻ ആക്റ്റ്.

സായുധ പോലീസ് സ്‌പെഷ്യൽ റൂൾസ്, ചെലവുകൾ, സി.ആർ.പി.എഫിന്റെ അനുബന്ധ വിഷയങ്ങൾ, കേരള പോലീസിന്റെ മറ്റ് ഘടകങ്ങൾ, സബ് ജയിൽ ചട്ടങ്ങളും അവരുടെ ഭേദഗതിയും, ജയിലുകളുടെ ആധുനികവത്ക്കരണം, സിവിൽ നിയമങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കൽ,  ഹൈക്കോടതി ജീവനക്കാര്യം, സബോർഡിനേറ്റ് കോടതി ജീവനക്കാര്യം, എൻ.ആർ.ഐ സെൽ, കമ്യൂണിറ്റി പൊലീസിങ്, സ്റ്റേറ്റ് സെക്യൂരിറ്റി കമ്മീഷൻ, പെട്രോളിയം ആക്ട്  ആൻഡ് റൂൾസ്, ഹജ്ജ് തീർഥാടനം, കേരള കായിക നിയമം, ഇന്ത്യൻ ആയുധ നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും, ആയുധ ലൈസൻസ് അനുവദിക്കുക, പുതുക്കുക, എക്സ് പ്ലോസീവ്‌സ് ആക്റ്റുകളും ചട്ടങ്ങളും, അഡ്വക്കേറ്റ്‌സ് ആക്റ്റ്റ്റു, ലൗഡ് സ്പീക്കർ ലൈസൻസിങ്, യംഗ് പേഴ്‌സൺസ് ഹാംഫുൾ പബ്ലിക്കേഷൻ ആക്റ്റ് തുടങ്ങിയവയാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ ചുമതലയിൽ പെടുന്നത്.
==കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; | {{Abbr|നം.|നമ്പർ}}
! rowspan=&quot;2&quot; | ചിത്രം
! rowspan=&quot;2&quot; | പേര്
! rowspan=&quot;2&quot; | നിയോജക മണ്ഡലം
! colspan=&quot;3&quot; | പദവിക്കാലം
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; | പാർട്ടി
! rowspan=&quot;2&quot; | മന്ത്രിസഭ
! rowspan=&quot;2&quot; | റഫ.
|-
! മുതൽ
! വരെ
! പദവിയിലെ ദിവസങ്ങൾ
|-
|1
|[[File:]]
|'''[[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ ]]'''
{{Small|()}}
|[[]]
|5 ഏപ്രിൽ 1957
|31 ജൂലൈ 1959
|
| [[Independent]]
| bgcolor=&quot;{{party Independent}}&quot; |
|[[First Namboodiripad ministry]]
|&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=K4FDAAAAYAAJ&amp;q=Harirama+Jogaiah+%C2%A0home+minister |title=Data India |date=1990 |publisher=Press Institute of India |pages=441 |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|2
|[[File:P. T. Chacko (image).png|156x156px]]
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|[[Meenachil]]
|1960
|1964
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|* [[Pattom A. Thanu Pillai ministry]]
* [[Sankar ministry]]
|
|-
|3
|[[File:EMS Namboodiripad 2001 stamp of India (cropped) 1.jpg|156x156px]]
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|[[Pattambi Assembly constituency|പട്ടാമ്പി]]
|1967
|1969
|
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[Second Namboodiripad ministry]]
|
|-
|4
|[[File:C. Achutha Menon in 1969.jpg|156x156px]]
|[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|[[Kottarakkara Assembly constituency|കൊട്ടാരക്കര]]
|1969
|1970
|
|[[Communist Party of India]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|[[First C. Achutha Menon ministry]]
|
|-
|5
|[[File:Karunakaran Kannoth.jpg|156x156px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[Mala, Kerala|മാല]]
|25 സെപ്റ്റംബർ 1971
|25 മാർച്ച് 1977
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Second C. Achutha Menon ministry|സി. അച്യുത മേനോൻ മന്ത്രിസഭ II]]
|
|-
|6
|[[File:K. M. Mani portrait.jpg|156x156px]]
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[Pala Assembly constituency|പാലാ]]
|25 മാർച്ച് 1977
|21 ഡിസംബർ 1977
|
|[[Kerala Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Kerala Congress}}&quot; |
|* [[First Karunakaran ministry]]
* [[First Antony ministry]]
|
|-
|7
|[[File:P.J Joseph.jpg|156x156px]]
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[Thodupuzha Assembly constituency|തൊടുപുഴ]]
|4 ജനുവരി 1978
|26 സെപ്റ്റംബർ 1978
|
|[[Kerala Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Kerala Congress}}&quot; |
|[[First Antony ministry]]
|
|-
|8
|[[File:K. M. Mani portrait.jpg|156x156px]]
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[Pala Assembly constituency|പാലാ]]
|4 ഒക്ടോബർ 1978
|26 ജൂലൈ 1979
|
|[[Kerala Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Kerala Congress}}&quot; |
|[[P. K. Vasudevan Nair ministry]]
|
|-
|9
|[[File:Indian Union Muslim League leader C. H. Mohammed Koya.jpg|156x156px]]
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|[[Malappuram Assembly constituency|മലപ്പുറം]]
|12 ഒക്ടോബർ 1979
|1 ഡിസംബർ 1979
|
|[[Indian Union Muslim League]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian Union Muslim League}}&quot; |
|[[Koya ministry]]
|
|-
|10
|
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|
|25 ജനുവരി 1980
|20 ഒക്ടോബർ 1981
|
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[First Nayanar ministry]]
|
|-
|11
|[[File:Oommen Chandy 2013 4.JPG|156x156px]]
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
|[[Puthuppally Assembly constituency|പുതുപ്പള്ളി]]
|1981
|1982
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Second Karunakaran ministry]]
|
|-
|12
|[[File:Vayalar Ravi-crop.jpg|156x156px]]
|[[വയലാർ രവി]]
|
|24 മേയ് 1982
|24 മേയ് 1986
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Third Karunakaran ministry]]
|
|-
|13
|[[File:E.K.Nayanar 1.jpg|156x156px]]
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|
|1987
|1991
|
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[Second Nayanar ministry]]
|
|-
|14
|[[File:Karunakaran Kannoth.jpg|156x156px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|
|1991
|1995
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Fourth Karunakaran ministry]]
|
|-
|15
|[[File:A. K. Antony.jpg |156x156px]]
|[[A. K. Antony|എ. കെ. ആന്റണി]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|
|1995
|1996
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Second Antony ministry]]
|
|-
|16
|[[File:E.K.Nayanar 1.jpg|156x156px]]
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|
|1996
|2001
|
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[Third Nayanar ministry]]
|
|-
|17
|[[File:A. K. Antony.jpg |156x156px]]
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|
|2001
|2004
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Third Antony ministry]]
|
|-
|19
|[[File:Oommen Chandy 2013 4.JPG|156x156px]]
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
|
|2004
|2006
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[First Chandy ministry]]
|
|-
|20
|[[File:KodiyeriBalakrishnan.jpg|156x156px]]
|[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|
|18 മേയ് 2006
|16 മേയ് 2011
|
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[Achuthanandan ministry]]
|
|-
|21
|[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|156x156px]]
|[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|
|12 ഏപ്രിൽ 2012
|31 ഡിസംബർ 2013
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Second Chandy ministry]]
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2013-12-05 |title=Kerala Home Minister seeks clarification from DGP |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-home-minister-seeks-clarification-from-dgp/article5427021.ece |access-date=2024-07-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
|-
|22
|[[File:Ramesh-chennithala-3453.jpg|156x156px]]
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|[[Haripad Assembly constituency|ഹരിപ്പാട്]]
|ജനുവരി 2014
|2015
|
|[[Indian National Congress]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|[[Second Chandy ministry]]
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kerala Legislative Assembly - Ramesh Chennithala |url=https://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2458}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |23
| rowspan=&quot;2&quot; |[[File:Chief Minister Pinarayi Vijayan 2023.tif|156x156px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[പിണറായി വിജയൻ|Pinarayi Vijayan]]
{{Small|(മുഖ്യമന്ത്രി)}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Dharmadam Assembly constituency|ധർമ്മടം]]
|25 മേയ് 2016
|3 മേയ് 2021
|
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[First Vijayan ministry]]
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2016-05-25 |title=Kerala to have 19-member Cabinet |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/List-of-ministers-in-Kerala-cabinet/article60509906.ece |access-date=2024-07-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
|-
|20 മേയ് 2021
|[[Incumbent]]
|
|
| bgcolor=&quot;{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|[[Second Vijayan ministry]]
|&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-05-17 |title=Know the Chief Minister - Official website of Kerala Chief Minister |url=https://keralacm.gov.in/?page_id=1093 |access-date=2024-07-28 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|}

==അവലംബം==
{{Reflist}}
[[Category:കേരള സർക്കാറിന്റെ വകുപ്പുകൾ]]</text>
      <sha1>scd5nkkfyuyhhnfy1a71llabq00unc4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വികസ്വര രാജ്യം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>573660</id>
    <revision>
      <id>4619881</id>
      <parentid>4603111</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T22:57:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158943" sha1="nvenv6pmw9yfi167wc8dayw2yivvokh" xml:space="preserve">{{PU|Developing country}}
[[File:IMF advanced economies and UN least developed countries.svg|thumb|450px|&lt;!-- Map is up to date, despite the file name. --&gt;
{{legend|#00b9fa|[[Developed countries|വികസിത രാജ്യങ്ങൾ]]}}
{{legend|#ffb219|വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ}}
{{legend|#ff562f|[[Least developed countries|ഏറ്റവും വികസനം കുറഞ്ഞ രാജ്യങ്ങൾ]]}}
{{legend|#b9b9b9|ഡാറ്റ ലഭ്യമല്ല}}&lt;br/&gt;[[ഇന്റർനാഷണൽ മോണിറ്ററി ഫണ്ട്|ഐഎംഎഫ്]], [[United Nations|യുഎൻ]] എന്നിവ പ്രകാരമുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ വർഗ്ഗീകരണങ്ങൾ&lt;ref name=&quot;IMF1&quot;&gt;{{cite web |title=World Economic and Financial Surveys World Economic Outlook Database—WEO Groups and Aggregates Information |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2022/01/weodata/groups.htm |website=IMF.org |publisher=International Monetary Fund |access-date=2 June 2022 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.un.org/development/desa/dpad/wp-content/uploads/sites/45/publication/ldc_list.pdf Least Developed Countries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110517090756/http://www.unohrlls.org/en/ldc/related/62/ |date=17 May 2011 }} ([http://unohrlls.org/custom-content/uploads/2018/12/list-of-least-developed-countries-rev1.pdf 2018 list] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191221185727/http://unohrlls.org/custom-content/uploads/2018/12/list-of-least-developed-countries-rev1.pdf |date=21 December 2019 }})&lt;/ref&gt;]]
[[File:2020 UN Human Development Report.svg|thumb|[[മാനവ വികസന സൂചിക]] പ്രകാരമുള്ള വിവിധ വിഭാഗങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ലോക ഭൂപടം (2019 ഡാറ്റയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, 2020 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്)
{| border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;width:100%; background:none;&quot;
|-
|valign=&quot;top&quot;|
{{Legend|#12394b|വളരെ ഉയർന്നത് (≥ 0.800)}}
{{Legend|#358993|ഉയർന്നത് (0.700–0.799)}}
{{Legend|#5dc3cb|ഇടത്തരം (0.550–0.699)}}
|valign=&quot;top&quot;|
{{Legend|#c1e6e6|കുറവ് (≤ 0.549)}}
{{Legend|#b9b9b9|ഡാറ്റ ലഭ്യമല്ല}}
|}|450px]]
മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ വികസനം കുറഞ്ഞ വ്യാവസായിക അടിത്തറയും കുറഞ്ഞ [[മാനവ വികസന സൂചിക|മാനവ വികസന സൂചികയും]] (എച്ച്ഡിഐ) ഉള്ള രാജ്യമാണ് '''വികസ്വര രാജ്യം''' എന്ന് നിർവ്വചനത്തിൽ വരുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/economicsprincip00osul|title=Economics: Principles in Action|last=O'Sullivan|first=Arthur|last2=Sheffrin|first2=Steven M.|publisher=Pearson Prentice Hall|year=2003|isbn=978-0-13-063085-8|location=Upper Saddle River, New Jersey 07458|page=[https://archive.org/details/economicsprincip00osul/page/n487 471]|author-link=Arthur O'Sullivan (economist)|url-access=limited}}&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും, ഈ നിർവചനം സാർവത്രികമായി അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. ഏത് രാജ്യങ്ങളാണ് ഈ വിഭാഗത്തിന് യോജിക്കുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നതിനായുള്ള യാതൊരുവിധ കരാറും ഇതുവരെ ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;UN&quot;&gt;{{Cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#ftnc|title=Composition of macro geographical (continental) region|publisher=United Nation s|archive-url=https://web.archive.org/web/20100306024500/http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm|archive-date=6 March 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://blogs.worldbank.org/opendata/should-we-continue-use-term-developing-world|title=Should we continue to use the term &quot;developing world&quot;?|access-date=5 March 2020|date=16 November 2015|website=World Bank blogs}}&lt;/ref&gt; വികസ്വര രാജ്യത്തെ '''താഴ്ന്നതും ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ളതുമായ രാജ്യം''' ('''low and middle-income country''' -'''LMIC''') എന്ന പദവുമായി പരസ്പരം മാറിമാറി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും ഇത് രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ലോക ബാങ്ക്, പ്രതിശീർഷ മൊത്ത ദേശീയ വരുമാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ലോക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ, ഉയർന്ന, ഉയർന്ന-മധ്യ, താഴ്ന്ന-ഇടത്തരം, കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ നാല് ഗ്രൂപ്പുകളായി തരംതിരിക്കുന്നു. ലീസ്റ്റ് ഡെവലപ്പ്ഡ്, ലാൻഡ്ലോക്ക്ഡ് ഡവലപ്പിങ്ങ്, സ്മാൾ ഐലൻഡ് ഡവലപ്പിങ് എന്നിവയെല്ലാം വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ ഉപവിഭാഗങ്ങളാണ്. സ്പെക്ട്രത്തിന്റെ മറ്റേ അറ്റത്തുള്ള രാജ്യങ്ങളെ സാധാരണയായി ഉയർന്ന വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ വികസിത രാജ്യങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

ഈ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെച്ചൊല്ലി തർക്കങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Factfulness: Ten Reasons We're Wrong About The World - And Why Things Are Better Than You Think&quot;&gt;{{Cite book|url=https://www.gapminder.org/factfulness-book/|title=Factfulness: Ten Reasons We're Wrong About The World – And Why Things Are Better Than You Think|last=Rosling|first=Hans|last2=Rosling|first2=Ola|last3=Rosling Rönnlund|first3=Anna|publisher=Sceptre|year=2018|isbn=978-1-250-10781-7|pages=353|chapter=Chapter 1: The Gap Instinct|author-link=Hans Rosling|access-date=5 March 2020|chapter-url=https://books.google.com/books?id=N94sDwAAQBAJ&amp;q=Factfulness+(the+book)}}&lt;/ref&gt; “വികസ്വര / വികസിത ലോക വർഗ്ഗീകരണം” അപ്രസക്തമാവുകയാണെന്നും അവയുടെ ഉപയോഗം അവസാനിപ്പിക്കുമെന്നും 2015 ൽ [[ലോക ബാങ്ക്]] പ്രഖ്യാപിച്ചു. പകരം, അവരുടെ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രദേശങ്ങൾക്കും വരുമാന ഗ്രൂപ്പുകൾക്കുമായുള്ള ഡാറ്റ സമാഹരണങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കും എന്ന് പറഞ്ഞു.&lt;ref name=&quot;:5&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://blogs.worldbank.org/opendata/2016-edition-world-development-indicators-out-three-features-you-won-t-want-miss|title=The 2016 edition of World Development Indicators is out: three features you won't want to miss|access-date=2020-03-05|website=blogs.worldbank.org|language=en}}&lt;/ref&gt; വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് പകരമായി &quot;ഗ്ലോബൽ സൗത്ത്&quot; എന്ന പദവും ചിലർ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ ചരിത്രപരമായ അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പൊതുവായ ചില സവിശേഷതകൾ ഉണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ  സാധാരണയായി സുരക്ഷിതമായ [[കുടിവെള്ളം]], [[ശുചിത്വം]] ഊർജ ലഭ്യത, എന്നിവയിലെ കുറവ് കാണാം, അതുപോലെ ഉയർന്ന അളവിലുള്ള [[മലിനീകരണം]] (ഉദാ. [[അന്തരീക്ഷമലിനീകരണം|വായു മലിനീകരണം]], വീടിനുള്ളിലെ വായു മലിനീകരണം, [[ജലമലിനീകരണം]]), പകർച്ചവ്യാധികൾ ഉള്ള ആളുകളുടെ ഉയർന്ന അനുപാതം, [[റോഡപകടം|റോഡപകടങ്ങളുടെ]] വലിയ എണ്ണം, മോശം അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയും ഇത്തരം രാജ്യങ്ങളിൽ കാണാം. അതേപോലെ രാജ്യങ്ങളിൽ പലപ്പോഴും, വ്യാപകമായ [[ദാരിദ്ര്യം]], ഉയർന്ന [[അപരാധം|കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ]] നിരക്ക്, താഴ്ന്ന [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസ]] നിലവാരം, [[കുടുംബാസൂത്രണം|കുടുംബാസൂത്രണ]] സേവനങ്ങളിലേക്കുള്ള അപര്യാപ്തമായ പ്രവേശനം, അനൗപചാരികമായ നിരവധി സെറ്റിൽമെന്റുകൾ, എല്ലാ സർക്കാർ തലങ്ങളിലെയും [[അഴിമതി]], രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത എന്നിവയും ഉണ്ട്. മിക്ക വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്കും ഉയർന്ന &quot;കാലാവസ്ഥാ ദുർബലത (enviormangtal vulnerability)&quot; ഉള്ളതിനാൽ [[ആഗോളതാപനം]] സമ്പന്ന രാജ്യങ്ങളേക്കാൾ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെ ബാധിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite journal|date=February 2016|title=Global mismatch between greenhouse gas emissions and the burden of climate change|journal=Scientific Reports|language=En|volume=6|issue=1|pages=20281|doi=10.1038/srep20281|pmc=4742864|pmid=26848052|bibcode=2016NatSR...620281A}}&lt;/ref&gt;

വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക, പാരിസ്ഥിതിക, സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ വികസനത്തെ സഹായിക്കുന്നതിന് സർക്കാരുകളും മറ്റ് ഏജൻസികളും നൽകുന്ന ധനസഹായമാണ് ഡവലപ്പ്മെന്റ് എയിഡ് (വികസന സഹായം) അല്ലെങ്കിൽ ഡവലപ്പ്മെന്റ് കൊ-ഓപ്പറേഷൻ (വികസന സഹകരണം). ഈ പ്രശ്‌നങ്ങളിൽ പലതും മറികടക്കാനാണ് [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]] [[സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ]] രൂപീകരിച്ചത്.

== നിർവ്വചനങ്ങൾ ==
[[File:Least Developed Countries.png|thumb|upright=1.6|
{{legend|#007f00|[[United Nations Economic and Social Council|ECOSOC]] അനുസരിച്ച് ഏറ്റവും വികസനം കുറഞ്ഞ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾ}}
{{legend|#00ff00|[[United Nations Economic and Social Council|ECOSOC]] പ്രകാരമല്ലാത്ത ഏറ്റവും വികസനം കുറഞ്ഞ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾ}}
{{legend|#ff0000|വികസ്വര സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് പ്രവേശനം നേടിയവ}}&lt;br /&gt;
]]
[[File:Hunger Map 2020 World Food Programme.svg|thumb|310px|രാജ്യം അനുസരിച്ച് പോഷകാഹാരക്കുറവുള്ള ആളുകളുടെ ശതമാനം, [[World Food Programme|വേൾഡ് ഫുഡ് പ്രോഗ്രാം]], 2020&lt;br /&gt;
{{Legend|#29b8c7|2.5% ൽ കുറവ്}}
{{Legend|#16b484|2.5%-5.0%}}
{{Legend|#fec960|5.0–14.9%}}
{{Legend|#f47846|15.0–24.9%}}
{{Legend|#f2203a|25.0–34.9%}}
{{Legend|#7f0928|35.0% ൽ കൂടുതൽ}}
{{Legend|#b5aba4|ഡാറ്റാ ഇല്ല}}]]

=== രാജ്യങ്ങളെ തരംതിരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന നിബന്ധനകൾ ===
വികസനത്തിന്റെ തലങ്ങളിലേക്ക് രാജ്യങ്ങളെ തരംതിരിക്കാൻ നിരവധി പദങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. രാജ്യങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം സ്രോതസ്സുകളിലുടനീളം വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ ഈ വർഗ്ഗീകരണങ്ങളോ, അതിനായി ഉപയോഗിച്ച നിർദ്ദിഷ്ട പദങ്ങളോ അപമാനകരമാണെന്നും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

==== വരുമാന ഗ്രൂപ്പുകൾ പ്രകാരം ====
[[പ്രമാണം:High income economies as classified by the World Bank.png|പകരം=|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|2023-ലെ ലോകത്തിൻ്റെ ഉയർന്ന വരുമാനമുള്ള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളെ കാണിക്കുന്ന ഒരു ഭൂപടം, (ലോകബാങ്ക്).]]
പ്രതിവർഷ മൊത്ത ദേശീയ വരുമാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, ലോക ബാങ്ക് ലോക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ നാല് ഗ്രൂപ്പുകളായി തരംതിരിക്കുന്നു, ഓരോ വർഷവും ജൂലൈ 1 ന് വീണ്ടും ക്രമീകരിക്കും:&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web|url=https://blogs.worldbank.org/opendata/new-country-classifications-income-level-2019-2020|title=New country classifications by income level: 2019-2020|access-date=2021-02-12|website=blogs.worldbank.org|language=en}}&lt;/ref&gt;

# കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ (വികസനം കുറഞ്ഞ രാജ്യങ്ങൾക്ക് സമാനമാണ്)
# താഴ്ന്ന ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ
# ഉയർന്ന ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ
# ഉയർന്ന വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ (വികസിത രാജ്യങ്ങൾക്ക് സമാനമാണ്)

&quot;ഉയർന്ന വരുമാനം&quot; ഇല്ലാത്ത മൂന്ന് ഗ്രൂപ്പുകളെ ഒരുമിച്ച് &quot;താഴ്ന്ന, ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ&quot; (LMICs) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ വർഗ്ഗീകരണം അറ്റ്ലസ് രീതി ഉപയോഗിച്ച് കണക്കാക്കിയ ആളോഹരി മൊത്ത ദേശീയ വരുമാനം (GNI) (നിലവിലെ US $) അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.&lt;ref name=&quot;:9&quot;/&gt; എല്ലാ വർഷവും ജൂലൈ 1 -ന് വർഗ്ഗീകരണം പുതുക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt; ഉദാഹരണത്തിന്, 2019 ജൂലൈയിൽ, ഉയർന്ന വരുമാനമുള്ള രാജ്യം, മൊത്തം ദേശീയ വരുമാനം (ജിഎൻഐ) പ്രതിശീർഷത്തിൽ 12,375 ൽ (നിലവിലെ യുഎസ് ഡോളറിൽ) കൂടുതലും; താഴ്ന്ന വരുമാനമുള്ള രാജ്യം ജിഎൻഐ പ്രതിശീർഷം 1,026 യുഎസ് ഡോളറിൽ താഴെയുമായിരുന്നു.

==== വിപണികളും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും അനുസരിച്ച് ====
&quot;രാജ്യം&quot; എന്നതിനുപകരം &quot;മാർക്കറ്റ്&quot; എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വിപരീതമായി രാജ്യങ്ങളുടെ മൂലധന വിപണിയുടെ സവിശേഷതകളിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.

* വികസിത രാജ്യങ്ങളും വികസിത വിപണികളും
* വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയോ മൂലധന വിപണിയുടെ വലിപ്പമോ കുറയുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്നു:
** പുതുതായി വ്യവസായവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങൾ&lt;ref name=&quot;Globalization&quot;&gt;{{Cite book|title=Globalization and the Transformation of Foreign Economic Policy|url=https://archive.org/details/globalizationtra0000bozy|last=Bożyk|first=Paweł|publisher=Ashgate Publishing, Ltd|year=2006|isbn=978-0-7546-4638-9|chapter=Newly Industrialized Countries}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Limits&quot;&gt;{{Cite book|title=The Limits of Convergence|last=Guillén|first=Mauro F.|publisher=Princeton University Press|year=2003|isbn=978-0-691-11633-4|chapter=Multinationals, Ideology, and Organized Labor|author-link=Mauro F. Guillén}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AIA&quot;&gt;{{Cite book|title=Geography, An Integrated Approach|url=https://archive.org/details/geographyintegra0000waug|last=Waugh|first=David|publisher=Nelson Thornes Ltd.|year=2000|isbn=978-0-17-444706-1|edition=3rd|pages=[https://archive.org/details/geographyintegra0000waug/page/563 563], 576–579, 633, and 640|chapter=Manufacturing industries (chapter 19), World development (chapter 22)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Principles&quot;&gt;{{Cite book|title=Principles of Economics|last=Mankiw|first=N. Gregory|year=2007|isbn=978-0-324-22472-6|edition=4th}}&lt;/ref&gt;
** വളർന്നു വരുന്ന വിപണികൾ
** അതിർത്തി വിപണികൾ
** വികസനം കുറഞ്ഞ രാജ്യങ്ങൾ (സാമ്പത്തികമായി വികസനം കുറഞ്ഞ രാജ്യം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു)

മറ്റ് മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രകാരം, ചില രാജ്യങ്ങൾ വികസനത്തിന്റെ ഒരു ഇന്റർമീഡിയറ്റ് ഘട്ടത്തിലാണ്. സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ പതനത്തെത്തുടർന്ന്, [[അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി]] (IMF) പറയുന്ന പരിവർത്തനത്തിലുള്ള രാജ്യങ്ങലിൽ മധ്യ, കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ (ഉൾപ്പെടെ) യുഎൻ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും &quot;കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ&quot; ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന മധ്യ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ); മധ്യേഷ്യയിലെ മുൻ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]] (യുഎസ്എസ്ആർ) രാജ്യങ്ങൾ ([[കസാഖ്സ്ഥാൻ]], [[ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ]], [[കിർഗ്ഗിസ്ഥാൻ]], [[താജിക്കിസ്ഥാൻ]], [[തുർക്‌മെനിസ്ഥാൻ]]); [[മംഗോളിയ]] എന്നിവയുണ്ട്. 2009-ഓടെ, അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധിയുടെ വേൾഡ് ഇക്കണോമിക് ഔട്ട്‌ലുക്ക് രാജ്യങ്ങളെ &quot;(1) പ്രതിശീർഷ വരുമാന നിലവാരം, (2) കയറ്റുമതി വൈവിധ്യവൽക്കരണം എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് വികസിത, ഉയർന്നുവരുന്ന, അല്ലെങ്കിൽ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളായി തരംതിരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/faq.htm#q4b|title=Q. How does the WEO categorize advanced versus emerging and developing economies?|access-date=20 July 2009|website=[[International Monetary Fund]]}}&lt;/ref&gt;

==== ഭൂമിശാസ്ത്രം പ്രകാരം ====
വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെ ഭൂമിശാസ്ത്രമനുസരിച്ച് തരം തിരിക്കാം:

* ചെറിയ ദ്വീപ് വികസ്വര സംസ്ഥാനങ്ങൾ (സമാനമായ [[സുസ്ഥിര വികസനം|സുസ്ഥിര വികസന]] വെല്ലുവിളികൾ പങ്കിടുന്ന ചെറിയ ദ്വീപ് രാജ്യങ്ങളായ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടം: ചെറുതും എന്നാൽ വളരുന്നതുമായ ജനസംഖ്യ, പരിമിതമായ വിഭവങ്ങൾ, വിദൂരത, [[പ്രകൃതിക്ഷോഭം|പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങൾക്കുള്ള]] സാധ്യത, ബാഹ്യ ആഘാതങ്ങൾക്കുള്ള സാധ്യത, [[അന്താരാഷ്ട്രവാണിജ്യം|അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരത്തെ]] അമിതമായി ആശ്രയിക്കൽ, ദുർബലമായ ചുറ്റുപാടുകളും).
* ഭൂരഹിത വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ ( [[കരയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രാജ്യം|ഭൂരഹിത രാജ്യങ്ങൾ]] പലപ്പോഴും സാമ്പത്തികവും മറ്റ് ദോഷങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നു)

==== മറ്റ് പാരാമീറ്ററുകൾ പ്രകാരം ====

* കനത്ത കടബാധ്യതയുള്ള ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങൾ (Heavily indebted poor countries)- ഐഎംഎഫിന്റെയും ലോക ബാങ്കിന്റെയും മറ്റൊരു നിർവചനം
* പരിവർത്തന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ (Transition economy)- ഇവ കേന്ദ്രീകൃതമായി ആസൂത്രണം ചെയ്ത ഒരു സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന് കമ്പോളത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു
* മൾട്ടി-ഡൈമൻഷണൽ ക്ലസ്റ്ററിംഗ് സിസ്റ്റം: വ്യത്യസ്ത രാജ്യങ്ങൾക്ക് വ്യത്യസ്ത വികസന മുൻഗണനകളും വിഭവങ്ങളിലേക്കും സ്ഥാപനപരമായ ശേഷികളിലേക്കും പ്രവേശന നിലവാരമുണ്ടെന്നും മനസ്സിലാക്കുകയും വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെയും അവയുടെ സവിശേഷതകളെയും കുറിച്ച് കൂടുതൽ ധാരണ നൽകാനും അവയെ, ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെയും അസമത്വത്തിന്റെയും അളവ്, ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയും നവീകരണവും, രാഷ്ട്രീയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, ബാഹ്യ പ്രവാഹങ്ങളെ ആശ്രയിക്കൽ തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി അഞ്ച് വ്യത്യസ്ത ഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Koch|first=Svea|date=2015-06-01|title=From Poverty Reduction to Mutual Interests? The Debate on Differentiation in EU Development Policy|journal=Development Policy Review|volume=33|issue=4|pages=479–502|doi=10.1111/dpr.12119|issn=1467-7679|url=http://edoc.vifapol.de/opus/volltexte/2013/4586/pdf/BP_2.2013.pdf|access-date=2022-07-16|archive-date=2022-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20220406225520/http://edoc.vifapol.de/opus/volltexte/2013/4586/pdf/BP_2.2013.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vázquez|first=Sergio Tezanos|last2=Sumner|first2=Andy|date=December 2013|title=Revisiting the Meaning of Development: A Multidimensional Taxonomy of Developing Countries|journal=The Journal of Development Studies|volume=49|issue=12|pages=1728–1745|doi=10.1080/00220388.2013.822071}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Taeihagh|first=Araz|title=Crowdsourcing, Sharing Economies and Development|journal=Journal of Developing Societies|volume=33|issue=2|year=2017|pages=191–222|doi=10.1177/0169796x17710072|arxiv=1707.06603}}&lt;/ref&gt;

==== സ്വയം പ്രഖ്യാപനം ====
പൊതുവേ, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ ഏതൊരു രാജ്യത്തിന്റെയും &quot;വികസിക്കുന്നു&quot; എന്ന അവകാശവാദം അംഗീകരിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ 20 വർഷത്തിനിടയിൽ മിക്കവാറും എല്ലാ സാമ്പത്തിക സൂചകങ്ങളാലും &quot;വികസിതം&quot; ആയിത്തീർന്ന ചില രാജ്യങ്ങൾ ഇപ്പോഴും അവരെ &quot;വികസ്വര രാജ്യം&quot; എന്ന് തരംതിരിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിക്കുന്നു, കാരണം അത് അവർക്ക് [[ലോക വ്യാപാര സംഘടന]]യിൽ മുൻഗണനകൾക്ക് അർഹത നൽകുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് [[ബ്രൂണൈ]], [[ഹോങ്കോങ്]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ. [[കുവൈറ്റ്‌]], [[മകൗ]], [[ഖത്തർ]], [[സിംഗപ്പൂർ]], [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ]] എന്നിവ ഈ സ്വയം പ്രഖ്യാപിത പദവിയെ ഉദ്ധരിക്കുകയും വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://trumpwhitehouse.archives.gov/presidential-actions/memorandum-reforming-developing-country-status-world-trade-organization|title=Memorandum on Reforming Developing-Country Status in the World Trade Organization.|date=26 July 2019|website=[[whitehouse.gov]]}}&lt;/ref&gt;

=== വികസനത്തിന്റെ അളവും ആശയവും ===
[[പ്രമാണം:Newly_industrialized_countries_2013.svg|ലഘുചിത്രം| 2013 പ്രകാരം പുതുതായി വ്യാവസായിക രാജ്യങ്ങലായവ.]]
സാമ്പത്തികമോ മാനുഷികമോ ആയ ഘടകങ്ങളാൽ വികസനം അളക്കാം. വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ പൊതുവേ, ജനസംഖ്യയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ കാര്യമായ തോതിൽ വ്യാവസായികവൽക്കരണം നേടിയിട്ടില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളാണ്. മിക്ക കേസുകളിലും അവ താഴ്ന്ന ജീവിതനിലവാരം ഉള്ള രാജ്യങ്ങളാണ്. കുറഞ്ഞ വരുമാനവും ഉയർന്ന ജനസംഖ്യാ വളർച്ചയും തമ്മിൽ ബന്ധമുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Population and poverty&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.unfpa.org/resources/population-and-poverty|title=Population and poverty|access-date=2018-09-21|website=www.unfpa.org|language=en}}&lt;/ref&gt; പ്രതിശീർഷ വരുമാനം, [[മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം|മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം]], ആയുർദൈർഘ്യം, സാക്ഷരതാ നിരക്ക്, സ്വാതന്ത്ര്യ സൂചിക തുടങ്ങിയ സ്ഥിതിവിവര സൂചികകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് രാജ്യത്തിന്റെ വികസനം അളക്കുന്നത്. ഡാറ്റ ലഭ്യമായ രാജ്യങ്ങളുടെ മാനുഷിക വികസനത്തിന്റെ തോത് അളക്കാൻ, മുകളിൽ പറഞ്ഞ ചില സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളുടെ സംയുക്ത സൂചകമായ [[മാനവ വികസന സൂചിക|ഹ്യൂമൻ ഡെവലപ്‌മെന്റ് ഇൻഡക്‌സ്]] (HDI) യുഎൻ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. വളർച്ചയെ വിലയിരുത്തുന്നതിനായി ലോകത്തിലെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും പ്രമുഖ വികസന സ്ഥാപനങ്ങളും വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഒരു ബ്ലൂപ്രിൻറിൽ നിന്നാണ് യുഎൻ [[സഹസ്രാബ്ദ വികസനലക്ഷ്യങ്ങൾ|സഹസ്രാബ്ദ വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ]] നിശ്ചയിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.un.org/millenniumgoals/|title=United Nations Millennium Development Goals|access-date=2018-03-28|website=www.un.org}}&lt;/ref&gt; ഈ ലക്ഷ്യങ്ങൾ 2015-ൽ അവസാനിപ്പിച്ച് [[സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ]] അവതരിപ്പിച്ചു.

വികസ്വര രാഷ്ട്രം എന്ന സങ്കൽപ്പം, വൈവിധ്യമാർന്ന ദിശാസൂചനകളുള്ള നിരവധി സൈദ്ധാന്തിക സംവിധാനങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു - ഉദാഹരണത്തിന്, കോളനിവൽക്കരണത്തിൽ നിന്നും ഒഴിവാകൽ, [[വിമോചനദൈവശാസ്ത്രം|വിമോചന ദൈവശാസ്ത്രം]], [[മാർക്സിസം]], സാമ്രാജ്യത്വ വിരുദ്ധത, ആധുനികവൽക്കരണം, സാമൂഹിക മാറ്റം, രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ.

രാജ്യത്തിന്റെ വികസനത്തിന്റെ ഘട്ടം മുതൽ ഉണ്ടായിട്ടുള്ള മേഖലാപരമായ മാറ്റങ്ങളാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന സൂചകം. ശരാശരി, ദ്വിതീയ മേഖലയിൽ (നിർമ്മാണം) 50% സംഭാവനയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ഗണ്യമായി വളർച്ചയുലവയാണ്. അതുപോലെ തൃതീയ മേഖലയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമുള്ള രാജ്യങ്ങളും സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന്റെ ഉയർന്ന നിരക്ക് കാണുന്നു.

== വിമർശനങ്ങളും അനുബന്ധ പദങ്ങളും ==
വികസ്വര രാജ്യം എന്ന പദത്തിൻ്റെ ഉപയോഗത്തിനെതിരെ വിമർശനമുണ്ട്. ഒരു വികസിത രാജ്യവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഈ പദം ഇത്തരത്തിലുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ അപകർഷതയെ സൂചിപ്പിക്കാം.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2015/01/04/372684438/if-you-shouldnt-call-it-the-third-world-what-should-you-call-it|title=If You Shouldn't Call It The Third World, What Should You Call It?|access-date=5 March 2020|last=Silver|first=Marc|date=4 January 2015|website=NPR}}&lt;/ref&gt; [[ക്യൂബ|ക്യൂബയും]] [[ഭൂട്ടാൻ|ഭൂട്ടാനും]] പോലുള്ള ഏതാനും രാജ്യങ്ങൾ പിന്തുടരേണ്ടെന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത പാശ്ചാത്യ മാതൃകയിലേക്ക് വികസിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം ആയി അതിനെ കരുതാം.&lt;ref name=&quot;Karma Ura&quot;&gt;{{Cite web|url=http://archiv.ub.uni-heidelberg.de/savifadok/volltexte/2009/305/pdf/mono_1en_bt_dev_stry.pdf|title=The Bhutanese development story|access-date=17 September 2012|last=Ura|first=Karma}}&lt;/ref&gt; മൊത്തത്തിലുള്ള ദേശീയ സന്തോഷ സൂചകം പോലെയുള്ള ഇതര അളവുകൾ പ്രധാന സൂചകങ്ങളായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
[[പ്രമാണം:Worlds_regions_by_total_wealth(in_trillions_USD),_2018.jpg|ലഘുചിത്രം|260x260ബിന്ദു| 2018-ലെ മൊത്തം സമ്പത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ലോക മേഖലകൾ (ട്രില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിൽ).]]
&quot;വികസ്വര&quot;, &quot;അവികസിത&quot; എന്നീ പദങ്ങളുടെ ഉപയോഗത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത ആദ്യകാല വിമർശനങ്ങളിലൊന്ന്, അമേരിക്കയും ആഫ്രിക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ പാരാമീറ്ററുകൾ താരതമ്യം ചെയ്ത് 1973-ൽ പ്രമുഖ ചരിത്രകാരനും അക്കാദമികനുമായ വാൾട്ടർ റോഡ്‌നി നടത്തിയതാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://abahlali.org/files/3295358-walter-rodney.pdf|title=''How Europe Underdeveloped Africa''|last=Rodney|first=Walter|date=1973|publisher=Bogle-L'Ouverture Publications, London and Tanzanian Publishing House, Dar-Es-Salaam|page=25|language=en|archive-date=2019-05-03|access-date=2022-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190503095007/http://abahlali.org/files/3295358-walter-rodney.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

&quot;വികസ്വര രാജ്യം&quot; നിർവചിക്കുന്നതിന് &quot;സ്ഥാപിത നിർവ്വചനം&quot; ഇല്ല.&lt;ref name=&quot;unstated.un.org&quot;&gt;{{Cite web|url=https://unstats.un.org/unsd/mi/worldmillennium.htm|title=Millennium Development Indicators: World and regional groupings|access-date=13 May 2017|date=2003|publisher=[[United Nations Statistics Division]]|at=Note b|archive-url=https://web.archive.org/web/20050210031555/http://unstats.un.org/unsd/mi/worldmillennium.htm|archive-date=10 February 2005}}&lt;/ref&gt; സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനും സുസ്ഥിര വികസന വിദഗ്ധനുമായ [[ജെഫ്രി സെയ്ക്സ്|ജെഫ്രി സാക്‌സിന്റെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ, വികസിതവും വികസ്വരവുമായ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള നിലവിലെ വിഭജനം പ്രധാനമായും 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു പ്രതിഭാസമാണ്.&lt;ref name=&quot;The End of Poverty&quot;&gt;{{Cite book|title=The End of Poverty|title-link=The End of Poverty|last=Sachs|first=Jeffrey|publisher=The Penguin Press|year=2005|isbn=1-59420-045-9|location=New York, New York}}&lt;/ref&gt;  അന്തരിച്ച ആഗോള ആരോഗ്യ വിദഗ്ധൻ [[ഹാൻസ് റോസ്‌ലിങ്|ഹാൻസ് റോസ്ലിംഗ്]] ഈ ആശയം &quot;കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്&quot; എന്ന് പറഞ്ഞ് ഈ നിബന്ധനകൾക്കെതിരെ വാദിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Factfulness: Ten Reasons We're Wrong About The World - And Why Things Are Better Than You Think&quot;/&gt; വ്യക്തമായ നിർവചനത്തിന്റെ അഭാവം കണക്കിലെടുത്ത്, സുസ്ഥിര വിദഗ്ധനും ഗ്ലോബൽ ഫുട്‌പ്രിന്റ് നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ സ്ഥാപകനുമായ മാത്തിസ് വാക്കർനാഗൽ, രാജ്യങ്ങളുടെ ബൈനറി ലേബലിംഗ് &quot;വിവരണാത്മകമോ വിശദീകരണമോ അല്ല&quot; എന്ന് ഊന്നിപ്പറയുന്നു.&lt;ref name=&quot;Ecological Footprint: Managing Our Biocapacity Budget&quot;&gt;{{Cite book|url=https://www.newsociety.com/Books/E/Ecological-Footprint|title=Ecological Footprint: Managing Our Biocapacity Budget|last=Wackernagel|first=Mathis|last2=Beyers|first2=Bert|publisher=New Society Publishers|year=2019|isbn=978-0865719118|location=Gabriola Island, BC, Canada|pages=132|author-link=Mathis Wackernagel}}&lt;/ref&gt; വാക്കർനാഗലും റോസ്‌ലിംഗും വാദിക്കുന്നത്, വാസ്തവത്തിൽ, രണ്ട് തരം രാജ്യങ്ങളല്ല, 200-ലധികം വ്യത്യസ്ത രാജ്യങ്ങൾ, എല്ലാം ഒരേ പ്രകൃതി നിയമങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഓരോന്നിനും തനതായ സവിശേഷതകളുണ്ട് എന്നാണ്.&lt;ref name=&quot;Ecological Footprint: Managing Our Biocapacity Budget&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Factfulness: Ten Reasons We're Wrong About The World - And Why Things Are Better Than You Think&quot; /&gt;

&quot;വികസിക്കുന്നു&quot; എന്ന പദം നിലവിലെ സാഹചര്യത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. 1990-കളുടെ അവസാനം മുതൽ, യുഎൻ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളായി തിരിച്ച രാജ്യങ്ങൾ വികസിത രാജ്യങ്ങളുടെ വിഭാഗത്തേക്കാൾ ഉയർന്ന വളർച്ചാ നിരക്ക് പ്രകടിപ്പിക്കാൻ പ്രവണത കാണിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2014|title=On the structure of the present-day convergence|url=https://www.academia.edu/30720894|journal=Campus-Wide Information Systems|volume=31|issue=2/3|pages=139–152|doi=10.1108/CWIS-11-2013-0064}}&lt;/ref&gt;

&quot;വികസിക്കുന്നു&quot; എന്ന വാക്കിന്റെ യൂഫെമിസ്റ്റിക് വശം മോഡറേറ്റ് ചെയ്യാൻ, [[അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ]] സാമ്പത്തികമായി വികസനം കുറഞ രാജ്യം എന്ന പദം ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി-ഇത് ഒരു അർത്ഥത്തിലും വികസ്വരമായി കണക്കാക്കാനാവില്ല. വികസ്വര ലോക ജീവിത നിലവാരം വളരെ വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് ഇത് എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.

ശിശുമരണ നിരക്ക്, ഫെർട്ടിലിറ്റി നിരക്ക്, തീവ്ര ദാരിദ്ര്യ നിരക്ക് തുടങ്ങിയ സൂചികകളിൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പുരോഗതി കാരണം, &quot;വികസ്വര / വികസിത ലോക വർഗ്ഗീകരണം&quot; പ്രസക്തമല്ലെന്ന് 2015-ൽ [[ലോക ബാങ്ക്]] പ്രഖ്യാപിച്ചു.&lt;ref name=&quot;:5&quot;/&gt; ലോകവികസന സൂചകങ്ങളുടെ 2016-ലെ പതിപ്പിൽ, കാലഹരണപ്പെട്ട രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളിലുള്ള വ്യത്യാസം കണക്കിലെടുത്ത് &quot;വികസിത&quot;, &quot;വികസ്വര&quot; രാജ്യങ്ങളെ ഇനി വേർതിരിക്കേണ്ടെന്ന് [[ലോക ബാങ്ക്|ലോകബാങ്ക്]] തീരുമാനിച്ചു. &lt;ref name=&quot;WB&quot;&gt;{{Cite web|url=http://blogs.worldbank.org/opendata/2016-edition-world-development-indicators-out-three-features-you-won-t-want-miss|title=The 2016 edition of World Development Indicators is out: three features you won't want to miss|access-date=October 22, 2016|last=Fantom|first=Neil|last2=Khokhar|first2=Tariq|date=15 April 2016|website=The Data Blog|publisher=The World Bank|last3=Purdie|first3=Edie}}&lt;/ref&gt; അതനുസരിച്ച്, ലോകബാങ്ക് ആ ഡിസ്ക്രിപ്റ്ററിന്റെ ഉപയോഗം ഘട്ടംഘട്ടമായി നിർത്തുകയാണ്. പകരം, വേൾഡ്ബാങ്കിന്റെ റിപ്പോർട്ടുകൾ (വേൾഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് ഇൻഡിക്കേറ്റേഴ്‌സ് (ഡബ്ല്യുഡിഐ), ഗ്ലോബൽ മോണിറ്ററിംഗ് റിപ്പോർട്ട് എന്നിവ പോലുള്ളവ) ഇപ്പോൾ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള, പ്രദേശങ്ങൾക്കായുള്ള, വരുമാന ഗ്രൂപ്പുകൾക്കായുള്ള ഡാറ്റ സംഗ്രഹങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;/&gt;

=== മൂന്നാം ലോകം ===
സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ പതനത്തിനും ശീതയുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനത്തിനും ശേഷം കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദശാബ്ദങ്ങളായി, ''മൂന്നാം ലോകം'' എന്ന പദം വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുമായി മാറിമാറി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു, എന്നാൽ അത് നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയത്തെയും സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നില്ല എന്നതിനാൽ ഈ ആശയം ഇപ്പോ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. [[ശീതയുദ്ധം|ശീതയുദ്ധകാലത്ത്]] [[നാറ്റോ]] (ഒന്നാം ലോകം), [[കിഴക്കൻ ബ്ലോക്ക്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ബ്ലോക്ക്]] (രണ്ടാം ലോകം, ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിലും) [[ചേരിചേരാ പ്രസ്ഥാനം|അല്ലെങ്കിൽ]] (മൂന്നാം ലോകം) എന്നിങ്ങനെ രാജ്യങ്ങളെ നിർവചിക്കാൻ മൂന്ന് ലോക മാതൃക ഉടലെടുത്തു. കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ, &quot;മൂന്നാം ലോകം&quot; എന്നത് ഒരു സാമ്പത്തിക ഗ്രൂപ്പിംഗിനെക്കാൾ രാഷ്ട്രീയമായിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:7&quot;/&gt;

=== ഗ്ലോബൽ സൗത്ത് ===
&quot;ഗ്ലോബൽ സൗത്ത്&quot; എന്ന പദം 2004 മുതൽ കൂടുതൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി.&lt;ref name=&quot;concept&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.academia.edu/7917466|title=The Use of the Concept 'Global South' in Social Science &amp; Humanities|access-date=2016-10-06|last=Pagel|first=Heikie|last2=Ranke|first2=Karen|date=11 July 2014|publisher=[[Humboldt University of Berlin]]|last3=Hempel|first3=Fabian|last4=Köhler|first4=Jonas}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=GYdeNdKrp8sC&amp;pg=PA13|title=Urban Poverty in the Global South: Scale and Nature|last=Mitlin|first=Diana|last2=Satterthwaite|first2=David|date=2013|publisher=Routledge|isbn=9780415624664|page=13}}&lt;/ref&gt; സമ്പന്നമായ &quot;വടക്കൻ&quot; രാജ്യങ്ങളിലെ ദരിദ്രമായ &quot;തെക്കൻ&quot; പ്രദേശങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടാം.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=s3s7a39GHIEC&amp;pg=PA11|title=The Foreign Policies of the Global South: Rethinking Conceptual Frameworks|last=Braveboy-Wagner|first=Jacqueline Anne|date=2003|publisher=Lynne Rienner Publishers|isbn=9781588261755|page=11}}&lt;/ref&gt; ഈ രാജ്യങ്ങളുടെ &quot; [[കോളനിവാഴ്ച|കൊളോണിയലിസം]], [[പുതിയ സാമ്രാജ്യത്വം|നവ-സാമ്രാജ്യത്വം]], ജീവിതനിലവാരം, ആയുർദൈർഘ്യം, വിഭവങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം എന്നിവയിൽ വലിയ അസമത്വങ്ങൾ നിലനിറുത്തുന്ന വ്യത്യസ്ത സാമ്പത്തിക സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളുടെ പരസ്പരബന്ധിതമായ ചരിത്രങ്ങളെയാണ് ഗ്ലോബൽ സൗത്ത് പരാമർശിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dados|first=Nour|last2=Connell|first2=Raewyn|date=2012-01-01|title=the global south|jstor=41960738|journal=Contexts|volume=11|issue=1|pages=12–13|doi=10.1177/1536504212436479}}&lt;/ref&gt;

=== അനുബന്ധ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ===
&quot;വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ&quot; എന്ന പദത്തിന് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി ഗവേഷണ സിദ്ധാന്തങ്ങളുണ്ട് (കാലക്രമത്തിൽ):

* ആധുനികവൽക്കരണ സിദ്ധാന്തം - സമൂഹങ്ങൾക്കുള്ളിലെ നവീകരണ പ്രക്രിയ വിശദീകരിക്കാൻ
* ആശ്രിതത്വ സിദ്ധാന്തം - ദരിദ്രവും അവികസിതവുമായ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഒരു &quot;പരിധിയിൽ&quot; നിന്ന് സമ്പന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഒരു &quot;കോർ&quot; ലേക്ക് വിഭവങ്ങൾ ഒഴുകുന്നു, ആദ്യത്തേതിന്റെ ചെലവ് രണ്ടാമത്തേതിനെ സമ്പന്നമാക്കുന്നു.
* വികസന സിദ്ധാന്തം - സമൂഹത്തിൽ അഭികാമ്യമായ മാറ്റം എങ്ങനെ മികച്ച രീതിയിൽ കൈവരിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരം.
* വികസനാനന്തര സിദ്ധാന്തം - വികസനത്തിന്റെ മുഴുവൻ ആശയവും പ്രയോഗവും ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ പാശ്ചാത്യ-വടക്കൻ മേധാവിത്വത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു.

== പൊതുവായ സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ ==

=== സർക്കാർ, രാഷ്ട്രീയം, ഭരണം ===
പല വികസ്വര രാജ്യങ്ങളും 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിക്ക് ശേഷം മാത്രമാണ് പൂർണ്ണ സ്വയം നിർണ്ണയാവകാശവും [[ജനാധിപത്യം|ജനാധിപത്യവും]] നേടിയത്. സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടുന്നത് വരെ പലതും ഒരു സാമ്രാജ്യത്വ യൂറോപ്യൻ ശക്തിയാണ് ഭരിച്ചിരുന്നത്. വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനങ്ങൾ വൈവിധ്യപൂർണ്ണമാണ്, എന്നാൽ മിക്ക രാഅജ്യങ്ങലിലു 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, വ്യത്യസ്തമായ വിജയവും രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉള്ള ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള [[ജനാധിപത്യം|ജനാധിപത്യ ഗവൺമെന്റുകൾ]] വന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Palat|first=Ravi Arvind|date=April 2010|title=World Turned Upside Down? Rise of the global South and the contemporary global financial turbulence|journal=Third World Quarterly|volume=31|issue=3|pages=365–384|doi=10.1080/01436597.2010.488465}}&lt;/ref&gt; 'ഫലപ്രദമായ [[പൗരത്വം]]' എന്നത് [[സമൂഹശാസ്ത്രം|സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ]] പാട്രിക് ഹെല്ലർ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: &quot;സിവിൽ, രാഷ്ട്രീയ രംഗത്തെ ഔപചാരിക നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വിടവ്, ആ അവകാശങ്ങൾ അർത്ഥപൂർവ്വം പ്രാവർത്തികമാക്കാനുള്ള യഥാർത്ഥ കഴിവ്&quot;. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Heller|first=Patrick|date=October 2012|title=Democracy, Participatory Politics and Development: Some Comparative Lessons from Brazil, India and South Africa|url=https://archive.org/details/sim_polity_2012-10_44_4/page/643|journal=Polity|volume=44|issue=4|pages=643–665|doi=10.1057/pol.2012.19}}&lt;/ref&gt;

പൗരത്വത്തിനപ്പുറം, വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ ക്രോസ്-ബോർഡർ മൊബിലിറ്റിയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം, വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ പരമ്പരാഗത ശ്രദ്ധയുടെ തിരുത്തലായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന കുടിയേറ്റ സംവാദങ്ങളിൽ വിലപ്പെട്ട വെളിച്ചം വീശുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite book|title=The age of migration: international population movements in the modern world|last=Haas|first=Hein de|last2=Castles|first2=Stephen|last3=Miller|first3=Mark J|date=2020|isbn=978-1-352-00798-5|pages=96–123|oclc=1143614574}}&lt;/ref&gt; ചില രാഷ്ട്രീയ ശാസ്ത്രജ്ഞർ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ ഉടനീളം ദേശസാൽക്കരണം, വികസനം, നവലിബറൽ മൈഗ്രേഷൻ മാനേജ്മെന്റ് ഭരണകൂടങ്ങളുടെ ഒരു ടൈപ്പോളജി തിരിച്ചറിയുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Adamson|first=Fiona B.|last2=Tsourapas|first2=Gerasimos|date=24 October 2019|title=The Migration State in the Global South: Nationalizing, Developmental, and Neoliberal Models of Migration Management|journal=International Migration Review|volume=54|issue=3|pages=853–882|doi=10.1177/0197918319879057}}&lt;/ref&gt;

=== സമ്പദ്ഘടന ===
[[പ്രമാണം:Worlds_regions_by_total_wealth(in_trillions_USD),_2018.jpg|ലഘുചിത്രം| 2018-ലെ മൊത്തം സമ്പത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ലോക മേഖലകൾ (ട്രില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിൽ).]]
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും അപകോളനിവൽക്കരണത്തിനും ശേഷം, മിക്ക വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്കും പുതിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും വ്യവസായവും സാമ്പത്തിക ഉത്തേജനവും ആവശ്യമായിരുന്നു. പലരും വിദേശ നിക്ഷേപത്തെ ആശ്രയിച്ചു. ഈ ഫണ്ടിംഗ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും വ്യവസായവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു, പക്ഷേ വ്യവസ്ഥാപരമായ ചൂഷണത്തിന്റെ ഒരു സംവിധാനത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.  അവർ വിലപേശലിനായി [[സ്വാഭാവികറബ്ബർ|റബ്ബർ]] പോലുള്ള അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ കയറ്റുമതി ചെയ്തു. പാശ്ചാത്യ ലോകത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കമ്പനികൾ പലപ്പോഴും വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ വിലകുറഞ്ഞ തൊഴിലാളികളെ ഉൽപാദനത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite journal|last=Roy|first=Pallavi|date=2 July 2016|title=Economic growth, the UN and the Global South: an unfulfilled promise|url=https://eprints.soas.ac.uk/22135/1/Roy%20Growth%20and%20Redistribution.pdf|journal=Third World Quarterly|volume=37|issue=7|pages=1284–1297|doi=10.1080/01436597.2016.1154440}}&lt;/ref&gt; പാശ്ചാത്യർക്ക് ഈ സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് കാര്യമായ നേട്ടമുണ്ടായെങ്കിലും വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെ അവികസിതമാക്കി.

ഈ ക്രമീകരണത്തെ ചിലപ്പോൾ നിയോകൊളോണിയലിസം എന്ന് വിളിക്കുന്നു, അതായത് വികസിത രാജ്യങ്ങൾ വികസിത രാജ്യങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സംവിധാനം. മുൻ കോളനികൾ ഇപ്പോഴും അവരെ മുൻപ് കോളനിവൽക്കരിച്ചവരാണ് നിയന്ത്രിക്കുന്നത് എന്ന് ഇതിനർത്ഥമില്ല; അത് കൊളോണിയൽ പോലുള്ള ചൂഷണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ പലപ്പോഴും സ്വയം വികസിക്കുന്നതിനുപകരം സമ്പന്ന രാജ്യങ്ങളെ കൂടുതൽ വികസിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Hickel|first1=Jason|date=14 January 2017|title=Aid in reverse: how poor countries develop rich countries|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/2017/jan/14/aid-in-reverse-how-poor-countries-develop-rich-countries|access-date=17 March 2019|archive-date=10 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010231327/https://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/2017/jan/14/aid-in-reverse-how-poor-countries-develop-rich-countries|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ഈ സമ്പ്രദായം അവസാനിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/neocolonialism|title=Neocolonialism|access-date=2019-04-01|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നാണ് പുതിയ അന്താരാഷ്ട്ര സാമ്പത്തിക ക്രമം. വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെ അവശേഷിപ്പിക്കുന്നതോ സ്വയംപര്യാപ്തമാക്കുന്നതോ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന ഒരു നയം അവർക്കുണ്ട്. കൂടുതൽ വ്യക്തമായി പറഞ്ഞാൽ, അവർ പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളുടെയും വ്യവസായവൽക്കരണത്തിന്റെയും മേലുള്ള പരമാധികാരത്തെ വാദിക്കുന്നു.

NIEO പോലെയുള്ള വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടുകെട്ടുകൾ ലോക വേദിയിൽ സമത്വത്തിനായി ഇടയ്ക്കിടെ ലോബി ചെയ്യുന്നു. ചൈനയുടെ ഉയർച്ച [[ബ്രിക്|ബ്രിക് രാജ്യങ്ങളുടെ]] ഉയർച്ചയെ സൂചിപ്പിക്കാം.&lt;ref name=&quot;:02&quot;/&gt;

== പൊതുവായ വെല്ലുവിളികൾ ==
 
വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ മിക്കപ്പോഴും ചർച്ച ചെയ്യുന്ന ആഗോള പ്രശ്നങ്ങളിൽ [[ആഗോളവത്കരണം|ആഗോളവൽക്കരണം]], ആഗോള ആരോഗ്യ ഭരണം, ആരോഗ്യം, പ്രതിരോധ ആവശ്യങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. വികസിത രാജ്യങ്ങൾ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക രംഗത്തെ പുതുമകൾ പോലുള്ള പ്രശ്‌നങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇത് വ്യത്യസ്തമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ager|first=Alastair|last2=Yu|first2=Gary|last3=Hermosilla|first3=Sabrina|date=September 2012|title=Mapping the key issues shaping the landscape of global public health|journal=Global Public Health|volume=7|issue=sup1|pages=S16–S28|doi=10.1080/17441692.2012.679741|pmid=22765282}}&lt;/ref&gt;

മിക്ക വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്കും പൊതുവായുള്ള ഈ മാനദണ്ഡങ്ങളുണ്ട്:&lt;ref name=&quot;UN2018&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.un.org/development/desa/dpad/least-developed-country-category/ldc-criteria.html|title=Criteria For Identification Of LDCs|access-date=2018-03-02|date=2010-03-04|publisher=[[United Nations Department of Economic and Social Affairs]], Development Policy and Analysis Division}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Criteria&quot;&gt;UN-OHRLLS [http://unohrlls.org/about-ldcs/criteria-for-ldcs/ Criteria for Identification and Graduation of LDCs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190725125957/http://unohrlls.org/about-ldcs/criteria-for-ldcs/ |date=2019-07-25 }}.&lt;/ref&gt;

* ഉയർന്ന [[ദാരിദ്ര്യം]] - മൂന്ന് വർഷത്തെ ശരാശരി പ്രതിശീർഷ ജിഎൻഐ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, GNI പ്രതിശീർഷ മൂല്യം US$1,025-ൽ കുറവാണെങ്കിൽ (2018-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്) രാജ്യം ഏറ്റവും വികസിത രാജ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;Criteria&quot;/&gt;
* മാനവ വിഭവശേഷി ബലഹീനത ([[പോഷണം]], ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, മുതിർന്നവരുടെ [[സാക്ഷരത]] എന്നിവയുടെ സൂചകങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി).
* സാമ്പത്തിക പരാധീനത (കാർഷിക ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ അസ്ഥിരത, ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും കയറ്റുമതിയുടെ അസ്ഥിരത, പാരമ്പര്യേതര പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യം, ചരക്ക് കയറ്റുമതി ഏകാഗ്രത, സാമ്പത്തിക കുറവിന്റെ വൈകല്യം, [[പ്രകൃതിക്ഷോഭം|പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങളാൽ]] കുടിയിറക്കപ്പെട്ട ജനസംഖ്യയുടെ ശതമാനം എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി).

=== നഗര ചേരികൾ ===
യുഎൻ-ഹാബിറ്റാറ്റിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച്, 2012-ൽ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ നഗര ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 33% അല്ലെങ്കിൽ ഏകദേശം 863 ദശലക്ഷം ആളുകൾ [[ചേരി|ചേരികളിലാണ്]] താമസിക്കുന്നത്. &lt;ref name=&quot;UNHABITATswcr1213&quot;&gt;{{Cite web|url=http://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/745habitat.pdf|title=State of the World's Cities Report 2012/2013: Prosperity of Cities|access-date=4 October 2013|publisher=UNHABITAT}}&lt;/ref&gt; 2012-ൽ, ചേരികളിൽ താമസിക്കുന്ന നഗര ജനസംഖ്യയുടെ അനുപാതം ഏറ്റവും ഉയർന്നത് സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കയിലാണ് (62%), ദക്ഷിണേഷ്യ (35%), തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ (31%), കിഴക്കൻ ഏഷ്യ (28%).&lt;ref name=&quot;UNHABITATswcr1213&quot; /&gt; {{Rp|127}}

വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ നഗര ജനസംഖ്യയുടെ 43% ഉം വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ 78% ഉം ചേരി നിവാസികളാണെന്ന് യുഎൻ-ഹാബിറ്റാറ്റ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;grhs2003&quot;&gt;[http://www.unhabitat.org/downloads/docs/grhs.2003.key.pdf The challenge of slums – Global report on Human Settlements] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921055009/http://www.unhabitat.org/downloads/docs/grhs.2003.key.pdf|date=21 September 2013}}, United Nations Habitat (2003)&lt;/ref&gt;

വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ചേരികൾ രൂപപ്പെടുകയും വളരുകയും ചെയ്യുന്നു. ദ്രുതഗതിയിലുള്ള [[നഗരവത്കരണം|ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്ന് നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റം]], സാമ്പത്തിക സ്തംഭനാവസ്ഥയും വിഷാദവും, ഉയർന്ന [[തൊഴിലില്ലായ്മ]], ദാരിദ്ര്യം, അനൗപചാരിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, തെറ്റായ ആസൂത്രണം, രാഷ്ട്രീയം, പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങൾ, സാമൂഹിക സംഘർഷങ്ങൾ എന്നിവ കാരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;whyslums&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.unhabitat.org/downloads/docs/4625_51419_GC%2021%20What%20are%20slums.pdf|title=What are slums and why do they exist?|date=April 2007|publisher=UN-Habitat|location=Kenya|archive-url=https://web.archive.org/web/20110206143558/http://www.unhabitat.org/downloads/docs/4625_51419_GC%2021%20What%20are%20slums.pdf|archive-date=2011-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Spontaneous Shelter: International Perspectives and Prospects|last=Patton|first=Carl V.|date=1988|publisher=Temple University Press|isbn=978-0-87722-507-2|location=Philadelphia}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;grhs2011&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.unhabitat.org/downloads/docs/GRHS.2003.2.pdf|title=Assessing Slums in the Development Context|access-date=16 September 2013|year=2011|publisher=United Nations Habitat Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20140105025237/http://www.unhabitat.org/downloads/docs/GRHS.2003.2.pdf|archive-date=5 January 2014}}&lt;/ref&gt; ഉദാഹരണത്തിന്, ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യ വികസിക്കുമ്പോൾ, ഗ്രാമവാസികൾ കുടിയേറ്റത്തിലൂടെ നഗരങ്ങളിലേക്ക് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു, ഇത് ചേരികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് കാരണമാകുന്നു.&lt;ref name=&quot;Westra&quot;&gt;{{Cite journal|last=Westra|first=Richard|year=2011|title=Renewing Socialist Development in the Third World|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-contemporary-asia_2011-11_41_4/page/519|journal=[[Journal of Contemporary Asia]]|volume=41|issue=4|pages=519–543|doi=10.1080/00472336.2011.610612}}&lt;/ref&gt;

ചില നഗരങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ദക്ഷിണേഷ്യയിലെയും സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കയിലെയും രാജ്യങ്ങളിൽ ചേരികൾ വ്യാപകമാണ്, നഗര ജനസംഖ്യയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം താമസിക്കുന്നു. ഇവയെ ചിലപ്പോൾ &quot;ചേരി നഗരങ്ങൾ&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Slum Cities and Cities with Slums&quot; States of the World's Cities 2008/2009|year=2008|url=https://archive.org/details/stateofworldscit0000unse_o4s5|publisher=UN-Habitat}}&lt;/ref&gt;

=== സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ അതിക്രമങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:A_formation_of_human_chain_at_India_Gate_by_the_women_from_different_walks_of_life_at_the_launch_of_a_National_Campaign_on_prevention_of_violence_against_women,_in_New_Delhi_on_October_02,_2009.jpg|ലഘുചിത്രം| 2009 ഒക്‌ടോബർ 02-ന് ന്യൂഡൽഹിയിൽ സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ അതിക്രമങ്ങൾ തടയുന്നതിനുള്ള ദേശീയ കാമ്പയിന്റെ സമാരംഭത്തിൽ സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ തുറകളിലുള്ള സ്ത്രീകൾ ഇന്ത്യാ ഗേറ്റിൽ രൂപീകരിച്ച മനുഷ്യച്ചങ്ങല.]]
ലോകത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ പല തരത്തിലുള്ള അതിക്രമങ്ങളും കൂടുതലാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, സ്ത്രീധന പീഡനവും വധുവിനെ ചുട്ടുകൊല്ലലും, കംബോഡിയ ഉൾപ്പെടെയുള്ള തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ [[ആസിഡ് ആക്രമണം|ആസിഡ് എറിയൽ]], മിഡിൽ ഈസ്റ്റുമായും ദക്ഷിണേഷ്യയുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന [[ദുരഭിമാനക്കൊല]]. അതുപോലെ എത്യോപ്യ, മധ്യേഷ്യ, കോക്കസസ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ വഴിയുള്ള വിവാഹം കാണപ്പെടുന്നു. വധുവില അടയ്ക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദുരുപയോഗം (അക്രമം, കടത്ത്, നിർബന്ധിത വിവാഹം എന്നിവ പോലുള്ളവ) സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കയുടെയും ഓഷ്യാനിയയുടെയും ചില ഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news | title = Papua New Guinea: police cite bride price major factor in marital violence | archive-url=https://web.archive.org/web/20150218182845/http://www.violenceisnotourculture.org/News-and-Views/papua-new-guinea-police-cite-bride-price-major-factor-marital-violence | archive-date = 18 February 2015 |url=http://www.violenceisnotourculture.org/News-and-Views/papua-new-guinea-police-cite-bride-price-major-factor-marital-violence | work = Island Business |via=Violence is not our Culture |date=21 November 2011 |access-date=6 August 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mrc.ac.za/gender/Bridepricedomesticviolence.pdf|title=An exploratory study of bride price and domestic violence in Bundibugyo District, Uganda|access-date=6 August 2014|date=April 2012|publisher=Centre for Human Rights Advancement (CEHURA) and [[South African Medical Research Council]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130717105205/http://www.mrc.ac.za/gender/Bridepricedomesticviolence.pdf|archive-date=17 July 2013}}&lt;/ref&gt;

പല വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലും ഇപ്പോഴും നടക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ അതിക്രമത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപമാണ് [[സ്ത്രീ ലിംഗഛേദനം|സ്ത്രീ ജനനേന്ദ്രിയഛേദനം]] (FGM). ഇത് കൂടുതലും ആഫ്രിക്കയിലും ഒരു പരിധിവരെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലും ഏഷ്യയുടെ മറ്റു ചില ഭാഗങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു. സൊമാലിയ (98% സ്ത്രീകളും), ഗിനിയ (96%), ജിബൂട്ടി (93%), ഈജിപ്ത് (91%), എറിത്രിയ (89%), മാലി (89%), സിയറ ലിയോൺ (88%), സുഡാൻ (88%), ഗാംബിയ (76%), ബുർക്കിന ഫാസോ (76%), എത്യോപ്യ (74%) എന്നിവയാണ് ലിംഗ ഛേദനം നടത്തപ്പെട്ട ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്ത്രീകളുള്ള വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ.&lt;ref name=&quot;unicef.org&quot;&gt;{{Cite book|url=http://www.unicef.org/media/files/FGCM_Lo_res.pdf|title=Female Genital Mutilation/Cutting: A statistical overview and exploration of the dynamics of change|last=UNICEF|date=22 July 2013|publisher=[[UNICEF]]|author-link=UNICEF|access-date=18 November 2013|archive-date=2015-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150405083031/http://www.unicef.org/media/files/FGCM_Lo_res.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ആഗോളവത്കരണം|ആഗോളവൽക്കരണവും]] കുടിയേറ്റവും കാരണം, സ്ത്രീ ലിംഗഛേദനം ആഫ്രിക്കയുടെയും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിന്റെയും അതിർത്തികൾക്കപ്പുറത്തേക്ക്, ഓസ്‌ട്രേലിയ, ബെൽജിയം, കാനഡ, ഫ്രാൻസ്, ന്യൂസിലാൻഡ്, യുഎസ്, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/sexsocialjustice00nuss/page/120|title=Sex &amp; social justice|last=Nussbaum|first=Martha|publisher=Oxford University Press|year=1999|isbn=978-0195110326|editor-last=Nussbaum|editor-first=Martha|editor-link=Martha Nussbaum|location=New York|pages=[https://archive.org/details/sexsocialjustice00nuss/page/120 120–121]|chapter=Judging other cultures: the case of genital mutilation|author-link=Martha Nussbaum|chapter-url=https://books.google.com/books?id=43U8DwAAQBAJ&amp;pg=PA120|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;

ഇസ്താംബുൾ കൺവെൻഷൻ (ആർട്ടിക്കിൾ 38) സ്ത്രീകളുടെ ജനനേന്ദ്രിയ ഛേദനം നിരോധിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://rm.coe.int/168046031c|title=Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence|date=12 April 2011|access-date=8 October 2017}}&lt;/ref&gt; 2016-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, പല ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലും [[സ്ത്രീ ലിംഗഛേദനം|സ്ത്രീ ജനനേന്ദ്രിയഛേദനംസ്ത്രീ ജനനേന്ദ്രിയഛേദനം]] നിയമപരമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;''Citations'':
&lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:Women_who_experienced_violence_by_an_intimate_partner,_OWID.svg|പകരം=An image showing statistics by percentage of share of women, older than 14 years old who experienced violence by an intimate partner.|ലഘുചിത്രം|239x239ബിന്ദു| ഉറ്റ പങ്കാളിയിൽ നിന്ന് അക്രമം അനുഭവിച്ചിട്ടുല്ല 14 വയസ്സിന് മുകളിൽ പ്രായമുള്ള സ്ത്രീകളുടെ ശതമാനം]]
സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ അതിക്രമങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള [[യു.എൻ വിമൻ|യുഎൻ വിമൻറെ]] വസ്തുതകളും കണക്കുകളും അനുസരിച്ച്,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unwomen.org/en/what-we-do/ending-violence-against-women/facts-and-figures|title=facts and figures:Ending Violence against Women}}&lt;/ref&gt; ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 35 ശതമാനം സ്ത്രീകളും അവരുടെ ജീവിതത്തിലെ ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ അടുത്ത പങ്കാളികളാൽ ശാരീരികവും ലൈംഗികവുമായ അതിക്രമങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ പങ്കാളി അല്ലാത്തവരിൽ നിന്നുള്ള ലൈംഗിക അതിക്രമങ്ങൾ (ലൈംഗിക പീഡനം ഉൾപ്പെടുന്നില്ല) അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ശാരീരികമോ ലൈംഗികമോ ആയ അതിക്രമങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്ത സ്ത്രീകളെ അപേക്ഷിച്ച്, ശാരീരികമോ ലൈംഗികമോ ആയ ലൈംഗിക അതിക്രമങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിട്ടുള്ള സ്ത്രീകൾ വിഷാദരോഗം, [[ഗർഭഛിദ്രം|ഗർഭച്ഛിദ്രം]], [[എച്ച്.ഐ.വി.|എച്ച്ഐവി]] സമ്പാദിക്കൽ എന്നിവ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതായി തെളിവുകൾ കാണിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unwomen.org/en/what-we-do/ending-violence-against-women/facts-and-figures#notes|title=facts and figures:ending violence against women}}&lt;/ref&gt;

[[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ|മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്]], [[ഉത്തരാഫ്രിക്ക|നോർത്ത് ആഫ്രിക്ക]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഡാറ്റ കാണിക്കുന്നത്, തങ്ങളുടെ അമ്മമാരെ ഉപദ്രവിക്കുന്ന അച്ഛനെ കണ്ട കുട്ടികലും ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള അക്രമം അനുഭവിച്ച പുരുഷന്മാരും, പ്രായമാകുമ്പോൾ പങ്കാളിക്കെതിരെ അക്രമം നടത്തിയതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.unwomen.org/en/what-we-do/ending-violence-against-women/facts-and-figures|title=Facts and figures: Ending violence against women|access-date=2020-09-26|website=UN Women|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== ആരോഗ്യ സംരക്ഷണവും പൊതുജന ആരോഗ്യവും ===
വികസ്വര രാജ്യങ്ങളും വികസിത രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ആരോഗ്യ പരിപാലനത്തിൽ കാര്യമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Alhaji|first=Mohammed M.|last2=Alam|first2=Sartaj|date=21 March 2019|title=Health Policy and System Research in Global South: Bridging the Gap through Citizen Participation|url=http://ejournalsystem.net/index.php/jpmi/article/view/2474|journal=Journal of Postgraduate Medical Institute|volume=33|issue=1|archive-date=2022-06-28|access-date=2022-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628094209/http://ejournalsystem.net/index.php/jpmi/article/view/2474|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ ആളുകൾക്ക് സാധാരണയായി വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ ആളുകളേക്കാൾ ആയുർദൈർഘ്യം കുറവാണ്. സാംക്രമിക രോഗങ്ങളുടെ ഭാരം, [[മാതൃമരണം|മാതൃമരണനിരക്ക്]], ശിശുമരണനിരക്ക്, ശിശുമരണനിരക്ക് എന്നിവ സാധാരണഗതിയിൽ ഇവിടെ ഗണ്യമായി കൂടുതലാണ്.
[[പ്രമാണം:Hunger_Map_2020_World_Food_Programme.svg|ലഘുചിത്രം|310x310ബിന്ദു| പട്ടിണി അനുഭവിക്കുന്ന ജനസംഖ്യയുടെ ശതമാനം, [[ലോകഭക്ഷ്യപദ്ധതി|വേൾഡ് ഫുഡ് പ്രോഗ്രാം]], 2020.&lt;br /&gt;{{Legend|#29b8c7|&lt; 2,5%}}&lt;div class=&quot;legend&quot;&gt;&lt;span class=&quot;legend-color&quot; style=&quot;background-color:#29b8c7; color:black;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt; 2,5%&lt;/div&gt;]]
വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ പോഷകാഹാരക്കുറവ് കൂടുതൽ സാധാരണമാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=w4CGAgAAQBAJ&amp;pg=PA20|title=World Hunger Routledge Introductions to Development|last=Young|first=Liz|date=2002|isbn=9781134774944|page=20}}&lt;/ref&gt; ചില ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് ഉയർന്ന പോഷകാഹാരക്കുറവ് ഉണ്ട്, സ്ത്രീകൾ ഉൾപ്പെടെ, പ്രത്യേകിച്ച് ഗർഭിണികളോ മുലയൂട്ടുന്നവരോ - അഞ്ച് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾ, പ്രായമായവർ. വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ അഞ്ച് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള 200 ദശലക്ഷത്തിലധികം കുട്ടികൾ അവരുടെ വികസന ശേഷിയിൽ എത്താത്തതിന് കാരണം കുട്ടികളിലെ പോഷകാഹാരക്കുറവും കുട്ടികളുടെ വളർച്ച മുരടിപ്പും ആണ്.&lt;ref&gt;Grantham-McGregor, Sally et al., the International Child Development Steering Group. “Developmental Potential in the First 5 Years for Children in Developing Countries.” Lancet 369.9555 (2007): 60–70. PMC. Web. 28 Nov. 2014.&lt;/ref&gt; 2013 ൽ ഏകദേശം 165 ദശലക്ഷം കുട്ടികൾ പോഷകാഹാരക്കുറവ് മൂലം വളർച്ച മുരടിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Bh2013&quot;&gt;{{Cite journal|title=Evidence-based interventions for improvement of maternal and child nutrition: what can be done and at what cost?|journal=Lancet|volume=382|issue=9890|pages=452–477|date=August 2013|pmid=23746776|doi=10.1016/s0140-6736(13)60996-4}}&lt;/ref&gt; ചില വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ, പോഷകാഹാരക്കുറവിന്റെ അതേ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്കുള്ളിൽ [[പൊണ്ണത്തടി|പൊണ്ണത്തടിയുടെ]] രൂപത്തിൽ അമിതപോഷണം പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.unicef.org/nutrition/files/Progress_for_Children_-_No._4.pdf|title=Progress For Children: A Report Card On Nutrition|publisher=UNICEF|access-date=2022-07-16|archive-date=2021-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112154958/https://www.unicef.org/nutrition/files/Progress_for_Children_-_No._4.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ഇനിപ്പറയുന്ന ലിസ്റ്റ് പരിസ്ഥിതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാരണങ്ങളോ അവസ്ഥകളോ ശക്തമായ പാരിസ്ഥിതിക ഘടകങ്ങളുള്ള ചില രോഗങ്ങളും കാണിക്കുന്നു:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/heli/risks/ehindevcoun/en|title=Environment and health in developing countries|date=8 September 2016|website=Priority environment and health risks|publisher=[[World Health Organization]]}}&lt;/ref&gt;

* രോഗം/ [[രോഗം]] ([[മലമ്പനി|മലേറിയ]], [[ക്ഷയം]], [[എയ്‌ഡ്‌സ്‌|എയ്ഡ്സ്]] മുതലായവ.): വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ കുടുംബങ്ങളിൽ രോഗം ഉയർന്നതും പിന്നാക്കാവസ്ഥയിലുള്ളതുമായ ചിലവ് ഭാരങ്ങൾ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;Russel S. The economic burden of illness for households in developing countries: a review of studies focusing on malaria, tuberculosis, and human immunodeficiency virus/acquired immunodeficiency syndrome. Am J Trop Med Hyg 2004&lt;/ref&gt;
* ഉഷ്ണമേഖലാ, പകർച്ചവ്യാധികൾ (അവഗണിച്ച ഉഷ്ണമേഖലാ രോഗങ്ങൾ)
* സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത [[കുടിവെള്ളം]], മോശം ശുചിത്വവും ശുചിത്വവും
* വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ ഇൻഡോർ വായു മലിനീകരണം
* മലിനീകരണം (ഉദാ: [[അന്തരീക്ഷമലിനീകരണം|വായു മലിനീകരണം]], [[ജലമലിനീകരണം]])
* മോട്ടോർ വാഹന കൂട്ടിയിടികൾ
* ബോധപൂർവമല്ലാത്ത വിഷബാധ
* സാംക്രമികേതര രോഗങ്ങളും ദുർബലമായ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളും

=== വെള്ളം, ശുചിത്വം ===
പല വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലും ശുചിത്വ സേവനങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം വളരെ താഴ്ന്ന നിലയിലാണ്. 2015-ൽ [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യ സംഘടന]] (ഡബ്ല്യുഎച്ച്ഒ) കണക്കാക്കിയത് &quot;3 പേരിൽ 1 പേർ, അല്ലെങ്കിൽ 2.4 ബില്യൺ ആളുകൾ ഇപ്പോഴും ശുചിത്വ സൗകര്യങ്ങളില്ലാത്തവരാണ്&quot; എന്നും 663 ദശലക്ഷം ആളുകൾക്ക് ഇപ്പോഴും സുരക്ഷിതവും ശുദ്ധവുമായ കുടിവെള്ളം ലഭ്യമല്ല എന്നുമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/water_sanitation_health/monitoring/jmp-2015-key-facts/en/|title=Key facts from JMP 2015 report|access-date=2017-11-17|website=World Health Organization|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/mediacentre/news/releases/2015/jmp-report/en/|title=WHO {{!}} Lack of sanitation for 2.4 billion people is undermining health improvements|access-date=2017-11-17|website=www.who.int}}&lt;/ref&gt; 2017-ലെ ജെഎംപിയുടെ കണക്ക് പ്രകാരം 4.5 ബില്യൺ ആളുകൾക്ക് നിലവിൽ സുരക്ഷിതമായ ശുചിത്വ സൗകര്യങ്ങൾ ഇല്ല. &lt;ref name=&quot;JMP2017&quot;&gt;WHO and UNICEF (2017) [https://washdata.org/reports Progress on Drinking Water, Sanitation and Hygiene: 2017 Update and SDG Baselines]. Geneva: World Health Organization (WHO) and the United Nations Children's Fund (UNICEF), 2017&lt;/ref&gt; ഇവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.

ഏകദേശം 892 ദശലക്ഷം ആളുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ആഗോള ജനസംഖ്യയുടെ 12 ശതമാനം ആളുകൾ 2016&lt;ref name=&quot;JMP2017&quot;/&gt; ൽ ടോയ്‌ലറ്റുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് പകരം തുറസ്സായ മലമൂത്ര വിസർജനം നടത്തി. ലോകത്ത് തുറസ്സായ മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം നടത്തുന്ന 892 ദശലക്ഷം ആളുകളിൽ എഴുപത്തിയാറു ശതമാനവും (678 ദശലക്ഷം) ജീവിക്കുന്നത് വെറും ഏഴ് രാജ്യങ്ങളിലാണ്.&lt;ref name=&quot;JMP2017&quot; /&gt; ഇന്ത്യ (348 ദശലക്ഷം), നൈജീരിയ (38.1 ദശലക്ഷം), ഇന്തോനേഷ്യ (26.4 ദശലക്ഷം), എത്യോപ്യ (23.1 ദശലക്ഷം), പാകിസ്ഥാൻ (19.7 ദശലക്ഷം), നൈജർ (14.6 ദശലക്ഷം), സുഡാൻ (19.7 ദശലക്ഷം) എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ പരസ്യമായി മലമൂത്രവിസർജ്ജനം നടത്തുന്ന രാജ്യങ്ങൾ. 9.7 ദശലക്ഷം).&lt;ref name=&quot;WBSTATS&quot;&gt;{{Cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/SH.STA.ODFC.ZS?locations=ID-NG-NE-ET-SD-IN-PK|title=People practicing open defecation (% of population) – Indonesia, Nigeria, Niger, Ethiopia, Sudan, India, Pakistan|access-date=15 October 2019|website=data.worldbank.org|publisher=[[The World Bank]]}}&lt;/ref&gt;

2015-ൽ യുഎൻ സ്ഥാപിച്ച 17 [[സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ|സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ]] ഒന്നായ [[ആറാം സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യം]] എല്ലാ ആളുകൾക്കും ശുദ്ധജലവും ശുചിത്വവും ആവശ്യപ്പെടുന്നു. വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ ആളുകൾക്ക് ഇത് പ്രത്യേകിച്ചും പ്രസക്തമാണ്.

=== ഊർജ്ജം ===
[[പ്രമാണം:Solar-Panel-Cooker-in-front-of-hut.jpg|ലഘുചിത്രം| സോളാർ കുക്കറുകൾ ഔട്ട്ഡോർ പാചകത്തിന് ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സായി സൂര്യപ്രകാശം ഉപയോഗിക്കുന്നു.]]
2009 ൽ ലോകത്ത് ഏകദേശം 1.4 ബില്യൺ ആളുകൾ വൈദ്യുതി ഇല്ലാതെ ജീവിച്ചിരുന്നു. 2.7 ബില്യൺ ആളുകൾ വീട്ടിലെ ഊർജ്ജ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി മരം, കരി, ചാണകം ( ഉണങ്ങിയ മൃഗങ്ങളുടെ ചാണക ഇന്ധനം ) എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചു. ആധുനിക ഊർജ സാങ്കേതിക വിദ്യയിലേക്കുള്ള ഈ അഭാവം വരുമാന ഉൽപ്പാദനത്തെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു, ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു, ഇൻഡോർ വായു മലിനീകരണം മൂലം ആളുകളുടെ ആരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുന്നു, കൂടാതെ ആഗോള വനനശീകരണത്തിനും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിനും കാരണമാകുന്നു. ചെറിയ തോതിലുള്ള പുനരുൽപ്പാദിപ്പിക്കാവുന്ന ഊർജ്ജ സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഓൺസൈറ്റ് സോളാർ പവർ, മെച്ചപ്പെട്ട കുക്ക്സ്റ്റൗവ് എന്നിവ പോലെയുള്ള വിതരണ ഊർജ്ജ ഓപ്ഷനുകളും ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ആധുനിക ഊർജ്ജ സേവനങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.&lt;ref name=&quot;verlaw&quot;&gt;{{Cite journal|title=Energy. Deploying off-grid technology to eradicate energy poverty|journal=Science|volume=338|issue=6103|pages=47–8|date=October 2012|pmid=23042871|doi=10.1126/science.1222307}}&lt;/ref&gt;

നവീകരിക്കാവുന്ന ഊർജ്ജം വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേകിച്ചും അനുയോജ്യമാണ്. ഗ്രാമീണ, വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിൽ, [[ഖനിജ ഇന്ധനം|ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളിൽ]] നിന്ന് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഊർജ്ജത്തിന്റെ പ്രക്ഷേപണവും വിതരണവും ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതും ചെലവേറിയതുമാണ്. പ്രാദേശികമായി പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന ഊർജം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത് പ്രായോഗികമായ ഒരു ബദൽ വാഗ്ദാനം ചെയ്യാൻ കഴിയും.&lt;ref name=&quot;aus&quot;&gt;[http://www.ausaid.gov.au/publications/pdf/renewable_energy.pdf Power for the People] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120330120425/http://www.ausaid.gov.au/publications/pdf/renewable_energy.pdf|date=2012-03-30}} p. 3.&lt;/ref&gt;

വ്യവസായ സംരംഭങ്ങൾക്കും തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും ആവശ്യമായ ഊർജം നൽകുന്നതിലൂടെ പുനരുപയോഗ ഊർജത്തിന് ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജനത്തിന് നേരിട്ട് സംഭാവന നൽകാനാകും. പാചകം ചെയ്യാനും ബഹിരാകാശ ചൂടാക്കാനും വെളിച്ചം നൽകാനും ഊർജം നൽകിക്കൊണ്ട് ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജനത്തിന് പരോക്ഷമായ സംഭാവനകൾ നൽകാനും പുനരുപയോഗ ഊർജ സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്ക് കഴിയും.&lt;ref name=&quot;mdg&quot;&gt;[http://www.worldwatch.org/system/files/ren21-1.pdf Energy for Development: The Potential Role of Renewable Energy in Meeting the Millennium Development Goals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080527233918/http://www.worldwatch.org/system/files/ren21-1.pdf|date=27 May 2008}} pp. 7–9.&lt;/ref&gt;

പ്രതിശീർഷ സൗരോർജ്ജ സംവിധാനങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിൽ കെനിയയാണ് ലോകത്തെ മുൻനിരയിലുള്ളത്.&lt;ref name=&quot;en.ccchina.gov.cn&quot;&gt;{{Cite web|url=http://en.ccchina.gov.cn/Detail.aspx?newsId=38323&amp;TId=97|title=Archived copy|access-date=30 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105071350/http://en.ccchina.gov.cn/Detail.aspx?newsId=38323&amp;TId=97|archive-date=5 November 2013}}&lt;/ref&gt;

=== മലിനീകരണം ===

==== ജല മലിനീകരണം ====
[[പ്രമാണം:Factory_in_China_at_Yangtze_River.JPG|ലഘുചിത്രം| ചൈനയിലെ യാങ്‌സി നദിക്കരയിലെ ഫാക്ടറി]]
[[പ്രമാണം:Plastic_Pollution_in_Ghana.jpg|ലഘുചിത്രം| ഘാനയിലെ പ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണം]]
പല വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലും [[ജലമലിനീകരണം]] ഒരു പ്രധാന പ്രശ്നമാണ്. ഇതിന് എല്ലാ തലങ്ങളിലും (അന്താരാഷ്ട്രം മുതൽ വ്യക്തിഗത ജലസംഭരണികളും കിണറുകളും വരെ) ജലവിഭവ നയത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ വിലയിരുത്തലും പുനരവലോകനവും ആവശ്യമാണ്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മരണങ്ങൾക്കും രോഗങ്ങൾക്കും കാരണം ജലമലിനീകരണമാണ് എന്നും ഇത് പ്രതിദിനം 14,000-ത്തിലധികം ആളുകളുടെ മരണത്തിന് കാരണമാകുന്നുവെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;death2&quot;&gt;{{cite news |url=http://environment.about.com/od/environmentalevents/a/waterdayqa.htm |last=West |first=Larry |name-list-style=vanc |publisher=About.com |title=World Water Day: A Billion People Worldwide Lack Safe Drinking Water |date=2006-03-26 |access-date=2022-07-21 |archive-date=2016-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161227153137/http://environment.about.com/od/environmentalevents/a/waterdayqa.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;death&quot;&gt;{{cite news|url=https://finance.yahoo.com/columnist/article/trenddesk/3748 | last = Pink | first = Daniel H. | name-list-style = vanc |publisher=Yahoo |title=Investing in Tomorrow's Liquid Gold |date=April 19, 2006 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060423172532/https://finance.yahoo.com/columnist/article/trenddesk/3748 |archive-date=April 23, 2006 }}&lt;/ref&gt;

ഉയർന്ന അളവിലുള്ള ജലമലിനീകരണമുള്ള രണ്ട് രാജ്യങ്ങളാണ് ഇന്ത്യയും ചൈനയും: ഇന്ത്യയിൽ പ്രതിദിനം 580 പേർ ജലമലിനീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അസുഖങ്ങൾ (ജലജന്യ രോഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) മൂലം മരിക്കുന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://inclentrust.org/uploadedbyfck/file/Diarrhoea-Pneumonia/Lecture%203_1%20Burden%20of%20diarrhea%20in%20children%20in%20India%20-12th%20dec.pdf|title=An overview of diarrhea, symptoms, diagnosis and the costs of morbidity|year=2010|website=CHNRI|archive-url=https://web.archive.org/web/20130512231350/http://www.inclentrust.org/uploadedbyfck/file/Diarrhoea-Pneumonia/Lecture%203_1%20Burden%20of%20diarrhea%20in%20children%20in%20India%20-12th%20dec.pdf|archive-date=May 12, 2013}}&lt;/ref&gt; ചൈനയിലെ നഗരങ്ങളിലെ വെള്ളത്തിന്റെ 90 ശതമാനവും മലിനമാണ്.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-06/07/content_449451.htm China says water pollution so severe that cities could lack safe supplies]&quot;. Chinadaily.com.cn. June 7, 2005.&lt;/ref&gt; 2007 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് അര ബില്യൺ ചൈനക്കാർക്ക് സുരക്ഷിതമായ കുടിവെള്ളം ലഭ്യമല്ല.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Kahn |first1=Joseph |last2=Yardley |first2=Jim | name-list-style = vanc |date=2007-08-26 |title=As China Roars, Pollution Reaches Deadly Extremes |url=https://www.nytimes.com/2007/08/26/world/asia/26china.html |newspaper=New York Times}}&lt;/ref&gt;

==== ഇൻഡോർ വായു മലിനീകരണം ====
വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ ഇൻഡോർ വായു മലിനീകരണം ഒരു വലിയ ആരോഗ്യ പ്രശ്നമാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Indoor air pollution in developing countries: a major environmental and public health challenge|journal=Bulletin of the World Health Organization|volume=78|issue=9|pages=1078–92|date=2000|pmid=11019457|pmc=2560841}}&lt;/ref&gt; ബയോമാസ് കത്തിക്കുന്നതാണ് വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ ഇൻഡോർ വായു മലിനീകരണത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടം. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ 300 കോടി ജനങ്ങൾ തടി, [[കരി]], ചാണകം, വിളകളുടെ അവശിഷ്ടം എന്നിവയുടെ രൂപത്തിലുള്ള ബയോമാസിനെ അവരുടെ ഗാർഹിക പാചക ഇന്ധനമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|year=2008|title=Indoor air pollution, health and economic well-being|url=http://sapiens.revues.org/index130.html|journal=S.A.P.I.EN.S|volume=1|issue=1}}&lt;/ref&gt; പാചകത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും വീടിനുള്ളിൽ, ശരിയായ വായുസഞ്ചാരമില്ലാത്ത അന്തരീക്ഷത്തിലാണ് നടക്കുന്നത് എന്നതിനാൽ, ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ, പ്രാഥമികമായി ദരിദ്രരായ സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യ അപകടങ്ങൾ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു.

ആഗോളതലത്തിൽ, 2012 ൽ താഴ്ന്ന, ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ള വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ, 4.3 ദശലക്ഷം മരണങ്ങൾ ഇൻഡോർ വായു മലിനീകരണം മൂലം ഉണ്ടായി. യഥാക്രമം 1.69, 1.62 ദശലക്ഷം മരണങ്ങളുള്ള തെക്ക് കിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ, പടിഞ്ഞാറൻ പസഫിക് മേഖലകളാണ് കൂടുതൽ ബാധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ആഫ്രിക്കയിൽ ഏകദേശം 600,000 മരണങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;WHO1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/phe/health_topics/outdoorair/databases/FINAL_HAP_AAP_BoD_24March2014.pdf?ua=1|title=Burden of disease from Indoor Air Pollution for 2012|access-date=2014-03-28|date=2014-03-24|publisher=WHO}}&lt;/ref&gt; 2000 മുതലുള്ള ഒരു കണക്ക് പ്രകാരം മരണസംഖ്യ 1.5 ദശലക്ഷത്തിനും 2 ദശലക്ഷത്തിനും ഇടയിലാണ്.&lt;ref name=&quot;Ezzati&quot;&gt;{{Cite journal|title=The health impacts of exposure to indoor air pollution from solid fuels in developing countries: knowledge, gaps, and data needs|journal=Environmental Health Perspectives|volume=110|issue=11|pages=1057–68|date=November 2002|pmid=12417475|pmc=1241060|doi=10.1289/ehp.021101057}}&lt;/ref&gt;

ഇൻഡോർ വായു മലിനീകരണത്തിന്റെ പല പ്രത്യാഘാതങ്ങളും പരിഹരിക്കുന്നതിനായുള്ള താങ്ങാനാവുന്ന ഒരു പരിഹാരം കണ്ടെത്തുന്നത് സങ്കീർണ്ണമാണ്. ജ്വലനം മെച്ചപ്പെടുത്തുക, പുക ശ്വസിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുക, സുരക്ഷ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും തൊഴിലാളികളെ കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുക, ഇന്ധനച്ചെലവ് കുറയ്ക്കുക, സുസ്ഥിരതയെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുക എന്നിവയാണ് ചില തന്ത്രങ്ങൾ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Indoor air pollution, health and economic well-being|journal=S.A.P.I.EN.S|volume=1|issue=1|year=2008|url=http://sapiens.revues.org/index130.html}}&lt;/ref&gt;

=== കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ===
[[പ്രമാണം:Change_in_Average_Temperature.svg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| 1951 മുതൽ 1978 വരെയുള്ള അടിസ്ഥാന ശരാശരിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ 2010 മുതൽ 2019 വരെയുള്ള ശരാശരി ആഗോള താപനില. ഉറവിടം: നാസ.]]
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഇന്റർഗവൺമെന്റൽ പാനൽ ആയ
[[ഇന്റർഗവൺമെന്റൽ പാനൽ ഓൺ ക്ലൈമറ്റ് ചേഞ്ച്]] (ഐപിസിസി) മനുഷ്യ ഇടപെടൽ മൂലമാണ് ആഗോള താപനം ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന കാര്യത്തിൽ 'വ്യക്തതയില്ല' എന്നാണ് സ്ഥിരീകരിച്ചത്.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Citation |title=Near-term Climate Change: Projections and Predictability |url=http://dx.doi.org/10.1017/cbo9781107415324.023 |work=Climate Change 2013 - The Physical Science Basis |pages=953–1028 |editor-last=Intergovernmental Panel on Climate Change |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-41532-4 |access-date=2020-11-30}}&lt;/ref&gt; കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ലോകമെമ്പാടും അനുഭവപ്പെടുകയും സമൂഹങ്ങൾക്കും പരിസ്ഥിതിക്കും അപകടകരമായ തീവ്രമായ കാലാവസ്ഥാ സംഭവങ്ങൾ ആയ, വരൾച്ച, വെള്ളപ്പൊക്കം, [[ജൈവവൈവിധ്യ ഹാനി]], രോഗങ്ങൾ, [[സമുദ്രനിരപ്പിന്റെ ഉയർച്ച|സമുദ്രനിരപ്പ് ഉയരൽ]] തുടങ്ങിയ സംഭവങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുകയും ചെയ്യും.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.preventionweb.net/english/professional/publications/v.php?id=17016|title=Climate vulnerability monitor 2010: the state of the climate crisis – Documents &amp; Publications – Professional Resources|access-date=2013-06-26|publisher=PreventionWeb.net|archive-date=2012-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120311074817/http://www.preventionweb.net/english/professional/publications/v.php?id=17016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പ്രധാന കാരണം അല്ല.&lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt; കാർബൺ ഉദ്‌വമനത്തിന്റെ 79% വികസിത രാജ്യങ്ങളുടെ സംഭാവനയാണ്.&lt;ref&gt;Center for Global Development, 18 August 2015 [https://www.cgdev.org/media/who-caused-climate-change-historically &quot;Developed Countries Are Responsible for 79 Percent of Historical Carbon Emissions&quot;]&lt;/ref&gt; ഉയർന്ന കാലാവസ്ഥാ ദുർബലത, താഴ്ന്ന സാമ്പത്തിക നില,&lt;ref&gt;UK Government Official Documents, February 2021, [https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/957629/Dasgupta_Review_-_Headline_Messages.pdf &quot;The Economics of Biodiversity: The Dasgupta Review Headline Messages&quot;] p. 2&lt;/ref&gt; സാങ്കേതിക വിദ്യയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിലെ പരിമിതപ്പെടുത്തൽ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളിലെ അപര്യാപ്തത, സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സുകളിലേക്കുള്ള പരിമിതമായ പ്രവേശനം തുടങ്ങിയ പ്രശ്‌നങ്ങൾ കാരണം കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം കൂടുതൽ ബാധിക്കുന്നത് വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെയാണ്. ഒരു രാജ്യം [[കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ അപകടസാധ്യത|കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്]] പ്രത്യേകിച്ച് ഇരയാകുമ്പോൾ അവരെ &quot;ഉയർന്ന കാലാവസ്ഥാ ദുർബലത&quot; ഉള്ള രാജ്യം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കയിലെ ചില രാജ്യങ്ങൾ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, ഹെയ്തി, മ്യാൻമർ, സൊമാലിയ, ചെറു ദ്വീപ് രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിശീർഷ ഹരിതഗൃഹ വാതക ഉദ്‌വമനം ചെറിയ അളവിൽ മാത്രമേ ഉള്ളൂവെങ്കിലും ആഗോളതാപനത്തിന്റെ പ്രതികൂല ഫലങ്ങൾക്ക് അവർ വളരെ ഇരയാകേണ്ടിവരുന്നു.&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://theconversation.com/australia-the-us-and-europe-are-climate-free-riders-its-time-to-step-up-53953|title=Australia, the US and Europe are climate 'free-riders': it's time to step up|access-date=4 May 2018|website=The Conversation (Australia edition)}}&lt;/ref&gt; അത്തരം ബാധിത രാജ്യങ്ങളിൽ കൊമോറോസ്, ദി ഗാംബിയ, ഗിനിയ-ബിസാവു, സാവോ ടോം ആൻഡ് പ്രിൻസിപെ, സോളമൻ ദ്വീപുകൾ, വാനുവാട്ടു എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

2010-ലെയും 2012-ലെയും ക്ലൈമറ്റ് വൾനറബിലിറ്റി മോണിറ്റർ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ കാലാവസ്ഥാ ദുർബലത കണക്കാക്കിയിട്ടുണ്ട്. വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ കാലാവസ്ഥാ ദുർബലത, ആരോഗ്യം, അങ്ങേയറ്റത്തെ കാലാവസ്ഥ, [[ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ തകർച്ച|ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നഷ്ടം]], സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദം എന്നീ നാല് ആഘാത മേഖലകളിലാണ് സംഭവിക്കുന്നത്.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt; 2012 ലെ ക്ലൈമറ്റ് വൾനറബിലിറ്റി മോണിറ്ററിന്റെ ഒരു റിപ്പോർട്ട് കണക്കാക്കുന്ന പ്രകാരം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഓരോ വർഷവും ശരാശരി 400,000 മരണങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു, പ്രധാനമായും വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ പട്ടിണിയും സാംക്രമിക രോഗങ്ങളും കാരണം.&lt;ref name=&quot;CVM report 2012&quot;&gt;{{Cite book|title=Climate vulnerability monitor : a guide to the cold calculus of a hot planet|url=https://archive.org/details/climatevulnerabi0000dara|date=2012|publisher=DARA|others=DARA, Climate Vulnerable Forum|isbn=9788461605675|edition=2nd|location=[Madrid]|oclc=828337356}}&lt;/ref&gt; {{Rp|17}} ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങളിൽ ഈ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഏറ്റവും രൂക്ഷമാണ്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന് കാരണമായവയും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഏറ്റവും കൂടുതൽ അനുഭവിക്കുന്നവയും തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തക്കേട് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, ഇതിനെ &quot;[[കാലാവസ്ഥാ നീതി]]&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ചില കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന സമ്മേളനങ്ങളിൽ (COP) ഇത് ചർച്ചാവിഷയമാണ്.

&quot;കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ആഘാതങ്ങളിൽ നിന്ന് അപകടത്തിലാകുന്ന ഉപജീവനത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഏറ്റവും വികസനം കുറഞ്ഞ രാജ്യങ്ങളിലും ചെറിയ ദ്വീപ് രാജ്യങ്ങളിലും താമസിക്കുന്ന ആളുകൾക്ക് കാലാവസ്ഥാ മാറ്റത്തോട് പൊരുത്തപ്പെടാൻ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സുകൾ വളരെ കുറവാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയാം&quot; എന്ന് യൂറോപ്യൻ ഇൻവെസ്റ്റ്‌മെന്റ് ബാങ്കിന്റെ മുഖ്യ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന വിദഗ്ധൻ നാൻസി സെയ്ച്ച് പറയുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eib.org/en/stories/climate-bank-roadmap|title=A plan for the long haul to contribute finance to the European Green Deal|access-date=2021-06-10|website=European Investment Bank|language=en}}&lt;/ref&gt;

==== ആഘാതങ്ങൾ ====
മാറുന്ന കാലാവസ്ഥയും സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകൾക്ക് കാരണമാകുന്നു. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾക്ക് പ്രധാനമായും തൊഴിൽ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത കുറയുന്നത് കാരണം 2010-ൽ അവരുടെ [[മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം|മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ]] ശരാശരി 7% നഷ്ടപ്പെട്ടു.&lt;ref name=&quot;CVM report 2012&quot;/&gt; {{Rp|14}} സമുദ്രനിരപ്പ് ഉയരുന്നത് മൂലം 2010-ൽ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ വികസനമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ജിഡിപിയുടെ 1% ചിലവാക്കിയെന്നും പസഫിക്കിലെ രാജ്യങ്ങൾ 4% ചിലവാക്കിയെന്നും, ഇത് മൂലം ലോക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന് പ്രതിവർഷം 65 ബില്യൺ ഡോളർ നഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; മത്സ്യബന്ധനത്തിലെ ആഘാതം മറ്റൊരു ഉദാഹരണമാണ്. ഏകദേശം 40 രാജ്യങ്ങൾ ഹരിതഗൃഹ വാതക ഉദ്‌വമനം മത്സ്യബന്ധനത്തിൽ ചെലുത്തുന്ന ആഘാതത്തിന് ഇരയാകുന്നു. വലിയ മത്സ്യബന്ധന മേഖലകളുള്ള വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെ ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് ബാധിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;CVM report 2012&quot; /&gt; {{Rp|279}}2010 ലെ Cancún COP16 കാലത്ത്, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതിന് വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഗ്രീൻ ക്ലൈമറ്റ് ഫണ്ട് വഴി ദാതാക്കൾ 2020-ഓടെ വാർഷികസഹായമായി 100 ബില്യൺ ഡോളർ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, വികസിത രാജ്യങ്ങളുടെ വ്യക്തമായ വാഗ്ദാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dandc.eu/en/article/climate-finance-terrible-sense-limbo-says-iied-expert-saleemul-huq|title=Climate finance is in &quot;a terrible sense of limbo&quot;, says IIED expert Saleemul Huq|website=D+C|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012042541/http://www.dandc.eu/articles/220605/index.en.shtml|archive-date=12 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;International_Adaptation_Finance&quot;&gt;{{Cite book|url=http://www.eed.de/fix/files/doc/2008_BMueller_int_adapatation_finance.pdf|title=International Adaptation Finance: The Need for an Innovative and Strategic Approach 4 (Oxford Institute for Energy Studies, Working Paper)|last=Müller|first=Benito|date=2008|publisher=Oxford Institute for Energy Studies|isbn=978-1-901795-76-9|location=Oxford|access-date=11 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20120229175020/http://www.eed.de/fix/files/doc/2008_BMueller_int_adapatation_finance.pdf|archive-date=29 February 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; [[ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോൺ]] (ഫ്രാൻസ് പ്രസിഡന്റ്) 2017 ലെ ബോണിലെ യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന കോൺഫറൻസിൽ (COP 23) &quot;കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഇതിനകം അന്യായമായ ഒരു ലോകത്തിന് കൂടുതൽ അനീതി നൽകുന്നു&quot; എന്ന് പറഞ്ഞു.&lt;ref name=&quot;Carrington-2017.11.15&quot;&gt;Damian Carrington, [https://www.theguardian.com/environment/2017/nov/15/climate-change-will-determine-humanitys-destiny-says-angela-merkel &quot;Climate change will determine humanity's destiny, says Angela Merkel&quot;], ''[[The Guardian]]'', 15 November 2017 (page visited on 15 November 2017).&lt;/ref&gt; സാമ്പത്തിക വികസനവും കാലാവസ്ഥയും അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് ദാരിദ്ര്യം, [[ലിംഗസമത്വം]], ഊർജ്ജം എന്നിവയുമായി.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://cdkn.org/wp-content/uploads/2015/05/Impact-of-climate-on-SDGs-technical-report-CDKN.pdf|title=The impact of climate change on the achievement of the post-2015 sustainable development goals|access-date=20 May 2015|last=Ansuategi, A|last2=Greño, P|date=May 2015|publisher=CDKN &amp; HR Wallingford|last3=Houlden, V|display-authors=etal}}&lt;/ref&gt;

[[സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ]] (SDGs) നേടിയാൽ മാത്രമേ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ നേരിടാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ, പ്രത്യേകിച്ചും കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യം 13.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

കാലാവസ്ഥാ സമ്മർദ്ദം വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലും അതിനപ്പുറവും നിലവിലുള്ള കുടിയേറ്റ പാറ്റേണുകളിലേക്ക് ചേർക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്, പക്ഷേ ആളുകളുടെ പുതിയ ഒഴുക്ക് സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നില്ല.  {{Rp|110|date=November 2012}} 2018-ലെ [[ലോക ബാങ്ക്|ലോകബാങ്കിന്റെ]] ഒരു റിപ്പോർട്ട് കണക്കാക്കുന്നത് കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ സാവധാനത്തിലുള്ള ആഘാതങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ മൂന്ന് പ്രദേശങ്ങളിലെ (സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്ക, ദക്ഷിണേഷ്യ, ലാറ്റിനമേരിക്ക) ഏകദേശം 143 ദശലക്ഷം ആളുകൾ സ്വന്തം നാട് വിട്ട് സ്വന്തം രാജ്യങ്ങളിലെ തന്നെ മറ്റിടങ്ങളിലേക്ക് മാറാൻ നിർബന്ധിതരാകുമെന്ന് ആണ്. ജലലഭ്യതയും വിള ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയും കുറവുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും അതുപോലെ സമുദ്രനിരപ്പ് ഉയരുന്നതും കൊടുങ്കാറ്റിന്റെ ആഘാതവും ബാധിച്ച പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും അവർ കുടിയേറ്റം നടത്തും.&lt;ref&gt;Rigaud, Kanta Kumari; de Sherbinin, Alex; Jones, Bryan; Bergmann, Jonas; Clement, Viviane; Ober, Kayly; Schewe, Jacob; Adamo, Susana; McCusker, Brent; Heuser, Silke; Midgley, Amelia. 2018. [https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/29461 Groundswell : Preparing for Internal Climate Migration]. World Bank, Washington, DC.&lt;/ref&gt;

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതിൽ വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന സമ്മർദങ്ങളും വെല്ലുവിളികളും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, [[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലദേശ്]] പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഈ രംഗത്ത് ലോകനേതാക്കൾ ഉണ്ട്. 2009-ൽ ബംഗ്ലാദേശ് കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവുമായി എങ്ങനെ പൊരുത്തപ്പെടും എന്നതിനെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഒരു ദേശീയ പരിപാടി രൂപീകരിച്ച് അങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന ആദ്യ രാജ്യം ആയി.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gilbert|first=Natasha|date=2008-09-11|title=Bangladesh launches climate change action plan|url=http://dx.doi.org/10.1038/news.2008.1103|journal=Nature|doi=10.1038/news.2008.1103|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; ഈ പദ്ധതികളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി അവർ ഒരു ഫണ്ട് സ്ഥാപിച്ച് പ്രതിവർഷം ശരാശരി $1 ബില്യൺ ചെലവഴിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Star Report|date=10 July 2019|title=Hamid for active role in climate change adaptation|work=The Daily Star|url=https://thedailystar.net|access-date=30 November 2020}}&lt;/ref&gt;

=== ജനസംഖ്യാ വർദ്ധനവ് ===
[[പ്രമാണം:Total_Fertility_Rate_Map_by_Country.svg|ലഘുചിത്രം| 2020 ലെ ഫെർട്ടിലിറ്റി നിരക്ക് അനുസരിച്ച് രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രദേശങ്ങളുടെയും ഭൂപടം]]
കഴിഞ്ഞ ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകളായി, ആഗോള ജനസംഖ്യാ വളർച്ചയെ പ്രധാനമായും നയിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും വികസിത രാജ്യങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഉയർന്ന ജനനനിരക്ക് (ഉയർന്ന ഗർഭധാരണ നിരക്ക്) ഉള്ള വികസ്വര രാജ്യങ്ങളാണ്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ രാജ്യങ്ങളിലെ ജനസംഖ്യാ വളർച്ച മന്ദഗതിയിലാക്കാനും ദാരിദ്ര്യം കുറയ്ക്കാനും [[കുടുംബാസൂത്രണം]] സഹായിക്കും.&lt;ref name=&quot;Population and poverty&quot;/&gt;

നൈജീരിയയിലെ അക്രമാസക്തമായ ഇടയൻ-കർഷക സംഘർഷങ്ങൾ, മാലിയിലെ ഫുലാനി ഇടയന്മാർക്കെതിരായ 2019 മാർച്ചിലെ ആക്രമണം, സുഡാനീസ് നാടോടി സംഘട്ടനങ്ങൾ, സഹേൽ മേഖലയിലെ രാജ്യങ്ങളിലെ മറ്റ് സംഘർഷങ്ങൾ എന്നിവ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ഭൂമി തകർച്ച, [[ജനസംഖ്യാവർദ്ധനവ്]] എന്നിവയാൽ വഷളായവായാണ്.&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=How Climate Change Is Spurring Land Conflict in Nigeria |url=http://time.com/5324712/climate-change-nigeria/ |magazine=Time |date=28 June 2018 |access-date=2022-07-21 |archive-date=2021-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304231237/https://time.com/5324712/climate-change-nigeria/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=The battle on the frontline of climate change in Mali |url=https://www.bbc.com/news/the-reporters-46921487 |work=BBC News |date=22 January 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=The Deadliest Conflict You've Never Heard of |url=https://www.foreignaffairs.com/articles/nigeria/2019-01-23/deadliest-conflict-youve-never-heard |work=[[Foreign Policy]] |date=23 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190218125507/https://www.foreignaffairs.com/articles/nigeria/2019-01-23/deadliest-conflict-youve-never-heard |archive-date=18 February 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; വടക്കൻ മാലി സംഘർഷവുമായി വരൾച്ചയും ഭക്ഷ്യക്ഷാമവും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thenewhumanitarian.org/in-depth/sahel-flames-Burkina-Faso-Mali-Niger-militancy-conflict|title=The Sahel in flames|date=2019-05-31|website=The New Humanitarian|language=en|access-date=2019-06-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Climate change, food shortages, and conflict in Mali |url=https://www.aljazeera.com/indepth/features/2015/04/climate-change-food-shortages-conflict-mali-150426105617725.html |work=Al-Jazeera |date=27 April 2015}}&lt;/ref&gt;

=== മോശം ഭരണം ===
പല വികസ്വര രാജ്യങ്ങളും [[Democracy Index|ഡെമോക്രസി ഇൻഡക്സ്]] (ജനാധിപത്യ സൂചിക), [[Freedom in the World|ഫ്രീഡം ഇൻ ദ വേൾഡ്]] (ലോകത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യം) സർവ്വേ, ലോകത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള [[Index of Freedom in the World|ഫ്രീഡം ഇൻ ദ വേൾഡ് സൂചിക]] എന്നിങ്ങനെയുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യ സൂചകങ്ങളിൽ പിന്നിലാണ്. കോളനിവൽക്കരണത്തിൽ നിന്നും ഒഴിവായി സ്വതന്ത്രമായതിനു ശേഷവും പല രാജ്യങ്ങളിലും പലപ്പോഴും ഗവൺമെന്റിൽ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ നിയന്ത്രണമുണ്ട്. 

വ്യാപകമായ [[അഴിമതി|അഴിമതിയും]] സ്വജനപക്ഷപാതവും ആരോഗ്യകരമായ ഒരു ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സ്ഥാപനത്തിൽ പലപ്പോഴും വെല്ലുവിളികളുയർത്തുന്നുണ്. രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയും രാഷ്ട്രീയ അഴിമതിയും സാധാരണ പ്രശ്നങ്ങളാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://earthbound.report/2007/07/01/political-factors-that-affect-development/|title=Political factors that affect development|last=Williams|first=Jeremy|date=1 July 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Edwards, S. &quot;Trade Orientation, Distortions and Growth In Developing Countries.&quot; (n.d.): n. pag. 1–37&lt;/ref&gt; കുറഞ്ഞ അഴിമതി എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലെത്താൻ, വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ സാധാരണയായി തങ്ങളുടെ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കായി താഴെപ്പറയുന്നവ പോലെ പ്രത്യേക നടപടികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു:

* അഴിമതിയിൽ അധിഷ്ഠിതമല്ലാത്തതും പൂർണ്ണമായും രാജ്യത്തിന്റെ മൂല്യങ്ങളിലും നിയമങ്ങളിലും അധിഷ്ഠിതമായതുമായ ഒരു പൊതുഭരണ സംവിധാനത്തിന്റെ വികസനം അല്ലെങ്കിൽ സൃഷ്ടി.
* അഴിമതിയുടെ സ്രോതസ്സുകളെക്കുറിച്ചും കാരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും മെച്ചപ്പെട്ട അന്വേഷണം.
* അഴിമതിയുടെ ഉറവിടത്തെക്കുറിച്ചും രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ജനങ്ങളെ പരസ്യമായി അറിയിക്കുക.
* അഴിമതിയുടെ ഉറവിടമാകാതിരിക്കാൻ ഒരു വ്യക്തിയുടെ ഔദ്യോഗിക സ്ഥാനങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം.
* പ്രത്യേക സ്ഥാപനങ്ങൾക്കായി, അഴിമതിക്കായി സമർപ്പിച്ച പ്രത്യേക നിയമങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.gov.am/files/docs/74.pdf |title=Republic of Armenia Anti-Corruption strategy and Implementation Action Plan |date=2003 |publisher=Republic of Armenia |access-date=16 February 2022}}&lt;/ref&gt;

=== മറ്റുള്ളവ ===
മറ്റ് പൊതുവായ വെല്ലുവിളികളിൽ  വ്യാവസായിക-കാർഷിക ഉൽപ്പാദന വർധന, മണ്ണ്, വായു, വെള്ളം എന്നിവയിലേക്ക് നേരിട്ട് വിഷാംശമുള്ള രാസവസ്തുക്കളുടെ ഉദ്വമനം, ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകളുടെ സുസ്ഥിരമല്ലാത്ത ഉപയോഗം, സുസ്ഥിരമായ ചൂഷണത്തിലേക്കോ ആ വിഭവങ്ങളുടെ ശോഷണത്തിലേക്കോ നയിക്കുന്ന തരത്തിൽ ഉപജീവനത്തിനായി പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളെ ഉയർന്ന തോതിൽ ആശ്രയിക്കുന്ന അവസ്ഥ, ശൈശവ വിവാഹം, കടബാധ്യത, കാര്യക്ഷമത കുറഞ്ഞ സിവിൽ സർവീസ്, [[ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷ|ഭക്ഷ്യ അരക്ഷിതാവസ്ഥ]], [[സാക്ഷരത|നിരക്ഷരത]], [[തൊഴിലില്ലായ്മ]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. പല വികസ്വര രാഷ്‌ട്രങ്ങളുടെയും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ പ്രാഥമിക ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങളിൽ ഊന്നിയതാണ്, അവരുടെ കയറ്റുമതിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും വികസിത രാജ്യങ്ങളിലേക്കാണ്. വികസിത രാജ്യങ്ങൾ സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യം നേരിടുമ്പോൾ, 2008-2009 ലെ ആഗോള സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യത്തിൽ കണ്ടതുപോലെ, ആഘാതം വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ വ്യാപാര പങ്കാളികളിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പകരുന്നു.

== അവസരങ്ങൾ ==

* മനുഷ്യ മൂലധനം 
* വ്യാപാര നയം: കൂടുതൽ നിയന്ത്രണങ്ങളുള്ള നയങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾ തുറന്ന വ്യാപാര നയങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങളെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ വളർന്നിട്ടില്ല. &lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Edwards, S. &quot;Trade Orientation, Distortions and Growth In Developing Countries.&quot; (n.d.): n. pag. 1–37&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Harrison|first=Ann|title=Openness and Growth: A Time-series, Cross-country Analysis for Developing Countries|journal=Journal of Development Economics|volume=48|issue=2|date=1996|pages=419–47|doi=10.1016/0304-3878(95)00042-9|url=https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1165&amp;context=mgmt_papers}}&lt;/ref&gt;
* നിക്ഷേപം: നിക്ഷേപം  വളർച്ചയിൽ നല്ല സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു. &lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;
* വിദ്യാഭ്യാസം&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Verspoor|first=Adriaan|title=Pathways to Change: Improving the Quality of Education in Developing Countries|journal=World Bank Discussion Papers|volume=53}}&lt;/ref&gt;
* വ്യാപാരത്തിനുള്ള സഹായം: വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെ വ്യാപാരവും നേട്ടവും പരിശീലിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിനുള്ള വ്യാപാരത്തിനായുള്ള വർദ്ധനവ് സഹായം ടാർഗെറ്റ് 8.a.1 ന് കീഴിൽ സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യം 8 ൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വ്യാപാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരിപാടികളിൽ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെ സഹായിക്കുക, വ്യാപാരത്തിനും വ്യാപാര ശേഷിക്കും മുൻഗണന നൽകുക, വ്യാപാര പ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുത്തുക, [[ദാരിദ്ര്യം]] കുറയ്ക്കുക എന്നിവയാണ് വ്യാപാരത്തിനുള്ള സഹായം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.oecd.org/aidfortrade/|title=Aid for Trade – Organisation for Economic Co-operation and Development|access-date=2020-09-24|website=www.oecd.org|language=en}}&lt;/ref&gt;
* ആഗോള പങ്കാളിത്തം: സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യം 17 -ന്റെ ഒരു വ്യവസ്ഥ, അത് അന്താരാഷ്ട്ര നിക്ഷേപത്തിനും നൂതന സാങ്കേതിക വികസനം, വിപണിയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് ന്യായമായ വ്യാപാരം എന്നിവ കൈവരിക്കുന്നതിനുള്ള പിന്തുണയും നല്കുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.globalgoals.org/17-partnerships-for-the-goals|title=Goal 17: Partnerships for the Goals|access-date=2020-09-25|website=The Global Goals|language=en}}&lt;/ref&gt;

== രാജ്യ ലിസ്റ്റുകൾ ==

=== ഇന്റർനാഷണൽ മോണിറ്ററി ഫണ്ട് അനുസരിച്ച് വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ ===
[[അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി|ഇന്റർനാഷണൽ മോണിറ്ററി ഫണ്ടിന്റെ]] വേൾഡ് ഇക്കണോമിക് ഔട്ട്‌ലുക്ക് ഡാറ്റാബേസ്, ഒക്ടോബർ 2018 പ്രകാരം ഇനിപ്പറയുന്നവ വികസ്വര സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.imf.org/~/media/Files/Publications/WEO/2018/October/English/main-report/Text.ashx|title=World Economic Outlook, October,2018, pp.134–135|access-date=2018-10-31|format=PDF}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/02/weodata/groups.htm|title=World Economic Outlook, Database—WEO Groups and Aggregates Information, October 2018|access-date=2018-10-31}}&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=18em}}
* {{Flag|അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ}}
* {{Flag|അൽബേനിയ}}
* {{Flag|അൾജീരിയ}}
* {{Flag|അംഗോള}}
* {{Flag|ആന്റിഗ്വയും ബാർബുഡയും}}
* {{Flag|അർജന്റീന}}
* {{Flag|അർമേനിയ}}
* {{Flag|അസർബൈജാൻ}}
* {{Flag|ബഹാമാസ്}}
* {{Flag|ബഹ്റൈൻ}}
* {{Flag|ബംഗ്ലാദേശ്}}
* {{Flag|ബാർബഡോസ്}}
* {{Flag|ബെലാറുസ്}}
* {{Flag|ബെലീസ്}}
* {{Flag|ബെനിൻ}}
* {{Flag|ഭൂട്ടാൻ}}
* {{Flag|ബൊളീവിയ}}
* {{Flag|ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന}}
* {{Flag|ബോട്സ്വാന}}
* {{Flag|ബ്രസീൽ}}
* {{Flag|ബ്രൂണൈ}}
* {{Flag|ബൾഗേറിയ}}
* {{Flag|ബർക്കിനാ ഫാസോ}}
* {{Flag|ബുറുണ്ടി}}
* {{Flag|കംബോഡിയ}}
* {{Flag|കാമറൂൺ}}
* {{Flag|കേപ്പ് വേർഡ്}}
* {{Flag|മദ്ധ്യ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്ക്}}
* {{Flag|ചാഡ്}}
* {{Flag|ചൈന}}
* {{Flag|ചിലി}}
* {{Flag|കൊളംബിയ}}
* {{Flag|കൊമോറോസ്}}
* {{Flag|ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ}}
* {{Flag|റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ}}
* {{Flag|കോസ്റ്റാറിക്ക}}
* {{Flag|ഐവറി കോസ്റ്റ്}}
* {{Flag|ക്രൊയേഷ്യ}}
* {{Flag|ജിബൂട്ടി}}
* {{Flag|ഡൊമിനിക്ക}}
* {{Flag|ഡൊമനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്}}
* {{Flag|ഇക്വഡോർ}}
* {{Flag|ഈജിപ്ത്}}
* {{Flag|എൽ സാൽവഡോർ}}
* {{Flag|ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനിയ}}
* {{Flag|എറിത്രിയ}}
* {{Flag|Eswatini|name=ഇസ്വാറ്റിനി}}
* {{Flag|എത്യോപ്യ}}
* {{Flag|ഫിജി}}
* {{Flag|ഗാബോൺ}}
* {{Flag|ഗാംബിയ}}
* {{Flag|ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)}}
* {{Flag|ഘാന}}
* {{Flag|ഗ്രെനഡ}}
* {{Flag|ഗ്വാട്ടിമാല}}
* {{Flag|ഗിനിയ}}
* {{Flag|Guinea-Bissau|name=ഗിനി-ബിസൗ}}
* {{Flag|ഗയാന}}
* {{Flag|ഹെയ്റ്റി}}
* {{Flag|Honduras|name=ഹോണ്ടുറാസ്}}
* {{Flag|ഹംഗറി}}
* {{Flag|ഇന്ത്യ}}
* {{Flag|ഇന്തോനേഷ്യ}}
* {{Flag|ഇറാൻ}}
* {{Flag|ഇറാഖ്}}
* {{Flag|ജമൈക്ക}}
* {{Flag|ജോർദാൻ}}
* {{Flag|കസാഖ്സ്ഥാൻ}}
* {{Flag|കെനിയ}}
* {{Flag|കിരീബാസ്}}
* {{Flag|കുവൈറ്റ്}}
* {{Flag|കിർഗിസ്ഥാൻ}}
* {{Flag|ലാവോസ്}}
* {{Flag|ലെബനാൻ}}
* {{Flag|ലെസോത്തോ}}
* {{Flag|ലൈബീരിയ}}
* {{Flag|ലിബിയ}}
* {{Flag|മഡഗാസ്കർ}}
* {{Flag|മലാവി}}
* {{Flag|മലേഷ്യ}}
* {{Flag|മാലദ്വീപ്}}
* {{Flag|മാലി}}
* {{Flag|മാർഷൽ ദ്വീപുകൾ}}
* {{Flag|മൗറിത്താനിയ}}
* {{Flag|മൗറീഷ്യസ്}}
* {{Flag|മെക്സിക്കോ}}
* {{Flag|Federated States of Micronesia|name=ഫെഡറേറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഓഫ് മൈക്രോനേഷ്യ}}
* {{Flag|മോൾഡോവ}}
* {{Flag|മംഗോളിയ}}
* {{Flag|മൊണ്ടിനെഗ്രോ}}
* {{Flag|മൊറോക്കൊ}}
* {{Flag|മൊസാംബിക്}}
* {{Flag|മ്യാൻമാർ}}
* {{Flag|നമീബിയ}}
* {{Flag|നൗറു}}
* {{Flag|നേപ്പാൾ}}
* {{Flag|നിക്കരാഗ്വ}}
* {{Flag|നൈജർ}}
* {{Flag|നൈജീരിയ}}
* {{Flag|North Macedonia|name=വടക്ക് മാസിഡോണിയ}}
* {{Flag|ഒമാൻ}}
* {{Flag|പാക്കിസ്ഥാൻ}}
* {{Flag|പലാവു}}
* {{Flag|പാലസ്തീൻ}}
* {{Flag|പനാമ}}
* {{Flag|പാപുവ ന്യൂ ഗിനിയ}}
* {{Flag|പരാഗ്വേ}}
* {{Flag|പെറു}}
* {{Flag|പോളണ്ട്}}
* {{Flag|ഫിലിപ്പീൻസ്}}
* {{Flag|ഖത്തർ}}
* {{Flag|റൊമാനിയ}}
* {{Flag|റഷ്യ}}
* {{Flag|റുവാണ്ട}}
* {{Flag|സൗദി അറേബ്യ}}
* {{Flag|Saint Kitts and Nevis|name=സെന്റ് കിറ്റ്‌സ് ആൻഡ് നെവിസ്}}
* {{Flag|സെന്റ് ലൂസിയ}}
* {{Flag|Saint Vincent and the Grenadines|name=സെന്റ് വിൻസന്റ് ആൻഡ് ഗ്രനഡീൻസ്}}
* {{Flag|സമോവ}}
* {{Flag|സാവോ ടോം ആൻഡ് പ്രിൻസിപ്പെ}}
* {{Flag|സെനെഗൽ}}
* {{Flag|സെർബിയ}}
* {{Flag|സെയ്‌ഷെൽസ്}}
* {{Flag|സിയറ ലിയോൺ}}
* {{Flag|സൊമാലിയ}}
* {{Flag|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക}}
* {{Flag|ദക്ഷിണ സുഡാൻ}}
* {{Flag|ശ്രീലങ്ക}}
* {{Flag|സുഡാൻ}}
* {{Flag|സുരിനാം}}
* {{Flag|സിറിയ}}
* {{Flag|താജിക്കിസ്ഥാൻ}}
* {{Flag|ടാൻസാനിയ}}
* {{Flag|തായ്‌ലൻഡ്}}
* {{Flag|കിഴക്കൻ ടിമോർ}}
* {{Flag|ടോഗോ}}
* {{Flag|ടോങ്ക}}
* {{Flag|ട്രിനിഡാഡ് ടൊബാഗോ}}
* {{Flag|ടുണീഷ്യ}}
* {{Flag|തുർക്കി}}
* {{Flag|തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ}}
* {{Flag|തുവാലു}}
* {{Flag|ഉഗാണ്ട}}
* {{Flag|ഉക്രൈൻ}}
* {{Flag|ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ}}
* {{Flag|ഉറുഗ്വേ}}
* {{Flag|ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ}}
* {{Flag|വാനുവാടു}}
* {{Flag|വെനിസ്വേല}}
* {{Flag|വിയറ്റ്നാം}}
* {{Flag|യെമൻ}}
* {{Flag|സാംബിയ}}
* {{Flag|സിംബാബ്‌വെ}}
{{div col end}} 
'''ഐ.എം.എഫ് പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങൾ'''

* {{Flag|അബ്ഖാസിയ}}
* {{Flag|ക്യൂബ}}
* {{Flag|ഉത്തര കൊറിയ}}
* {{Flag|സഹ്രാവി അറബ് ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്}}
* {{Flag|സൗത്ത് ഒസ്സെഷ്യ}}

=== വികസിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ നേടിയ രാജ്യങ്ങളും പ്രദേശങ്ങളും ===
നാല് ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളും പുതിയ [[യൂറോസോൺ]] യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ ഇനിപ്പറയുന്ന പട്ടിക 1990-കൾ വരെ ചരിത്രപരമായി വികസ്വര രാജ്യങ്ങളും പ്രദേശങ്ങളും ആയി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, ഇപ്പോൾ അവയെ ഐ.എം.എഫ് വികസിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ബ്രാക്കറ്റിലെ സമയം എന്നത് അവയെ വികസിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയ സമയമാണ്.

* {{Flag|ഹോങ്കോങ്ങ്}} (1997 മുതൽ)&lt;ref name=&quot;IMF 1997&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/weo0598/pdf/0598sta.pdf|title=IMF Advanced Economies List. World Economic Outlook, May 1998, p. 134|access-date=2014-01-15}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|ഇസ്രയേൽ}} (1997 മുതൽ)&lt;ref name=&quot;IMF 1997&quot; /&gt;
* {{Flag|സിംഗപ്പൂർ}} (1997 മുതൽ)&lt;ref name=&quot;IMF 1997&quot; /&gt;
* {{Flag|ദക്ഷിണ കൊറിയ}} (1997 മുതൽ)&lt;ref name=&quot;IMF 1997&quot; /&gt;
* {{Flag|തായ്‌വാൻ}} (1997 മുതൽ)&lt;ref name=&quot;IMF 1997&quot; /&gt;&lt;ref&gt;The recognition of Taiwan is disputed; most UN-member states officially recognise the sovereignty of the [[People's Republic of China]] over Taiwan, however, some others maintain non-diplomatic relations with the [[Republic of China]]. See [[Foreign relations of Taiwan]].&lt;/ref&gt;
* {{Flag|സൈപ്രസ്}} (2001 മുതൽ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2001/01/pdf/append.pdf|title=World Economic Outlook, April 2001, p.157|access-date=2014-01-15}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|സ്ലോവേനിയ}} (2007 മുതൽ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2007/01/pdf/statappx.pdf|title=World Economic Outlook, April 2007, p.204|access-date=2014-01-15}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|മാൾട്ട}} (2008 മുതൽ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/01/pdf/statapp.pdf|title=World Economic Outlook, April 2008, p.236|access-date=2014-01-15}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്}} (2009 മുതൽ,&lt;ref name=&quot;IMF 2009&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/pdf/statapp.pdf|title=World Economic Outlook, April 2009, p.184|access-date=2014-01-15}}&lt;/ref&gt; 2006 മുതൽ [[ലോക ബാങ്ക്]] പ്രകാരം)&lt;ref name=&quot;worldbank06&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.radio.cz/en/article/76314|title=World Bank Marks Czech Republic's Graduation to 'Developed' Status|access-date=22 January 2007|last=Velinger|first=Jan|date=28 February 2006|publisher=Radio Prague|archive-date=2008-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080112081601/http://www.radio.cz/en/article/76314|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|സ്ലോവാക്യ}} (2009 മുതൽ)&lt;ref name=&quot;IMF 2009&quot; /&gt;
* {{Flag|എസ്റ്റോണിയ}} (2011 മുതൽ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/pdf/statapp.pdf|title=World Economic Outlook, April 2011, p.172|access-date=2014-01-15}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|ലാത്വിയ}} (2014 മുതൽ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/pdf/text.pdf|title=World Economic Outlook, April 2014, p.160|access-date=2014-05-21}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|ലിത്വാനിയ}} (2015 മുതൽ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/01/pdf/text.pdf|title=World Economic Outlook, April 2015, p.48|access-date=2015-04-11}}&lt;/ref&gt;

വികസിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളായി പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ് താഴെപ്പറയുന്ന മൂന്ന് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾക്ക് ഡാറ്റ ഇല്ല. എന്നിരുന്നാലും, ഡാറ്റയുടെ അഭാവം കാരണം, വികസിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളായി പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ് അവ വികസിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയാണോ അതോ വികസ്വര സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയാണോ എന്ന് വിലയിരുത്താൻ പ്രയാസമാണ്.

* {{Flag|സാൻ മരീനോ}} (2012 മുതൽ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/02/pdf/statapp.pdf|title=World Economic Outlook, October 2012, p.180|access-date=2016-08-04}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|മകൗ}} (2016 മുതൽ)&lt;ref name=&quot;IMF 2016&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2016/01/pdf/statapp.pdf|title=World Economic Outlook, April 2016, p.148|access-date=2016-06-25}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|പോർട്ടോ റിക്കോ}} (2016 മുതൽ)&lt;ref name=&quot;IMF 2016&quot; /&gt;

=== പുതുതായി വ്യവസായവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങൾ ===
പത്ത് രാജ്യങ്ങൾ &quot;പുതുതായി വ്യവസായവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട രാജ്യം&quot; എന്ന വർഗ്ഗീകരണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ഇതുവരെ ഒരു വികസിത രാജ്യത്തിന്റെ പദവിയിൽ എത്തിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, മാക്രോ ഇക്കണോമിക് അർത്ഥത്തിൽ, അവരുടെ വികസ്വര എതിരാളികളെ മറികടക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ് അവ:
*{{flag|ബ്രസീൽ}}
*{{flag|ചൈന}}
*{{flag|ഇന്ത്യ}}
*{{flag|ഇന്തോനേഷ്യ}}
*{{flag|മലേഷ്യ}}
*{{flag|മെക്സിക്കോ}}
*{{flag|ഫിലിപ്പീൻസ്}}
*{{flag|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക}}
*{{flag|തായ്‌ലൻഡ്}}
*{{flag|തുർക്കി}}

=== ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾ ===
അഞ്ച് രാജ്യങ്ങൾ &quot;എമർജിംഗ് മാർക്കറ്റ്&quot; ഗ്രൂപ്പുകളിൽ പെടുന്നു, അവയെ ഒരുമിച്ച് [[ബ്രിക്‌സ്‌]] രാജ്യങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു:

* {{Flag|ബ്രസീൽ}} (2006 മുതൽ)
* {{Flag|റഷ്യ}} (2006 മുതൽ)
* {{Flag|ഇന്ത്യ}} (2006 മുതൽ)
* {{Flag|ചൈന}} (2006 മുതൽ)
* {{Flag|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക}} (2010 മുതൽ)

== സമൂഹവും സംസ്കാരവും ==

=== മീഡിയ കവറേജ് ===
വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ മാധ്യമ കവറേജ് നോക്കുമ്പോൾ, പാശ്ചാത്യ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ ഒരു സാമാന്യവൽക്കരിച്ച വീക്ഷണം വികസിച്ചതായി കാണാം. വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെ കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ [[ബഹുജനമാദ്ധ്യമം|പൊതുമാധ്യമങ്ങളിൽ]] [[ദാരിദ്ര്യം|ദാരിദ്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള]] നെഗറ്റീവ് ചിത്രങ്ങളും കവറേജുകളും പതിവാണ്. ഈ പൊതുവായ കവറേജ് വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ ഒരു പ്രബലമായ സ്റ്റീരിയോടൈപ്പ് സൃഷ്ടിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.e-ir.info/2016/11/23/dependency-theory-a-useful-tool-for-analyzing-global-inequalities-today/|title=Dependency Theory: A Useful Tool for Analyzing Global Inequalities Today?|access-date=2020-02-21|website=E-International Relations|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് എന്ത് വിവരമാണ് ലഭിക്കുന്നത് എന്നതിലും മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. വാർത്തകൾ പലപ്പോഴും അസന്തുലിതാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Philo|first=Greg|date=2001|title=An unseen world: how the media portrays the poor|url=https://archive.org/details/sim_unesco-courier_2001-11_54_11/page/44|journal=UNESCO Courier|volume=54|issue=11|page=44}}&lt;/ref&gt; വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ ആളുകൾക്ക് മറ്റ് വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ കവറേജ് പലപ്പോഴും ലഭിക്കില്ല, പകരം വികസിത രാജ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഉദാരമായ കവറേജ് ലഭിക്കുന്നു.

== ഇതും കാണുക ==
* [[കോളനിവാഴ്ച]]
* [[ഭൂപരിഷ്കരണം]]

== അവലംബം ==
{{Reflist}}


[[വർഗ്ഗം:സുസ്ഥിര വികസനം]]
[[വർഗ്ഗം:മാനവികഭൂമിശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:മൃദു പദപ്രയോഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സാമ്പത്തിക ഭൂമിശാസ്ത്രം]]</text>
      <sha1>nvenv6pmw9yfi167wc8dayw2yivvokh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വെള്ളസിംഹം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>575596</id>
    <revision>
      <id>4619888</id>
      <parentid>4108127</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T01:49:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5864" sha1="lwkffba5zcf2z7yvwxmrehqky42a95s" xml:space="preserve">{{multiple image|align=right|direction=vertical|width=|image1=White Lion444.jpg|caption1=[[ഓസ്‌ട്രേലിയ]]യിലെ ദേശീയ മൃഗശാലയിലും അക്വേറിയത്തിലും ഉള്ള ഒരു വെള്ളസിംഹം|image2=White Lion.jpg|caption2=[[സ്ലൊവാക്യയിലെ]] ബ്രാറ്റിസ്ലാവ മൃഗശാലയിൽ|image3=Kruger Cub.jpg|caption3=ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ [[ക്രൂഗർ നാഷണൽ പാർക്കിലെ]] ഒരു കൗമാര സിംഹം|image4=Beli lav Belgrade zoo.JPG|caption4=[[സെർബിയ]]യിലെ ബെൽഗ്രേഡ് മൃഗശാലയിൽ}}
[[സിംഹം|സിംഹങ്ങളുടെ]] ജനിതക ഘടനയിൽ ഉണ്ടായ ഒരു അപൂർവമായ വർണ്ണമാറ്റഫലമായി ജന്മംകൊണ്ട [[വലിയ പൂച്ചകൾ|വലിയ പൂച്ചകളിലെ]] ഒരു വിഭാഗമാണ് ''' വെള്ളസിംഹം'''.&lt;ref name=&quot;Schofield2013&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JDZWDQAAQBAJ|title=White Lion: Back to the Wild|last=Schofield|first=A.|publisher=BookBaby|year=2013|isbn=978-0620570053}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിലെ]] ടിംബാവതി പ്രദേശത്തിൽ വെള്ളസിംഹങ്ങൾ നൂറ്റാണ്ടുകളായി തദ്ദേശീയമായി ജീവിച്ചിരുന്നവയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഈ പ്രദേശത്ത് ആദ്യമായി വെള്ളസിംഹത്തെ കണ്ടതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത് 1938 ലാണ്. ചില പുരാതന ആഫ്രിക്കൻ സംസ്കാരങ്ങളിൽ വെള്ളസിംഹങ്ങളെ ദൈവികമായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു എന്ന് 1977-ലെ ''[[ദി വൈറ്റ് ലയൺസ് ഓഫ് ടിംബാവതി]]'' എന്ന പുസ്തകത്തിലൂടെയാണ് ലോകം അറിയുന്നത്.&lt;ref name=&quot;Limpopo celebrates white lion&quot;&gt;{{Cite book|title=The White Lions of Timbavati|url=https://archive.org/details/whitelionsoftimb00mcbr|last=McBride, C.|publisher=Paddington Press|year=1977|isbn=9780448226774|location=New York}}&lt;/ref&gt;

വെള്ളസിംഹങ്ങൾ [[ആൽബിനിസം|ആൽബിനോകളല്ല]] [[വെള്ളക്കടുവ|വെളുത്ത കടുവകൾക്ക്]] കാരണമാകുന്ന ജീനിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ആൽബിനിസത്തിന് കാരണമാകുന്ന അതേ ജീനിലെ തീവ്രത കുറഞ്ഞ മ്യൂട്ടേഷനിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ [[ല്യൂക്കിസം|ല്യൂസിസം]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന മാന്ദ്യ സ്വഭാവമാണ് ഇവയുടെ വെളുത്ത നിറത്തിന് കാരണം. ഈ നിറം ഇവരുടെ നിലനിൽപ്പിന് ഒരു പോരായ്മയായി കാണുന്നില്ല.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Turner|first=Jason A.|last2=Vasicek|first2=Caroline A.|last3=Somers|first3=Michael J.|date=2015-05-08|title=Effects of a colour variant on hunting ability: the white lion in South Africa|url=http://www.open-science-repository.com/biology-45011830.html|journal=Open Science Repository Biology|volume=Online|issue=open-access|pages=e45011830|doi=10.7392/openaccess.45011830|access-date=2022-08-19|archive-date=2021-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210514030304/http://www.open-science-repository.com/biology-45011830.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1992 നും 2004 നും ഇടയിൽ വെള്ളസിംഹങ്ങൾ സാങ്കേതികമായി വംശനാശം സംഭവിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. ഇതിനെ തടയാൻ [[ഗ്ലോബൽ വൈറ്റ് ലയൺ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ട്രസ്റ്റ്]] അവരുടെ സ്വാഭാവിക ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് വെള്ളസിംഹങ്ങളെ ആദ്യമായി വിജയകരമായി പുനരധിവസിപ്പിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Key White Lion Facts&quot;&gt;{{Cite web|url=https://whitelions.org/white-lion/key-facts-about-the-white-lion/|title=Key White Lion Facts|access-date=2020-11-26|website=Global White Lion Protection Trust|language=en-US|archive-date=2020-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128055101/https://whitelions.org/white-lion/key-facts-about-the-white-lion/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഇവ കാട്ടിൽ വേട്ടയാടുകയും വിജയകരമായി പ്രജനനം നടത്തുകയും ചെയ്തതായും കണ്ടെത്തലുകൾ ലഭിച്ചിരുന്നു.&lt;ref name=&quot;Key White Lion Facts&quot; /&gt;

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ സസ്തനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സിംഹങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>lwkffba5zcf2z7yvwxmrehqky42a95s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ലൈക്കനോളജി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>577228</id>
    <revision>
      <id>4619869</id>
      <parentid>4583280</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T19:36:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72300" sha1="qcxi27tii6cbxdb7tu2x1xg8m0omv5s" xml:space="preserve">{{pu|Lichenology}}
[[പ്രമാണം:Rhizocarpon_geographicum_on_quartz.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Rhizocarpon_geographicum_on_quartz.jpg/220px-Rhizocarpon_geographicum_on_quartz.jpg|ലഘുചിത്രം| ലൈക്കൺ]]
[[പൂപ്പൽ|കുമിൾ]] ജീവിവർഗ്ഗവും [[ആൽഗ|പായൽ]] ജീവിവർഗ്ഗവും [[സഹജീവനം|ഒന്നിച്ചുജീവിക്കുന്ന]] ജീവിതക്രമമായ [[കൽപായൽ]] അഥവാ ലൈക്കനുകളെക്കുറിച്ചു പഠിക്കുന്ന [[മൈക്കോളജി|മൈക്കോളജിയുടെ]] ശാഖയാണ് '''ലൈക്കനോളജി'''.

ലൈക്കണുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം [[മൈക്കോളജി]], [[ഫൈക്കോളജി]], [[സൂക്ഷ്മജീവശാസ്ത്രം|മൈക്രോബയോളജി]], [[സസ്യശാസ്ത്രം|ബോട്ടണി]] എന്നിങ്ങനെ നിരവധി വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ലൈക്കനോളജിയിൽ വിദഗ്ദ്ധരായവർ ലൈക്കനോളജിസ്റ്റുകൾ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

== ചരിത്രം ==

=== തുടക്കങ്ങൾ ===
മനുഷ്യരും ചില ജീവജാലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ആദ്യകാലം മുതൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സസ്യശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ക്ലാസിക്കൽ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഒരു ഗ്രൂപ്പെന്ന നിലയിൽ ലൈക്കണുകൾക്ക് മറ്റ് ഗ്രൂപ്പുകളെ അപേക്ഷിച്ച് ശ്രദ്ധ കുറവാണ്. പഠനങ്ങൾ വളരെ ആഴത്തിലുള്ളതല്ലെങ്കിലും [[പെഡാനിയസ് ഡയസ്ക്കോറിഡ്സ്|ഡയോസ്കോറൈഡ്സ്]], [[പ്ലീനി|പ്ലിനി ദി എൽഡർ]], [[തിയോഫ്രാസ്റ്റസ്]] എന്നിവരുടെ കൃതികളിൽ നിരവധി സ്പീഷീസുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആധുനിക യുഗത്തിന്റെ ആദ്യ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ, [[സ്വതഃജനനം|സ്വതഃജനനത്തിൻ്റെ]] ഉദാഹരണങ്ങളായി അവയെ സാധാരണയായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുകയും അവയുടെ പ്രത്യുത്പാദന സംവിധാനങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും അവഗണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;Lauder Lindsay, William (1856). ''A Popular History of British Lichens'' p. 22&lt;/ref&gt; നൂറ്റാണ്ടുകളായി പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞർ ലൈക്കണുകളെ വിവിധ ഗ്രൂപ്പുകളായി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു, പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഒരു ഫ്രഞ്ച് ഗവേഷകനായ ജോസഫ് പിറ്റൺ ഡി ടൂർണെഫോർട്ട് തന്റെ ''ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനുകളിൽ റെയ് ഹെർബാരിയേ'' ലൈക്കണുകളെ അവയുടെ സ്വന്തം ജനുസ്സിലേക്ക് തരംതിരിച്ചു. തിയോഫ്രാസ്റ്റസിൽ നിന്ന് പ്ലിനി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ലൈക്കൺ എന്ന ലാറ്റിൻ പദമാണ് അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചത്, എന്നാൽ അതുവരെ ഈ പദം വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;Lauder Lindsay, William (1856). ''A Popular History of British Lichens'' p. 23&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും λειχήν (ലൈക്കൺ) എന്ന ഗ്രീക്ക് പദത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം [[ശേവാലം|മോസ്]] എന്നായിരുന്നു, ഇത് ജീവജാലങ്ങൾക്ക് വെള്ളം ആഗിരണം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഗ്രീക്ക് ക്രിയയായ λείχω (ലൈക്കൊ) യിൽ നിന്ന് ആണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉപയോഗത്തിൽ ആ പദം അന്ന് [[ശേവാലം|മോസസ്]], [[ലിവർവേർട്ട്|ലിവർവോർട്ട്സ്]], [[കൽപ്പായൽ|ലൈക്കണുകൾ]] എന്നിവയെ ആണ് സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ഏകദേശം നാൽപ്പത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഡിലേനിയസ് തന്റെ ''ഹിസ്റ്റോറിയ മസ്‌കോറം'' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ, ലൈക്കൺ തല്ലസിന്റെ രൂപശാസ്ത്രപരമായ സ്വഭാവസവിശേഷതകളോട് പ്രതികരിച്ചുകൊണ്ട് ഉപകുടുംബങ്ങളായ ഉസ്‌നിയ, [[കൽപ്പായൽ|കോറലോയിഡ്‌സ്]] {{Efn|&quot;mostly [[Clavarieae]]&quot;, according to [[George Claridge Druce|Druce]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mobot.org/mobot/latindict/keyDetail.aspx?keyWord=coralloides |title=A Grammatical Dictionary of Botanical Latin: coralloides |first=P. M. |last=Eckel |website=[[Missouri Botanical Garden]] |date=2010–2021 |access-date=19 August 2021}}&lt;/ref&gt;}}, ലൈക്കൻസ് എന്നിവയെ വേർപെടുത്തിക്കൊണ്ട് ടൂർൺഫോർട്ട് സൃഷ്ടിച്ച ഗ്രൂപ്പിന്റെ ആദ്യ ഡിവിഷൻ ഉണ്ടാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2BkOAAAAQAAJ&amp;q=%22Tournefort%22+%22Institutiones+rei+Herbariae%22|title=Institutiones rei herbariae|last=Joseph Pitton de Tournefort|year=1700|volume=1|language=la|trans-title=Institutions of botany}}&lt;/ref&gt;

[[ജൈവവർഗ്ഗീകരണശാസ്ത്രം|ജൈവവർഗ്ഗീകരണത്തിലെ]] വിപ്ലവത്തിന് ശേഷം [[കാൾ ലിനേയസ്|ലിനേയസ്]] കൊണ്ടുവന്ന വർഗ്ഗീകരണം സസ്യരാജ്യത്തിൽ നിലനിർത്തി, താലസിന്റെ രൂപഘടനയനുസരിച്ച് ഗ്രൂപ്പിനുള്ളിൽ എട്ട് ഡിവിഷനുകളുള്ള ഒരൊറ്റ ഗ്രൂപ്പായ ലൈക്കൺ രൂപീകരിച്ചു.&lt;ref&gt;Lauder Lindsay, William (1856). &lt;/ref&gt; [[സ്വീഡൻ|സ്വീഡിഷ്]] സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[എറിക് അകാറിയസ്|എറിക് അചാരിയസ്]] (1757-1819) ആണ് ലൈക്കണുകളുടെ [[ജൈവവർഗ്ഗീകരണശാസ്ത്രം|വർഗ്ഗീകരണം]] ആദ്യമായി തീവ്രമായി അന്വേഷിച്ചത്, അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തെ ചിലപ്പോൾ &quot;ലൈക്കനോളജിയുടെ പിതാവ്&quot; എന്ന് വിളിക്കുന്നു. [[കാൾ ലിനേയസ്|കാൾ ലിന്നേയസിന്റെ]] വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നു ആചാരിയസ്. ഒരു അച്ചടക്കമെന്ന നിലയിൽ ലൈക്കനോളജിയുടെ തുടക്കം കുറിക്കുന്ന ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചില കൃതികൾ ഇവയാണ്:

* ''ലൈക്കനോഗ്രാഫിയ സൂസിയ പ്രോഡ്രോമസ്'' (1798)
* ''മെത്തഡസ് ലൈക്കനം'' (1803)
* ''ലൈക്കനോഗ്രാഫിയ യൂണിവേഴ്‌സലിസ്'' (1810)
* ''സംഗ്രഹം മെത്തേഡിക്ക ലൈക്കനം'' (1814)

[[പ്രമാണം:Flechte_auf_Fels.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Flechte_auf_Fels.jpg/220px-Flechte_auf_Fels.jpg|ലഘുചിത്രം| പാറകളിൽ ലൈക്കൺ]]
[[പ്രമാണം:Lichen_foliacé2..JPG|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Lichen_foliac%C3%A92..JPG/220px-Lichen_foliac%C3%A92..JPG|ലഘുചിത്രം| ''Evernia punastri'', ഓക്ക്മോസ്]]
പിൽക്കാല ലൈക്കനോളജിസ്റ്റുകളിൽ അമേരിക്കൻ ശാസ്ത്രജ്ഞരായ വെർനൺ അഹമ്മദ്ജിയാൻ, എഡ്വേർഡ് ടക്കർമാൻ, [[റഷ്യ|റഷ്യൻ]] പരിണാമ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞൻ [[കോൺസ്റ്റാന്റിൻ മിരിഷ്കോവ്സ്കി]] എന്നിവരും ലൂയിസ കോളിംഗ്സിനെപ്പോലുള്ള അമച്വർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

വർഷങ്ങൾ നീണ്ട ഗവേഷണങ്ങൾ അപ്പോഴും സസ്യങ്ങളായി വർഗ്ഗീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ജീവികളുടെ സ്വഭാവത്തിലേക്ക് പുതിയ വെളിച്ചം കൊണ്ടുവന്നു. 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭം മുതൽ ലൈക്കണുകളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഒരു വിവാദ വിഷയം അവയുടെ പുനരുൽപാദനമാണ്. ഈ വർഷങ്ങളിൽ ലിനേയസിന്റെ തത്വങ്ങളോട് വിശ്വസ്തരായ ഒരു കൂട്ടം ഗവേഷകർ ലൈക്കണുകൾക്ക് ലൈംഗിക പ്രത്യുത്പാദന അവയവങ്ങൾ ഉള്ളതായി കണക്കാക്കുകയും ചെയ്തു. മറ്റ് ഗവേഷകർ പ്രൊപാഗുൾസ് വഴിയുള്ള അലൈംഗിക പുനരുൽപാദനം മാത്രമാണ് പരിഗണിച്ചത്.&lt;ref&gt;Lauder Lindsay, William. &lt;/ref&gt;

=== 19-ആം നൂറ്റാണ്ട് ===
19-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ലിനേയസിന്റെ ശിഷ്യനും ഇന്ന് ലൈക്കനോളജിയുടെ പിതാവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന സ്വീഡിഷ് സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[എറിക് അകാറിയസ്]] സ്വീഡിഷ് ലൈക്കണുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രമുഖമായ പഠനങ്ങൾ നടത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Synopsis Methodica Lichenum: Systens omnes hujus ordinis naturalis detectas|url=https://archive.org/details/synopsismethodi00achagoog|last=Acharius|first=Erik|date=1814|publisher=Svanborg|language=la|trans-title=Synopsis of lichen Methods, systems of this natural order detected}}&lt;/ref&gt; ഈ പഠനങ്ങളും വർഗ്ഗീകരണങ്ങളുമാണ് തുടർന്നുള്ള അന്വേഷണങ്ങളുടെ ആണിക്കല്ല്. പുതിയതായി വന്ന ഈ ജീവശാസ്ത്ര മേഖലയുടെ ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ നിരവധി ശ്രദ്ധേയ പഠനങ്ങൾ വന്നു. 1831-ൽ എലിയാസ് ഫ്രൈസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ലൈക്കനോഗ്രാഫിയ യൂറോപ്പിയ റിഫോർമറ്റ'', 1850 ൽ ജർമ്മനിയിലെ ലുഡ്‌വിഗ് സ്‌ചേറർ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://plants.jstor.org/stable/history/10.5555/al.ap.person.bm000391348|title=Edit History: Schaerer, Ludwig Emanuel (Louis-Emmanuel) (1785-1853) on JSTOR|website=plants.jstor.org}}&lt;/ref&gt; എഴുതിയ ''എന്യൂമറേഷ്യോ ക്രിറ്റിക്കോ ലിചെനം യൂറോപ്പോറം'' പോലുള്ള മികച്ച ശാസ്ത്രീയ പ്രാധാന്യമുള്ള വിവിധ കൃതികൾ 19 ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;Lauder Lindsay, William (1856). &lt;/ref&gt;
[[പ്രമാണം:Erik_Acharius.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Erik_Acharius.jpg/220px-Erik_Acharius.jpg|ലഘുചിത്രം| എറിക് അക്കാരിയസ് (1757-1819), സ്വീഡിഷ് സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞൻ, ലൈക്കനോളജിയുടെ പിതാവ്]]
എന്നാൽ ഈ കൃതികൾ ഉപരിപ്ലവവും കൂടുതൽ ഫിസിയോളജിക്കൽ പഠനങ്ങളില്ലാതെ സ്പീഷിസുകളുടെ വെറും പട്ടികകളുമായിരുന്നു എന്നതാണ് വലിയ പോരായ്മ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Schneider|first=Albert|year=1895|title=The Biological Status of Lichens|journal=Bulletin of the Torrey Botanical Club|volume=22|issue=5|pages=189–198|doi=10.2307/2478161|jstor=2478161}}&lt;/ref&gt; ബയോകെമിക്കൽ, ഫിസിയോളജിക്കൽ രീതികൾ ഉപയോഗിച്ച് ഗവേഷണം നേടുന്നതിന് 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതി വരെ എടുത്തു. ജർമ്മനിയിൽ {{Illm|Hermann Itzigsohn|de}} &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://kiki.huh.harvard.edu/databases/botanist_search.php?id=3942|title=Harvard University Herbaria &amp; Libraries}}&lt;/ref&gt; ഒപ്പം Johann Bayrhoffer, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://kiki.huh.harvard.edu/databases/botanist_search.php?mode=details&amp;botanistid=1617|title=Harvard University Herbaria &amp; Libraries}}&lt;/ref&gt; ഫ്രാൻസിൽ എഡ്മമണ്ട് തുലാസ്നെയും ക്യാമിലെ മൊണ്ടാഗ്നെയും, റഷ്യയിൽ ഫെഡോർ ബുസെ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://kiki.huh.harvard.edu/databases/botanist_search.php?id=63245|title=Harvard University Herbaria &amp; Libraries}}&lt;/ref&gt; ഇംഗ്ലണ്ടിൽ വില്യം ആൽപോർട്ട് ലൈട്ടൻ, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ എഡ്വേഡ് ടക്കർമാൻ എന്നിവർ വലിയ ശാസ്ത്രീയ പ്രാധാന്യമുള്ള കൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

ലൈക്കണുകളെക്കുറിച്ചുള്ള അജ്ഞാതമായ പല വസ്തുതകളും ശാസ്ത്രീയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ പരിഹരിച്ചു. 1852-ലെ ഫ്രഞ്ച് പ്രസിദ്ധീകരണമായ അന്നലെസ് ഡെസ് സയൻസസ് നേച്ചർലെസിൽ, എഡ്മണ്ട് തുലാസ്‌നെ എഴുതിയ &quot;മെമ്മോറി പോർ സെർവിർ എ എൽ ഹിസ്റ്റോയർ ഡെസ് ലൈക്കൻസ് ഓർഗാനോഗ്രാഫിക് എറ്റ് ഫിസിയോളജിക്&quot; എന്ന ലേഖനത്തിൽ ലൈക്കണുകളുടെ പ്രത്യുത്പാദന അവയവങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ അപ്പോത്തീസിയ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Williams|first=Thomas A.|year=1856|title=The Status of the Algo-Lichen Hypothesis|journal=The American Naturalist|volume=23|issue=265|pages=1–8|doi=10.1086/274846}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Lauder Lindsay, William (1856). &lt;/ref&gt;

ഈ പുതിയ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് കൂടുതൽ വൈരുദ്ധ്യമായി മാറുകയായിരുന്നു. അപ്പോത്തീസിയം പ്രത്യുത്പാദന അവയവം [[പൂപ്പൽ|ഫംഗസുകൾക്ക്]] മാത്രമുള്ളതാണ്, എന്നാൽ മറ്റ് [[പ്രകാശസംശ്ലേഷണം|ഫോട്ടോസിന്തറ്റിക്]] ജീവികളിൽ ഇത് ഇല്ല. മൈക്രോസ്കോപ്പിയിലെ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകളോടെ, ലൈക്കൺ ഘടനയിൽ [[ആൽഗ|ആൽഗകളെ]] തിരിച്ചറിഞ്ഞു, ഇത് കൂടുതൽ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ഉയർത്തി. നനഞ്ഞ അവസ്ഥയിൽ സാമ്പിളുകൾ ശേഖരിക്കുന്നത് മൂലമുള്ള മലിനീകരണം മൂലമാണ് ആൽഗകളുടെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ആദ്യം കണക്കാക്കിയത്, തല്ലസിന്റെ ഫംഗസ് ഭാഗവുമായി അവ [[സഹജീവനം|സഹജീവി]] ബന്ധത്തിലാണെന്ന് ആദ്യമൊന്നും കണക്കാക്കിയിരുന്നില്ല. ആൽഗകൾ പെരുകുന്നത് തുടരുന്നത് അവ വെറും മലിനീകരണമല്ലെന്ന് കാണിച്ചു.

1865-ൽ [[സസ്യരോഗശാസ്ത്രം|ഫൈറ്റോപത്തോളജിയിൽ]] വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടിയ ജർമ്മൻ [[മൈക്കോളജി|മൈക്കോളജിസ്റ്റായ]] ആന്റൺ ഡി ബാരിയാണ് ലൈക്കണുകൾ [[നോസ്റ്റോക്ക്]] തരം ആൽഗകളും മറ്റുള്ളവയും അസ്‌കോമൈസെറ്റസ് ഗ്രൂപ്പിലെ വിവിധ ഫംഗസുകളും തമ്മിലുള്ള പാരാസൈറ്റിസത്തിന്റെ ഫലമാണെന്ന് ആദ്യമായി നിർദ്ദേശിച്ചത്. 1867-ൽ ആന്ദ്രേ ഫാമിൻസിനും ബാരനെറ്റ്‌സ്‌കിയും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://kiki.huh.harvard.edu/databases/botanist_search.php?mode=details&amp;id=70084|title=Harvard University Herbaria &amp; Libraries}}&lt;/ref&gt; നടത്തിയതുപോലുള്ള തുടർച്ചയായ പഠനങ്ങൾ ലൈക്കൺ താലസിനെ ആൽഗൽ ഘടകത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നില്ലെന്നും പായൽ ഘടകത്തിന് താലസിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി ജീവിക്കാൻ കഴിയുമെന്നും കാണിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Fink|first=Bruce|year=1913|title=The Nature and Classification of Lichens: II. The Lichen and its Algal Host|url=https://archive.org/details/sim_mycologia_1913-05_5_3/page/97|doi=10.2307/3753090|journal=Mycologia|volume=5|issue=3|pages=97–166|jstor=3753090}}&lt;/ref&gt; 1869-ൽ സൈമൺ ഷ്വെൻഡനർ, എല്ലാ ലൈക്കണുകളും ആൽഗൽ കോശങ്ങളുടെ കോശങ്ങളിലെ ഫംഗസ് ആക്രമണത്തിന്റെ ഫലമാണെന്നും ഈ ആൽഗകളെല്ലാം പ്രകൃതിയിൽ സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്നും തെളിയിച്ചു. ഫംഗസ് ഘടകം ആൽഗൽ ഘടകം പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിന്റെ ഫലമായി ലൈക്കണുകളുടെ ഇരട്ട സ്വഭാവം ആദ്യമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞത് ഈ ഗവേഷകനാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Honegger|first=Rosmarie|year=2000|title=Simon Schwendener (1829–1919) and The Dual Hypothesis of Lichens|url=https://archive.org/details/sim_bryologist_summer-2000_103_2/page/307|doi=10.1639/0007-2745(2000)103[0307:ssatdh]2.0.co;2|journal=The Bryologist|volume=103|issue=2|pages=307–313}}&lt;/ref&gt; 1873-ൽ ജീൻ-ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് എഡ്വാർഡ് ബോർനെറ്റ്, പലതരം ലൈക്കൺ സ്പീഷിസുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം നടത്തി ഫംഗസുകളും ആൽഗകളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പൂർണ്ണമായും [[സഹജീവനം|സഹവർത്തിത്വമുള്ളതാണെന്ന്]] വെളിപ്പെടുത്തി. വ്യത്യസ്ത ലൈക്കൺ ഫിനോടൈപ്പുകൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിന് ആൽഗകൾക്ക് വ്യത്യസ്ത ഫംഗസുകളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്താൻ കഴിയുമെന്നും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

[[പ്രമാണം:Édouard_Bornet.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/95/%C3%89douard_Bornet.jpg|ലഘുചിത്രം| ഫ്രഞ്ച് സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞൻ (ജീൻ-ബാപ്റ്റിസ്റ്റ്) എഡ്വാർഡ് ബോർനെറ്റ് (1828-1911)]]

=== 20-ാം നൂറ്റാണ്ട് ===
1909-ൽ റഷ്യൻ ലൈക്കനോളജിസ്റ്റ് [[കോൺസ്റ്റാന്റിൻ മിരിഷ്കോവ്സ്കി|കോൺസ്റ്റാന്റിൻ മെറെഷ്‌കോവ്‌സ്‌കി]]  &quot;The Theory of two Plasms as the basis of Symbiogenesis, A new study on the Origin of Organisms (രണ്ട് പ്ലാസ്മുകളുടെ സിദ്ധാന്തം [[Symbiogenesis |സിംബയോജെനിസിസിന്റെ]] അടിസ്ഥാനമായി, ജീവികളുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പുതിയ പഠനം)&quot; എന്ന ഒരു ഗവേഷണ പ്രബന്ധം അവതരിപ്പിച്ചു, ഇത് ലൈക്കണുകളും മറ്റ് ജീവജാലങ്ങളും ചേർന്ന് സിംബയോജെനിസിസിന്റെ ഒരു പുതിയ സിദ്ധാന്തം വിശദീകരിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ കൃതി &quot;Nature and Origin of Chromatophores in the Plant Kingdom (സസ്യരാജ്യത്തിലെ [[Chromatophores|ക്രോമാറ്റോഫോറുകളുടെ]] പ്രകൃതിയും ഉത്ഭവവും)&quot; ആണ്. ഈ പുതിയ ആശയങ്ങൾ ഇന്ന് എൻഡോസിംബയോസിസ് സിദ്ധാന്തം എന്ന പേരിൽ പഠിക്കാവുന്നതാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cavalier-Smith|first=T|year=2003|title=Microbial Muddles|url=https://archive.org/details/sim_bioscience_2003-10_53_10/page/1008|doi=10.1641/0006-3568(2003)053[1008:mm]2.0.co;2|journal=BioScience|volume=53|issue=10|pages=1008}}&lt;/ref&gt;

മേൽപ്പറഞ്ഞ പഠനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും,  1939-ൽ സ്വിസ് ഗവേഷകനായ യൂജെൻ എ തോമസിന്&lt;ref&gt;[[species:Eugen A. Thomas|Species:Eugen A. Thomas]]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.voyageurcountry.com/htmls/floweringplants/plants/pixiecups.html|title=Pixie Cups (Cladonia pyxidata)|access-date=2022-09-23|archive-date=2022-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923082637/http://voyageurcountry.com/htmls/floweringplants/plants/pixiecups.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''ക്ലഡോനിയ പിക്‌സിഡാറ്റ'' എന്ന ലൈക്കണിന്റെ ഫിനോടൈപ്പ് പുനർനിർമ്മിക്കാൻ കഴിയുന്നത് വരെ ലൈക്കണുകളുടെ ഇരട്ട സ്വഭാവം ഒരു സിദ്ധാന്തം മാത്രമായിരുന്നു.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സസ്യശാസ്ത്രവും മൈക്കോളജിയും ലൈക്കണുകളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള രണ്ട് പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒരു വശത്ത് ലൈക്കണുകളുടെ നിർവചനവും മറുവശത്ത് രണ്ട് സഹജീവികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും സസ്യ, ഫംഗസ് കിങ്ഡത്തിനുള്ളിൽ ഈ ജീവികളുടെ ടാക്സോണമിക് സ്ഥാനവും. ലൈക്കനോളജി മേഖലയിൽ ഹെൻറി നിക്കോളോൺ ഡെസ് അബ്ബായീസ്, വില്യം ആൽഫ്രഡ് വെബർ, അന്റോണിന ജോർജീവ്ന ബോറിസോവ, ഇർവിൻ എം. ബ്രോഡോ, ജോർജ്ജ് ആൽബർട്ട് ലാനോ തുടങ്ങിയ നിരവധി പ്രശസ്ത ഗവേഷകർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ലൈക്കനോളജിക്ക് [[ജീവശാസ്ത്രം|ബയോളജിക്ക്]] അപ്പുറത്തുള്ള പ്രയോഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഭൂഗർഭ ശാസ്ത്രത്തിൽ  ലൈക്കനോമെട്രി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സാങ്കേതികത ഉപയോഗിച്ച് വളരുന്ന ലൈക്കണുകളുടെ പ്രായം പഠിച്ച് തുറന്ന പ്രതലത്തിന്റെ പ്രായം കണ്ടെത്താനാകും. ഈ വിധത്തിലുള്ള പ്രായപരിധി സമ്പൂർണ്ണമോ ആപേക്ഷികമോ ആകാം, കാരണം ഈ ജീവികളുടെ വളർച്ച വിവിധ വ്യവസ്ഥകളിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടാം. പഠിക്കുന്ന മാധ്യമത്തിന്റെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ പ്രായം നൽകുന്ന പഴയ വ്യക്തിഗത ലൈക്കണുകളുടെ ശരാശരി പ്രായം ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ നൽകുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=r_LQ70GnOnoC&amp;q=lichenometry&amp;pg=RA1-PA327|title=Procesos biofísicos actuales en medios fríos: estudios recientes|date=1998|publisher=Edicions Universitat Barcelona|isbn=9788447519231|editor-last=Antonio Gómez Ortiz|language=es|trans-title=Current biophysical processes in cold environments: recent studies}}&lt;/ref&gt; 1950-ൽ റോളണ്ട് ബെഷെൽ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.geomorphology.org.uk/assets/publications/subsections/pdfs/OnsitePublicationSubsection/91/4.2.7_lichenometry.pdf|title=Archived copy|access-date=2014-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20140203072554/http://www.geomorphology.org.uk/assets/publications/subsections/pdfs/OnsitePublicationSubsection/91/4.2.7_lichenometry.pdf|archive-date=2014-02-03}}&lt;/ref&gt; നടത്തിയ പഠനങ്ങളിൽ കണ്ടതുപോലെ, വളരുന്ന എപ്പിലിത്തിക് ലൈക്കണിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തല്ലസിന്റെ പരമാവധി വ്യാസം, പരിസ്ഥിതിയുമായി ആദ്യം എക്സ്പോഷർ ചെയ്യുന്ന സമയത്തിന് നേരിട്ട് ആനുപാതികമാണ് എന്ന വസ്തുതയെ ലൈക്കനോമെട്രി ആശ്രയിക്കുന്നു. 1000 വർഷത്തിൽ താഴെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇത്  പ്രത്യേകിച്ചും ഉപയോഗപ്രദമാണ്. ആദ്യത്തെ 20 മുതൽ 100 വരെ വർഷങ്ങളിൽ വളർച്ച ഏറ്റവും വലുതാണ്&amp;nbsp;പ്രതിവർഷം 15-50 മില്ലീമീറ്റർ വളർച്ചയും തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ വളർച്ച കുറഞ്ഞു ശരാശരി 2-4 മി.മീ. വളർച്ച/പ്രതിവർഷം എത്തും. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xASdKCoT6McC&amp;q=lichenometry&amp;pg=PA562|title=Soils Genesis &amp; Geomorphology|last=Schaetzl Randall|first=J|last2=Sharon Anderson|publisher=Cambridge University Press|year=2005|isbn=978-0521812016|page=562}}&lt;/ref&gt;

ലൈക്കണോളജിസ്റ്റുകൾ ലൈക്കണുകളുടെ ഇരട്ട സ്വഭാവം ആദ്യമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞത് മുതൽ അറിയപ്പെടുന്ന എല്ലാ ലൈക്കണുകൾക്കും ബാധകമായ ഒരു നിർവചനം നൽകുന്നതിനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 1982-ൽ ഇന്റർനാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഫോർ ലൈക്കനോളജി ഒരു കമ്മറ്റിയുടെ നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ ലൈക്കൺ ഡ്രോയിംഗിന്റെ ഒരൊറ്റ നിർവചനം സ്വീകരിക്കാൻ ഒരു യോഗം വിളിച്ചു. വിഖ്യാത ഗവേഷകനായ വെർണൺ അഹമ്മദ്ജിയാൻ ആയിരുന്നു ഈ സമിതിയുടെ ചെയർമാൻ. നിർദ്ദിഷ്ട ഘടനയുള്ള ഒരു തല്ലസ് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു ഫംഗസും ഫോട്ടോസിന്തറ്റിക് സിംബിയന്റും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമായി ലൈക്കണിനെ കണക്കാക്കാമെന്നാണ് ഒടുവിൽ സ്വീകരിച്ച നിർവചനം.&lt;ref name=&quot;Hawksworth 1989&quot;&gt;David L. Hawksworth (1989) &quot;Interactions Fungus and Alga in Lichen Symbiosis liquenoides&quot; ''Annals of the Botanical Garden of Madrid'' (46).&lt;/ref&gt;

അത്തരമൊരു ലളിതമായ [[അനുഭവ നിരപേക്ഷം, അനുഭവ സാപേക്ഷം|ഒരു മുൻകൂർ]] നിർവചനം താമസിയാതെ വിവിധ ലൈക്കനോളജിസ്റ്റുകളിൽ നിന്ന് വിമർശനത്തിന് ഇടയാക്കി, താമസിയാതെ ഭേദഗതികൾക്കായുള്ള അവലോകനങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉയർന്നുവന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു പ്രത്യേക ഘടനയുള്ള ഒരു തല്ലസ് എന്താണെന്ന് നിർണ്ണയിക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നതിനാൽ ഡേവിഡ് എൽ. ഹോക്‌സ്‌വർത്ത് ഈ നിർവചനം അപൂർണ്ണമാണെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. ലൈക്കണുകൾ ഒരു പ്രത്യേക തരം ജീവിയായതിനാൽ അവയ്ക്ക് ഒരൊറ്റ നിർവചനം നൽകുന്നത് അസാധ്യമാണെന്ന് കരുതുന്ന ലൈക്കനോളജിസ്റ്റുകൾക്കിടയിലെ പ്രധാന പ്രവണതകളിലൊന്നാണ് ഈ ഗവേഷകൻ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. &lt;ref name=&quot;Hawksworth 1989&quot; /&gt;

ഇന്ന് ലൈക്കനോളജിയിലെ പഠനങ്ങൾ ലൈക്കണുകളുടെ വിവരണത്തിലും വർഗ്ഗീകരണത്തിലും മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. ഇതിന് വിവിധ ശാസ്ത്ര മേഖലകളിൽ പ്രയോഗമുണ്ട്. ലൈക്കണുകൾ അവയുടെ പരിസ്ഥിതിയുമായി ഇടപഴകുന്നതിലൂടെ നിർമ്മിച്ച പാരിസ്ഥിതിക ഗുണനിലവാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ചും പ്രധാനമാണ്. വിവിധ വായു മലിനീകരണങ്ങളോട് ലൈക്കൺ വളരെ സെൻസിറ്റീവ് ആണ്, പ്രത്യേകിച്ച് [[സൾഫർ ഡയോക്‌സൈഡ്|സൾഫർ ഡയോക്സൈഡിനോട്]], ഇത് [[അമ്ലമഴ|ആസിഡ് മഴയ്ക്ക്]] കാരണമാകുകയും വെള്ളം ആഗിരണം ചെയ്യുന്നത് തടയുകയും ചെയ്യുന്നു.

[[പ്രമാണം:Merezhkovsky_K_S.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Merezhkovsky_K_S.jpg/220px-Merezhkovsky_K_S.jpg|ലഘുചിത്രം| റഷ്യൻ ലൈക്കനോളജിസ്റ്റ് കെ എസ് മെറെഷ്കോവ്സ്കി (1855-1921)]]

== ലൈക്കണുകൾ ഫാർമക്കോളജിയിൽ ==
[[നാട്ടുവൈദ്യം|പരമ്പരാഗത വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] നിരവധി ഇനം ലൈക്കണുകൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലാണ് ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിന് അവയിൽ താൽപ്പര്യമുണ്ടായത്. ലൈക്കൺ താലിയിൽ [[ആന്റിബയോട്ടിക്ക്|ആൻറി ബാക്ടീരിയൽ]] പ്രവർത്തനമുള്ള വിവിധ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ കണ്ടെത്തലിനെ തുടർന്നാണ് ആധുനിക [[വൈദ്യം|വൈദ്യശാസ്ത്രം]] ഈ ജീവികളുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് ബോധവാന്മാരാകാൻ തുടങ്ങിയത്. &lt;ref&gt;http://lichens.science.oregonstate.edu/antibiotics/lichen_antibiotics.htm Mike Crockett, Stacie Kageyama, Delfina Homen, Carrie Lewis, Jane Osborn, Logan Sander (2003). &lt;/ref&gt; 1940-കൾ മുതൽ പ്രസിദ്ധ [[മൈക്രോബയോളജിസ്റ്റ്]] റൂഫസ് പോൾ ബർഖോൾഡറുടെ വിവിധ കൃതികൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, അദ്ദേഹം ''ബാസിലസ്'' ''സബ്റ്റിലിസിനും സാർസിന ല്യൂട്ടിയയ്ക്കും'' എതിരെ ''ഉസ്നിയ'' ജനുസ്സിലെ ലൈക്കണുകളുടെ ആൻറി ബാക്ടീരിയൽ പ്രവർത്തനം വിവരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://modmedmicrobes.wikispaces.com/Sarcina+Lutea|title=Wikispaces|access-date=2022-09-23|archive-date=2018-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719111131/https://modmedmicrobes.wikispaces.com/Sarcina+Lutea|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ബാക്ടീരിയയുടെ വളർച്ചയെ തടയുന്ന പദാർത്ഥം ഉസ്നിക് ആസിഡ് ആണെന്ന് പിൽക്കാല പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''രാമലിന റെറ്റിക്യുലേറ്റ'' എന്ന ലൈക്കണിൽ നിന്നു നിർമ്മിക്കുന്ന സമന്വയിപ്പിച്ച രാമെലിന എന്ന പദാർത്ഥത്തിന് സമാനമായ ചിലത് പിൽക്കാലത്ത് കണ്ടെത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite journal|doi=10.1126/science.106.2756.394|pmid=17750561|title=Antibiotic Compound Isolated from the Lichen Ramalina reticulata|url=https://archive.org/details/sim_science_1947-10-24_106_2756/page/n16|journal=Science|volume=106|issue=2756|pages=394–395|year=1947|last=Marshak|first=A.|last2=Barry|first2=G. T.|last3=Craig|first3=L. C.|bibcode=1947Sci...106..394M}}&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും, ''[[എഷെറിക്കീയ കോളി ബാക്റ്റീരിയ]]'', ''സ്യൂഡോമോണസ്'' തുടങ്ങിയ [[ഗ്രാം-നെഗറ്റീവ് ബാക്റ്റീരിയ|ഗ്രാം നെഗറ്റീവ് ബാക്ടീരിയകൾക്കെതിരെ]] ഈ പദാർത്ഥങ്ങൾ ഫലപ്രദമല്ലെന്ന് തെളിഞ്ഞു. തുടർന്നുള്ള അന്വേഷണങ്ങളിലൂടെ ലൈക്കണുകൾ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ആൻറി ബാക്ടീരിയൽ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ എണ്ണവും സാധ്യമായ മരുന്നുകളും (എർഗോസ്റ്റെറോൾ, &lt;ref&gt;Bustinza, Francisco (1948) &quot;Contribution to the Study of Antibiotics Produced by Lichens&quot;. &lt;/ref&gt; ആസിഡ് മുതലായവ) വർദ്ധിച്ചു.

[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ]] അവസാനത്തോടെ എല്ലാ [[ആന്റിബയോട്ടിക്ക്|ആൻറിബയോട്ടിക്]] പദാർത്ഥങ്ങളിലുമുള്ള വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന താൽപ്പര്യത്തോടൊപ്പം ലൈക്കണുകൾ നിന്ന് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങളുടെ സാധ്യതകളിലുള്ള താൽപ്പര്യവും വർദ്ധിച്ചു. 1947-ൽ സെട്രാരിയ ''ഐലൻഡിക്കയുടെ'' സത്തിൽ ആൻറി ബാക്ടീരിയൽ പ്രവർത്തനം കണ്ടെത്തി, ബാക്ടീരിയയെ തടയുന്നതിന് കാരണമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ സംയുക്തങ്ങൾ ഡി-പ്രോട്ടോലിക്കോസ്റ്റെറിക് ആസിഡും ഡി-1- ഉസ്നിക് ആസിഡും ആണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;Bustinza, Francisco (1951) &quot;Contribution to the Study of Antibacterial Activity in ''Cetraria islandica''&quot;. &lt;/ref&gt; കൂടുതൽ അന്വേഷണങ്ങളിൽ പുതിയ ആൻറി ബാക്ടീരിയൽ പദാർത്ഥങ്ങളായ അലെക്ടോസാർമെന്റിൻ&lt;ref&gt;{{Cite journal|pmid=7964789|year=1994|last=Gollapudi|first=S. R.|title=Alectosarmentin, a new antimicrobial dibenzofuranoid lactol from the lichen, Alectoria sarmentosa|journal=Journal of Natural Products|volume=57|issue=7|pages=934–8|last2=Telikepalli|first2=H|last3=Jampani|first3=H. B.|last4=Mirhom|first4=Y. W.|last5=Drake|first5=S. D.|last6=Bhattiprolu|first6=K. R.|last7=Vander Velde|first7=D|last8=Mitscher|first8=L. A.|doi=10.1021/np50109a009}}&lt;/ref&gt; അല്ലെങ്കിൽ അട്രാനോറിൻ കണ്ടെത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://nora.nerc.ac.uk/17588/|doi=10.1016/S0022-2860(02)00626-9|title=Molecular structural studies of lichen substances II: Atranorin, gyrophoric acid, fumarprotocetraric acid, rhizocarpic acid, calycin, pulvinic dilactone and usnic acid|journal=Journal of Molecular Structure|volume=651-653|pages=27–37|year=2003|last=Edwards|first=Howell G.M.|last2=Newton|first2=Emma M.|last3=Wynn-Williams|first3=David D.|bibcode=2003JMoSt.651...27E}}&lt;/ref&gt;

ലൈക്കണുകൾ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ആൻറി ബാക്ടീരിയൽ പ്രവർത്തനം ബാക്ടീരിയൽ [[മാംസ്യം|പ്രോട്ടീനുകളെ]] തടസ്സപ്പെടുത്താനുള്ള കഴിവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, തുടർന്ന് ബാക്ടീരിയയുടെ [[ഉപാപചയം|ഉപാപചയ]] ശേഷി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഉസ്നിക് ആസിഡ് ഡെറിവേറ്റീവുകൾ പോലെയുള്ള ലൈക്കൺ ഫിനോളിക്സിന്റെ പ്രവർത്തനം മൂലമാണ് ഇത് സാധ്യമാകുന്നത്.&lt;ref&gt;Neli Kika Honda &amp; Wagner Vilegas (1998) &quot;The Chemistry of Lichens&quot; (Port) Química Nova 22(1) ISSN 0100-4042&lt;/ref&gt;

1950 മുതൽ, ലൈക്കൺ ഉൽപന്നമായ ഉസ്നിക് ആസിഡ് മിക്ക [[കീമോതെറാപ്പി|ആന്റിട്യൂമർ]] ഗവേഷണങ്ങളുടെയും ലക്ഷ്യം ആയിരുന്നു. ''പെൽറ്റിഗേര ല്യൂക്കോഫ്ലെബിയ, കോളെമ ഫ്ലാസിഡം'' എന്നീ രണ്ട് സാധാരണ ലൈക്കണുകളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ഇൻ വിട്രോ പഠനങ്ങൾ അവയുടെ ആന്റിട്യൂമർ പ്രവർത്തനം വെളിപ്പെടുത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ebi.ac.uk/ebisearch/search.ebi?db=allebi&amp;t=%22Collema+flaccidum%22|title=EBI Search}}&lt;/ref&gt;

പ്രായോഗിക [[ജൈവരസതന്ത്രം|ബയോകെമിസ്ട്രി]] മേഖലയിലെ സമീപകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചില ലൈക്കൺ പദാർഥങ്ങൾക്ക് ചില ആൻറിവൈറൽ പ്രവർത്തനം കാണിക്കുന്നു. 1989-ൽ കെ ഹീരാബയാഷി&lt;ref&gt;{{Cite journal|pmid=2575016|year=1989|last=Hirabayashi|first=K|title=Inhibitory effect of a lichen polysaccharide sulfate, GE-3-S, on the replication of human immunodeficiency virus (HIV) in vitro|journal=Chemical &amp; Pharmaceutical Bulletin|volume=37|issue=9|pages=2410–2|last2=Iwata|first2=S|last3=Ito|first3=M|last4=Shigeta|first4=S|last5=Narui|first5=T|last6=Mori|first6=T|last7=Shibata|first7=S|doi=10.1248/cpb.37.2410}}&lt;/ref&gt; [[എച്ച്.ഐ.വി.]] അണുബാധയിലെ ഇൻഹിബിറ്ററി ലൈക്കൺ പോളിസാക്രറൈഡുകളെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ അന്വേഷണങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;Francisco Javier Toledo Marante, Ana Garcia Costellano, Francisco Leon Oyola and Jaime Bermejo Barrera &quot;Ecologia Quimica en Hongos y Liquenes&quot; (Spa) ''Columbian Academy of Science'' 28 ISSN 0370-3908 pp. 509–528 &lt;/ref&gt;

== ഗ്രന്ഥസൂചിക ==

* &quot;Protocols in Lichenology: Culturing, Biochemistry, Ecophysiology and Use in Biomonitoring (ലൈക്കനോളജിയിലെ പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ: കൾച്ചറിംഗ്, ബയോകെമിസ്ട്രി, ഇക്കോഫിസിയോളജി, ബയോമോണിറ്ററിംഗിലെ ഉപയോഗം)&quot; (സ്പ്രിംഗർ ലാബ് മാനുവലുകൾ, ക്രാനർ, ഇൽസെ, ബെക്കറ്റ്, റിച്ചാർഡ് ആൻഡ് വർമ്മ, അജിത് (28 നവംബർ 2001)
* ''Lichenology in the British Isles (ബ്രിട്ടീഷ് ദ്വീപുകളിലെ ലൈക്കനോളജി), 1568-1975: ഒരു ചരിത്രപരവും ജീവചരിത്രപരവുമായ സർവേ'', ഡിഎൽ ഹോക്സ്വർത്തും എംആർഡി സീവാർഡും (ഡിസം 1977)
* &quot;Lichenology: Progress and Problems (ലൈക്കനോളജി: പുരോഗതിയും പ്രശ്നങ്ങളും)&quot; (പ്രത്യേക വാല്യങ്ങൾ/സിസ്റ്റമാറ്റിക്സ് അസോസിയേഷൻ) ഡെനിസ് ഹണ്ടർ ബ്രൗൺ et al. (10 മെയ് 1976)
* ''Lichenology in Indian Subcontinent (ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ലൈക്കനോളജി)'', ധരണി ധർ അവസ്തി (1 ജനുവരി 2000)
* ''Lichenology in Indian Subcontinent (ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ലൈക്കനോളജി) 1966-1977'', അജയ് സിംഗ് (1980)
* ''CRC ഹാൻഡ്ബുക്ക് ഓഫ് ലൈക്കനോളജി'', വാല്യം II: v.2, മാർഗലിത്ത് ഗലുൻ (30 സെപ്തംബർ 1988)
* ''A Textbook of General Lichenology (ജനറൽ ലൈക്കനോളജിയുടെ ഒരു പാഠപുസ്തകം)'', ആൽബർട്ട് ഷ്നൈഡർ (24 മെയ് 2013)
* ''ഹൊറൈസൺസ് ഇൻ ലൈക്കനോളജി'' ഡിഎച്ച് ഡാൽബി (1988)
* ''Bibliography of Irish Lichenology (ഐറിഷ് ലൈക്കനോളജിയുടെ ഗ്രന്ഥസൂചിക)'', ME മിച്ചൽ (നവംബർ 1972)
* ''ഡിക്യോനാരിയോ ഡി ലിക്വെനോളജിയ/ലൈക്കനോളജിയുടെ നിഘണ്ടു'', കെന്നത്ത് അലൻ ഹോർനാക്ക് (1998)
* &quot;Progress and Problems in Lichenology in the Eighties: Proceedings (എൺപതുകളിലെ ലൈക്കനോളജിയിലെ പുരോഗതിയും പ്രശ്‌നങ്ങളും: നടപടിക്രമങ്ങൾ)&quot; (''ബിബ്ലിയോതെക്ക ലൈക്കനോളോജിക്ക''), എലിസബത്ത് പെവലിംഗ് (1987)
* ''A Textbook of General Lichenology with Descriptions and Figures of the Genera Occurring in the North Eastern United States (നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ സംഭവിക്കുന്ന ജനുസ്സുകളുടെ വിവരണങ്ങളും കണക്കുകളും അടങ്ങിയ ജനറൽ ലൈക്കനോളജിയുടെ ഒരു പാഠപുസ്തകം)'', ആൽബർട്ട് ഷ്നൈഡർ (മാർച്ച് 2010)
* ''The Present Status and Potentialities of the Lichenology in China (ചൈനയിലെ ലൈക്കനോളജിയുടെ ഇന്നത്തെ നിലയും സാധ്യതകളും)'', ലിയു ഹുവാ ജി (1 ജനുവരി 2000)
* ''ലൈക്കൺസ് ടു ബയോമോണിറ്റർ ദി എൻവയോൺമെന്റ്'', ശുക്ല, ഡി കെ വെർട്ടിക, ഉപ്രേതി, ബാജ്പേയ്, രാജേഷ് (ഓഗസ്റ്റ് 2013)
* ''Lichenology and Bryology in the Galapagos Islands with Checklists of the Lichens and Bryophytes thus far Reported (ഇതുവരെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട ലൈക്കണുകളുടെയും ബ്രയോഫൈറ്റുകളുടെയും ചെക്ക്‌ലിസ്റ്റുകളുള്ള ഗാലപാഗോസ് ദ്വീപുകളിലെ ലൈക്കനോളജിയും ബ്രയോളജിയും)'', വില്യം എ. വെബർ (1966)
* ''Flechten Follmann: Gerhard Follmann'', Gerhard Follmann, FJA Daniels, Margot Schultz, Jorge Peine (1995) എന്നിവരുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം ലൈക്കനോളജിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾ
* ''എൻവയോൺമെന്റൽ ലൈക്കനോളജി: ബയോമോണിറ്ററിംഗ് ട്രേസ് എലമെന്റ് എയർ പൊല്യൂഷൻ'', ജോയ്സ് ഇ. സ്ലൂഫ് (1993)
* ''ഹട്ടോറി ബൊട്ടാണിക്കൽ ലബോറട്ടറിയുടെ ജേണൽ: ബ്രയോളജി ആൻഡ് ലൈക്കനോളജിക്ക് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടത്'', സെനോസുകെ ഇവാറ്റ്സുകി (1983)
* ''Contemporary Lichenology and Lichens of Western Oregon (വെസ്റ്റേൺ ഒറിഗോണിലെ സമകാലിക ലൈക്കനോളജിയും ലൈക്കണുകളും)'', ഡബ്ല്യു. ക്ലേട്ടൺ ഫ്രേസർ (1968)
* ''ഐറിഷ് ലൈക്കനോളജി 1858–1880: ഐസക് കരോളിന്റെ തിരഞ്ഞെടുത്ത കത്തുകൾ, തിയോബാൾഡ് ജോൺസ്, ചാൾസ് ലാർബലെസ്റ്റിയർ'' (1996)
* ''Lichens from West of Hudson's Bay (വെസ്റ്റ് ഓഫ് ഹഡ്സൺസ് ബേയിൽ നിന്നുള്ള'' ലൈക്കണുകൾ) (''ലൈക്കൻസ് ഓഫ് ആർട്ടിക് അമേരിക്ക'' വാല്യം 1), ജോൺ ഡബ്ല്യു. തോംസൺ (1953)
* ''ലെസ് ലൈക്കൻസ് - മോർഫോളജി, ബയോളജി, സിസ്റ്റമാറ്റിക്'', ഫെർണാണ്ട് മോറോ (1927)
* &quot;Eric Acharius and his Influence on English Lichenology (എറിക് അകാരിയസും ഇംഗ്ലീഷ് ലൈക്കനോളജിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാധീനവും)&quot; (''ബോട്ടണി ബുള്ളറ്റിൻസ്''), ഡേവിഡ് ജെ. ഗാലോവേ (ജൂലൈ 1988)
* &quot;ലൈക്കനോഗ്രാഫിയ തോംസോണിയാന: നോർത്ത് അമേരിക്കൻ ലൈക്കനോളജി ഇൻ ഹോണർ ഓഫ് ജോൺ ഡബ്ല്യു. തോംപ്സൺ&quot;, എം ജി ഗ്ലീൻ (മേയ് 1998)
* &quot;മോണിറ്ററിംഗ് വിത്ത് ലൈക്കൺസ്-പ്രൊസീഡിംഗ്സ് ഓഫ് ദി നാറ്റോ അഡ്വാൻസ്ഡ് റിസർച്ച് വർക്ക്ഷോപ്പ്&quot;, നിമിസ്, പിയർ ലൂയിഗി, ഷീഡെഗർ, ക്രിസ്റ്റോഫ് ആൻഡ് വോൾസെലി, പട്രീഷ്യ (ഡിസം 2001)
* ''Contributions to Lichenology: In Honour of A. Henssen (ലൈക്കനോളജിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾ: എ. ഹെൻസൻ)'', എച്ച്.എം. ജാൻസ്, എ. ഹെൻസൻ എന്നിവരുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം (1990)
* ''Studies in Lichenology with Emphasis on Chemotaxonomy, Geography and Phytochemistry (കീമോടാക്സോണമി, ജ്യോഗ്രഫി, ഫൈറ്റോകെമിസ്ട്രി എന്നിവയിൽ ഊന്നൽ നൽകുന്ന ലൈക്കനോളജിയിലെ പഠനങ്ങൾ)'': ഫെസ്റ്റ്‌സ്‌ക്രിഫ്റ്റ് ക്രിസ്റ്റ്യൻ ലൂക്കർട്ട്, ജോഹന്നാസ് ഗുന്തർ നോഫ്, കുനിഗുണ്ട ഷ്രൂഫർ, ഹാരി ജെഎം സിപ്മാൻ (1995)
* ''സ്വീഡിഷ് ലൈക്കനോളജി: റോളണ്ട് മൊബെർഗ്'', ജാൻ എറിക് മാറ്റ്സൺ, മാറ്റ്സ് വെഡിൻ, ഇംഗ ഹെഡ്ബെർഗ് എന്നിവർക്ക് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടത് (സെപ്തംബർ 1999)
* ''Index of Collectors in Knowles the Lichens of Ireland (1929) and Porter's Supplement: with a Conspectus of Lichen'' (നോൾസ് ദ ലൈക്കൺസ് ഓഫ് അയർലണ്ടിലെ (1929) കളക്ടർമാരുടെ സൂചികയും പോർട്ടേഴ്സ് സപ്ലിമെന്റും): എംഇ മിച്ചൽ, മട്ടിൽഡ സി. നോൾസ്, ലിലിയൻ പോർട്ടർ (1998)
* ''Biodeterioration of Stone Surfaces: Lichens and Biofilms as Weathering Agents of Rocks and Cultural Heritage സ്റ്റോൺ സർഫേസുകളുടെ ബയോഡീറ്റീരിയറേഷൻ: ലൈക്കണുകളും ബയോഫിലിമുകളും, പാറകളുടെയും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെയും കാലാവസ്ഥാ ഏജന്റുമാരായി'', ലാറി സെന്റ് ക്ലെയർ ആൻഡ് മാർക്ക് സീവാർഡ് (ഒക്ടോബർ 2011)
* ''ലൈക്കൺ സിംബയോസിസ്'', വെർനോൺ അഹമ്മദ്ജിയാൻ (ഓഗസ്റ്റ് 1993)
* ''ലൈക്കൺ ബയോളജി'', തോമസ് എച്ച്. നാഷ് (ജനുവരി 2008)
* ''ഫോർട്ട്‌സ്‌ക്രിറ്റ് ഡെർ കെമി ഓർഗനൈസർ നാച്ചുർസ്റ്റോഫ്/ ഓർഗാനിക് നാച്ചുറൽ പ്രൊഡക്‌ട്‌സിന്റെ രസതന്ത്രത്തിൽ പുരോഗതി'', എസ്. ഹുനെക് (ഒക്‌ടോബർ 2013)

== ശ്രദ്ധേയരായ ലൈക്കനോളജിസ്റ്റുകൾ ==
*[[Henry Nicollon des Abbayes|ഹെൻറി നിക്കോളൻ ഡെസ് അബയെസ്]]
*[[Erik Acharius|എറിക് അകാറിയസ്]]
*[[Vernon Ahmadjian|വെർണൻ അഹമ്മദിജൻ]]
*[[André Aptroot|ആന്ദ്രേ അപ്ട്രൂട്ട്]]
*[[Johannes Müller Argoviensis|ജോഹാൻസ് മുളളർ അർഗോവിൻസിസ്]]
*[[Ferdinand Christian Gustav Arnold|ഫെർഡിനൻഡ് ക്രിസ്ത്യൻ ഗുസ്താവ് അർണോൾഡ്]]
*[[Heinrich Anton de Bary|ഹെൻറിച്ച് ആൻ്റൺ ഡി ബാറി]]
*[[Friedrich August Georg Bitter|ഫെഡ്രിച്ച് അഗസ്ത് ജോർജ് ബിറ്റർ]]
*[[Alphonse Boistel|അൽഫോൺസ് ബോസ്റ്റൽ]]
*[[Antonina Borissova|അൻ്റോണിയ ബോറിസ്സോവ]]
*[[Jean-Baptiste Édouard Bornet|ഴാൻ - ബാപ്പിസ്റ്റ് എഡ്വേഡ് ബോർനെ]]
*[[Irwin M. Brodo| ഇർവിൻ എം. ബ്രോഡോ]]
*[[François Fulgis Chevallier|ഫ്രാങ്കോയിസ് ഫുൾഗിസ് ഷെവലിയർ]]
*[[Louisa Collings|ലൂയിസ കോളിങ്ങ്സ്]]
*[[Chicita F. Culberson|ചിസിറ്റ എഫ്. കൾബർസൺ]]
*[[William Louis Culberson|വില്യം ലൂയിസ് കൾബർസൺ]]
*[[Johann Jacob Dillenius|ജോഹൻ ജേക്കബ് ഡില്ലെനിയസ്]]
*[[Alexander Elenkin|അലക്സാണ്ടർ എലൻകിൻ]]
*[[Andrei Famintsyn|ആൻഡ്രേ ഫാമിൻസിൻ]]
*[[Elias Magnus Fries|ഏലിയാസ് മാഗ്നസ് ഫ്രൈസ്]]
*[[Nina Golubkova|നിന ഗോലുബ്കോവ]]
*[[Carolyn Wilson Harris|കരോളിൻ വിൽസൺ ഹാരിസ്]] (1849–1910)
*[[David Leslie Hawksworth|ഡേവിഡ് ലെസ്ലി ഹോക്സ്വർത്ത്]]
*[[Georg Franz Hoffmann|ജോർജ് ഫ്രാൻസ് ഹോഫ്മാൻ]]
*[[Peter Wilfred James|പീറ്റർ വിൽഫ്രഡ് ജെയിംസ്]]
*[[August von Krempelhuber|അഗസ്ത്ത്ത്ത് വോൺ ക്രെമ്പെൽഹൂബർ]]
*[[Georgij Karlovich Kreyer|ജോർഗിജ് കാർലോവിച്ച് ക്രയർ]]
*[[Syo Kurokawa|സ്യോ കുറോകവ]]
*[[William Allport Leighton|വില്യം ആൾപോർട്ട് ലൈട്ടൺ]]
*[[Konstantin Mereschkowski|കോൺസ്റ്റൻ്റിൻ മിറസ്കോവിസ്കി]]
*[[Camille Montagne|കാമിലെ മൊണ്ടാഗ്നെ]]
*[[Sanjeeva Nayaka|സഞ്ജീവ നായക]]
*[[William Nylander (botanist)|വില്യം നൈലാണ്ടർ]]
*[[Charles Christian Plitt|ചാൾസ് ക്രിസ്ത്യൻ പ്ലിറ്റ്]]
*[[Francis Rose|ഫ്രാൻസിസ് റോസ്]]
*[[Rolf Santesson|റോൾഫ് സാൻ്റസ്സൺ]]
*[[Simon Schwendener|സൈമൺ ഷ്യെൻഡെനർ]]
*[[Joseph Pitton de Tournefort|ജോസഫ് പിറ്റൺ ഡി ടൂർനെഫോർട്ട്]]
*[[Edward Tuckerman|എഡ്വേഡ് ടക്കർമാൻ]]
*[[Edmond Tulasne|എഡ്മണ്ട് ടുലസ്നെ]]
*[[Dalip Kumar Upreti|ദലിപ് കുമാർ ഉപ്റെറ്റി]]
*[[Edvard August Vainio|എഡ്‌വേഡ് അഗസ്ത് വൈനിയോ]]
*[[Erna Walter|എർന വാൾട്ടർ]]
*[[Heinrich Walter|ഹെൻറിച്ച് വാൾട്ടർ]]
*[[William Alfred Weber|വില്യം ആൽഫ്രഡ് വെബർ]]
*[[Francis Wilson (lichenologist)|ഫ്രാൻസിസ് വിൽസൺ]]
*[[Alexander Zahlbruckner|അലക്സാണ്ടർ സഹ്ൽബ്രക്നർ]]

== ലൈക്കൺ ശേഖരങ്ങൾ ==

* ബ്രിട്ടീഷ് ലൈക്കൺ സൊസൈറ്റി &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.britishlichensociety.org.uk/resources/herbaria|title=Herbaria &amp;#124; The British Lichen Society|website=www.britishlichensociety.org.uk}}&lt;/ref&gt;
* ബൊട്ടാനിഷെ സ്റ്റാറ്റ്‌സംലുങ് മൺചെൻ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.botanischestaatssammlung.de/DatabaseClients/BSMlichenscoll/About.html|title=The Lichen Collection at the Botanische Staatssammlung München|website=www.botanischestaatssammlung.de}}&lt;/ref&gt;
* കനേഡിയൻ മ്യൂസിയം ഓഫ് നേച്ചർ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nature.ca/en/research-collections/collections|title=Collections &amp;#124; Canadian Museum of Nature|website=nature.ca}}&lt;/ref&gt;
* സെൻട്രൽബ്യൂറോ വൂർ ഷിമ്മൽകൾച്ചേഴ്സ്
* നാഷണൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (CSIR), ഇന്ത്യ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nbri.res.in/research.php|title=:: Welcome to NBRI ::|website=www.nbri.res.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20150114211032/http://www.nbri.res.in/research.php|archive-date=2015-01-14}}&lt;/ref&gt;
* അയോവ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, അഡ ഹെയ്ഡൻ ഹെർബേറിയം, അമേസ്, അയോവ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.public.iastate.edu/~herbarium/|title=Herbarium: Iowa State University|access-date=2014-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004170453/http://www.public.iastate.edu/%7Eherbarium/|archive-date=2013-10-04}}&lt;/ref&gt;
* നാഷണൽ മ്യൂസിയം കാർഡിഫ് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.museumwales.ac.uk/en/3099/|title=Fungi &amp; Lichens &amp;#124; National Museum Wales|access-date=2014-01-24|archive-url=https://archive.today/20140124124855/http://www.museumwales.ac.uk/en/3099/|archive-date=2014-01-24}}&lt;/ref&gt;
* [[നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയം, ലണ്ടൻ]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nhm.ac.uk/our-science/collections/botany-collections.html|title=Botany collections &amp;#124; Natural History Museum|website=www.nhm.ac.uk}}&lt;/ref&gt;
* ന്യൂയോർക്ക് ബൊട്ടാണിക്കൽ ഗാർഡൻ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sweetgum.nybg.org/science/collections/lichens/|title=Lichens - The William &amp; Lynda Steere Herbarium|website=sweetgum.nybg.org|access-date=2022-09-23|archive-date=2022-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928090329/http://sweetgum.nybg.org/science/collections/lichens/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[റോയൽ ബൊട്ടാണിക് ഗാർഡൻ, എഡിൻബർഗ്]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://rbg-web2.rbge.org.uk/lichen/taxonomy/taxonomy_front_page.html|title=RBGE Lichen Taxonomy|date=February 1, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201181300/http://rbg-web2.rbge.org.uk/lichen/taxonomy/taxonomy_front_page.html|archive-date=2014-02-01}}&lt;/ref&gt;
* റോയൽ ബൊട്ടാണിക് ഗാർഡൻസ്, ക്യൂ, ലണ്ടൻ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kew.org/collections/fungi.html|title=Royal Botanic Gardens, Kew: Science and Horticulture: Sending specimens to Kew|date=April 6, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130406054911/http://www.kew.org/collections/fungi.html|archive-date=2013-04-06}}&lt;/ref&gt;
* യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിഷിഗൺ ഹെർബേറിയം, ആൻ അർബർ, മിഷിഗൺ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.lsa.umich.edu/herb/collections/default.asp|title=University of Michigan Herbarium - Collections|date=February 2, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202125850/http://www.lsa.umich.edu/herb/collections/default.asp|archive-date=2014-02-02}}&lt;/ref&gt;
* അൾസ്റ്റർ മ്യൂസിയം, ബെൽഫാസ്റ്റ് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nmni.com/|title=National Museums NI|website=www.nmni.com}}&lt;/ref&gt;

== അടിക്കുറിപ്പുകൾ ==
{{notelist}}

== അവലംബം ==
{{reflist}}

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* [http://www.abls.org/ അമേരിക്കൻ ബ്രയോളജിക്കൽ ആൻഡ് ലൈക്കനോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി]
* [http://www.lichenology.info/cgi-bin/baseportal.pl?htx=atlas ബെൽജിയം, ലക്സംബർഗ്, വടക്കൻ ഫ്രാൻസ്, ലൈക്കണുകൾ]
* [http://www.britishlichensociety.org.uk/ ബ്രിട്ടീഷ് ലൈക്കൺ സൊസൈറ്റി]
* [http://www.blam-hp.eu/ സെൻട്രൽ യൂറോപ്യൻ ബ്രയോളജിക്കൽ ആൻഡ് ലൈക്കനോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി (Ger)]
* [https://web.archive.org/web/20140203122902/http://www.biologie.uni-hamburg.de/checklists/lichens/portalpages/portalpage_checklists_switch.htm ലൈക്കണുകളുടെയും ലൈക്കനോലസ് ഫംഗസിന്റെയും ചെക്ക്‌ലിസ്റ്റുകൾ]
* [http://www.chilebosque.cl/lich.html ചിലിയൻ ലൈക്കൺസ് (സ്പാ)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://botanika.bf.jcu.cz/bls/ ചെക്ക് ബ്രയോളജിക്കൽ ആൻഡ് ലൈക്കനോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി (Cze)]
* [https://web.archive.org/web/20131230232033/http://www2.ac-lille.fr/myconord/afl.htm ഫ്രഞ്ച് ലൈക്കനോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി (ഫ്രീ)]
* [http://www.apis.ac.uk/guide-using-lichen-based-index-assess-nitrogen-air-quality നൈട്രജൻ വായുവിന്റെ ഗുണനിലവാരം വിലയിരുത്തുന്നതിന് ലൈക്കൺ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സൂചിക ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള ഗൈഡ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140202103139/http://www.apis.ac.uk/guide-using-lichen-based-index-assess-nitrogen-air-quality |date=2014-02-02 }}
* [https://web.archive.org/web/20131209205902/http://www.huh.harvard.edu/collections/lichens/guide/guidetoliterature.html നോർത്ത് അമേരിക്കൻ ലൈക്കണുകളെ തിരിച്ചറിയുന്നത് സാഹിത്യത്തിലേക്കുള്ള ഒരു വഴികാട്ടി]
* [http://www.lichenology.org/ ഇന്റർനാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഫോർ ലൈക്കനോളജി]
* [http://www.lichens.ie/ ഐറിഷ് ലൈക്കൺസ്]  വേബാക്ക്  {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220043751/http://www.lichens.ie/|date=2014-12-20}} ചെയ്തു
* [http://www.lichenologia.eu/ ഇറ്റാലിയൻ ലൈക്കനോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി (ഇറ്റ)]
* [http://home.hiroshima-u.ac.jp/lichen/lsj-e.html ജാപ്പനീസ് ലൈക്കനോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി (ഇംഗ്ലീഷ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180720052313/http://home.hiroshima-u.ac.jp/lichen/lsj-e.html |date=2018-07-20 }}
* [http://www.lichenology-jp.org/index.php/en/ ജാപ്പനീസ് ലൈക്കനോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി (ഇംഗ്ലീഷ്)]
* [http://www.lichenfield.com/ ലൈക്കനോളജിക്കൽ റിസോഴ്സസ് (റസ്)]
* [http://nhm2.uio.no/lav/web/index.html ഓസ്ലോയിലെ ലൈക്കൻ ഹെർബേറിയം യൂണിവേഴ്സിറ്റി]
* [https://web.archive.org/web/20150423080749/http://ocid.nacse.org/lichenland/ ലൈക്കൻലാൻഡ് ഒറിഗോൺ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]
* [http://www2.hawaii.edu/~cliff/hmpage.html ലൈക്കണുകളിലേക്കും ലൈക്കനോളജിസ്റ്റുകളിലേക്കുമുള്ള ലിങ്കുകൾ]
* [http://www.lichens.ie/ ലൈക്കൺസ് ഓഫ് അയർലൻഡ് പ്രോജക്റ്റ്]   {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220043751/http://www.lichens.ie/|date=2014-12-20}} ചെയ്തു
* [http://www.flechtenmikroskopie.de/ ലൈക്കണുകളുടെ സൂക്ഷ്മദർശിനി (Ger)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.blwg.nl/ നെതർലാൻഡ്സ് ബ്രയോളജിക്കൽ ആൻഡ് ലൈക്കനോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി (nl)]
* [https://web.archive.org/web/20140203020137/https://data.nbn.org.uk/Search?q=lichens ദേശീയ ജൈവവൈവിധ്യ ഗേറ്റ്‌വേ]
* [http://nhm2.uio.no/lichens/nordiclichensociety/ നോർഡിക് ലൈക്കൻ സൊസൈറ്റി (ഇംഗ്ലീഷ്)]
* [http://www.lichen.com/ വടക്കേ അമേരിക്കൻ ലൈക്കണുകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070429145859/http://www.lichen.com/ |date=2007-04-29 }}
* [http://www.palaeo-lichenology.de/ പാലിയോ-ലൈക്കനോളജി (Ger)]
* [http://www.ecosystema.ru/08nature/lich/index.htm റഷ്യൻ ലൈക്കണുകൾ (റസ്)]
* [https://web.archive.org/web/20171012023000/http://www.snh.gov.uk/about-scotlands-nature/species/lichens/ സ്കോട്ടിഷ് ലൈക്കണുകൾ]
* [http://www.stridvall.se/la/index_lichens.php സ്വീഡിഷ് ലൈക്കൻസ് ലൈഫ് &amp; അനിത സ്ട്രിഡ്വാൾ]
* [http://www.bryolich.ch/index_de.html സ്വിസ് ബ്രയോളജിക്കൽ ആൻഡ് ലൈക്കനോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി (Ger)]
* [http://www.tropicallichens.net/ ഉഷ്ണമേഖലാ ലൈക്കണുകൾ]
* [http://www.uklichens.co.uk/index.html യുകെ ലൈക്കണുകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220129050608/http://uklichens.co.uk/index.html |date=2022-01-29 }}
{{Fungus}}
{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവശാസ്ത്രശാഖകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ലൈക്കനോളജി]]</text>
      <sha1>qcxi27tii6cbxdb7tu2x1xg8m0omv5s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>രാമ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ഹോസ്പിറ്റൽ &amp; റിസർച്ച് സെന്റർ, കാൺപൂർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>590584</id>
    <revision>
      <id>4619827</id>
      <parentid>3903212</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6782" sha1="fkizwk2j8j7eewcpnaeqku4ip2gqc5e" xml:space="preserve">{{pu|Rama Medical College, Hospital and Research Centre (Kanpur)}}
2008-ൽ സ്ഥാപിതമായ, ഇന്ത്യയിലെ [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിലെ]] [[കാൺപൂർ|കാൺപൂരിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ മെഡിക്കൽ കോളേജാണ് '''രാമ മെഡിക്കൽ കോളേജ്''' അല്ലെങ്കിൽ '''രാമ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ'''. കാൺപൂരിലെ രാമ എജ്യുക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റി 2008-ൽ കാൺപൂരിൽ (യു.പി.) കേന്ദ്രം സ്ഥാപിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ramamedicalcolleges.com/kanpur/Aboutus.aspx|title=RMC|access-date=2023-01-31}}&lt;/ref&gt; കാമ്പസിൽ ടീച്ചിങ് ഹോസ്പിറ്റൽ ആയി 730 കിടക്കകളുള്ള സുസജ്ജമായ മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രി ഉണ്ട്.

== കോഴ്സുകൾ ==
മെഡിസിൻ, സർജറി, പാരാമെഡിക്സ്, ഡെന്റിസ്ട്രി, നഴ്സിംഗ് എന്നീ മേഖലകളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് വിവിധ യുജി, പിജി, ഡോക്ടറേറ്റ്, ഡിപ്ലോമ കോഴ്സുകൾ കോളേജ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.orchidfoundation.info/college/rama-medical-college-and-hospital-kanpur|title=Rama Medical College and Hospital , Kanpur|access-date=2023-01-31|language=en|archive-date=2023-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20230131042819/https://www.orchidfoundation.info/college/rama-medical-college-and-hospital-kanpur|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!കോഴ്സിന്റെ പേര്
! സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം
! യൂണിവേഴ്സിറ്റി
|-
| '''എം.ബി.ബി.എസ്'''
| 150
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഡി [[അനസ്തീസിയ|അനസ്തേഷ്യ]]'''
| 04
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഡി [[ജൈവരസതന്ത്രം|ബയോകെമിസ്ട്രി]]'''
| 02
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഡി [[ഡെർമറ്റോളജി]], [[വെനീറിയോളജി|വെനീറോളജി]] &amp; [[കുഷ്ഠം|ലെപ്രസി]]'''
| 02
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഡി ജനറൽ മെഡിസിൻ'''
| 04
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''MD [[ഫോറൻസിക് മെഡിസിൻ]] &amp; [[ടോക്സിക്കോളജി]]'''
| 02
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഡി [[സൂക്ഷ്മജീവശാസ്ത്രം|മൈക്രോബയോളജി]]'''
| 03
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഡി [[പീഡിയാട്രിക്സ്]]'''
| 02
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഡി [[രോഗനിദാനശാസ്ത്രം|പാത്തോളജി]]'''
| 02
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഡി [[ഫാർമക്കോളജി]]'''
| 03
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഡി [[ഫിസിയോളജി]]'''
| 02
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഡി [[സൈക്യാട്രി]]'''
| 03
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഡി [[പൾമോണോളജി|പൾമണറി മെഡിസിൻ]]'''
| 02
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഡി [[റേഡിയോളജി]]'''
| 04
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''MD സോഷ്യൽ &amp;amp;amp; പ്രിവന്റീവ് മെഡിസിൻ'''
| 06
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഎസ് [[ശരീരശാസ്ത്രം|അനാട്ടമി]]'''
| 04
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഎസ് ജനറൽ സർജറി'''
| 04
| രാമ യൂണിവേഴ്സിറ്റി
|-
| '''MS [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്‌സ്|ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ്]] &amp; [[ഗൈനക്കോളജി]]'''
| 04
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഎസ് [[നേത്രവിജ്ഞാനം|ഒഫ്താൽമോളജി]]'''
| 01
| രാമ യൂണിവേഴ്സിറ്റി
|-
| '''എംഎസ് [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി|ഓർത്തോപീഡിക്‌സ്]]'''
| 03
| ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കർ സർവകലാശാല
|-
| '''എംഎസ് [[ഓട്ടോറൈനോലാറിംഗോളജി|ഒട്ടോറിനോളറിംഗോളജി]]'''
| 02
| രാമ യൂണിവേഴ്സിറ്റി
|}

== പുറം കണ്ണികൾ ==

* [https://www.ramamedicalcolleges.com/kanpur/KanpurM.aspx ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]

== ഇതും കാണുക ==

* [[രാമ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ഹോസ്പിറ്റൽ &amp; റിസർച്ച് സെന്റർ, ഹാപൂർ|രാമ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ (ഹാപൂർ)]]
* രാമ യൂണിവേഴ്സിറ്റി

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

[[വർഗ്ഗം:ഉത്തർ പ്രദേശിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ]]</text>
      <sha1>fkizwk2j8j7eewcpnaeqku4ip2gqc5e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വൈപ്പർ (മാൽവെയർ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>606386</id>
    <revision>
      <id>4619897</id>
      <parentid>3979947</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:33:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11112" sha1="pj5pqnhn0j6u9rrtab8ttps6i78mzr7" xml:space="preserve">{{prettyurl|Wiper (malware)}}
{{information security}}
[[Computer security|കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷയിൽ]], '''വൈപ്പർ''' എന്നത് [[ഹാർഡ് ഡിസ്ക് ഡ്രൈവ്|ഹാർഡ് ഡ്രൈവ്]] അല്ലെങ്കിൽ കമ്പ്യൂട്ടറിന്റെ മറ്റ് സ്റ്റാറ്റിക് മെമ്മറി മായ്ക്കാൻ (മായ്ച്ച് കളയുന്നു എന്നർത്ഥത്തിലാണ് ഈ പേര് വന്നത്) ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള [[malware|മാൽവെയറിന്റെ]] ഒരു വിഭാഗമാണ്, അത് മല്യഷ്യസായി ഡാറ്റയും പ്രോഗ്രാമുകളും ഇല്ലാതാക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.checkpoint.com/cyber-hub/threat-prevention/what-is-malware/what-is-wiper-malware/|title=What is Wiper Malware?|access-date=9 October 2023}}&lt;/ref&gt;
==ഉദാഹരണങ്ങൾ==
&quot;വൈപ്പർ&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന മാൽവെയറിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഇറാനിയൻ എണ്ണക്കമ്പനികൾക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു. 2012-ൽ, [[ഇന്റർനാഷണൽ ടെലികമ്യൂണിക്കേഷൻ യൂണിയൻ]] കാസ്‌പെർസ്‌കി ലാബിന് വിശകലനത്തിനായി വൈപ്പർ കേടുവരുത്തിയതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ഹാർഡ് ഡ്രൈവുകൾ നൽകി. ആരോപണവിധേയമായ മാൽവെയറിന്റെ ഒരു സാമ്പിൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, [[ഫ്ലെയിം]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രത്യേക മാൽവെയറിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാസ്‌പെർസ്‌കി കണ്ടെത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://securelist.com/destructive-malware-five-wipers-in-the-spotlight/58194/|title=Destructive Malware - Five Wipers in the Spotlight|website=Securelist|access-date=2017-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.wired.com/2012/08/wiper-possible-origins/|title=Wiper Malware That Hit Iran Left Possible Clues of Its Origins|last=Zetter|first=Kim|work=Wired.com|access-date=2017-07-03|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Facing Cyberattack, Iranian Officials Disconnect Some Oil Terminals From Internet |first=Thomas |last=Erdbrink |url=https://www.nytimes.com/2012/04/24/world/middleeast/iranian-oil-sites-go-offline-amid-cyberattack.html |newspaper=The New York Times |date=23 April 2012 |accessdate=29 May 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120531000136/http://www.nytimes.com/2012/04/24/world/middleeast/iranian-oil-sites-go-offline-amid-cyberattack.html?_r=1 |archivedate=31 May 2012 |url-status=live |df=dmy }}&lt;/ref&gt;

ഷാമൂൺ മാൽവെയറിൽ ഒരു ഡിസ്ക് വൈപ്പിംഗ് മെക്കാനിസം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; 2012-ലും 2016-ലും സൗദി ഊർജ്ജ കമ്പനികളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള മാൽവെയർ ആക്രമണങ്ങളിൽ ഇത് ഉപയോഗിച്ചു, കൂടാതെ റാവ്ഡിസ്ക് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കൊമേഴ്സിയൽ ഡയറക്ട് ഡ്രൈവ് ആക്സസ് ഡ്രൈവർ ഉപയോഗിച്ചു. ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ വേരിയന്റ്, കത്തുന്ന അമേരിക്കൻ പതാക കാണിക്കുന്ന ഒരു ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഫയലുകൾ മാറ്റി. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, സോഫ്‌റ്റ്‌വെയറിന്റെ ഈ പതിപ്പ്, കത്തുന്ന യു.എസ്. ഫ്ലാഗ് ഫീച്ചർ ചെയ്യുന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി അവയെ മാറ്റി എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം. 2016-ലെ പതിപ്പും ഏതാണ്ട് ഇതുതന്നെയാണ് ചെയ്തതെങ്കിലും പകരം അലൻ കുർദിയുടെ ശരീരത്തിന്റെ ചിത്രമാണ് ഉപയോഗിച്ചത്. &lt;ref name=&quot;ars-shamoon&quot;&gt;{{Cite news|url=https://arstechnica.com/security/2016/12/shamoon-wiper-malware-returns-with-a-vengeance/|title=Shamoon wiper malware returns with a vengeance|work=Ars Technica|access-date=2017-07-03|language=en-us}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bits.blogs.nytimes.com/2012/08/24/among-digital-crumbs-from-saudi-aramco-cyberattack-image-of-burning-u-s-flag/|title=Among Digital Crumbs from Saudi Aramco Cyberattack, Image of Burning U.S. Flag|last=Perlroth|first=Nicole|date=2012-08-24|website=Bits|publisher=The New York Times|access-date=2017-07-03}}&lt;/ref&gt;

2013-ലെ ദക്ഷിണ കൊറിയ സൈബർ ആക്രമണത്തിലും 2014-ലെ സോണി പിക്‌ചേഴ്‌സിനെ ഹാക്ക് ചെയ്ത സമയത്തും [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയയുമായി]] ബന്ധമുണ്ടെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന സൈബർ ക്രൈം ഗ്രൂപ്പായ [[ലാസറസ് ഗ്രൂപ്പ്]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന മാൽവെയറിന്റെ ഭാഗമായി ഒരു വൈപ്പിംഗ് കമ്പോണന്റ് ഉപയോഗിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://arstechnica.com/security/2014/12/inside-the-wiper-malware-that-brought-sony-pictures-to-its-knees/|title=Inside the &quot;wiper&quot; malware that brought Sony Pictures to its knees [Update]|work=Ars Technica|access-date=2017-07-03|language=en-us}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url = https://money.cnn.com/2014/12/24/technology/security/sony-hack-facts/ | title = What caused Sony hack: What we know now | first = Jose | last = Palilery | work = [[CNNMoney]] | date = December 24, 2014 | accessdate = January 4, 2015 | archive-date = 2015-01-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150104195455/https://money.cnn.com/2014/12/24/technology/security/sony-hack-facts/ | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|url=https://www.wired.com/2016/02/sony-hackers-causing-mayhem-years-hit-company/|title=The Sony Hackers Were Causing Mayhem Years Before They Hit the Company|magazine=Wired|access-date=2017-07-03|last1=Zetter |first1=Kim }}&lt;/ref&gt;

2017-ൽ, പല രാജ്യങ്ങളിലെയും കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ - ഏറ്റവും പ്രധാനമായി ഉക്രെയ്ൻ, നോട്ട്പെറ്റിയ മാൽവെയർ ബാധിച്ചു, ഇത് പ്രവർത്തനപരമായ അർത്ഥത്തിൽ വൈപ്പറായ പെറ്റ്യ [[ransomware|റാൻസംവെയറിന്റെ]] ഒരു വകഭേദമാണ്. എൻടിഎഫ്എസ്(NTFS) ഫയൽ സിസ്റ്റത്തിന്റെ ഇന്റേണൽ ഫയൽ ടേബിൾ എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്യുന്ന പേലോഡ് ഉപയോഗിച്ച് ഈ മാൽവെയർ ബൂട്ട് റെക്കോർഡിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ താറുമാറാക്കും. റാൻസംവെയർ പണം ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും, കോഡിനെ വളരെയധികം മാറ്റി. ഈ പരിഷ്‌ക്കരണം മൂലം, ഇര മോചനദ്രവ്യം നൽകിയാലും, സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ ഫയലുകളിൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ പഴയപടിയാക്കുന്നത് സാധിക്കാത്ത വിധമാക്കി. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, നിങ്ങൾ പണം അടച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കോഡിൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ കാരണം മാൽവെയർ മൂലം താറുമാറായ ഫയലുകൾ പഴയപടിയാക്കാൻ കഴിയില്ല.&lt;ref name=&quot;ars-wiper&quot;&gt;{{Cite web|url=https://arstechnica.com/security/2017/06/petya-outbreak-was-a-chaos-sowing-wiper-not-profit-seeking-ransomware/|title=Tuesday's massive ransomware outbreak was, in fact, something much worse|work=Ars Technica|date=28 June 2017 |access-date=2017-06-28|language=en-us}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=BBCPMdc&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-40442578|title=Cyber-attack was about data and not money, say experts|date=29 June 2017|work=BBC News|access-date=29 June 2017|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

2022-ൽ ഉക്രെയ്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റങ്ങളിൽ നടന്ന സൈബർ ആക്രമണങ്ങളിൽ വൈപ്പർ മാൽവെയറിന്റെ നിരവധി വകഭേദങ്ങൾ കണ്ടെത്തി. ഗവേഷകർ കാഡിവൈപ്പർ(CaddyWiper), ഹെർമെറ്റിക് വൈപ്പർ(HermeticWiper), ഐസക് വൈപ്പർ(IsaacWiper), ഫോക്സ്ബ്ലേഡ്(FoxBlade) വിവിധ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പ്രോഗ്രാമുകൾ പരസ്പരം ചെറിയ ബന്ധമാണ് കാണിച്ചത്, പ്രത്യേകിച്ചും ഈ അവസരത്തിനായി റഷ്യയിലെ വിവിധ സർക്കാർ സ്പോൺസർ ചെയ്ത ഹാക്കറന്മാരാണ് അവ സൃഷ്ടിച്ചതെന്ന അനുമാനത്തിൽ എത്തി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.derstandard.at/story/2000134123514/sicherheitsforscher-finden-neue-zerstoerungs-malware-auf-ukrainischen-computersystemen|title=Sicherheitsforscher finden neue Zerstörungs-Malware auf ukrainischen Computersystemen|website=standard.at|access-date=2022-03-15}}&lt;/ref&gt;

==അവലംബം==</text>
      <sha1>pj5pqnhn0j6u9rrtab8ttps6i78mzr7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>റാമി റെഡ്ഡി</title>
    <ns>0</ns>
    <id>607742</id>
    <revision>
      <id>4619838</id>
      <parentid>4604197</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:54:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2764" sha1="a0sqii8gxerdxg1cztx759xcql4lb1f" xml:space="preserve">{{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2023 നവംബർ}}
{{Infobox person
| name               = Rami Reddy
| image              = 
| image_size         = 
| other_names        = 
| birth_date         = {{Birth date|df=yes|1959|01|1}}
| birth_place        = [[Valmikipuram|Vayalpadu]], [[Chittoor district]], [[Andhra Pradesh]], [[India]]
| death_date         = {{death date and age|df=yes|2011|4|14|1959|1|1}}
| death_place        = [[Hyderabad (India)|Hyderabad]], [[Telangana]], [[India]]
| occupation         = [[Actor]], [[Film director|director]], [[Film producer|producer]]
| years_active       = 1989–2011
| height             = {{height|m=1.83}}
| spouse             = 
| children           = 3
| parents            = 
}}
'''ഗംഗാസാനി റാമി റെഡ്ഡി''' (1 ജനുവരി 1959 - 14 ഏപ്രിൽ 2011) [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[തമിഴ്]], [[ഹിന്ദി]], [[മലയാളം]] സിനിമകളിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനായിരുന്നു , [[ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്|നിർമ്മാതാവ്]] എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. നെഗറ്റീവ് റോളുകൾ, ക്യാരക്ടർ റോളുകൾ, കോമഡി ടൈമിംഗ് എന്നിവയ്ക്ക് അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനാണ് അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു വില്ലൻ ആയിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് സാധാരണ  ഭാഷയിലുള്ള അനുകരണീയമായ ശൈലി ഉണ്ടായിരുന്നു. അങ്കുസം എന്ന ചിത്രത്തിലെ &quot;സ്പോട്ട് പെടാത്ത&quot; എന്ന ഡയലോഗിലൂടെ അദ്ദേഹം . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.greatandhra.com/viewnews.php?id=28351&amp;cat=1&amp;scat=4|title=Villain Ram Reddy dies of cancer|access-date=2011-04-14|publisher=www.greatandhra.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bharatstudent.com/cafebharat/view_news-Telugu-News_and_Gossips-2,76673.php|title=Rami Reddy is no more..|access-date=2011-04-14|publisher=www.bharatstudent.com|archive-date=2011-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20110416074148/http://www.bharatstudent.com/cafebharat/view_news-Telugu-News_and_Gossips-2,76673.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>a0sqii8gxerdxg1cztx759xcql4lb1f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വ്യാജ വാർത്ത</title>
    <ns>0</ns>
    <id>614549</id>
    <revision>
      <id>4619901</id>
      <parentid>4598283</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:50:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145093" sha1="cb5q5zwfy0mav4bpxj8rvslu4ahtnvs" xml:space="preserve">തെറ്റായതോ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതോ ആയ വിവരങ്ങൾ ([[തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ]], [[ആശയപ്രചാരണം|പ്രചരണം]], [[തട്ടിപ്പുകൾ]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ) [[വാർത്ത|വാർത്തയായി]] അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ആണ് '''വ്യാജ വാർത്ത''' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. വ്യാജവാർത്തകൾ പലപ്പോഴും ഒരു വ്യക്തിക്കോ സ്ഥാപനത്തിനോ [[അപകീർത്തി]] വരുത്തുന്നതിനോ അല്ലെങ്കിൽ [[പരസ്യം|പരസ്യ]] വരുമാനത്തിലൂടെ പണം സമ്പാദിക്കുന്നതിനോ ലക്ഷ്യമിട്ട് ചെയ്യാറുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Guardian12.17.162&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/media/2016/dec/18/what-is-fake-news-pizzagate|title=What is fake news? How to spot it and what you can do to stop it|last=Hunt|first=Elle|date=December 17, 2016|newspaper=[[The Guardian]]|access-date=January 15, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;USNewsWR2&quot;&gt;Schlesinger, Robert (April 14, 2017). [https://www.usnews.com/opinion/thomas-jefferson-street/articles/2017-04-14/what-is-fake-news-maybe-not-what-you-think &quot;Fake news in reality&quot;]. ''[[U.S. News &amp; World Report]]''.&lt;/ref&gt; ചരിത്രത്തിലുടനീളം തെറ്റായ വാർത്തകൾ എല്ലായ്‌പ്പോഴും പ്രചരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, &quot;ഫേക്ക് ന്യൂസ്&quot; എന്ന പദം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത് 1890 കളിൽ പത്രങ്ങളിൽ സെൻസേഷണൽ റിപ്പോർട്ടുകൾ സാധാരണമായിരുന്നപ്പോഴാണ്.&lt;ref name=&quot;webster&quot;&gt;[https://www.merriam-webster.com/words-at-play/the-real-story-of-fake-news &quot;The real story of 'fake news': The term seems to have emerged around the end of the 19th century&quot;]. [[Merriam-Webster]]. Retrieved October 13, 2017.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;politico&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.politico.com/magazine/story/2016/12/fake-news-history-long-violent-214535/|title=The long and brutal history of fake news|access-date=March 25, 2019|last=Soll|first=Jacob|date=December 18, 2016|website=Politico Magazine|language=en}}&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും, ഈ പദത്തിന് ഒരു നിശ്ചിത നിർവചനം ഇല്ല. വാർത്തയായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഏത് തരത്തിലുള്ള തെറ്റായ വിവരങ്ങളും ആയി ഇത് വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. വ്യാജ വാർത്തകളിൽ, ദോഷകരമായ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്നു, ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് [[വിദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഇടപെടൽ|തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത്]] കൂടുതൽ പ്രചരിക്കപ്പെടുന്നു. ചില നിർവചനങ്ങളിൽ, വ്യാജ വാർത്തകളിൽ യഥാർത്ഥമെന്ന് തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിച്ച [[ആക്ഷേപഹാസ്യം|ആക്ഷേപഹാസ്യ]] ലേഖനങ്ങളും ടെക്‌സ്‌റ്റിൽ പിന്തുണയ്‌ക്കാത്ത [[സെൻസേഷണലിസ്റ്റ്]] അല്ലെങ്കിൽ [[ക്ലിക്‌‌ ബെയ്റ്റ്|ക്ലിക്ക്ബെയ്റ്റ്]] [[തലക്കെട്ട്|തലക്കെട്ടുകൾ]] ഉപയോഗിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. തെറ്റായ വാർത്തകളുടെ ഈ വൈവിധ്യം കാരണം, ഗവേഷകർ കൂടുതൽ നിഷ്പക്ഷവും വിജ്ഞാനപ്രദവുമായ ഒരു പദമായി '''ഇൻഫർമേഷൻ ഡിസോർഡർ''' ഉപയോഗിച്ച് തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

[[സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ|സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ]], പ്രത്യേകിച്ച് [[ഫേസ്ബുക്ക് വാർത്താ ഫീഡ്|ഫേസ്ബുക്ക് ന്യൂസ് ഫീഡിൻ്റെ]] സമീപകാല വർദ്ധനയോടെ വ്യാജ വാർത്തകളുടെ വ്യാപനം വർദ്ധിച്ചു, ഈ തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ ക്രമേണ മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളിലേക്ക് പോലും ഒഴുകുന്നു. [[രാഷ്ട്രീയ ധ്രുവീകരണം]], പക്ഷപാതം, സോഷ്യൽ മീഡിയ [[അൽഗൊരിതം|അൽഗരിതങ്ങൾ]] എന്നിങ്ങനെ നിരവധി ഘടകങ്ങൾ വ്യാജ വാർത്തകളുടെ വ്യാപനത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=Guardian12.17.162/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Himma-Kadakas|first=Marju|date=July 2017|title=Alternative facts and fake news entering journalistic content production cycle|journal=Cosmopolitan Civil Societies|volume=9| issue=2|pages=25–41 |doi=10.5130/ccs.v9i2.5469 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wired.com&quot;/&gt;&lt;ref name=Guardian11.11.16&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2016/nov/29/facebook-fake-news-problem-experts-pitch-ideas-algorithms|title=How to solve Facebook's fake news problem: Experts pitch their ideas|last=Woolf|first=Nicky|date=November 11, 2016 |newspaper=[[The Guardian]] |access-date=January 15, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/opinion/2018/05/09/fake-news-donald-trump-journalism-video-audio-facebook-twitter-column/590006002/|title=5 reasons why 'fake news' likely will get even worse|author=Borney, Nathan|date=May 9, 2018|access-date=February 17, 2019|newspaper=USA Today}}&lt;/ref&gt;

വ്യാജവാർത്തകൾക്ക് യഥാർത്ഥ വാർത്തകളുടെ ശ്രദ്ധ കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു ബസ്ഫീഡ് (BuzzFeed) ന്യൂസ് വിശകലനം, 2016 ലെ യുഎസ് പ്രസിഡൻ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള മുൻനിര വ്യാജ വാർത്തകൾക്ക് [[Facebook|ഫേസ്ബുക്കിൽ]] പ്രധാന മാധ്യമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രധാന വാർത്തകളേക്കാൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ ലഭിച്ചതായി കണ്ടെത്തി. മാധ്യമ കവറേജിലുള്ള വിശ്വാസത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്താനുള്ള കഴിവും ഇതിന് ഉണ്ട്. വിശ്വസനീയമായ വാർത്തകളിൽ സംശയം ജനിപ്പിക്കാനും ഈ പദം ചിലപ്പോഴൊക്കെ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്, മുൻ യുഎസ് പ്രസിഡൻ്റ് [[ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്]] തന്നെക്കുറിച്ച് ഉള്ള എന്തെങ്കിലും നെഗറ്റീവ് പത്രവാർത്തയെ വിവരിക്കാൻ ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.

വ്യാജ വാർത്തകൾക്കെതിരെ പോരാടുന്നതിനുള്ള ഒന്നിലധികം തന്ത്രങ്ങൾ നിലവിൽ സജീവമായി ഗവേഷണം നടത്തുന്നു. ചില സ്വേച്ഛാധിപത്യ, ജനാധിപത്യ രാജ്യങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയക്കാർ, സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെയും വെബ് സെർച്ച് എഞ്ചിനുകളുടെയും വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളിൽ പ്രചരിക്കുന്ന വിവിധ തരത്തിലുള്ള വ്യാജ വാർത്തകൾക്കായി ഫലപ്രദമായ സ്വയം നിയന്ത്രണവും നിയമപരമായ-നിർബന്ധിത നിയന്ത്രണവും ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

== വ്യാജ വാർത്തകകളുടെ  നിർവ്വചനം ==
തെറ്റായതോ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതോ ആയ വിവരങ്ങൾ [[വാർത്ത|വാർത്തയായി]] അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ആണ് വ്യാജവാർത്തകൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.&lt;ref name=&quot;wired.com&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.wired.com/story/free-speech-issue-tech-turmoil-new-censorship?CNDID=50121752|title=It's the (democracy-poisoning) golden age of free speech|magazine=[[Wired (magazine)|Wired]]|author=Tufekci, Zeynep|date=January 16, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYT-20170623&quot;&gt;{{cite news |last1=Leonhardt |first1=David |last2=Thompson |first2=Stuart A.|title=Trump's lies |url=https://www.nytimes.com/interactive/2017/06/23/opinion/trumps-lies.html |work=[[The New York Times]] |date=June 23, 2017 |access-date=June 23, 2017 }}&lt;/ref&gt; വ്യാജ വാർത്തകൾ, അല്ലെങ്കിൽ [[വ്യാജ വാർത്താ വെബ്സൈറ്റുകൾ|വ്യാജ വാർത്ത വെബ്‌സൈറ്റുകൾക്ക്]] വാസ്‌തവത്തിൽ യാതൊരു അടിസ്ഥാനവുമില്ല, എന്നാൽ വസ്തുതാപരമായി ശരിയായത് എന്ന രീതിയിൽ ആണ് അവ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. &lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite journal|last=Allcott|first=Hunt|last2=Gentzkow|first2=Matthew|title=Social media and fake news in the 2016 Election|journal=Journal of Economic Perspectives|date=May 1, 2017|volume=31|issue=2|pages=211–236|doi=10.1257/jep.31.2.211}}&lt;/ref&gt; [[ബുൾഷിറ്റ്]], ഹോക്സ് ന്യൂസ്, സ്യൂഡോ ന്യൂസ്, ജങ്ക് ന്യൂസ് എന്നിവയാണ് ഓവർലാപ്പിംഗ് പദങ്ങൾ.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Wemple|first=Erik|title=Facebook's Sheryl Sandberg says people don't want 'hoax' news. Really?|date=December 8, 2016|url=https://www.washingtonpost.com/blogs/erik-wemple/wp/2016/12/08/facebooks-sheryl-sandberg-says-people-dont-want-hoax-news-really/|periodical=[[The Washington Post]]}}&lt;/ref&gt;
മാധ്യമ പണ്ഡിതനായ നോളൻ ഹിഗ്ഡൺ വ്യാജ വാർത്തകളെ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത് &quot;തെറ്റായ അല്ലെങ്കിൽ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന ഉള്ളടക്കം വാർത്തയായി അവതരിപ്പിക്കുകയും സംഭാഷണം, എഴുത്ത്, അച്ചടി, ഇലക്ട്രോണിക്, ഡിജിറ്റൽ മാർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഫോർമാറ്റുകളിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക&quot; എന്നാണ്.&lt;ref name=&quot;Higdon&quot;&gt;{{Cite book|title=The anatomy of fake news: A critical news literacy education|url=https://archive.org/details/anatomyoffakenew0000nola|last=Higdon|first=Nolan|date=2020|publisher=University of California Press|isbn=9780520347878}}&lt;/ref&gt; മിക്ക നിർവചനങ്ങളും ഉള്ളടക്ക കൃത്യതയിലും ഫോർമാറ്റിലും കർശനമായി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ, നിലവിലെ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഉള്ളടക്കത്തിൻ്റെ വാചാടോപ ഘടന വ്യാജ വാർത്തകളുടെ ധാരണയിൽ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുമെന്നാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Beisecker|first=Sven|last2=Schlereth|first2=Christian|last3=Hein|first3=Sebastian|date=2022-08-11|title=Shades of fake news: how fallacies influence consumers' perception|url=https://doi.org/10.1080/0960085X.2022.2110000|journal=European Journal of Information Systems|volume=33|pages=41–60|doi=10.1080/0960085X.2022.2110000|issn=0960-085X}}&lt;/ref&gt;

വ്യാജവാർത്തകളുടെ ഉദ്ദേശവും ലക്ഷ്യവും പ്രധാനമാണ്. ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ, വ്യാജവാർത്തകൾ, അതിശയോക്തി ഉപയോഗിക്കുന്നവയും കബളിപ്പിക്കുന്നതിനുപകരം രസിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതുമായ [[വാർത്താ ആക്ഷേപഹാസ്യം|ആക്ഷേപഹാസ്യമായിരിക്കാം]]. [[ആശയപ്രചാരണം|ആശയ പ്രചാരണത്തിന്]] വേണ്ടിയും വ്യാജവാർത്ത സൃഷ്ടിക്കാം.&lt;ref name=&quot;Guardian12.17.162&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Apple |first1=Charles |title=Fake news: What is it? |url=https://www.spokesman.com/stories/2020/apr/20/fake-news-what-it/ |access-date=March 7, 2021 |work=[[The Spokesman-Review]] |date=April 20, 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;
യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഓഫ് അമേരിക്കയുടെയും 2010-കളിലെ അതിൻ്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയകളുടെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ, വ്യാജവാർത്തകൾ കാര്യമായ വിവാദങ്ങളും വാദപ്രതിവാദങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചു, ചില കമൻ്റേറ്റർമാർ അതിനെ ധാർമ്മിക പരിഭ്രാന്തിയോ മാസ് ഹിസ്റ്റീരിയയോ ആയി നിർവചിക്കുന്നു, മറ്റുള്ളവർ പൊതുജന വിശ്വാസത്തിന് കേടുപാടുകൾ വരുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആശങ്കാകുലരാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news|last1= Shafer|first1= Jack|title= The cure for fake news is worse than the disease |url= http://www.politico.com/magazine/story/2016/11/the-cure-for-fake-news-is-worse-than-the-disease-214477|access-date= February 19, 2017|newspaper= [[Politico]]|date= November 22, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1= Gobry|first1= Pascal-Emmanuel|title= The crushing anxiety behind the media's fake news hysteria|url= http://theweek.com/articles/666395/crushing-anxiety-behind-medias-fake-news-hysteria|access-date= February 19, 2017|magazine=[[The Week]] |date= December 12, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Carlson |first1=Matt |title=Fake news as an informational moral panic: the symbolic deviancy of social media during the 2016 US presidential election |journal=Information, Communication &amp; Society |date=August 2018 |pages=374–388 |doi=10.1080/1369118X.2018.1505934 |volume=23|issue=3 |s2cid=149496585 }}&lt;/ref&gt; മാധ്യമ കവറേജിലുള്ള വിശ്വാസത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്താനുള്ള കഴിവ് ഇതിന് ഉണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Citation|last=Merlo|first=Carlos|title=Millonario negocio FAKE NEWS|url=http://www.univision.com/noticias/america-latina/el-millonario-negocio-detras-de-los-sitios-de-fake-news-en-mexico|year=2017|periodical=Univision Noticias}}&lt;/ref&gt; വിശ്വസനീയമായ മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളെ സംശയിക്കുന്നതിനും ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Mihailidis|first=Paul|last2=Viotty|first2=Samantha|title=Spreadable spectacle in digital culture: Civic expression, fake news, and the role of media literacies in 'post-fact' society|journal=American Behavioral Scientist|date=April 2017|volume=61|issue=4|pages=441–454|doi=10.1177/0002764217701217}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Habgood-Coote|first=Joshua|title=Stop talking about fake news!|journal=Inquiry|date=November 26, 2019|volume=62|issue=9–10|pages=1033–1065|doi=10.1080/0020174x.2018.1508363|url=https://research-information.bris.ac.uk/en/publications/96ab36c8-e90d-42e5-9e5f-5bf2ea877ce0}}&lt;/ref&gt;

2017 ജനുവരിയിൽ, യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം [[പ്രജാസഭ|ഹൗസ് ഓഫ് കോമൺസ്]] &quot;വ്യാജ വാർത്തകളുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രതിഭാസത്തെക്കുറിച്ച്&quot; ഒരു [[പാർലമെൻ്ററി അന്വേഷണം]] ആരംഭിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news|url= https://www.bbc.com/news/uk-politics-38790254
|title= Fake news inquiry by MPs examines threat to democracy |work= [[BBC News]]|date= January 30, 2017
}}&lt;/ref&gt;

2016-ൽ, [[പൊളിറ്റിഫാക്റ്റ്|പോളിറ്റിഫാക്റ്റ്]] ആ വർഷത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്ത നുണയായി &quot;വ്യാജ വാർത്ത&quot;യെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വിജയിച്ച ആ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്‌സ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വർഷത്തിൽ ധാരാളം വ്യാജ വാർത്തകൾ പ്രചരിച്ചിരുന്നു എന്നതിനാൽ ആയിരുന്നു വ്യാജവാർത്ത എന്ന പൊതുവായ പദം തിരഞ്ഞെടുത്തത്. 2016-ൽ, ഓക്‌സ്‌ഫോർഡ് നിഘണ്ടു [[പോസ്റ്റ് ട്രൂത്ത്|പോസ്റ്റ്-ട്രൂത്തിനെ]] ആ വർഷത്തെ വാക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.&lt;ref name = lie2016&gt;{{cite news|url=http://www.politifact.com/truth-o-meter/article/2016/dec/13/2016-lie-year-fake-news/|title=2016 Lie of the Year: Fake news|last=Holan|first=Angie Drobnic|date=December 13, 2016|work=[[PolitiFact.com]]}}&lt;/ref&gt;

== വേരുകൾ ==
[[File:The_roots_of_'fake_news'.png|thumb|യുനെസ്കോയുടെ വേൾഡ് ട്രെൻഡ് റിപ്പോർട്ടിൽ നിന്നുള്ള &quot;വ്യാജ വാർത്ത&quot;യുടെ വേരുകൾ&lt;ref name = unesco/&gt;]]
പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലെയും വടക്കേ അമേരിക്കയിലെയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പശ്ചാത്തലത്തിൽ &quot;വ്യാജ വാർത്ത&quot; എന്ന പദത്തിന് പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു. &lt;ref name=&quot;unesco&quot;&gt;{{Cite book|url=http://www.unesco.org/ulis/cgi-bin/ulis.pl?catno=261065&amp;set=005B2B7D1D_3_314&amp;gp=1&amp;lin=1&amp;ll=1|title=World Trends in Freedom of Expression and Media Development Global Report 2017/2018|publisher=UNESCO|year=2018|page=202}}&lt;/ref&gt; ബൗൺഗ്രു, ഗ്രേ, വെൻറുറിനി, മൗറി എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, &quot;ഡസൻ കണക്കിന് മറ്റ് ബ്ലോഗുകൾ ശേഖരിക്കുകയും നൂറുകണക്കിന് വെബ്‌സൈറ്റുകൾ വീണ്ടും സംപ്രേക്ഷണം ചെയ്യുകയും ആയിരക്കണക്കിന് സോഷ്യൽ മീഡിയ അക്കൗണ്ടുകളിൽ ക്രോസ്-പോസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ വായിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ&quot; ഒരു നുണ വ്യാജ വാർത്തയാകുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://fakenews.publicdatalab.org/|title=A field guide to &quot;fake news&quot; and other information disorders|last=Bounegru|first=Liliana|last2=Gray|first2=Jonathan|last3=Venturini|first3=Tommaso|last4=Mauri|first4=Michele|date=January 8, 2018|publisher=Public Data Lab|location=Amsterdam|page=62}}&lt;/ref&gt; ഓൺലൈൻ ബിസിനസ്സ് മോഡലുകളുടെ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സ്വഭാവം കൃത്യതയ്ക്ക് പകരം &quot;ക്ലിക്ക് കിട്ടാൻ യോഗ്യമായ&quot; വിവരങ്ങളുടെ നിർമ്മാണത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. &lt;ref&gt;Byrne, Andrew. 2016. [https://www.ft.com/content/333fe6bc-c1ea-11e6-81c2-f57d90f6741a &quot;Macedonia's fake news industry sets sights on Europe&quot;]. ''Financial Times''.&lt;/ref&gt;

== ജനപ്രീതിയും വൈറൽ വ്യാപനവും ==
വിവിധ മാധ്യമങ്ങളിലും പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും വ്യാജ വാർത്തകൾ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. പരമ്പരാഗത പത്രങ്ങളെയും മാസികകളെയും അപേക്ഷിച്ച് 60% അമേരിക്കക്കാരും സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ വാർത്തകൾ ആക്സസ് ചെയ്യുന്നുവെന്ന് [[പ്യൂ റിസർച്ച് സെൻ്റർ|പ്യൂ റിസർച്ച് സെൻ്ററിലെ]] ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;pew2&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.journalism.org/2016/05/26/news-use-across-social-media-platforms-2016/|title=News use across social media platforms 2016|access-date=January 15, 2017|last=Gottfried|first=Jeffrey|last2=Shearer|first2=Elisa|date=May 26, 2016|publisher=Pew Research Center's Journalism Project}}&lt;/ref&gt; സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ ജനപ്രീതിയോടെ, വ്യക്തികൾക്ക് വ്യാജ വാർത്തകളും തെറ്റായ വിവരങ്ങളും എളുപ്പത്തിൽ ആക്സസ് ചെയ്യാൻ കഴിയും. 2016 ലെ യുഎസ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ വേളയിൽ ഫേസ്ബുക്കിൽ വ്യാജ വാർത്തകൾ പ്രചരിച്ചത് പോലെ, 2012 ലെ ഇറ്റലിയിലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനിടെ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ തെറ്റായ വാർത്തകൾ അതിവേഗം പ്രചരിച്ചതും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;Zhuravskaya&quot;&gt;{{Cite journal|last=Zhuravskaya|first=Ekaterina|last2=Petrova|first2=Maria|last3=Enikolopov|first3=Ruben|title=Political Effects of the Internet and Social Media|journal=Annual Review of Economics|date=2 August 2020|volume=12|issue=1|pages=415–438|doi=10.1146/annurev-economics-081919-050239|language=en|issn=1941-1383}}&lt;/ref&gt;

പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിൽ വ്യാജവാർത്തകൾ വൈറലാകുന്ന പ്രവണതയുണ്ട്. [[ട്വിറ്റർ]] പോലുള്ള സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ഉള്ളതിനാൽ, തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ വേഗത്തിൽ പ്രചരിക്കുന്നത് എളുപ്പമാകും. തെറ്റായ രാഷ്ട്രീയ വിവരങ്ങൾ മറ്റ് തെറ്റായ വാർത്തകളേക്കാൾ &quot;മൂന്ന് മടങ്ങ്&quot; വേഗത്തിൽ പ്രചരിക്കുന്നതായി ഗവേഷണം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;vosoughi&quot;&gt;{{Cite journal|last=Vosoughi|first=Soroush|last2=Roy|first2=Deb|last3=Aral|first3=Sinan|date=2019|title=The spread of true and false news online.|journal=Science|volume=359|issue=6380|pages=1146–1151|doi=10.1126/science.aap9559|pmid=29590045|url=http://vermontcomplexsystems.org/share/papershredder/vosoughi2018a.pdf|accessdate=October 18, 2020|archivedate=April 29, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190429073158/http://vermontcomplexsystems.org/share/papershredder/vosoughi2018a.pdf}}&lt;/ref&gt; ട്വിറ്ററിൽ, തെറ്റായ ട്വീറ്റുകൾക്ക് സത്യസന്ധമായ ട്വീറ്റുകളേക്കാൾ റീട്വീറ്റ് ചെയ്യാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്. അതിലുപരിയായി, ബോട്ടുകൾക്കും ക്ലിക്ക് ഫാമുകൾക്കും വിരുദ്ധമായി തെറ്റായ വാർത്തകളും വിവരങ്ങളും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഉത്തരവാദികൾ മനുഷ്യരാണ്. തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കാനുള്ള മനുഷ്യരുടെ പ്രവണത മനുഷ്യൻ്റെ പെരുമാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഗവേഷണമനുസരിച്ച്, ആശ്ചര്യകരവും പുതിയതുമായ സംഭവങ്ങളിലേക്കും വിവരങ്ങളിലേക്കും മനുഷ്യർ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു, അതിൻ്റെ ഫലമായി തലച്ചോറിൽ ഉയർന്ന ഉത്തേജനം ഉണ്ടാകുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://jonahberger.com/wp-content/uploads/2013/02/ViralityB.pdf|title=What makes online content viral?|access-date=March 5, 2019|last=Berger|first=Jonah|date=March 5, 2019|publisher=American Marketing Association}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://ilab.usc.edu/publications/doc/Itti_Baldi06nips.pdf|title=Bayesian surprise attracts human attention|last=Itti|first=Laurent|journal=Vision Research|date=2005|volume=49|issue=10|pages=1295–1306|doi=10.1016/j.visres.2008.09.007|pmid=18834898|pmc=2782645|accessdate=March 5, 2019}}&lt;/ref&gt; കൂടാതെ, വ്യാജവാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ &quot;മോട്ടിവേറ്റഡ് റീസനിങ്&quot;  ഒരു പങ്കുവഹിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തി. &lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite journal|last=Tsang|first=Stephanie Jean|title=Motivated fake news perception: The impact of news sources and policy support on audiences' assessment of news fakeness|journal=Journalism &amp; Mass Communication Quarterly|date=August 31, 2020|volume=98|issue=4|pages=1059–1077|doi=10.1177/1077699020952129}}&lt;/ref&gt; ഇത് ആത്യന്തികമായി മനുഷ്യരെ സാധാരണയായി [[ക്ലിക്‌‌ ബെയ്റ്റ്|ക്ലിക്ക്ബെയ്റ്റും]] കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്ന ശീർഷകങ്ങളും കൊണ്ട് തയ്യാറാക്കപ്പെടുന്ന തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ റീട്വീറ്റ് ചെയ്യുന്നതിനോ പങ്കിടുന്നതിനോ നയിക്കുന്നു. വിവരങ്ങൾ സത്യമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കാൻ ആളുകൾ വിമുഖത കാട്ടുന്നതിനാൽ, തെറ്റായ വാർത്തയുടെ ഒരു ഭാഗത്തിന് ചുറ്റും വൻതോതിൽ ഓൺലൈൻ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾ രൂപം കൊള്ളുന്നു.

== അതിന്റെ ദോഷകരമായ ഫലങ്ങൾ ==
2017-ൽ, [[വേൾഡ് വൈഡ് വെബ്|വേൾഡ് വൈഡ് വെബിൻ്റെ]] ഉപജ്ഞാതാവായ [[ടിം ബർണേഴ്സ് ലീ|ടിം ബെർണേഴ്‌സ്-ലീ]] ഇൻ്റർനെറ്റിന് യഥാർത്ഥത്തിൽ &quot;മനുഷ്യരാശിയെ സേവിക്കാൻ&quot; കഴിയണമെങ്കിൽ ആദ്യം പരിഹരിക്കേണ്ട ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മൂന്ന് ഇൻ്റർനെറ്റ് ട്രെൻഡുകളിലൊന്നാണ് വ്യാജവാർത്തയെന്ന് പറയുകയുണ്ടായി. പരിഹരിക്കേണ്ട മറ്റ് രണ്ട് പ്രവണതകൾ പൗരന്മാരുടെ നിരീക്ഷണ ആവശ്യങ്ങൾക്കും സൈബർ-യുദ്ധ ആവശ്യങ്ങൾക്കുമായി ഗവൺമെൻ്റുകൾ ഇൻ്റർനെറ്റ് ഉപയോഗിക്കുന്നതിലെ സമീപകാല വർദ്ധനവ് ആയിരുന്നു. &lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/tech/news/2017/03/11/world-wide-webs-inventor-warns-s-peril/99005906/ The World Wide Web's inventor warns it's in peril on 28th anniversary] By Jon Swartz, ''[[USA Today]]''. March 11, 2017. Retrieved March 11, 2017.&lt;/ref&gt;

മുമ്പ് പത്രപ്രവർത്തകനായിരുന്ന [[ടെറി പ്രാച്ചെറ്റ്|ടെറി പ്രാറ്റ്‌ചെറ്റ്]] എന്ന എഴുത്തുകാരനാണ് ഇൻ്റർനെറ്റിൽ വ്യാജവാർത്തകൾ പ്രചരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആദ്യം ആശങ്കപ്പെട്ടത്. 1995-ൽ [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്|മൈക്രോസോഫ്റ്റിൻ്റെ]] സ്ഥാപകനായ [[ബിൽ ഗേറ്റ്സ്|ബിൽ ഗേറ്റ്‌സുമായുള്ള]] ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, &quot;ഞാൻ എന്നെത്തന്നെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ സംതിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും എന്ന് വിളിക്കുന്നു, [[ഹോളോകോസ്റ്റ്]] നടന്നില്ല, രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിന് യഹൂദന്മാരാണ് പൂർണ്ണമായും ഉത്തരവാദികൾ എന്ന വ്യാജപ്രബന്ധം പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇൻറർനെറ്റിൽ അത്, [[വിദഗ്ദ്ധ നിരൂപണം|വിദഗ്ധ അവലോകനത്തിനും]] മറ്റും വിധേയമായിട്ടുള്ള ഏതൊരു ചരിത്ര ഗവേഷണത്തിൻ്റെയും അതേ നിബന്ധനകളിൽ ലഭ്യമാണ്. നെറ്റിൽ കിട്ടുന്ന ഇത്തരം വിവരങ്ങൾക്ക് എന്തെങ്കിലും അടിസ്ഥാനം ഉണ്ടോ അതോ ആരെങ്കിലും ഇത് മനപ്പൂർവ്വം ഉണ്ടാക്കിയതാണോ എന്ന് കണ്ടെത്താൻ ഒരു മാർഗവുമില്ല.&quot; ഗേറ്റ്‌സ് ഇതിൽ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസവും വിയോജിപ്പും പ്രകടിപ്പിച്ചു, നെറ്റിലെ അധികാരികൾ അച്ചടിയേക്കാൾ വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ രീതിയിൽ വസ്തുതകളും മറ്റും സൂചികയിലാക്കുമെന്നും പരിശോധിക്കുമെന്നും പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ഇൻ്റർനെറ്റ് എങ്ങനെ വ്യാജവാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുമെന്നും നിയമാനുസൃതമാക്കുമെന്നും കൂടുതൽ കൃത്യമായി പ്രവചിച്ചത് പ്രാച്ചെറ്റാണ്.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.theguardian.com/books/2019/may/30/terry-pratchett-predicted-rise-of-fake-news-in-1995-says-biographer |title=Terry Pratchett predicted rise of fake news in 1995, says biographer |newspaper=[[The Guardian]] |first=Alison |last=Flood |date= May 30, 2019}}&lt;/ref&gt;

1990-കളിൽ ഇൻ്റർനെറ്റ് ആദ്യമായി പൊതു ഉപയോഗത്തിന് പ്രാപ്യമായപ്പോൾ, അതിൻ്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം വിവരങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുന്നതിനും ആക്സസ് ചെയ്യുന്നതുമായിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.journals.ala.org/index.php/ltr/issue/viewFile/662/423|title=Combatting fake news in the digital age|last=Burkhardt|first=Joanna M.|date=2017|publisher=American Library Association|isbn=978-0-8389-5991-6|archive-date=2021-03-22|access-date=2024-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322195443/https://www.journals.ala.org/index.php/ltr/issue/viewFile/662/423|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഇൻറർനെറ്റിൽ വ്യാജവാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിച്ചു തുടങ്ങിയതോടെ, ആളുകൾക്ക് സത്യസന്ധമായ വിവരങ്ങൾ അറിയുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാക്കി. വ്യാജവാർത്തകളുടെ ആഘാതം ലോകമെമ്പാടും ഒരു പ്രതിഭാസമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. വ്യാജ വാർത്തകൾ പലപ്പോഴും വ്യാജ വാർത്താ വെബ്‌സൈറ്റുകളുടെ ഉപയോഗത്തിലൂടെയാണ് പ്രചരിക്കുന്നത്, വിശ്വാസ്യത നേടുന്നതിനായി, ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുന്ന വാർത്തകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ അവർ വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടുന്നു, ഇത് പലപ്പോഴും അറിയപ്പെടുന്ന വാർത്താ ഉറവിടങ്ങളെ പോലെയുള്ള ഉറവിടങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2015/06/07/magazine/the-agency.html|title=The Agency|last=Chen|first=Adrian|date=June 2, 2015|newspaper=[[The New York Times]] |access-date=December 25, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;snopesfieldguide&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.snopes.com/2016/01/14/fake-news-sites/|title=Snopes' field guide to fake news sites and hoax purveyors – Snopes.com's updated guide to the Internet's clickbaiting, news-faking, social media exploiting dark side|access-date=November 19, 2016|last=LaCapria|first=Kim|date=November 2, 2016|website=[[Snopes.com]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bengilbert&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.businessinsider.com/facebook-users-crowdsource-fake-news-document-2016-11|title=Fed up with fake news, Facebook users are solving the problem with a simple list|access-date=November 16, 2016|last=Gilbert|first=Ben|date=November 15, 2016|website=[[Business Insider]]|quote=Some of these sites are intended to look like real publications (there are false versions of major outlets like ABC and MSNBC) but share only fake news; others are straight-up propaganda created by foreign nations (Russia, for example)}}&lt;/ref&gt; &quot;തമാശയ്ക്ക്&quot; വേണ്ടിയാണ് താൻ ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്ന് പറഞ്ഞ ജസ്റ്റിൻ കോളർ, തൻ്റെ വ്യാജ വാർത്താ വെബ്‌സൈറ്റുകളിലെ പരസ്യത്തിൽ നിന്ന് പ്രതിമാസം 10,000 യുഎസ് ഡോളർ സമ്പാദിച്ചതായി സൂചിപ്പിച്ചു.&lt;ref name=&quot;60Overtime&quot;&gt;{{Cite AV media|url=http://www.cbsnews.com/news/whats-fake-news-60-minutes-producers-investigate/|title=60 Minutes overtime: What's &quot;fake news&quot;? 60 Minutes producers investigate|date=March 26, 2017|publisher=[[CBS News]]|access-date=March 27, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;60Minutes&quot;&gt;{{Cite AV media|url=http://www.cbsnews.com/news/how-fake-news-find-your-social-media-feeds/|title=60 Minutes: How fake news becomes a popular, trending topic|date=March 26, 2017|publisher=[[CBS News]]|access-date=March 27, 2017}}&lt;/ref&gt;

പരമ്പരാഗത പ്രിൻ്റ്, ടിവി ഔട്ട്‌ലെറ്റുകളെ അപേക്ഷിച്ച് വ്യാജവാർത്തകൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയെയും ഓൺലൈൻ അധിഷ്‌ഠിത ഔട്ട്‌ലെറ്റുകളെയും ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്നുവെന്ന് ഗവേഷണങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു സർവേയിൽ, വ്യാജ വാർത്തകളെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞതിന് ശേഷം 24% ആളുകൾ മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളിലെ വാർത്തകളിൽ അവിശ്വസിക്കുമ്പോൾ, 58% ആളുകൾക്ക് സോഷ്യൽ മീഡിയ വാർത്തകളിൽ വിശ്വാസം കുറവാണെന്ന് കണ്ടെത്തി.&lt;ref name=&quot;auto8&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-media-fakenews/fake-news-hurts-trust-in-media-mainstream-outlets-fare-better-poll-idUSKBN1D002S|title=Fake news hurts trust in media, mainstream outlets fare better: Poll|date=October 31, 2017|newspaper=Reuters|language=en|access-date=April 10, 2018}}&lt;/ref&gt; 2019-ൽ, ''ഫോബ്‌സിനുവേണ്ടി'' [[ജനറേഷൻ ആൽഫ|ജനറേഷൻ ആൽഫയെക്കുറിച്ച്]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത എഴുത്തുകാരി [[ക്രിസ്റ്റീൻ മൈക്കൽ കാർട്ടർ]], തലമുറയുടെ മൂന്നിലൊന്ന് പേർ മാധ്യമങ്ങളിൽ നിന്ന് തെറ്റായതോ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതോ ആയ വിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നുവെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/christinecarter/2019/12/09/how-consumer-brandsand-americacan-prepare-themselves-for-generation-alpha/|title=How Consumer Brands- And America- Can Prepare Themselves For Generation Alpha|access-date=2023-06-20|last=Carter|first=Christine Michel|website=Forbes|language=en}}&lt;/ref&gt;

== വ്യാജ വാർത്തകളുടെ തരങ്ങൾ ==
''ഫസ്റ്റ് ഡ്രാഫ്റ്റ് ന്യൂസിൻ്റെ'' ക്ലെയർ വാർഡിൽ ഏഴ് തരം വ്യാജ വാർത്തകളെ വിശദീകരിക്കുന്നു: &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://firstdraftnews.org/fake-news-complicated/|title=Fake news. It's complicated|access-date=April 22, 2017|last=Wardle, Claire|date=February 16, 2017|publisher=firstdraftnews.org|archive-date=2019-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190710104226/https://firstdraftnews.org/fake-news-complicated/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

# ആക്ഷേപഹാസ്യം അല്ലെങ്കിൽ പാരഡി (&quot;ഹാനി വരുത്താൻ ഉദ്ദേശമില്ല, പക്ഷേ കബളിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ട്&quot;)
# ഫാൾസ് കണക്ഷൻ (&quot;തലക്കെട്ടുകളോ ദൃശ്യങ്ങളോ അടിക്കുറിപ്പുകളോ ഉള്ളടക്കത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാത്തപ്പോൾ&quot;)
# തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന ഉള്ളടക്കം (&quot; [[സ്പിൻ (പബ്ലിക് റിലേഷൻസ്)|ഒരു പ്രശ്നം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു വ്യക്തിയെ രൂപപ്പെടുത്താൻ]] വിവരങ്ങളുടെ തെറ്റായ ഉപയോഗം&quot;)
# തെറ്റായ സന്ദർഭം (&quot;യഥാർത്ഥ ഉള്ളടക്കം തെറ്റായ സന്ദർഭോചിത വിവരങ്ങളുമായി ചേർന്ന് പങ്കിടുമ്പോൾ&quot;)
# വഞ്ചനാപരമായ ഉള്ളടക്കം (&quot;യഥാർത്ഥ ഉറവിടങ്ങൾ തെറ്റായതും നിർമ്മിച്ചതുമായ ഉറവിടങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ&quot;)
# കൃത്രിമമായ ഉള്ളടക്കം (&quot;വഞ്ചിക്കാൻ യഥാർത്ഥ വിവരങ്ങളോ ചിത്രങ്ങളോ കൃത്രിമം കാണിക്കുമ്പോൾ&quot;)
# കെട്ടിച്ചമച്ച ഉള്ളടക്കം (&quot;പുതിയ ഉള്ളടക്കം 100% തെറ്റാണ്, അത് വഞ്ചിക്കാനും ദോഷം ചെയ്യാനും രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തിരിക്കുന്നു&quot;)

സയിന്റിഫിക്ക് ഡിനൈലിസം (ശാസ്ത്രീയമായ നിഷേധം) എന്നത് വ്യാജവാർത്തകളുടെ മറ്റൊരു തരമാണ്, അത് ശക്തമായ മുൻകാല വിശ്വാസങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി തെറ്റായതോ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതോ ആയ വസ്തുതകൾ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തനമായി നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite journal|doi=10.1136/bmj.c6950|title=How the growth of denialism undermines public health|year=2010|last=McKee|first=M.|last2=Diethelm|first2=P.|journal=BMJ|volume=341|pages=c6950|pmid=21156741|url=https://researchonline.lshtm.ac.uk/id/eprint/1874/1/How%20the%20growth%20of%20denialism%20undermines%20public%20health%20_%20The%20BMJ.pdf}}&lt;/ref&gt;

== തിരിച്ചറിയൽ ==
[[File:How to Spot Fake News.pdf|right|thumb|''വ്യാജ വാർത്തകൾ എങ്ങനെ കണ്ടെത്താം'' എന്ന ഇൻഫോഗ്രാഫിക്, [[International Federation of Library Associations and Institutions|ഇൻ്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ലൈബ്രറി അസോസിയേഷൻസ് ആൻഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ്]] പുറത്തിറക്കിയത്]]
ഒരു അക്കാദമിക് ലൈബ്രറി ഗൈഡ് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, വ്യാജവാർത്തകളുടെ നിരവധി പ്രത്യേക വശങ്ങൾ വ്യാജ വാർത്തകൾ തിരിച്ചറിയാനും അങ്ങനെ അനാവശ്യമായി സ്വാധീനിക്കപ്പെടാതിരിക്കാനും സഹായിച്ചേക്കാം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://guides.library.msstate.edu/c.php?g=672253&amp;p=4772779|title=Research Guides: Evaluating False News and Misinformation: Types of False News|access-date=November 15, 2020|last=Downey|first=Beth|website=guides.library.msstate.edu|language=en}}&lt;/ref&gt; വ്യാജ വാർത്തകളിൽ  [[ക്ലിക്‌‌ ബെയ്റ്റ്|ക്ലിക്ക്ബെയ്റ്റ്]], [[ആശയപ്രചാരണം|ആശയ പ്രചരണം]], [[ഹാസ്യാനുകരണം|ആക്ഷേപഹാസ്യം / പാരഡി]] [[ആക്ഷേപഹാസ്യം|,]] സ്ലോപ്പി [[പത്രപ്രവർത്തനം|ജേണലിസം]], [[വഞ്ചന|തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന]] തലക്കെട്ടുകൾ, [[കൃത്രിമത്വം (മനഃശാസ്ത്രം)|കൃത്രിമം]], [[കിംവദന്തി|കിംവദന്തികൾ]], [[തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ]], [[മാധ്യമ പക്ഷപാതം]], [[Audience bias|പ്രേക്ഷക പക്ഷപാതം]], കണ്ടന്റ് ഫാമുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

[[ഇന്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ലൈബ്രറി അസ്സോസിയേഷൻ ആന്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ|ഇൻ്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ലൈബ്രറി അസോസിയേഷൻസ് ആൻഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ്]] (IFLA) വ്യാജവാർത്തകൾ തിരിച്ചറിയാൻ ആളുകളെ സഹായിക്കുന്നതിന് ഡയഗ്രം രൂപത്തിൽ ''(വലതുവശത്തുള്ള ചിത്രം)'' ഒരു സംഗ്രഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://blogs.ifla.org/lpa/files/2017/01/How-to-Spot-Fake-News-1.jpg|title=How to spot fake news|access-date=February 16, 2017|date=January 27, 2017|publisher=IFLA blogs}}&lt;/ref&gt; അതിലെ പ്രധാന പോയിൻ്റുകൾ ഇവയാണ്:

# ഉറവിടം പരിഗണിക്കുക (അതിൻ്റെ ദൗത്യവും ഉദ്ദേശ്യവും മനസ്സിലാക്കാൻ)
# തലക്കെട്ടിനപ്പുറം വായിക്കുക (കഥ മുഴുവൻ മനസ്സിലാക്കാൻ)
# രചയിതാക്കളെ പരിശോധിക്കുക (അവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉള്ളവരും വിശ്വസനീയരുമാണോ എന്ന് കാണാൻ)
# പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഉറവിടങ്ങൾ വിലയിരുത്തുക (അവർ ക്ലെയിമുകളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ)
# പ്രസിദ്ധീകരണ തീയതി പരിശോധിക്കുക (കഥ പ്രസക്തവും കാലികവുമാണോ എന്ന് കാണാൻ)
# ഇതൊരു തമാശയാണോ എന്ന് ചോദിക്കുക (ഇത് [[ആക്ഷേപഹാസ്യം|ആക്ഷേപഹാസ്യമാണോ]] എന്ന് നിർണ്ണയിക്കാൻ)
# നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം പക്ഷപാതങ്ങൾ അവലോകനം ചെയ്യുക (അവ നിങ്ങളുടെ മുൻവിധിയെ ബാധിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് കാണാൻ)
# വിദഗ്ധരോട് ചോദിക്കുക (അറിവുള്ള സ്വതന്ത്രരായ ആളുകളിൽ നിന്ന് സ്ഥിരീകരണം നേടുന്നതിന്). &lt;ref name=&quot;spotfake&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.factcheck.org/2016/11/how-to-spot-fake-news/|title=How to spot fake news|access-date=August 11, 2020|last=Kiely|first=Eugene|last2=Robertson|first2=Lori|date=November 18, 2016|website=FactCheck.org|publisher=[[University of Pennsylvania]] – Annenberg Public Policy Center}}&lt;/ref&gt;

2015-ൽ ആരംഭിച്ച ഇൻ്റർനാഷണൽ ഫാക്റ്റ് ചെക്കിംഗ് നെറ്റ്‌വർക്ക് (IFCN), വസ്തുതാ പരിശോധനയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണ ശ്രമങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും പരിശീലനം നൽകുകയും തത്വങ്ങളുടെ ഒരു കോഡ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.poynter.org/fact-checkers-code-of-principles/|title=International Fact-Checking Network fact-checkers' code of principles|date=September 15, 2016|publisher=Poynter|access-date=March 25, 2017}}&lt;/ref&gt; 2017-ൽ അവർ പത്രപ്രവർത്തന സംഘടനകൾക്കായി ഒരു അപേക്ഷാ, പരിശോധനാ പ്രക്രിയയും അവതരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.poynter.org/about-the-international-fact-checking-network/|title=About the International Fact-Checking Network|date=December 8, 2016|publisher=Poynter|access-date=March 25, 2017}}&lt;/ref&gt;

2017 അധ്യയന വർഷം മുതൽ, തായ്‌വാനിലെ കുട്ടികൾ വിമർശനാത്മക വായനയും ഉറവിടങ്ങളുടെ മൂല്യനിർണ്ണയവും പഠിപ്പിക്കുന്നതിന് രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ പാഠ്യപദ്ധതി പഠിക്കുന്നു. &quot;മാധ്യമ സാക്ഷരത&quot; എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ കോഴ്‌സ് ന്യൂ ഇൻഫർമേഷൻ സൊസൈറ്റിയിൽ ജേണലിസത്തിൽ പരിശീലനം നൽകുന്നു.&lt;ref name=Time-Smith&gt;{{cite news|url=http://time.com/4730440/taiwan-fake-news-education/|author=Smith, Nicola|date=April 6, 2017|access-date=April 17, 2017|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|title=Schoolkids in Taiwan will now be taught how to identify fake news|archive-date=2017-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407092711/http://time.com/4730440/taiwan-fake-news-education/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ഓൺലൈൻ തിരിച്ചറിയൽ ==
കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി വ്യാജവാർത്തകൾ കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. &lt;ref name=&quot;:032&quot;&gt;{{Cite journal|last=Allcott|first=Hunt|last2=Gentzkow|first2=Matthew|title=Social media and fake news in the 2016 Election|journal=Journal of Economic Perspectives|date=May 1, 2017|volume=31|issue=2|pages=211–236|doi=10.1257/jep.31.2.211}}&lt;/ref&gt; ഈ വ്യാജ വാർത്താ ലേഖനങ്ങൾ ഒന്നുകിൽ ക്ലിക്ക് ബെയ്റ്റായി അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ആക്ഷേപഹാസ്യ വാർത്താ വെബ്‌സൈറ്റുകളും വ്യക്തിഗത വെബ്‌സൈറ്റുകളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;:032&quot; /&gt; തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ മനഃപൂർവ്വം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ, അത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite journal|last=Shu|first=Kai|last2=Sliva|first2=Amy|last3=Wang|first3=Suhang|last4=Tang|first4=Jiliang|last5=Liu|first5=Huan|title=Fake news detection on social media: A data mining perspective|journal=ACM SIGKDD Explorations Newsletter|date=September 2017|volume=19|issue=1|pages=22–36|doi=10.1145/3137597.3137600|arxiv=1708.01967}}&lt;/ref&gt; വിവരങ്ങളുടെ ഉറവിടം തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, ഇമെയിലിൻ്റെയും സോഷ്യൽ മീഡിയ ഇടപെടലുകളുടെയും ഉള്ളടക്കം ഉൾപ്പെടെ എന്നാൽ അതിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്താതെ നിരവധി ആട്രിബ്യൂട്ടുകൾ നോക്കണം. പ്രത്യേകിച്ചും, യഥാർത്ഥ ലേഖനങ്ങളേക്കാൾ വ്യാജ വാർത്തകളിൽ ഭാഷ സാധാരണഗതിയിൽ കൂടുതൽ പ്രകോപനപരമാണ്, കാരണം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കുകയും ക്ലിക്കുകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഇതിൻ്റെ ഉദ്ദേശ്യം. &lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;

വിവരങ്ങളുടെ ഉറവിടം തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, ഇമെയിലിൻ്റെയും സോഷ്യൽ മീഡിയ ഇടപെടലുകളുടെയും ഉള്ളടക്കം ഉൾപ്പെടെ എന്നാൽ അതിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്താതെ നിരവധി ആട്രിബ്യൂട്ടുകൾ നോക്കണം. പ്രത്യേകിച്ചും, യഥാർത്ഥ ലേഖനങ്ങളേക്കാൾ വ്യാജ വാർത്തകളിൽ ഭാഷ സാധാരണഗതിയിൽ കൂടുതൽ പ്രകോപനപരമാണ്, കാരണം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കുകയും ക്ലിക്കുകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഇതിൻ്റെ ഉദ്ദേശ്യം. &lt;ref name=&quot;:122&quot;&gt;{{Cite journal|last=Shu|first=Kai|last2=Sliva|first2=Amy|last3=Wang|first3=Suhang|last4=Tang|first4=Jiliang|last5=Liu|first5=Huan|title=Fake news detection on social media: A data mining perspective|journal=ACM SIGKDD Explorations Newsletter|date=September 2017|volume=19|issue=1|pages=22–36|doi=10.1145/3137597.3137600|arxiv=1708.01967}}&lt;/ref&gt;

== കൈകാര്യം ചെയ്യലും അടിച്ചമർത്തലും ==
എല്ലാ തരത്തിലുമുള്ള വ്യാജവാർത്തകളെ നേരിടുന്നതിനും അടിച്ചമർത്തുന്നതിനുമുള്ള തന്ത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് കാര്യമായ ഗവേഷണം നടന്നുവരുന്നു, പ്രത്യേകിച്ചും രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി തെറ്റായ വിവരണങ്ങൾ ബോധപൂർവം പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന പോലെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ. വ്യാജവാർത്തകൾ മനഃപൂർവം ഉണ്ടാക്കിയതാണോ അതോ അറിയാതെ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച്, ഓരോ തരത്തിലുമുള്ള വ്യാജവാർത്തകൾക്ക് അനുസൃതമായി ഒന്നിലധികം തന്ത്രങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്.

വ്യാജവാർത്തകളെ ചെറുക്കുന്നതിന് ഗണ്യമായ [[Fake news#Resources: External links|ഉറവിടങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. നിലവിലുള്ള സംഭവങ്ങളുടെയും ഗവേഷണങ്ങളുടെയും സംഗ്രഹങ്ങൾ വെബ്‌സൈറ്റുകളിലും നിരവധി പിന്തുണാ ഓർഗനൈസേഷനുകളുടെ ഇമെയിൽ വാർത്താക്കുറിപ്പുകളിലും ലഭ്യമാണ്. ഫസ്റ്റ് ഡ്രാഫ്റ്റ് ആർക്കൈവ്, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://firstdraftnews.org/|title=First Draft Archive|access-date=2024-02-17|archive-date=2021-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007141631/https://firstdraftnews.org/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ഇൻഫർമേഷൻ ഫ്യൂച്ചേഴ്സ് ലാബ്, സ്കൂൾ ഓഫ് പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്, ബ്രൗൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sites.brown.edu/informationfutures|title=Information Futures Lab}}&lt;/ref&gt;, നീമാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ ജേർണലിസം (ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി) എന്നിവ ഇക്കാര്യത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ചും ശ്രദ്ധേയമാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.niemanreports.org|title=Nieman Daily Digest}}&lt;/ref&gt;

പത്രപ്രവർത്തകനായ ബെർണാഡ് കീൻ, ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ തെറ്റായ വിവരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള തൻ്റെ പുസ്തകത്തിൽ, വ്യാജ വാർത്തകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള തന്ത്രങ്ങളെ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി തരംതിരിക്കുന്നു: (1) നുണ പറയുന്ന അൾ (വ്യാജ വാർത്തയുടെ സ്രഷ്ടാവ്), (2) വഴി (വ്യാജ വാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന രീതി ), കൂടാതെ (3) നുണ കേക്കുന്നവർ (വ്യാജ വാർത്തയുടെ സ്വീകർത്താവ്). &lt;ref&gt;{{Citation|last=Keane|first=Bernard.|title=Lies and falsehoods: The Morrison government and the new culture of deceit|pages=80–92|year=2021|publisher=Hardie Grant|isbn=9781743798355}}&lt;/ref&gt;

=== സ്രഷ്ടാക്കളെ സംബന്ധിച്ച തന്ത്രങ്ങൾ ===

==== വികാരങ്ങളെക്കാൾ വസ്തുതകളുടെ പ്രമോഷൻ ====
വസ്‌തുതകളേക്കാൾ വികാരങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വ്യാജവാർത്തകളെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ഒരു പ്രധാന തന്ത്രം, വിവര ഇടം, പ്രത്യേകിച്ച് സോഷ്യൽ മീഡിയ, വെബ് ബ്രൗസർ തിരയൽ ഫലങ്ങളിൽ വസ്തുതാപരമായ വാർത്തകളാൽ നിറയ്ക്കുക, അങ്ങനെ തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ മുക്കിക്കളയുക എന്നതാണ്. &lt;ref name=&quot;mcintyre&quot;&gt;{{Citation|last=McIntyre|first=Lee|title=Post-truth (Essential Knowldege Series)|pages=151–172|year=2018|publisher=MIT Press|isbn=978-0-262-53504-5}}&lt;/ref&gt; വസ്തുതകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന ഘടകം [[വിമർശനാത്മക ചിന്ത|വിമർശനാത്മക ചിന്തയുടെ]] പങ്ക് ആണ്, അതിൻ്റെ തത്വങ്ങൾ എല്ലാ സ്കൂൾ, യൂണിവേഴ്സിറ്റി വിദ്യാഭ്യാസ കോഴ്സുകളിലും കൂടുതൽ സമഗ്രമായി ഉൾക്കൊള്ളണം. &lt;ref name=&quot;harrison&quot;&gt;{{Citation|last=Harrison|first=Guy P.|title=How to repair the American mind: Solving America's cognitive crisis.|date=2021|url=https://skepticalinquirer.org/2021/04/how-to-repair-the-american-mind-solving-americas-cognitive-crisis|volume=45|issue=3|pages=31–34|periodical=Skeptical Inquirer}}&lt;/ref&gt; [[വിമർശനാത്മക ചിന്ത]] എന്നത് ഒരു ചിന്താ ശൈലിയാണ്, അതിൽ പ്രശ്‌ന പരിഹാരത്തിനും തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിനും മുമ്പ്, എഴുതിയ വാക്കുകളുടെ ഉള്ളടക്കത്തിൽ ശ്രദ്ധ ചെലുത്താനും മറ്റ് യോഗ്യമായ ആട്രിബ്യൂട്ടുകൾക്കൊപ്പം അവയുടെ കൃത്യതയും ന്യായവും വിലയിരുത്താനും പൗരന്മാർ പഠിക്കുന്നു.

==== വ്യക്തിഗത എതിർപ്പ് ====
വ്യക്തികൾ ഓൺലൈൻ ബ്ലോഗുകളിൽ തെറ്റായ വിവരങ്ങളെ കണ്ടെത്തുമ്പോൾ അവയെ തുറന്നുകാട്ടണം, അല്ലാത്തപക്ഷം അവ വളരുകയും പെരുകുകയും ചെയ്യും. &lt;ref name=&quot;mcintyre2&quot;&gt;{{Citation|last=McIntyre|first=Lee|title=Post-truth (Essential Knowldege Series)|pages=151–172|year=2018|publisher=MIT Press|isbn=978-0-262-53504-5}}&lt;/ref&gt; 2004-ലെ യുഎസ് പ്രസിഡൻ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിൽ ജോർജ്ജ് ഡബ്ല്യു. ബുഷിനെതിരെ മത്സരിച്ച ജോൺ കെറി ഇത്തരം ഒരു ആരോപണത്തിന് സമയത്തിന് പ്രതികരിച്ചില്ല. വലതുപക്ഷ സ്വിഫ്റ്റ് ബോട്ട് വെറ്ററൻസ് ഫോർ ട്രൂത്ത്, വിയറ്റ്നാം യുദ്ധസമയത്ത് കെറി ഭീരുത്വമാണ് കാണിച്ചതെന്ന് തെറ്റായി അവകാശപ്പെട്ടു. മാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രചരിച്ചിട്ടും രണ്ടാഴ്ചയോളം പ്രതികരിക്കാൻ കെറി വിസമ്മതിച്ചു, ഈ നടപടി നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ ബുഷിനോട് അദ്ദേഹം തോൽക്കുന്നതിന് ഒരു കാരണമായി.

എന്നിരുന്നാലും, കുറഞ്ഞ സ്വാധീനമുള്ള വെബ്‌സൈറ്റിലോ ബ്ലോഗിലോ (കുറച്ച് പേർ മാത്രം പിന്തുടരുന്ന ഒന്ന്) പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന വ്യാജ വാർത്തകളിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കൊടുക്കുന്നത് പലപ്പോഴും ബുദ്ധിശൂന്യമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന് ''[[ദ് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്]]'' പോലുള്ള ഒരു ഉയർന്ന മാധ്യമത്തിൽ ഒരു പത്രപ്രവർത്തകൻ ഈ വ്യാജ വാർത്തയെ പൊളിച്ചെഴുതിയാൽ, തെറ്റായ അവകാശവാദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുന്നു. {{Efn|Research is needed to establish the prevalence of this effect, as well as its relation to similar constructs: [[backfire effect]], [[Streisand effect]], [[Boomerang effect (psychology)|boomerang effect]], backlash effect, and - more broadly - [[psychological reactance]].|name=backfire}}

=== വ്യാജ വാർത്ത വാഹകരെ സംബന്ധിച്ച തന്ത്രങ്ങൾ ===

==== സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ നിയന്ത്രണം ====
വ്യാജവാർത്തകൾ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നതിനും അതിൻ്റെ വ്യാപനത്തിനുള്ള സാമ്പത്തിക ആനുകൂല്യങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നതിനുമായി ഇൻ്റർനെറ്റ് കമ്പനികൾ പുതിയ തന്ത്രങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.ft.com/content/2cf4a678-c25b-11e6-81c2-f57d90f6741a|title=Facebook begins testing ways to flag fake news|newspaper=[[Financial Times]]|date=December 15, 2016|accessdate=October 29, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wingfield&quot;&gt;{{Citation|last=Wingfield|first=Nick|title=Google and Facebook take aim at fake news sites.|date=November 15, 2016|url=https://www.nytimes.com/2016/11/15/technology/google-will-ban-websites-that-host-fake-news-from-using-its-ad-service.html|periodical=[[The New York Times]].|last2=Isaac|first2=Mike|last3=Benner|first3=Katie}}&lt;/ref&gt; സോഷ്യൽ മീഡിയകളുടെ ഒരു സാധുവായ വിമർശനം, മുൻപ് സന്ദർശിച്ച താളുകളിൽ നിന്നുള്ള മുൻഗണനകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഉപയോക്താക്കൾക്ക് അവർ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഉള്ളടക്കം അവതരിപ്പിക്കുന്നു എന്നതാണ്. ഇതിന്റെ ഒരു അനഭിലഷണീയമായ പാർശ്വഫലം, ഉപയോക്താക്കളിൽ പക്ഷപാതം വർധിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് വ്യാജ വാർത്തകളുടെ സ്വീകാര്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നുഎന്നതാണ്. ഈ പക്ഷപാതം കുറയ്ക്കുന്നതിന്, സോഷ്യൽ മീഡിയ (പ്രത്യേകിച്ച് ഫേസ്ബുക്ക്, ട്വിറ്റർ) വെബ് സെർച്ച് എഞ്ചിനുകൾ (പ്രത്യേകിച്ച് ഗൂഗിൾ) എന്നിവയുടെ സ്വയം നിയന്ത്രണവും നിയമപരമായി-നിർബന്ധിത നിയന്ത്രണവും കൂടുതൽ ഫലപ്രദവും നൂതനവുമാകേണ്ടതുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;wingfield&quot; /&gt;

==== പൊതു തന്ത്രം ====
ഈ ടെക് കമ്പനികളുടെ പൊതുവായ സമീപനം മനുഷ്യ വസ്തുതാ പരിശോധനയിലൂടെയും ഓട്ടോമേറ്റഡ് ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇൻ്റലിജൻസ് (മെഷീൻ ലേണിംഗ്, നാച്ചുറൽ ലാംഗ്വേജ് പ്രോസസ്സിംഗ്, നെറ്റ്‌വർക്ക് വിശകലനം) വഴിയും പ്രശ്നമുള്ള വാർത്തകൾ കണ്ടെത്തുക എന്നതാണ്. ടെക് കമ്പനികൾ വ്യാജ വാര്ത്തകൾ തരം താഴ്ത്തിയും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയും വ്യാജ വാര്ത്തകളെ പ്രതിരോധിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;pennycook&quot;&gt;{{Citation|last=Pennycook|first=Gordon|title=The psychology of fake news.|date=2021|volume=25|issue=5|pages=388–402|periodical=Trends in Cognitive Sciences|doi=10.1016/j.tics.2021.02.007|pmid=33736957|last2=Rand|first2=David G.}}&lt;/ref&gt;

ആദ്യ സമീപനത്തിൽ, പ്രശ്‌നകരമായ ഉള്ളടക്കം തിരയൽ അൽഗോരിതം പ്രകാരം തരംതാഴ്ത്തുന്നതാണ്, ഉദാഹരണത്തിന്, ഗൂഗിൾ തിരയലിൽ വ്യാജ വാർത്താ ഉറവിടങ്ങൾ രണ്ടാമത്തെ അല്ലെങ്കിൽ പിന്നീടുള്ള പേജുകളിലേക്ക് മാറ്റി ഉപയോക്താക്കൾ അത് കാണാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുക (മിക്ക ഉപയോക്താക്കളും തിരയൽ ഫലങ്ങളുടെ ആദ്യ പേജ് മാത്രമാണ് നോക്കുക). എന്നിരുന്നാലും, വ്യാജ വാർത്തകൾ പലപ്പോഴും അതിവേഗം വികസിക്കുന്നു, അതിനാൽ തെറ്റായ വിവരങ്ങളുടെ ഐഡൻ്റിഫയറുകൾ ഭാവിയിൽ ഫലപ്രദമല്ലായിരിക്കാം. &lt;ref name=&quot;pennycook2&quot;&gt;{{Citation|last=Pennycook|first=Gordon|title=The psychology of fake news.|date=2021|volume=25|issue=5|pages=388–402|periodical=Trends in Cognitive Sciences|doi=10.1016/j.tics.2021.02.007|pmid=33736957|last2=Rand|first2=David G.}}&lt;/ref&gt; രണ്ടാമത്തെ സമീപനത്തിൽ, പ്രൊഫഷണൽ വസ്തുതാ പരിശോധകർ തെറ്റാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയ ഉള്ളടക്കത്തിലേക്ക് മുന്നറിയിപ്പുകൾ അറ്റാച്ചുചെയ്യുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്നു. തിരുത്തലുകളും മുന്നറിയിപ്പുകളും തെറ്റിദ്ധാരണകളും പങ്കുവയ്ക്കലും കുറയ്‌ക്കുമെന്ന് ധാരാളം തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഒരു പ്രധാന പ്രശ്നം, ഓരോ പ്രത്യേക ക്ലെയിമും അന്വേഷിക്കാൻ ഇതിന് ഗണ്യമായ സമയവും പരിശ്രമവും എടുക്കാം. അതിനാൽ, പല തെറ്റായ ക്ലെയിമുകളും ഒരിക്കലും വസ്തുത പരിശോധിക്കപ്പെടുന്നില്ല. കൂടാതെ, യഥാർത്ഥത്തിൽ നടന്ന സംഭവങ്ങളുടെ പക്ഷപാതപരമായ കവറേജിന് പകരം, പൂർണ്ണമായും തെറ്റായ വാർത്തകളിൽ മാത്രമേ മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകാറുള്ളൂ. &lt;ref name=&quot;pennycook2&quot; /&gt;

മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന്, ''[[ദ് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്]]'', ''[[വാൾ സ്ട്രീറ്റ് ജേർണൽ|ദി വാൾ സ്ട്രീറ്റ് ജേർണൽ]]''), സയൻസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന്, [[ശാസ്ത്രീയ അമേരിക്കൻ|സയൻ്റിഫിക് അമേരിക്കൻ]], [[സംഭാഷണം (വെബ്സൈറ്റ്)|ദി]] കോൺവർസേഷൻ) എന്നിവ പോലുള്ള വിശ്വസനീയമായ ഉറവിടങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഊന്നൽ നൽകുക എന്നതാണ് മൂന്നാമത്തെ സമീപനം. എന്നിരുന്നാലും, ഈ സമീപനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ സമ്മിശ്രമാണ്, കാരണം ഹൈപ്പർപാർട്ടിസൻ കമൻ്ററിയും [[സ്ഥിരീകരണ പക്ഷപാതം|പക്ഷപാതവും]] ഈ ഉറവിടങ്ങളിൽ പോലും കാണപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, സമൂഹത്തിലെ ചില വിഭാഗങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയ വ്യാഖ്യാനങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും നിരാകരിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;pennycook3&quot;&gt;{{Citation|last=Pennycook|first=Gordon|title=The psychology of fake news.|date=2021|volume=25|issue=5|pages=388–402|periodical=Trends in Cognitive Sciences|doi=10.1016/j.tics.2021.02.007|pmid=33736957|last2=Rand|first2=David G.}}&lt;/ref&gt;

നാലാമത്തെ സമീപനം സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ നിന്നുള്ള വ്യാജവാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവരെ നിരോധിക്കുകയോ പ്രത്യേകമായി ടാർഗെറ്റ് ചെയ്യുകയോ ആണ്. &lt;ref name=&quot;stelter&quot;&gt;{{Citation|last=Stelter|first=Brian|title=Hoax: Donald Trump, Fox News, and the dangerous distortion of the truth|year=2021|publisher=One Signal Publishers / Simon &amp; Schuster|isbn=9781982142452}}&lt;/ref&gt;

==== വസ്തുതാ പരിശോധന ====
2016 ലെ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് പ്രസിഡൻ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ വ്യാജ വാർത്താ വെബ്സൈറ്റുകൾ|വ്യാജ വാർത്തകളുടെ സൃഷ്ടിയും കവറേജും]] ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു.&lt;ref name = lie2016/&gt; ഇത് വ്യാജവാർത്തകളുടെ വ്യാപനത്തെ ചെറുക്കുന്നതിന് വ്യാപകമായ [[വ്യാജ വാർത്ത വെബ്സൈറ്റ്|പ്രതികരണത്തിന്]] കാരണമായി.&lt;ref name=Snopes&gt;{{cite web|url=http://www.snopes.com/2016/01/14/fake-news-sites/|title=Snopes' field guide to fake news sites and hoax purveyors|last=LaCapria|first=Kim|date=March 2, 2017|website=[[Snopes.com]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Forbes&gt;{{cite magazine|url=https://www.forbes.com/sites/bernardmarr/2017/03/01/fake-news-how-big-data-and-ai-can-help/|title=Fake News: How Big Data And AI Can Help|last=Marr|first=Bernard|date=March 1, 2017|magazine=[[Forbes]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = NYTimes&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/01/25/technology/google-facebook-fake-news.html|title=In race against fake news, Google and Facebook stroll to the starting line|last=Wakabayashi|first=Isaac|date=January 25, 2017|newspaper=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt; വ്യാജ വാർത്തകളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമത്തിൽ, [[Snopes.com]], [[FactCheck.org]] എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള വസ്തുതാ പരിശോധന വെബ്‌സൈറ്റുകൾ വ്യാജ വാർത്താ വെബ്‌സൈറ്റുകൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും ഒഴിവാക്കുന്നതിനുമുള്ള ഗൈഡുകൾ പോസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;Snopes&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;spotfake2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.factcheck.org/2016/11/how-to-spot-fake-news/|title=How to spot fake news|access-date=August 11, 2020|last=Kiely|first=Eugene|last2=Robertson|first2=Lori|date=November 18, 2016|website=FactCheck.org|publisher=[[University of Pennsylvania]] – Annenberg Public Policy Center}}&lt;/ref&gt; [[ഫേസ്‌ബുക്ക്|ഫെയ്‌സ്ബുക്ക്]], [[ഗൂഗിൾ]] തുടങ്ങിയ സോഷ്യൽ മീഡിയ സൈറ്റുകളും സെർച്ച് എഞ്ചിനുകളും വ്യാജവാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിച്ചതിന് വിമർശനം ഏറ്റുവാങ്ങി. തുടർന്ന് ഈ രണ്ട് കോർപ്പറേഷനുകളും വ്യാജവാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് തടയാൻ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്; എന്നിരുന്നാലും കൂടുതൽ നടപടി ആവശ്യമാണെന്ന് വിമർശകർ വിശ്വസിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;NYTimes&quot; /&gt;

==== ഫേസ്ബുക്ക് ====
2016-ലെ അമേരിക്കൻ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനും ജർമ്മൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനും ശേഷം, ഫേസ്ബുക്ക് തെറ്റായ വാർത്തകൾ ലേബൽ ചെയ്യാനും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാനും തുടങ്ങി&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web|url=https://money.cnn.com/2017/01/15/media/facebook-fake-news-warning-labels-germany/index.html|title=Facebook to begin warning users of fake news before German election|last=Stelter|first=Brian|date=January 15, 2017|publisher=[[CNNMoney]]|access-date=January 17, 2017|archive-date=2020-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015128/https://money.cnn.com/2017/01/15/media/facebook-fake-news-warning-labels-germany/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.niemanlab.org/2016/12/clamping-down-on-viral-fake-news-facebook-partners-with-sites-like-snopes-and-adds-new-user-reporting/|title=Clamping down on viral fake news, Facebook partners with sites like Snopes and adds new user reporting |publisher=[[Nieman Foundation for Journalism]] |access-date=January 17, 2017}}&lt;/ref&gt; തെറ്റായ വാർത്തകൾ ലേബൽ ചെയ്യുന്നതിനായി അവർ സ്വതന്ത്ര [[വസ്തുതാ പരിശോധന|വസ്തുതാ പരിശോധകരുമായി]] സഹകരിച്ചു, അത് പങ്കിടുന്നതിന് മുമ്പ് വായനക്കാർക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;auto2&quot; /&gt; ഒരു സ്റ്റോറി തർക്കമുള്ളതായി ഫ്ലാഗുചെയ്താൽ, അത് മൂന്നാം കക്ഷി വസ്തുതാ പരിശോധകർ അവ അവലോകനം ചെയ്യും. തുടർന്ന്, ഇത് വ്യാജ വാർത്തയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ, പോസ്റ്റ് പരസ്യമാക്കാനോ പ്രമോട്ട് ചെയ്യാനോ കഴിയില്ല.&lt;ref&gt;{{cite magazine |last1=Chowdhry|first1=Amit|title=Facebook launches a new tool that combats fake news|url=https://www.forbes.com/sites/amitchowdhry/2017/03/05/facebook-fake-news-tool/|magazine=[[Forbes]] | date = March 5, 2017}}&lt;/ref&gt; ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇൻ്റലിജൻസ് അൽഗോരിതം വഴി വ്യാജവാർത്തകൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിനും ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനുമായി അമേരിക്കയിലും യൂറോപ്പിലും സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Forbes&quot;/&gt; 2017-ൽ [[2017 ലെ ഫ്രഞ്ച് പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|ഫ്രഞ്ച് പ്രസിഡൻ്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 30,000 അക്കൗണ്ടുകളാണ് ഫേസ്ബുക്ക് നിയന്ത്രിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://abcnews.go.com/Technology/wireStory/facebook-targets-30000-fake-france-accounts-election-46793944|title=Facebook targets 30,000 fake France accounts before election|work=[[ABC News]]|date=April 14, 2017}}&lt;/ref&gt;

==== ഗൂഗിൾ ====
2018 മാർച്ചിൽ, വ്യാജ വാർത്തകളുടെ വ്യാപനത്തിനെതിരെ പോരാടുന്നതിന് [[ഗൂഗിൾ]] ഗൂഗിൾ ന്യൂസ് ഇനിഷ്യേറ്റീവ് (ജിഎൻഐ) ആരംഭിച്ചു. ഗുണനിലവാരമുള്ള [[പത്രപ്രവർത്തനം|പത്രപ്രവർത്തനവും]] ഓൺലൈനിൽ സത്യം തിരിച്ചറിയുന്നതും നിർണായകമാണെന്ന വിശ്വാസത്തിലാണ് ഇത് ആരംഭിച്ചത്. ജിഎൻഐ-ക്ക് &quot;ഗുണമേന്മയുള്ള പത്രപ്രവർത്തനം ഉയർത്തുകയും ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക, സുസ്ഥിരമായ വളർച്ച കൈവരിക്കുന്നതിന് ബിസിനസ് മോഡലുകൾ വികസിപ്പിക്കുക, സാങ്കേതിക കണ്ടുപിടിത്തത്തിലൂടെ വാർത്താ സ്ഥാപനങ്ങളെ ശാക്തീകരിക്കുക&quot; എന്നീ മൂന്ന് ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ട്.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.engadget.com/2018/03/20/google-300-million-towards-fighting-fake-news/|title=Google puts $300 million towards fighting fake news|work=Engadget|access-date=May 30, 2018|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ആദ്യ ലക്ഷ്യം നേടുന്നതിന്, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ ബ്രേക്കിംഗ് ന്യൂസ് പോലുള്ള നിർണായക സമയങ്ങളിൽ വ്യാജ വാർത്തകളുടെ വ്യാപനത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന ഡിസ്ഇൻഫോ ലാബ് ഗൂഗിൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ബ്രേക്കിംഗ് ന്യൂസുകളുടെ സമയത്ത് കൂടുതൽ വിശ്വസനീയമായ ഉള്ളടക്കം പ്രദർശിപ്പിക്കാനും കമ്പനി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വ്യാജവാർത്തകൾക്കെതിരെ പോരാടാൻ ഗൂഗിൾ 2021ഓടെ 300 മില്യൺ ഡോളർ ചെലവഴിക്കും. &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

കൊറോണ വൈറസിനെക്കുറിച്ച് തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചതിന് 2020 നവംബറിൽ ഗൂഗിളിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള [[യൂട്യൂബ്]] വാർത്താ ഔട്ട്‌ലെറ്റ് [[വൺ അമേരിക്ക ന്യൂസ് നെറ്റ്‌വർക്ക്]] (OANN) ഒരാഴ്ചത്തേക്ക് സസ്പെൻഡ് ചെയ്തു.വൈറസിന് ഗ്യാരണ്ടീഡ് രോഗശമനം ഉണ്ടെന്ന് തെറ്റായി പ്രചരിപ്പിച്ച ഒരു വീഡിയോ ചാനലിൽ നിന്ന് ഇല്ലാതാക്കി.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2020/nov/24/oann-suspended-youtube-cure-covid-19  |title= OANN suspended from YouTube after promoting a sham cure for Covid-19 |access-date=November 24, 2020|newspaper=[[The Guardian]]|date= November 24, 2020 }}&lt;/ref&gt;

==== നിയമ നടപടികൾ ====
അജ്ഞാതമായി ഹോസ്റ്റ് ചെയ്‌ത വ്യാജ വാർത്താ വെബ്‌സൈറ്റുകളുടെ ഉപയോഗം [[അപകീർത്തി|അപകീർത്തിക്കായി]] വ്യാജവാർത്തകളുടെ ഉറവിടങ്ങളെ പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;wired.com&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.cnn.com/2016/12/05/opinions/suing-fake-news-not-so-fast-callan/index.html|title=Sue over fake news? Not so fast|last=Callan|first=Paul|publisher=CNN|access-date=January 15, 2017}}&lt;/ref&gt;


കേവലം ടെക് കമ്പനികളെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് മാത്രമല്ല, ദോഷകരമായ തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനോ അവ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവരെ പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യുന്നതിനോ വേണ്ടി നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ നിയമങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ, [[കോവിഡ്-19 ആഗോള മഹാമാരി|കോവിഡ് പാൻഡെമിക്ക്]] സമയത്ത് വ്യാജ വാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിച്ചതിന് ആളുകളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. {{Efn|People have been arrested for allegedly spreading fake news about the [[COVID-19 pandemic]].&lt;ref&gt;{{cite news |title=Coronavirus sends Asia's social media censors into overdrive |url=https://www.reuters.com/article/us-china-health-fakenews/coronavirus-sends-asias-social-media-censors-into-overdrive-idUSKBN1ZY1AC |work=Reuters |date=February 4, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;straitstimes&quot;/&gt; Some examples: In the [[Philippines]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=The Philippines coronavirus lockdown is becoming a crackdown |url=https://thediplomat.com/2020/04/the-philippines-coronavirus-lockdown-is-becoming-a-crackdown/ |work=The Diplomat |date=April 3, 2020}}&lt;/ref&gt; [[China]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=China Is using fears of online misinformation about the coronavirus to arrest people |url=https://www.buzzfeednews.com/article/ryanhatesthis/china-is-arresting-people-for-spreading-rumors-online-about |work=BuzzFeed News |date=January 29, 2020}}&lt;/ref&gt; [[India]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Fake news, real arrests |url=https://foreignpolicy.com/2020/04/17/fake-news-real-arrests/|work=Foreign Policy |date=April 17, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;straitstimes&quot;/&gt; [[Egypt]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Reporting on the coronavirus: Egypt muzzles critical journalists |url=https://www.dw.com/en/reporting-on-the-coronavirus-egypt-muzzles-critical-journalists/a-53009293 |work=Deutsche Welle |date=April 3, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Bangladesh]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Bangladesh: End wave of COVID-19 'rumor' arrests |url=https://www.hrw.org/news/2020/03/31/bangladesh-end-wave-covid-19-rumor-arrests |work=Human Rights Watch |date=March 31, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Morocco]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Morocco makes a dozen arrests over coronavirus fake news |url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-morocco/morocco-makes-a-dozen-arrests-over-coronavirus-fake-news-idUSKBN2162DI |work=Reuters |date=March 19, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Pakistan]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Man arrested for spreading fake news on coronavirus |url=https://www.pakistantoday.com.pk/2020/03/25/man-arrested-in-lahore-for-spreading-fake-news-on-coronavirus/ |work=Pakistan Today |date=March 25, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Saudi Arabia]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Saudi man arrested for false news on COVID-19 patient |url=https://gulfnews.com/world/gulf/saudi/saudi-man-arrested-for-false-news-on-covid-19-patient-1.1587544904557 |work=Gulf News |date=April 22, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Oman]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Legal action against spreading fake news |url=https://www.omanobserver.om/legal-action-against-spreading-fake-news/ |work=Oman Observer |date=March 21, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Iran]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Iran arrests ex-TV presenter for accusing regime of coronavirus cover-up |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-arrests-ex-tv-presenter-for-accusing-regime-of-coronavirus-cover-up-624753 |work=The Jerusalem Post |date=April 15, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Montenegro]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Concern for Rights in Montenegro amid COVID-19 Fight |url=https://balkaninsight.com/2020/03/26/concern-for-rights-in-montenegro-amid-covid-19-fight/ |work=[[Balkan Insight]] |date=March 26, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Vietnam]], [[Laos]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Vietnam, Laos Arrest Facebookers on COVID-19-Related Charges |url=https://www.rfa.org/english/news/vietnam/facebook-04132020154643.html |work=[[Radio Free Asia]] |date=April 13, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Indonesia]],&lt;ref name=&quot;straitstimes&quot;&gt;{{cite news |title=Asia cracks down on coronavirus 'fake news' |url=https://www.straitstimes.com/asia/coronavirus-asia-cracks-down-on-virus-fake-news |work=The Straits Times |date=April 10, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Mongolia]],&lt;ref name=&quot;straitstimes&quot;/&gt; [[Sri Lanka]],&lt;ref name=&quot;straitstimes&quot;/&gt; [[Kenya]], [[South Africa]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Arrests mount as Africa battles a destructive wave of COVID-19 disinformation |url=https://www.theglobeandmail.com/world/article-arrests-mount-as-africa-battles-a-destructive-wave-of-covid-1/ |work=The Globe and Mail |date=April 7, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Nigeria]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Coronavirus Law Used to Arrest Nigerian Journalist Over Health Story |url=https://www.marketwatch.com/press-release/coronavirus-law-used-to-arrest-nigerian-journalist-over-health-story-2020-04-20?mod=mw_more_headlines&amp;tesla=y |work=Market Watch |date=April 20, 2020 |access-date=May 17, 2020 |archive-date=May 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521204841/https://www.marketwatch.com/press-release/coronavirus-law-used-to-arrest-nigerian-journalist-over-health-story-2020-04-20?mod=mw_more_headlines&amp;tesla=y |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[Ethiopia]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ethiopia: Free Speech at Risk Amid Covid-19 |url=https://www.hrw.org/news/2020/05/06/ethiopia-free-speech-risk-amid-covid-19 |work=Human Rights Watch |date=May 6, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Cote d'Ivoire]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Authorities across West Africa attacking journalists covering COVID-19 pandemic |url=https://ifex.org/authorities-across-west-africa-attacking-journalists-covering-covid-19-pandemic/ |work=[[IFEX (organization)|IFEX]] |date=April 22, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Somalia]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Somali Journalists Arrested, Intimidated While Covering COVID-19 |url=https://www.voanews.com/extremism-watch/somali-journalists-arrested-intimidated-while-covering-covid-19 |work=VOA News |date=April 18, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Mauritius]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Controls to manage fake news in Africa are affecting freedom of expression |url=https://theconversation.com/controls-to-manage-fake-news-in-africa-are-affecting-freedom-of-expression-137808 |work=[[The Conversation (website)|The Conversation]] |date=May 11, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Zimbabwe]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Press freedom violations throughout Africa linked to Covid-19 coverage |url=http://www.rfi.fr/en/africa/20200414-press-freedom-violations-throughout-african-continent-linked-to-covid-19-coverage |work=[[Radio France Internationale]] |date=April 14, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Thailand]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Some leaders use pandemic to sharpen tools against critics |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/coronavirus-crisis-excuses-curbs-free-speech-70177977 |work=ABC News |date=April 16, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Kazakhstan]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Kazakh Opposition Activist Detained For 'Spreading False Information' |url=https://www.rferl.org/a/kazakhstan-suraev-opposition-activist-detained-false-information-toqaev/30563253.html |work=Human Rights Watch |date=April 18, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Azerbaijan]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Azerbaijan: Crackdown on Critics Amid Pandemic |url=https://www.hrw.org/news/2020/04/16/azerbaijan-crackdown-critics-amid-pandemic |work=Human Rights Watch |date=April 16, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Malaysia]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Malaysia arrests thousands amid coronavirus lockdown |url=https://www.voanews.com/science-health/coronavirus-outbreak/malaysia-arrests-thousands-amid-coronavirus-lockdown |work=VOA News |date=April 4, 2020}}&lt;/ref&gt; [[Singapore]],&lt;ref&gt;{{cite news |title=Civil servant arrested for leaking info on number of virus cases |url=https://www.straitstimes.com/singapore/courts-crime/civil-servant-arrested-for-leaking-info-on-number-of-virus-cases |work=[[The Straits Times]] |date=April 16, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Singapore's fake news and contempt laws a threat to media, journalists say |url=https://www.voanews.com/press-freedom/singapores-fake-news-and-contempt-laws-threat-media-journalists-say |work=VOA News |date=May 6, 2020}}&lt;/ref&gt; and [[Hong Kong]]}} തുർക്കിയിൽ വൈറസ് വ്യാപകമായി പടർന്നിട്ടുണ്ടെന്നും ഉദ്യോഗസ്ഥർ വേണ്ടത്ര നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ലെന്നും സൂചിപ്പിച്ച് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ടാർഗെറ്റുചെയ്‌ത് പരിഭ്രാന്തിയും ഭയവും പരത്തുന്ന പോസ്റ്റുകളുള്ള സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോക്താക്കളെ [[ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം (തുർക്കി)|തുർക്കി ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം]] [[തുർക്കിയിലെ സെൻസർഷിപ്പ്|അറസ്റ്റ്]] ചെയ്തിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Coronavirus has started a censorship pandemic |url=https://foreignpolicy.com/2020/04/01/coronavirus-censorship-pandemic-disinformation-fake-news-speech-freedom/ |work=The Foreign Policy |date=April 1, 2020}}&lt;/ref&gt; രാജ്യത്ത് കൊവിഡ്-19നെ കുറിച്ച് കിംവദന്തികൾ പ്രചരിപ്പിച്ചതിന് 3600 പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തതായി [[ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ഇറാൻ്റെ സായുധ സേന|ഇറാൻ സൈന്യം]] അറിയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Iran says 3,600 arrested for spreading coronavirus-related rumors |url=https://www.rferl.org/a/iran-says-3600-arrested-for-spreading-coronavirus-related-rumors/30583656.html |work=Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL) |date=April 29, 2020}}&lt;/ref&gt; [[കംബോഡിയ|കംബോഡിയയിൽ]], കോവിഡ് -19 ൻ്റെ വ്യാപനത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ച ചില വ്യക്തികളെ വ്യാജവാർത്ത ആരോപിച്ച് അറസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Cambodia accused of political clampdown amid coronavirus outbreak |url=https://www.aljazeera.com/news/2020/03/cambodia-accused-political-clampdown-coronavirus-outbreak-200324063233803.html |work=Al Jazeera |date=March 24, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Cambodia's Lost Digital Opportunity in the COVID-19 Fight |url=https://thediplomat.com/2020/04/cambodias-lost-digital-opportunity-in-the-covid-19-fight/ |work=The Diplomat |date=April 17, 2020}}&lt;/ref&gt; കോവിഡ് വ്യാപനവുമായി  ബന്ധപ്പെട്ട തെറ്റായ വിവരങ്ങളും കിംവദന്തികളും പ്രചരിപ്പിച്ചതിന് [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സും]] ക്രിമിനൽ ശിക്ഷകൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Gulf states use coronavirus threat to tighten authoritarian controls and surveillance |url=https://theconversation.com/gulf-states-use-coronavirus-threat-to-tighten-authoritarian-controls-and-surveillance-136631 |work=[[The Conversation (website)|The Conversation]] |date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt;

=== സ്വീകർത്താവിനെ സംബന്ധിച്ച തന്ത്രങ്ങൾ ===

==== സ്വീകർത്താവിൻ്റെ വൈജ്ഞാനിക പക്ഷപാതങ്ങൾ ====
ബ്ലോഗുകളും ട്വീറ്റുകളും പോലെയുള്ള ഓൺലൈൻ വിവരങ്ങളുടെ വ്യാപകമായ വ്യാപനം കാരണം, മനുഷ്യർക്ക് ഈ വിവര യൂണിറ്റുകളെല്ലാം പ്രോസസ്സ് ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല, അങ്ങനെ വ്യാജവാർത്തകളുടെ വ്യാപനം വർധിപ്പിക്കുന്നു. മാത്രമല്ല, നമുക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ടേക്കാവുന്ന വിവരങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്ന (ഞങ്ങളുടെ മുൻ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി) കമ്പ്യൂട്ടർ അൽഗോരിതങ്ങളും തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായി സോഷ്യൽ മീഡിയ ബോട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന വ്യക്തിഗത കൃത്രിമത്വങ്ങളും പക്ഷപാതത്തിന് കാരണമാകുന്നു. &lt;ref&gt;{{Citation|last=Menczer|first=Fillipo|title=The attention economy: Understanding how algoriths and manipulators exploit our cognitive vulnerabilities empowers us to fight back (Information overload helps fake news spread, and social media knows it)|date=December 2020|volume=323|issue=6|pages=54–61|periodical=[[Scientific American]]|last2=Hills|first2=Thomas}}&lt;/ref&gt;

==== നഡ്‌ജിങ് ====
ആളുകൾ തങ്ങൾ വായിച്ചതോ കേട്ടതോ ആയ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം ചിന്തിക്കാതെ, വിവരങ്ങൾ പരിശോധിക്കുകയോ സ്ഥിരീകരിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ തിടുക്കത്തിൽ പ്രതികരിക്കുകയും വ്യാജ വാർത്തകൾ പങ്കിടുകയും ചെയ്യുന്നു. വിവരങ്ങളുടെ കൃത്യത പരിഗണിക്കാൻ ആളുകളെ &quot;നഡ്‌ജ്&quot; ചെയ്യുന്നത് അതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ ആളുകളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതിനും അവരുടെ വിധിയുടെ കൃത്യത മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പങ്കിടാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;Larson&quot;&gt;{{Cite journal|last=Larson|first=Jennifer M.|title=Networks of conflict and cooperation|journal=Annual Review of Political Science|date=May 11, 2021|volume=24|issue=1|pages=89–107|doi=10.1146/annurev-polisci-041719-102523}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Pennycook&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pennycook|first=Gordon|last2=McPhetres|first2=Jonathon|last3=Zhang|first3=Yunhao|last4=Lu|first4=Jackson G.|last5=Rand|first5=David G.|title=Fighting COVID-19 misinformation on social media: Experimental evidence for a scalable accuracy-nudge intervention|journal=Psychological Science|date=July 2020|volume=31|issue=7|pages=770–780|doi=10.1177/0956797620939054|pmid=32603243|pmc=7366427}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Bago&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bago|first=Bence|last2=Rand|first2=David G.|last3=Pennycook|first3=Gordon|title=Fake news, fast and slow: Deliberation reduces belief in false (but not true) news headlines.|journal=Journal of Experimental Psychology: General|date=August 2020|volume=149|issue=8|pages=1608–1613|doi=10.1037/xge0000729|pmid=31916834|url=https://psycnet.apa.org/record/2020-00479-001|accessdate=September 24, 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Marsili|first=Neri|date=November 2021|title=Retweeting: its linguistic and epistemic value|url=https://link.springer.com/10.1007/s11229-020-02731-y|journal=Synthese|language=en|volume=198|issue=11|pages=10457–10483|doi=10.1007/s11229-020-02731-y|issn=0039-7857}}&lt;/ref&gt; ടെക്‌നോളജി അധിഷ്‌ഠിത നഡ്‌ജിൻ്റെ ഒരു ഉദാഹരണമാണ് ട്വിറ്ററിൻ്റെ &quot;റീഡ് ബിഫോർ റീഡ്വീറ്റ്&quot; പ്രോംപ്റ്റ്, ഇത് റീട്വീറ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു ലേഖനം വായിക്കാനും അതിലെ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ പരിഗണിക്കാനും വായനക്കാരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.&lt;ref name=&quot;Vincent&quot;&gt;{{cite news |last1=Vincent |first1=James |title=Twitter is bringing its 'read before you retweet' prompt to all |url=https://www.theverge.com/2020/9/25/21455635/twitter-read-before-you-tweet-article-prompt-rolling-out-globally-soon |access-date=September 24, 2021 |work=The Verge |date=September 25, 2020}}&lt;/ref&gt;

==== വിമർശനാത്മക ചിന്താശേഷി ====
മാധ്യമ ഉള്ളടക്കത്തിൻ്റെ കൃത്യത സ്വയം വിലയിരുത്തുന്നതിന് സ്വീകർത്താക്കൾക്ക് വിമർശനാത്മക ചിന്താശേഷി അത്യാവശ്യമാണ്. മാധ്യമ പണ്ഡിതനായ നോളൻ ഹിഗ്ഡൺ വാദിക്കുന്നത്, വ്യാജ വാർത്തകൾ എങ്ങനെ കണ്ടെത്താം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനാത്മക ചിന്ത പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന മാധ്യമ സാക്ഷരതാ വിദ്യാഭ്യാസമാണ് വ്യാജ വാർത്താ പ്രചാരണത്തിൻ്റെ വിനാശകരമായ സ്വാധീനം ലഘൂകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗം എന്നാണ്. വ്യാജ വാർത്തകൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള പത്ത്-ഘട്ട ഗൈഡ് ഹിഗ്ഡൺ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. &lt;ref name=&quot;Higdon2&quot;&gt;{{Cite book|title=The anatomy of fake news: A critical news literacy education|url=https://archive.org/details/anatomyoffakenew0000nola|last=Higdon|first=Nolan|date=2020|publisher=University of California Press|isbn=9780520347878}}&lt;/ref&gt;

== ചരിത്രം ==

=== പുരാതന കാലം ===
ബിസി 13-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ, [[റാംസെസ്സ് രണ്ടാമൻ|മഹാനായ റമേസസ്]] [[കാദേശ് യുദ്ധം]] ഒരു അത്ഭുതകരമായ വിജയമായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന നുണകളും പ്രചരണങ്ങളും പ്രചരിപ്പിച്ചു; യുദ്ധസമയത്ത് ശത്രുക്കളെ അടിച്ചുവീഴ്ത്തുന്നതിൻ്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ അദ്ദേഹം തൻ്റെ മിക്കവാറും എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെയും ചുവരുകളിൽ ചിത്രീകരിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ഈജിപ്തുകാരും [[ഹിത്യർ|ഹിത്യരും]] തമ്മിലുള്ള [[ഈജിപ്ഷ്യൻ-ഹിറ്റൈറ്റ് സമാധാന ഉടമ്പടി|ഉടമ്പടി]], യുദ്ധം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു [[സ്തംഭനാവസ്ഥ|സ്തംഭനാവസ്ഥയായിരുന്നുവെന്ന്]] വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite book|title=History's Greatest Lies|url=https://archive.org/details/historysgreatest0000weir|last=Weir|first=William|date=2009|publisher=Fair Winds Press|isbn=978-1592333363|location=Beverly, Massachusetts|pages=[https://archive.org/details/historysgreatest0000weir/page/28 28]–41}}&lt;/ref&gt;

ബിസി ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, [[അഗസ്റ്റസ്|ഒക്ടേവിയൻ]] തൻ്റെ എതിരാളിയായ [[മാർക്ക് ആന്റണി|മാർക്ക് ആൻ്റണിക്കെതിരെ]] മദ്യപാനിയായും സ്ത്രീപ്രേമിയായും ഈജിപ്ഷ്യൻ രാജ്ഞി [[ക്ലിയോപാട്ര]]യുടെ വെറും പാവയായും ചിത്രീകരിച്ചു കൊണ്ട് തെറ്റായ വിവരങ്ങളുടെ പ്രചാരണം നടത്തി.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Kaminska|first1=Izabella|title=A lesson in fake news from the info-wars of ancient Rome|url=https://www.ft.com/content/aaf2bb08-dca2-11e6-86ac-f253db7791c6?mhq5j=e3|access-date=July 4, 2017|agency=Financial Times|newspaper=Financial Times|date=January 17, 2017}}&lt;/ref&gt; മാർക്ക് ആൻ്റണിയുടെ വിൽപത്രം എന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ഒരു രേഖ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, അതിൽ മാർക്ക് ആൻ്റണി, തൻ്റെ മരണശേഷം, ടോളമിക് ഫറവോമാരുടെ ശവകുടീരത്തിൽ സംസ്കരിക്കപ്പെടാൻ ആഗ്രഹിച്ചതായി പറയുന്നു. ഈ രേഖ വ്യാജമായിരിക്കാമെങ്കിലും, അത് റോമൻ ജനതയുടെ രോഷത്തിന് കാരണമായി.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=MacDonald|first1=Eve |author-link=Eve MacDonald |title=The fake news that sealed the fate of Atony and Cleopatra|url=http://theconversation.com/the-fake-news-that-sealed-the-fate-of-antony-and-cleopatra-71287|access-date=July 4, 2017|agency=The Conversation|work=The Conversation|date=January 13, 2017}}&lt;/ref&gt; [[ആക്ടിയം യുദ്ധം|ആക്ടിയം യുദ്ധത്തിലെ]] പരാജയത്തിന് ശേഷം മാർക്ക് ആൻ്റണി, ക്ലിയോപാട്ര ആത്മഹത്യ ചെയ്തുവെന്ന് ക്ലിയോപാട്ര തന്നെ പ്രചരിപ്പിച്ച കിംവദന്തികൾ കേട്ട് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;MarcAntonysuicide&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.biography.com/people/groups/mark-antony-and-cleopatra|title=Marc Antony and Cleopatra|access-date=July 4, 2017|website=biography.com|publisher=A&amp;E Television Networks}}&lt;/ref&gt;

എഡി രണ്ടും മൂന്നും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ, ക്രിസ്ത്യാനികൾ ആചാരപരമായ [[നരഭോജി|നരഭോജനത്തിലും]] [[അഗമഗമനം|അഗമ്യഗമനത്തിലും]] ഏർപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന തെറ്റായ കിംവദന്തികൾ പ്രചരിച്ചിരുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Backgrounds of Early Christianity|url=https://archive.org/details/backgroundsofear0000ferg_c0d5|last=Ferguson|first=Everett|date=1993|publisher=William B. Eerdmans Publishing Company|isbn=978-0802806697|edition=second|location=Grand Rapids, Michigan|pages=[https://archive.org/details/backgroundsofear0000ferg_c0d5/page/556 556]–564}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sherwin-White|first=A. N.|title=Why ere the early Christians persecuted? – An amendment|journal=Past and Present|date=April 1964|volume=27|issue=27|pages=23–27|doi=10.1093/past/27.1.23|jstor=649759}}&lt;/ref&gt; എഡി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=5aNOBAAAQBAJ&amp;q=Lactantius|title=Christianity in the later Roman Empire|last=Gwynn|first=David M.|date=2015|publisher=Bloomsbury Sources in Ancient History|isbn=978-1441122551|location=London|page=16|access-date=July 2, 2017}}&lt;/ref&gt; അവസാനത്തിൽ, [[ക്രിസ്ത്യൻ ക്ഷമാപണം|ക്രിസ്ത്യൻ അപ്പോോളജിസ്റ്റ്]] [[ലാക്റ്റാൻ്റിയസ്]][[ക്രിസ്തുമത വിമർശനങ്ങൾ|,]] അധാർമികതയിലും [[പോർഫിറി|ക്രൂരതയിലും]] ഏർപ്പെടുന്ന വിജാതീയരെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകൾ കണ്ടുപിടിക്കുകയും പെരുപ്പിച്ചു കാണിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9-pS94xRcgsC&amp;pg=PA36|title=Christianity and Roman society|last=Clark|first=Gillian|date=2004|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0521633109|location=Cambridge|page=36|access-date=July 2, 2017}}&lt;/ref&gt;

=== മധ്യകാലം ===
1475-ൽ, [[ട്രെൻ്റോ|ട്രെൻ്റിലെ]] ഒരു വ്യാജ വാർത്ത, ജൂത സമൂഹം [[ത്രെന്തോസിലെ സൈമൺ|സിമോണിനോ]] എന്ന രണ്ടര വയസ്സുള്ള ക്രിസ്ത്യൻ ശിശുവിനെ കൊലപ്പെടുത്തിയെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. &lt;ref name=&quot;politico2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.politico.com/magazine/story/2016/12/fake-news-history-long-violent-214535/|title=The long and brutal history of fake news|access-date=March 25, 2019|last=Soll|first=Jacob|date=December 18, 2016|website=Politico Magazine|language=en}}&lt;/ref&gt; ഈ കഥ മൂലം നഗരത്തിലെ എല്ലാ യഹൂദന്മാരും അറസ്റ്റുചെയ്യപ്പെടുകയും പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു; ഇവരിൽ 15 പേരെ തീവെച്ചു കൊലപ്പെടുത്തി. &lt;ref name=&quot;politico2&quot; /&gt; [[പോപ്പ് സിക്‌സ്റ്റസ് നാലാമൻ]] തന്നെ ഈ കഥയെ ഇല്ലാതാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു എങ്കിലും, അപ്പോഴേക്കും അത് ആരുടെയും നിയന്ത്രണത്തിനപ്പുറം വ്യാപിച്ചിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;politico2&quot; /&gt; യഹൂദന്മാർ ക്രിസ്ത്യാനികളെ, പ്രത്യേകിച്ച് ക്രിസ്ത്യൻ കുട്ടികളെ, മനഃപൂർവം കൊല്ലുകയും അവരുടെ രക്തം മതപരമോ ആചാരപരമോ ആയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചുവെന്ന് അവ അവകാശപ്പെട്ട ഇത്തരത്തിലുള്ള കഥകൾ &quot;ബ്ലഡ് ലിബൽ (രക്ത അപകീർത്തി)&quot; എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.adl.org/education/resources/glossary-terms/blood-libel|title=Blood libel: A false, incendiary claim against Jews|website=Anti-Defamation League}}&lt;/ref&gt;

=== ആധുനിക കാലത്തിന്റെ തുടക്കം ===
1439-ൽ [[അച്ചടി ശാല|അച്ചടിയന്ത്രം]] കണ്ടുപിടിച്ചതിനുശേഷം, പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ വ്യാപകമായെങ്കിലും പത്രപ്രവർത്തന നൈതികതയുടെ ഒരു മാനദണ്ഡവും അവർ പിന്തുടർന്നില്ല. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടോടെ, ചരിത്രകാരന്മാർ അവരുടെ ഉറവിടങ്ങൾ [[കുറിപ്പ് (ടൈപ്പോഗ്രാഫി)|അടിക്കുറിപ്പുകളിൽ]] ഉദ്ധരിക്കുന്ന രീതി ആരംഭിച്ചു. 1610-ൽ [[ഗലീലിയോ ഗലീലി|ഗലീലിയോ]] വിചാരണ നേരിട്ടപ്പോൾ, സ്ഥിരീകരിക്കാവുന്ന വാർത്തകളുടെ ആവശ്യം വർദ്ധിച്ചു. &lt;ref name=&quot;politico4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.politico.com/magazine/story/2016/12/fake-news-history-long-violent-214535/|title=The long and brutal history of fake news|access-date=March 25, 2019|last=Soll|first=Jacob|date=December 18, 2016|website=Politico Magazine|language=en}}&lt;/ref&gt;

18-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നെതർലാൻഡിൽ വ്യാജ വാർത്തകളുടെ പ്രസാധകർക്ക് പിഴ ചുമത്തുകയും അവരെ നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തു; ജെറാർഡ് ലോഡ്വിജ്ക് വാൻ ഡെർ മച്ച് എന്ന ഒരാളെ ഡച്ച് അധികാരികൾ നാല് തവണ വിലക്കി-നാലു പ്രാവശ്യം അദ്ദേഹം മറ്റൊരിടത്തേക്ക് മാറി പ്രസ്സ് പുനരാരംഭിച്ചു.&lt;ref name=FiveThirtyEight&gt;{{cite news|title=Fact-checking won't save us from fake news|url=https://fivethirtyeight.com/features/fact-checking-wont-save-us-from-fake-news/|author=Borel, Brooke|date=January 4, 2017|access-date=March 8, 2017|work=[[FiveThirtyEight]]}}&lt;/ref&gt; അമേരിക്കൻ കോളനികളിൽ, [[ബെഞ്ചമിൻ ഫ്രാങ്ക്ലിൻ]], അമേരിക്കൻ വിപ്ലവത്തിന് അനുകൂലമായി പൊതുജനാഭിപ്രായം മാറ്റാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ [[യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ ജോർജ്ജ് മൂന്നാമൻ|ജോർജ്ജ് മൂന്നാമൻ]] രാജാവിനൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന കൊലയാളികളായ ഇന്ത്യക്കാരെക്കുറിച്ച് വ്യാജ വാർത്തകൾ എഴുതിയിരുന്നു. &lt;ref name=&quot;politico5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.politico.com/magazine/story/2016/12/fake-news-history-long-violent-214535/|title=The long and brutal history of fake news|access-date=March 25, 2019|last=Soll|first=Jacob|date=December 18, 2016|website=Politico Magazine|language=en}}&lt;/ref&gt;

യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ അടിമത്തത്തിൻ്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ, അടിമത്തത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവർ ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കക്കാരെക്കുറിച്ച് വ്യാജ വാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1996/10/thomas-jefferson-radical-and-racist/376685/|title=Thomas Jefferson: Radical and racist|last=O'Brien|first=Conor Cruise|work=The Atlantic|access-date=June 29, 2017|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ചില വ്യാജ വാർത്തകൾ പ്രചരിച്ചതിനെ തുടർന്നു അക്രമങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. ഒരു സന്ദർഭത്തിൽ, ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കക്കാർ സ്വയമേവ വെളുത്തതായി മാറിയതിൻ്റെ കഥകൾ തെക്ക് വ്യാപിക്കുകയും നിരവധി ആളുകളിൽ ഇത് ഭയം ഉളവാക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref name=&quot;politico6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.politico.com/magazine/story/2016/12/fake-news-history-long-violent-214535/|title=The long and brutal history of fake news|access-date=March 25, 2019|last=Soll|first=Jacob|date=December 18, 2016|website=Politico Magazine|language=en}}&lt;/ref&gt; 

19-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒരേയൊരു വലിയ പ്രക്ഷോഭം മാത്രമേ നടന്നിട്ടുള്ളൂ എങ്കിലും, കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിൻ്റെ തുടക്കം മുതൽ വിർജീനിയയിൽ അടിമ കലാപങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കിംവദന്തികളും ഉത്കണ്ഠകളും സാധാരണമായിരുന്നു. 1730-ൽ കലാപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യാജ വാർത്തകളുടെ ഒരു പ്രത്യേക ഉദാഹരണം സംഭവിച്ചു. അക്കാലത്ത് വിർജീനിയയിലെ ഗവർണറായിരുന്ന ഗവർണർ വില്യം ഗൂച്ച്, ഒരു അടിമ കലാപം നടന്നിട്ടുണ്ടെന്നും എന്നാൽ അത് ഫലപ്രദമായി അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടുവെന്നും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു- എന്നാൽ ഇത് ഒരിക്കലും സംഭവിച്ചിരുന്നില്ല. ഗൂച്ച് അസത്യം പ്രചരിപ്പിച്ചതിനുശേഷം, തോട്ടങ്ങളിലെ അടിമകളെ ശിക്ഷിക്കാനും പീഡിപ്പിക്കാനും തടവുകാരാക്കാനും ഉത്തരവിട്ടു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.history.org/foundation/journal/winter05-06/conspiracy.cfm|title=Slave conspiracies in colonial Virginia|access-date=June 29, 2017|website=history.org}}&lt;/ref&gt;

=== 19-ആം നൂറ്റാണ്ട് ===
19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ വ്യാജവാർത്തയുടെ ഒരു ഉദാഹരണം 1835-ലെ [[ഗ്രേറ്റ് മൂൺ ഹോക്സ്]] ആയിരുന്നു. ന്യൂയോർക്കിലെ ''[[ദി സൺ (ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി)|സൺ]]'' ദിനപത്രം ഒരു യഥാർത്ഥ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനെയും ഇല്ലാത്ത ഒരു സഹപ്രവർത്തകനെയും ഉദ്ദരിച്ച് ചന്ദ്രനിലെ വിചിത്രമായ ജീവിതത്തെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. സാങ്കൽപ്പിക ലേഖനങ്ങൾ വിജയകരമായി പുതിയ വരിക്കാരെ ആകർഷിച്ചു, സീരീസ് ഒരു തട്ടിപ്പാണെന്ന് അടുത്ത മാസം സമ്മതിച്ചതിന് ശേഷം പേപ്പറിന് കുറച്ച് തിരിച്ചടി നേരിട്ടു.&lt;ref name=&quot;politico&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.history.com/this-day-in-history/the-great-moon-hoax|title=The Great Moon Hoax|date=August 25, 1835|publisher=history.com|access-date=February 19, 2017}}&lt;/ref&gt; എന്നിരുന്നാലും അത്തരം കഥകൾ വായനക്കാരെ രസിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്, അവരെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കാനായിരുന്നില്ല.&lt;ref name=FiveThirtyEight/&gt;

1800 മുതൽ 1810 വരെ, ആരോൺ ബറിനെതിരെ രാഷ്ട്രീയമായി ഉപയോഗിക്കാൻ ജെയിംസ് ചീതം സാങ്കൽപ്പിക കഥകൾ ഉപയോഗിച്ചു.&lt;ref name=&quot;Nine letters&quot;&gt;{{Cite book|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc2.ark:/13960/t3kw58q5w;view=1up;seq=1|title=Nine letters on the subject of Aaron Burr's political defection, ... HathiTrust Digital Library &amp;#124; HathiTrust Digital Library|date=December 8, 2018|publisher=Babel.hathitrust.org|access-date=September 25, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A view&quot;&gt;{{Cite book|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.$b310395|title=A view of the political conduct of Aaron Burr, Esq., Vice-President ...|date=August 22, 2019|publisher=Babel.hathitrust.org|access-date=September 25, 2019}}&lt;/ref&gt; അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കഥകൾ പലപ്പോഴും അപകീർത്തികരവും കേസെടുക്കുന്നതും ആയിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/009027749|title=Catalog Record: The trial of the Hon. Maturin Livingston, ... &amp;#124; HathiTrust Digital Library|access-date=September 25, 2019|date=May 6, 1908|publisher=Catalog.hathitrust.org}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ravellaw.com/opinions/91963cff266d7327d6c7aefce41919a7|title=Cheetham v. Thomas, 5 Johns. 430 (1809)|access-date=September 25, 2019|publisher=Ravel Law|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731042532/https://www.ravellaw.com/opinions/91963cff266d7327d6c7aefce41919a7|archive-date=July 31, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rotunda.upress.virginia.edu/founders/default.xqy?keys=FOEA-print-04-01-02-2263|title=Aaron Burr v. James CheethamStatement re Election of 1800, 18 August 1805|access-date=September 25, 2019|publisher=Rotunda.upress.virginia.edu}}&lt;/ref&gt;

=== 20-ാം നൂറ്റാണ്ട് ===
1900-കളിൽ വ്യാജവാർത്തകൾ പ്രചാരത്തിലാവുകയും അതിവേഗം പ്രചരിക്കുകയും ചെയ്തു. ടെക്‌നോളജി കാരണം പത്രങ്ങൾ, ലേഖനങ്ങൾ, മാസികകൾ തുടങ്ങിയ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് ആവശ്യക്കാർ ഏറെയായിരുന്നു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://theconversation.com/techniques-of-19th-century-fake-news-reporter-teach-us-why-we-fall-for-it-today-75583|title=Techniques of 19th-century fake news reporter teach us why we fall for it today|access-date=March 25, 2019|last=McGillen|first=Petra S.|date=April 6, 2017|website=The Conversation|language=en}}&lt;/ref&gt; 1915-ൽ വുഡ്രോ വിൽസണിൻ്റെ &quot;അമേരിക്ക ഫസ്റ്റ്&quot; എന്ന വാചകം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പ്രഭാഷണം ''ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്'' പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രസംഗത്തിൻ്റെ ആശയ പ്രചാരണത്തിനും തെറ്റായ വിവരങ്ങൾക്കുമെതിരായ ഭാഗം വിവരിക്കാൻ, &quot;Fake News Condemned (വ്യാജ വാർത്തകൾ അപലപിക്കപ്പെട്ടു)&quot; എന്ന ഉപശീർഷകവും ഉപയോഗിച്ചതായി എഴുത്തുകാരിയായ [[സാറാ ചർച്ച്വെൽ|സാറാ ചർച്ച്‌വെൽ]] പറയുന്നു. എന്നാൽ വിൽസൺ &quot;വ്യാജ വാർത്ത&quot; എന്ന പ്രയോഗം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ല.&lt;ref&gt;[[Sarah Churchwell]] ''Behold America: A History of America First and the American Dream''. Bloomsbury, 2018. p. 44. {{ISBN|978-1408894804}}&lt;/ref&gt; സിഎൻഎൻ പറയുന്നത് അനുസരിച്ച്, &quot;ട്രംപായിരുന്നു... &quot;Fake News (വ്യാജ വാർത്ത)&quot; എന്ന പദം തൻ്റെ എതിരാളികൾക്കെതിരെ വിന്യസിച്ച ആദ്യത്തെ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ്&quot;,&lt;ref&gt;{{cite news |last=Mackintosh |first=Eliza |date=October 25, 2020 |title=No matter who wins the US election, the world's 'fake news' problem is here to stay |url=https://www.cnn.com/2020/10/25/world/trump-fake-news-legacy-intl/index.html |work=CNN}}&lt;/ref&gt; സാറാ ചർച്ച്‌വെല്ലിൻ്റെ കൃതികൾ ഉദ്ധരിച്ചു, &quot;വുഡ്രോ വിൽസണാണ് ഇത് ജനകീയമാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://twitter.com/AllanKirkhart/status/1320534311322423302|title=Twitter Post|access-date=October 27, 2020|last=Kirkhart|first=Allan|date=October 25, 2010|website=Internet Archive|publisher=Twitter|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026163403/https://twitter.com/AllanKirkhart/status/1320534311322423302|archive-date=October 26, 2020}}&lt;/ref&gt; എന്നാൽ ട്രംപാണ് ഇത് ആദ്യമായി ജനകീയമാക്കിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://twitter.com/sarahchurchwell/status/1320638221169184770|title=Twitter Post|access-date=October 27, 2020|last=Churchwell|first=Sarah|date=October 26, 2010|website=Internet Archive|publisher=Twitter|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026134140/https://twitter.com/sarahchurchwell/status/1320638221169184770|archive-date=October 26, 2020}}&lt;/ref&gt;

=== 21-ാം നൂറ്റാണ്ട് ===
21-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, വ്യാജവാർത്തകളുടെ സ്വാധീനവും ഈ പദത്തിൻ്റെ ഉപയോഗവും വ്യാപകമായി.&lt;ref name=&quot;NYT-20170623&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Kaplan |first1=Andreas |chapter=Artificial Intelligence, Social Media, and Fake News: Is This the End of Democracy? |title=Digital Transformation in Media &amp; Society |chapter-url=https://cdn.istanbul.edu.tr/file/JTA6CLJ8T5/DF3BF2DBD76E4F7DB8A7143D0EA6F212 |doi=10.26650/B/SS07.2020.013.09 |editor1=Ayşen Akkor Gül |editor2=Yıldız Dilek Ertürk |editor3=Paul Elmer|publisher=Istanbul University Press|doi-broken-date=January 31, 2024 }}&lt;/ref&gt; ഇൻറർനെറ്റിൻ്റെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന വ്യാപനം അതിൻ്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി. പലപ്പോഴും സ്ഥിരീകരണത്തിൻ്റെ അഭാവത്തിൽ പുതിയ വിവരങ്ങളും സ്റ്റോറികളും സ്ഥിരമായും എന്നത്തേക്കാളും വേഗതയേറിയ നിരക്കിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. &lt;ref name=&quot;spotfake3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.factcheck.org/2016/11/how-to-spot-fake-news/|title=How to spot fake news|access-date=August 11, 2020|last=Kiely|first=Eugene|last2=Robertson|first2=Lori|date=November 18, 2016|website=FactCheck.org|publisher=[[University of Pennsylvania]] – Annenberg Public Policy Center}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://libraryproxy.tulsacc.edu:2060/ehost/detail/detail?vid=0&amp;sid=d0a10b0d-5a80-4485-8e38-105efc2b29dc%40pdc-v-sessmgr01&amp;bdata=JnNpdGU9ZWhvc3QtbGl2ZSZzY29wZT1zaXRl#AN=126274669&amp;db=aph|title=Combating fake news in the digital age|access-date=April 10, 2018|last=Burkhardt|first=Johanna|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731030221/http://libraryproxy.tulsacc.edu:2060/ehost/detail/detail?vid=0&amp;sid=d0a10b0d-5a80-4485-8e38-105efc2b29dc%40pdc-v-sessmgr01&amp;bdata=JnNpdGU9ZWhvc3QtbGl2ZSZzY29wZT1zaXRl#AN=126274669&amp;db=aph|archive-date=July 31, 2020}}&lt;/ref&gt; വ്യാജ വാർത്തകൾ ഇമെയിലുകൾ വഴി അയക്കുന്നതിൽ നിന്ന് സോഷ്യൽ മീഡിയയെ ആക്രമിക്കുന്നതിലേക്ക് വളർന്നു.&lt;ref name=&quot;spotfake3&quot; /&gt; ലിങ്കുകളിൽ ക്ലിക്കുചെയ്യാനും ട്രാഫിക്കും ലാഭവും വർദ്ധിപ്പിക്കാനും വായനക്കാരെ കബളിപ്പിക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌ത കഥകളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുപുറമെ, ആക്ഷേപഹാസ്യ വാർത്തകളെയും (അതിൻ്റെ ഉദ്ദേശ്യം തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കലല്ല) ഈ പദം പരാമർശിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2016/12/25/us/politics/fake-news-claims-conservatives-mainstream-media-.html|title=Wielding claims of 'fake news,' conservatives take aim at mainstream media|newspaper=[[The New York Times]] |first=Jeremy W. |last=Peters |date=December 25, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.cbsnews.com/news/daily-show-with-jon-stewart-last-show-influence-on-media-politics/|title=A look at &quot;Daily Show&quot; host Jon Stewart's legacy|work=[[CBS News]]}}&lt;/ref&gt; ആക്ഷേപഹാസ്യത്തിൻ്റെ യുണൈറ്റഡ് സ്‌റ്റേറ്റ്‌സ് ഉദാഹരണങ്ങളിൽ പത്രം ''ദി ഒനിയൻ'', ''സാറ്റർഡേ നൈറ്റ് ലൈവിൻ്റെ'' {{Apostrophe}} ''അപ്‌ഡേറ്റ്'', ടെലിവിഷൻ ഷോകൾ ''ദി ഡെയ്‌ലി ഷോ'', ''ദി കോൾബർട്ട് റിപ്പോർട്ട്'', ''ദി ലേറ്റ് ഷോ വിത്ത് സ്റ്റീഫൻ കോൾബെർട്ട് എന്നിവ'' ഉൾപ്പെടുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.esquire.com/entertainment/tv/a23798/michael-che-weekend-update-snl/|title=Why SNL's 'Weekend Update' change is brilliant|date=September 12, 2014|newspaper=[[Esquire (magazine)|Esquire]]|access-date=February 19, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.npr.org/2013/08/29/216439725/area-man-realizes-hes-been-reading-fake-news-for-25-years|title=Area Man realizes he's been reading fake news for 25 years|publisher=[[NPR]] |access-date=February 19, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.newsobserver.com/entertainment/books/article121956252.html|title='The Daily Show (The Book)' is a reminder of when fake news was funny|newspaper=[[The News &amp; Observer]] |location=Raleigh, N.C. |access-date=February 19, 2017}}&lt;/ref&gt;

21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വ്യാജ വാർത്തകൾ പലപ്പോഴും വാർത്താ ഔട്ട്‌ലെറ്റിൻ്റെ സാമ്പത്തിക ലാഭം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കൂടി ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്. [[എൻപിആർ|എൻപിആർ-]] ന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ, വ്യാജ വാർത്താ ലേഖനങ്ങൾ ആരാണ് എഴുതുന്നത്, ആരാണ് ഈ ലേഖനങ്ങൾക്ക് പണം നൽകുന്നത്, എന്തിനാണ് വ്യാജ വാർത്ത സൃഷ്‌ടിക്കുന്നവർ തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നതെന്ന് വ്യാജ മാധ്യമ കൂട്ടായ്മയായ [[ഡെൻവർ ഗാർഡിയൻ|ഡിസ്ഇൻഫോമീഡിയ-]] യുടെ മുൻ സിഇഒ ജെസ്റ്റിൻ കോളർ പറഞ്ഞു. വ്യാജ വാർത്ത സൃഷ്‌ടിക്കുന്ന തൻ്റെ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച കോളർ, തൻ്റെ കമ്പനി ഒരേസമയം 20 മുതൽ 25 വരെ എഴുത്തുകാർക്ക് ജോലി നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും പരസ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രതിമാസം $10,000 മുതൽ $30,000 വരെ സമ്പാദിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും പറഞ്ഞു. കോളർ ഒരു ഫ്രീലാൻസ് എഴുത്തുകാരനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു മാസിക വിൽപ്പനക്കാരനായി പത്രപ്രവർത്തനത്തിൽ തൻ്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചു. വ്യാജവാർത്തകൾ എത്ര വേഗത്തിൽ പടരുമെന്ന് തനിക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും തെളിയിക്കാനാണ് താൻ വ്യാജ വാർത്താ വ്യവസായത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.npr.org/sections/alltechconsidered/2016/11/23/503146770/npr-finds-the-head-of-a-covert-fake-news-operation-in-the-suburbs|title=We tracked down a fake-news creator in the suburbs. Here's what we learned|last=Sydell|first=Laura|date=November 23, 2016|publisher=[[NPR]]}}&lt;/ref&gt; വ്യാജ വാർത്തകളുടെ വിതരണത്തിന് ഉത്തരവാദി ഡിസ്ഇൻഫോമീഡിയ മാത്രമല്ല; [[BuzzFeed|ബസ്ഫീഡ്]] മീഡിയ എഡിറ്റർ ക്രെയ്ഗ് സിൽവർമാൻ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ്-ൻ്റെ പിന്നിലുള്ള വ്യക്തികളും അടിസ്ഥാനപരമായി വ്യാജ വാർത്താ വെബ്‌സൈറ്റുകൾക്കും അവയുടെ ഉള്ളടക്കത്തിനും ഫണ്ട് നൽകുന്നു, സെൻസേഷണലൈസ്ഡ് സ്റ്റോറികൾ &quot;ട്രെൻഡ്&quot; ആക്കി വ്യാജ വാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഫേസ്ബുക്ക് ഉപയോക്താക്കൾ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.npr.org/2016/12/14/505547295/fake-news-expert-on-how-false-stories-spread-and-why-people-believe-them|title=Fake news expert on how false stories spread and why people believe them| last=Davies| first=Dave| date=December 14, 2016|publisher=[[NPR]]}}&lt;/ref&gt; ഫേസ്ബുക്ക് സിഇഒ [[മാർക്ക് സക്കർബർഗ്]] ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, &quot;ഫേസ്‌ബുക്കിലെ വ്യാജവാർത്തകൾ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനെ ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ സ്വാധീനിച്ചുവെന്ന ആശയം, വളരെ ഭ്രാന്തമായ ആശയമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു&quot;, കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഫേസ്ബുക്ക് വ്യാജ വാർത്തകൾ ഫ്ലാഗ് ചെയ്യാനുള്ള വഴികൾ തേടുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം ബ്ലോഗ് ചെയ്തു.&lt;ref name=CBSNews20161117&gt;{{cite news|title=Probe reveals stunning stats about fake election headlines on Facebook|date=November 17, 2016|work=[[CBS News]]|access-date=May 5, 2017|url=http://www.cbsnews.com/news/facebook-fake-election-news-more-popular-than-real-news-buzzfeed-investigation/}}&lt;/ref&gt;

2014-ൽ, റഷ്യൻ പിന്തുണയുള്ള ഉക്രേനിയൻ വിമതർ [[മലേഷ്യൻ എയർലൈൻസ് ഫ്ലൈറ്റ് 17]] വെടിവച്ചു വീഴ്ത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് ഒരു എതിർപ്രചരണം സൃഷ്ടിക്കാൻ ആർടി പോലുള്ള നെറ്റ്‌വർക്കുകൾ വഴി [[റഷ്യൻ സർക്കാർ]] തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/08/29/world/europe/russia-sweden-disinformation.html|title=A powerful Russian weapon: The spread of false stories|last=Macfarquhar|first=Neil|date=August 28, 2016|newspaper=[[The New York Times]]|access-date=February 19, 2017 }}&lt;/ref&gt; 2014-ൽ ക്രിമിയയുടെ അധിനിവേശത്തിനു ശേഷം റഷ്യൻ പ്രചരണങ്ങളിലും വ്യാജ വാർത്തകളിലും ഗണ്യമായ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായതായി 2016-ൽ [[നാറ്റോ]] അവകാശപ്പെട്ടു. &lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-russia-media-idUSKBN15Q0MG|title=NATO says it sees sharp rise in Russian disinformation since Crimea seizure|date=February 11, 2017|work=[[Reuters]]|access-date=February 19, 2017}}&lt;/ref&gt; റഷ്യൻ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ നിന്നുള്ള വ്യാജ വാർത്തകൾ [[റോയ്‌റ്റേഴ്സ്|റോയിട്ടേഴ്‌സ്]] വാർത്താ ഏജൻസി അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ ഏറ്റവും ജനപ്രിയ വാർത്താ വെബ്‌സൈറ്റുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Watanabe|first=Kohei|title=The spread of the Kremlin's narratives by a western news agency during the Ukraine crisis|journal=The Journal of International Communication|date=January 2, 2017|volume=23|issue=1|pages=138–158|doi=10.1080/13216597.2017.1287750|url=http://eprints.lse.ac.uk/69213/2/Watanabe_The%20spread%20of%20the%20Kremlin%E2%80%99s%20narratives_Author_2017%20LSERO.pdf|archive-date=2019-04-27|access-date=2024-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427225128/http://eprints.lse.ac.uk/69213/2/Watanabe_The%20spread%20of%20the%20Kremlin%E2%80%99s%20narratives_Author_2017%20LSERO.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== കുറിപ്പുകൾ ==
{{Notelist}}

== അവലംബം ==
{{Reflist}}

=== Sources ===
{{Free-content attribution
|title=World Trends in Freedom of Expression and Media Development Global Report 2017/2018|author=University of Oxford|publisher=UNESCO|page numbers=202|source=|documentURL=http://unesdoc.unesco.org/images/0026/002610/261065e.pdf|license statement URL=http://www.unesco.org/ulis/cgi-bin/ulis.pl?catno=261065&amp;set=005B2A1A4F_2_135&amp;gp=1&amp;lin=1&amp;ll=1|license=CC BY SA 3.0 IGO}}
{{Disinformation}}
{{Media manipulation}}
{{Journalism}}
{{Media culture}}
{{Authority control}}

[[വർഗ്ഗം:കള്ളം പറയുക]]
[[വർഗ്ഗം:വ്യാജ വാർത്ത]]</text>
      <sha1>cb5q5zwfy0mav4bpxj8rvslu4ahtnvs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സീരിയസ് ഫ്രോഡ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ഓഫീസ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>615616</id>
    <revision>
      <id>4619936</id>
      <parentid>4073469</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T10:19:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>146798</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>4619936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8363" sha1="sw6fwwzd5v48nmxztv5hknzeoo97p4k" xml:space="preserve">
{{Infobox law enforcement agency|agencyname=Serious Fraud Investigation Office|commonname={{nowrap| Serious Fraud Investigation Office}}|abbreviation=SFIO|nativename=&lt;small&gt;गंभीर कपट अन्वेषण कार्यालय&lt;/small&gt;|nativenamer=|logo=Emblem of India.svg|logocaption=[[Seal (emblem)|Seal]] of the SFIO|motto=|formed=2003|preceding1=|country=India|federal=Yes|governingbody=Government of India|headquarters=[[New Delhi]], India|minister1pfo=Minister of Corporate Affairs|chief1name=Keshav Chandra|chief1position=[[Director-general|Director]] up to 17 December 2022|parentagency=Ministry of Corporate Affairs|child1agency=|officetype=Region|officename={{collapsible list |title=4 |[[Hyderabad]] |[[Kolkata]] |[[Mumbai]] |[[Chennai]]}}|stationtype=Regional Offices|stations=5|website={{URL|http://sfio.nic.in/}}|footnotes=}}


കോർപ്പറേറ്റ് തട്ടിപ്പ് അന്വേഷിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു നിയമപരമായ ഏജൻസി സീരിയസ് ഫ്രോഡ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ഓഫീസ് (എസ്എഫ്ഐഒ). വൈറ്റ് കോളർ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ
കണ്ടെത്തുന്നതിനും വിചാരണ ചെയ്യുന്നതിനും അല്ലെങ്കിൽ പ്രോസിക്യൂഷൻ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള അധികാരത്തോടെ ഇത് ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ കോർപ്പറേറ്റ് കാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അക്കൌണ്ടൻസി, ഫോറൻസിക് ഓഡിറ്റിംഗ്, ബാങ്കിംഗ്, നിയമം, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, അന്വേഷണം, കമ്പനി നിയമം, മൂലധന വിപണി, നികുതി തുടങ്ങിയ വിവിധ മേഖലകളിലെ വിദഗ്ധർ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു മൾട്ടി-ഡിസിപ്ലിനറി സംഘടനയാണ് എസ്എഫ്ഐഒ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://sfio.nic.in/websitenew/proactive_disclosure.pdf#P1 |title=Archived copy |access-date=22 November 2013 |archive-date=14 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130314071059/http://www.sfio.nic.in/websitenew/proactive_disclosure.pdf#P1 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/chit-funds-sc-notices-to-centre-sebi-ed/1197050/|title=Chit funds: SC notices to Centre, SEBI, ED|date=20 November 2013}}&lt;/ref&gt;
== ചരിത്രം ==

2003 ജൂലൈ 2 ന് ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അംഗീകരിച്ച ഒരു പ്രമേയത്തിലൂടെ ഇത് രൂപീകരിക്കുകയും 1956 ലെ മുൻ കമ്പനി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 235 മുതൽ 247 വരെ നിലവിലുള്ള നിയമ ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിൽ അന്വേഷണം നടത്തുകയും ചെയ്തു.  2013ലെ കമ്പനി നിയമത്തിലെ 211-ാം വകുപ്പ് എസ്. എഫ്. ഐ. ഒയ്ക്ക് നിയമപരമായ പദവി നൽകി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sfio.nic.in/websitenew/main2.asp|title=Serious Fraud Investigation Office|access-date=2024-03-17|archive-date=2016-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20161121063654/http://www.sfio.nic.in/websitenew/main2.asp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


വിപണി തട്ടിപ്പുകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടാക്കിയ ബാങ്കിംഗ് ഇതര കമ്പനികളുടെ പരാജയത്തിന്റെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ 2002 ഓഗസ്റ്റ് 21 ന് സർക്കാർ രൂപീകരിച്ച കോർപ്പറേറ്റ് ഭരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നരേഷ് ചന്ദ്ര കമ്മിറ്റിയുടെ ശുപാർശയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 2003 ജനുവരി 9 ന് എസ്എഫ്ഐഒ സ്ഥാപിക്കാൻ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു.
== സംഘടനയുടെ ഘടന ==
ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ ഫീൽഡ് ഓഫീസുകളുള്ള ഏജൻസിയുടെ ആസ്ഥാനം ന്യൂഡൽഹിയിലാണ്. ഐസിഎൽഎസ്, ഐഎഎസ്, ഐപിഎസ്, ഐആർഎസ്, ബാങ്കുകൾ, മറ്റ് കേന്ദ്ര സേവനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ് എസ്എഫ്ഐഒയിൽ ഭൂരിഭാഗവും. കേശവ് ചന്ദ്ര (ഐ. എ. എസ്.) ആണ് ഇപ്പോഴത്തെ എസ്. എഫ്. ഐ. ഒ ഡയറക്ടർ.  അഡീഷണൽ, ജോയിന്റ്, ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ തലത്തിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ മാതൃ കേഡറായ ഇന്ത്യൻ കോർപ്പറേറ്റ് ലോ സർവീസിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sfio.nic.in/SFIOmap.aspx|title=SFIO Home Page|access-date=2017-02-14|website=sfio.nic.in|archive-date=2017-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170214180328/http://sfio.nic.in/SFIOmap.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sfio.nic.in/Org_beh.aspx|title=Organisation Behaviour|access-date=2017-02-14|website=sfio.nic.in|archive-date=2017-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170214182113/http://sfio.nic.in/Org_beh.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;മുംബൈ, കൊൽക്കത്ത, ചെന്നൈ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഏജൻസിക്ക് നാല് പ്രാദേശിക ഓഫീസുകളുണ്ട്.

== അന്വേഷണം ==
ഉണ്ടാകുന്നുഃ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sfio.gov.in/en/about-sfio-history/|title=About SFIO {{!}} Serious Fraud Investigation Office {{!}} India|access-date=1 February 2024|last=SFIO|publisher=sfio.gov.in}}&lt;/ref&gt;
സർക്കാരിന് ആവശ്യമെങ്കിൽ ഒരു കമ്പനിയുടെ കാര്യങ്ങളിൽ അന്വേഷണം നടത്താൻ എസ്. എഫ്. ഐ. ഒയെ ചുമതലപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അത്തരം സംഭവങ്ങൾ വിവിധ സാഹചര്യങ്ങളിൽ 

* 2013ലെ കമ്പനി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 208 പ്രകാരം രജിസ്ട്രാർ ഓഫ് കമ്പനീസ് അല്ലെങ്കിൽ ഇൻസ്പെക്ടർമാരിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ട്.
* ഒരു കമ്പനി പാസാക്കിയ ഒരു പ്രത്യേക പ്രമേയം അതിന്റെ കാര്യങ്ങളിൽ അന്വേഷണം നടത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത സൂചിപ്പിക്കുമ്പോൾ.
* പൊതുതാൽപര്യത്തിൽ.
* കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റേയോ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെയോ ഏതെങ്കിലും വകുപ്പിന്റെ അഭ്യർത്ഥന പ്രകാരം.

== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:തട്ടിപ്പ്]]</text>
      <sha1>sw6fwwzd5v48nmxztv5hknzeoo97p4k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേരള യാത്ര 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>662914</id>
    <revision>
      <id>4619842</id>
      <parentid>4608552</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T15:04:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4619842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46650" sha1="j7kb29r1ejnsjgjkv48zs1fv8ql342y" xml:space="preserve">{{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}}

{{Databox}}
[[File:Kanthapuram Kerala yathra phase 3 in 2026 (50).jpg |thumb|right|300px|സ്വീകരണ യോഗങ്ങളിലൊന്ന്]]

ഇന്ത്യൻ ഗ്രാൻഡ് മുഫ്തിയും&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/world-news/who-is-kanthapuram-ap-kerala-mufti-who-led-the-negotiation-talks-to-extend-nimisha-priyas-execution-offered-rs-11cr/3915533/|title=Who is Kanthapuram AP? Kerala mufti who led the negotiation talks to extend Nimisha Priya’s execution, offered Rs 11cr|access-date=2026-01-02|date=2025-07-15|language=en}}&lt;/ref&gt; കേരള മുസ്‌ലിം ജമാഅത്ത് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ [[കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ]] 2026 ജനുവരിയിൽ കാസർക്കോട് നിന്നും തിരുനന്തപുരത്തേക്ക് നടത്തുന്ന യാത്ര തുടങ്ങി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sirajlive.com/kerala-yatra-begins-in-kasaragod-on-january-1-kanthapuram-will-lead.html?s|title=കേരളയാത്രക്ക് ജനുവരി ഒന്നിന് കാസർകോട്ട് തുടക്കം; കാന്തപുരം നയിക്കും|access-date=2026-01-01|last=ഡെസ്‌ക്|first=വെബ്|language=ml}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/kerala-yatra-led-by-kanthapuram-ap-abubacker-musliyar-begins-today-310873|title=കാന്തപുരം എ.പി അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ നയിക്കുന്ന കേരള യാത്രയ്ക്ക് ഇന്ന് തുടക്കം|access-date=2026-01-01|last=Desk|first=Web|date=2026-01-01|language=ml}}&lt;/ref&gt;
കേരള മുസ്‌ലിം ജമാഅത്തിന്റെ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.samakalikamalayalam.com/news/kerala/kanthapuram-against-communalism|title=കേരളം ഭരിക്കുന്നവർ തെക്കും വടക്കും വ്യത്യാസം കാണരുത് : കാന്തപുരം|access-date=2026-01-02|last=ഡെസ്ക്|first=സമകാലിക മലയാളം|date=2026-01-02|language=ml}}&lt;/ref&gt; ആഭിമുഖ്യത്തിൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനതല പര്യടനമാണ് ഇത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/News/kerala/kanthapuram-kerala-yathra-99910|title=കാന്തപുരം നയിക്കുന്ന കേരളയാത്രയ്‌ക്ക് തുടക്കം|access-date=2026-01-02|language=en}}&lt;/ref&gt; 'മനുഷ്യർക്കൊപ്പം' എന്ന പ്രമേയത്തിൽ ഊന്നിയാണ് ഈ യാത്ര സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. 2026 ജനുവരി 1-ന് &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/12/30/kerala-muslim-jamaath-kanthapuram-a-p-aboobacker-musliyar-to-lead-kerala-yatra.html|title=കേരള മുസ്‍ലിം ജമാഅത്ത് കേരളയാത്ര ‍ഒന്നുമുതൽ; നയിക്കുന്നത് കാന്തപുരം എ.പി.അബൂബക്കർ മുസല്യാർ|access-date=2026-01-01|language=ml}}&lt;/ref&gt;കാസർകോട് ജില്ലയിലെ ഉള്ളാൾ ദർഗയിൽ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-yatra-cherkala-kanthapuram-uiyqf6rg|title=കേരള മുസ്‌ലിം ജമാഅത്ത് കേരളയാത്രയ്ക്ക് വ്യാഴാഴ്ച ചെർക്കളയിൽ തുടക്കമാകും|access-date=2026-01-01|date=2026-01-01|language=en}}&lt;/ref&gt; നിന്ന് ആരംഭിച്ച യാത്ര ജനുവരി 16-ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് സമാപിക്കുന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2012/Apr/09/kanthapuram-to-begin-kerala-yatra-356813.html|title=Kanthapuram to Begin Kerala Yatra|access-date=2026-01-01|last=archive|first=From our online|date=2012-05-16|language=en}}&lt;/ref&gt; കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ മുൻപ് നടത്തിയ കേരള യാത്രകളുടെ ( 2012-ലെ കേരള യാത്ര) തുടർച്ചയായാണ് ഈ യാത്രയെ കണക്കാക്കുന്നത്. മുൻപത്തെ യാത്രകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, മാറുന്ന രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാനവിക മൂല്യങ്ങൾക്ക് ഊന്നൽ നൽകുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത. സമസ്തയുടെ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://janamtv.com/81024458/|title=കാന്തപുരം കേരള യാത്രക്കൊരുങ്ങുന്നു|access-date=2026-01-01|last=വെബ്‌ഡെസ്ക്|first=ജനം|date=2025-12-29|language=ml-IN}}&lt;/ref&gt; ഔദ്യോഗിക പതാക അംഗീകരിച്ചതിന്റെ 63-ാം വാർഷിക വേളയിലാണ് ഈ യാത്ര നടക്കുന്നത്.യാത്രയുടെ ഭാഗമായി ഓരോ ജില്ലകളിലും നടന്ന സ്വീകരണ പരിപാടികളിൽ വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുകയുണ്ടായി&lt;ref&gt;https://www.kairalinewsonline.com/kerala/bukhari-thangal-says-kerala-budget-strengthens-social-progress-of-grassroots-ys1 &lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.deshabhimani.com/News/kerala/a-budget-with-a-vision-for-welfare-and-security-bukhari-thangal-applauds-kerala-govt-69303&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt; Malayala Manoram daily Malappuram Edition on Jan 30,2026 in Page 3 &lt;/ref&gt;. 

==ലക്ഷ്യം==
സമൂഹത്തിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന അസഹിഷ്ണുതയ്ക്കെതിരെ മാനവികതയുടെ സന്ദേശം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.elbalad.news/6827417|title=رسالة سلام للإنسانية..مفتي الهند: الإرهاب والتطرّف لا يمثّلان الإسلام|access-date=2026-01-08|date=2026-01-07|language=ar-eg}}&lt;/ref&gt; പ്രചരിപ്പിക്കുക, മതസൗഹാർദ്ദം ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുക, പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കുക എന്നിവയാണ് യാത്രയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ. &quot;മനുഷ്യരെ തിരിച്ചറിയുക, അവരോടൊപ്പം നിൽക്കുക&quot; എന്ന സന്ദേശമാണ് യാത്ര മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sirajlive.com/kerala-trip-to-write-history.html?s|title=ചരിത്രമെഴുതാൻ കേരളയാത്ര|access-date=2026-01-01|last=കാന്തപുരം|first=ശഫീഖ്|language=ml}}&lt;/ref&gt;

==വിവരണം==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''വിവരം'''
|'''വിശദാംശങ്ങൾ'''
|-
|'''യാത്രാ നായകൻ'''
|കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ
|-
|'''പ്രമേയം'''
|മനുഷ്യർക്കൊപ്പം
|-
|'''ആരംഭം'''
|2026 ജനുവരി 1 (ഉള്ളാൾ ദർഗ, കാസർകോട്)
|-
|'''സമാപനം'''
|2026 ജനുവരി 16 (പുത്തരിക്കണ്ടം മൈതാനം, തിരുവനന്തപുരം)
|-
|'''സ്ഥിരം അംഗങ്ങൾ'''
|സമസ്തയുടെയും വിവിധ പോഷക സംഘടനകളുടെയും 40 നേതാക്കൾ
|-
|'''ഉപനായകർ'''
|[[സയ്യിദ് ഇബ്‌റാഹീമുൽ ഖലീൽ ബുഖാരി|സയ്യിദ് ഇബ്രാഹിം ഖലീൽ അൽ ബുഖാരി]], പേരോട് അബ്ദുറഹ്മാൻ സഖാഫി
|}

== പ്രധാന ഘട്ടങ്ങൾ ==

* '''ഉദ്ഘാടനം:''' 2026 ജനുവരി 1-ന് ഉച്ചയ്ക്ക് 12:30-ന് ഉള്ളാൾ ദർഗയിൽ നിന്ന് യാത്ര പ്രയാണം തുടങ്ങി. കർണാടക നിയമസഭാ സ്പീക്കർ യു.ടി. ഖാദർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖർ മംഗലാപുരത്ത് വെച്ച് യാത്രയ്ക്ക് സ്വീകരണം നൽകി. കേരള അതിർത്തിയായ തലപ്പാടിയിൽ വെച്ച് കേരള മുസ്‌ലിം ജമാഅത്ത് പ്രവർത്തകർ യാത്രയെ സ്വീകരിച്ചു.
* '''പര്യടനം:''' കേരളത്തിലെ 14 ജില്ലകളിലൂടെയും യാത്ര കടന്നുപോകുന്നു. ഓരോ ജില്ലയിലെയും പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ സ്വീകരണ യോഗങ്ങളും പ്രഭാഷണങ്ങളും സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* '''സമാപനം:''' ജനുവരി 16-ന് തിരുവനന്തപുരം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/12/30/kerala-muslim-jamaath-kanthapuram-a-p-aboobacker-musliyar-to-lead-kerala-yatra.html|title=കേരള മുസ്‍ലിം ജമാഅത്ത് കേരളയാത്ര ‍ഒന്നുമുതൽ; നയിക്കുന്നത് കാന്തപുരം എ.പി.അബൂബക്കർ മുസല്യാർ|access-date=2026-01-01|language=ml}}&lt;/ref&gt; പുത്തരിക്കണ്ടം മൈതാനത്തുള്ള താജുൽ ഉലമ നഗറിൽ വെച്ച് യാത്ര സമാപിക്കും. സമാപന സമ്മേളനത്തോടനുബന്ധിച്ച് മിഅ്‌റാജ് കോൺഫറൻസും നടക്കും.
===കാസർക്കോട് ജില്ല===
കേരളീയർ ഇസ്‌ലാമിനെ പരിചയപ്പെട്ടതെന്ന് സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമയിലൂടെയും അതിന്റെ മുൻകാല രൂപങ്ങളിലൂടെയുമാണെന്ന് കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/01/01/islam-preaches-love-and-harmony-says-kanthapuram-ap-aboobacker-musaliar.html|title=‘ഇസ്‌ലാം സ്‌നേഹമാണ്, എല്ലാവരുമായും നന്മയിൽ വർത്തിക്കാനാണ് ഇസ്‌ലാമിന്റെ അധ്യാപനം’: കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസല്യാർ|access-date=2026-01-02|language=ml}}&lt;/ref&gt; കാസർക്കോട് ചെർക്കളയിൽ കേരള യാത്രയ്ക്ക് നൽകിയ സ്വീകരണ സമ്മേളനത്തിൽ സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. സമസ്തയുടെ ക്രിയാത്മകമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഗുണഫലം മറ്റ് സമുദായങ്ങൾക്കും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Jan/02/keralites-knew-about-islam-thru-samastha-says-kanthapuram|title='Keralites knew about Islam thru Samastha', says Kanthapuram|access-date=2026-01-02|last=Service|first=Express News|date=2026-01-02|language=en}}&lt;/ref&gt; കേരളത്തിലെ ഭരണാധികാരികൾ അർഹമായ ആദരവോടെയാണ് ഇസ്‌ലാമിനെ സ്വീകരിച്ചത്. കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ ഇസ്‌ലാം പ്രചാരണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ മാലിക് ബിൻ ദീനാർ, സമാധാനപരമായ സഹവർത്തിത്വത്തിനും വിശുദ്ധമായ ആത്മീയതയ്ക്കും വേണ്ടിയാണ് നിലകൊണ്ടതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.സമസ്ത പ്രസിഡന്റ് ഇ. സുലൈമാൻ മുസ്‌ലിയാർ, മന്ത്രി കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ, കർണാടക സ്പീക്കർ യു.ടി. ഖാദർ, രാജ്‌മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ എം.പി.,സയ്യിദ് അലി ബാഫഖി തങ്ങൾ, സയ്യിദ് കെ.എസ്. ആറ്റക്കോയ തങ്ങൾ കുമ്പോൽ,  എം.എൽ.എമാരായ എം. രാജഗോപാലൻ, എൻ.എ. നെല്ലിക്കുന്ന്, സി.എച്ച്. കുഞ്ഞമ്പു, ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ, എ.കെ.എം. അഷ്‌റഫ്, ചിന്മയ മിഷൻ കേരള മേധാവി സ്വാമി വിവേകാനന്ദ സരസ്വതി, ഫാദർ മാത്യു ബേബി, കല്ലട്ര മാഹിൻ ഹാജി തുടങ്ങിയവർ പങ്കെടുത്തു.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20260102035134/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Jan/02/keralites-knew-about-islam-thru-samastha-says-kanthapuram | Web Archive. Indian Express] &lt;/ref&gt;

===കണ്ണൂർ ജില്ല===
കേരള മുസ്‌ലിം ജമാഅത്തിന്റെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ട കേരള യാത്ര 2026 ജനുവരി 2-ന് രണ്ടാം ദിവസത്തെ പര്യടനം കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ പൂർത്തിയാക്കി. ജില്ലയിലെ പയ്യന്നൂരിലും കണ്ണൂർ കളക്ടറേറ്റ് മൈതാനത്തും യാത്രയ്ക്ക് സ്വീകരണം നൽകി. സ്വീകരണ സമ്മേളനത്തിൽ സംസാരിക്കവേ, രാഷ്ട്രീയ-സാമുദായിക നേതാക്കൾ വർഗീയ പരാമർശങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കണമെന്ന് യാത്രാ നായകനായ കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. സമുദായ നേതാക്കളുടെ അശ്രദ്ധമായ ഓരോ പ്രയോഗവും സമൂഹത്തിൽ വിള്ളലുകൾ ഉണ്ടാക്കുമെന്നും, ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളും മതസൗഹാർദ്ദവും സംരക്ഷിക്കാൻ ഉത്തരവാദിത്തപ്പെട്ടവർ ജാഗ്രത പാലിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. .&lt;ref&gt;{{cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-01-02 |title=Kanthapuram urges leaders to avoid communal rhetoric |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kanthapuram-urges-leaders-to-avoid-communal-rhetoric/article70464908.ece |work=The Hindu |access-date=2026-01-03}}&lt;/ref&gt;

===കോഴിക്കോട് ജില്ല===
സ്വതന്ത്ര പരമാധികാര രാജ്യങ്ങൾക്ക് മേൽ അമേരിക്ക നടത്തുന്ന ആക്രമണങ്ങൾക്കെതിരെ ലോകം കൈകെട്ടി നോക്കിനിൽക്കരുതെന്ന് കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർക്ക് കോഴിക്കോട് നൽകിയ സ്വീകരണത്തിൽ പറഞ്ഞു.
ഇത്തരം ഏകപക്ഷീയമായ ആക്രമണങ്ങൾ അനുവദിക്കരുത്. ഇതിനെതിരെ ഇന്ത്യ ശബ്ദമുയർത്തുകയും പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും വേണം.വെനസ്വേലയ്‌ക്കെതിരായ ഏകപക്ഷീയമായ കടന്നുകയറ്റം ഒരു സാഹചര്യത്തിലും അംഗീകരിക്കാനാവില്ല.ഇത്തരം ആക്രമണങ്ങൾ ജനാധിപത്യമെന്ന ആശയത്തെ തന്നെ ഇല്ലാതാക്കുമെന്നും ലോകം ഏകാധിപത്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണോ എന്ന് ആശങ്കയുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.[https://www.thehindu.com/news/national/kerala/india-should-oppose-us-attacks-on-sovereign-nations-kanthapuram/article70471541.ece]  [[ജോൺ ബ്രിട്ടാസ്|ജോൺ ബ്രിട്ടാസ് എംപി]] ആണ് ഇവിടത്തെ സ്വീകരണ യോഗം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.
===മലപ്പുറം ജില്ല===
[[File:Kerala Yathra Malappuram 2 Ap USthad.jpg|thumb|right| കേരളയാത്ര സ്വീകരണത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നു]]
മലപ്പുറം ജില്ലയുടെ മതസൗഹാർദ്ദവും സഹവർത്തിത്വവും രാജ്യം മാതൃകയാക്കണമെന്ന് കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ പ്രസ്താവിച്ചു. ചില തൽപരകക്ഷികൾ മലപ്പുറത്തെ വർഗീയമായി ചിത്രീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെന്നും, എന്നാൽ ജില്ലയിലെ ജനങ്ങളുടെ സ്നേഹവും ഒരുമയും നേരിട്ട് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. കൂടാതെ ജില്ലയുടെ വിഭജന ആവശ്യം മതപരമായ കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ കാണരുതെന്നും ജനസംഖ്യാ വർദ്ധനവിന് അനുസരിച്ചുള്ള പുനഃസംഘടനയാണ് വേണ്ടതെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.ആര്യാടൻ ഷൌക്കത്ത് എംഎൽഎ, എ വിജയരാഘവൻ തുടങ്ങിയവർ ഇവിടെ പ്രസംഗിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite news|URL=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/nation-must-emulate-malappurams-communal-harmony-says-kanthapuram/article70483254.ece|Title=The Hindu Newsdaily|Date=7th January 2025}}&lt;/ref&gt;

===പാലക്കാട് ജില്ല===
അന്നം ചോദിച്ചു വരുന്നവരെ തല്ലിക്കൊല്ലുന്നത് കാടത്തമാണെന്നും, മനുഷ്യരെ വംശീയമായി വേർതിരിക്കുന്ന ചിന്തകൾ സമൂഹത്തിന് ഗുണകരമല്ലെന്നും&quot; പാലക്കാട് നടന്ന സ്വീകരണയോഗത്തിൽ അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/palakkad/news/localnews-palakkad-17113488-|title=ആൾക്കൂട്ടക്കൊലപാതകങ്ങൾ അംഗീകരിക്കാനാവില്ല -കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ|access-date=2026-01-10|date=2026-01-10|language=en}}&lt;/ref&gt;മതനിരപേക്ഷത ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നതിൽ കാന്തപുരം എ.പി.അബൂബക്കർ മുസല്യാർക്കും കേരള മുസ്‌ലിം ജമാഅത്തിനും വലിയ പങ്കുണ്ടെന്നു യോഗം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത മന്ത്രി എം.ബി.രാജേഷ്. പറഞ്ഞു.തിന്മകളെ നന്മ കൊണ്ടു പ്രതിരോധിക്കണമെന്നും ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാരായ സയ്യിദ് ഇബ്രാഹിമുൽ ഖലീൽ അൽ ബുഖാരിയും പേരോട് അബ്ദുറഹിമാൻ മുസ്ലിയാരും പറഞ്ഞു. പാലക്കാടിനായി പ്രത്യേക കാർഷിക വികസന പാക്കേജ് പ്രഖ്യാപിക്കണം.സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് നിർണ്ണായക സംഭാവന നൽകുന്ന ജില്ലയിലെ നെൽകർഷകരെയും നെൽപ്പാടങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കാൻ പാക്കേജ് അനിവാര്യമാണ്. നെല്ലിന്റെ താങ്ങുവില വർദ്ധിപ്പിക്കുക, സംഭരിക്കുന്ന നെല്ലിന്റെ പണം ഒരു മാസത്തിനകം നൽകുക തുടങ്ങിയ നിർദ്ദേശങ്ങളും പാക്കേജിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം.പാലക്കാട് ഗവ. മെഡിക്കൽ കോളേജിനെ സ്വയംപര്യാപ്തമാക്കണമെന്നും നേതൃത്വം ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഉദ്ഘാടനം കഴിഞ്ഞ് 10 വർഷം പിന്നിട്ടിട്ടും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഇല്ലാതെ റഫറൽ കേന്ദ്രമായി തുടരുകയാണ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്. ആവശ്യത്തിന് സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ഡോക്ടർമാരെ നിയോഗിച്ച് ആധുനിക ചികിത്സാ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കി മെഡിക്കൽ കോളേജിനെ പൂർണ്ണസജ്ജമായ ചികിത്സാ കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റണം. അട്ടപ്പാടി, നെല്ലിയാമ്പതി പോലുള്ള മലയോര മേഖലകളിലേക്കുള്ള ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തണമെന്നും മഴക്കാലങ്ങളിൽ ഈ പ്രദേശങ്ങൾ ഒറ്റപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കണമെന്നും നേതാക്കൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു. മുസ്‍ലിം ജമാഅത്ത് സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റ് മാരായമംഗലം എ.പി. അബ്ദുറഹ്മാൻ ഫൈസി,  [[വി.കെ. ശ്രീകണ്ഠൻ|വി.കെ. ശ്രീകണ്ഠൻ എം.പി]], എം.എൽ.എ മാരായ കെ. പ്രേംകുമാർ, [[പി. മമ്മിക്കുട്ടി]], [[മുഹമ്മദ്‌ മുഹ്സിൻ പി.|എ. മുഹമ്മദ് മുഹ്‌സിൻ]], മുൻ എം.എൽ.എ മാരായ എം. ഹംസ, കളത്തിൽ അബ്ദുള്ള, സി.പി.ഐ സംസ്ഥാന എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗം കെ.പി. സുരേഷ്‌രാജ്, കെ.പി.സി.സി സെക്രട്ടറി പി. ഹരിഗോവിന്ദൻ, [[സയ്യിദ് ഇബ്‌റാഹീമുൽ ഖലീൽ ബുഖാരി|സയ്യിദ് ഇബ്രാഹിമുൽ ഖലീൽ അൽ ബുഖാരി]], പേരോട് അബ്ദുറഹ്മാൻ സഖാഫി, പൊന്മള അബ്ദുൽ ഖാദർ മുസല്യാർ, മാരായമംഗലം എ.പി. അബ്ദുറഹ്മാൻ ഫൈസി, സാദിഖ് സഖാഫി പെരിന്താറ്റിരി, കൂറ്റമ്പാറ അബ്ദുറഹ്മാൻ ദാരിമി തുടങ്ങിയവർ സംസാരിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/palakkad/2026/01/10/kanthapuram-humanity-peace.html|title=അന്നം ചോദിച്ചു വരുന്നവരെ തല്ലിക്കൊല്ലരുത്: കാന്തപുരം|access-date=2026-01-10|language=ml}}&lt;/ref&gt;
==പത്തനംതിട്ട==
മലിനമാകുന്ന പമ്പാനദി സംരക്ഷിക്കാൻ അടിയന്തരമായി മാതൃക പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കാൻ ശാസ്ത്രീയ പരിഹാര മാർഗങ്ങൾ സർക്കാർ ഉടനെ കണ്ടെത്തണമെന്ന് കാന്തപുരം എ.പി.അബൂബക്കർ മുസല്യാർ പറഞ്ഞു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/pathanamthitta/2026/01/15/kerala-yatra-muslim-jamaat-pathanamthitta.html|title=രാജ്യത്തിന്റെ പൈതൃകമായ സൗഹൃദം കാത്തു സൂക്ഷിക്കണം: കാന്തപുരം|access-date=2026-01-17|language=ml}}&lt;/ref&gt; കേരള യാത്രക്ക് പത്തനംതിട്ടയിൽ നൽകിയ സ്വീകരണ സമ്മേളനത്തിൽ പ്രസംഗിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഹിന്ദു – ഹൈന്ദവ – മുസ്ലീം വിഭാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് ജീവിക്കുന്ന നാടാണ് നമ്മുടേത്. നമ്മുടെ രാജ്യത്തിന്റെ പൈതൃകം സൗഹൃദമാണ്. ആ സൗഹൃദം കാത്തു സൂക്ഷിക്കണം എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.നിരവധി സാമൂഹ്യ രാഷ്ട്രീയ രംഗത്തുള്ളവർ സംബന്ധിച്ചു

==ആലപ്പുഴ==
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനുവരി 14നു നടന്ന സ്വീകരണ പരിപാടിയിൽ [[ശ്രീനാരായണ ധർമ്മ സംഘം ട്രസ്റ്റ്|ശ്രീനാരായണ ധർമ്മസംഘം ട്രസ്റ്റ്]] നൽകുന്ന ശ്രീനാരായണ ഗുരു പുരസ്കാരം (Sree Narayana Guru Award) 2024-ൽ മർക്കസ് ചാൻസലറും ഇന്ത്യൻ ഗ്രാൻഡ് മുഫ്തിയുമായ കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്‍ലിയാർക്ക് സമ്മാനിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kairalinewsonline.com/kerala/sree-narayana-guru-sahodarya-award-was-presented-to-kanthapuram-a-p-aboobacker-musliyar-ah1|title=Sree Narayana Guru Sahodarya Award {{!}} പ്രഥമ ശ്രീനാരായണ ഗുരു സാഹോദര്യ പുരസ്കാരം കാന്തപുരം എ പി അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർക്ക് സമ്മാനിച്ചു|access-date=2026-01-14|last=Krishna|first=Athira|date=2026-01-14|language=ml}}&lt;/ref&gt; ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ വിശ്വമാനവികതയും &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kanthapuram-musliyar-sree-narayana-guru-award-a9wk2ewy|title=ശ്രീനാരായണ ഗുരു സാഹോദര്യ പുരസ്‌കാരം കാന്തപുരം എ പി അബൂബക്കർ മുസ്ലിയാർക്ക് സമ്മാനിച്ചു|access-date=2026-01-14|date=2026-01-14|language=en}}&lt;/ref&gt; ദർശനങ്ങളും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനും വിദ്യാഭ്യാസ-സാമൂഹിക മേഖലകളിൽ നൽകിയ മികച്ച സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ചുമാണ് ഈ അവാർഡ് നൽകിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/swami-saswathikananda-cultural-center-presents-narayana-guru-award-to-kanthapuram-158-61.html|title=നാരായണ ഗുരു മുന്നോട്ട് വെച്ച ആശയങ്ങളുടെ മറ്റൊരു ആവിഷ്ക്കാരം; കാന്തപുരത്തിന് നാരായണ ഗുരു പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ച് സ്വാമി ശാശ്വതീകാനന്ദ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രം|access-date=2026-01-14|language=en}}&lt;/ref&gt; സാമൂഹിക സേവനം, വിദ്യാഭ്യാസം, ജീവകാരുണ്യം എന്നീ മേഖലകളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കാണ് പുരസ്കാരം. ശിവഗിരി മഠത്തിൽ വെച്ച് നടന്ന ചടങ്ങിലാണ് പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/sree-narayana-guru-brotherhood-award-presented-to-kanthapuram-ap-abubacker-musliyar-312166|title=ശ്രീനാരായണ ഗുരു സാഹോദര്യ പുരസ്കാരം കാന്തപുരം എ.പി അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർക്ക് സമ്മാനിച്ചു|access-date=2026-01-14|last=Desk|first=Web|date=2026-01-14|language=ml}}&lt;/ref&gt; 1,00,001 രൂപയും പ്രശസ്തിപത്രവും ഫലകവും അടങ്ങുന്നതാണ് അവാർഡ്. മതസൗഹാർദ്ദം വളർത്തുന്നതിനും സമൂഹത്തിലെ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുടെ ഉന്നമനത്തിനുമായി കാന്തപുരം നടത്തുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ &quot;ഒരു ജാതി ഒരു മതം ഒരു ദൈവം മനുഷ്യന്&quot; എന്ന സന്ദേശവുമായി ചേർന്നുനിൽക്കുന്നു എന്ന് ജൂറി വിലയിരുത്തിയിരുന്നു.

==പ്രഖ്യാപനങ്ങളും ആവശ്യങ്ങളും==
ഈ യാത്രയുടെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ട പരിപാടിയിൽ മലപ്പുറം ജില്ല വിഭജിക്കണമെന്ന ആവശ്യവുമായി കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന കേരള മുസ്ലിം ജമാഅത്ത്&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.samakalikamalayalam.com/news/kerala/malappuram-district-should-be-divided-kanthapuram-faction-demands|title='മലപ്പുറം ജില്ല വിഭജിക്കണം, മതത്തിന്റെ കണ്ണിലൂടെ കാണരുത്'; ആവശ്യവുമായി കാന്തപുരം വിഭാഗം|access-date=2026-01-08|last=ഡെസ്ക്|first=സമകാലിക മലയാളം|date=2026-01-07|language=ml}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/01/07/malappuram-district-should-be-divided-says-khalil-bukhari-thangal|title=മലപ്പുറം ജില്ല വിഭജിക്കണം, മതത്തിന്റെ കണ്ണിലൂടെ ഈ ആവശ്യത്തെ കാണരുത്: കാന്തപുരം എ പി വിഭാഗം|access-date=2026-01-08|last=News|first=Reporter|language=ml}}&lt;/ref&gt; രംഗത്ത് വന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://malayalam.oneindia.com/news/kerala/kerala-muslim-jamaat-demands-division-of-malappuram-district-demand-grows-stronger-after-tirur-mla-559472.html|title=മലപ്പുറം ജില്ല വിഭജിക്കണം എന്ന് കേരള മുസ്ലിം ജമാഅത്ത്; എംഎൽഎക്ക് പിന്നാലെ ആവശ്യം ശക്തമാകുന്നു|access-date=2026-01-01|last=N|first=Ashif|date=2025-12-29|language=ml}}&lt;/ref&gt; ജില്ലയുടെ വിസ്തൃതിയും ജനസംഖ്യാ വർധനവും പരിഗണിച്ച് ഭരണസൗകര്യത്തിനായി ജില്ല വിഭജിക്കണമെന്ന ആവശ്യം വിവിധ കോണുകളിൽ നിന്ന് ഉയരാറുണ്ടെങ്കിലും, വൈകാരികമായ വിഭജനത്തേക്കാൾ വികസനപരമായ ശാക്തീകരണത്തിനാണ്സം ഘടന ഊന്നൽ നൽകിയത്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1677511&amp;u=malappuram-district-should-be-divided-kanthapuram-ap-faction-demands|title=മലപ്പുറം ജില്ല വിഭജിക്കണം,​ ആവശ്യം മതത്തിന്റ കണ്ണിലൂടെ കാണരുതെന്ന് കാന്തപുരം എ പി വിഭാഗം|access-date=2026-01-08|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=ml}}&lt;/ref&gt;സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാകുന്ന രീതിയിൽ ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ വികേന്ദ്രീകരിക്കണമെന്നാണ് സംഘടനയുടെ പ്രാഥമികമായ ആവശ്യം&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/malappuram-district-should-be-divided-for-the-convenience-of-the-people-310835|title='ജനങ്ങളുടെ സൗകര്യത്തിന് വേണ്ടി മലപ്പുറം ജില്ല വിഭജിക്കണം': കേരള മുസ്‌ലിം ജമാഅത്ത്|access-date=2026-01-01|last=Desk|first=Web|date=2025-12-31|language=ml}}&lt;/ref&gt;.ജില്ലാ വിഭജന ചർച്ചകൾ സാമുദായിക ധ്രുവീകരണത്തിന് കാരണമാകരുതെന്ന് സംഘടനയ്ക്ക് നിർബന്ധമുണ്ട്. വിഭജനത്തെ വർഗീയമായോ രാഷ്ട്രീയമായോ കാണാതെ, ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം ഉയർത്താനുള്ള ഭരണപരമായ പരിഷ്കാരമായി കാണണമെന്നാണ് ഇവരുടെ പക്ഷം.&lt;ref&gt;{{Cite news|News paper name=The Hindu|URL=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-muslim-jamat-demands-bifurcation-of-malappuram-district/article70446126.ece}}&lt;/ref&gt; 2026 ഫെബ്രുവരി എട്ടിന് കാസർക്കോട് നടന്ന സുന്നി ഇകെ വിഭാഗം സമസ്തയുടെ സമ്മേളനത്തിലും ഇതെ ആവശ്യമുയർന്നു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/02/08/samastha-kerala-jamiyyathul-ulama-ek-faction-districts-reorganisation-call.html|title=Samastha seeks redrawing of big districts; Malappuram CPM asks why tiny Kasaragod still lags behind|access-date=2026-02-09|language=en}}&lt;/ref&gt;45 ലക്ഷത്തിലധികം ജനസംഖ്യയുള്ള മലപ്പുറം പോലുള്ള വലിയ ജില്ലകളെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, കാര്യക്ഷമമായ ഭരണനിർവഹണത്തിനും വിഭവങ്ങളുടെ തുല്യമായ വിതരണത്തിനും പുതിയ ജില്ലകൾ രൂപീകരിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണെന്ന് കാസർക്കോട് നടന്ന സമസ്ത സമ്മേളനവും വ്യക്തമാക്കി.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/02/08/samastha-kerala-jamiyyathul-ulama-ek-faction-districts-reorganisation-call.html|title=Samastha seeks redrawing of big districts; Malappuram CPM asks why tiny Kasaragod still lags behind|access-date=2026-02-09|language=en}}&lt;/ref&gt;2026ൽ നടന്ന കേരള ബജറ്റിലും കേരള യാത്രയിലുന്നയിച്ച വിഷയങ്ങളെ പരിഗണിക്കുകയുണ്ടായി എന്ന് ജാഥ ഉപനായകൻ അവകാശപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/News/kerala/a-budget-with-a-vision-for-welfare-and-security-bukhari-thangal-applauds-kerala-govt-69303|title=ക്ഷേമവും സുരക്ഷയും അജണ്ടയാക്കുന്ന ബജറ്റ്: ബുഖാരി തങ്ങൾ|access-date=2026-02-11|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|News report=https://www.twentyfournews.com/2026/01/29/syed-ibrahimul-khalil-bukhari-on-kerala-budget-2026.html}}&lt;/ref&gt; 
==ദേശീയ ശ്രദ്ധ==
തന്റെ കേരള യാത്രയുടെ സമാപനമായി കാന്തപുരം എപി അബൂബക്കർ മുസ്ലിയാർ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയും നടത്തി. യാത്രയിലുടനീളം സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ വ്യത്യാസമില്ലാതെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം സംവദിച്ചിരുന്നു. ഈ യാത്രയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച അനുഭവങ്ങളും ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആശങ്കകളും കാന്തപുരം എപി അബൂബക്കർ മുസ്ലിയാർ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുമായി പങ്കുവെച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/opinion/op-ed/a-delhi-move-by-the-grand-mufti/article70644568.ece|title=The Hindu|access-date=19.02.2026|website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; വികസന കാര്യങ്ങളിൽ സമൂഹത്തിലെ എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാകണം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.hindusthansamachar.in/Encyc/2026/2/16/Kanthapuram-meets-PM-Modi.php|title=Grand Mufti Kanthapuram meets PM Modi, raises minority welfare and development concerns|access-date=2026-02-23|language=en}}&lt;/ref&gt; വികസനമെന്നത് കേവലം സാമ്പത്തിക മേഖലയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത് .മനുഷ്യരുടെ സന്തോഷവും മനുഷ്യവികസനവും ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണ്. വിഭവങ്ങൾ തുല്യമായി വിതരണം ചെയ്യണം. ജനസംഖ്യാനുപാതികമായും പ്രാദേശിക സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തിയുമായിരിക്കണം വിഭവങ്ങൾ അനുവദിക്കേണ്ടത്.&lt;ref&gt;{{Cite news|URL=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kanthapuram-meets-modi-seeks-development-of-amu-malappuram-campus/article70639054.ece|Newspaper name=The Hindu|Publishing date=16.02.2026}}&lt;/ref&gt;
അലിഗഡ് മുസ്‌ലിം സർവകലാശാലയുടെ മലപ്പുറം കേന്ദ്രത്തെ പൂർണ്ണസജ്ജമായ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രമായി വികസിപ്പിക്കണം.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kanthapuram-meets-modi-seeks-development-of-amu-malappuram-campus/article70639054.ece}}&lt;/ref&gt; വഖഫ് വിഷയത്തിലും നിലവിലെ എസ്ഐആർ സർവേ (SIR) നടപടികളിലുമുള്ള ആശങ്കകളും കാന്തപുരം പ്രധാനമന്ത്രിയോട് അറിയിച്ചു.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2026/02/16/kanthapuram-meets-pm-modi-raises-minority-welfare.html|title=Kanthapuram meets PM Modi, raises minority welfare and development concerns|access-date=2026-02-25}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.varthabharati.in/india/kanthapuram-a-p-aboobacker-musliyar-meets-narendra-modi-in-new-delhi-raises-minority-welfare|title=Kanthapuram A. P. Aboobacker Musliyar meets Narendra Modi in New Delhi, raises minority welfare|access-date=2026-02-25|last=Bharathi|first=Vartha|language=en}}&lt;/ref&gt; ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പള്ളികളും ഇസ്ലാമിക പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളും സംരക്ഷിക്കാനാവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1700511&amp;u=grand-mufti-of-india-meets-pm-ajit-doval-also-at-modi---kanthapuram-a.p.-abubakar-musaliar-meeting|title=Grand Mufti of India meets PM; Ajit Doval also at Modi - Kanthapuram A.P. Abubakar Musaliar meeting|access-date=2026-03-17|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}&lt;/ref&gt;
മൗലാന ആസാദ് നാഷണൽ ഫെല്ലോഷിപ്പ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസ ക്ഷേമ പദ്ധതികൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കണം.ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ട്രെയിൻ സർവീസുകൾ ആരംഭിക്കണം. തുടങ്ങിയ കേരളയാത്രയിൽ ഉന്നയിച്ചതായ നിരവധി ആവശ്യങ്ങൾ പ്രസ്തുത യോഗത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Feb/17/kanthapuram-meets-pm-raises-concerns-over-waqf-sir-3|title=Kanthapuram meets PM, raises concerns over waqf, SIR|access-date=2026-02-23|last=Service|first=Express News|date=2026-02-17|language=en}}&lt;/ref&gt;കേരളയാത്ര ഉപനായകനും സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സെക്രട്ടറി പേരോട് അബ്ദുറഹ്മാൻ സഖാഫിയും മർക്കസ് നോളജ് സിറ്റി മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ അബ്ദുൽ ഹക്കീം അസ്ഹരി എന്നിവരും ഈ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.&lt;ref&gt;{{Cite news|Title=Kanthapuram discusses social and educational issues with PM  Modi|URL=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kanthapuram-discusses-social-and-educational-issues-with-pm-modi/articleshow/128434227.cms|accessdate=2026-2-16}}&lt;/ref&gt;

== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}


[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]] [[വർഗ്ഗം:2026-ലെ സംഭവങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്ലിയാർ]]</text>
      <sha1>j7kb29r1ejnsjgjkv48zs1fv8ql342y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>662957</id>
    <revision>
      <id>4619927</id>
      <parentid>4608550</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T07:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Irshadpp</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>/* കേരള യാത്ര 2026 */ മറുപടി</comment>
      <origin>4619927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61620" sha1="3sw4u0ol49b06n1s3kgjbgyc3k4k0h6" xml:space="preserve">===[[:കേരള യാത്ര 2026]]===
{{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}}

:{{la|കേരള യാത്ര 2026}} – (&lt;includeonly&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026|View AfD]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജനുവരി 2026#{{anchorencode:കേരള യാത്ര 2026}}|View log]]&lt;/noinclude&gt;{{int:dot-separator}} &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3_%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0_2026 Stats]&lt;/span&gt;)
ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത സംഭവം. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;രൺജിത്ത് സിജി &lt;/span&gt;{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:20px; font-weight:bold;&quot; title=&quot;സംവാദം&quot;&gt; ✉&lt;/span&gt;]] 12:13, 2 ജനുവരി 2026 (UTC)

:ഈ ലേഖനം ഒരു സാധാരണ പ്രാദേശിക പരിപാടിയല്ല. ഒരു സംസ്ഥാനതല പര്യടനം (14 ജില്ലകകളിലൂടെ നടക്കുന്ന പരിപാടിയാണ്, 16 ദിവസം). സംസ്ഥാന മന്ത്രിമാർ, എംഎൽഎമാർ,മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ എംഎൽഎമാർ തുടങ്ങിയവർ മുതൽ മത സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയ സാംസ്കാരി രംഗത്തുള്ളവർ കൂടി പങ്കെടുക്കുന്നു.
:കൂടാതെ പ്രധാന മാധ്യമങ്ങളെല്ലാം തന്നെ പ്രസ്തുത വിഷയം നല്ല രീതിയിൽ കവർ ചെയ്തിട്ടുമുണ്ട്. The Hindu, Indian Express, Malayala Manorama, Mathrubhumi തുടങ്ങിയ സ്വതന്ത്രവും വിശ്വസനീയവുമായ മാധ്യമങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത സംഭവം കൂടിയാണ്.
:അതുകൊണ്ട് തന്നെ ശ്രദ്ധേയമാണെന്നും ലേഖനം നിലനിർത്തണമെന്നും ആവശ്യപ്പെടുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 16:52, 2 ജനുവരി 2026 (UTC)
::കൂടാതെ വർഗീയമായി കേരള സമൂഹത്തെ വിഭജിക്കാൻ വിവിധ കോണുകളിൽ നിന്ന് ശ്രമം നടക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യത്വം എന്ന പ്രമേയത്തിൽ എല്ലാവരെയും കൂട്ടിയോജിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തെ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രപരമായി ഏറെ പ്രധാന്യമുള്ളതായി വിവിധ പ്രമുഖർ വിലയിരുത്തുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 17:15, 7 ജനുവരി 2026 (UTC)
:ശ്രദ്ധേയതയില്ല. [[അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]] എന്ന താളിലേക്ക് സംക്ഷിപ്തമായി ചേർക്കാവുന്ന ഉള്ളടക്കം. താൾ മായ്ക്കാവുന്നതാണ്.[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 20:45, 29 ജനുവരി 2026 (UTC)
::താഴെപറയുന്ന കാരണങ്ങളാൽ ഈ ലേഖനം സ്വതന്ത്ര നിലനിൽപ്പുള്ള (Stand-alone article) ഒരു വിഷയമായി നിലനിനിൽക്കേണ്ടതാണ്.
::* '''സ്വതന്ത്രമായ മാധ്യമ കവറേജ്:''' ഒരു സംഘടനയുടെ പതിവ് പരിപാടി എന്നതിലുപരി, ''The Hindu'', ''Indian Express'', ''Malayala Manorama'', ''Mathrubhumi'' തുടങ്ങി ഇന്ത്യക്ക് പുറത്തുള്ള അറബ് മാധ്യമങ്ങൾ വരെ ഈ യാത്രയെക്കുറിച്ച് സ്വതന്ത്രമായ വാർത്തകളും വിശകലനങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ ശ്രദ്ധേയതാ നയമനുസരിച്ച് (GNG), ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് വിശ്വസനീയവും സ്വതന്ത്രവുമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ കാര്യമായ പരാമർശങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
::* '''വ്യാപ്തിയും പ്രാധാന്യവും:''' 14 ജില്ലകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനതല പര്യടനമാണിത്. മന്ത്രിമാർ, വിവിധ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷി നേതാക്കൾ, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകർ എന്നിവരുടെ പങ്കാളിത്തം ഇതിനെ ഒരു പ്രാദേശിക പരിപാടി എന്നതിലുപരി വലിയൊരു സാമൂഹിക സംഭവമാക്കി മാറ്റുന്നു.
::* '''ലയനം പ്രായോഗികമല്ല:''' അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ എന്ന താളിലേക്ക് ഇത് ലയിപ്പിക്കുന്നത് ആ ലേഖനത്തിന്റെ ദൈർഘ്യത്തെയും ഘടനയെയും ദോഷകരമായി ബാധിക്കും. ഈ യാത്രയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീയതികൾ, റൂട്ട്, വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ പ്രമേയങ്ങൾ എന്നിവ വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കാൻ ഒരു പ്രത്യേക ലേഖനം തന്നെയാണ് അനുയോജ്യം.
::* '''സാമൂഹിക പ്രസക്തി:''' വർഗീയ ധ്രുവീകരണത്തിനെതിരെ 'മനുഷ്യത്വം' എന്ന പ്രമേയത്തിൽ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന ഈ യാത്രയ്ക്ക് വലിയൊരു സാമൂഹിക ശാസ്ത്രപരമായ പ്രധാന്യമുണ്ടെന്ന് നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
::[[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 13:27, 3 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:ഓരോ സംഘടനകളും നടത്തുന്ന സമ്മേളനങ്ങളും ജാഥകളുമൊന്നും സ്വയം ശ്രദ്ധേയത കൈവരിക്കുന്നില്ല. ഇവക്കെല്ലാം റുട്ടീൻ കവറേജ് ഉണ്ടായിരിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇവിടെ ജാഥ സംഘടിപ്പിച്ച കേരള മുസ്‌ലിം ജമാഅത്ത് എന്നത് പോലും അഖിലേന്ത്യാ സുന്നീ ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമയുടെ പോഷക സംഘടന എന്ന നിലക്ക് സ്വയം ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാത്തതാണ്. നേതാവ് ജാഥ നടത്തുമ്പോൾ അണികൾക്കുണ്ടാവുന്ന ആവേശം വിക്കിപീഡിയയിൽ വരേണ്ടതില്ലെന്ന് കരുതുന്നു.- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 08:59, 5 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::ഒരു നേതാവിനോടുള്ള എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ശ്രദ്ധേയതയില്ല എന്ന കള്ളം പറഞ്ഞ്  പറഞ്ഞ്  വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് തങ്ങൾക്കിഷ്ടമില്ലാത്തവരുടെ ലേഖനം ഒഴിവാക്കേണ്ടതുമില്ല എന്നും കരുതുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 07:55, 8 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::നേതാവിന് ശ്രദ്ധേയതയില്ലെന്നാരും പറഞ്ഞിട്ടില്ല. നേതാവിന്റെ ജാഥക്കാണ് ശ്രദ്ധേയതയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞത്. അത് സ്വാഭാവികമായി നടക്കുന്ന സംഘടനാപ്രവർത്തനം മാത്രമാണ്. റുട്ടീൻ പരിപാടികൾക്ക് ശ്രദ്ധേയത വരില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 15:30, 8 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::സാധാരണ സംഘടനാ പരിപാടികൾക്ക് (Routine organizational events) ശ്രദ്ധേയത ഉണ്ടാകില്ല എന്ന പൊതുതത്വം ശരിയാണെങ്കിലും, ഈ ലേഖനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അത് ബാധകമല്ല. വിക്കിപീഡിയയുടെ ശ്രദ്ധേയതാ നയം (GNG) മുൻനിർത്തി താഴെ പറയുന്ന കാരണങ്ങളാൽ ഈ ലേഖനം ഒരു സ്വതന്ത്ര താളായി നിലനിൽക്കേണ്ടതാണ്:
::::വിശ്വസനീയവും സ്വതന്ത്രവുമായ സ്രോതസ്സുകൾ (Significant Coverage): വിക്കിപീഡിയയുടെ അടിസ്ഥാന മാനദണ്ഡമായ GNG പ്രകാരം ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് വിശ്വസനീയമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ (Independent sources) ഒന്നിലധികം റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടാകണം. ഈ യാത്രയെക്കുറിച്ച് The Hindu, Mathrubhumi, Malayala Manorama, New Indian Express തുടങ്ങിയ മുൻനിര മാധ്യമങ്ങളിൽ കേവലം ഒരു വാർത്തയല്ല, മറിച്ച് യാത്രയുടെ തുടക്കം മുതൽ ഒടുക്കം വരെ (കാസർഗോഡ് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ) Sustained Coverage ലഭ്യമാണ്. ഇത് 'റുട്ടീൻ കവറേജ്' എന്ന പരിധിക്ക് പുറത്താണ്.
::::രണ്ടമതായി, സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ സ്വാധീനം (Impact beyond Routine): കേവലം ഒരു സംഘടനയുടെ ആഭ്യന്തര പരിപാടി എന്നതിലുപരി, കേരള മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ, പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് വി.ഡി. സതീശൻ, മറ്റ് മന്ത്രിമാർ, എം.പിമാർ തുടങ്ങിയ ഉന്നത വ്യക്തിത്വങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം ഈ യാത്രയ്ക്ക് ഒരു State-wide significance നൽകുന്നു. വർഗീയ ധ്രുവീകരണത്തിനെതിരെ 'മനുഷ്യത്വം' എന്ന പ്രമേയത്തിൽ നടന്ന ഈ യാത്ര സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്.
::::നയപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ (Policy Demands): മലപ്പുറം ജില്ലാ വിഭജനം പോലുള്ള ഭരണപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ ഈ യാത്രയിലൂടെ പൊതുമധ്യത്തിൽ ചർച്ചയായി. സമാനമായ ആവശ്യം പിന്നീട് ഇ.കെ. വിഭാഗം സമസ്ത ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് പ്രമുഖ സംഘടനകളും ഏറ്റെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വരുന്നുണ്ട്. ഒരു യാത്ര ഉന്നയിച്ച ആവശ്യം സംസ്ഥാനത്തെ മറ്റ് പ്രധാന സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അത് ആ യാത്രയുടെ ചരിത്രപരമായ ശ്രദ്ധേയതയ്ക്ക് തെളിവാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 06:14, 9 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::ഒരു സംഘടന ഒരു ജാഥ നടത്തി, പത്രങ്ങൾക്ക് പത്രക്കുറിപ്പ് നൽകിയാൽ അവർ അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. വിളിച്ചാൽ വിവിധ രാഷ്ട്രീയക്കാർ പരിപാടിക്ക് വരും. ഇതൊക്കെ മൊത്തം PR വർക്ക് ആണ്. ഇതൊക്കെ റുട്ടീൻ ആയി നടക്കുന്നതാണ്. ജില്ലകളുടെ വിഭജനം കാലാകാലങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന ആവശ്യങ്ങളാണ്, പുതിയ കാര്യമല്ല. വേണമെങ്കിൽ താളിന്റെ ഉള്ളടക്കം സംക്ഷിപ്തമായി മുസ്‌ലിയാരുടെയും സംഘടനയുടെയും താളിൽ ചേർക്കാം എന്നതിലപ്പുറം ഒരു ശ്രദ്ധേയതയും ഈ താളിന് ഇല്ല.  -- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 07:28, 9 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::ശ്രദ്ധേയതയുടെ മാനദണ്ഡം (WP:EVENT): വിക്കിപീഡിയയിലെ എവന്റ് നോട്ടബിലിറ്റി (Event Notability) ഗൈഡ്‌ലൈൻ പ്രകാരം, ഒരു സംഭവം വ്യാപകമായ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടുകയും (Large-scale coverage) അത് പ്രാദേശിക തലത്തിനപ്പുറം ചർച്ചയാവുകയും ചെയ്താൽ അതിന് സ്വതന്ത്ര നിലനിൽപ്പിന് അർഹതയുണ്ട്. ഇവിടെ മുഖ്യമന്ത്രിയും പ്രതിപക്ഷ നേതാവും പങ്കെടുത്തു എന്നത് പ്രോട്ടോക്കോൾ എന്നതിലുപരി ആ വിഷയത്തിന് ലഭിച്ച സ്റ്റേറ്റ് വൈഡ് അംഗീകാരമായാണ് (State-wide significance) കണക്കാക്കേണ്ടത്.
:::::: 
::::::ഇർഷാദ് ഉന്നയിച്ച &quot;PR വർക്ക്&quot; എന്ന ആരോപണം വിക്കിപീഡിയയുടെ സ്രോതസ്സ് നയങ്ങൾക്ക് (WP:RS) നിരക്കുന്നതുമല്ല. ഈ ഒരു യാത്രക്ക് പത്രകുറിപ്പ് നൽകി എന്നതൊക്കെ തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങളാണ്. സാധാരണയായി ഒരു സംസ്ഥാന ദേശീയ പ്രധാന്യമുള്ള സംഭവങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ അവിടങ്ങളിൽ റിപ്പോർട്ടർമാർ നേരിട്ട്പോയിട്ടാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക , അതിന് അവരെ ക്ഷണിക്കുക പോലും ചെയ്യേണ്ടതില്ല എന്ന അടിസ്ഥാന വിവരം അറിയുമല്ലോ.
::::::എഡിറ്റോറിയൽ കൺട്രോൾ (Editorial Independence): മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു സംഘടന നൽകുന്ന പത്രക്കുറിപ്പ് (Press Release) അതുപോലെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതും, ആ വാർത്തയെ സ്വന്തം നിലയിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. The Hindu, Indian Express, Asianet, Reporter, Mediaone, Malayala Manorama തുടങ്ങിയ നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്വന്തം ലേഖകരെ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ യാത്ര കവർ ചെയ്തത്. അല്ലാതെ കേവലം ഇർഷാദ് ആരോപിക്കുന്നത് പോലെ  പത്രക്കുറിപ്പുകൾ അല്ല എന്ന് അവലംബം പരിശോധിക്കുന്ന ആർക്കും മനസ്സിലാകും.
::::::മാധ്യമങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത: ഒരു പരിപാടിയിലേക്ക് ക്ഷണം ലഭിച്ചു എന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം ഈ മാധ്യമങ്ങൾ ആ പരിപാടിയെക്കുറിച്ച് വാർത്ത നൽകില്ല. ആ വിഷയത്തിന് വാർത്താ പ്രാധാന്യം (News value) ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ അത് വലിയ വാർത്തയായി മാറുകയുള്ളൂ. കേരളത്തിലെ പ്രമുഖ മാധ്യമങ്ങളെല്ലാം ഒരുപോലെ ഈ യാത്രയ്ക്ക് നൽകിയ പ്രാധാന്യം അതിന്റെ പൊതുജന ശ്രദ്ധേയതയ്ക്ക് തെളിവാണ്.
::::::വിമർശനാത്മകമായ സമീപനം: PR വർക്കുകളിൽ ഒരിക്കലും വരാത്ത ഒന്നാണ് വിഷയത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള വിശകലനം. മലപ്പുറം ജില്ലാ വിഭജനം പോലുള്ള നയപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ ഈ യാത്രയുടെ ഭാഗമായി മാധ്യമങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളും വിശകലനം ചെയ്തത് അത് ഒരു കേവലം സംഘടനാ പരിപാടി അല്ലാത്തതിനാലാണ്.
::::::തുടർച്ചയായ ചർച്ചകൾ: ഈ യാത്ര ഉന്നയിച്ച ആവശ്യങ്ങൾ (ജില്ലാ പുനഃസംഘടന) പിന്നീട് ഇ.കെ വിഭാഗം സമസ്ത ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് സംഘടനകളും ഔദ്യോഗികമായി ഏറ്റെടുത്തത് ഈ വിഷയത്തിന്റെ ഗൗരവം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ ബജറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ പല പദ്ധതികളും ഇതിന്റെ ഇംപാക്ടിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു PR വർക്കിന് ഇത്തരത്തിൽ മറ്റ് സംഘടനകളുടെ അജണ്ടയിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിയില്ല.
::::::സ്രോതസ്സുകളുടെ ബാഹുല്യം: വിക്കിപീഡിയ നയമനുസരിച്ച് ഒന്നിലധികം വിശ്വസനീയവും സ്വതന്ത്രവുമായ സ്രോതസ്സുകൾ (Multiple independent sources) ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് ഉണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ PR വർക്ക് എന്ന് വിളിച്ച് തള്ളിക്കളയാനാവില്ല. ഈ വിഷയത്തിൽ അത്തരത്തിലുള്ള വിപുലമായ സ്രോതസ്സുകൾ ലഭ്യമാണ്.
::::::അതുകൊണ്ട്, വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ലാതെ ഈ റിപ്പോർട്ടുകളെല്ലാം &quot;PR വർക്ക്&quot; ആണെന്ന് പറയുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ നിഷ്പക്ഷതാ നയത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്. വിശ്വസനീയമായ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾക്ക് വിക്കിപീഡിയ നൽകുന്ന പ്രാധാന്യം ഈ ലേഖനത്തിനും ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
:::::: 
::::::ഈ വാർത്തകളെല്ലാം 'PR വർക്ക്' ആണെന്ന് ഇർഷാദ് ആരോപിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ സാധൂകരിക്കുന്ന തെളിവുകൾ താങ്കൾ നൽകുന്നില്ല. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു എഡിറ്ററുടെ വ്യക്തിപരമായ നിഗമനങ്ങളേക്കാൾ (Personal opinions) വില നൽകുന്നത് മുൻനിര മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്രമായ റിപ്പോർട്ടിംഗിനാണ്.
::::::The Hindu അല്ലെങ്കിൽ Indian Express പോലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരമുള്ള മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു സംഘടനയുടെ PR ഏജൻസികളായല്ല പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അവർ ഒരു വാർത്ത നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിന് സാമൂഹികമായ പ്രസക്തിയുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താറുണ്ട്. ആ മാധ്യമങ്ങൾ സ്വന്തം  പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വാർത്തകളെ PR എന്ന് മുദ്രകുത്തുന്നത് ആ മാധ്യമങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യതയെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ്.
::::::നമ്മൾ തമ്മിലുള്ള ഈ തർക്കം പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ, വിക്കിപീഡിയയിലെ മറ്റ് പരിചയസമ്പന്നരായ എഡിറ്റർമാരുടെ മൂന്നാമതൊരു അഭിപ്രായം (Third Opinion) തേടാൻ ഞാൻ താല്പര്യപ്പെടുന്നു. നിഷ്പക്ഷമായ ഒരു വിലയിരുത്തലിലൂടെ നമുക്ക് ഈ ചർച്ച അവസാനിപ്പിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 16:38, 10 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::::മുഖ്യമന്ത്രി, പ്രതിപക്ഷനേതാവ് എന്നിവർ സ്വയം നടത്തുന്ന ജാഥകൾക്ക് പോലും വിക്കിപീഡിയയിൽ വരാനുള്ള ശ്രദ്ധേയതയില്ല, അവക്കൊന്നും താളുകളുമില്ല. എന്നിട്ടാണോ മുസ്‌ലിയാരുടെ ജാഥയിൽ അവർ പങ്കെടുക്കുന്നത് കൊണ്ട് ആ ജാഥക്ക് ശ്രദ്ധേയത വരുന്നത്. ജാഥയുടെ നായകർ തന്നെ നടത്തുന്ന പ്രസ്താവനകളും അവകാശവാദങ്ങളുമാണ് പത്രങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. അത് ശ്രദ്ധേയതക്ക് മാനദണ്ഡമാവില്ല. ഇവിടെ താളിന്റെ ശ്രദ്ധേയത ചോദ്യം ചെയ്ത് @[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|രൺജിത് സിജി]] മായ്ക്കൽ ഫലകമിട്ടതുകൊണ്ടാണ് ഈ ചർച്ച തന്നെ വന്നത്. എന്റെ അഭിപ്രായം താൾ മായ്ക്കണമെന്ന് തന്നെയാണ് എന്ന് വീണ്ടും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.-- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 18:27, 10 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::::മുഖ്യമന്ത്രിയോ പ്രതിപക്ഷ നേതാവോ നടത്തുന്ന എല്ലാ ജാഥകൾക്കും വിക്കിപീഡിയയിൽ താളില്ല എന്നത് മറ്റു യാത്രകൾക്കൊന്നും ശ്രദ്ധേയതയില്ല എന്നല്ല. ഒരു യാത്ര വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലനിൽക്കുന്നത് അത് നയിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ പദവി കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് ആ യാത്രയെക്കുറിച്ച് വന്ന സ്വതന്ത്രവും വിശദവുമായ വാർത്തകളും അത് സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയ ചർച്ചകളും മാറ്റങ്ങളും  കണക്കിലെടുത്താണ്. ഇവിടെ ഈ യാത്രയുടെ ശ്രദ്ധേയത മുഖ്യമന്ത്രി പങ്കെടുത്തു എന്നതിലുപരി, ആ യാത്ര ഉന്നയിച്ച 'മനുഷ്യത്വം', 'ഭരണഘടനാ സംരക്ഷണം', 'ജില്ലാ വിഭജനം' തുടങ്ങിയ പ്രമേയങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച തുടർച്ചയായ മാധ്യമശ്രദ്ധയാണ്.
:::::::: 
::::::::യാത്രയുടെ നായകർ നടത്തുന്ന പ്രസ്താവനകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത് സാധാരണമാണ്. എന്നാൽ ഈ യാത്രയെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ പരിശോധിച്ചാൽ അവ കേവലം പ്രസ്താവനകൾ മാത്രമല്ലെന്ന് കാണാം. യാത്രയുടെ പശ്ചാത്തലം, അതിന്റെ സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥങ്ങൾ, കേരളത്തിലെ സുന്നി വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലുണ്ടായ ഐക്യനീക്കങ്ങൾ (സമസ്തയുടെ പിന്തുണ ഉൾപ്പെടെ) എന്നിവ മാധ്യമങ്ങൾ സ്വന്തം നിലയിൽ വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ WP:NEWSORG നയമനുസരിച്ച്, പ്രമുഖ പത്രങ്ങളുടെ എഡിറ്റോറിയൽ നിയന്ത്രണത്തിൽ വരുന്ന വാർത്തകൾ വിശ്വസനീയമായ തെളിവുകളാണ്.
:::::::: 
::::::::രൺജിത് സിജി മായ്ക്കൽ ഫലകം ഇട്ടത് ചർച്ചകൾക്കും കൂടുതൽ സ്രോതസ്സുകൾ ചേർക്കാനുമാണ്. നയപരമായ വാദങ്ങൾ കൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കപ്പെട്ടാൽ താൾ നിലനിർത്താവുന്നതാണ്. അതിനാൽ, വ്യക്തിപരമായ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച് സ്വതന്ത്രമായ സ്രോതസ്സുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ ചർച്ചയെ കാണണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 07:19, 11 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::::::COI ഉണ്ടോ എന്ന് സംശയിക്കുന്നു.-- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 09:35, 22 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::::::ഒരു വിഷയത്തിൽ ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കാൻ സ്രോതസ്സുകൾ നിരത്തുന്നത് എങ്ങനെയാണ് '''COI (Conflict of Interest)''' ആകുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാകുന്നില്ല.
::::::::::# '''നയപരമായ ചർച്ച:''' നാം ഇവിടെ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ '''ശ്രദ്ധേയതാ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് (GNG)'''. ഒരു ലേഖനം നിലനിൽക്കണമെന്ന് വാദിക്കുന്നത് അത് തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തിക്ക് ആ വിഷയത്തോടുള്ള വ്യക്തിപരമായ താൽപ്പര്യമായി കാണുന്നത് ശരിയല്ല. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു ലേഖനം നയങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയാണ് നാം ചെയ്യേണ്ടത്.
::::::::::# '''സ്രോതസ്സുകൾ സംസാരിക്കട്ടെ:''' ഞാൻ ഇവിടെ നൽകിയ അവലംബങ്ങൾ (The Hindu, Indian Express, Onmanorama) എന്റെ സ്വന്തം അഭിപ്രായങ്ങളല്ല. ഈ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത് എങ്ങനെയാണ് COI ആകുന്നത്? സ്രോതസ്സുകൾ സ്വതന്ത്രമാണെങ്കിൽ എഡിറ്റർക്ക് താൽപ്പര്യ വൈരുദ്ധ്യമുണ്ടെന്ന ആരോപണത്തിന് പ്രസക്തിയില്ല.
::::::::::# '''വ്യക്തിപരമായ ആരോപണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക:''' ചർച്ച നയപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി വ്യക്തിപരമായ ആരോപണങ്ങളിലേക്ക് (Personal attacks/COI accusations) പോകുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ ആരോഗ്യകരമായ സംവാദ രീതിക്ക് ഗുണകരമല്ല. താങ്കൾ ഉന്നയിച്ച &quot;PR വർക്ക്&quot; എന്ന വാദത്തിന് ഞാൻ മറുപടി നൽകിയത് വിശ്വസനീയമായ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ മുൻനിർത്തിയാണ്. അതിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ COI ആരോപണം ഉന്നയിക്കുന്നത് ചർച്ചയെ വഴിതിരിച്ചുവിടാനേ സഹായിക്കൂ.
::::::::::# '''ലേഖനത്തിന്റെ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ:''' കൂടുതൽ സ്വതന്ത്രമായ അവലംബങ്ങൾ ചേർത്ത് ലേഖനത്തെ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്താനാണ് ഞാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
::::::::::അതുകൊണ്ട്, വ്യക്തിപരമായ സംശയങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച് നമുക്ക് സ്രോതസ്സുകളെക്കുറിച്ചും വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 03:41, 23 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:വിക്കിപീഡിയയിൽ സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കാനുള്ള ശ്രദ്ധേയത ഈ താളിന് ഇല്ല. സമ്മേളനങ്ങൾക്കും വലിയ ജാഥകൾക്കുമൊക്കെ ആ സമയത്തും അതിനോടനുബന്ധിച്ചും മാധ്യമങ്ങളിൽ കവറേജ് ഉണ്ടാവും. അവയൊന്നും വിക്കിപീഡിയ ശ്രദ്ധേയതക്ക് പരിഗണിക്കപ്പെടേണ്ടതില്ല. സി.പി.എം ന്റെ പാർട്ടി കോൺഗ്രസ്സുകൾക്ക് പോലും സ്വതന്ത്രമായ താളുകൾ ഇല്ല എന്നത് കാണുക.  പോളിറ്റ്ബ്യൂറോയുടെ താളിൽ ഒരു പട്ടിക മാത്രമാണ് അവ. ഇവിടെ ജാഥ സംഘടിപ്പിച്ച കേരള മുസ്‌ലിം ജമാഅത്ത് എന്ന താൾ പോലും സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കാൻ മാത്രം ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാതെ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടതാണെന്നും പരിഗണിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്. താൾ മായ്ക്കണമെന്ന് തന്നെ അഭിപ്രായം.--[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 10:46, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::താങ്കൾ നൽകിയ ഉദാഹരണങ്ങളും വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. അത് താഴെ വ്യക്തമാക്കാം:
::# '''സി.പി.എം പാർട്ടി കോൺഗ്രസ് ഉദാഹരണം:''' സി.പി.എം പാർട്ടി കോൺഗ്രസുകൾ എന്നത് കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ നടക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയുടെ 'ആഭ്യന്തര ഭരണഘടനാ പ്രക്രിയ' (Internal organizational process) ആണ്. എന്നാൽ കേരള യാത്ര എന്നത് ഒരു നിശ്ചിത ലക്ഷ്യത്തോടുകൂടി (മനുഷ്യത്വം, വർഗീയ വിരുദ്ധത) പൊതുസമൂഹത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് നടത്തിയ ഒരു '''സവിശേഷ സംഭവമാണ് (Specific Event)'''. വിക്കിപീഡിയയിൽ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ ഇത്തരം വലിയ പദയാത്രകൾക്ക് (ഉദാഹരണത്തിന്: ''Bharat Jodo Yatra'') സ്വതന്ത്ര താളുകളുണ്ട്. പാർട്ടി കോൺഗ്രസുകളെ ഇതിനോട് താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് യുക്തിസഹമല്ല.
::# '''സംഘടനയുടെ ശ്രദ്ധേയതയും വിഷയത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയതയും:''' കേരള മുസ്ലിം ജമാഅത്ത് എന്ന സംഘടനയുടെ താൾ നേരത്തെ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു എന്നത് ഈ യാത്രയുടെ ശ്രദ്ധേയതയെ ബാധിക്കുന്നില്ല. വിക്കിപീഡിയ നയമനുസരിച്ച് '''&quot;Notability is not inherited&quot;''' (ശ്രദ്ധേയത പാരമ്പര്യമായി ലഭിക്കുന്നതല്ല). ഒരു സംഘടനയ്ക്ക് സ്വതന്ത്ര ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലെങ്കിലും അവർ നടത്തുന്ന ഒരു പ്രത്യേക പരിപാടിക്ക് സ്വതന്ത്രമായ ശ്രദ്ധേയത ഉണ്ടാകാം. ഈ യാത്രയ്ക്ക് ലഭിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര-ദേശീയ മാധ്യമ കവറേജ് ഇതിന് തെളിവാണ്.
::# '''ദേശീയ പ്രസക്തിയും സ്രോതസ്സുകളും:''' കേവലം സംഘടനാ വാർത്തകൾക്കപ്പുറം, ഈ യാത്രയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാന്തപുരം അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ പ്രധാനമന്ത്രിയുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയും അതിലുയർന്ന ചർച്ചകളും ഇതിനെ ഒരു '''ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള (National Importance)''' വിഷയമാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ഇ.കെ. വിഭാഗം സമസ്ത ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇതര സംഘടനകൾ ഈ യാത്രയിലെ ആവശ്യങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തത് ഈ പരിപാടി കേരളത്തിലെ പൊതുസമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയ വലിയ ചലനത്തെയാണ് കാണിക്കുന്നത്.
::ചുരുക്കത്തിൽ, താങ്കളുടെ വാദങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയുടെ '''WP:EVENT''' നയത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്. വിശ്വസനീയമായ നിരവധി സെക്കൻഡറി സ്രോതസ്സുകൾ ഉള്ളതിനാൽ ഈ ലേഖനം സ്വതന്ത്രമായി നിലനിർത്താൻ പൂർണ്ണമായ യോഗ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ വ്യക്തിപരമായ വിയോജിപ്പുകൾക്ക് അപ്പുറം വസ്തുതകൾക്കും സ്രോതസ്സുകൾക്കും മുൻഗണന നൽകണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 15:45, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::ഇർഷാദ്, താങ്കൾ ആവർത്തിക്കുന്ന വാദങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയുടെ WP:GNG, WP:EVENT എന്നീ നയങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന് ഞാൻ നേരത്തെ തന്നെ വ്യക്തമാക്കിയതാണ്. ഒരു സംഘടനയുടെ ശ്രദ്ധേയതയും ആ സംഘടന നടത്തുന്ന ഒരു സവിശേഷ സംഭവത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയതയും രണ്ടാണ് (Notability is not inherited). ഈ യാത്രയ്ക്ക് ലഭിച്ച ദേശീയ-അന്തർദേശീയ മാധ്യമ കവറേജും, ഇത് ഉന്നയിച്ച വിഷയങ്ങളിൽ പിന്നീട് പ്രധാനമന്ത്രിയുമായി നടന്ന ചർച്ചകളും ഇതിന്റെ ശ്രദ്ധേയതയ്ക്ക് മതിയായ തെളിവുകളാണ്.
::: 
:::ഒരേ വാദങ്ങൾ തന്നെ ആവർത്തിക്കുന്നത് ചർച്ചയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ സഹായിക്കില്ല. അതിനാൽ, ഈ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ തർക്കത്തിനില്ല. ഇത് ചർച്ചയെ Talked to death എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അതിനാൽ ഇനി ലഭ്യമായ വിശ്വസനീയമായ സ്രോതസ്സുകൾ പരിശോധിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു നിഷ്പക്ഷമായ ഇടപെടൽ ഉണ്ടാകട്ടെ.
::: 
:::@[[ഉപയോക്താവ്:Kirangopi|User:Kirangopi]] ഈ ചർച്ചയിലൊരു തീരുമാനമെടുക്കാൻ ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 15:50, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::@[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|User:Kiran Gopi]] ഈ ചർച്ചയിലൊരു തീരുമാനമെടുക്കാൻ ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 15:52, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::ഏതെങ്കിലും സംഘടനകൾ നടത്തുന്ന പരിപാടികൾ, സമ്മേളനങ്ങൾ എന്നിവക്കൊന്നും വിജ്ഞാനകോശത്തിൽ വരാനുള്ള ശ്രദ്ധേയത ഉണ്ടാവില്ല എന്നാണ് (ആ സമയത്ത് പത്രമാധ്യമങ്ങളിൽ വാർത്തകൾ -Significant coverage- വന്നേക്കാം, അവ സാധാരണ ഇവിടെ പരിഗണിക്കപ്പെടാറില്ല; പാർട്ടി കോൺഗ്രസ്സ്, സംഘടന സമ്മേളനങ്ങൾ etc. എന്നിവയൊക്കെ ഉദാഹരണം) കീഴ്‌വഴക്കം. താൾ മായ്ക്കാവുന്നതാണ് എന്ന് കരുതുന്നു. 
:::::എല്ലാ കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെയും (({{ping|Fotokannan}},{{ping|Razimantv}},{{ping|Kiran Gopi}},{{ping|Sreejithk2000}},{{ping|Irvin calicut}},{{ping|Ranjithsiji}},{{ping|TheWikiholic}},{{ping|Malikaveedu}},{{ping|Vijayanrajapuram}},{{ping|Vinayaraj}},{{ping|Ajeeshkumar4u}}, {{ping|Meenakshi nandhini}}) ശ്രദ്ധ ഇതിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 21:57, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::'''+1''' '''മായ്ക്കാം'''  ഇത് അനുവദിച്ചാൽ മറ്റു പല യാത്രകളും ഇവിടെ വരും, ഇതരത്തിലുള്ളവ ഇതിനിടയിൽ വന്നിട്ടുണ്ടാക്കിൽ കണ്ടെത്തി മായ്ക്കേണ്ടതാണ്  ,  മത സ്ഥാപങ്ങളും , രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും മറ്റും നടത്തുന്ന ഇത്തരം യാത്രകൾ ഇവിടെ വരേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം &lt;span style=&quot;color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;&quot;&gt;[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:brown;font-face:Papyrus;&quot;&gt;[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]&lt;/span&gt; 15:24, 25 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::::ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റിന്റെയും ഇർഷാദിന്റെയും വാദങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു. എന്നാൽ ഒരു ലേഖനം മായ്ക്കുന്നതിന് ആധാരമാക്കേണ്ടത് അത് വിക്കിപീഡിയയുടെ നിലവിലുള്ള നയങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ്, അല്ലാതെ ഭാവിയിൽ ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ വരുമെന്ന ഭീതിയല്ല.
:::::::[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Arguments_to_avoid_in_deletion_discussions#What_about_article_x.3F &quot;other stuff exists&quot; (മറ്റുള്ളവ വരുമെന്ന വാദം),] &quot;ഇത് അനുവദിച്ചാൽ മറ്റു യാത്രകളും വരും&quot; എന്ന വാദം വിക്കിപീഡിയ നയമനുസരിച്ച് ഒരു ലേഖനം മായ്ക്കാനുള്ള കാരണമല്ല. അത്തരം ലേഖനങ്ങളില്ലെങ്കിൽ അത് സൃഷ്ടിച്ച് വിക്കിപീഡിയ സമ്പുഷ്ടമാക്കാനാണ് ശ്രമിക്കേണ്ടത്. ഓരോ ലേഖനവും അതിന്റെ സ്രോതസ്സുകളുടെയും ശ്രദ്ധേയതയുടെയും (Individual merit) അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടേണ്ടത്. ശ്രദ്ധേയതയുള്ള മറ്റ് യാത്രകൾ വന്നാൽ അവയും വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലനിൽക്കാൻ അർഹമാണ് (ഉദാഹരണത്തിന്: Bharat Jodo Yatra, Ram Rath Yatra തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് വിക്കിപീഡിയയിൽ താളുകളുണ്ട്).
:::::::സ്രോതസ്സുകളുടെ വിശ്വാസ്യത: കേവലം സംഘടനാ പത്രങ്ങളല്ല, മറിച്ച് The Hindu,Manorama, Mathrubhumi, Indian Express, Times of India തുടങ്ങിയ  നിരവധി സ്വതന്ത്ര മാധ്യമങ്ങളാണ് ഇതിനെക്കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. ഈ സ്രോതസ്സുകളെല്ലാം നിലനിൽക്കെ ശ്രദ്ധേയതയില്ല എന്ന് പറയുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ GNG (General Notability Guideline) നയത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്.
:::::::ചുരുക്കത്തിൽ മതപരമോ രാഷ്ട്രീയമോ ആയ പശ്ചാത്തലമുള്ള യാത്രകൾ എന്ന ഒറ്റ കാരണത്താൽ ഒരു ലേഖനം ഒഴിവാക്കുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ നിഷ്പക്ഷതയ്ക്ക് (NPOV) ചേർന്നതല്ല. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളുടെ ഗുണനിലവാരം പരിശോധിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു തീരുമാനമെടുക്കാൻ മറ്റ് കാര്യനിർവാഹകരോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 05:13, 26 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::::സ്രോതസ്സുകളുടെ എണ്ണം മാത്രമല്ല ശ്രദ്ധേയത നിശ്ചയിക്കുന്നത്.. വ്യാപകമായ കവറേജ് എന്നതിനേക്കാൾ ഉപരിയായി ശ്രദ്ധയത തീരുമാനിക്കുന്നത് ഈ കവറേജ് എത്രനാൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു എന്നുള്ളതാണ്. നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സംഭവത്തിന് കിട്ടുന്ന കവറേജ് &quot;വാർത്ത പ്രാധാന്യം&quot; മാത്രമാണ് അത് ശ്രദ്ധേയത എന്ന് പൂർണമായി ഉറപ്പിക്കാൻ കഴിയുകയില്ല. ഈയൊരു യാത്രയെ സംബന്ധിച്ചാണെങ്കിൽ യാത്ര നടക്കുമ്പോൾ വരുന്ന വാർത്തകൾ ongoing event ന് ലഭിക്കുന്ന കവറേജ് മാത്രമായിട്ടാണ് വരിക. എന്നാൽ യാത്ര തീർന്നതിനു ശേഷവും ഇതിന് വാർത്താപ്രാധാനും ലഭിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് ശ്രദ്ധേയത ഉള്ളതായി കണക്കാക്കാം. ഈ സംഭവത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ യാത്രയ്ക്ക് ശേഷം അത്തരത്തിൽ ഈ സംഭവത്തെ പരാമർശിക്കുന്ന തുടർ ചർച്ചകളോ മറ്റോ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാമോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 07:48, 16 മാർച്ച് 2026 (UTC)
:::::::::Thank for your comment in this discussion.
:::::::::യാത്രയ്ക്ക് ശേഷവും ശക്തമായ സ്വാധീനവും തുടർചർച്ചകളും സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാര്യം നിലവിൽ അവസാന ഭാഗത്ത് , പ്രഖ്യാപനങ്ങളും ആവശ്യങ്ങളും, ദേശീയ ശ്രദ്ധ എന്നീ ഉപ തലക്കെട്ടുകളിലായി ചേർത്തത് ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ.
::::::::: താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങളാണ് അതിൽ പ്രധാനമായും ഉള്ളത്. 
:::::::::യാത്രയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള ദേശീയ ശ്രദ്ധ: യാത്രയുടെ ഔദ്യോഗിക സമാപനത്തിന് ശേഷം ഫെബ്രുവരി 16-നും അതിന് ശേഷവും The Times of India, Onmanorama, keralakaumudi, മറുനാടൻ മലയാളി തുടങ്ങിയ മാധ്യമങ്ങൾ ഈ യാത്രയുടെ ഫലമായി നടന്ന പ്രധാനമന്ത്രിയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയെക്കുറിച്ച് വിശദമായ റിപ്പോർട്ടുകളും വിശകലനങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേവലം ഒരു വാർത്ത എന്നതിലുപരി, യാത്രയിലുടനീളം ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച നിവേദനങ്ങൾ (Petitions രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണത്തലവന്  കൈമാറിയത്  ഈ സംഭവത്തിന് യാത്രയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള 'Sustained Coverage' ഉറപ്പാക്കുന്നു.
:::::::::തുടർച്ചയായ സാമൂഹിക ചലനങ്ങൾ: യാത്ര അവസാനിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ (2026 ഫെബ്രുവരി 8-ന്) കാസർക്കോട് നടന്ന ഇ.കെ. വിഭാഗം സമസ്തയുടെ സമ്മേളനത്തിലും കേരള യാത്ര മുന്നോട്ടുവെച്ച മലപ്പുറം ജില്ലാ വിഭജനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആവശ്യങ്ങൾ സമാനമായ രീതിയിൽ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടു. കേരളത്തിലെ രണ്ട് പ്രമുഖ സുന്നി വിഭാഗങ്ങൾ ഒരു പൊതുവിഷയത്തിൽ യാത്രയ്ക്ക് ശേഷവും ഒരേ നിലപാടിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നത് ഈ യാത്ര സൃഷ്ടിച്ച സാമൂഹികമായ സ്വാധീനമായി (Impact) കാണാവുന്നതാണ്.
:::::::::നയപരമായ ചർച്ചകൾ: 2026-ലെ കേരള ബജറ്റിൽ ഈ യാത്ര ഉന്നയിച്ച ചില പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കപ്പെട്ടതും അതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ വിശകലനങ്ങളും ഈ സംഭവത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയത യാത്രയ്ക്ക് ശേഷവും നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ മനുഷ്യർക്കൊപ്പം എന്ന പ്രമേയത്തിൽ നടത്തിയ യാത്ര നടത്തിയ കാന്തപുരത്തിന്റെ നിമിഷപ്രിയ കേസിലെ അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപെടലും ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് അജിത് ഡോവലിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ നിമിഷ പ്രിയയുടെ മോചനം പോലുള്ള നയതന്ത്ര വിഷയങ്ങൾ ചർച്ചയായതും ഈ യാത്രയുടെ തുടർച്ചയായാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടത്.
:::::::::യാത്ര അവസാനിച്ച ശേഷം നടന്ന ഈ 'തുടർ ചർച്ചകളും' 'സ്വാധീനവും' (Impact and Aftermath) വിക്കിപീഡിയയുടെ WP:EVENT, WP:SUSTAINED എന്നീ നയങ്ങൾ പ്രകാരം സ്ഥിരമായ ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കാൻ പര്യാപ്തമാണ്. ഈ വിവരങ്ങൾ ലേഖനത്തിൽ പുതിയൊരു വിഭാഗമായി (Impact) ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ ഈ ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലനിൽക്കാൻ പൂർണ്ണ അർഹതയുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|&lt;span style=&quot;color:green;font-size:13px;&quot;&gt;അക്ബറലി&lt;/span&gt;{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 	 02:53, 17 മാർച്ച് 2026 (UTC)
::::::::::ഇതിനും റുട്ടീൻ കവറേജ് അല്ലാതെ മറ്റുള്ള അവലംബങ്ങളൊന്നുമില്ല. താൾ മായ്ക്കാവുന്നതാണ്. ഉള്ളടക്കം സംക്ഷിപ്തമായി [[അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]] എന്ന താളിലേക്ക് ചേർക്കാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 07:58, 17 മേയ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>3sw4u0ol49b06n1s3kgjbgyc3k4k0h6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:VishnuVG2010</title>
    <ns>3</ns>
    <id>664559</id>
    <revision>
      <id>4619833</id>
      <parentid>4602870</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GV2010</username>
        <id>217548</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം */ മറുപടി</comment>
      <origin>4619833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10317" sha1="1ywg3jlmxpcnjzu4tnx0t3uakv9gmqk" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: VishnuVG2010 | VishnuVG2010 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 16:45, 19 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
==  [[:ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി]]  എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം ==
&lt;div class=&quot;floatleft&quot; style=&quot;margin-bottom:0&quot;&gt;[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]&lt;/div&gt;  '''[[:ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ  [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച്  [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ  നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 04:35, 21 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)

:നീക്കം ചെയ്യാൻ പാടില്ല. (VG) [[ഉപയോക്താവ്:GV2010|GV2010]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:GV2010|സംവാദം]]) 14:42, 16 മേയ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>1ywg3jlmxpcnjzu4tnx0t3uakv9gmqk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Funmorning</title>
    <ns>3</ns>
    <id>667079</id>
    <revision>
      <id>4619909</id>
      <parentid>4617659</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T04:53:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Little Sunshine</username>
        <id>208386</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Little Sunshine എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:WikiTime45]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Funmorning]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/WikiTime45|WikiTime45]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/Funmorning|Funmorning]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>4617659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6829" sha1="iwnc6xficwjxc5scex6soo90qgbdmfn" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: WikiTime45 | WikiTime45 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:45, 7 മേയ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>iwnc6xficwjxc5scex6soo90qgbdmfn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>സി.കെ. കാസിം</title>
    <ns>0</ns>
    <id>667153</id>
    <revision>
      <id>4619825</id>
      <parentid>4619268</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:53:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Korangad</username>
        <id>11420</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4619825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3687" sha1="cqnzx0ro3q0n6wm37ypb760u442ury3" xml:space="preserve">{{Short description|Indian politician}}
{{Infobox officeholder
| name             = C. K. Kasim
| image            = CKKasim.jpg
| caption          = 
| office           = Member of the Kerala Legislative Assembly
| term_start       = May 2026
| term_end         = 
| constituency     = [[Thiruvambady Assembly constituency|Thiruvambady]]
| preceding        = [[Linto Joseph]]
| succeeding       = 
| birth_name       = Chenganakunnel Kasim
| birth_date       = {{birth date and age text|22 May 1967}}
| birth_place      = Koodaranji, [[Kozhikode district|Kozhikode]], [[Kerala]], India
| death_date       = 
| death_place      = 
| party            = [[Indian Union Muslim League]]
| occupation       = Politician
| alma_mater       = [[University of Calicut]] 
| website          = 
}}
ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി പ്രവർത്തകനാണ് സി കെ കാസിം . 2026ൽ  തിരുവമ്പാടി  നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ് എം.എൽ.എയാണ് ഇദ്ദേഹം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/c-k-kasim-255/|title=C K Kasim, THIRUVAMBADY constituency, IUML, Kerala Assembly Election 2026: Profile &amp; Affidavit|access-date=2026-05-09|language=en}}&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ സജീവ നേതാവായ സി.കെ. കാസിം, 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തിരുവമ്പാടി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച് നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. തുടക്കം മുതൽ തന്നെ ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ സജീവ പ്രവർത്തകനാണ്. 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം, എൽ.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായ ലിന്റോ ജോസഫിനെ ഏകദേശം 6,700 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് പരാജയപ്പെടുത്തി. 2021-ൽ നഷ്ടപ്പെട്ട തിരുവമ്പാടി സീറ്റ് മുസ്ലിം ലീഗിലൂടെ യു.ഡി.എഫ് തിരിച്ചുപിടിച്ചത് ഇദ്ദേഹത്തിലൂടെയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=255|title=C K Kasim(Indian Union Muslim League):Constituency- THIRUVAMBADY(KOZHIKKODE) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ പ്രാദേശിക തലത്തിലും ജില്ലാ തലത്തിലും വിവിധ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>cqnzx0ro3q0n6wm37ypb760u442ury3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619826</id>
      <parentid>4619825</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:59:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Korangad</username>
        <id>11420</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>4619826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3765" sha1="98dl2qtnlipr42s41yfwd7uat1z17uv" xml:space="preserve">{{Short description|Indian politician}}
{{Infobox officeholder
| name             = C. K. Kasim
| image            = CKKasim.jpg
| caption          = 
| office           = Member of the Kerala Legislative Assembly
| term_start       = May 2026
| term_end         = 
| constituency     = [[തിരുവമ്പാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| preceding        = [[ലിന്റോ ജോസഫ്]]
| succeeding       = 
| birth_name       = ചെങ്ങനകുന്നേൽ കാസിം
| birth_date       = {{birth date and age|22 May 1967}}
| birth_place      = Koodaranji, [[Kozhikode district|Kozhikode]], [[Kerala]], India
| death_date       = 
| death_place      = 
| party            = [[Indian Union Muslim League]]
| occupation       = Politician
| alma_mater       = [[University of Calicut]] 
| website          = 
}}
ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി പ്രവർത്തകനാണ് സി കെ കാസിം . 2026ൽ  തിരുവമ്പാടി  നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ് എം.എൽ.എയാണ് ഇദ്ദേഹം.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/c-k-kasim-255/|title=C K Kasim, THIRUVAMBADY constituency, IUML, Kerala Assembly Election 2026: Profile &amp; Affidavit|access-date=2026-05-09|language=en}}&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ സജീവ നേതാവായ സി.കെ. കാസിം, 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തിരുവമ്പാടി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച് നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. തുടക്കം മുതൽ തന്നെ ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ സജീവ പ്രവർത്തകനാണ്. 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം, എൽ.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായ ലിന്റോ ജോസഫിനെ ഏകദേശം 6,700 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് പരാജയപ്പെടുത്തി. 2021-ൽ നഷ്ടപ്പെട്ട തിരുവമ്പാടി സീറ്റ് മുസ്ലിം ലീഗിലൂടെ യു.ഡി.എഫ് തിരിച്ചുപിടിച്ചത് ഇദ്ദേഹത്തിലൂടെയാണ്.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=255|title=C K Kasim(Indian Union Muslim League):Constituency- THIRUVAMBADY(KOZHIKKODE) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ പ്രാദേശിക തലത്തിലും ജില്ലാ തലത്തിലും വിവിധ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>98dl2qtnlipr42s41yfwd7uat1z17uv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:Kasinath AR</title>
    <ns>2</ns>
    <id>667299</id>
    <revision>
      <id>4619848</id>
      <parentid>4619203</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T15:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasinath AR</username>
        <id>217713</id>
      </contributor>
      <origin>4619848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="277" sha1="ff3ms88gow1fwumw5lu03s0sb5jvigj" xml:space="preserve">'''&lt;big&gt;&lt;u&gt;Kasinath&lt;/u&gt; &lt;u&gt;AR&lt;/u&gt;&lt;/big&gt;'''

Kasinath AR is a 10 std student (2025-26) who studied at Govt HSS Proruvazhy.In the 15th day of May 2026 he awarded Full A+ in SSLC 2026.

Father's name is Ajith Kumar G

Mother's name is Rakhi Radhakrishnan

Brother's name is Kalyan</text>
      <sha1>ff3ms88gow1fwumw5lu03s0sb5jvigj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619850</id>
      <parentid>4619848</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T15:35:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasinath AR</username>
        <id>217713</id>
      </contributor>
      <comment>Added a short biography</comment>
      <origin>4619850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4825" sha1="dzwzzq4r4d8kqnsxp6fyz2rg2eml8jd" xml:space="preserve">'''&lt;big&gt;&lt;u&gt;Kasinath&lt;/u&gt; &lt;u&gt;AR&lt;/u&gt;&lt;/big&gt;'''

Kasinath AR is a 10 std student (2025-26) who studied at Govt HSS Proruvazhy.In the 15th day of May 2026 he awarded Full A+ in SSLC 2026.

Father's name is Ajith Kumar G

Mother's name is Rakhi Radhakrishnan

Brother's name is Kalyan

[[Short biography|## The Story of Kasinath AR: Innovation, Artistry, and Ambition From crafting record-breaking miniatures to leading a multi-national digital entity, **Kasinath AR** (known natively as **കാശിനാഥ്**, and warmly referred to as **Kasi**) represents a unique fusion of youthful curiosity, technical ingenuity, and creative artistry. Based in Edakkad, Kerala, India, Kasi has continuously broken boundaries, seamlessly balancing the academic responsibilities of a 10th-grade student at Govt.HSS.poruvazhy with the demands of an active software developer and entrepreneur. ## Early Milestones and Record-Breaking Precision Kasi’s journey has long been defined by patience, precision, and an eye for extreme detail. In May 2025, his ability to focus on micro-scale design earned him official recognition from the prestigious **India Book of Records**. He secured his place as an IBR Achiever by successfully creating an astonishingly miniature **0.8 cm paper boat**—a testament to the steady hands and sharp focus that would later define his approach to software architecture. ## The Tech Innovator &amp; The JTSS++ Protocol As a developer, Kasi operates with a clear, disciplined philosophy: code should be efficient, responsive, and beautifully executed. To bring structure to his software builds, he established the proprietary **JTSS++** (and **3.JTSS++**) development protocol. Built specifically for the mobile-first era, the JTSS++ framework dictates that applications function seamlessly within a high-performance, single-page architecture. Every application launched under this standard greets users with an immersive introductory sequence or splash screen, delivering premium functionality while maintaining a lean codebase. To denote this signature standard of quality without overshadowing the software itself, his projects are marked with the elegant identifier badge: **&quot;Enhanced by JTSS++&quot;**. Under his forward-thinking leadership, his enterprises were consolidated and rebranded in March 2026 under the global banner **KINTL** (formerly *Kasinath International*), serving as the launchpad for his digital products. ### Key Digital Ecosystems &amp; Projects  * **COSMIC O.E.I.P (Official Earth Imaging Project):** A highly sophisticated 3D space environment and earth imaging visualizer utilizing Three.js, reflecting his fascination with space tracking and computer graphics.  * **KasiIDLE:** A custom-built, dedicated integrated development environment (IDE) tailored for Python programming.  * **SHE PARK Online:** A sleek, fully mobile-responsive e-commerce platform engineered with dynamic frontend design and robust administrative panels.  * **KImaginai &amp; Kasinath Sign Studio:** Creative applications designed to harness the power of digital generation and specialized design layouts. ## A Polymath’s Palette: Media, Sports, and Culinary Art Beyond the compiler, Kasi's lifestyle is a vibrant mix of cutting-edge technology, athletic passion, and physical artistry.  * **Advanced Generative AI:** Kasi is an avid power-user of next-generation multimedia tools. He consistently pushes the limits of modern AI architectures—including Grok 2, Gemini Pro, Veo 3, and AKOOL—to experiment with advanced video editing, complex face-swapping, and synthetic media creation.  * **3D Graphics &amp; Voxel Design:** His digital creativity extends into the realm of spatial mathematics, where he designs immersive 360-degree virtual environments and intricate voxel-based graphics.  * **Professional Cake Artistry:** Balancing the digital world with a tangible, tactile craft, Kasi is a highly skilled cake decorator. His portfolio features stunning, intricate floral piping and elaborate, theme-based character decorations handcrafted for celebratory milestones.  * **Sports Enthusiast:** When stepping away from his projects, Kasi is a dedicated follower of Indian cricket, closely tracking the milestones of hometown heroes like Sanju Samson. He also channels his love for the sport into competitive sports simulation mechanics, frequently managing tactical formations in *EA Sports FC Mobile*. ## Looking Forward Driven by a relentless pursuit of excellence and a unique ability to bridge the gap between technical logic and visual art, Kasinath AR continues to redefine what a modern student-entrepreneur can achieve. Backed by the structural discipline of KINTL and armed with the JTSS++ protocol, Kasi remains focused on building digital experiences that are smart, efficient, and universally accessible.]]</text>
      <sha1>dzwzzq4r4d8kqnsxp6fyz2rg2eml8jd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619923</id>
      <parentid>4619850</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T06:44:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasinath AR</username>
        <id>217713</id>
      </contributor>
      <comment>താളിലെ വിവരങ്ങൾ '''&lt;big&gt;&lt;u&gt;Kasinath&lt;/u&gt; &lt;u&gt;AR&lt;/u&gt;&lt;/big&gt;'''  Kasinath AR is a 10 std student (2025-26) who studied at Govt HSS Proruvazhy.In the 15th day of May 2026 he awarded Full A+ in SSLC 2026.  Father's name is Ajith Kumar G  Mother's name is Rakhi Radhakrishnan  Brother's name is Kalyan  He created a chat bot   [https://kintl.netlify.app Click here] എന്നാക്കിയിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4619923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="341" sha1="6xtm6qesc5ep6eiab6xp9urdidrbdhu" xml:space="preserve">'''&lt;big&gt;&lt;u&gt;Kasinath&lt;/u&gt; &lt;u&gt;AR&lt;/u&gt;&lt;/big&gt;'''

Kasinath AR is a 10 std student (2025-26) who studied at Govt HSS Proruvazhy.In the 15th day of May 2026 he awarded Full A+ in SSLC 2026.

Father's name is Ajith Kumar G

Mother's name is Rakhi Radhakrishnan

Brother's name is Kalyan

He created a chat bot 

[https://kintl.netlify.app Click here]</text>
      <sha1>6xtm6qesc5ep6eiab6xp9urdidrbdhu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 14</title>
    <ns>100</ns>
    <id>667303</id>
    <revision>
      <id>4619834</id>
      <parentid>4619667</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:42:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aby john vannilam</username>
        <id>586</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ചെറിയതിരുത്ത്</comment>
      <origin>4619834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11045" sha1="dqg4gvgei2x56q1b1cpl7mzygn9y8hi" xml:space="preserve">=== 2026 മെയ് 14 വ്യാഴാഴ്ച ===
'''1201 മേടം 31'''

ലോകം
* [[ഇറാൻ|ഇറാനുമായുള്ള]] യുദ്ധം തുടരുന്നതിനിടെ താൻ [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്‌സ്]] (യുഎഇ) സന്ദർശിച്ചതായും പ്രസിഡന്റ് ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ സായിദുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതായും [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രായേൽ]] പ്രധാനമന്ത്രി [[ബന്യമിൻ നെതന്യാഹു|ബന്യാമിൻ നെതന്യാഹു]] വെളിപ്പെടുത്തി. സന്ദർശനം സംബന്ധിച്ച വാർത്തകൾ അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെന്ന് യുഎഇ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. ഇസ്രായേലുമായുള്ള യുഎഇയുടെ സഹകരണം ക്ഷമിക്കാനാവാത്ത കുറ്റമാണെന്നും ഇതിന് മറുപടി നൽകേണ്ടി വരുമെന്നും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി [[അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി]] മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇറാന്റെ മിസൈൽ-ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ യു.എ.ഇ.യെ സഹായിക്കാൻ ഇസ്രായേൽ തങ്ങളുടെ ഐറൺ ഡോം വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം അവിടെ വിന്യസിച്ചതായി ഇസ്രായേലിലെ യു.എസ്. അംബാസഡർ മൈക്ക് ഹക്കബി സ്ഥിരീകരിച്ചു.
*ഇസ്രയേൽ സൈനിക തടങ്കലിൽ പലസ്തീൻ തടവുകാർക്കെതിരെ ലൈംഗികാതിക്രമം നടന്നുവെന്ന ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിൽ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനും ലേഖനമെഴുതിയ നിക്കോളാസ് ക്രസ്റ്റോഫ് എന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകനുമെതിരെ ഇസ്രയേൽ സർക്കാർ മാനനഷ്ടത്തിന് കേസ് നൽകാനൊരുങ്ങുന്നുവെന്ന് ദി ഗാർഡിയൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇസ്രയേൽ സൈനിക തടങ്കലിൽ പലസ്തീൻ സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും കുട്ടികളും ബലാത്സംഗം ചെയ്യപ്പെടുകയും ലൈംഗികമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന ആരോപണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നതായിരുന്നു ലേഖനം. &lt;ref&gt;ഇസ്രയേൽ സൈനികരെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്ന ലേഖനം; ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനെതിരെ കേസ് നൽകുമെന്ന് നെതന്യാഹു. - ദേശാഭിമാനി [https://www.deshabhimani.com/News/world/israel-to-sue-new-york-times-over-sexual-assault-of-palestinian-prisoners-66080 2026 മെയ് 15, രാവിലെ 07:59] 
&lt;/ref&gt;

ഇന്ത്യ

*ഊർജ പ്രതിസന്ധിയെ തുടർന്ന് ഡൽഹിയിൽ രണ്ട് ദിവസം വർക്ക് ഫ്രം ഹോം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആഴ്ചയിൽ രണ്ടുദിവസം സർക്കാർ ഓഫീസുകൾക്ക് വർക്ക് ഫ്രം ഹോം ആയിരിക്കുമെന്നും വാഹനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കണമെന്നും [[ഡെൽഹി|ഡൽഹി]] മുഖ്യമന്ത്രി [[രേഖാ ഗുപ്‌ത]] അറിയിച്ചു. സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയും വിഭവങ്ങളുടെ മികച്ച ഉപയോഗവും ലക്ഷ്യമിട്ട് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി അടുത്തിടെ നടത്തിയ അഭ്യർഥനയെ തുടർന്നാണ് ഈ തീരുമാനം. 
*[[ഡൽഹി മദ്യനയക്കേസ്|ഡൽഹി മദ്യനയക്കേസിൽ]] സിബിഐ അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുന്നതിൽ നിന്നും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ജഡ്‌ജി [[സ്വർണകാന്ത ശർമ|സ്വർണകാന്ത ശർമ]] പിന്മാറി.
*മൂന്ന് ക്രൈസ്‍തവ നേതാക്കളെയടക്കം കൊലപ്പെടുത്തിയതിന് പിന്നാലെ മണിപ്പുരിൽ സംഘർഷാവസ്ഥ വീണ്ടും രൂക്ഷമാകുന്നു. കുക്കി- സോ, നാഗ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ച ഹർത്താലിൽ മണിപ്പുരിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജനജീവിതം തടസ്സപ്പെട്ടു. 
*മണിപ്പൂരിലെ കാങ്‌പോക്‌പി, സേനാപതി ജില്ലകളിൽ സായുധ ഗ്രൂപ്പുകൾ ബന്ദികളാക്കിയ 28 പേരെ മോചിപ്പിച്ചു. കുക്കി, നാഗ വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരാണ് മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. കഴിഞ്ഞ ബുധനാഴ്ച കാങ്‌പോക്‌പിയിൽ മൂന്ന് സഭാനേതാക്കൾ യാത്രാ മധ്യേ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. തുടർന്നുള്ള സംഘർഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് ഇവരെ ബന്ദികളാക്കി കൊണ്ടുപോയത്. മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരിൽ കൊൻസാഖുൽ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള 12 നാഗാ സ്ത്രീകളും, സേനാപതി ജില്ലയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ട 14 കുക്കി വിഭാഗക്കാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. കുക്കി വിഭാഗത്തിലെ 4 പുരുഷന്മാർ, 10 സ്ത്രീകൾ എന്നിങ്ങനെയാണ് ബന്ദികളാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഡോൺ ബോസ്‌കോയിലെ രണ്ട് സലേഷ്യൻ ബ്രദർമാരെയും സായുധ സംഘങ്ങൾ വെവ്വേറെ സ്ഥലങ്ങളിൽ വെച്ച് മോചിപ്പിച്ചു.
*ടിവികെ സർക്കാരിന് അനുകൂലമായി വോട്ട് ചെയ്യാൻ നൽകിയ വിപ്പ് ലംഘിച്ചതിന് [[ഓൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം|എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെ]]. ജനറൽ സെക്രട്ടറി [[എടപ്പാടി പളനിസ്വാമി]] ഉൾപ്പെടെ 22 എംഎൽമാരെയും അയോഗ്യരാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സ്‌‍പീക്കറെ കണ്ടതായി [[സി.വി. ഷൺമുഖം]], [[എസ്.പി. വേലുമണി]] എന്നിവർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെ. വിഭാഗം നിയോഗിച്ച വിപ്പ് സി. വിജയഭാസ്‌കർ പറഞ്ഞു. പരാജയകാരണങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്യാൻ പളനിസ്വാമി പാർടി ജനറൽ കൗൺസിൽ വിളിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;എഐഎഡിഎംകെയിലെ ഭിന്നത രൂക്ഷം. ഭൂരിപക്ഷം എംഎൽഎമാരും തങ്ങൾ‌ക്കൊപ്പമാണെന്ന് സി വി ഷൺമുഖം, എസ് പി വേലുമണി എന്നിവർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന വിഭാഗം അവകാശപ്പെട്ടു.- ദേശാഭിമാനി [https://www.deshabhimani.com/News/national/aiadmk--70899 2026 മെയ് 15, പുലർച്ചെ 12:00]&lt;/ref&gt;

കേരളം

*[[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരള സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രിയായി]] [[വി.ഡി. സതീശൻ|'''വി.ഡി. സതീശനെ''']] കേരളത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] ജനറൽ സെക്രട്ടറി [[ദീപാ ദാസ്‌മുൻഷി|ദീപാദാസ് മുൻഷി]] ഡൽഹിയിൽ വാർത്താസമ്മേളനം നടത്തി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
*പുതിയ കേരള മന്ത്രിസഭ മെയ് 18-ന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേൽക്കും 
*സിപിഐ- എം നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവായി സിപിഐ എം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനെ]] ഐകകണ്ഠേന തിരഞ്ഞെടുത്തതായി സെക്രട്ടറി [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ|എം വി ഗോവിന്ദൻ]] വാർത്താകുറിപ്പിൽ അറിയിച്ചു. 
 
{{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 14}}

-------
&lt;!-- ലോകം
ഇന്ത്യ
കേരളം
--&gt;</text>
      <sha1>dqg4gvgei2x56q1b1cpl7mzygn9y8hi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619857</id>
      <parentid>4619834</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T17:56:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aby John Vannilam</username>
        <id>13754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ചെറിയ തിരുത്തൽ</comment>
      <origin>4619857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11410" sha1="58kbwlqnl45pshf6uzqz1kino1kae6n" xml:space="preserve">=== 2026 മെയ് 14 വ്യാഴാഴ്ച ===
'''1201 മേടം 31'''

ലോകം
* [[ഇറാൻ|ഇറാനുമായുള്ള]] യുദ്ധം തുടരുന്നതിനിടെ താൻ [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്‌സ്]] (യുഎഇ) സന്ദർശിച്ചതായും പ്രസിഡന്റ് ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ സായിദുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതായും [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രായേൽ]] പ്രധാനമന്ത്രി [[ബന്യമിൻ നെതന്യാഹു|ബന്യാമിൻ നെതന്യാഹു]] വെളിപ്പെടുത്തി. സന്ദർശനം സംബന്ധിച്ച വാർത്തകൾ അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെന്ന് യുഎഇ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. ഇസ്രായേലുമായുള്ള യുഎഇയുടെ സഹകരണം ക്ഷമിക്കാനാവാത്ത കുറ്റമാണെന്നും ഇതിന് മറുപടി നൽകേണ്ടി വരുമെന്നും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി [[അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി]] മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇറാന്റെ മിസൈൽ-ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ യു.എ.ഇ.യെ സഹായിക്കാൻ ഇസ്രായേൽ തങ്ങളുടെ ഐറൺ ഡോം വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം അവിടെ വിന്യസിച്ചതായി ഇസ്രായേലിലെ യു.എസ്. അംബാസഡർ മൈക്ക് ഹക്കബി സ്ഥിരീകരിച്ചു.
*ഇസ്രയേൽ സൈനിക തടങ്കലിൽ പലസ്തീൻ തടവുകാർക്കെതിരെ ലൈംഗികാതിക്രമം നടന്നുവെന്ന ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിൽ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനും ലേഖനമെഴുതിയ നിക്കോളാസ് ക്രസ്റ്റോഫ് എന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകനുമെതിരെ ഇസ്രയേൽ സർക്കാർ മാനനഷ്ടത്തിന് കേസ് നൽകാനൊരുങ്ങുന്നുവെന്ന് ദി ഗാർഡിയൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇസ്രയേൽ സൈനിക തടങ്കലിൽ പലസ്തീൻ സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും കുട്ടികളും ബലാത്സംഗം ചെയ്യപ്പെടുകയും ലൈംഗികമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന ആരോപണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നതായിരുന്നു ലേഖനം. &lt;ref&gt;ഇസ്രയേൽ സൈനികരെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്ന ലേഖനം; ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനെതിരെ കേസ് നൽകുമെന്ന് നെതന്യാഹു. - ദേശാഭിമാനി [https://www.deshabhimani.com/News/world/israel-to-sue-new-york-times-over-sexual-assault-of-palestinian-prisoners-66080 2026 മെയ് 15, രാവിലെ 07:59] 
&lt;/ref&gt;

ഇന്ത്യ

*ഊർജ പ്രതിസന്ധിയെ തുടർന്ന് ഡൽഹിയിൽ രണ്ട് ദിവസം വർക്ക് ഫ്രം ഹോം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആഴ്ചയിൽ രണ്ടുദിവസം സർക്കാർ ഓഫീസുകൾക്ക് വർക്ക് ഫ്രം ഹോം ആയിരിക്കുമെന്നും വാഹനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കണമെന്നും [[ഡെൽഹി|ഡൽഹി]] മുഖ്യമന്ത്രി [[രേഖാ ഗുപ്‌ത]] അറിയിച്ചു. സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയും വിഭവങ്ങളുടെ മികച്ച ഉപയോഗവും ലക്ഷ്യമിട്ട് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി അടുത്തിടെ നടത്തിയ അഭ്യർഥനയെ തുടർന്നാണ് ഈ തീരുമാനം. 
*[[ഡൽഹി മദ്യനയക്കേസ്|ഡൽഹി മദ്യനയക്കേസിൽ]] സിബിഐ അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുന്നതിൽ നിന്നും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ജഡ്‌ജി [[സ്വർണകാന്ത ശർമ|സ്വർണകാന്ത ശർമ]] പിന്മാറി.
*മൂന്ന് ക്രൈസ്‍തവ നേതാക്കളെയടക്കം കൊലപ്പെടുത്തിയതിന് പിന്നാലെ മണിപ്പുരിൽ സംഘർഷാവസ്ഥ വീണ്ടും രൂക്ഷമാകുന്നു. കുക്കി- സോ, നാഗ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ച ഹർത്താലിൽ മണിപ്പുരിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജനജീവിതം തടസ്സപ്പെട്ടു. 
*മണിപ്പൂരിലെ കാങ്‌പോക്‌പി, സേനാപതി ജില്ലകളിൽ സായുധ ഗ്രൂപ്പുകൾ ബന്ദികളാക്കിയ 28 പേരെ മോചിപ്പിച്ചു. കുക്കി, നാഗ വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരാണ് മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. കഴിഞ്ഞ ബുധനാഴ്ച കാങ്‌പോക്‌പിയിൽ മൂന്ന് സഭാനേതാക്കൾ യാത്രാ മധ്യേ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. തുടർന്നുള്ള സംഘർഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് ഇവരെ ബന്ദികളാക്കി കൊണ്ടുപോയത്. മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരിൽ കൊൻസാഖുൽ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള 12 നാഗാ സ്ത്രീകളും, സേനാപതി ജില്ലയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ട 14 കുക്കി വിഭാഗക്കാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. കുക്കി വിഭാഗത്തിലെ 4 പുരുഷന്മാർ, 10 സ്ത്രീകൾ എന്നിങ്ങനെയാണ് ബന്ദികളാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഡോൺ ബോസ്‌കോയിലെ രണ്ട് സലേഷ്യൻ ബ്രദർമാരെയും സായുധ സംഘങ്ങൾ വെവ്വേറെ സ്ഥലങ്ങളിൽ വെച്ച് മോചിപ്പിച്ചു.
*ടിവികെ സർക്കാരിന് അനുകൂലമായി വോട്ട് ചെയ്യാൻ നൽകിയ വിപ്പ് ലംഘിച്ചതിന് [[ഓൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം|എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെ]]. ജനറൽ സെക്രട്ടറി [[എടപ്പാടി പളനിസ്വാമി]] ഉൾപ്പെടെ 22 എംഎൽമാരെയും അയോഗ്യരാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സ്‌‍പീക്കറെ കണ്ടതായി [[സി.വി. ഷൺമുഖം]], [[എസ്.പി. വേലുമണി]] എന്നിവർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെ. വിഭാഗം നിയോഗിച്ച വിപ്പ് സി. വിജയഭാസ്‌കർ പറഞ്ഞു. പരാജയകാരണങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്യാൻ പളനിസ്വാമി പാർടി ജനറൽ കൗൺസിൽ വിളിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;എഐഎഡിഎംകെയിലെ ഭിന്നത രൂക്ഷം. ഭൂരിപക്ഷം എംഎൽഎമാരും തങ്ങൾ‌ക്കൊപ്പമാണെന്ന് സി വി ഷൺമുഖം, എസ് പി വേലുമണി എന്നിവർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന വിഭാഗം അവകാശപ്പെട്ടു.- ദേശാഭിമാനി [https://www.deshabhimani.com/News/national/aiadmk--70899 2026 മെയ് 15, പുലർച്ചെ 12:00]&lt;/ref&gt;

കേരളം

*[[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരള സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രിയായി]] [[വി.ഡി. സതീശൻ|'''വി.ഡി. സതീശനെ''']] കേരളത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] ജനറൽ സെക്രട്ടറി [[ദീപാ ദാസ്‌മുൻഷി|ദീപാദാസ് മുൻഷി]] ഡൽഹിയിൽ വാർത്താസമ്മേളനം നടത്തി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
*പുതിയ കേരള മന്ത്രിസഭ മെയ് 18-ന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേൽക്കും 
*സിപിഐ- എം നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവായി സിപിഐ എം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനെ]] ഐകകണ്ഠേന തിരഞ്ഞെടുത്തതായി സെക്രട്ടറി [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ|എം വി ഗോവിന്ദൻ]] വാർത്താകുറിപ്പിൽ അറിയിച്ചു. 
 * ചരമം: തൃശ്ശൂരിലെ നിലച്ചുപോയ [[എക്സ്പ്രസ് (മലയാളപത്രം)|എക്‌സ്പ്രസ്]] ദിനപത്രത്തിന്റെ മുഖ്യപത്രാധിപരായിരുന്ന കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ (87) അന്തരിച്ചു.
{{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 14}}

-------
&lt;!-- ലോകം
ഇന്ത്യ
കേരളം
--&gt;</text>
      <sha1>58kbwlqnl45pshf6uzqz1kino1kae6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619858</id>
      <parentid>4619857</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T17:57:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aby John Vannilam</username>
        <id>13754</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4619858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11409" sha1="jz8fdkx4co9fcmsawzw6vxgt59mrk3h" xml:space="preserve">=== 2026 മെയ് 14 വ്യാഴാഴ്ച ===
'''1201 മേടം 31'''

ലോകം
* [[ഇറാൻ|ഇറാനുമായുള്ള]] യുദ്ധം തുടരുന്നതിനിടെ താൻ [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്‌സ്]] (യുഎഇ) സന്ദർശിച്ചതായും പ്രസിഡന്റ് ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ സായിദുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതായും [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രായേൽ]] പ്രധാനമന്ത്രി [[ബന്യമിൻ നെതന്യാഹു|ബന്യാമിൻ നെതന്യാഹു]] വെളിപ്പെടുത്തി. സന്ദർശനം സംബന്ധിച്ച വാർത്തകൾ അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെന്ന് യുഎഇ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. ഇസ്രായേലുമായുള്ള യുഎഇയുടെ സഹകരണം ക്ഷമിക്കാനാവാത്ത കുറ്റമാണെന്നും ഇതിന് മറുപടി നൽകേണ്ടി വരുമെന്നും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി [[അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി]] മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇറാന്റെ മിസൈൽ-ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ യു.എ.ഇ.യെ സഹായിക്കാൻ ഇസ്രായേൽ തങ്ങളുടെ ഐറൺ ഡോം വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം അവിടെ വിന്യസിച്ചതായി ഇസ്രായേലിലെ യു.എസ്. അംബാസഡർ മൈക്ക് ഹക്കബി സ്ഥിരീകരിച്ചു.
*ഇസ്രയേൽ സൈനിക തടങ്കലിൽ പലസ്തീൻ തടവുകാർക്കെതിരെ ലൈംഗികാതിക്രമം നടന്നുവെന്ന ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിൽ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനും ലേഖനമെഴുതിയ നിക്കോളാസ് ക്രസ്റ്റോഫ് എന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകനുമെതിരെ ഇസ്രയേൽ സർക്കാർ മാനനഷ്ടത്തിന് കേസ് നൽകാനൊരുങ്ങുന്നുവെന്ന് ദി ഗാർഡിയൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇസ്രയേൽ സൈനിക തടങ്കലിൽ പലസ്തീൻ സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും കുട്ടികളും ബലാത്സംഗം ചെയ്യപ്പെടുകയും ലൈംഗികമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന ആരോപണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നതായിരുന്നു ലേഖനം. &lt;ref&gt;ഇസ്രയേൽ സൈനികരെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്ന ലേഖനം; ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനെതിരെ കേസ് നൽകുമെന്ന് നെതന്യാഹു. - ദേശാഭിമാനി [https://www.deshabhimani.com/News/world/israel-to-sue-new-york-times-over-sexual-assault-of-palestinian-prisoners-66080 2026 മെയ് 15, രാവിലെ 07:59] 
&lt;/ref&gt;

ഇന്ത്യ

*ഊർജ പ്രതിസന്ധിയെ തുടർന്ന് ഡൽഹിയിൽ രണ്ട് ദിവസം വർക്ക് ഫ്രം ഹോം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആഴ്ചയിൽ രണ്ടുദിവസം സർക്കാർ ഓഫീസുകൾക്ക് വർക്ക് ഫ്രം ഹോം ആയിരിക്കുമെന്നും വാഹനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കണമെന്നും [[ഡെൽഹി|ഡൽഹി]] മുഖ്യമന്ത്രി [[രേഖാ ഗുപ്‌ത]] അറിയിച്ചു. സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയും വിഭവങ്ങളുടെ മികച്ച ഉപയോഗവും ലക്ഷ്യമിട്ട് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി അടുത്തിടെ നടത്തിയ അഭ്യർഥനയെ തുടർന്നാണ് ഈ തീരുമാനം. 
*[[ഡൽഹി മദ്യനയക്കേസ്|ഡൽഹി മദ്യനയക്കേസിൽ]] സിബിഐ അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുന്നതിൽ നിന്നും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ജഡ്‌ജി [[സ്വർണകാന്ത ശർമ|സ്വർണകാന്ത ശർമ]] പിന്മാറി.
*മൂന്ന് ക്രൈസ്‍തവ നേതാക്കളെയടക്കം കൊലപ്പെടുത്തിയതിന് പിന്നാലെ മണിപ്പുരിൽ സംഘർഷാവസ്ഥ വീണ്ടും രൂക്ഷമാകുന്നു. കുക്കി- സോ, നാഗ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ച ഹർത്താലിൽ മണിപ്പുരിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജനജീവിതം തടസ്സപ്പെട്ടു. 
*മണിപ്പൂരിലെ കാങ്‌പോക്‌പി, സേനാപതി ജില്ലകളിൽ സായുധ ഗ്രൂപ്പുകൾ ബന്ദികളാക്കിയ 28 പേരെ മോചിപ്പിച്ചു. കുക്കി, നാഗ വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരാണ് മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. കഴിഞ്ഞ ബുധനാഴ്ച കാങ്‌പോക്‌പിയിൽ മൂന്ന് സഭാനേതാക്കൾ യാത്രാ മധ്യേ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. തുടർന്നുള്ള സംഘർഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് ഇവരെ ബന്ദികളാക്കി കൊണ്ടുപോയത്. മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരിൽ കൊൻസാഖുൽ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള 12 നാഗാ സ്ത്രീകളും, സേനാപതി ജില്ലയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ട 14 കുക്കി വിഭാഗക്കാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. കുക്കി വിഭാഗത്തിലെ 4 പുരുഷന്മാർ, 10 സ്ത്രീകൾ എന്നിങ്ങനെയാണ് ബന്ദികളാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഡോൺ ബോസ്‌കോയിലെ രണ്ട് സലേഷ്യൻ ബ്രദർമാരെയും സായുധ സംഘങ്ങൾ വെവ്വേറെ സ്ഥലങ്ങളിൽ വെച്ച് മോചിപ്പിച്ചു.
*ടിവികെ സർക്കാരിന് അനുകൂലമായി വോട്ട് ചെയ്യാൻ നൽകിയ വിപ്പ് ലംഘിച്ചതിന് [[ഓൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം|എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെ]]. ജനറൽ സെക്രട്ടറി [[എടപ്പാടി പളനിസ്വാമി]] ഉൾപ്പെടെ 22 എംഎൽമാരെയും അയോഗ്യരാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സ്‌‍പീക്കറെ കണ്ടതായി [[സി.വി. ഷൺമുഖം]], [[എസ്.പി. വേലുമണി]] എന്നിവർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെ. വിഭാഗം നിയോഗിച്ച വിപ്പ് സി. വിജയഭാസ്‌കർ പറഞ്ഞു. പരാജയകാരണങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്യാൻ പളനിസ്വാമി പാർടി ജനറൽ കൗൺസിൽ വിളിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.&lt;ref&gt;എഐഎഡിഎംകെയിലെ ഭിന്നത രൂക്ഷം. ഭൂരിപക്ഷം എംഎൽഎമാരും തങ്ങൾ‌ക്കൊപ്പമാണെന്ന് സി വി ഷൺമുഖം, എസ് പി വേലുമണി എന്നിവർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന വിഭാഗം അവകാശപ്പെട്ടു.- ദേശാഭിമാനി [https://www.deshabhimani.com/News/national/aiadmk--70899 2026 മെയ് 15, പുലർച്ചെ 12:00]&lt;/ref&gt;

കേരളം

*[[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരള സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രിയായി]] [[വി.ഡി. സതീശൻ|'''വി.ഡി. സതീശനെ''']] കേരളത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] ജനറൽ സെക്രട്ടറി [[ദീപാ ദാസ്‌മുൻഷി|ദീപാദാസ് മുൻഷി]] ഡൽഹിയിൽ വാർത്താസമ്മേളനം നടത്തി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
*പുതിയ കേരള മന്ത്രിസഭ മെയ് 18-ന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേൽക്കും 
*സിപിഐ- എം നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവായി സിപിഐ എം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനെ]] ഐകകണ്ഠേന തിരഞ്ഞെടുത്തതായി സെക്രട്ടറി [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ|എം വി ഗോവിന്ദൻ]] വാർത്താകുറിപ്പിൽ അറിയിച്ചു. 
* ചരമം: തൃശ്ശൂരിലെ നിലച്ചുപോയ [[എക്സ്പ്രസ് (മലയാളപത്രം)|എക്‌സ്പ്രസ്]] ദിനപത്രത്തിന്റെ മുഖ്യപത്രാധിപരായിരുന്ന കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ (87) അന്തരിച്ചു.
{{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 14}}

-------
&lt;!-- ലോകം
ഇന്ത്യ
കേരളം
--&gt;</text>
      <sha1>jz8fdkx4co9fcmsawzw6vxgt59mrk3h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക</title>
    <ns>0</ns>
    <id>667327</id>
    <revision>
      <id>4619862</id>
      <parentid>4619776</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T18:40:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asifalinair</username>
        <id>206364</id>
      </contributor>
      <comment>/* മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ */</comment>
      <origin>4619862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13953" sha1="l5s86xqw09frrcct5tr4048q7slfgk9" xml:space="preserve">{{Infobox political post
| post = കേരളത്തിൻ്റെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
| insignia = Emblem of Kerala state Vector.svg
| insigniasize = 100px
| insigniacaption = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൻ്റെ]] മുദ്ര
| image = Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.jpg
| imagesize = 200px
| incumbent = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| incumbentsince = 18 മെയ് 2026
| appointer = [[കേരള ഗവർണർ]]
| appointer_qualified = 
| style = ബഹുമാനപ്പെട്ട
| status = 
| member_of = 
| termlength = 5 വർഷം
| inaugural = [[പി. ടി.ചാക്കോ]] &lt;small&gt;(1957–1959)&lt;/small&gt;
| formation = {{start date and age|df=yes|1957|04|05}}
| abbreviatio
REPORTS TO = 
| deputy = ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു
| residence = കൻ്റോൺമെൻ്റ് ഹൗസ്, [[തിരുവനന്തപുരം]]
| seat = 
| precursor = 
| salary = 
| website = 
| body =&lt;small&gt;[[കേരള നിയമസഭ]]&lt;/small&gt; 
|predecessor=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]}}
കേരള നിയമസഭയിൽ പ്രതിപക്ഷ നേതാവിന്റെ പദവി 1957-ൽ നിയമസഭ രൂപീകരിച്ചതിനുശേഷം ഇതുവരെ 11 രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവരെല്ലാവരും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) എന്നീ പാർട്ടികളിലേതെങ്കിലും ഒന്നിൽപ്പെട്ടവരായിരുന്നു. നിലവിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനാണ്]]. അദ്ദേഹം 2026 മേയ് 18 മുതൽ ഈ പദവിയിൽ തുടരുന്നു. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] തുടർച്ചയില്ലാതെ 15 വർഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള നിയമസഭയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വ്യക്തിയും അദ്ദേഹമാണ്.
==പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! rowspan=2|ക്രമ സംഖ്യ
! rowspan=&quot;2&quot; | ചിത്രം
! rowspan=&quot;2&quot; | പേര്
! rowspan=&quot;2&quot; | മണ്ഡലം
! rowspan=2 colspan=2|പാർട്ടി
! colspan=2|സ്ഥാനകാലം
! rowspan=&quot;2&quot; |നിയമസഭ
! rowspan=&quot;2&quot; |'''മുഖ്യമന്ത്രി'''
! rowspan=&quot;2&quot; |'''സ്ഥാനകാലം'''
|- style=&quot;height: 60px;&quot;
! മുതൽ
! വരെ
|-
|'''1'''
|[[File:P. T. Chacko (image).png|100x100px]]
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|വാഴൂർ
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot;|
|5 ഏപ്രിൽ 1957
|31 ജൂലൈ 1959
|1-ാം നിയമസഭ (1957-59)
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| {{ayd|1957|4|5|1959|7|31}}
|-
|'''2'''
|[[File:E._M._S._Namboodiripad.jpg|100x100px]]
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
|[[Pattambi (State Assembly constituency)|പട്ടാമ്പി]]
|[[Communist Party of India]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|22 ഫെബ്രുവരി 1960
|10 സെപ്റ്റംബർ 1964
|2-ാം നിയമസഭ (1960-64)
|[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]]
&lt;br&gt;[[ആർ. ശങ്കർ]]
| {{ayd|1960|2|22|1964|9|10}}
|-
|'''3'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|6 മാർച്ച് 1967
|1 നവംബർ 1969
| rowspan=&quot;2&quot; |3-ാം നിയമസഭ (1967-70)
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| {{ayd|1967|3|6|1969|11|1}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |'''(2)'''
| rowspan=&quot;3&quot; |[[File:E._M._S._Namboodiripad.jpg|100x100px]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Pattambi (State Assembly constituency)|പട്ടാമ്പി]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;3&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|1 നവംബർ 1969
|1 ഓഗസ്റ്റ് 1970
| rowspan=&quot;2&quot; |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| {{ayd|1969|11|1|1970|8|1}}
|-
|4 ഒക്ടോബർ 1970
|25 മാർച്ച് 1977
|4-ാം നിയമസഭ (1970-77)
| {{ayd|1970|10|4|1977|3|25}}
|-
|[[Alathur Assembly constituency|ആലത്തൂർ]]
|25 മാർച്ച് 1977
|22 ഫെബ്രുവരി 1978
| rowspan=&quot;4&quot; |5-ാം നിയമസഭ (1977-79)
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
&lt;br&gt;[[എ.കെ. ആന്റണി]]
| {{ayd|1977|3|25|1978|2|22}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|23 ഫെബ്രുവരി 1978
|13 ഓഗസ്റ്റ് 1979
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
&lt;br&gt;[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
| {{ayd|1978|2|23|1979|8|13}}
|-
|'''4'''
|
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[Thrippunithura Assembly constituency|തൃപ്പൂണിത്തുറ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|13 ഓഗസ്റ്റ് 1979
|11 ഒക്ടോബർ 1979
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
| {{ayd|1979|8|13|1979|10|11}}
|-
|'''5'''
|[[File:P.K._Vasudevan_Nair.jpg|100x100px]]
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[Alappuzha Assembly constituency|ആലപ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|11 ഒക്ടോബർ 1979
|1 ഡിസംബർ 1979
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
| {{ayd|1979|10|11|1979|12|1}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|25 ജനുവരി 1980
|20 ഒക്ടോബർ 1981
| rowspan=&quot;2&quot; |6-ാം നിയമസഭ (1980-82)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1980|1|25|1981|10|20}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |'''6'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[File:Ek_nayanar.jpeg|100x100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|28 ഡിസംബർ 1981
|17 മാർച്ച് 1982
| rowspan=&quot;2&quot; |[[കെ. കരുണാകരൻ]]
| {{ayd|1981|12|28|1982|3|17}}
|-
|24 മേയ് 1982
|25 മാർച്ച് 1987
|7-ാം നിയമസഭ (1982-87)
| {{ayd|1982|5|24|1987|3|25}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|26 മാർച്ച് 1987
|17 ജൂൺ 1991
|8-ാം നിയമസഭ (1987-91)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1987|3|26|1991|6|17}}
|-
|'''(6)'''
|[[File:Ek_nayanar.jpeg|100x100px]]
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[Thrikaripur Assembly constituency|തൃക്കരിപ്പൂർ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|24 ജൂൺ 1991
|29 ഫെബ്രുവരി 1992
| rowspan=&quot;2&quot; |9-ാം നിയമസഭ (1991-96)
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
| {{ayd|1991|6|24|1992|2|29}}
|-
|'''7'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Mararikulam Assembly Constituency|മാരാരിക്കുളം]]
|1 മാർച്ച് 1992
|9 മേയ് 1996
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
&lt;br&gt;[[എ.കെ. ആന്റണി]]
| {{ayd|1992|3|1|1996|5|9}}
|-
|'''8'''
|[[File:AK Antony at Ponnani.jpg|100x100px]]
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[Cherthala (State Assembly constituency)|ചേർത്തല]]
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|20 മേയ് 1996
|13 മേയ് 2001
|10-ാം നിയമസഭ (1996-2001)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1996|5|20|2001|5|13}}
|-
|'''(7)'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|17 മേയ് 2001
|12 മേയ് 2006
|11-ാം നിയമസഭ (2001-06)
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
&lt;br&gt;[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| {{ayd|2001|5|17|2006|5|12}}
|-
|'''9'''
|[[File:Oommen Chandy, Chief Minister of Kerala.jpg|100x100px]]
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
|[[Puthuppally (State Assembly constituency)|പുതുപ്പള്ളി]]
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|18 മേയ് 2006
|14 മേയ് 2011
|12-ാം നിയമസഭ (2006-11)
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
| {{ayd|2006|5|18|2011|5|14}}
|-
|'''(7)'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|18 മേയ് 2011
|20 മേയ് 2016
|13-ാം നിയമസഭ (2011-16)
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| {{ayd|2011|5|18|2016|5|20}}
|-
|'''10'''
|[[File:Ramesh Chennithala profile 02.jpg|100x100px]]
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|[[Haripad (State Assembly constituency)|ഹരിപ്പാട്]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Indian National Congress]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|25 മേയ് 2016
|20 മേയ് 2021
|14-ാം നിയമസഭ (2016-21)
| rowspan=&quot;2&quot; |[[പിണറായി വിജയൻ]]
| {{ayd|2016|5|25|2021|5|20}}
|-
|'''11'''
|[[File:Vdsatheesan.jpg|100x100px]]
|[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
|[[Paravur (State Assembly constituency)|പറവൂർ]]
|22 മേയ് 2021
|18 മേയ് 2026
|15-ാം നിയമസഭ (2021-2026)
| {{ayd|2021|5|22|2026|5|18}}
|-
|'''12'''
|[[File:Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.jpg|100x100px]]
|[[പിണറായി വിജയൻ]]
|[[Dharmadam Assembly constituency|ധർമ്മടം]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|18 മേയ് 2026
|നിലവിൽ തുടരുന്നു 
|16-ാം നിയമസഭ (2026-2031)
|[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| {{ayd|2026|5|18}}
|}
==മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!ക്രമസംഖ്യ
!പേര്
!മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന തവണകളുടെ എണ്ണം
!മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലാവധി
!പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന തവണകളുടെ എണ്ണം
!പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന കാലാവധി
|-
|1.
|ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്
|2
|1957–59, 1967–69
|4
|1960–64, 1969–70, 1970–77, 1977–78
|-
|2.
|കെ. കരുണാകരൻ
|4
|1977, 1981–82, 1982–87, 1991–95
|4
|1967–69, 1978–79, 1980–81, 1987–91
|-
|3.
|എ. കെ. ആന്റണി
|3
|1977–78, 1995–96, 2001–04
|1
|1996–2001
|-
|4.
|പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ
|1
|1978–79
|1
|1979
|-
|5.
|ഇ. കെ. നായനാർ
|3
|1980–81, 1987–91, 1996–2001
|3
|1981–82, 1982–87, 1991–92
|-
|6.
|ഉമ്മൻ ചാണ്ടി
|2
|2004–06, 2011–16
|1
|2006–11
|-
|7.
|വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ
|1
|2006–11
|3
|1992–96, 2001–06, 2011–16
|-
|8.
|പിണറായി വിജയൻ
|2
|2016–21, 2021–26
|1
|2026–31
|-
|9.
|വി. ഡി. സതീശൻ
|1
|2026–31
|1
|2021–26
|}
==ഇതും കാണുക==
* [[കേരള സർക്കാർ]]</text>
      <sha1>l5s86xqw09frrcct5tr4048q7slfgk9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619863</id>
      <parentid>4619862</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T18:47:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asifalinair</username>
        <id>206364</id>
      </contributor>
      <origin>4619863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14209" sha1="n1xmvjaxhp5od7r9qptbqss3eh3nc1k" xml:space="preserve">{{Infobox political post
| post = കേരളത്തിൻ്റെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
| insignia = Emblem of Kerala state Vector.svg
| insigniasize = 100px
| insigniacaption = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൻ്റെ]] മുദ്ര
| image = Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.jpg
| imagesize = 200px
| incumbent = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| incumbentsince = 18 മെയ് 2026
| appointer = [[കേരള ഗവർണർ]]
| appointer_qualified = 
| style = ബഹുമാനപ്പെട്ട
| status = 
| member_of = 
| termlength = 5 വർഷം
| inaugural = [[പി. ടി.ചാക്കോ]] &lt;small&gt;(1957–1959)&lt;/small&gt;
| formation = {{start date and age|df=yes|1957|04|05}}
| abbreviatio
REPORTS TO = 
| deputy = ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു
| residence = കൻ്റോൺമെൻ്റ് ഹൗസ്, [[തിരുവനന്തപുരം]]
| seat = 
| precursor = 
| salary = 
| website = 
| body =&lt;small&gt;[[കേരള നിയമസഭ]]&lt;/small&gt; 
|predecessor=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]}}
കേരള നിയമസഭയിൽ പ്രതിപക്ഷ നേതാവിന്റെ പദവി 1957-ൽ നിയമസഭ രൂപീകരിച്ചതിനുശേഷം ഇതുവരെ 11 രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവരെല്ലാവരും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) എന്നീ പാർട്ടികളിലേതെങ്കിലും ഒന്നിൽപ്പെട്ടവരായിരുന്നു. നിലവിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനാണ്]]. അദ്ദേഹം 2026 മേയ് 18 മുതൽ ഈ പദവിയിൽ തുടരുന്നു. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] തുടർച്ചയില്ലാതെ 15 വർഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള നിയമസഭയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വ്യക്തിയും അദ്ദേഹമാണ്.
==പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! rowspan=2|ക്രമ സംഖ്യ
! rowspan=&quot;2&quot; | ചിത്രം
! rowspan=&quot;2&quot; | പേര്
! rowspan=&quot;2&quot; | മണ്ഡലം
! rowspan=2 colspan=2|പാർട്ടി
! colspan=2|സ്ഥാനകാലം
! rowspan=&quot;2&quot; |നിയമസഭ
! rowspan=&quot;2&quot; |'''മുഖ്യമന്ത്രി'''
! rowspan=&quot;2&quot; |'''സ്ഥാനകാലം'''
|- style=&quot;height: 60px;&quot;
! മുതൽ
! വരെ
|-
|'''1'''
|[[File:P. T. Chacko (image).png|100x100px]]
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|വാഴൂർ
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot;|
|5 ഏപ്രിൽ 1957
|31 ജൂലൈ 1959
|1-ാം നിയമസഭ (1957-59)
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| {{ayd|1957|4|5|1959|7|31}}
|-
|'''2'''
|[[File:E._M._S._Namboodiripad.jpg|100x100px]]
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
|[[Pattambi (State Assembly constituency)|പട്ടാമ്പി]]
|[[Communist Party of India]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|22 ഫെബ്രുവരി 1960
|10 സെപ്റ്റംബർ 1964
|2-ാം നിയമസഭ (1960-64)
|[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]]
&lt;br&gt;[[ആർ. ശങ്കർ]]
| {{ayd|1960|2|22|1964|9|10}}
|-
|'''3'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|6 മാർച്ച് 1967
|1 നവംബർ 1969
| rowspan=&quot;2&quot; |3-ാം നിയമസഭ (1967-70)
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| {{ayd|1967|3|6|1969|11|1}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |'''(2)'''
| rowspan=&quot;3&quot; |[[File:E._M._S._Namboodiripad.jpg|100x100px]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Pattambi (State Assembly constituency)|പട്ടാമ്പി]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;3&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|1 നവംബർ 1969
|1 ഓഗസ്റ്റ് 1970
| rowspan=&quot;2&quot; |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| {{ayd|1969|11|1|1970|8|1}}
|-
|4 ഒക്ടോബർ 1970
|25 മാർച്ച് 1977
|4-ാം നിയമസഭ (1970-77)
| {{ayd|1970|10|4|1977|3|25}}
|-
|[[Alathur Assembly constituency|ആലത്തൂർ]]
|25 മാർച്ച് 1977
|22 ഫെബ്രുവരി 1978
| rowspan=&quot;4&quot; |5-ാം നിയമസഭ (1977-79)
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
&lt;br&gt;[[എ.കെ. ആന്റണി]]
| {{ayd|1977|3|25|1978|2|22}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|23 ഫെബ്രുവരി 1978
|13 ഓഗസ്റ്റ് 1979
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
&lt;br&gt;[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
| {{ayd|1978|2|23|1979|8|13}}
|-
|'''4'''
|
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[Thrippunithura Assembly constituency|തൃപ്പൂണിത്തുറ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|13 ഓഗസ്റ്റ് 1979
|11 ഒക്ടോബർ 1979
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
| {{ayd|1979|8|13|1979|10|11}}
|-
|'''5'''
|[[File:P.K._Vasudevan_Nair.jpg|100x100px]]
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[Alappuzha Assembly constituency|ആലപ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|11 ഒക്ടോബർ 1979
|1 ഡിസംബർ 1979
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
| {{ayd|1979|10|11|1979|12|1}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|25 ജനുവരി 1980
|20 ഒക്ടോബർ 1981
| rowspan=&quot;2&quot; |6-ാം നിയമസഭ (1980-82)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1980|1|25|1981|10|20}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |'''6'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[File:Ek_nayanar.jpeg|100x100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|28 ഡിസംബർ 1981
|17 മാർച്ച് 1982
| rowspan=&quot;2&quot; |[[കെ. കരുണാകരൻ]]
| {{ayd|1981|12|28|1982|3|17}}
|-
|24 മേയ് 1982
|25 മാർച്ച് 1987
|7-ാം നിയമസഭ (1982-87)
| {{ayd|1982|5|24|1987|3|25}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|26 മാർച്ച് 1987
|17 ജൂൺ 1991
|8-ാം നിയമസഭ (1987-91)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1987|3|26|1991|6|17}}
|-
|'''(6)'''
|[[File:Ek_nayanar.jpeg|100x100px]]
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[Thrikaripur Assembly constituency|തൃക്കരിപ്പൂർ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|24 ജൂൺ 1991
|29 ഫെബ്രുവരി 1992
| rowspan=&quot;2&quot; |9-ാം നിയമസഭ (1991-96)
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
| {{ayd|1991|6|24|1992|2|29}}
|-
|'''7'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Mararikulam Assembly Constituency|മാരാരിക്കുളം]]
|1 മാർച്ച് 1992
|9 മേയ് 1996
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
&lt;br&gt;[[എ.കെ. ആന്റണി]]
| {{ayd|1992|3|1|1996|5|9}}
|-
|'''8'''
|[[File:AK Antony at Ponnani.jpg|100x100px]]
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[Cherthala (State Assembly constituency)|ചേർത്തല]]
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|20 മേയ് 1996
|13 മേയ് 2001
|10-ാം നിയമസഭ (1996-2001)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1996|5|20|2001|5|13}}
|-
|'''(7)'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|17 മേയ് 2001
|12 മേയ് 2006
|11-ാം നിയമസഭ (2001-06)
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
&lt;br&gt;[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| {{ayd|2001|5|17|2006|5|12}}
|-
|'''9'''
|[[File:Oommen Chandy, Chief Minister of Kerala.jpg|100x100px]]
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
|[[Puthuppally (State Assembly constituency)|പുതുപ്പള്ളി]]
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|18 മേയ് 2006
|14 മേയ് 2011
|12-ാം നിയമസഭ (2006-11)
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
| {{ayd|2006|5|18|2011|5|14}}
|-
|'''(7)'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|18 മേയ് 2011
|20 മേയ് 2016
|13-ാം നിയമസഭ (2011-16)
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| {{ayd|2011|5|18|2016|5|20}}
|-
|'''10'''
|[[File:Ramesh Chennithala profile 02.jpg|100x100px]]
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|[[Haripad (State Assembly constituency)|ഹരിപ്പാട്]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Indian National Congress]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|25 മേയ് 2016
|20 മേയ് 2021
|14-ാം നിയമസഭ (2016-21)
| rowspan=&quot;2&quot; |[[പിണറായി വിജയൻ]]
| {{ayd|2016|5|25|2021|5|20}}
|-
|'''11'''
|[[File:Vdsatheesan.jpg|100x100px]]
|[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
|[[Paravur (State Assembly constituency)|പറവൂർ]]
|22 മേയ് 2021
|18 മേയ് 2026
|15-ാം നിയമസഭ (2021-2026)
| {{ayd|2021|5|22|2026|5|18}}
|-
|'''12'''
|[[File:Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.jpg|100x100px]]
|[[പിണറായി വിജയൻ]]
|[[Dharmadam Assembly constituency|ധർമ്മടം]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|18 മേയ് 2026
|നിലവിൽ തുടരുന്നു 
|16-ാം നിയമസഭ (2026-2031)
|[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| {{ayd|2026|5|18}}
|}
==മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!ക്രമസംഖ്യ
!പേര്
!മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന തവണകളുടെ എണ്ണം
!മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലാവധി
!പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന തവണകളുടെ എണ്ണം
!പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന കാലാവധി
|-
|1.
|ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്
|2
|1957–59, 1967–69
|4
|1960–64, 1969–70, 1970–77, 1977–78
|-
|2.
|കെ. കരുണാകരൻ
|4
|1977, 1981–82, 1982–87, 1991–95
|4
|1967–69, 1978–79, 1980–81, 1987–91
|-
|3.
|എ. കെ. ആന്റണി
|3
|1977–78, 1995–96, 2001–04
|1
|1996–2001
|-
|4.
|പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ
|1
|1978–79
|1
|1979
|-
|5.
|ഇ. കെ. നായനാർ
|3
|1980–81, 1987–91, 1996–2001
|3
|1981–82, 1982–87, 1991–92
|-
|6.
|ഉമ്മൻ ചാണ്ടി
|2
|2004–06, 2011–16
|1
|2006–11
|-
|7.
|വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ
|1
|2006–11
|3
|1992–96, 2001–06, 2011–16
|-
|8.
|പിണറായി വിജയൻ
|2
|2016–21, 2021–26
|1
|2026–31
|-
|9.
|വി. ഡി. സതീശൻ
|1
|2026–31
|1
|2021–26
|}
==ഇതും കാണുക==
* [[കേരള സർക്കാർ]]
* [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]]</text>
      <sha1>n1xmvjaxhp5od7r9qptbqss3eh3nc1k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619864</id>
      <parentid>4619863</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T18:49:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asifalinair</username>
        <id>206364</id>
      </contributor>
      <comment>/* ഇതും കാണുക */</comment>
      <origin>4619864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14589" sha1="5l5vwlfh7uhlz0fvwdrs43tv47bgdx9" xml:space="preserve">{{Infobox political post
| post = കേരളത്തിൻ്റെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
| insignia = Emblem of Kerala state Vector.svg
| insigniasize = 100px
| insigniacaption = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൻ്റെ]] മുദ്ര
| image = Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.jpg
| imagesize = 200px
| incumbent = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| incumbentsince = 18 മെയ് 2026
| appointer = [[കേരള ഗവർണർ]]
| appointer_qualified = 
| style = ബഹുമാനപ്പെട്ട
| status = 
| member_of = 
| termlength = 5 വർഷം
| inaugural = [[പി. ടി.ചാക്കോ]] &lt;small&gt;(1957–1959)&lt;/small&gt;
| formation = {{start date and age|df=yes|1957|04|05}}
| abbreviatio
REPORTS TO = 
| deputy = ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു
| residence = കൻ്റോൺമെൻ്റ് ഹൗസ്, [[തിരുവനന്തപുരം]]
| seat = 
| precursor = 
| salary = 
| website = 
| body =&lt;small&gt;[[കേരള നിയമസഭ]]&lt;/small&gt; 
|predecessor=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]}}
കേരള നിയമസഭയിൽ പ്രതിപക്ഷ നേതാവിന്റെ പദവി 1957-ൽ നിയമസഭ രൂപീകരിച്ചതിനുശേഷം ഇതുവരെ 11 രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവരെല്ലാവരും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) എന്നീ പാർട്ടികളിലേതെങ്കിലും ഒന്നിൽപ്പെട്ടവരായിരുന്നു. നിലവിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനാണ്]]. അദ്ദേഹം 2026 മേയ് 18 മുതൽ ഈ പദവിയിൽ തുടരുന്നു. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] തുടർച്ചയില്ലാതെ 15 വർഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള നിയമസഭയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വ്യക്തിയും അദ്ദേഹമാണ്.
==പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! rowspan=2|ക്രമ സംഖ്യ
! rowspan=&quot;2&quot; | ചിത്രം
! rowspan=&quot;2&quot; | പേര്
! rowspan=&quot;2&quot; | മണ്ഡലം
! rowspan=2 colspan=2|പാർട്ടി
! colspan=2|സ്ഥാനകാലം
! rowspan=&quot;2&quot; |നിയമസഭ
! rowspan=&quot;2&quot; |'''മുഖ്യമന്ത്രി'''
! rowspan=&quot;2&quot; |'''സ്ഥാനകാലം'''
|- style=&quot;height: 60px;&quot;
! മുതൽ
! വരെ
|-
|'''1'''
|[[File:P. T. Chacko (image).png|100x100px]]
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|വാഴൂർ
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot;|
|5 ഏപ്രിൽ 1957
|31 ജൂലൈ 1959
|1-ാം നിയമസഭ (1957-59)
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| {{ayd|1957|4|5|1959|7|31}}
|-
|'''2'''
|[[File:E._M._S._Namboodiripad.jpg|100x100px]]
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
|[[Pattambi (State Assembly constituency)|പട്ടാമ്പി]]
|[[Communist Party of India]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|22 ഫെബ്രുവരി 1960
|10 സെപ്റ്റംബർ 1964
|2-ാം നിയമസഭ (1960-64)
|[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]]
&lt;br&gt;[[ആർ. ശങ്കർ]]
| {{ayd|1960|2|22|1964|9|10}}
|-
|'''3'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|6 മാർച്ച് 1967
|1 നവംബർ 1969
| rowspan=&quot;2&quot; |3-ാം നിയമസഭ (1967-70)
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| {{ayd|1967|3|6|1969|11|1}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |'''(2)'''
| rowspan=&quot;3&quot; |[[File:E._M._S._Namboodiripad.jpg|100x100px]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Pattambi (State Assembly constituency)|പട്ടാമ്പി]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;3&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|1 നവംബർ 1969
|1 ഓഗസ്റ്റ് 1970
| rowspan=&quot;2&quot; |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| {{ayd|1969|11|1|1970|8|1}}
|-
|4 ഒക്ടോബർ 1970
|25 മാർച്ച് 1977
|4-ാം നിയമസഭ (1970-77)
| {{ayd|1970|10|4|1977|3|25}}
|-
|[[Alathur Assembly constituency|ആലത്തൂർ]]
|25 മാർച്ച് 1977
|22 ഫെബ്രുവരി 1978
| rowspan=&quot;4&quot; |5-ാം നിയമസഭ (1977-79)
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
&lt;br&gt;[[എ.കെ. ആന്റണി]]
| {{ayd|1977|3|25|1978|2|22}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|23 ഫെബ്രുവരി 1978
|13 ഓഗസ്റ്റ് 1979
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
&lt;br&gt;[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
| {{ayd|1978|2|23|1979|8|13}}
|-
|'''4'''
|
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[Thrippunithura Assembly constituency|തൃപ്പൂണിത്തുറ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|13 ഓഗസ്റ്റ് 1979
|11 ഒക്ടോബർ 1979
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
| {{ayd|1979|8|13|1979|10|11}}
|-
|'''5'''
|[[File:P.K._Vasudevan_Nair.jpg|100x100px]]
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[Alappuzha Assembly constituency|ആലപ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|11 ഒക്ടോബർ 1979
|1 ഡിസംബർ 1979
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
| {{ayd|1979|10|11|1979|12|1}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|25 ജനുവരി 1980
|20 ഒക്ടോബർ 1981
| rowspan=&quot;2&quot; |6-ാം നിയമസഭ (1980-82)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1980|1|25|1981|10|20}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |'''6'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[File:Ek_nayanar.jpeg|100x100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|28 ഡിസംബർ 1981
|17 മാർച്ച് 1982
| rowspan=&quot;2&quot; |[[കെ. കരുണാകരൻ]]
| {{ayd|1981|12|28|1982|3|17}}
|-
|24 മേയ് 1982
|25 മാർച്ച് 1987
|7-ാം നിയമസഭ (1982-87)
| {{ayd|1982|5|24|1987|3|25}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|26 മാർച്ച് 1987
|17 ജൂൺ 1991
|8-ാം നിയമസഭ (1987-91)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1987|3|26|1991|6|17}}
|-
|'''(6)'''
|[[File:Ek_nayanar.jpeg|100x100px]]
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[Thrikaripur Assembly constituency|തൃക്കരിപ്പൂർ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|24 ജൂൺ 1991
|29 ഫെബ്രുവരി 1992
| rowspan=&quot;2&quot; |9-ാം നിയമസഭ (1991-96)
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
| {{ayd|1991|6|24|1992|2|29}}
|-
|'''7'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Mararikulam Assembly Constituency|മാരാരിക്കുളം]]
|1 മാർച്ച് 1992
|9 മേയ് 1996
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
&lt;br&gt;[[എ.കെ. ആന്റണി]]
| {{ayd|1992|3|1|1996|5|9}}
|-
|'''8'''
|[[File:AK Antony at Ponnani.jpg|100x100px]]
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[Cherthala (State Assembly constituency)|ചേർത്തല]]
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|20 മേയ് 1996
|13 മേയ് 2001
|10-ാം നിയമസഭ (1996-2001)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1996|5|20|2001|5|13}}
|-
|'''(7)'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|17 മേയ് 2001
|12 മേയ് 2006
|11-ാം നിയമസഭ (2001-06)
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
&lt;br&gt;[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| {{ayd|2001|5|17|2006|5|12}}
|-
|'''9'''
|[[File:Oommen Chandy, Chief Minister of Kerala.jpg|100x100px]]
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
|[[Puthuppally (State Assembly constituency)|പുതുപ്പള്ളി]]
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|18 മേയ് 2006
|14 മേയ് 2011
|12-ാം നിയമസഭ (2006-11)
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
| {{ayd|2006|5|18|2011|5|14}}
|-
|'''(7)'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|18 മേയ് 2011
|20 മേയ് 2016
|13-ാം നിയമസഭ (2011-16)
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| {{ayd|2011|5|18|2016|5|20}}
|-
|'''10'''
|[[File:Ramesh Chennithala profile 02.jpg|100x100px]]
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|[[Haripad (State Assembly constituency)|ഹരിപ്പാട്]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Indian National Congress]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|25 മേയ് 2016
|20 മേയ് 2021
|14-ാം നിയമസഭ (2016-21)
| rowspan=&quot;2&quot; |[[പിണറായി വിജയൻ]]
| {{ayd|2016|5|25|2021|5|20}}
|-
|'''11'''
|[[File:Vdsatheesan.jpg|100x100px]]
|[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
|[[Paravur (State Assembly constituency)|പറവൂർ]]
|22 മേയ് 2021
|18 മേയ് 2026
|15-ാം നിയമസഭ (2021-2026)
| {{ayd|2021|5|22|2026|5|18}}
|-
|'''12'''
|[[File:Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.jpg|100x100px]]
|[[പിണറായി വിജയൻ]]
|[[Dharmadam Assembly constituency|ധർമ്മടം]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|18 മേയ് 2026
|നിലവിൽ തുടരുന്നു 
|16-ാം നിയമസഭ (2026-2031)
|[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| {{ayd|2026|5|18}}
|}
==മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!ക്രമസംഖ്യ
!പേര്
!മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന തവണകളുടെ എണ്ണം
!മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലാവധി
!പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന തവണകളുടെ എണ്ണം
!പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന കാലാവധി
|-
|1.
|ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്
|2
|1957–59, 1967–69
|4
|1960–64, 1969–70, 1970–77, 1977–78
|-
|2.
|കെ. കരുണാകരൻ
|4
|1977, 1981–82, 1982–87, 1991–95
|4
|1967–69, 1978–79, 1980–81, 1987–91
|-
|3.
|എ. കെ. ആന്റണി
|3
|1977–78, 1995–96, 2001–04
|1
|1996–2001
|-
|4.
|പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ
|1
|1978–79
|1
|1979
|-
|5.
|ഇ. കെ. നായനാർ
|3
|1980–81, 1987–91, 1996–2001
|3
|1981–82, 1982–87, 1991–92
|-
|6.
|ഉമ്മൻ ചാണ്ടി
|2
|2004–06, 2011–16
|1
|2006–11
|-
|7.
|വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ
|1
|2006–11
|3
|1992–96, 2001–06, 2011–16
|-
|8.
|പിണറായി വിജയൻ
|2
|2016–21, 2021–26
|1
|2026–31
|-
|9.
|വി. ഡി. സതീശൻ
|1
|2026–31
|1
|2021–26
|}
==ഇതും കാണുക==
* [[കേരള സർക്കാർ]]
* [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]]
==റഫറൻസുകൾ==
{{reflist}}
{{refbegin}}
* {{Citation|title=Chief Ministers, Ministers, and Leaders of Opposition of Kerala|last=|publisher=Secratriat of [[Kerala Legislative Assembly|Kerala Legislature]]|year=2018|location=[[Thiruvananthapuram]]|url=http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf}}
{{refend}}</text>
      <sha1>5l5vwlfh7uhlz0fvwdrs43tv47bgdx9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619865</id>
      <parentid>4619864</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T18:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Asifalinair</username>
        <id>206364</id>
      </contributor>
      <comment>/* അവലംബങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4619865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14592" sha1="4engedzhgp87sh2ohlbup4yjy0wqzho" xml:space="preserve">{{Infobox political post
| post = കേരളത്തിൻ്റെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
| insignia = Emblem of Kerala state Vector.svg
| insigniasize = 100px
| insigniacaption = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൻ്റെ]] മുദ്ര
| image = Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.jpg
| imagesize = 200px
| incumbent = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| incumbentsince = 18 മെയ് 2026
| appointer = [[കേരള ഗവർണർ]]
| appointer_qualified = 
| style = ബഹുമാനപ്പെട്ട
| status = 
| member_of = 
| termlength = 5 വർഷം
| inaugural = [[പി. ടി.ചാക്കോ]] &lt;small&gt;(1957–1959)&lt;/small&gt;
| formation = {{start date and age|df=yes|1957|04|05}}
| abbreviatio
REPORTS TO = 
| deputy = ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു
| residence = കൻ്റോൺമെൻ്റ് ഹൗസ്, [[തിരുവനന്തപുരം]]
| seat = 
| precursor = 
| salary = 
| website = 
| body =&lt;small&gt;[[കേരള നിയമസഭ]]&lt;/small&gt; 
|predecessor=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]}}
കേരള നിയമസഭയിൽ പ്രതിപക്ഷ നേതാവിന്റെ പദവി 1957-ൽ നിയമസഭ രൂപീകരിച്ചതിനുശേഷം ഇതുവരെ 11 രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവരെല്ലാവരും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) എന്നീ പാർട്ടികളിലേതെങ്കിലും ഒന്നിൽപ്പെട്ടവരായിരുന്നു. നിലവിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനാണ്]]. അദ്ദേഹം 2026 മേയ് 18 മുതൽ ഈ പദവിയിൽ തുടരുന്നു. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] തുടർച്ചയില്ലാതെ 15 വർഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള നിയമസഭയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വ്യക്തിയും അദ്ദേഹമാണ്.
==പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! rowspan=2|ക്രമ സംഖ്യ
! rowspan=&quot;2&quot; | ചിത്രം
! rowspan=&quot;2&quot; | പേര്
! rowspan=&quot;2&quot; | മണ്ഡലം
! rowspan=2 colspan=2|പാർട്ടി
! colspan=2|സ്ഥാനകാലം
! rowspan=&quot;2&quot; |നിയമസഭ
! rowspan=&quot;2&quot; |'''മുഖ്യമന്ത്രി'''
! rowspan=&quot;2&quot; |'''സ്ഥാനകാലം'''
|- style=&quot;height: 60px;&quot;
! മുതൽ
! വരെ
|-
|'''1'''
|[[File:P. T. Chacko (image).png|100x100px]]
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|വാഴൂർ
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot;|
|5 ഏപ്രിൽ 1957
|31 ജൂലൈ 1959
|1-ാം നിയമസഭ (1957-59)
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| {{ayd|1957|4|5|1959|7|31}}
|-
|'''2'''
|[[File:E._M._S._Namboodiripad.jpg|100x100px]]
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
|[[Pattambi (State Assembly constituency)|പട്ടാമ്പി]]
|[[Communist Party of India]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|22 ഫെബ്രുവരി 1960
|10 സെപ്റ്റംബർ 1964
|2-ാം നിയമസഭ (1960-64)
|[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]]
&lt;br&gt;[[ആർ. ശങ്കർ]]
| {{ayd|1960|2|22|1964|9|10}}
|-
|'''3'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|6 മാർച്ച് 1967
|1 നവംബർ 1969
| rowspan=&quot;2&quot; |3-ാം നിയമസഭ (1967-70)
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| {{ayd|1967|3|6|1969|11|1}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |'''(2)'''
| rowspan=&quot;3&quot; |[[File:E._M._S._Namboodiripad.jpg|100x100px]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Pattambi (State Assembly constituency)|പട്ടാമ്പി]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;3&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|1 നവംബർ 1969
|1 ഓഗസ്റ്റ് 1970
| rowspan=&quot;2&quot; |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| {{ayd|1969|11|1|1970|8|1}}
|-
|4 ഒക്ടോബർ 1970
|25 മാർച്ച് 1977
|4-ാം നിയമസഭ (1970-77)
| {{ayd|1970|10|4|1977|3|25}}
|-
|[[Alathur Assembly constituency|ആലത്തൂർ]]
|25 മാർച്ച് 1977
|22 ഫെബ്രുവരി 1978
| rowspan=&quot;4&quot; |5-ാം നിയമസഭ (1977-79)
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
&lt;br&gt;[[എ.കെ. ആന്റണി]]
| {{ayd|1977|3|25|1978|2|22}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|23 ഫെബ്രുവരി 1978
|13 ഓഗസ്റ്റ് 1979
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
&lt;br&gt;[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
| {{ayd|1978|2|23|1979|8|13}}
|-
|'''4'''
|
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[Thrippunithura Assembly constituency|തൃപ്പൂണിത്തുറ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|13 ഓഗസ്റ്റ് 1979
|11 ഒക്ടോബർ 1979
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
| {{ayd|1979|8|13|1979|10|11}}
|-
|'''5'''
|[[File:P.K._Vasudevan_Nair.jpg|100x100px]]
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[Alappuzha Assembly constituency|ആലപ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|11 ഒക്ടോബർ 1979
|1 ഡിസംബർ 1979
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
| {{ayd|1979|10|11|1979|12|1}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|25 ജനുവരി 1980
|20 ഒക്ടോബർ 1981
| rowspan=&quot;2&quot; |6-ാം നിയമസഭ (1980-82)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1980|1|25|1981|10|20}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |'''6'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[File:Ek_nayanar.jpeg|100x100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|28 ഡിസംബർ 1981
|17 മാർച്ച് 1982
| rowspan=&quot;2&quot; |[[കെ. കരുണാകരൻ]]
| {{ayd|1981|12|28|1982|3|17}}
|-
|24 മേയ് 1982
|25 മാർച്ച് 1987
|7-ാം നിയമസഭ (1982-87)
| {{ayd|1982|5|24|1987|3|25}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|26 മാർച്ച് 1987
|17 ജൂൺ 1991
|8-ാം നിയമസഭ (1987-91)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1987|3|26|1991|6|17}}
|-
|'''(6)'''
|[[File:Ek_nayanar.jpeg|100x100px]]
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[Thrikaripur Assembly constituency|തൃക്കരിപ്പൂർ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|24 ജൂൺ 1991
|29 ഫെബ്രുവരി 1992
| rowspan=&quot;2&quot; |9-ാം നിയമസഭ (1991-96)
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
| {{ayd|1991|6|24|1992|2|29}}
|-
|'''7'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Mararikulam Assembly Constituency|മാരാരിക്കുളം]]
|1 മാർച്ച് 1992
|9 മേയ് 1996
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
&lt;br&gt;[[എ.കെ. ആന്റണി]]
| {{ayd|1992|3|1|1996|5|9}}
|-
|'''8'''
|[[File:AK Antony at Ponnani.jpg|100x100px]]
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[Cherthala (State Assembly constituency)|ചേർത്തല]]
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|20 മേയ് 1996
|13 മേയ് 2001
|10-ാം നിയമസഭ (1996-2001)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1996|5|20|2001|5|13}}
|-
|'''(7)'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|17 മേയ് 2001
|12 മേയ് 2006
|11-ാം നിയമസഭ (2001-06)
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
&lt;br&gt;[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| {{ayd|2001|5|17|2006|5|12}}
|-
|'''9'''
|[[File:Oommen Chandy, Chief Minister of Kerala.jpg|100x100px]]
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
|[[Puthuppally (State Assembly constituency)|പുതുപ്പള്ളി]]
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|18 മേയ് 2006
|14 മേയ് 2011
|12-ാം നിയമസഭ (2006-11)
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
| {{ayd|2006|5|18|2011|5|14}}
|-
|'''(7)'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|18 മേയ് 2011
|20 മേയ് 2016
|13-ാം നിയമസഭ (2011-16)
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| {{ayd|2011|5|18|2016|5|20}}
|-
|'''10'''
|[[File:Ramesh Chennithala profile 02.jpg|100x100px]]
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|[[Haripad (State Assembly constituency)|ഹരിപ്പാട്]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Indian National Congress]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|25 മേയ് 2016
|20 മേയ് 2021
|14-ാം നിയമസഭ (2016-21)
| rowspan=&quot;2&quot; |[[പിണറായി വിജയൻ]]
| {{ayd|2016|5|25|2021|5|20}}
|-
|'''11'''
|[[File:Vdsatheesan.jpg|100x100px]]
|[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
|[[Paravur (State Assembly constituency)|പറവൂർ]]
|22 മേയ് 2021
|18 മേയ് 2026
|15-ാം നിയമസഭ (2021-2026)
| {{ayd|2021|5|22|2026|5|18}}
|-
|'''12'''
|[[File:Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.jpg|100x100px]]
|[[പിണറായി വിജയൻ]]
|[[Dharmadam Assembly constituency|ധർമ്മടം]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|18 മേയ് 2026
|നിലവിൽ തുടരുന്നു 
|16-ാം നിയമസഭ (2026-2031)
|[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| {{ayd|2026|5|18}}
|}
==മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!ക്രമസംഖ്യ
!പേര്
!മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന തവണകളുടെ എണ്ണം
!മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലാവധി
!പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന തവണകളുടെ എണ്ണം
!പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന കാലാവധി
|-
|1.
|ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്
|2
|1957–59, 1967–69
|4
|1960–64, 1969–70, 1970–77, 1977–78
|-
|2.
|കെ. കരുണാകരൻ
|4
|1977, 1981–82, 1982–87, 1991–95
|4
|1967–69, 1978–79, 1980–81, 1987–91
|-
|3.
|എ. കെ. ആന്റണി
|3
|1977–78, 1995–96, 2001–04
|1
|1996–2001
|-
|4.
|പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ
|1
|1978–79
|1
|1979
|-
|5.
|ഇ. കെ. നായനാർ
|3
|1980–81, 1987–91, 1996–2001
|3
|1981–82, 1982–87, 1991–92
|-
|6.
|ഉമ്മൻ ചാണ്ടി
|2
|2004–06, 2011–16
|1
|2006–11
|-
|7.
|വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ
|1
|2006–11
|3
|1992–96, 2001–06, 2011–16
|-
|8.
|പിണറായി വിജയൻ
|2
|2016–21, 2021–26
|1
|2026–31
|-
|9.
|വി. ഡി. സതീശൻ
|1
|2026–31
|1
|2021–26
|}
==ഇതും കാണുക==
* [[കേരള സർക്കാർ]]
* [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]]
==അവലംബങ്ങൾ==
{{reflist}}
{{refbegin}}
* {{Citation|title=Chief Ministers, Ministers, and Leaders of Opposition of Kerala|last=|publisher=Secratriat of [[Kerala Legislative Assembly|Kerala Legislature]]|year=2018|location=[[Thiruvananthapuram]]|url=http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf}}
{{refend}}</text>
      <sha1>4engedzhgp87sh2ohlbup4yjy0wqzho</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619932</id>
      <parentid>4619865</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T09:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>756</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;Vdsatheesan.jpg&quot; നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Krd|Krd]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: [[:c:COM:VRT|No permission]] since 9 May 2026.</comment>
      <origin>4619932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14559" sha1="knfod6cu6h0rpsdswnxei4mg8mc03sk" xml:space="preserve">{{Infobox political post
| post = കേരളത്തിൻ്റെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
| insignia = Emblem of Kerala state Vector.svg
| insigniasize = 100px
| insigniacaption = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൻ്റെ]] മുദ്ര
| image = Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.jpg
| imagesize = 200px
| incumbent = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| incumbentsince = 18 മെയ് 2026
| appointer = [[കേരള ഗവർണർ]]
| appointer_qualified = 
| style = ബഹുമാനപ്പെട്ട
| status = 
| member_of = 
| termlength = 5 വർഷം
| inaugural = [[പി. ടി.ചാക്കോ]] &lt;small&gt;(1957–1959)&lt;/small&gt;
| formation = {{start date and age|df=yes|1957|04|05}}
| abbreviatio
REPORTS TO = 
| deputy = ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു
| residence = കൻ്റോൺമെൻ്റ് ഹൗസ്, [[തിരുവനന്തപുരം]]
| seat = 
| precursor = 
| salary = 
| website = 
| body =&lt;small&gt;[[കേരള നിയമസഭ]]&lt;/small&gt; 
|predecessor=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]}}
കേരള നിയമസഭയിൽ പ്രതിപക്ഷ നേതാവിന്റെ പദവി 1957-ൽ നിയമസഭ രൂപീകരിച്ചതിനുശേഷം ഇതുവരെ 11 രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവരെല്ലാവരും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) എന്നീ പാർട്ടികളിലേതെങ്കിലും ഒന്നിൽപ്പെട്ടവരായിരുന്നു. നിലവിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനാണ്]]. അദ്ദേഹം 2026 മേയ് 18 മുതൽ ഈ പദവിയിൽ തുടരുന്നു. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] തുടർച്ചയില്ലാതെ 15 വർഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള നിയമസഭയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വ്യക്തിയും അദ്ദേഹമാണ്.
==പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! rowspan=2|ക്രമ സംഖ്യ
! rowspan=&quot;2&quot; | ചിത്രം
! rowspan=&quot;2&quot; | പേര്
! rowspan=&quot;2&quot; | മണ്ഡലം
! rowspan=2 colspan=2|പാർട്ടി
! colspan=2|സ്ഥാനകാലം
! rowspan=&quot;2&quot; |നിയമസഭ
! rowspan=&quot;2&quot; |'''മുഖ്യമന്ത്രി'''
! rowspan=&quot;2&quot; |'''സ്ഥാനകാലം'''
|- style=&quot;height: 60px;&quot;
! മുതൽ
! വരെ
|-
|'''1'''
|[[File:P. T. Chacko (image).png|100x100px]]
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|വാഴൂർ
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot;|
|5 ഏപ്രിൽ 1957
|31 ജൂലൈ 1959
|1-ാം നിയമസഭ (1957-59)
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| {{ayd|1957|4|5|1959|7|31}}
|-
|'''2'''
|[[File:E._M._S._Namboodiripad.jpg|100x100px]]
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
|[[Pattambi (State Assembly constituency)|പട്ടാമ്പി]]
|[[Communist Party of India]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|22 ഫെബ്രുവരി 1960
|10 സെപ്റ്റംബർ 1964
|2-ാം നിയമസഭ (1960-64)
|[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]]
&lt;br&gt;[[ആർ. ശങ്കർ]]
| {{ayd|1960|2|22|1964|9|10}}
|-
|'''3'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|6 മാർച്ച് 1967
|1 നവംബർ 1969
| rowspan=&quot;2&quot; |3-ാം നിയമസഭ (1967-70)
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| {{ayd|1967|3|6|1969|11|1}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |'''(2)'''
| rowspan=&quot;3&quot; |[[File:E._M._S._Namboodiripad.jpg|100x100px]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Pattambi (State Assembly constituency)|പട്ടാമ്പി]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;3&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|1 നവംബർ 1969
|1 ഓഗസ്റ്റ് 1970
| rowspan=&quot;2&quot; |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| {{ayd|1969|11|1|1970|8|1}}
|-
|4 ഒക്ടോബർ 1970
|25 മാർച്ച് 1977
|4-ാം നിയമസഭ (1970-77)
| {{ayd|1970|10|4|1977|3|25}}
|-
|[[Alathur Assembly constituency|ആലത്തൂർ]]
|25 മാർച്ച് 1977
|22 ഫെബ്രുവരി 1978
| rowspan=&quot;4&quot; |5-ാം നിയമസഭ (1977-79)
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
&lt;br&gt;[[എ.കെ. ആന്റണി]]
| {{ayd|1977|3|25|1978|2|22}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|23 ഫെബ്രുവരി 1978
|13 ഓഗസ്റ്റ് 1979
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
&lt;br&gt;[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
| {{ayd|1978|2|23|1979|8|13}}
|-
|'''4'''
|
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[Thrippunithura Assembly constituency|തൃപ്പൂണിത്തുറ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|13 ഓഗസ്റ്റ് 1979
|11 ഒക്ടോബർ 1979
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
| {{ayd|1979|8|13|1979|10|11}}
|-
|'''5'''
|[[File:P.K._Vasudevan_Nair.jpg|100x100px]]
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[Alappuzha Assembly constituency|ആലപ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India}}&quot; |
|11 ഒക്ടോബർ 1979
|1 ഡിസംബർ 1979
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
| {{ayd|1979|10|11|1979|12|1}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|25 ജനുവരി 1980
|20 ഒക്ടോബർ 1981
| rowspan=&quot;2&quot; |6-ാം നിയമസഭ (1980-82)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1980|1|25|1981|10|20}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |'''6'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[File:Ek_nayanar.jpeg|100x100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|28 ഡിസംബർ 1981
|17 മാർച്ച് 1982
| rowspan=&quot;2&quot; |[[കെ. കരുണാകരൻ]]
| {{ayd|1981|12|28|1982|3|17}}
|-
|24 മേയ് 1982
|25 മാർച്ച് 1987
|7-ാം നിയമസഭ (1982-87)
| {{ayd|1982|5|24|1987|3|25}}
|-
|'''(3)'''
|[[File:Karunakaran_Kannoth.jpg|100x100px]]
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|മാള
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|26 മാർച്ച് 1987
|17 ജൂൺ 1991
|8-ാം നിയമസഭ (1987-91)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1987|3|26|1991|6|17}}
|-
|'''(6)'''
|[[File:Ek_nayanar.jpeg|100x100px]]
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[Thrikaripur Assembly constituency|തൃക്കരിപ്പൂർ]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Communist Party of India (Marxist)]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|24 ജൂൺ 1991
|29 ഫെബ്രുവരി 1992
| rowspan=&quot;2&quot; |9-ാം നിയമസഭ (1991-96)
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
| {{ayd|1991|6|24|1992|2|29}}
|-
|'''7'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Mararikulam Assembly Constituency|മാരാരിക്കുളം]]
|1 മാർച്ച് 1992
|9 മേയ് 1996
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
&lt;br&gt;[[എ.കെ. ആന്റണി]]
| {{ayd|1992|3|1|1996|5|9}}
|-
|'''8'''
|[[File:AK Antony at Ponnani.jpg|100x100px]]
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[Cherthala (State Assembly constituency)|ചേർത്തല]]
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|20 മേയ് 1996
|13 മേയ് 2001
|10-ാം നിയമസഭ (1996-2001)
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| {{ayd|1996|5|20|2001|5|13}}
|-
|'''(7)'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|17 മേയ് 2001
|12 മേയ് 2006
|11-ാം നിയമസഭ (2001-06)
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
&lt;br&gt;[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| {{ayd|2001|5|17|2006|5|12}}
|-
|'''9'''
|[[File:Oommen Chandy, Chief Minister of Kerala.jpg|100x100px]]
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
|[[Puthuppally (State Assembly constituency)|പുതുപ്പള്ളി]]
|[[Indian National Congress]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|18 മേയ് 2006
|14 മേയ് 2011
|12-ാം നിയമസഭ (2006-11)
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
| {{ayd|2006|5|18|2011|5|14}}
|-
|'''(7)'''
|[[File:Vs_achutanandann.jpg|100x100px]]
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[Malampuzha (State Assembly constituency)|മലമ്പുഴ]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|18 മേയ് 2011
|20 മേയ് 2016
|13-ാം നിയമസഭ (2011-16)
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| {{ayd|2011|5|18|2016|5|20}}
|-
|'''10'''
|[[File:Ramesh Chennithala profile 02.jpg|100x100px]]
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|[[Haripad (State Assembly constituency)|ഹരിപ്പാട്]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Indian National Congress]]
| rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
|25 മേയ് 2016
|20 മേയ് 2021
|14-ാം നിയമസഭ (2016-21)
| rowspan=&quot;2&quot; |[[പിണറായി വിജയൻ]]
| {{ayd|2016|5|25|2021|5|20}}
|-
|'''11'''
| 
|[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
|[[Paravur (State Assembly constituency)|പറവൂർ]]
|22 മേയ് 2021
|18 മേയ് 2026
|15-ാം നിയമസഭ (2021-2026)
| {{ayd|2021|5|22|2026|5|18}}
|-
|'''12'''
|[[File:Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.jpg|100x100px]]
|[[പിണറായി വിജയൻ]]
|[[Dharmadam Assembly constituency|ധർമ്മടം]]
|[[Communist Party of India (Marxist)]]
| width=&quot;4px&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}&quot; |
|18 മേയ് 2026
|നിലവിൽ തുടരുന്നു 
|16-ാം നിയമസഭ (2026-2031)
|[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| {{ayd|2026|5|18}}
|}
==മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!ക്രമസംഖ്യ
!പേര്
!മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന തവണകളുടെ എണ്ണം
!മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലാവധി
!പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന തവണകളുടെ എണ്ണം
!പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന കാലാവധി
|-
|1.
|ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്
|2
|1957–59, 1967–69
|4
|1960–64, 1969–70, 1970–77, 1977–78
|-
|2.
|കെ. കരുണാകരൻ
|4
|1977, 1981–82, 1982–87, 1991–95
|4
|1967–69, 1978–79, 1980–81, 1987–91
|-
|3.
|എ. കെ. ആന്റണി
|3
|1977–78, 1995–96, 2001–04
|1
|1996–2001
|-
|4.
|പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ
|1
|1978–79
|1
|1979
|-
|5.
|ഇ. കെ. നായനാർ
|3
|1980–81, 1987–91, 1996–2001
|3
|1981–82, 1982–87, 1991–92
|-
|6.
|ഉമ്മൻ ചാണ്ടി
|2
|2004–06, 2011–16
|1
|2006–11
|-
|7.
|വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ
|1
|2006–11
|3
|1992–96, 2001–06, 2011–16
|-
|8.
|പിണറായി വിജയൻ
|2
|2016–21, 2021–26
|1
|2026–31
|-
|9.
|വി. ഡി. സതീശൻ
|1
|2026–31
|1
|2021–26
|}
==ഇതും കാണുക==
* [[കേരള സർക്കാർ]]
* [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]]
==അവലംബങ്ങൾ==
{{reflist}}
{{refbegin}}
* {{Citation|title=Chief Ministers, Ministers, and Leaders of Opposition of Kerala|last=|publisher=Secratriat of [[Kerala Legislative Assembly|Kerala Legislature]]|year=2018|location=[[Thiruvananthapuram]]|url=http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf}}
{{refend}}</text>
      <sha1>knfod6cu6h0rpsdswnxei4mg8mc03sk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സിബി കുഴിക്കണ്ടത്തിൽ</title>
    <ns>3</ns>
    <id>667336</id>
    <revision>
      <id>4619830</id>
      <timestamp>2026-05-16T14:28:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4619830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6926" sha1="4cg2d46ldzzvt0u1j4q0xpjoqeljy07" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: സിബി കുഴിക്കണ്ടത്തിൽ | സിബി കുഴിക്കണ്ടത്തിൽ | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:28, 16 മേയ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>4cg2d46ldzzvt0u1j4q0xpjoqeljy07</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 16</title>
    <ns>100</ns>
    <id>667337</id>
    <revision>
      <id>4619835</id>
      <timestamp>2026-05-16T14:46:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aby john vannilam</username>
        <id>586</id>
      </contributor>
      <comment>പുതിയത്</comment>
      <origin>4619835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="689" sha1="515k8f1vxfs9we0fk7mfei9q82z3401" xml:space="preserve">=== 2026 മെയ് 16 ശനിയാഴ്ച ===
'''1201 ഇടവം 02'''

*റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്‌ളാഡിമിർ പുടിൻ മെയ് 19 മുതൽ 20 വരെ ചൈന സന്ദർശിക്കും
*ഇറാഖ് പ്രധാനമന്ത്രിയായി അധികാരമേറ്റ അലി ഫാലിഹ് കാദിം അൽ-സൈദിയെ പ്രധാനമന്ത്രി മോദി അഭിനന്ദിച്ചു
{{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 16}}

-------
&lt;!-- ലോകം
ഇന്ത്യ
കേരളം
--&gt;</text>
      <sha1>515k8f1vxfs9we0fk7mfei9q82z3401</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ഋഷികേശ്</title>
    <ns>3</ns>
    <id>667338</id>
    <revision>
      <id>4619836</id>
      <timestamp>2026-05-16T14:53:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സ്വാഗതസംഘം</username>
        <id>39256</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു</comment>
      <origin>4619836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6852" sha1="1ae67t8cyvcq0p3qt3tf01uazockt00" xml:space="preserve">'''നമസ്കാരം  {{#if: ഋഷികേശ് | ഋഷികേശ് | {{BASEPAGENAME}} }} !''', 

[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]

താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.

[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് &quot;ടിൽഡ&quot; (&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.

വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.

ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.

-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:53, 16 മേയ് 2026 (UTC)</text>
      <sha1>1ae67t8cyvcq0p3qt3tf01uazockt00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>അഡ്വ. വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>667339</id>
    <revision>
      <id>4619837</id>
      <timestamp>2026-05-16T14:54:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Infobox person | name          = വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ | image         =  | caption       =  | office        = കേരള നിയമസഭാംഗം | constituency  = കലമശ്ശേരി | term_start    = 2026 | predecessor   =  | majority      = 16,312 | party         = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ് | profession    = അഭിഭ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4619837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4593" sha1="tqhc9jssl4cnovrvjtujxaf35ubv2jj" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ
| image         = 
| caption       = 
| office        = കേരള നിയമസഭാംഗം
| constituency  = കലമശ്ശേരി
| term_start    = 2026
| predecessor   = 
| majority      = 16,312
| party         = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്
| profession    = അഭിഭാഷകൻ
| education     = Graduate Professional
}}
 
ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനും അഭിഭാഷകനുമാണ് '''വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ''' (ഇംഗ്ലീഷ്: '''V. E. Abdul Gafoor'''). 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ് (IUML) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി [[കലമശ്ശേരി നിയമസഭാ മണ്ഡലം|കലമശ്ശേരി]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു. 
 
== രാഷ്ട്രീയജീവിതം ==
2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ കലമശ്ശേരി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് IUML സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചു. അദ്ദേഹം 80,606 വോട്ടുകൾ നേടി 16,312 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വിജയിച്ചു. ഈ വിജയം അദ്ദേഹത്തെ കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗമാക്കി. 
 
== വ്യക്തിവിവരം ==
ലഭ്യമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രേഖകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വയസ് 49 ആയി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത '''Graduate Professional''' എന്നാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. തൊഴിൽ മേഖലയായി അഭിഭാഷകൻ എന്നതാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. 
 
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സത്യവാങ്മൂലം ==
2026-ലെ സത്യവാങ്മൂല വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ 2 കേസുകൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ആകെ ആസ്തി ഏകദേശം 8.8 കോടി രൂപയായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ഇതിൽ ചലനാസ്ഥിയും അചലാസ്ഥിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബാധ്യതകൾ ഏകദേശം 2.4 കോടി രൂപയാണ്. 
 
== സംഘടനാപരമായ പ്രവർത്തനം ==
ലഭ്യമായ പൊതുവിവരങ്ങൾ പ്രകാരം അദ്ദേഹം എറണാകുളം ജില്ലാ ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നേതൃത്വപദവിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം ഹൈക്കോടതി അഭിഭാഷകനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി രേഖകളിൽ പറയുന്നു. 
 
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കലമശ്ശേരി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള വിജയിയാണ് വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ. ഔദ്യോഗിക ഫലങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിജയം സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [web:6][web:7]
 
== ഇത് കൂടി കാണുക ==
* [[കലമശ്ശേരി നിയമസഭാ മണ്ഡലം]]
* [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]]
* [[2026 കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]]
 
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>tqhc9jssl4cnovrvjtujxaf35ubv2jj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619840</id>
      <parentid>4619837</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:55:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4619840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5006" sha1="6alk5qtl9xya6hw1wjtpb254r60khym" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ
| image         = 
| caption       = 
| office        = കേരള നിയമസഭാംഗം
| constituency  = കലമശ്ശേരി
| term_start    = 2026
| predecessor   = 
| majority      = 16,312
| party         = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്
| profession    = അഭിഭാഷകൻ
| education     = Graduate Professional
}}
 
ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനും അഭിഭാഷകനുമാണ് '''വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ''' (ഇംഗ്ലീഷ്: '''V. E. Abdul Gafoor'''). 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ് (IUML) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി [[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാ മണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-v-e-abdul-gafoor-2/|title=Adv V E Abdul Gafoor, KALAMASSERY constituency, IUML, Kerala Assembly Election 2026: Profile &amp; Affidavit|access-date=2026-05-16|language=en}}&lt;/ref&gt;
 
== രാഷ്ട്രീയജീവിതം ==
2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ കലമശ്ശേരി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് IUML സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചു. അദ്ദേഹം 80,606 വോട്ടുകൾ നേടി 16,312 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വിജയിച്ചു. ഈ വിജയം അദ്ദേഹത്തെ കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗമാക്കി. 
 
== വ്യക്തിവിവരം ==
ലഭ്യമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രേഖകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വയസ് 49 ആയി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത '''Graduate Professional''' എന്നാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. തൊഴിൽ മേഖലയായി അഭിഭാഷകൻ എന്നതാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. 
 
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സത്യവാങ്മൂലം ==
2026-ലെ സത്യവാങ്മൂല വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ 2 കേസുകൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ആകെ ആസ്തി ഏകദേശം 8.8 കോടി രൂപയായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ഇതിൽ ചലനാസ്ഥിയും അചലാസ്ഥിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബാധ്യതകൾ ഏകദേശം 2.4 കോടി രൂപയാണ്. 
 
== സംഘടനാപരമായ പ്രവർത്തനം ==
ലഭ്യമായ പൊതുവിവരങ്ങൾ പ്രകാരം അദ്ദേഹം എറണാകുളം ജില്ലാ ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നേതൃത്വപദവിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം ഹൈക്കോടതി അഭിഭാഷകനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി രേഖകളിൽ പറയുന്നു. 
 
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കലമശ്ശേരി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള വിജയിയാണ് വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ. ഔദ്യോഗിക ഫലങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിജയം സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/partywisewinresult-772S11.htm|title=Election Commission of India|access-date=2026-05-16|language=en}}&lt;/ref&gt;
 
== ഇത് കൂടി കാണുക ==
* [[കലമശ്ശേരി നിയമസഭാ മണ്ഡലം]]
* [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]]
* [[2026 കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]]
 
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>6alk5qtl9xya6hw1wjtpb254r60khym</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619841</id>
      <parentid>4619840</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* അവലംബങ്ങൾ */</comment>
      <origin>4619841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5230" sha1="qmagqsdzbwnqdy4auvqivp29b164e4n" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ
| image         = 
| caption       = 
| office        = കേരള നിയമസഭാംഗം
| constituency  = കലമശ്ശേരി
| term_start    = 2026
| predecessor   = 
| majority      = 16,312
| party         = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്
| profession    = അഭിഭാഷകൻ
| education     = Graduate Professional
}}
 
ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനും അഭിഭാഷകനുമാണ് '''വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ''' (ഇംഗ്ലീഷ്: '''V. E. Abdul Gafoor'''). 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ് (IUML) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി [[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാ മണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-v-e-abdul-gafoor-2/|title=Adv V E Abdul Gafoor, KALAMASSERY constituency, IUML, Kerala Assembly Election 2026: Profile &amp; Affidavit|access-date=2026-05-16|language=en}}&lt;/ref&gt;
 
== രാഷ്ട്രീയജീവിതം ==
2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ കലമശ്ശേരി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് IUML സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചു. അദ്ദേഹം 80,606 വോട്ടുകൾ നേടി 16,312 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വിജയിച്ചു. ഈ വിജയം അദ്ദേഹത്തെ കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗമാക്കി. 
 
== വ്യക്തിവിവരം ==
ലഭ്യമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രേഖകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വയസ് 49 ആയി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത '''Graduate Professional''' എന്നാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. തൊഴിൽ മേഖലയായി അഭിഭാഷകൻ എന്നതാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. 
 
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സത്യവാങ്മൂലം ==
2026-ലെ സത്യവാങ്മൂല വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ 2 കേസുകൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ആകെ ആസ്തി ഏകദേശം 8.8 കോടി രൂപയായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ഇതിൽ ചലനാസ്ഥിയും അചലാസ്ഥിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബാധ്യതകൾ ഏകദേശം 2.4 കോടി രൂപയാണ്. 
 
== സംഘടനാപരമായ പ്രവർത്തനം ==
ലഭ്യമായ പൊതുവിവരങ്ങൾ പ്രകാരം അദ്ദേഹം എറണാകുളം ജില്ലാ ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നേതൃത്വപദവിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം ഹൈക്കോടതി അഭിഭാഷകനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി രേഖകളിൽ പറയുന്നു. 
 
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കലമശ്ശേരി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള വിജയിയാണ് വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ. ഔദ്യോഗിക ഫലങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിജയം സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/partywisewinresult-772S11.htm|title=Election Commission of India|access-date=2026-05-16|language=en}}&lt;/ref&gt;
 
== ഇത് കൂടി കാണുക ==
* [[കലമശ്ശേരി നിയമസഭാ മണ്ഡലം]]
* [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]]
* [[2026 കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]]
 
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}


[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>qmagqsdzbwnqdy4auvqivp29b164e4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവ്:സിബി കുഴിക്കണ്ടത്തിൽ</title>
    <ns>2</ns>
    <id>667340</id>
    <revision>
      <id>4619839</id>
      <timestamp>2026-05-16T14:54:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>സിബി കുഴിക്കണ്ടത്തിൽ</username>
        <id>217807</id>
      </contributor>
      <comment>'സിബി കുഴിക്കണ്ടത്തിൽ - കേരള ഫിലിം മീഡിയ ഇൻ്റർനാഷണലിൻ്റെ സ്ഥാപകനും, സിനിമ ,സീരിയൽ എന്നീ മേഖലകളിൽ സഹസംവിധായകനായും, നാടകരചയിതാവ്, നാടക സംവിധായകൻ തുടങ്ങിയ മേഖല...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4619839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="554" sha1="ar04865aadzh38qm1vjn6lb12munvtr" xml:space="preserve">സിബി കുഴിക്കണ്ടത്തിൽ - കേരള ഫിലിം മീഡിയ ഇൻ്റർനാഷണലിൻ്റെ സ്ഥാപകനും, സിനിമ ,സീരിയൽ എന്നീ മേഖലകളിൽ സഹസംവിധായകനായും, നാടകരചയിതാവ്, നാടക സംവിധായകൻ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലൂടെ തൻ്റേതായ കലാമൂല്യങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്യുന്നു</text>
      <sha1>ar04865aadzh38qm1vjn6lb12munvtr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>താമരക്കുളം ജി. കൊച്ചു ശങ്കരൻ വൈദ്യൻ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>667341</id>
    <revision>
      <id>4619847</id>
      <timestamp>2026-05-16T15:31:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fotokannan</username>
        <id>14472</id>
      </contributor>
      <comment>'നിരവധി മലയാള ആയുർ വേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ കർത്താവും സംസ്കൃ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാതാവുമാണ് '''താമരക്കുളം ജി. കൊച്ചു ശങ്കരൻ വൈദ്യൻ'''. കൊല്ലം വിദ്യാഭിവർദ്ധിനി അച്ചു...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4619847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1144" sha1="gh4jy32ouahfke66camsoew6xjvgmqk" xml:space="preserve">നിരവധി മലയാള ആയുർ വേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ കർത്താവും സംസ്കൃ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാതാവുമാണ് '''താമരക്കുളം ജി. കൊച്ചു ശങ്കരൻ വൈദ്യൻ'''.
കൊല്ലം വിദ്യാഭിവർദ്ധിനി അച്ചുകൂടത്തിലെ വ്യാഖ്യാതാവും മുഖ്യ സംശോധകനുമായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആയുർവേദ ഔഷധനിഘണ്ടു പ്രസിദ്ധമാണ്.
==കൃതികൾ==
* എഴുത്തച്ഛൻ മഹാഭാരതം ഭാഷാഗാനം (1966)
* ഭാവകുതൂഹലം - വ്യാഖ്യാനം ചിന്താമണി വ്യാകരണം
* ആയുർവേദ ഔഷധനിഘണ്ടു (1950), (1965) 
* പഥ്യപഥ്യം (ശ്രീരാമവിലാസം)
* കുടുംബവൈദ്യം
==അവലംബം==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>gh4jy32ouahfke66camsoew6xjvgmqk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619849</id>
      <parentid>4619847</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T15:32:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fotokannan</username>
        <id>14472</id>
      </contributor>
      <comment>/* കൃതികൾ */</comment>
      <origin>4619849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1521" sha1="dhan8rg7939e330t423erpmrohnr4z4" xml:space="preserve">നിരവധി മലയാള ആയുർ വേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ കർത്താവും സംസ്കൃ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാതാവുമാണ് '''താമരക്കുളം ജി. കൊച്ചു ശങ്കരൻ വൈദ്യൻ'''.
കൊല്ലം വിദ്യാഭിവർദ്ധിനി അച്ചുകൂടത്തിലെ വ്യാഖ്യാതാവും മുഖ്യ സംശോധകനുമായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആയുർവേദ ഔഷധനിഘണ്ടു പ്രസിദ്ധമാണ്.
==കൃതികൾ==
* [https://archive-org.translate.goog/details/MahabharatamBhashaganamOfEzhuthachhanTamarakkulamGKochusankaranVaidyan1966STR/page/n7/mode/2up?%20x%20tr%20sl=en&amp;%20x%20tr%20tl=ml&amp;%20x%20tr%20hl=ml&amp;%20x%20tr%20pto=tc&amp;%20x%20tr%20hist=true എഴുത്തച്ഛൻ മഹാഭാരതം ഭാഷാഗാനം (1966)]
* ഭാവകുതൂഹലം - വ്യാഖ്യാനം ചിന്താമണി വ്യാകരണം
* ആയുർവേദ ഔഷധനിഘണ്ടു (1950), (1965) 
* പഥ്യപഥ്യം (ശ്രീരാമവിലാസം)
* കുടുംബവൈദ്യം
* [https://gpura.org/blog/brahmandapuranam-kilippatt/ ബ്രഹ്മാണ്ഡപുരാണം കിളിപ്പാട്ട്]

==അവലംബം==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>dhan8rg7939e330t423erpmrohnr4z4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Short biography</title>
    <ns>0</ns>
    <id>667342</id>
    <revision>
      <id>4619851</id>
      <timestamp>2026-05-16T15:44:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasinath AR</username>
        <id>217713</id>
      </contributor>
      <comment>'She PARK Designs Chakkuvally  She PARK Designs Chakkuvally is a ladies boutique in Chakkuvally.Established in 2017 November 30 .With new trending collections like co-ord Set, kurthis.etc    Phone no:9947142509  Official website: www.sheparkonline.in[https://www.sheparkonline.in/ Click here]' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4619851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="291" sha1="0vl3mpxq6ihjkj38qn5lmts0wonju8h" xml:space="preserve">She PARK Designs Chakkuvally

She PARK Designs Chakkuvally is a ladies boutique in Chakkuvally.Established in 2017 November 30 .With new trending collections like co-ord Set, kurthis.etc  

Phone no:9947142509

Official website: www.sheparkonline.in[https://www.sheparkonline.in/ Click here]</text>
      <sha1>0vl3mpxq6ihjkj38qn5lmts0wonju8h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>എം എ റസാഖ് മാസ്റ്റർ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>667343</id>
    <revision>
      <id>4619889</id>
      <timestamp>2026-05-17T02:17:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <comment>'[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനാണ് '''എം.എ. റസാഖ് മാസ്റ്റർ''' (ജനനം: 1958) . [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗിനെ]] പ്രത...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു</comment>
      <origin>4619889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="997" sha1="gihd24zo04wiitlk7yqa3cbqgmegrth" xml:space="preserve">[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനാണ് '''എം.എ. റസാഖ് മാസ്റ്റർ''' (ജനനം: 1958) . [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗിനെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച് [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നമംഗലത്ത്]] നിന്നുള്ള [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗമാണ് അദ്ദേഹം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=145|title=M.A. Razak Master(Indian Union Muslim League):Constituency- KUNNAMANGALAM(KOZHIKKODE) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09|website=www.myneta.info}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>gihd24zo04wiitlk7yqa3cbqgmegrth</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619890</id>
      <parentid>4619889</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:19:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4619890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3485" sha1="imdi4zj6tm1ooady7e3r87hceskhkea" xml:space="preserve">[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനാണ് '''എം.എ. റസാഖ് മാസ്റ്റർ''' (ജനനം: 1958) . [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗിനെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച് [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നമംഗലത്ത്]] നിന്നുള്ള [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗമാണ് അദ്ദേഹം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=145|title=M.A. Razak Master(Indian Union Muslim League):Constituency- KUNNAMANGALAM(KOZHIKKODE) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09|website=www.myneta.info}}&lt;/ref&gt;

==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും==
ബീരാൻ കുട്ടി ഹാജിയുടെ മകനാണ് റസാഖ് മാസ്റ്റർ. തൊഴിൽപരaമായി പെൻഷൻകാരനാണ് അദ്ദേഹം. 1974 ൽ പത്താം ക്ലാസ് പൂർത്തിയാക്കി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/m-a-razak-master-145/|title=M.A. Razak Master, KUNNAMANGALAM constituency, IUML, Kerala Assembly Election 2026: Profile &amp; Affidavit|access-date=2026-05-09|website=The Hindu|language=en}}&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നമംഗലം]] സീറ്റിൽ നിന്ന് റസാഖ് മാസ്റ്റർ വിജയിച്ചു. [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയുടെ]] പിന്തുണയുള്ള [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗിന്റെ]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം 91,598 വോട്ടുകൾ നേടി, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയുടെ]] പിന്തുണയുള്ള സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥിയായ പി.ടി.എ. റഹീമിനെ 13,313 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/kerala/candidate-m-a-razak-master-6613|title=M.A. Razak Master (IUML) Candidate from KUNNAMANGALAM Constituency, M.A. Razak Master Political Career, Age, Education, Election Result 2026|access-date=2026-05-09|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news}}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>imdi4zj6tm1ooady7e3r87hceskhkea</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619891</id>
      <parentid>4619890</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:20:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും */</comment>
      <origin>4619891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3484" sha1="5tu3obfs43zokqni4gxitjm4acdqzdg" xml:space="preserve">[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനാണ് '''എം.എ. റസാഖ് മാസ്റ്റർ''' (ജനനം: 1958) . [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗിനെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച് [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നമംഗലത്ത്]] നിന്നുള്ള [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗമാണ് അദ്ദേഹം. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=145|title=M.A. Razak Master(Indian Union Muslim League):Constituency- KUNNAMANGALAM(KOZHIKKODE) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09|website=www.myneta.info}}&lt;/ref&gt;

==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും==
ബീരാൻ കുട്ടി ഹാജിയുടെ മകനാണ് റസാഖ് മാസ്റ്റർ. തൊഴിൽപരമായി പെൻഷൻകാരനാണ് അദ്ദേഹം. 1974 ൽ പത്താം ക്ലാസ് പൂർത്തിയാക്കി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/m-a-razak-master-145/|title=M.A. Razak Master, KUNNAMANGALAM constituency, IUML, Kerala Assembly Election 2026: Profile &amp; Affidavit|access-date=2026-05-09|website=The Hindu|language=en}}&lt;/ref&gt;

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നമംഗലം]] സീറ്റിൽ നിന്ന് റസാഖ് മാസ്റ്റർ വിജയിച്ചു. [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയുടെ]] പിന്തുണയുള്ള [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗിന്റെ]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം 91,598 വോട്ടുകൾ നേടി, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയുടെ]] പിന്തുണയുള്ള സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥിയായ പി.ടി.എ. റഹീമിനെ 13,313 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തി. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/kerala/candidate-m-a-razak-master-6613|title=M.A. Razak Master (IUML) Candidate from KUNNAMANGALAM Constituency, M.A. Razak Master Political Career, Age, Education, Election Result 2026|access-date=2026-05-09|website=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news}}&lt;/ref&gt;
==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>5tu3obfs43zokqni4gxitjm4acdqzdg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>വി. എസ്. ജോയ്</title>
    <ns>0</ns>
    <id>667344</id>
    <revision>
      <id>4619892</id>
      <timestamp>2026-05-17T02:24:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1353223556|V. S Joy]]&quot; എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.</comment>
      <origin>4619892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1398" sha1="193ms9j79mzfn1s1mm6xqrckq3cw27g" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = അഡ്വ വിഎസ് ജോയ്
| image               = Adv. VS Joy.jpg
| caption             = 
| office              = കേരള നിയമസഭ അംഗം
| termstart           = May 2026
| termend             = 
| constituency        = [[Thavanur (State Assembly constituency)|Thavanur]]
| predecessor         = [[K. T. Jaleel]]
| successor           = 
| birth_name          = വി.എസ്. ജോയ്
| birth_date          = {{Birth year and age|1986}}
| birth_place         = [[മലപ്പുറം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[Indian National Congress]]
| occupation          = വക്കീൽ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ
| education           = LLB ([[Government Law College, Kozhikode]])
| website             = https://vsjoy.co.in/
}}

[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]</text>
      <sha1>193ms9j79mzfn1s1mm6xqrckq3cw27g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619893</id>
      <parentid>4619892</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:26:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4619893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2515" sha1="egsvx8u35s2vgnt766h5wp2udinwmrd" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = അഡ്വ വിഎസ് ജോയ്
| image               = Adv. VS Joy.jpg
| caption             = 
| office              = കേരള നിയമസഭ അംഗം
| termstart           = May 2026
| termend             = 
| constituency        = [[Thavanur (State Assembly constituency)|Thavanur]]
| predecessor         = [[K. T. Jaleel]]
| successor           = 
| birth_name          = വി.എസ്. ജോയ്
| birth_date          = {{Birth year and age|1986}}
| birth_place         = [[മലപ്പുറം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[Indian National Congress]]
| occupation          = വക്കീൽ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ
| education           = LLB ([[Government Law College, Kozhikode]])
| website             = https://vsjoy.co.in/
}}

[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]


ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും അഭിഭാഷകനുമാണ് '''അഡ്വ. വി.എസ്. ജോയ്''' (ജനനം: 1986).നിലവിൽ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിലെ നിയമസഭാംഗം (എം.എൽ.എ) ആയി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.  [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.മുൻ എംഎൽഎ [[കെ.ടി. ജലീൽ|കെ.ടി. ജലീലിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് തവനൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചത്.</text>
      <sha1>egsvx8u35s2vgnt766h5wp2udinwmrd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619894</id>
      <parentid>4619893</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4619894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2610" sha1="0n20at7h4bsp214ngfk40cg4avqbeit" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = അഡ്വ വിഎസ് ജോയ്
| image               = Adv. VS Joy.jpg
| caption             = 
| office              = കേരള നിയമസഭ അംഗം
| termstart           = May 2026
| termend             = 
| constituency        = [[Thavanur (State Assembly constituency)|Thavanur]]
| predecessor         = [[K. T. Jaleel]]
| successor           = 
| birth_name          = വി.എസ്. ജോയ്
| birth_date          = {{Birth year and age|1986}}
| birth_place         = [[മലപ്പുറം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[Indian National Congress]]
| occupation          = വക്കീൽ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ
| education           = LLB ([[Government Law College, Kozhikode]])
| website             = https://vsjoy.co.in/
}}

[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]


ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും അഭിഭാഷകനുമാണ് '''അഡ്വ. വി.എസ്. ജോയ്''' (ജനനം: 1986).നിലവിൽ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിലെ നിയമസഭാംഗം (എം.എൽ.എ) ആയി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.  [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.മുൻ എംഎൽഎ [[കെ.ടി. ജലീൽ|കെ.ടി. ജലീലിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് തവനൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചത്.

==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും==</text>
      <sha1>0n20at7h4bsp214ngfk40cg4avqbeit</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619895</id>
      <parentid>4619894</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:29:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും */</comment>
      <origin>4619895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7767" sha1="3cmmoldgn0qfjkz9u8fv4kx5y2zhsdd" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = അഡ്വ വിഎസ് ജോയ്
| image               = Adv. VS Joy.jpg
| caption             = 
| office              = കേരള നിയമസഭ അംഗം
| termstart           = May 2026
| termend             = 
| constituency        = [[Thavanur (State Assembly constituency)|Thavanur]]
| predecessor         = [[K. T. Jaleel]]
| successor           = 
| birth_name          = വി.എസ്. ജോയ്
| birth_date          = {{Birth year and age|1986}}
| birth_place         = [[മലപ്പുറം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[Indian National Congress]]
| occupation          = വക്കീൽ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ
| education           = LLB ([[Government Law College, Kozhikode]])
| website             = https://vsjoy.co.in/
}}

[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]


ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും അഭിഭാഷകനുമാണ് '''അഡ്വ. വി.എസ്. ജോയ്''' (ജനനം: 1986).നിലവിൽ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിലെ നിയമസഭാംഗം (എം.എൽ.എ) ആയി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.  [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.മുൻ എംഎൽഎ [[കെ.ടി. ജലീൽ|കെ.ടി. ജലീലിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് തവനൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചത്.

==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും==
മലപ്പുറം ജില്ലയിലാണ് വി.എസ്. ജോയ് ജനിച്ചത്. 2002-ൽ ബോർഡ് ഓഫ് പബ്ലിക് എക്സാമിനേഷനിൽ നിന്ന് സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും 2004-ൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും പൂർത്തിയാക്കി. 2012-ൽ [[സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിൽ]] നിന്ന് എൽ.എൽ.ബി ബിരുദവും നേടി നിയമ ജീവിതം നയിച്ചു.   നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ്, അദ്ദേഹം [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയനിലും]] (കെ.എസ്.യു) [[ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്|ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിലും]] സജീവ അംഗമായിരുന്നു.

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ യുവജന വിഭാഗങ്ങളിലൂടെ ജോയ് ഉയർന്നുവന്നു, ഒടുവിൽ മലപ്പുറം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി (ഡിസിസി) പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, എൽഡിഎഫ് പിന്തുണയുള്ള സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി കെ ടി ജലീലിന്റെ ശക്തികേന്ദ്രമായി മുമ്പ് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന തവനൂരിൽ കോൺഗ്രസ് ജോയിയെ മത്സരിപ്പിച്ചു. ആകെ 79,661 വോട്ടുകൾ നേടിയ ജോയ് 14,647 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ സീറ്റ് നേടി.  മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വലിയൊരു വിജയമായാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിജയം കണക്കാക്കപ്പെട്ടത്.

==തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ==
===2026 കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right&quot;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:130px&quot; |പാർട്ടി
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:220px&quot; |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:80px&quot; |വോട്ടുകൾ
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:50px&quot; |%
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:50px&quot; |±%
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ‌എൻ‌സി]]'''
| style=&quot;text-align:left&quot; |'''അഡ്വ. വി.എസ്. ജോയ്'''
|'''79,661'''
|'''48.61 ഡെൽഹി'''
|'''+3.84'''
|-
| style=&quot;background-color: #DDDDDD&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി|സ്വതന്ത്രൻ]] (LDF)
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[കെ.ടി. ജലീൽ]]
|65,014 പേർ
|39.67 (39.67)
| -6.79 ഡെൽഹി
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി |]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |രവി തേലത്ത്
|16,039
|9.79 മേരിലാൻഡ്
| +1.20
|-
| style=&quot;background-color: #006400&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[സോഷ്യൽ ഡമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|എസ്.ഡി.പി.ഐ.]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |അബ്ദുൾ ജലീൽ (S/O കദീജ)
|2,021
|1.23 (അരിമ്പഴം)
| -0.15 ഡെലിവറി
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |'''[[നോട്ട]]'''
|1,148
|0.70 മഷി
| -
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |വിജയ മാർജിൻ
!14,647 പേർ
!8.94 മ്യൂസിക്
!
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |ആകെ സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,63,883
!
!
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left&quot; | [[Independent politician|ഇൻഡിപെൻഡന്റിൽ]] നിന്ന് '''[[Indian National Congress|INC]] നേട്ടം'''
|'''[[Swing (politics)|സ്വിംഗ്]]'''
| +5.32 (എഴുത്ത്)
|
|}</text>
      <sha1>3cmmoldgn0qfjkz9u8fv4kx5y2zhsdd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619896</id>
      <parentid>4619895</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 2026 കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് */</comment>
      <origin>4619896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7843" sha1="ppv9ztc7k986h63vq15vw9n8m1g221m" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = അഡ്വ വിഎസ് ജോയ്
| image               = Adv. VS Joy.jpg
| caption             = 
| office              = കേരള നിയമസഭ അംഗം
| termstart           = May 2026
| termend             = 
| constituency        = [[Thavanur (State Assembly constituency)|Thavanur]]
| predecessor         = [[K. T. Jaleel]]
| successor           = 
| birth_name          = വി.എസ്. ജോയ്
| birth_date          = {{Birth year and age|1986}}
| birth_place         = [[മലപ്പുറം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[Indian National Congress]]
| occupation          = വക്കീൽ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ
| education           = LLB ([[Government Law College, Kozhikode]])
| website             = https://vsjoy.co.in/
}}

[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]


ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും അഭിഭാഷകനുമാണ് '''അഡ്വ. വി.എസ്. ജോയ്''' (ജനനം: 1986).നിലവിൽ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിലെ നിയമസഭാംഗം (എം.എൽ.എ) ആയി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.  [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.മുൻ എംഎൽഎ [[കെ.ടി. ജലീൽ|കെ.ടി. ജലീലിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് തവനൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചത്.

==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും==
മലപ്പുറം ജില്ലയിലാണ് വി.എസ്. ജോയ് ജനിച്ചത്. 2002-ൽ ബോർഡ് ഓഫ് പബ്ലിക് എക്സാമിനേഷനിൽ നിന്ന് സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും 2004-ൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും പൂർത്തിയാക്കി. 2012-ൽ [[സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിൽ]] നിന്ന് എൽ.എൽ.ബി ബിരുദവും നേടി നിയമ ജീവിതം നയിച്ചു.   നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ്, അദ്ദേഹം [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയനിലും]] (കെ.എസ്.യു) [[ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്|ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിലും]] സജീവ അംഗമായിരുന്നു.

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ യുവജന വിഭാഗങ്ങളിലൂടെ ജോയ് ഉയർന്നുവന്നു, ഒടുവിൽ മലപ്പുറം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി (ഡിസിസി) പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, എൽഡിഎഫ് പിന്തുണയുള്ള സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി കെ ടി ജലീലിന്റെ ശക്തികേന്ദ്രമായി മുമ്പ് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന തവനൂരിൽ കോൺഗ്രസ് ജോയിയെ മത്സരിപ്പിച്ചു. ആകെ 79,661 വോട്ടുകൾ നേടിയ ജോയ് 14,647 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ സീറ്റ് നേടി.  മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വലിയൊരു വിജയമായാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിജയം കണക്കാക്കപ്പെട്ടത്.

==തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ==
===2026 കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right&quot;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:130px&quot; |പാർട്ടി
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:220px&quot; |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:80px&quot; |വോട്ടുകൾ
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:50px&quot; |%
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:50px&quot; |±%
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ‌എൻ‌സി]]'''
| style=&quot;text-align:left&quot; |'''അഡ്വ. വി.എസ്. ജോയ്'''
|'''79,661'''
|'''48.61 ഡെൽഹി'''
|'''+3.84'''
|-
| style=&quot;background-color: #DDDDDD&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി|സ്വതന്ത്രൻ]] (LDF)
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[കെ.ടി. ജലീൽ]]
|65,014 പേർ
|39.67 (39.67)
| -6.79 ഡെൽഹി
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി |]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |രവി തേലത്ത്
|16,039
|9.79 മേരിലാൻഡ്
| +1.20
|-
| style=&quot;background-color: #006400&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[സോഷ്യൽ ഡമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|എസ്.ഡി.പി.ഐ.]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |അബ്ദുൾ ജലീൽ (S/O കദീജ)
|2,021
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |'''[[നോട്ട]]'''
|1,148
|0.70 മഷി
| -
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |വിജയ മാർജിൻ
!14,647 പേർ
!8.94 മ്യൂസിക്
!
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |ആകെ സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,63,883
!
!
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left&quot; | [[Independent politician|ഇൻഡിപെൻഡന്റിൽ]] നിന്ന് '''[[Indian National Congress|INC]] നേട്ടം'''
|'''[[Swing (politics)|സ്വിംഗ്]]'''
| +5.32 (എഴുത്ത്)
|
|}


==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>ppv9ztc7k986h63vq15vw9n8m1g221m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619898</id>
      <parentid>4619896</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:34:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4619898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8224" sha1="p8ima50pq4pebujgdxu13342hik8j2c" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = അഡ്വ വിഎസ് ജോയ്
| image               = Adv. VS Joy.jpg
| caption             = 
| office              = കേരള നിയമസഭ അംഗം
| termstart           = May 2026
| termend             = 
| constituency        = [[Thavanur (State Assembly constituency)|Thavanur]]
| predecessor         = [[K. T. Jaleel]]
| successor           = 
| birth_name          = വി.എസ്. ജോയ്
| birth_date          = {{Birth year and age|1986}}
| birth_place         = [[മലപ്പുറം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[Indian National Congress]]
| occupation          = വക്കീൽ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ
| education           = LLB ([[Government Law College, Kozhikode]])
| website             = https://vsjoy.co.in/
}}

[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]


ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും അഭിഭാഷകനുമാണ് '''അഡ്വ. വി.എസ്. ജോയ്''' (ജനനം: 1986).നിലവിൽ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിലെ നിയമസഭാംഗം (എം.എൽ.എ) ആയി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;WinnersList&quot; /&gt; [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.മുൻ എംഎൽഎ [[കെ.ടി. ജലീൽ|കെ.ടി. ജലീലിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് തവനൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചത്.

==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും==
മലപ്പുറം ജില്ലയിലാണ് വി.എസ്. ജോയ് ജനിച്ചത്. 2002-ൽ ബോർഡ് ഓഫ് പബ്ലിക് എക്സാമിനേഷനിൽ നിന്ന് സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും 2004-ൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും പൂർത്തിയാക്കി. 2012-ൽ [[സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിൽ]] നിന്ന് എൽ.എൽ.ബി ബിരുദവും നേടി നിയമ ജീവിതം നയിച്ചു. &lt;ref name=&quot;MyNeta&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hindu_Profile&quot; /&gt;   നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ്, അദ്ദേഹം [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയനിലും]] (കെ.എസ്.യു) [[ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്|ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിലും]] സജീവ അംഗമായിരുന്നു.

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ യുവജന വിഭാഗങ്ങളിലൂടെ ജോയ് ഉയർന്നുവന്നു, ഒടുവിൽ മലപ്പുറം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി (ഡിസിസി) പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, എൽഡിഎഫ് പിന്തുണയുള്ള സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി കെ ടി ജലീലിന്റെ &lt;ref name=&quot;TOI_Thavanur&quot; /&gt; ശക്തികേന്ദ്രമായി മുമ്പ് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന തവനൂരിൽ കോൺഗ്രസ് ജോയിയെ മത്സരിപ്പിച്ചു. ആകെ 79,661 വോട്ടുകൾ നേടിയ ജോയ് 14,647 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ സീറ്റ് നേടി.  മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വലിയൊരു വിജയമായാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിജയം കണക്കാക്കപ്പെട്ടത്.

==തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ==
===2026 കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right&quot;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:130px&quot; |പാർട്ടി &lt;ref name=&quot;ECI2026&quot;&gt;{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends &amp; Results May-2026 - Thavanur (S1147) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS1147.htm |publisher=Election Commission of India |access-date=5 May 2026}}&lt;/ref&gt;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:220px&quot; |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:80px&quot; |വോട്ടുകൾ
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:50px&quot; |%
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:50px&quot; |±%
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ‌എൻ‌സി]]'''
| style=&quot;text-align:left&quot; |'''അഡ്വ. വി.എസ്. ജോയ്'''
|'''79,661'''
|'''48.61 ഡെൽഹി'''
|'''+3.84'''
|-
| style=&quot;background-color: #DDDDDD&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി|സ്വതന്ത്രൻ]] (LDF)
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[കെ.ടി. ജലീൽ]]
|65,014 പേർ
|39.67 (39.67)
| -6.79 ഡെൽഹി
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി |]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |രവി തേലത്ത്
|16,039
|9.79 മേരിലാൻഡ്
| +1.20
|-
| style=&quot;background-color: #006400&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[സോഷ്യൽ ഡമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|എസ്.ഡി.പി.ഐ.]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |അബ്ദുൾ ജലീൽ (S/O കദീജ)
|2,021
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |'''[[നോട്ട]]'''
|1,148
|0.70 മഷി
| -
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |വിജയ മാർജിൻ
!14,647 പേർ
!8.94 മ്യൂസിക്
!
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |ആകെ സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,63,883
!
!
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left&quot; | [[Independent politician|ഇൻഡിപെൻഡന്റിൽ]] നിന്ന് '''[[Indian National Congress|INC]] നേട്ടം'''
|'''[[Swing (politics)|സ്വിംഗ്]]'''
| +5.32 (എഴുത്ത്)
|
|}


==അവലംബം==
{{reflist}}

[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>p8ima50pq4pebujgdxu13342hik8j2c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>4619899</id>
      <parentid>4619898</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:35:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Akbarali</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>4619899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9663" sha1="h1skn55rytzyciphzw496m2lj82xy45" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = അഡ്വ വിഎസ് ജോയ്
| image               = Adv. VS Joy.jpg
| caption             = 
| office              = കേരള നിയമസഭ അംഗം
| termstart           = May 2026
| termend             = 
| constituency        = [[Thavanur (State Assembly constituency)|Thavanur]]
| predecessor         = [[K. T. Jaleel]]
| successor           = 
| birth_name          = വി.എസ്. ജോയ്
| birth_date          = {{Birth year and age|1986}}
| birth_place         = [[മലപ്പുറം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date          = 
| death_place         = 
| party               = [[Indian National Congress]]
| occupation          = വക്കീൽ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ
| education           = LLB ([[Government Law College, Kozhikode]])
| website             = https://vsjoy.co.in/
}}

[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]


ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും അഭിഭാഷകനുമാണ് '''അഡ്വ. വി.എസ്. ജോയ്''' (ജനനം: 1986).നിലവിൽ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിലെ നിയമസഭാംഗം (എം.എൽ.എ) ആയി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. &lt;ref name=&quot;WinnersList&quot; /&gt; [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.മുൻ എംഎൽഎ [[കെ.ടി. ജലീൽ|കെ.ടി. ജലീലിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് തവനൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചത്.

==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും==
മലപ്പുറം ജില്ലയിലാണ് വി.എസ്. ജോയ് ജനിച്ചത്. 2002-ൽ ബോർഡ് ഓഫ് പബ്ലിക് എക്സാമിനേഷനിൽ നിന്ന് സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും 2004-ൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും പൂർത്തിയാക്കി. 2012-ൽ [[സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിൽ]] നിന്ന് എൽ.എൽ.ബി ബിരുദവും നേടി നിയമ ജീവിതം നയിച്ചു. &lt;ref name=&quot;MyNeta&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hindu_Profile&quot; /&gt;   നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ്, അദ്ദേഹം [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയനിലും]] (കെ.എസ്.യു) [[ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്|ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിലും]] സജീവ അംഗമായിരുന്നു.

==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ യുവജന വിഭാഗങ്ങളിലൂടെ ജോയ് ഉയർന്നുവന്നു, ഒടുവിൽ മലപ്പുറം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി (ഡിസിസി) പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, എൽഡിഎഫ് പിന്തുണയുള്ള സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി കെ ടി ജലീലിന്റെ &lt;ref name=&quot;TOI_Thavanur&quot; /&gt; ശക്തികേന്ദ്രമായി മുമ്പ് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന തവനൂരിൽ കോൺഗ്രസ് ജോയിയെ മത്സരിപ്പിച്ചു. ആകെ 79,661 വോട്ടുകൾ നേടിയ ജോയ് 14,647 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ സീറ്റ് നേടി.  മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വലിയൊരു വിജയമായാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിജയം കണക്കാക്കപ്പെട്ടത്.

==തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ==
===2026 കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right&quot;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:130px&quot; |പാർട്ടി &lt;ref name=&quot;ECI2026&quot;&gt;{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends &amp; Results May-2026 - Thavanur (S1147) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS1147.htm |publisher=Election Commission of India |access-date=5 May 2026}}&lt;/ref&gt;
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:220px&quot; |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:80px&quot; |വോട്ടുകൾ
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:50px&quot; |%
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:50px&quot; |±%
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ‌എൻ‌സി]]'''
| style=&quot;text-align:left&quot; |'''അഡ്വ. വി.എസ്. ജോയ്'''
|'''79,661'''
|'''48.61 ഡെൽഹി'''
|'''+3.84'''
|-
| style=&quot;background-color: #DDDDDD&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി|സ്വതന്ത്രൻ]] (LDF)
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[കെ.ടി. ജലീൽ]]
|65,014 പേർ
|39.67 (39.67)
| -6.79 ഡെൽഹി
|-
| style=&quot;background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി |]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |രവി തേലത്ത്
|16,039
|9.79 മേരിലാൻഡ്
| +1.20
|-
| style=&quot;background-color: #006400&quot; |
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[സോഷ്യൽ ഡമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|എസ്.ഡി.പി.ഐ.]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |അബ്ദുൾ ജലീൽ (S/O കദീജ)
|2,021
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |'''[[നോട്ട]]'''
|1,148
|0.70 മഷി
| -
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |വിജയ മാർജിൻ
!14,647 പേർ
!8.94 മ്യൂസിക്
!
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |ആകെ സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,63,883
!
!
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left&quot; | [[Independent politician|ഇൻഡിപെൻഡന്റിൽ]] നിന്ന് '''[[Indian National Congress|INC]] നേട്ടം'''
|'''[[Swing (politics)|സ്വിംഗ്]]'''
| +5.32 (എഴുത്ത്)
|
|}


==അവലംബം==
{{reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;TOI_Thavanur&quot;&gt;{{cite news |title=Thavanur election results 2026: Congress candidate Adv. V S Joy wins the seat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/thavanur-election-results-2026-congress-candidate-adv-v-s-joy-wins-the-seat/articleshow/130646190.cms |work=[[The Times of India]] |date=4 May 2026}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Express_Winner&quot;&gt;{{cite news |title=Thavanur (Kerala) Assembly Election Result 2026: Adv. V S Joy of INC Wins |url=https://indianexpress.com/elections/thavanur-election-result-live-updates-kerala-assembly-election-results-winner-10669306/ |work=[[The Indian Express]] |date=5 May 2026}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Hindu_Profile&quot;&gt;{{cite news |title=Adv. V S Joy, THAVANUR constituency, INC, Kerala Assembly Election 2026 - Profile &amp; Affidavit |url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-v-s-joy-250/ |work=[[The Hindu]] |date=5 May 2026}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;MyNeta&quot;&gt;{{cite web |title=Adv. V S Joy(Indian National Congress(INC)):Constituency- THAVANUR(MALAPPURAM) - Affidavit Information |url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=250 |publisher=MyNeta.info |access-date=5 May 2026}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;WinnersList&quot;&gt;{{cite news |title=Kerala elections 2026: Check full list of winners |url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/kerala-election-2026-live-constituency-wise-full-list-of-winners/article70908187.ece |work=The Hindu |date=4 May 2026}}&lt;/ref&gt;
}}

[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]</text>
      <sha1>h1skn55rytzyciphzw496m2lj82xy45</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:WikiTime45</title>
    <ns>3</ns>
    <id>667345</id>
    <redirect title="ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Funmorning" />
    <revision>
      <id>4619910</id>
      <timestamp>2026-05-17T04:53:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Little Sunshine</username>
        <id>208386</id>
      </contributor>
      <comment>Little Sunshine എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:WikiTime45]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Funmorning]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: &quot;[[Special:CentralAuth/WikiTime45|WikiTime45]]&quot; എന്ന ഉപയോക്താവിനെ &quot;[[Special:CentralAuth/Funmorning|Funmorning]]&quot; എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്.</comment>
      <origin>4619910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="117" sha1="4vvdfdwhhtqdagzxfkq7i0vk27b10s3" xml:space="preserve">#തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Funmorning]]</text>
      <sha1>4vvdfdwhhtqdagzxfkq7i0vk27b10s3</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>